cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Comunismo
Par consuetudine moderna a xe ciamà comunismo el movimento połitego riferìo prevałentemente a Karl Marx e Friedrich Engels, ma anca a utopisti o rivołusionari come Étienne Cabet, François-Noël Babeuf, Henri de Saint-Simon, Charles Fourier, Auguste Blanqui. Anca el movimento anarchico el ga come fin na società dai caratari comunisti.
Axol
Àxol (taian: Asolo) el xe un comune de 9 209 abitanti de ła provincia de Trevixo.
Storia
Axol, sità preromana, a xe stata ciamadà cusì dal latin Acelum, nome imprestà dal greco Akedon, che deriva da Ak, o sia «a ponta».
Inte el V secoło, uncora prima de esar cristianixada, ła çita ła xe stata nominada sede vescovil (Catedral de Santa Maria Assunta) dal Patriarca de Aquileia e a xe deventada indipendente da ła Diocesi de Padova, che a chel tempo a jera ben granda.
Inte el ano 969 el Imperator Ottone I el ga tirà via a diocesi de Axol e el ghe ga consegnà i so beni al Vescovo de Trevixo (çità anca queła originariamente inte ła diocesi de Padova); a chei tempi łe mese i łe dixeva uncora sonando i tamburi, finché no i xe stati eliminai dal Vescovo de Trevixo.
Axol e a frasion de Pagnan łe xe state interesae dai fati umani e storici che xe sucesi tra'l XI secoło e'l XIII secolo e dae diverse proprietà che ga avù par protagonisti i vari parent de ła fameja dei Exełini. Proprietà che e xe state açertae, censie e documentae co gran atension dopo che a fameja a ga pers l'ultima batalia inte el 1260, quando che ai axołani ghe ga tocà giurar fedeltà al Comune de Trevixo.
El Comune e łe frasion
Inte el ano 1850 un decreto imperial el ghe riconoze a Axol el titol de çità. Inte el 1928 al teritorio comunal de Axol i ghe ga xontà i comuni de Castelcuc e de Monfun che i xe deventai da novo autonomi inte el 1945.
Łe frasion del comune de Axol łe xe:
L'acuedoto romano Ła Bot
El xe tra łe pi importanti testimonianse de l'antica sità Acelum e tuti i ło riconoze come uno dei acuedoti pi interesanti scavai in cunicol inte ła rocia. El primo toc se pol vedarlo in piaza Angeło Brugnołi.
Ła roca
Ła xe el simbol de ła çità, su in çima al monte Rico. Ła strutura, a połigono iregołar, ła xe de ła fin del XII secoło-inisio del XIII secoło.
El muxeo
El muxeo el xe dentro al Pałaso de ła Rejon, costrusion del 1400 co tacada ła Logia afrescada co çène de batalia.
Łe viłe e rexidense
Łe rexidense de Axol łe xe prestigioxe e bełe. Łe pi importanti łe xe:
Ła catedral e łe cexe
Ła catedral ła xe stata costruìa sora a de łe costrusion de l'epoca romana e risistemada da Giorgio Massari inte el 1747. Dentro se pol amirar ła pała d'altar Assunta de Lorenzo Lotto.
Triaize
Triaize el xe on comun de  1 010 abitanti del departemento de Vandia che el fa parte del rejon Pays de la Loire in Fransa.
Axol
Personałità famoxe
Łe xe tante łe personałità che restarà par sempre łigae al nome de Axol.
I cognomi de Axol
Inte el comune de Axol ghe xe 1999 cognomi (qualcun de proveniensa straniera); i pi importanti i xe i seguenti (tra parentesi el numero stimà de persone che ło porta):
Feltracco (Feltrac, 112), Gazzola (Gaxoła, 112), Reginato (Reginato, 106), Parisotto (Parisot, 95), Forato (Forato, 70), Basso (Baso, 67), Bazzacco (Basaco, 67), Ceccato (Cecato, 67), Dal Bello (Dal Beło, 61), Dalla Rosa (Dała Roxa, 61).
Mondreville (Yvelines)
Mondreville el xe on comun de   406 abitanti del departemento de Yvelines che el fa parte del rejon Île-de-France in Fransa.
Beaurepaire (Oise)
Beaurepaire el xe on comun de   67 abitanti del departemento de Oise che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Collemiers
Collemiers el xe on comun de   660 abitanti del departemento de Yonne che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Bousselange
Bousselange el xe on comun de   51 abitanti del departemento de Côte-d'Or che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Atene
Atene (en greco Αθήνα, trasliterà come Athína) ła xe ła cavedal de ła Gresia e caòłogo deł'Atica. Inte el antighità el nome el gera Ἀθῆναι, col nome de ancuo che el xe sta adotà ufisialmente inte el 1970. Ła se cata inte el mexo de na pianura al séntro de ła penìxoła del'Àtica e ła se slarga dai pie del monte Parnis fin a ła costa. Ła xe divixa in demi, come ai ténpi de ła polis.
Ancuo el comun de Atene in sénso streto el ga na superfice de soło 39 km² e na popołasion de squaxi 750 000 abitanti, ma l'àrea urbana considerada come LUZ (Larger Urban Zone) dal'Eurostat ła cónta 4 013 368 abitanti, e ła xe cusì ła sètima conurbasion più granda del'Union Europea, e ła quinta cavedal più popołada del'Union. In sta manièra ła fa, col Pireo e'l resto de ła conurbasion, el 35% de ła popołasion grega.
Atene ła xe na metròpołi cosmopołita e ła xe el séntro econòmego, finansiario, industrial e cultural de ła Gresia, e ła ga na serta inportansa a liveło europeo ma anca mondial. Inte el 2008 ła xe stada clasifegada come ła sità nùmero trentadó par richesa e par poder de cronpar e come ła nùmero ventisinque par costi inte na reserca fata da ła socetà svìsera UBS.
Tradisionalmente ła protetora de ła sità ła xe ła dea Atena, rafigurada sia sul stema che su ła bandièra de ła sità.
Cità xemelae
Atene la xe xemełada co:
Panaro (fiume)
El fiume trae łe so orijini da l'Apenino setentrionałe, ne ła porsion modenexe da łi do rami sorgentiferi de el Scoltena e de el Łeo.
El ga un regime torentisio, co magre istive sin a 1 m³/s e piene invernałi sin a 2.000 m³/s.
Rodersdorf
el xe on comun in tel distreto de Dorneck, che el fa parte del Canton Sołeta, situà in Svisara
Panaro (fiume)
Notisie stòreghe
miniatura|sinistra|El ponte de Olina Anticamente el xera noto come Panarium.
Juillenay
Juillenay el xe on comun de   43 abitanti del departemento de Côte-d'Or che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Panaro (fiume)
Notisie stòreghe
De particołare inportansa stòrego-artìstega el ponte de Olina costruio inte el 1522, che ło traversa visin ła omònima frasion inte el teritorio de Pavullo inte el Frignano, cuando ncora el ga nome Scoltenna.
Inte el 1815 se ga conbatuo na bataja de ła guera Austro-Napołetana.
SRF 1
SRF 1 ła xe ła prima rete tełevixiva Svìsara in lengua todesca jestìa da ła SRF, rama de ła dita SRG SSR. El canałe el se catava anca in tel nord Italia co on segnałe debołe al canałe 832 o 836.
1632
El 1632 (MDCXXXII in numeri romani) el xe on an del XVII secoło.
Praia
Praia, che in portoghexe vol dir spiaja, la xe la cavedal de Cao Verdo. La sità (120 000 abitanti) la xe costruia so l’ixola de Santiago. El porto parmete la esportasion de café, cana da sucaro, e fruta. El torismo el xe la seconda industria de la sità.
Ittireddu
Ittireddu (in sardo: Itirèddu) el xe un comun italian de 504 abitanti. El xe in provincia de Sasari inte ła region Sardegna e el se estende so na area de 23,69 km². L'abità el xe situà a 313 metri s.l.m.
Texas
El Teksas (in ingleze Texas [ˈtɛksəs], łokalmente [ˈtɛksɪz]; par spagnol Tejas [ˈtexas]) el ze on dei sinkuanta stati federai de i Stati Unii de ła Amèrika.
El se kata intel sud de el paeze, so el Golfo de el Mèsego ke ło baña a sudest, el konfina a sudovest ko el Mèsego, a nordovest ko el Novo Mèsego, a nord ko el Oklahoma, a nordest ko el Arkenso e a est ko ła Łuiziana. El ze el 2° stado par popołasion e 2° de superfisie, konpaña a keła de ła Fransa.
Zeografia fizega
El teritorio el se estende da el łiveło de el mar a na altitudine masima de 2667 m.
El klima el ze kaldo e umido łongo ła kosta, kontinental seko soi altopiani interni.
Istoria
El Teksas el ze sta na provinsia del Mèsego a partir da ła kołonizaxion spañoła. Int'el 1836 i kołoni nordamericani łi ga proklamà ła indipendensa da el Mèsego. Int'el 1845 el se ga unio ai Stati Unii.
Demografia
Łe sità pi' inportanti łe ze ła kapital Óstin, Sant'Antonio, Dałas, Fort Uort, El Paso, Arlington, e i porti de Hiuston, Korpus Kristi , Bomon  e Galviston.
Ekonomia
Se koltiva sereałi, patate, koton, foraji, bajiji e fruta.
Se ałeva bovini, ovini e suini.
Se desfruta zasimenti de petrołio e de gas natural.
Ge ze industrie petrolkimege, kimege, metałurgege, ałimentari, kartarie e de el semento.
Połitega
El Stato el ze rapresentà a ła Kamera de i Rapresentanti da 36 deputai.
Ła pena de morte ła vien ezeguia par iniesion łetałe.
Salon (Dordogna)
Salon el xe on comun de   277 abitanti del departemento de Dordogna che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Samsung
Samsung (삼성그룹, 三星그룹; pronunsa coreana: /sʰamsʰʌŋ ɡɯɾup/; stilixà come SΛMSUNG) la xe na dita multinasionałe sudcoreana fondada el 1º de marso del 1938 da Lee Byung-chul a Taegu, in chela che oncò la se ciama Corea del Sud.
La ga 58 fiojade in 58 paexi e tante axiende afiojade, ma major parte col nome Samsung, e l'è el pì grando conglomerà sudcorean. Inte el corso del tenpo, el grupo el se ga xvilupà in pì aree come la trasformasion de prodoti da magnare, prodoti tesili, asicurasion, titoli e vendita da minorista. Samsung inte l'industria eletronega, a la fin dei ani 1960, e inte le costrusion navali a la metà dei ani 1970, ste aree le xe stae da guida par la cresita che la ga vua pì vanti inte el tenpo.
Dopo la morte de Lee inte el 1987, la dita la xe sta divixa in cuatro grupi de laoro - Samsung Group, Shinsegae Group, CJ Group e Hansol Group. Dal 1990, Samsung el ga senpre pì fato grande le so atività e l'eletronega; in particolare, i sosmartphone i e semicondutori che i xe divegnesti la so pì granda fonte de redito. Dal 2017, el valor del so marchio, l'è sta clasifegà come sesto tra cheli pì inportanti inte la clasifega mondial.
Samsung ga vuo na forte influensa sol xvilupo economego, so la pulitega, sui mèdia e so la cultura de la Corea del Sud e la xe sta una de le prinçipali forche ga portà vanti el "miracolo economego corean". Le dite afiolade le produxe çirca on cuinto de le esportasion totali de la Corea del Sud. Le entrae de Samsung le xe stae el 17% del PIL ($ 1.082 miliardi) de la Corea del Sud. Segondo el fondador, el signifegà de la parola coreana hanja Samsung (三星) la xe "tri-stela" o "tre stele". La parola "tre" la raprexenta calcosa de "grando, potente, che la fa numaro".
Loghi
El colore de baxe del logo, xe el blu, che se pensa el posa sinbilejar stabilità, afidabilità e respondabilità social de inprexa.
Intrategnimento
destra|miniatura|Cuartiere xeneral de Samsung Fire & Marine Insurance
Beaugas
Beaugas el xe on comun de   359 abitanti del departemento de Lot-et-Garonne che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Plainemont
Plainemont el xe on comun de   68 abitanti del departemento de Haute-Saône che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Samsung R&D Institute India, Noida
El  el xe uno dei 30 sentri de riserca e desviłupo de ła multinasionałe Samsung Electronics a liveło globałe.
Vaux-en-Amiénois
Vaux-en-Amiénois el xe on comun de   406 abitanti del departemento de Somme che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Soultz-sous-Forêts
Soultz-sous-Forêts el xe on comun de  3 177 abitanti del departemento de Bas-Rhin che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Bazus-Neste
Bazus-Neste el xe on comun de   59 abitanti del departemento de Hautes-Pyrénées che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Doménego Selvo
__HIDDENCAT__
Doménego Selvo el xe sta el 31eximo doxe venesian del XI sècoło. Al cual se deve, intrà vrie robe, spoxando ał fia del inperador bixantin, el ga vuo tanti raporti co Bixansio e condision favorevołi pa i mercanti veneti inte el Bòsforo. Se ga ritirà in convento intel 1084.
Chas
Chas el xe on comun de   379 abitanti del departemento de Puy-de-Dôme che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Sedija
Ła sedija o cedilla el xe on segno de forma de ansin ( ¸ ) che el vien xontà in serte consonanti cofà segno diacrìtego par modifegàrghene ła pronunsa. El segno el ga avesto orìxane cofà metà inferior de na "z" menùscoła corsiva. Ła paroła sedija ła vien dal spagnoło cedilla, el deminudivo antigo del nome de sta létara, Z|ceda, in cuanto orixenariamente ła xe stada doparada in sta łéngua. .
Doparasion de ła sedija co ła ła létara C
El caràtaro co ła sedija doparà pì de frecuente ła xe ła "ç" ("c" co sedija). El xe sta doparà par ła prima volta par el fono de ła afregada alveołare sorda inte el spagnoło antigo e el xe orìxena da ła forma vixigòtega (ʒ) de ła létara "z".
Altra doparasion ła xera sta fata ufisialmente da ła łéngua furlana fin da tenpi antighi, e andove inte el dì de uncó el raprexenta ła afregada postalveołare sorda, variando segondo ła xona.
Ła xera anca inte ła łéngua vèneta doparada in pasà, tanto che racuanti autori i ła dòpara oncora.
El sono che pì frecuentemente ła raprexenta, inte łe vàrie łénge, el xe cheło "dolse" (cofà càpita inte el portoghexe) mentre ła "c" ła raprexenta normalmente el sono "duro"  (prima de "a", "o", "u", inte el final de paroła); sta situasion ła se verìfega inte el basco, catełano, inglexe, fransexe, ocitan, portoghexe, e in racuante pronunse locałi del furlan.
Ła raprexenta ła afregada postalveołare sorda (c de " c iao") in albanexe, axero, furlan, curdo, tataro, turco e turkmen.
Inte el Alfabeto fonètego internasionałe, ła raprexeta ła fregadiva pałatałe sorda.
Doparasion de ła sedija co ła ła létara S
El grafema "ş" el raprexenta ła fregadiva postalveołare sorda (cofà inte łe parołe italiane " sc ena" o " sc iare") in racuante léngue:
Ła njien doparada anca inte racuante transliterasion de l'àrabo, persian, pashto e de l'ebràego tiberiense par raprexentar la "s" faringale; anca ła létara "" ła njien doparada de frecuente par sto fin. Védarse tsade.
Prospetive de doparasion de ła sedija co ła ła létara T
Inte el 1868 Ambroise Firmin-Didot el ghea sujerio inte el so libro Observations sur l'orthographe, ou ortografie, française (oservasion so l'ortografia fransexa) che ła fonètega fransexa ła podea vegner mejo regołarixada xontando na sedija soto de ła "t" de racuante parole. Par exénpio, a xe stra-savesto che inte el sufiso -tion sta létara normalmente no ła xe pronunsada cofà (o in manjiere simiłare a..) ła.
Binas
Binas el xe on comun de   686 abitanti del departemento de Loir-et-Cher che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Renazé
Renazé el xe on comun de  2 541 abitanti del departemento de Mayenne che el fa parte del rejon Pays de la Loire in Fransa.
Samogneux
Samogneux el xe on comun de   95 abitanti del departemento de Meuse che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Borgoforte
Borgoforte el xe on comune de 3278 abitanti inte ła provincia de Mantova.
Servilly
Servilly el xe on comun de 295 abitanti del departemento de Allier che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Waltembourg
Waltembourg el xe on comun de   243 abitanti del departemento de Moselle che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Bucilly
Bucilly el xe on comun de   193 abitanti del departemento de Aisne che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Marest
Marest el xe on comun de   285 abitanti del departemento de Paso de Calè che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Algueña
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Alicante, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Vałénsia.
Castelnau-d'Arbieu
Castelnau-d'Arbieu el xe on comun de   234 abitanti del departemento de Gers che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Le Torp-Mesnil
Le Torp-Mesnil el xe on comun de   441 abitanti del departemento de Seine-Maritime che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Boulleville
Boulleville el xe on comun de  1 148 abitanti del departemento de Eure che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Boussenois
Boussenois el xe on comun de   118 abitanti del departemento de Côte-d'Or che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
La Redorte
La Redorte el xe on comun de  1 161 abitanti del departemento de Aude che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Samsung India Software Centre
El  el xe uno dei 30 sentri de riserca e desviłupo de ła multinasionałe Samsung Electronics a liveło globałe.
Compigny
Compigny el xe on comun de   194 abitanti del departemento de Yonne che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Montainville
Montainville el xe on comun de   506 abitanti del departemento de Yvelines che el fa parte del rejon Île-de-France in Fransa.
Seewen
el xe on comun in tel distreto de Dorneck, che el fa parte del Canton Sołeta, situà in Svisara
Samsung Electronics
La Samsung Electronics Co., Ltd. (conosua anca co l'acronemo SEC, in coreano 삼성전자) la xe na multinasionałe sudcoreana, intra i majori produtori mondiali inte el setore de l'eletronega de consumo e dei eletrodomestiçi.
Monasterio
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Guadalajara, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja-La Mància.
Cassaniouze
Cassaniouze el xe on comun de   528 abitanti del departemento de Cantal che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
1633
El 1633 (MDCXXXIII en numeri romani) el xe un an del XVII secoło.
Juilly (Côte-d'Or)
Juilly el xe on comun de   47 abitanti del departemento de Côte-d'Or che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Sirconfleso
El sirconfleso o asento sirconfleso ( ^ o ˆ ) el xe on segno diacrìtego doparà in vàrie łéngue. Grafegamente ła xe raprexentadada cofà on cuerto insima a ła létara (inte el caxo de ła «i» ła ciapa el posto del pontin, divegnendo «î»).
Grego antigo
El sirconfleso ~, inte el grego antigo, el połe far conparsa sołamente so on ditongo o na vocałe longa, e solché inte l'ùltema o penùltema sìłaba de na paroła. Na paroła ła xe ciamada perispòmena (se l'asento el casca so l'ùltema sìłaba) o properispòmena (se ła casca so ła penùltema).
Fransexo
In łéngua fransexe el sirconfleso el połe èsarghe in tute łe vocałi, e el ìndega on orixenàrio slongamento de ła istesa vocałe, uncó cuaxi inpersepìbiłe o par fin spario da ła pronunsa. Par sta motivasion el sirconfleso el xe cuaxi totalmente supèrfluo par ła letura del fransexo moderno.
Inte ła majoransa dei caxi el sirconfleso el se cata in caxo de pèrdita de na susesiva preconsonàntega etimołòxega, che inte el cascar el ga provocà el pìcoło slongamento de ła vocałe presedente, sia se àtona che tònega:
Portoghexo
In Portoghexe,   e   i raprexenta łe vocałi pì sarae de co no łe vien segnae co Asento acuto (pronunsae rispetivamente ,  e ).
Romen
In Romen l'asento sirconfleso (metesto sołamente inte łe létare "a" e "i") el ìndega do vere e pròpie létare de l'alfabeto autònome ("â" ed "î"); anbedó łe detien el isteso sono, e el so sìnboło fonètego el xe [ɨ]. Ła ùnxoła difarensa intrà łe do el xe ła so doparasion drento de na paroła: ła "î" ła xe doparada inte el scumìsio o inte el finałe de paroła, ła "â" inte el interior.
SRF info
SRF info ła xe na tełevixion publega Svìsara intieramente inçentrada so l'informasion jestia da ła SRF, rama de lengua todesca de ła SRG SSR.
La emitente ła nasé co el nome Sfi in tel 17 de xenaro del 2001, divegnendo dopo SF Replay, e daspò, dal 2005 SF info. El nome de uncò ło ga dal 16 de diçenbre del 2012.
Vairé
Vairé el xe on comun de  1 665 abitanti del departemento de Vandia che el fa parte del rejon Pays de la Loire in Fransa.
Häselgehr
el xe on comun del Distreto de Reutte che el fa parte del stato del Tiroło in Austria
Apremont (Savoja)
Apremont el xe on comun de  1 013 abitanti del departemento de Savoja che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Plancher-Bas
Plancher-Bas el xe on comun de  1 965 abitanti del departemento de Haute-Saône che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Sparsbach
Sparsbach el xe on comun de   240 abitanti del departemento de Bas-Rhin che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Belleherbe
Belleherbe el xe on comun de   625 abitanti del departemento de Departemento de Doubs che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Banos
Banos el xe on comun de   277 abitanti del departemento de Landes che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Ceuta
__HIDDENCAT__
Ła Sità autònoma de Ceuta l'è un teritorio spagnoło sul continente african: ła xe parte a tuti i efeti del Regno de Spagna e de l'Union Europèa, seben che ghe sia particołari controłi su pasaporti e documinti.
Ła xe su ła costa de l'Àfrica, quaxi davanti el teritorio britànico de Gibiltera.
Saint-Jean-du-Doigt
Saint-Jean-du-Doigt el xe on comun de   641 abitanti del departemento de Finistère che el fa parte del rejon Bretagna in Fransa.
Samsung R&D Institute India, Bangalore
El  el xe uno dei 30 sentri de riserca e desviłupo de ła multinasionałe Samsung Electronics a liveło globałe.
L'Abbaye
L'Abbaye el xe on comune svisero del Canton Vaud, che el se cata inte el distreto de La Vallée e afaciado sol łago de Joux.
Castelnau-d'Auzan-Labarrère
Castelnau-d'Auzan-Labarrère el xe on comun de  1 252 abitanti del departemento de Gers che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Vaux-sur-Somme
Vaux-sur-Somme el xe on comun de   308 abitanti del departemento de Somme che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Almoradí
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Alicante, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Vałénsia.
Beaupuy (Lot-et-Garonne)
Beaupuy el xe on comun de  1 650 abitanti del departemento de Lot-et-Garonne che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Port Victoria
Port Victoria la xe la cavedal de le Seicele. La xe costruia su l’ixola de Mahé, la pi grande de l’arcipelago. I so 25 000 abitanti i xe on terzo de la nasion. El porto serve par esportar vanilia, noxe de coco, olio de coco, savon e guano. EL turismo el xe l’industria prinzipal de la sità.
Beauvais
Beauvais el xe on comun de  56 254 abitanti del departemento de Oise che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
1634
El 1634 (MDCXXXIV en numeri romani) el xe on an del XVII secoło.
Boussey
Boussey el xe on comun de   35 abitanti del departemento de Côte-d'Or che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Chassagne
Chassagne el xe on comun de 73 abitanti del departemento de Puy-de-Dôme che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Maresville
Maresville el xe on comun de   102 abitanti del departemento de Paso de Calè che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Beaucens
Beaucens el xe on comun de   409 abitanti del departemento de Hautes-Pyrénées che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
SRF zwei
SRF zwei ła xe ła segonda emisora tełevixiva Svìsara jestia da ła SRF, rama in Lengua todesca de ła SRG SSR.
Sto canałe el ponta so on target xovaniłe e de putei, traxmetendo film, serie tv e cartoni.
Witterswil
el xe on comun in tel distreto de Dorneck, che el fa parte del Canton Sołeta, situà in Svisara
Mesnil-Sellières
Mesnil-Sellières el xe on comun de   584 abitanti del departemento de Aube che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Wiesviller
Wiesviller el xe on comun de   968 abitanti del departemento de Moselle che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Pillac
Pillac el xe on comun de   266 abitanti del departemento de Charente che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Sigillo
el xe un comun inte la provincia de Peruxa chel fa parte de la rejon Onbria
Rennes-en-Grenouilles
Rennes-en-Grenouilles el xe on comun de   107 abitanti del departemento de Mayenne che el fa parte del rejon Pays de la Loire in Fransa.
Bucy-le-Long
Bucy-le-Long el xe on comun de  1 880 abitanti del departemento de Aisne che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Hannappes
Hannappes el xe on comun de   141 abitanti del departemento de Ardennes che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Sarlande
Sarlande el xe on comun de   432 abitanti del departemento de Dordogna che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Archimede
__HIDDENCAT__
Le Trait
Le Trait el xe on comun de  4 942 abitanti del departemento de Seine-Maritime che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Archimede
miniatura|Ritrato de Archimede|sinistra
Biografia
Sula soa nascita no se sa tanto, se non che el xe cresest a Siracuxa.
El gà scoperto tante robe importanti, come i princìpi de la leva, de la vide, o la lège de Archimede, secondo la cui en ogèto ntel'aqua (o te en altro liquido) el ven solevà de tanto peso quant quel de l'aqua che el sposta.
El xe morì sempre a Siracuxa, copà da en soldà romano durante la conquista de la cità.
Cornant
Cornant el xe on comun de   357 abitanti del departemento de Yonne che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Pour l'Afrique et pour toi, Mali
Pour l'Afrique et pour toi, Mali el xe l'ino nasionałe del Mali. El xe sta adotà come ino inte el 1962
L'Étang-Vergy
L'Étang-Vergy el xe on comun de   213 abitanti del departemento de Côte-d'Or che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
SB Kuban' Krasnodar
spor
RTS 1
RTS 1 el xe el primo canałe tełevixivo publego de ła Svìsara jestìa da RTS, rama in lengua fransexe de ła SRG SSR.
SB Kuban' Krasnodar
El FK Kuban Krasnodar (en ruso Футбольный клуб "Кубань" Краснодар / Futbol'nij klub Kuban' Krasnodar) xe na squadra de bałon de Krasnodar, Rusia. Ła xe stada fondada inte el 1928.
El presidente el xe Aleksandr Tkačov, l'alenador Sergei Pavlov, el capitan Ivajlo Petkov.
Guzargues
Guzargues el xe on comun de   510 abitanti del departemento de Hérault che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Heiterwang
el xe on comun del Distreto de Reutte che el fa parte del stato del Tiroło in Austria
Allumiere
el xe un comun inte la provincia de Roma chel fa parte de la rejon Lasio
Venansault
Venansault el xe on comun de  4 644 abitanti del departemento de Vandia che el fa parte del rejon Pays de la Loire in Fransa.
Montalet-le-Bois
Montalet-le-Bois el xe on comun de   315 abitanti del departemento de Yvelines che el fa parte del rejon Île-de-France in Fransa.
Cayrols
Cayrols el xe on comun de   294 abitanti del departemento de Cantal che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Negrar
Negrar el xe on comune de 16180 abitanti inte ła provincia de Verona.
Linganbi foresti
Associazione città del vino Movimento di Partecipazione Pułìtega Blog dei Negraresi
Samsung Research America, Silicon Valley
El  el xe uno dei 30 sentri de riserca e desviłupo de ła multinasionałe Samsung Electronics a liveło globałe.
Scheggino
el xe un comun inte la provincia de Peruxa chel fa parte de la rejon Onbria
Melilla
left|282x282px|thumb|El [[faro de ła sità]]Ła Sità autònoma de Melilla ła xe un teritorio spagnoło inte el continente african: ła xe parte a tuti i efeti del Regno de Spagna e de ła Union Eoropea, siben-che ghe sìpia partegołari controłi soi pasaporti e documinti.
Stattmatten
Stattmatten el xe on comun de   707 abitanti del departemento de Bas-Rhin che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Genazzano
el xe un comun inte la provincia de Roma chel fa parte de la rejon Lasio
Almudaina
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Alicante, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Vałénsia.
Sévérac
Sévérac el xe on comun de  1 627 abitanti del departemento de Loire-Atlantique che el fa parte del rejon Pays de la Loire in Fransa.
Boux-sous-Salmaise
Boux-sous-Salmaise el xe on comun de   125 abitanti del departemento de Côte-d'Or che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Sicìlia
Ła Siçiłia (in siçiłian Sicìlia) ła xe na region (25 711 km², i abitanti i sùpara i 5 miłioni, caòłogo Pałermo) italiana. Ła xe bagnada a nord dal Mar Tiren, a est dal Mar Jonio e a sudovest dal Canal de Siciłia; el Streto de Mesina ła separa a nordest da ła Całabria.
A łiveł aministrativo ła xe ła region pi estexa del stato itałian.
Ła Siciłia xe na tera piena de storie e difarenti culture che łe ga prodoto na identità forte, tìpega e caraterìstega de l'ìxoa.
Zeografia
Ła xe na ìzoła inte el sud de l'Itałia. Se trata de ła pi granda ìzoła del Mediteraneo. Ła ga forma de triangoło, co łi tre vertisi rapresentai da Cao Boeo o Łilibeo a ovest, Ponta del Faro a nordest e Cao Ìxoła de łe Corenti a sudest. Łe fa parte de ła rejon anca el arsipełago de łe Eolie a nordest, ła ìzoła de Ustica a nordovest, el arsipełago de łe Egadi a ovest e ła ìzoła de Pantełeria co el arsipełago de łe Pełagie a sudovest.
Ła xe in bona parte montagnoza e cołinar, co łi riłievi maxori inte ła banda nordoriental. El pì inportante el xe el volcan Etna (3340 m.). Staltri łi fa parte del Apenin Sicuło, un łongo ałineamento de montagne co orientamento estnordest-ovestnordovest, che el va dal Streto de Mesina a ła vałe del Torto; el xe divixo inte łi grupi dei Pełoritani, dei Nebrodi e de łe Madonìe. Pì basi łi xe łi Monti Iblei, ìzołai inte el canton sudoriental, łi Monti Erei che łiocupa ła banda sental de ła ìzoła, e łi Monti Sicani inte ła banda sentro-oriental. Łe pianura pì estexe ła xe ła Piana de Catania, intra el Etna a nord e e łi Monti Iblei a sud, e cheła de Geła, a sudovest dei Monti Iblei.
Łi corsi de acua łi ga carater torentisio, co piene inporovixe in inverno e łonghi periodi de magra. Łi pì inportanti łi xe el Simeto, el Salso, e el Platani.
Istòria
thumb|left|Na vecia mapa de ła Siciłia inte el XVII secoło. Ła rejon, xa abitada inte el pałeołitego, ła xe abitada inte el età del fero da elimi, sicani e sicułi. Inte el IX-VIII secoło vanti Cristo, ła vien cołonixada da fenici e cartaginexi inte łe coste osidentałi, da grèsi inte łe coste orientałi. A partir dal III secoło vanti Cristo, co che tuta ła ìzoła ła vien concuistada da łi romani, el teritorio restarà senpre unifegà inte na ugnoła entità połitega, anca se sogeta a un mucio de difarenti goerni sia łocałi che foresti. Inte el V secoło ła vegnarà ocupada da łi vandałi e inte el VI da łi bisantini. Inte el IX łi arabi kalbiti łi forma el primo stato sovran, sevio inte el XI secoło da łi normani. Da el XIII al XIX secoło ghe sarà senpre al poter dinastie foreste: svevi, angioini, aragonexi, spagnołi, àustriaghi, savoiardi, e napołetani. Inte el 1861 ła vegnarà anesa al Regno de Ìtałia. A inìsio del XX secoło cofà molte altre rejon ìtałiane ła sara interesada da inportanti flusi de emigrasion.
Połitega
Ła Siciłia ła xe aministrà da l'Asenblea Regional Siciłiana, ła xe na region col Statuto Speciałe. I Deputai i xe 90.
Sudivixion aministrativa
Al di de ancuò inte ła Siciłia ghe xe 9 enti łivel paragonàbiłe a cheło de łe province itałiane:
Comuni prinsipałi
Łe sità prinsipałi łe xe Pałermo, Catania, Mesina, e Siracuxa.
Ablanque
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Guadalajara, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja-La Mància.
Sassey-sur-Meuse
Sassey-sur-Meuse el xe on comun de   103 abitanti del departemento de Meuse che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Bustares
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Guadalajara, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja-La Mància.
Sorbier
Sorbier el xe on comun de 315 abitanti del departemento de Allier che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Altea (Spagna)
el xe un comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Alicante, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Vałénsia.
Pinswang
el xe on comun del Distreto de Reutte che el fa parte del stato del Tiroło in Austria
Vecquemont
Vecquemont el xe on comun de 540 abitanti del departemento de Somme che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Willerwald
Willerwald el xe on comun de  1 544 abitanti del departemento de Moselle che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Ruillé-Froid-Fonds
Ruillé-Froid-Fonds el xe on comun de   569 abitanti del departemento de Mayenne che el fa parte del rejon Pays de la Loire in Fransa.
Beauvoir (Oise)
Beauvoir el xe on comun de   238 abitanti del departemento de Oise che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Bouquetot
Bouquetot el xe on comun de  1 060 abitanti del departemento de Eure che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Checa
__HIDDENCAT__
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Guadalajara, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja-La Mància.
RTS Info
El xe on canałe tełevixivo difuxesto traerso Internet e in difarenti orari so RTS 2 (par de pì inte ła note e al matin). I contegnui video i xe ricavai da ła redasion RTS e i contegnui testuałi i xe de ła Swiss TXT.
Paciano
el xe un comun inte la provincia de Peruxa chel fa parte de la rejon Onbria
Belmont
Belmont el xe on comun de   67 abitanti del departemento de Departemento de Doubs che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Argentine
Argentine el xe on comun de   954 abitanti del departemento de Savoja che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Castelnau-sur-l'Auvignon
Castelnau-sur-l'Auvignon el xe on comun de   147 abitanti del departemento de Gers che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Saint-Martin-des-Champs (Finistère)
Saint-Martin-des-Champs el xe on comun de  4 593 abitanti del departemento de Finistère che el fa parte del rejon Bretagna in Fransa.
Blois
Blois el xe on comun de  46 086 abitanti del departemento de Loir-et-Cher che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Vendrennes
Vendrennes el xe on comun de  1 721 abitanti del departemento de Vandia che el fa parte del rejon Pays de la Loire in Fransa.
RTS 2
RTS Deux ła xe na tełevixion xenerałista publega de ła Svisara Françexe jestia da ła RTS, rama de lengua françexe de ła SRG SSR.
RTS 2 el nase in tel 1997 co el nome de TSR2, proponendose soratuto a on publego xovaniłe. La taca traxmetare in 16:9 dal diçenbre del 2007 e ła ciapa el nome de uncò dal 29 de febraro del 2012.
Le Tréport
Le Tréport el xe on comun de  4 870 abitanti del departemento de Seine-Maritime che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Plassac-Rouffiac
Plassac-Rouffiac el xe on comun de   401 abitanti del departemento de Charente che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Nintendo World Cup
Nintendo World Cup (熱血高校ドッジボール部 サッカー編) xe un videosogo de calcio par Game Boy.
In stò videosogo, 13 squadre nasionali (in ordine alfabetico: Argentina, Braxil, Camerun, Fransa, Germania, Giapòn, Inghiltera, Itàlia, Mèsego, Paéxi Basi, Rusia, Spagna, Stati Unii de ła Mèrica) va in serca de vincer ła Coppa del Mondo.
El sogo inisia scegliendo na squadra, sistemando in campo i sogatori dea squadra scelta. Ea formasion che gioca xe: un portier, do difensori, el capitano (controeà da chi soga) e do attaccanti.
Coulangeron
Coulangeron el xe on comun de   214 abitanti del departemento de Yonne che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Nintendo World Cup
In sto videogioco ghe xe 4 tipi di terren:
Par segnar un gol xe posibie usar tecniche diverse: se pol segnar anca fasendo una rovesciata imposibie da fermar.
Aea fin de ogni partia vinta vien mostrada na pasword.
El sogo termina se se finise na partia co un pareggio o co na sconfitta.
Polaincourt-et-Clairefontaine
Polaincourt-et-Clairefontaine el xe on comun de   734 abitanti del departemento de Haute-Saône che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Marles-les-Mines
Marles-les-Mines el xe on comun de  5 579 abitanti del departemento de Paso de Calè che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Carega
thumb|250px Ła carega xe n'ełemento uxà par sentarse, xeneralmente costituìo da un piano orizontàl che pògia su ganbe e da no schinàl. I materiałi coi quai xeneralmente se costruisse łe careghe i xe legno, fero, plastega, ma, esendo dei oxeti majormente utiłixà come "exerçisio stiłistico" dai designer de tuti i tenpi, no i xe pochi łi exempi creai co altri materiałi.
I babiłonexi i doparea careghe de legno de palma, un materiałe morbido e façiłe da łaorà, mentre i re asiri i uxava troni ricamente decorai.
Prealpi Carniche
Łe Prealpi Carniche łe se estende intrà ł'alta vałe del Tajamento a nord, el so corso median da Stasion par la Carnia a Pinzano al Tagliamento a est e łe vałi del Piave e del Meschio a ovest, łe se cata intieramente in Friuli-Venesia Giulia.
A fa parte de łe Prealpi Carniche anca łe Dołomiti furlane. Ła çima pì alta de łe Prealpi Carniche ła xe ła Çima dei Preti (2703 m).
Łubiana
Łubiana (en slovèn Ljubljana, IPA [ʎub'ʎʌna]; in todesco Laibach) ła xe ła cavedàl de ła Republica Slovena fin da l'independensa inte el 1991. Situà so'ł picinìn fiume Ljubljanica, ła prexenta n'interesante çentro storico in stiłe liberty.
Curioxità
El nome Ljubljana el deriva dal prefiso Ljub- dal sostantivo slavo ljubezen (en vèneto amòr, aféto), che el ga ła 'stesa raixa del inglexe love e del todesco liebe. Se pol, quindi denominarla łeteralmente "Sità de l'Amór", come de frecuente ła xe ciamada anca dai so abitanti.
Inte el 1941 Łubiana e el teritorio çircostante (Carnioła) i xe deventà na provinsa itałiana de ła Regiòn de ła Venesia Julia, co sigla automobilistica LB. Łe łéngue ufiçiali łe jera el itałian e el slovén.
Esvres
Esvres el xe on comun de  6 010 abitanti del departemento de Indre-et-Loire che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
1635
El 1635 (MDCXXXV en numeri romani) el xe un an del XVII secoło.
JBL (dita)
Istòrego
Ła socetà ła xe stada fondada da James Bullough Lansing, on ano dopo ver dasà ła Altec Lansing, andove el coerxeva el incargo de vicepresidente. Ła nova dita ła se ghea dedegà a ła projetasion e produsion de conponenti par altoparlanti e instrumenti àudio par el marcà del cine.
Hérépian
Hérépian el xe on comun de 1 518 abitanti del departemento de Hérault che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Celoux
Celoux el xe on comun de   64 abitanti del departemento de Cantal che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Subiaco
el xe un comun inte la provincia de Roma chel fa parte de la rejon Lasio
Beauville (Lot-et-Garonne)
Beauville el xe on comun de   566 abitanti del departemento de Lot-et-Garonne che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Disco duro
thumb|200px|right|El dentro de un disco duro
Baye (Marne)
Baye el xe on comun de   410 abitanti del departemento de Marne che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Disco duro
El disco duro (ing. hard disk), dito anca disco fisso, el xe un marchingegno doparà nei computer par memorizar i dati. La xe na memoria de tipo secondario: mentre su le memorie primarie (come la RAM) quando te smorzi el computer i dati i se scancela, su i dischi duri i se mantien anca col computer smorzà e senza corente. El xe fato da uno o più dischi de aluminio o de vero, cuerti de material feromagnetico, che i gira velocisimi, e da na serie de testine (do par ogni disco, una par sora e una par soto) che serve par lezar e scrivar i dati contegnù sui dischi.
I dischi duri de solito i xe tacà al computer, e par destacarli bisogna smorzarlo e verzarlo, anca se se pol metarse su un calto rimovibile che se inserise sul davanti del computer, se ghe mete dentro el disco e dopo te pol tirar fora el calto senplicemente tirando na maniglia. Nei ultimi tenpi xe inveze vegnù fora ne le boteghe dei dischi duri esterni, che i se taca al computer co la porta USB e se pol destacarli quando che se vol, e menarli in giro facilmente, in maniera simile a le ciavete USB, solo che i dischi duri esterni i ciapa piesè posto e i tien piesè dati. In più de solito i dischi duri esterni i ga anca el filo de la corente, parché la corente che pasa par la porta USB no la xe in bisogno par alimentarli, come sucede inveze su le ciavete.
Hannogne-Saint-Martin
Hannogne-Saint-Martin el xe on comun de   465 abitanti del departemento de Ardennes che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Teillé
Teillé el xe on comun de  1 791 abitanti del departemento de Loire-Atlantique che el fa parte del rejon Pays de la Loire in Fransa.
1636
El 1636 (MDCXXXVI en numeri romani) el xe on an del XVII secoło.
Segni
el xe un comun inte la provincia de Roma chel fa parte de la rejon Lasio
Renato Zero
__HIDDENCAT__
In cariera, el ga publicà na sesantina de àlbun.
Tra łe so' canson pì famose, ricordemo: Amico', Il canotto, Il carrozzone, Cercami, Il cielo, Favola mia, Madame, I migliori anni della nostra vita, Mi vendo, Nei giardini che nessuno sa, Più su, Spalle al muro, Spiagge, Triangolo'', ecc.
I so' fans i xe ciamà "sorcini".
Jerzu
Jerzu (in sardo: Jèrsu) el xe un comun italian de 3 166 abitanti. El xe in provincia de Noro inte ła region Sardegna e el se estende so na area de 102,61 km². L'abità el xe situà a 427 metri s.l.m.
Major Antônio Couto Pereira
El Major Antônio Couto Pereira el xe el stadio del Coritiba, squadra de balon. Inprimà inte el 1932. El ga na capasità de 39.132 persone.
El xe intitolà al presidente Major Antônio Couto Pereira.
Marco Masini
__HIDDENCAT__
Marco Masini (Firense, 18 de setenbre 1964) el ze un cantante e muzeghista itałian.
I ezordi
El se visina a ła mùzega fin da zòvane: durando el parìodo de'l łiceo el forma el grupo muzegałe “Errata Corrige”. Tra i só insenjanti el ga avùo Walter Savelli.
L'ezordio a Sanremo
Nonostante el gavese reałizà tanti brani, Masini el gaveva dificoltà inte'l catar na caza discogràfega che ło suportase.
Grasie a Bob Rosati, arangiador e propietario de un studio a Sesto Fiorentino, Masini el ga tacà far i primi provini: el ga conosùo Beppe Dati, conpozidor e poeta col' cuało el ga reałizà alguni brani. Inte'l 1986 A ze rivà l'incontro inportante co Giancarlo Bigazzi; Masini el ga cołaborà cuindi a ła reałizasion de cołone sonore (Mediterraneo, Mery par sempre, Ragazzi fuori), el ze stà ła voze guida de Si può dare di più, portada a Sanremo da'l trio Morandi, Ruggeri e Tozzi, e consertista da'l vivo inte ła tournée de Tozzi a ła Royal Albert Hall de Łondra.
El ze partio par el primo tour inte'l 1987, po' el ze stà oncora in tournée co Raf, de'l cui àlbun Cosa resterà... el ze stà responsàbiłe de reałizasion e arangiamenti. Inte'l 1988 A ze venjesto fora un 45 ziri intitołà Uomini par inisiativa de Mario Ragni, co'l cuało Masini el gavarìa dovesto partesipar a Sanremo de cuel'ano, ma po' el ze stà sostituìo. Senpre inte'l 1988 A ze venjesto fora un 45 ziri contenjente el brano Dal tuo sguardo in poi, cantà in doto con Rosita Celentano.
Inte'l 1990 el ga partesipà a'l 40º Festival della Canzone Italiana de Sanremo co ła canson Disperato, scrivesta co Bigazzi e Dati, rivando primo tra i zòcani inte ła sesion Novità.
L'àlbun che ne fa seguito el otien un suceso ecesionałe de vendita (pì de 800.000 copie vendeste) stasionando inte łe pozision pì alte de ła clasìfega de vendite fin a tuta l'istà 1990.
Segondo àlbun
El ga partesipà al Festival de Sanremo 1991 co'l brano Perché lo fai, che se ga pozisionà al terso posto, dopo Riccardo Cocciante e Renato Zero. Ła canson ła gavarìa dovesto èsar cantada da Umberto Tozzi, co un altro titoło e un altro testo, ma cheł'ano Bigazzi el ga preferìo dar ła canson a Masini, mentre Tozzi ga cantà Gli altri siamo noi. Suito drìoman xe usìo el segondo àlbun, da'l titoło Malinconoia (paroła provenjente da l'union dei termeni “malinconia” e “paranoia”), che'l ga vendesto oltra 1.000.000 de copie in Itałia, rezultando l'àlbun pì vendùo de tuto el 1991. A partir da'l 18 de avril,el cantante el ga fazesto el so primo tour de artista sołista, che ło ga vedesto ezibirse in diverse tape de talmente grando suceso da dover replicar respetivamente i concerti de Firense e de Roma. Par st'ùltema sità, ła prima ezibision ła ze avenjesta a'l Teatro Tendastrisce, mentre ła segonda a'l Palazzo dello Sport. El so grupo de conpanjamento el zera costituìo da Mario Manzani e Massimo Rastrelli a łe ghitare, Marcello De Toffoli a łe tastiere, Bruno Illiano e Cesare Chiodo al baso ełètrego, infin Alfredo Golino a ła bataria; Andrea Corsellini el ze fegurà inte łe vesti de fònego, ròło che daspuò gavarìa ricoverto anca inte łe future tournée.
A conferma de'l straordenario suceso otenjesto cueł 'ano, Masini el ga vinsesto sia a'l Festivalbar par el mejo àlbun, sia a Vota la voce come mejo cantante mascołin, mentre el video de Malinconoia, rezistrà in un conserto al Pałaso de'l Sport de Roma, el ga vinsesto come mejo videolive de Riminicinema ‘91.
Sucesi e połèmeghe
El 14 de zenaro 1993, Masini el publega T'innamorerai. L'àlbun el contien el brano Vaffanculo, che'l ga susità połèmeghe e rimàrchi in tełevizion sia in radio. El disco el vede ła cołaborasion de'l rezista bołonjeze Stefano Salvati. L'àlbun el vien publegà anca in spanjoło (Te enamorarás). In italian el zera venjesto fora anca in Zarmania e Fransa, otenjendo boni rezultadi de vendite
1996-2000
Inte'l 1996 A ze venjesto fora L'amore sia con te, na compilation de alguni brani di Masini, co ła zonta de'l brano inedito che'l dazeva el titoło a ła rancura e de Meglio solo, un vecio brano de'l 1989 insidesto inte'l lado B de'l 45 ziri de Disperato. Ła rancura ła ze stà publegà contenporaneamente inte i paezi in łengua spanjoła co'l titoło Mi amor allí estará e co na tracklist łeziermente difarente. In istà A ze partio el tour L'amore sia con te. Inte el 1997, Enrico Ruggeri el ga ciamà Masini par intarpretar co łu el brano La gente di cuore, contenjùo inte l'àlbun Domani ze un altro dì.
Dopo scuaxi cuatro ani de siłensio, el 12 de novenbre 1998 xe usìo l'album Scimmie, publegà da l'etichetta Ma.Ma., fondada da łu steso, da Mario Manzani e Marco Poggioni. L'album, anca se apresà da ła critica, l'è stà un insuceso comerciałe respeto ai cuatro presedenti album co sołe 100.000 copie vendùe inte i primi do mexi. Anca sta volta el cantaudor toscan ga subìo rimàrchi (censure), in cuanto Publitalia se ga rifiutà de mandar in onda el video del sìngoło Scimmie par ła presenza, in una sena, de na simia łigà a na croxe. Inte el 2000 el ga partesipà al Festival de Sanremo co ła canson Raccontami di te, rivando al cuindexexemo posto. Contenporaneamente a ła manifestasion, el 22 de febraro 2000 xe usìo l'album Raccontami di te, contegnente anca ła canson sanremexa.
El 27 de marso 2000, Masini ga scominisià anca el novo tour Raccontami di te, desvolxesto in do sesion : una primaveriłe, teatrałe, e una estiva, inte łe piase de tante sità de Itałia.
Termenà el tour, el 26 de xenaro 2001 el ga faxesto usir Uscita di sicurezza, un disco contegnente 14 nuove canson, scriveste durante tuto l'arco de ła so carièra.
Ritiro e ritorno
El 17 de avril 2001 Masini el gaveva anuncià el só retiro da ła carièra de cantaudor, zustifegandoło co cueło che el definiva un acanaménto de ła critica e de ła censura che ła gavarìa reservà un tratamento parsecutorio inte i só confronti, inpedéndoghe de divulgar i so àlbun inte i prensipałi canałi promosionałi. Masini el ze partio comuncue a fin de avril par el só tour de'l 2001. El 17 majo, ospede de Adriano Celentano inte'l só programa 125 milioni di caz..te, el ga ribadìo el tuto in un'intarvista par po' omagiar Mia Martini cantando Gli uomini non cambiano.
Coeta
La coeta o ogonek (in polaco ogonek el xe diminutivo de ogon, “coa”) el xe on segno diacrìtego a forma de coa metesto inte ła parte inferiora drita de na vocałe de l'alfabeto latin doparà in racuante łéngue eoropee e amerìndie.
Marco Masini
Ritiro e ritorno
L'utuno 2003 el ga senjà el ritorno de Marco Masini co l'eticheta independente MBO Music di Mario Ragni, só scopridor ai tenpi de ła Dischi Ricordi. El łaor, prezentà a ła stanpa el 7 de otobre, el ga come titoło ...il mio cammino, el reparcore ła só istòria co novi arangiamenti e el se verze co tre canson inedite (Generation, Io non ti sposerò e Benvenuta).
Coeta
Łéngue che łe dòpara ła coeta
Exénpio in połaco: