cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alvise Pisani
Vita
Omo sior anca se acuxà d'esar spiłorcio (a torto viste łe grandioxe spexe che el ga afrontà de scarsea soa durante el so dogado), el ga sercà senpre d'imitar ło stiłe dei re pur sensa mai 'rivarghe, tanto da esar ciamà “prinsipe poareto”. Anbasador in Fransa, Austria e Spagna, el xe sta pì volte savio e consijer dogałe. El se ga candidà inte el 1722 e inte el 1732, inte el 1735 el xe sta fu l'unico candidado e el ga spexo cusì tanto par coronpare i posibiłi 41 ełetori che el xe sta ełeto a ł'unanimità. Era sposato co Elena Badoer.
Dogado
Ełeto el 17 de genaro 1735, el xe 'ndà subito a star a Palazo Ducal portandose drio tuta ła fameja.
A partir dal 1736, grasie a ł'introdusion de novi tipi de navi, dite navi "atte", co equipajo ridoto e pareci canoni come difexa, ł'economia ła xe mijorà decixamente dopo łe dure crixi del 1733 e 1734. Inte el majo 1741 a se gera decixo de darghe qualche mexe de ripoxo inte na villa in teraferma e, proprio mentre el doxe el stava par montar in gondoła par 'ndar via, el se ga sentìo mal e el ga dovesto esar riportà a palazo. El xe morto el 17 de zugno 1741.
Périgueux
Périgueux (en ocitan Perigüers), el xe on comune fransexe de 29.416 abitanti che el se cata inte el departemento de ła Dordogna inte ła rejon de ł'Aquitania, capołogo de departemento.
Garčin
el xe on comun inte la rejon de Brod e de Poxavina che ła fa parte del stato de ła Croasia.
77 a.C.
El 77 v.C. (LXXVII v.C. par numari romani) el xe on an de el II secoło v.C..
Rivas-Vaciamadrid
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Madrid, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma de Madrid.
Suello
el xe un comun inte la provincia de Leco chel fa parte de la rejon Lombardia
Utzenaich
el xe on comun del distreto de Ried im Innkreis che el fa parte del stato de ła Alta Àustria in Austria
Marco evanzełista
__HIDDENCAT__
istoria
Vita
De ła só joventù e de ła fameja de proveniensa se sa póco o gnente. Dal Nòvo Testamento, ła soła fonte de informasion su de eło, savemø ch'el jera cuxin de Barnaba (col. 4/10) e che quindi l'era ebreo e de ła stirpe levìtica.
Inte i Ati dei Apostołi el vien nominà quando che Piero el vien miracołoxamente liberà da ła prixon (Ati 12,12) "Dopo ver rifletùo, el xe ndà a ła caxa de Maria, só mare de Jovàni dito anca Marco, indove ghe jera un bon nùmaro de zente par pregar". Da sto scrito qua savemo che só mare ła se ciamava Maria e che in chel tempo el abitava a Jerusałeme. Se nota anca che Marco el gaveva do nomi, un zentiłe e un ebreo (Jovàni). Usansa comun par i ebrei de ch'el tempo, infati anca Paolo el vien ciamà co el nome de Saulo. In altri scriti dei Ati dei Apostołi el xe ciamà o co el nome de Jovàni o co queło de Marco o co tuti e do.
No ghe xe miga scriti che diga se Marco el gavése conosùo diretamente Gesù, ma se el'abitava in chel tenpo a Jerusałeme almanco el ga da vèrghene sentìo parlàrghene. De serto se sa che pochi ani dopo ła morte de Gesù, i apostołi e i disepołi i se catava in caxa de só mare. El fato ch'el sia el soło vangełista a contare de ła fuga de un zovineto ch'el gavea seguio da lontan i avenimenti de ła catura de Cristo intel'orto dei ulivi, (Marco 14.1/51.52) "Un zovaneto parò el ło seguiva, vestìo soło de un teło, e i ło ferma. Ma eło, łasà el ninsoło, el xe scanpà via nuo"; fa pensar che el fuse eło steso el zovineto nominà.
Da ła prima łétara de Piero: "Ve sałuda ła comunità che xe stà ełeta come voaltri e che vive Babilonia; e anca Marco, mé fiol". Podémo capir che el se catava co łu a Babilonia e che dato che el vien indicà come "mé fiol" el ga da ver ciapà el batizo propio da Piéro.
Dai Ati capimo anca che el parte par Antiochia insieme co Paolo e co só cuxin. El vien indicà come aiutante de Paolo quando che eło el predicava e el difondéa ła paroła del Signor a Salamina (Cipro) (Atti 13/5). Pi vanti, i atti i ne cónta che l'abandona Paolo, forse parché el xe spaventà da łe durìsime fadighe dei spostaminti de l'apostoło o da l'ostiłità senpre pi granda che 'sto qua el catava. "Partii in nave da Pafo, Paolo e i só conpagni i xe rivài fin Perge de Panfilia. Jovani el se ga destacà dal grupo e l'è tornà Jerusaleme par cónto suo" (Atti 13/13). In seguito ała so defesion Pagoło, partendo par consołidar łe cexe de ła Siria e de ła Cilicia, el se ga sielto come conpagno Silla mentre Marco el xe partio co so cuxin par Sivro (Atti 15/37.41). Questo accadde del 52. Negli Atti queste sono le ultime indicazioni che troviamo dell'evangelista. In seguito Paolo dovette dimenticare questi dissidi in quanto ritroviamo Marco a fianco dell'apostolo a Roma inte el 62 64, ne abbiamo notizia da una lettera di Paolo: "Vi saluta Aristarco, il mio compagno di prigione, e Marco, il cugino di Barnaba (intorno al quale avete ricevuto ordini; qualora venisse da voi, ricevetelo), e Gesù detto il Giusto, i quali sono della circoncisione; intrà questi sono i soli miei collaboratori par il regno di Dio, in quanto mi sono stati di consolazione" (4, 10s).
Dopo la morte a Roma del principe degli Apostoli, non vi sono più notizie certe su Marco. La tradizione lo vuole evangelizzatore in Egito e fondatore della chiesa di Alessandria che lo vuole come suo primo vescovo. Non vi sono notizie certe su dove, come e quando morì. Eusebio sostiene che la sua morte sia avvenuta a Alessandria, dove venne ucciso facendo trascinare il suo corpo par la città, questa versione dei fatti viene riportata anche nella Legenda Aurea.
I so resti i xe sta trafugà dai venesiani inte el 828 e portà a Venesia dove pochi ani dopo a xe scuminzià i laori par ła costrusion de ła Basełega de San Marco. El vien festejà da ła ciesa catolega el 25 de apriłe.
El sinboło del leon
right|thumb| Particołar del Leon de San Marco da na Bandiera del 1848 ricamada e piturada right|thumb|El "Leon de San Marco" a Venesia
Tuti quatro i Evanxeisti i ga un simboło che de sojto vien mostrà vissin al Santo nee piture e nee sculture. Sti simbołi xe asocià al Vangeo del Santo. El simboło de San Marco xe el Leon Alato, parchè el inisia el so vangeo coea voxe de San Giovani Batista che, in tel deserto, ła se alza come un rugito, disendo ai omani che xe drio rivare el Cristo.
Visto che San Marco Vangełista xe el Santo Patrono de Venexia, ła Serenissima gà dichiarà el leon come el so simboło. Par Venesia, ancha el libro deventava un simboło: de pace, quando che el zera mostrà verto; de guera quando che el zera sarà.
San Marco inte l'arte sacra
right|thumb|San Marco evanxełista
Ea raffigurasion de San Marco la compare fin daea prima arte cristiana, co quea dei altri vanxełisti. San Gerònimo (IV secolo) el disea come che se pol asociare i 4 evangeisti coi simboi del "tetramorfo" che i compare nelle profezie de Ezechiele, riciape dopo nee visioni de l'Apocałise (''El primo uman iera simile a un leon, el secondo de un vedeo, il terso de un leon, il quarto de un'aquila mentre che voea; i 4 i ga ciascun 4 ali, dentro e fora i se pieni de oci'). Inte el schizo del V secolo – come se osserva par esempio dai mosaici dea Basilica de Santa Pudenziana a Roma - cosi co sti simboli i ga taca a esere rappresentai i 4 evangeisti: San Marco ragion de tuto es xe rapresentà da un leon co le ale.
Giorgio Panto
Panto ga scuminsià a far schei co i seramenti. Intel 1978 el ga inpiantà a Treviso ła tełevixion Antenna Tre che al dì de oncò la coverze el Friułi-Venesia Julia e un toco de Trentin-Alto Àdexe, Lonbardia e Vèneto. In sti ani el ga fato su oncora schei co ła Panto s.p.a. e co TeleAltoVeneto e TeleNordest.
Marco evanzełista
San Marco inte l'arte sacra
Sa co l'arte bisantina qualche mosaico par esempio quei de San Vidal a Ravenna i rappresentava, co un na man el vangeo e in staltra i soo simoi. Sta iconografia a xe deventà difuxisima inte l'arte romanica, po in quea gotica. Inte e cexe de chel tempo i quatro santi i vegneva de frecuente pituradi su le vele de le volte a crociera, sentadi al scritoio, 'ntenti a scrivar i vangeli; altre olte inte un canton ghe xera anca i quatro Dotori de la Cexa. A olte se cata anca (ad es. ntei basorilievi che i fa belo el Batistero de Parma) la rafigurasion dei quatro santi che i par bestie orende, 'ndoe che su un corpo umano co le ale vien fora a testa del so simol.
Giorgio Panto
El xe sta inte ła Lega Nord e in zugno 2004 el ga fato el partío Progeto Nordest, che el xe par l'autonomía e xe fora dai do połi. El xe stà candidà presidente del Veneto a łe elesion regionali del 2005, 'ndo che el ga ciapà el 6,0% dei vuti el PNE el ga ciapà el 5,6%, bon pa meter su do consejeri rejonali. A łe elesion połídeghe del 2006 el se ga candidà al Senato co el steso partío, ciapando el 3%, quando che ghe saría vosúo almanco el 8% par méter su un senador.
Marco evanzełista
San Marco inte l'arte sacra
E figure di Evanxeisti – e tra de lore quea de San Marco – e se vede po anca inte e rapresentasione dii Apostoli che catemo in ogni espresion de l’arte sacra. Un par de pale de altar le sprime na speçial devosion par San Marco, come a famosa tea de Tizian ndo che ghe xe San Marco in Trono  ntea cexa de Santa Maria dea Salude a Venezia.
Giorgio Panto
A łe elesion ministrative del 2006, se ga candidà par ła Provincia de Treviso.
Marco evanzełista
San Marco inte l'arte sacra
Le storie de le vide dei santi e xera un impegno costante de l’arte sacra. De San Marco, patron di Venesia, catemo xà rafigurae sene dea so vita nei mosaici dea Basilica de San Marco (sec. XIII).
Ntel periodo rinasimentale, i episodi contadi inte a "Leggenda Aurea" i deventa sojeto par numarosi capolavori fati da artisti dea scola veneta. No se pol mia no ricordarae al manco a tea granda de Gentile e Giovanni Bellini ndo che ghe xe La predica di san Marco a Alessandria , e anca e quatro tee de Tintoretto piturade par la Scola de San Marco a Venesia che e g'avea par sojeto Miracolo di San Marco che libera uno schiavo, San Marco salva un saraceno da un naufragio, Il trafugamento del corpo di San Marco' , ''Il ritrovamento del corpo di San Marco'.
Giorgio Panto
El só ełicòtero xe cascà inte ła Laguna de Venesia el 26 de novenbre 2006, e Panto xe negà.
Venarìa Reale
Venaria Reale (La Venarìa o La Venerìa in piemontexe) el xe on comune de 35.660 abitanti inte ła provincia de Turin.
Giro d'Italia
El Giro d'Italia ła xe na corsa siclìstega so strada a tape de tre stimane de durada, che ła se fa ogni ano, intrà i mexi de majo e zugno, drio łe strade itàliane.
Nasesto inte el 1909, co ła prima tapa che ła se ga svolxesta el 13 de majo del 1909 e ła xe partìa da Miłan ,  soto ła idea dei jornałisti Tullo Morgagni, Eugenio Camillo Costamagna e Armando Cougnet, ła xe una de łe tre corse a tape pì inportanti del całendàrio siclìstego, insieme al Tour de France e ła Vuelta a España, e el xe sta metesto da ła Union Siclìstega Internasionałe inte el sircùito profesionìstego de l'World Tour.
Istoregamente ła xe da ritegnerse ła segonda corsa a tape pì prestijoxa dopo de cheła fransexa. , anca se intrà i ani cuaranta e i ani sincuanta e anca durante i ani setanta, el prestijo e el nùmaro dei grandi siclisti inscrivesti i ga portà el Giro d'Itàlia a ver na inportansa a paro de cheła del Tour de France.
El costumar de ogni ano el prevede ła asegnasion de ła maja roxa, isteso cołore de ła La Gazzetta dello Sport, in cuanto organixadori co RCS Sport.
Intrà i coridori che i ga vinsesto pì volte la corsa, ghe se połe catar Alfredo Binda (5 volte), Fausto Coppi (5 volte), Eddie Merckx (5 volte).
Albo d'oro
thumb|right|200 px|[[Luigi Ganna, dopo ła vitoria al primo Giro d'Italia inte el 1909]]
thumb|right|290 px|[[Laurent Fignon (en maja roxa) e Maurizio Fondriest al Giro d'Italia 1989]]
Rècord
vitòrie finałi
Clasefegamento par ponti
Clasefegamento par montagne
Rècord de vitòrie de tape
Montesquiu
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Barsełona, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Catełogna.
Giro d'Italia
Rècord
Rècord de vitòrie so el palco inte na ùnxoła edision
Nùmaro de edision termenae
Major nùmaro de tape vinseste conseventivamente
Pì longo Giro
Pì curto Giro
Majornùmaro de partesipanti
Menor nùmaro de partesipanti
Menor nùmaro de rivai al finałe
Pì xovane vinsidor del Giro
Pì vècio vinsidor del Giro
Pasajo pì curto
Grandi nùmari de podi
San Lorenzo de El Escorial
__HIDDENCAT__
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Madrid, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma de Madrid.
Rejon de Osijek e de Baranja
ła xe na rejon che ła fa parte del stato de ła Croasia.
Monticello Brianza
el xe on comun inte la provincia de Leco chel fa parte de la rejon Lombardia
Cobos de Cerrato
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Palencia, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
76 a.C.
El 76 v.C. (LXXVI v.C. par numari romani) el xe on an de el II secoło v.C..
Castelpagano
Castelpagano el xe un comun italian de 1 547 abitanti. El xe in provincia de Benevento inte ła rejon Canpania e el se estende so na area de 38,26 km². L'abità el xe situà a 630 metri s.l.m. El confina co i comuni de Cercemaggiore, Circello, Colle Sannita, Riccia e Santa Croce del Sannio.
Waldzell
el xe on comun del distreto de Ried im Innkreis che el fa parte del stato de ła Alta Àustria in Austria
Boissey
Boissey el xe on comun de 336 abitanti del departemento de Ain che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Rejon de Požega e de Slavonia
ła xe na rejon che ła fa parte del stato de ła Croasia.
Navelli
el xe un comun inte la provincia de Ł'Aquiła chel fa parte de la rejon Abruso
Montgat
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Barsełona, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Catełogna.
75 a.C.
El 75 v.C. (LXXV v.C. par numari romani) el xe on an de el II secoło v.C..
Morterone
el xe un comun inte la provincia de Leco chel fa parte de la rejon Lombardia
San Martín de Valdeiglesias
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Madrid, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma de Madrid.
Weilbach (Austria)
el xe on comun del distreto de Ried im Innkreis che el fa parte del stato de ła Alta Àustria in Austria
Morino
el xe un comun inte la provincia de Ł'Aquiła chel fa parte de la rejon Abruso
Torre de' Busi
el xe on comun inte la provincia de Leco chel fa parte de la rejon Lombardia
Rejon de Tarapacá
Ła Rejon de Tarapacá ła ze una de łe 16 rejon de ła Repùblega del Ciłe.
Inte na superfise de 42 225,8 km² e drio el censimento del 2017, ła Rejon de Tarapacá ła contava 330 558 àneme e ła so capitałe e sità pì popołada ła ze Iquique.
Divizion pułìtego-aministrativa
300px|miniatura|left|Comuni de ła Rejon de Tarapacá
Collazos de Boedo
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Palencia, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Antibes
Antibes Juan-les-Pins (ciamà senplicemente Antibes) el xe on comune fransexe de 72.412 abitanti 'ntel departemento dełe Alpi maritime inte ła rejon de ła Provensa-Alpi-Costa Azura.
San Martín de la Vega
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Madrid, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma de Madrid.
Antibes
I so abitanti i se ciama Antibois.
Bolozon
Bolozon el xe on comun de 89 abitanti del departemento de Ain che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Massa d'Albe
el xe on comun inte la provincia de Ł'Aquiła chel fa parte de la rejon Abruso
Montmajor
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Barsełona, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Catełogna.
Chambéry
Chambéry (anticamente in itałian Ciamberì) el xe on comune fransexe de 60.900 abitanti (Insee 2004) caołogo del departemento de ła Savoja inte ła rejon del Alvergna-Rodano-Alpe. Siben giograficamente parte de ła rejon fixica fransexe ła sità ła xe stata parte del Regno de Sardegna fin al 1861 col nome de Ciamberì.
Castelpoto
Castelpoto el xe un comun italian de 1 326 abitanti. El xe in provincia de Benevento inte ła rejon Canpania e el se estende so na area de 11,78 km². L'abità el xe situà a 285 metri s.l.m. El confina co i comuni de Apollosa, Benevento, Campoli del Monte Taburno, Foglianise e Vitulano.
Brestovac
el xe on comun inte la rejon de Posega e de Slavonia che ła fa parte del stato de ła Croasia.
Piasa San Marco
Piasa San Marco xe la prinsipałe e soła piasa de Venesia (tute staltre struture che ghe someja łe se ciama canpi). Cofà che dixe el nome, ła piaza ła xe dedicada a San Marco, l'evangelista. Xe dal sinboło de San Marco che Venesia ga ciapà el suo, che xe el Leon de San Marco.
Descrision
Cor de la sità lagunare e logo sinbolo del Stato veneto, la xona monumental de Piasa San Marco la se conpone de tri setori:
Storia e evolusion
La forma che ga la piasa deso la xe vegnù fora a seguito de sucesive modifeghe e espansion che le ga interesà l'area. In origine la xona la jera destinà a brolo e traversà dal rio Batario, che tacava insieme i atuali rii de la Zecca e del Cavalletto. El palazo dogal, vero castel munìo de tori e difese el jera zircondà par intiero da un canal e frontegià ne la xona de la piazeta de desso da un bacino par cargar e descargar le merci.
Co xe rivà a Venesia el corpo de San Marco ne l'828, xe sta edificà la prima ''baxełega de San Marco' e l'area la ga scuminsià a assumar la so carateristica de cor monumentale de la sità. Inte el 976 l'intiera xona, con la baxełega e el palazo, la xe sta brusà da un furioso incendio, ma zà inte el 978 xe sta costruìa na seconda baxełega e ricostruìo el palazo. La baxełega de desso la risale ai anni 1050-1094, con la terza fondazion de l'edificio. In sta epoca la piaza la risultava oncora limità dal rio Batario (al delà del quale ghe jera na Ceza dedicà a San Geminiano) e dal bacino de Palazo: a testimonianza del quale ne restà oncora desso, sul lato de la baxełega rivolto verso la piazeta, na vecia porta d'aqua murà, o sia l'entrada rivolta su l'aqua tipica dei edifici venexiani.
Inte el 1156, soto Vitale II Michiel, i ga interà prima el rio Batario e po anca el bacino antistante el Palazo Dogal, dove i ga realizà la Piazeta. Inte el 1172, soto el dogado de Sebastiano Ziani, la piaza la xe sta slargà oncora de pi par farghe posto a novi edifici monumentali: la Ceza de San Geminiano i la ga spostà al limitare de la nova piaza San Marco e i ga inoltre tirà su le do grande colone frontegianti el molo, come entrada monumental a l'area marciana. Inte el 1204 la conquista de Costantinopoli con la Quarta Crociata la ga fornìo ai venexiani un mucio de marmi e opere d'arte con cui decorar la baxełega e la piaza. In sta ocasion qua xe rivà i Cavai de San Marco', sistemà a coronamento de la baxełega, e la statua dei Tetrarchi'', che desso xe a l'entrada del palazo.
Inte el 1264 i ga infine pavimentà la piaza con quarei messi zo a spina de pésse.
Inte el 1722 i ga sistemà le do statue de la Piaseta dei Leonzini. Del 1723 xe inveze la pavimentazion de desso in trachite euganea a fasce laterali in marmo bianco. Xe infine inte el 1807 che la dominazion napoleonica la ga procedùo a butar zo la Ceza de San Geminiano e a costruir l' Ala Napoleonica (dita anca Palazo Reale o Procuratie Novissime), dàndoghe al conplesso de l'area marciana l'aspeto definitivo.
Utilizo de l'area
Cor, come dito, de la Repùblega de Venèsia, la piasa la ga senpre seguìo la vita e i costumi de la sità. El Palaso Dogal el xera sede del goerno e de le supreme magistradure de la Repùblega, nonché prexon. Tra le do colone de Marco e Todaro i fasea inveze le esecuzion caitali, mentre da la Piera del Bando vegnea anunzià le leggi e i decreti, che dopo i tacava via su la Porta de la Carta. La baxełega la jera inveze el sentro de le cerimonie religiose de Stato grazie a la presenza de le preziose reliquie e de la so funzion de cappella dogal, in un sistema inte el quale el Doxe el jera el cao de la Ceza venexiana e el se riservava el dirito a nominar i vescovi. El potere e la richeza de la Ceza de San Marco i xera tali che la gavea un so vescovo, distinto da quel de la sità e dal patriarca, el Primicerio de la baxełega de San Marco' e che dei magistrati aposta, i Procuradori de San Marco' i 'ministrava con carica vitalizia el patrimonio, risiedendo ne le Procuratie. La Logeta la xera el posto de guardia dei arsenalotti durante le sedute del Maggior Consiglio, mentre l'atuale Palazo Patriarcal el jera sede del salone par i pranzi e le feste del Senato.
La granda piasa la ospitava procesion e tornei, fiere e marcà, ne la corte del palazo se tegnea le cacce ai tori. Inte el Setezento xe conparso el carneval e i cafè, po dopo la caduta de la Republica xe rivà la sede patriarcale e el Palaso Reale, prima de Napoleon, dopo dei Asburgo e infine dei Re d'Italia. Infine la musealixasion co l'apertura del Muzeo Correr.
Cevico Navero
__HIDDENCAT__
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Palencia, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Montmaneu
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Barsełona, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Catełogna.
74 a.C.
El 74 v.C. (LXXIV v.C. par numari romani) el xe on an de el II secoło v.C..
Distreto de Mendrixio
El distreto de Mendrisio (anca ciamado Mendrisioto) el xe el distreto piasé meridional del Canton Tisin e de ł'intiera Svisera. El confina col distreto de Ługan a nord e co ł'Itałia (Łonbardia): Provincia de Como a nord-est, est e sud e Provincia de Varexe a ovest. El cavòłogo el xe Mendrisio. El conprende na parte del Łago de Ługan.
Sudivixion aministrativa
thumb|300px|Comuni del distreto de Mendrisio El distreto de Mendrisio el xe divixo in 5 sircołi e 11 comuni:
Rejon de Antofagasta
Ła Rejon de Antofagasta ła ze una de łe 16 rejon de ła Repùblega del Ciłe.
Inte na superfise de 126 049,1 km² e drio el censimento del 2017, ła Rejon de Antofagasta ła contava 607 534 àneme e ła so capitałe e sità pì popołada ła ze Antofagasta.
Divizion pułìtego-aministrativa
350px|miniatura|Comuni de ła Rejon de Antofagasta
73 a.C.
El 73 v.C. (LXXIII v.C. par numari romani) el xe on an de el II secoło v.C..
Montmeló
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Barsełona, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Catełogna.
Tagliacozzo
el xe un comun inte la provincia de Ł'Aquiła chel fa parte de la rejon Abruso
Velika
el xe on comun inte la rejon de Posega e de Slavonia che ła fa parte del stato de ła Croasia.
Santa María de la Alameda
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Madrid, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma de Madrid.
Bouligneux
Bouligneux el xe on comun de 328 abitanti del departemento de Ain che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Castelvenere
Castelvenere el xe un comun italian de 2 620 abitanti. El xe in provincia de Benevento inte ła rejon Canpania e el se estende so na area de 15,44 km². L'abità el xe situà a 119 metri s.l.m. El confina co i comuni de Guardia Sanframondi, San Lorenzello, San Salvatore Telesino, Solopaca e Telese Terme.
Tremenico
el xe on comun inte la provincia de Leco chel fa parte de la rejon Lombardia
Mehrnbach
el xe on comun del distreto de Ried im Innkreis che el fa parte del stato de ła Alta Àustria in Austria
Congosto de Valdavia
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Palencia, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Pattigham
el xe on comun del distreto de Ried im Innkreis che el fa parte del stato de ła Alta Àustria in Austria
72 a.C.
El 72 v.C. (LXXII v.C. par numari romani) el xe on an de el II secoło v.C..
Santorcaz
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Madrid, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma de Madrid.
Požega (Croazia)
el xe on comun inte la rejon de Posega e de Slavonia che ła fa parte del stato de ła Croasia.
Luino
Luino el xe on comune de 14 250 abitanti inte ła provincia de Varexe su łe rive del Łago Maggiore, visin al confin co ła Svisera.
Montornès del Vallès
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Barsełona, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Catełogna.
Montereale (AQ)
el xe on comun inte la provincia de Ł'Aquiła chel fa parte de la rejon Abruso
Extremely low frequency
Ła locusion inglexa extremely low frequency (ELF) ła se dòpara par dirghe, inte el insegnamento ITU, ła banda de frecuense ràdio conprendesta intrà 3 e 30 Hz.
Bourg-Saint-Christophe
Bourg-Saint-Christophe el xe on comun de 1 366 abitanti del departemento de Ain che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Oggiono
el xe un comun inte la provincia de Leco chel fa parte de la rejon Lombardia
Pozuelo de Alarcón
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Madrid, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma de Madrid.
Cordovilla la Real
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Palencia, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Roccacasale
el xe un comun inte la provincia de Ł'Aquiła chel fa parte de la rejon Abruso
Kutjevo
el xe on comun inte la rejon de Posega e de Slavonia che ła fa parte del stato de ła Croasia.
Montseny
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Barsełona, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Catełogna.
Pramet
el xe on comun del distreto de Ried im Innkreis che el fa parte del stato de ła Alta Àustria in Austria
71 a.C.
El 71 v.C. (LXXI v.C. par numari romani) el xe on an del II secoło v.C..
Super low frequency
Ła locusion inglexa Super low frequency (SLF) (frecuensa superbasa) ła se dòpara par dirghe, inte el insegnamento ITU, ła banda de frecuense ràdio conprendesta intrà 30 e 300 Hz.
Sta gama de frecuense łe include drento anca cheła doparada da ła corente alternada par dòparo siviłe (50 Hz).
Castelvetere in Val Fortore
Castelvetere in Val Fortore el xe un comun italian de 1 389 abitanti. El xe in provincia de Benevento inte ła rejon Canpania e el se estende so na area de 34,58 km². L'abità el xe situà a 706 metri s.l.m. El confina co i comuni de Baselice, Colle Sannita, Riccia, San Bartolomeo in Galdo e Tufara.
Olgiate Molgora
el xe on comun inte la provincia de Leco chel fa parte de la rejon Lombardia
Sus scrofa domesticus
El mas-cio, dito anca porco o porzèl' (nome sientifico Sus scrofa o Sus domesticus, apartenente ai Mamiferi de l'ordine dei Artiodattili Suiformi) el xe una de łe bestie da macełar piesè arlevà da l'omo, anca parché col mas-cio se riese a far un saco de robe: prima de tuto se fa i parsiuti e i saładi come ła sopresa o łe lugàneghe, e da quel che vansa se ricava vari taj de carne. Dopo cołe sédołe se fa i penèi, coi osi se fa ła còła, ła pel ła se dopara anca queła, insoma se pol proprio dir che "del mas-cio no se buta via gnente". La mastcia del porsel la gnen ciamada luja oppure roja.
Çerte rełigioni, come l'Ebraismo e l'Islam, łe ghe vieta ai fedełi de magnar carne de mas-cio.
Al alevamento del porsel
La popolasion che par ecelensa la se ga destinguest 'te el alevamento del porsel la ze stata sensa dubio i Longobardi, e oncora adess le rejon aonde che sta popolasion la se ga stabilì che ze quele che le ze in testa par la produsion e al consumo de sta carne.
Curioxità
left|thumb|200px|Mas-ci mołà in giro
Valgreghentino
el xe un comun inte la provincia de Leco chel fa parte de la rejon Lombardia
Muntanyola
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Barsełona, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Catełogna.
70 a.C.
El 70 v.C. (LXX, v.C. par numari romani) el xe on an de el II secoło v.C..
Cubillas de Cerrato
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Palencia, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Moricone
Moricone el xe un comune de 2 564 abitanti inte ła provincia de Roma.
Boyeux-Saint-Jérôme
Boyeux-Saint-Jérôme el xe on comun de 346 abitanti del departemento de Ain che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Jakšić
el xe on comun inte la rejon de Posega e de Slavonia che ła fa parte del stato de ła Croasia.
Tornimparte
el xe un comun inte la provincia de Ł'Aquiła chel fa parte de la rejon Abruso
Pozuelo del Rey
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Madrid, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma de Madrid.
Vila Barbaro
thumb|450px|Vila Barbaro e tenpieto, [[Maxer]] Vila Barbaro ła xe na vila vèneta che ła se cata a Maxer, costruìa sora un projeto de Andrea Palladio tra el 1550 e el 1560 par Daniele Barbaro, Patriarca de Aquileia, e so fradeo Marcantonio, anbasador de ła Republica de Venesia, trasformando el vecio pałaso medieval de Maxer de proprietà de ła fameja, inte na splendida abitasion de canpagna consona al studio de łe arti e a ła contenplasion intełetual.
Mura (Spagna)
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Barsełona, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Catełogna.
Ultra low frequency
Ła locusion inglexa Ultra low frequency (ULF) (frecuensa ultrabasa) ła se dòpara par dirghe, inte el insegnamento ITU, ła banda de frecuense ràdio conprendesta intrà 300 e 3000 Hz.
69 a.C.
El 69 v.C. (LXIX v.C. par numari romani) el xe on an de el II secoło v.C..
Prádena del Rincón
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Madrid, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma de Madrid.
Rejon de Atacama
__HIDDENCAT__
Inte na superfise de 75 176,2 km² e drio el censimento del 2017, ła Rejon de Atacama ła contava 286 168 àneme e ła so capitałe e sità pì popołada ła ze Copiapó.
Divizion pułìtego-aministrativa
250px|miniatura|left|Comuni de ła Rejon de Atacama
Dehesa de Montejo
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Palencia, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Longhesa d'onda
Definizione
Co le onde, de sòłito chełe eletromagnèteghe, łe pasa traerso on materiałe, la so vełositò de propagasion ła njien riduxesta de on fator pari a l'ìndaxe de refrasion n del materiałe, mentre ła frecuensa no ła canbia. Dita \lambda_0 la longhesa d'onda inte el vodo, la longhesa d'onda \lambda' in on materiałe co ìndaxe de refrasion n ła xe daxesta da:
Cautano
Cautano el xe un comun itałian de 2 091 abitanti. El xe in provincia de Benevento inte ła rejon Canpania e el se estende so na area de 19,72 km². L'abità el xe situà a 300 metri s.l.m. El confina co i comuni de Campoli del Monte Taburno, Frasso Telesino, Tocco Caudio e Vitulano.
Longhesa d'onda
Definizione
La vełosità v de łe onde eletromagnèteghe ła xe pari a ła vełosità de ła łuxe, o sia sirca m/s. Cuindi, par exenpio, ła longhesa d'onda \lambda de on segnale a 100MHz (on'onda ràdio), ła xe de sirca m/s divixo Hz = 3 metri.
Longhesa d'onda de de Broglie
Tute łe partexełe co na serta cuantità de moto łe ga na longhesa d'onda, ciamada longhesa d'onda de de Broglie, che łe se desviłupa in baxe a ła rełatività restrinxesta:
adove h ła xe la costante de Planck, p ła xe ła cuantità de moto de ła partexeła, m ła xe ła masa de ła partexeła, v ła xe ła vełosità de ła partexeła, e c ze ła vełosità de ła luxe.
Kaptol
el xe on comun inte la rejon de Posega e de Slavonia che ła fa parte del stato de ła Croasia.
Collarmele
el xe un comun inte la provincia de Ł'Aquiła chel fa parte de la rejon Abruso
Provincia de Oristan
Ła Provincia de Oristan (en sardo Provìntzia de Aristànis) ła xe na provincia de ła Sardegna, istituia inte el 1974. Afacià a ovest sol Mar de Sardegna, ła confina: a nord co ła Provincia de Sasari, ad est co la Provincia de Noro e a sud co ła Sud Sardegna.
68 a.C.
El 68 v.C. (LXVIII v.C. par numari romani) el xe on an de el II secoło v.C..
Boz
Boz el xe on comun de 512 abitanti del departemento de Ain che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Vercurago
el xe un comun inte la provincia de Leco chel fa parte de la rejon Lombardia
Puebla de la Sierra
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Madrid, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma de Madrid.
Eberschwang
el xe on comun marcà del distreto de Ried im Innkreis che el fa parte del stato de ła Alta Àustria in Austria
Papa Clemente VII
__HIDDENCAT__
Clemente VII, al secoło Giulio de' Medici (Firense, 26 de majo 1478 – Roma, 25 de setenbre 1534), esponente de ła fameja fiorentina dei Medici, el xe sta papa de ła Cexa catołega dal 1523 a ła so morte.
Navarcles
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Barsełona, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Catełogna.
Rejon de Coquimbo
Inte na superfise de 40 579,9 km² e drio el censimento del 2017, ła Rejon de Coquimbo ła contava 757 586 àneme e ła so capitałe e sità pì popołada ła ze [[Ła Serena]].
Divizion pułìtego-aministrativa
300px|miniatura|left|Comuni de ła Rejon de Coquimbo
Ortucchio
el xe un comun inte la provincia de Ł'Aquiła chel fa parte de la rejon Abruso
Čaglin
el xe on comun inte la rejon de Posega e de Slavonia che ła fa parte del stato de ła Croasia.
Braziłe
__HIDDENCAT__
El Braziłe o Braxil, ufisialmente ła Repùblica Federałe de Braxil, el xe un stato de ła Amèrica del Sud. Co na superfisie de pi de 8,5 miliuni de km², l'è el quinto stado del mondo par superfisie totałe El confina a sud co Uruguay, Argentina e Paraguay, a sudovest co ła Bołivia, a ovest col Perù, a nordovest co Cołonbia e Venesueła, a nord co Guyana, Suriname e ła fransexe.
Le orixini del nome Braxil non łe xe del tuto ciare: un'ipotexi l'è che eso derivi da Pau brasil, el nome popołare in portogheze de ła Caesalpinia echinata, un albaro de ła famèja de łe Fabaceae nativo de ła foresta vergine (Mata Atlântica) che ricopriva completamente łe rejiuni litoranee del Braxil. El nome pau brasil sinjifica, leteralmente «lenjo brasil». La paroła brasil poarìa derivar dal color roso brace (brasa in portogheze) de ła rexina del lenjo de sto albaro.
Un'altra ipotesi l'è queła che deriva dal tempo sucesivo ała colonixasion portogheze, quando alcuni navigaduri i parlava de un'ìzoła imaxinaria al largo de łe coste del'Irlanda, ciamà Hy-Brasil e che sarìa stà intel mezo dal'Atlàntego; alcuni scrituri del XX secoło, tra cui Gustavo Barroso, i ga difendà la teoria che el nome del teritorio dipendese pi da questo che dall'albaro.
Zeografia połitega
Dal punto de vista połitego el xe na republica presidensiałe federal.
Division 'ministrative
I stati che i forma el Braxil i xe 26, co el Distreo Federal do se cata ła cavedal.
Cavedal e altre sità
Ła só cavedal xe Brasilia.
Paderno d'Adda
el xe on comun inte la provincia de Leco chel fa parte de la rejon Lombardia
Puentes Viejas
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Madrid, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma de Madrid.
Navàs
el xe un comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Barsełona, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Catełogna.
67 a.C.
El 67 v.C. (LXVII v.C. par numari romani) el xe on an de el II secoło v.C..
Morti
Lucio Cornelio Sisenna, stòrego roman (n. 120 a.C.)
Òdena
el xe un comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Barsełona, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Catełogna.
Pacentro
el xe un comun inte la provincia de Ł'Aquiła chel fa parte de la rejon Abruso
Lipik
el xe on comun inte la rejon de Posega e de Slavonia che ła fa parte del stato de ła Croasia.
Espinosa de Cerrato
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Palencia, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Dehesa de Romanos
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Palencia, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Baxéłega de ła Vèrxene de ła Candelaria (Tenerife)
Ła Baxełega de ła Vèrxene de ła Candelaria ła xe ła Ceza pì famoxa de łe Ìxole Canarie e de ła ìxoła de Tenerife. Ła se cata inte el munisipio de Candelaria, e ła xe dedicà a ła Vèrxene de ła Candelaria, patrona de łe Ìxole Canarie.
Brens
Brens el xe on comun de 1 166 abitanti del departemento de Ain che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Baxéłega de ła Vèrxene de ła Candelaria (Tenerife)
Secondo la tradision l'imaxene de ła Vèrxene ła xe sta catà inte el 1392 da do pastori Guanci (i primi abitatori de łe ìxołe), so na rocia in riva al mar calche desenio prima de ła concuista de łe ìxołe da parte dei spagnoli.
L'imaxene ła xe sta po mesa inte un cóvoło che se cata pròpio dadrio de ła baxełega atuałe. Inte el 1559 el papa Clemente VIII el ga dichiarà la Vèrxene de ła Candelaria patrona de łe Ìxole Canarie. Inte el 1672 xe sta costruio un gran tenpio che parò inte el 1789 el xe sta desfà da un insendio. Ła baxełega atuałe ła xe sta costruìa infrà el 1949 e el 1959. El tenpio el xe sta elevà da papa Benedetto XVI al rango de baxełega minor inte el 2011.
Ła Baxełega de ła Vèrxene de ła Candelaria ła xe el santuario pì vixità de łe Ìxole Canarie e uno dei pì visitai de Spagna, co pì de 2,5 milioni de vixitadori ogni ano.
66 a.C.
El 66 v.C. (LXVI v.C. par numari romani) el xe on an de el II secoło v.C..
Dirito aministrativo
__HIDDENCAT__
El Dirito aministrativo el xe on ramo del dirito publico 'ndove łe so norme łe regoła łe atività de perseguimento dei intaresi publici de ła publica aministrasion e i raporti tra questa e i sitadini (diti privati inte ła terminołogia publicistica e aministrativistica).
Ła so genexi ła xe da cołegar al prinsipio de divixion tra i Poderi del Stato, overo al prinsipio de tripartision dei poderi elaborà da Montesquieu. El Podere Aministrativo, originariamente definìo «Executivo», el consiste inte ł'organizasion de mesi e de persone a cui a xe devołù ła funsion de catare i obietivi de intarese publico definìi da ł'ordinamento.
Ceni storeghi
Ł'espresion droit administratif e el termine fonctionnaire i xe nati par ła prima volta in Fransa par efeto de ła Rivolusion fransexe e i se ga difondesto soto el primo inpero, quando a xe sta tirà zò non soło łe istitusion połiteghe ma anca quełe aministrative de ł'Ancien régime.
Partision del dirito aministrativo
El Dirito Aministrativo (come tanti altri rami del dirito) el xe conposto da:
Łe fonti del dirito aministrativo
Łe fonti del dirito aministrativo łe pol esare adeguatamente rapresentà soło in ciave evołutiva, in quanto dal 1865 a oncò a ghe xe sta dei profondi mutamenti istitusionałi e ordinamentałi che i ga rivołuzionà ł'inpianto originario. Atualmente - par el dirito aministrativo a se distingue:
El prinsipio de łegałità
Łe prerogative che łe xe riconoseste a ł'Aministrasion łe xe circoscrite da ben precixi łìmiti, łigà, inte el sistema giuridico italian, al rispeto del prinsipio costitusionałe de łegałità, secondo el cuałe ł'Aministrasion ła pol esprimarse soło traverso ł'emanasion dei ati aministrativi previsti e tipizà da ła lege (prinsipio de tipicità) e al soło scopo de perseguire el fin indicà da ła lege (prinsipio de nominatività). Questi e altri prinsipi i xe ała base de łe cd. norme de asion, che łe disiplina ł'atività autoritativa de ł'Aministrasion: da ła violasion de tałi prinsipi e norme a deriva ła patołogia de ł'ato aministrativo, in termini de ła so nułità, inexistensa e anułabiłità.
65 a.C.
El 65 v.C. (LXV v.C. par numari romani) el xe on an de el II secoło v.C..
Dirito aministrativo
El prinsipio de łegałità
Stretamente conesa ała disiplina de ł'atività de ł'Aministrasion publica ła xe dunque ła posibiłità de reagire giurisdisionalment contro i ati aministrativi fati in dispregio de ła lege. A tałe scopo, in Italia, a ghe xe on pleso giurisdizionale apoxito, composto dai Tribunali Aministrativi Rejonałi e dal Consiglio de Stato. A luri a xe asegnà ła funsion de anułare i ati aministrativi iłegitimi.
Mettmach
el xe on comun marcà del distreto de Ried im Innkreis che el fa parte del stato de ła Alta Àustria in Austria
Quijorna
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Madrid, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma de Madrid.
Low frequency
Ła locusion inglexa Low frequency (LF) (frecuensa basa) ła se dòpara par dirghe, inte el insegnamento ITU, ła banda de frecuense ràdio conprendesta intrà 30 – 300 kHz.
In Eoropa ła frecuensa LF ła njien doparada par el servìsio de radiodifuxion de łe onde longhe. Inte el emisfero osidentałe łe njien doparae par i radiofari aeronàuteghi, navegasion marìtema (LORAN), informasion e sistemi meteorołòxeghi. Stasion de segnałi par mexurasion de tenpo łe se cata anca in sta banda. Łe LF łe xe anca conoseste col nome de banda chiłomètrega o onde chiłomètreghe, parché ła longhesa d'onda ła vària intrà i 10 chiłòmetri e 1 chiłòmetro.
Fontecchio
el xe un comun inte la provincia de Ł'Aquiła chel fa parte de la rejon Abruso
Onde mèdie
Łe onde mèdie (OM), derivanti da ła locusion inglexa Medium wave (MW) łe se dòpara par dirghe, inte el insegnamento ITU, ła banda de frecuense ràdio conprendesta intrà i 300 kHz e 3000 kHz (pari a 3 MHz), tanto comuni inte łe radiocomunicasion,
Osnago
el xe un comun inte la provincia de Leco chel fa parte de la rejon Lombardia
Varenna
el xe un comun inte la provincia de Leco chel fa parte de la rejon Lombardia
64 a.C.
El 64 v.C. (LXIV v.C. par numari romani) el xe on an de el II secoło v.C..
Reichersberg
el xe on comun marcà del distreto de Ried im Innkreis che el fa parte del stato de ła Alta Àustria in Austria
Olesa de Montserrat
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Barsełona, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Catełogna.
Olesa de Bonesvalls
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Barsełona, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Catełogna.
Blonay
Blonay el xe on comune del Canton Vaud de 5.296 abitanti.
Bandundu (provìnsia)
Bandundu ła jera na rejon de el Congo sudosidental. Ła xe conpresa intra ła Republica del Congo a ovest, e ła Angoła a sud.
Zeografia fixega
El teritorio el xe formà a meridon da un altipian conpreso intra 400 e 800 m. che el degrada verso nord, a setentrion da un basopian conpreso intra 400 e 500 m.. El xe atraversà da est verso ovest da el Casai, afluente del Congo, co łi so afluenti de sanca (Kwango e Loandji ) e de drita (Fimi-Lukenie). El łago pì grando el xe el łago Mai-Ndombe.
El clima el pasa da tropegal de ła foresta pluvial a tropergal de ła savana indando da nord verso sud.
Ła provincia ła xe coverta da savana boscata e, verso nord, da foresta pluvial.
Zeografia umana
Łe sità pì inportanti łe xe Kikwit e el cavołogo Bandundu.
Oltre a el fransexe, xe difondesto el kikongo.
Se pratega na agricoltura (manioca, formenton, suche, faxiołi) e un ałevamento (połi, anare, ovini, caprini e bovini) de susistensa; se casa e se pesca.
Rascafría
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Madrid, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma de Madrid.
Very low frequency
Ła locusion inglexa Very low frequency (VLF) (frecuensa tanto basa) ła se dòpara par dirghe, inte el insegnamento ITU definie da ła ITU-R inte ła racomandasion V.431, ła banda de frecuense ràdio conprendesta intrà 100 e 10 kHz, al cuało ghe corisponde longhese d'onda intrà i 10 e 40 metri
Łe so orìxane łe devien da ła IV confarensa del comitato CCIR che se ga vesto a Bucarest inte el 1937
Dòparo
Sta sorte de onde ràdio łe se propaga anca inte l'acua inte na profondità che ła va dai 10 ai 40 metri, in funsion de ła frecuensa e de ła sałinità de l'acua. Par sta motivasion łe onde VLF łe njien doparae par comunicar co i sotomarini arente de ła superfise, mentre par chełi a na major profondità, se dòpara łe ELF (Extremely low frequency),
Espinosa de Villagonzalo
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Palencia, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Canałe Vingenson
miniatura|destra|El Vingenson el xe segnà in fucsia, in baso. miniatura|El canal a [[Bovołenta|Bovolenta]] El canałe Vigenson, el xe un Canal artifexal emisario del canałe de Bataja, dal cuałe el ne ciapa łe aque traverso ła chiuxa dita "Arco de Mezzo"; el fa parte de ła conca ìdrega del Bachiłion.
Redueña
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Madrid, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma de Madrid.
Ceppaloni
Ceppaloni el xe un comun itałian de 3 375 abitanti. El xe in provincia de Benevento inte ła rejon Canpania e el se estende so na area de 23,8 km². L'abità el xe situà a 368 metri s.l.m. El confina co i comuni de Altavilla Irpina, Apollosa, Arpaise, Chianche, Montesarchio, Roccabascerana, San Leucio del Sannio, San Nicola Manfredi e Sant'Angelo a Cupolo.
Canałe Vingenson
El percorso
Da Bataja Terme, dove el nase, el core verso est. Visin a Pernumia el riceve łe aque che łe vien dai mołini e con andamento sinuoxo el prosegue traverso el teritorio de Do Carare. Riva in łocalità Cagnoła, el percorso el diventa pì drito fin a Bovołenta dove el se buta intel ramo del Bachiłion proveniente da Padova, dito Roncajette.
Cerreto Sannita
Cerreto Sannita el xe un comun itałian de 4 083 abitanti. El xe in provincia de Benevento inte ła rejon Canpania e el se estende so na area de 33,35 km². L'abità el xe situà a 290 metri s.l.m. El confina co i comuni de Cusano Mutri, Guardia Sanframondi, Morcone, Pietraroja, Pontelandolfo, San Lorenzello e San Lupo.
Sankt Martin im Innkreis
el xe on comun marcà del distreto de Ried im Innkreis che el fa parte del stato de ła Alta Àustria in Austria
Pleternica
el xe on comun inte la rejon de Posega e de Slavonia che ła fa parte del stato de ła Croasia.
63 a.C.
El 63 v.C. (LXIII v.C. par numari romani) el xe on an de el II secoło v.C..
Rejon del Libertador General Bernardo O'Higgins
Ła Rejon del Libertador General Bernardo O'Higgins ła ze una de łe 16 rejon de ła Repùblega del Ciłe.
Inte na superfise de 16 387 km² e drio el censimento del 2017, ła Rejon del Libertador General Bernardo O'Higgins ła contava 914 555 àneme e ła so capitałe e sità pì popołada ła ze Rancagua.
Divizion pułìtego-aministrativa
350px|miniatura|Comuni de ła Rejon del Libertador General Bernardo O'Higgins
Olost
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Barsełona, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Catełogna.
XIII secolo
I millennio | II millennio | III millennio
X secolo | XI secolo | XII secolo | XIII secolo | XIV secolo | XV secolo | XVI secolo
Oliveto Lario
el xe on comun inte la provincia de Leco chel fa parte de la rejon Lombardia
XIII secolo
Anni 1200 | Anni 1210 | Anni 1220 | Anni 1230 | Anni 1240
Anni 1250 | Anni 1260 | Anni 1270 | Anni 1280 | Anni 1290
Sante Marie
el xe on comun inte la provincia de Ł'Aquiła chel fa parte de la rejon Abruso
Sasònia-Anhalt
__HIDDENCAT__
Ła Sasonia-Anhalt (in todesco Sachsen-Anhalt, todesco basso Sassen-Anhalt) ła xe uno dei Łänder de ła Germania. Ła cavedal ła xe Magdeburgo. Fin al 2 de otobre del 1990, el só teritorio el faxeva parte de ła DDR
Zeografia
250px|left|thumb|La Val de Elster, Sasonia-Anhalt Situada inte el nord-est de la Zermania Central, la xe l'otavo Land par estension (dal 1996) e el dèçimo par popołasion intra i sedese Bundesländer. La confina co la Sassonia Bassa a nord-ovest, el Brandiburgo a est, la Sassonia e sud-est e la Turinza a sud-ovest.