cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ponte Vecio (Basan)
El canto popołare
''che m'encatena el fianco
''nò poso far de manco
''de pianxere e sospirar
Menasalbas
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Toledo, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja-La Mància.
Voulgézac
Voulgézac el xe on comun de   248 abitanti del departemento de Charente che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Pòrtego e San Benedeto
Pòrtego e San Benedeto (Pôrtic e San Bandet in romagnoło) el xe un comune de 863 abitanti inte ła provincia de Forlì-Cesena.
Blec de sora
l'è on comun inte la provincia de Trento chel fa parte de la rejon Trentin-Alto Àdexe.
Zagavria
Zagavria (in croato Zagreb; ai tenpi de l'Inpero Austro-Ungarico in todesco: Agram e in ungarese Zágráb) ła xe ła cavedal de ła Croàsia. El sentro de ła sità el costituise una de łe rejon de ła Croasia mentre l'area ziogràfega intorno a ła sità ła fa parte de n'altra unità aministrativa, ła Rejon de Zagavria.
Zeografia
Ła se cata inte na poxision favorévołe, par el trafico tra l'Eoropa sentrałe e l'Adriatico.
Zagavria ła xe ła sede dei organi sentrałi del stato croato.
Zagavria ła xe anca sede universitaria e arcivescoviłe.
Générac
Générac el xe on comun de 4 118 abitanti del departemento de Gard che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Zagavria
Popołasion
Zagavria ła xe la sità pì popołada de ła Croàsia e ła so area metropołidana ła xe l'ùnica, inte el paéxe, a suparar el mijion de abitanti.
Aministrasion Sitadina
Ła sità de Zagavria ła costituise na Rejon. L'aministrasion ła xe guidada dal sìndaco, eleto dal'Asenblea sitadina.
El sindaco in carica el xe Milan Bandic (SDP).
Provincia de Cajari
Ła Provincia de Càjari (en sardo Provìntzia de Castèddu, loc. Provincia de Casteddu) ła xe stada na provincia de ła Sardegna. Ła afaciava a sud e a est sol Mar Mediteraneo, ła confinava: a nord co łe Province de Noro, de l'Ojastra e de Oristan, ad co ovest łe Province de Carbonia-Iglesias e del Medio Campidan.
Dati
Ła gaveva 543 310 abitanti (el 33,3% de ła popołasion sarda) e ła se estendeva par 4 569 km² (el 19% del teritorio sardo).
Istoria
In seguito ała leje rejonałe n. 9 del 2001 e sucesive integrasion, a jera sta fata na ripartision del teritorio de ła Rejon Autonoma de ła Sardegna, che ła gaveva portà el numaro de łe province da quatro a oto. Łe modifeghe łe jera diventà operative a partir dal majo 2005, quando a se gaveva svolto łe ełesion par rinovare tuti i Conseji provinciałi.
Comuni
Ła provincia ła cuntava 71 comuni.
Autogoerno
Lautogoerno ła ze na zurisdision che ła se autogoerna, e inte ła cuała nisun podere esterno el ga autorità drento de sta cuà. L'autogoerno ła ze na forma de sovranità. In Derito, l'autogoerno el połe refarirse a nasion, sità e altri enti in derito pùblego, e a asociasion inte el derito privà.
In fiłozofia pułìtega, co che el tèrmano autogoerno el vien doparà par referirse a na nasion o democrasia, de sòłito el ze sinònemo co cueło là de autodetermenasion o sovranità nasionałe. Co che invese el tèrmano el se referise al projeto pułìtego de l'anarchismo, el se referise a l'ordenamento zurìdego vołontàrio de na socetà sensa Stato, bazada su ła sovranità individuałe.
Maroon 5
I Maroon 5 i ze un grupo muzegałe pop statunitense che'l se ga formà a Los Angeles, California inte'l 1997.
Storia
El grupo el nase da łe sénare dei Kara's Flowers, costituìo da tre conponenti : 2 'mericani Adam Levine (voze e ghitara), Jesse Carmichael (tastiere) e da un itało-scoseze Ryan Dusik (bataria), tuti conpanji de'l liceo Brentwood de Los Angeles. El grupo el pùblega el primo àlbun, The Fourth World, inte'l 1997. Sucesivamente, e dopo ła zonta de James Valentine a ła ghitara, el grupo el ciapa nome in "Maroon5" (l'orizene de'l cuało ła vien mantenjùa segreta a l'interno de'l grupo. Inte'l zunjo de'l 2002, co l'usida de un novo àlbun, Songs about Jane, el grupo el intraprende na serie de tour co artisti cuałi Sheryl Crow, John Mayer, Nikka Costa e Phantom Planet.
Inte'l marso 2007 A vien fora l'àlbun I Won't Be Soon Before Long, antisipà da'l singoło Makes Me Wonder, che'l razonze ła prima pozision de ła clasifega Billboard Hot 100. I altri singołi estraesti i ze Wake Up Call, Won't Go Home Without You, e Goodnight Goodnight. El singoło If I Never See Your Face Again el vien publegà in una nova varsion che ła vede cofà ospede ła cantante Rihanna.
El 9 desenbre 2008 A vien fora na rancura de remix Call amd Response: The Remix Albun.
El 21 setenbre 2010 A vien fora el terso àlbun, Hands All Over, antisipà dal singoło Misery. I altri singołi estraesti i ze Give a Little More, venjesto fora el 17 agosto e Never Gonna Leave This Bed.
El 26 zunjo 2012 A ze venjesto fora cuarto àlbun, Overexposed: el só primo singoło, Payphone, el ze stà publegà el 16 avriłe inte i Stati Unii.
Stiłe muzegałe e influense
I Maroon 5 i gà cità Michael Jackson, The Police, Talking Heads, Shabba Ranks e Prince cofà mazori influense. El frontman Adam Levine el gà cità anca Stevie Wonder come uno dei só "eroi muzegałi". El tema fondamentałe tratà inte łe canson el ze l'amor.
Menbri
right|250 px|Jesse Camichael e [[Adam Levine al MuchMusicVideo 2007]]
Menbri tenporanei
Premi
I American Music Awards i ze asenjài anualmente da conpradori de mùzega. I Maroon 5 i gà resevùo r 1 premio da 4 nomination.
BRIT Awards
I BRIT Awards i ze asenjài anualmente e i ze stài creài da ła British Phonographic Industry. I Maroon 5 i gà resevùo 3 nomination.
ECHO Awards
I ECHO Music Awards i ze asenjài anualmente e i ze garantìi da ła Deutsche Phono-Akademie. I Maroon 5 i ga resevùo 2 nomination.
Gaon Chart K-pop Awards
I Gaon Chart K-pop Awards asenjà anualmente da ła National Academy of Recording Arts and Sciences inte i Stati Unii. I Maroon 5 i ga resevùo 3 premi da 7 nomination.
MTV Asia Awards
I MTV Video Music Awards i ze stài istituìi inte'l 1984 da ła MTV par sełebràr el video muzegal de l'ano. I Maroon 5 i gà resevùo 1 premio da 3 nomination.
Houdancourt
Houdancourt el xe on comun de   671 abitanti del departemento de Oise che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Maroon 5
MTV Music Awards Japan
I MTV Video Music Awards Japan i ze asenjài anualmente dal 2002. I Maroon 5 i ga resevùo 1 nomination.
Hourges
Hourges el xe on comun de   81 abitanti del departemento de Marne che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Maroon 5
MTV Video Music Awards Latin America
I MTV Video Music Awards Latin America i ze asenjài anualmente da MTV. I Maroon i 5 gà resevùo 2 premi da 3 nomination.
MuchMusic Video Awards
I MuchMusic Video Awards i ze premi prezentài anualmente da'l canałe de video muzegałi MuchMusic. I Maroon 5 i ga resevùo 2 nomination.
MYX Music Awards
I Myx Music Awards i ze dei premi muzegałi fiłipini che i se dezvolze anualmente da'l 2006. I Maroon 5 i ga resevùo 1 nomination.
NRJ Music Awards
I NRJ Music Awards i ze premi anuałi de ła stasion radio NRJ. I Maroon 5 i ga resevùo 2 premi da 3 nomination.
NRJ Radio Awards
I Maroon 5 i ga resevùo 2 premi.
Nickelodeon Australian Kids' Choice Awards
I Maroon 5 i ga resevùo 1 nomination.
People's Choice Awards, USA
I People's Choice Awards i ze asenjài anualmente par reconosar parsone de ła cultura pop. I Maroon 5 i ga resevùo 1 premio da 6 nomination.
Q Awards
I Q Awards i ze premi muzegałi britàneghi sponsorizài da ła revista Q. I Maroon 5 i ga resevùo 2 nomination.
ShockWaves NME Awards
I Maroon 5 igà resevùo 1 nomination.
Teen Choice Awards
I Teen Choice Awards i ze asenjài anualmente e prezentài da ła Fox Broadcasting Company. I Maroon 5 i ga resevùo 2 premi da 5 nomination.
World Music Awards
I World Music Awards i ze asenjài anualmente a łe parsone che onora ła fegura de łe vendite in tuto el mondo. I Maroon 5 i ga resevùo 1 premio da 2 nomination.
Capodistria
left|190 px|thumb|El pałaso Pretorio Capodistria (en slovén Koper), popołasiòn 23 765 abitanti, ła xe na cità costiera del'Istria, capołuogo del comùn de Capodistria (popolasiòn 49 206 abitanti) e el prinsipałe porto de ła Slovenia, afacià sul Mar Adriatico. Tra i prinsipałi luoghi de interese de Capodistria trovémo el Palazo Pretorio del XV secoło, in stiłe gotico venesiàn, la Ceza Carmine Rotunda del XII secoło e ła Catedrałe de San Nasario col so campaniłe (55 m) del XIV secoło. I Romani ła ciamàvano Giustinopołi. Inte el 1278 ła xe stà anéxa a ła Republica de Venesia e inte el 1797 i Austriaci ła riçeveron da Napołeone chel gavea conquistà Venesia. Dopo ła Prima Guera Mondiałe (1918) ła xe stà cedua al'Itałia co tuta ła Venesia Julia. Inte el 1947 ła ga fato parte del Teritorio libaro de Trieste- Zona B, e inte el 1954 ła xe pasà a ła Jugoslavia in cambio del ritorno de Trieste a l'Itałia. Dal 1991 ła fa parte de ła Slovenia.
Singly
Singly el xe on comun de   135 abitanti del departemento de Ardennes che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Planchez
Planchez el xe on comun de   301 abitanti del departemento de Nièvre che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Mombello Monferrato
el xe on comun inte la provincia de Ałesandria chel fa parte de la rejon Piemonte
Presion atmosfèrega
Descrision
Al liveło del mare el vołume de de ària (a na tenperatura de ) el ga na masa de sirca. El vałore de ła presion atmosfèrega el vària anca in funsion de ła tenperatura e de ła cuantità de vapore àcueo contegnesto inte l'atmosfera e el decrese co l'erlevar de l'altitùdene, in confronto al liveło del mare, del ponto andove ła vien mezurada. Le àree de basa presion łe ga prinsipalmente menor masa atmosfèrega sora de ste cuà, viceversa łe àree de alta presion łe ga na major masa atmosfèrega.
Unità de mezura
Le unità de mezura de ła presion atmosfèrega łe ze:
Inte el Sistema Internasionałe (S.I.), el vien doparà el pascal parché el ze defìnio cofà ła rełasion intrà ła conponente normałe de na forsa (mezurada in Newton) e na superfise (mezurada in metri cuadri), e el ze metesto in rełasion co l’atmosfera da l'ecuivałensa: 1 atm = Pa (pì precizamente 1 atm = 101325 Pa).
Co l'altitùdene
Par colpa de ła conprimibiłità de l'ària soto del so pezo, ła leje de Stevino no ła ze aplicàbiłe, e ła redusion de ła presion atmosfèrega co ła cuota sul liveło del mare no ła ze lineare cofà inte i lìcuidi. Co l’erlevar de l'altesa ła presion atmosfèrega ła se sbasa, e el decresimento no el ze lineare.
Ła NASA ła ga conpiłà vałori medi par tute łe parte del mondo. Ła sevente toła ła ne dà i vałori indicativi de ła presion, in persentuałi de na atmosfera, in funsion de l'altitùdene
! Altitùdene in metri ! Persentuałe de 1 atm
Ghe ze anca na fòrmuła matemàtega par calcołar la presion atmosfèrega in atmosfere (P) in funsion de l'altesa in metri (m)
Co ła tenperatura
La presion atmosfèrega ła ze influensada da ła tenperatura de l'ària. Ła motivasion ła ze che l'atmosfera terestre, scaldàndose, ła tende a diłatarse devegnindo manco densa. De consevensa al liveło del mare el pezo de ła 'cołona de ària' sora ła pròpia testa el resta senpre l'isteso, mentre se se catemo inte un'altitùdene pì alta ła presion ła cresarà col cresimento de ła tenperatura, ponesto-ché man man che l'ària, scaldàndose, ła aumentarà el so vołume, parte de ła masa d'ària conprendesta intrà el liveło del mare e ła cuota de intarese ła se spostarà verso cuote pì erlevae.
Co l'umidità
Anca l'umidità de l'ària ła influensa el vałore de ła presion atmosfèrega: ła prezensa de mołècołe de vapore àcueo (H2O) che łe tołe el posto de mołècołe pì pezanti, prinsipalmente cuełe d'azoto łe rende l'ària ùmida pì lejera e de consevensa se ga na menor presion atmosfèrega
Frayssinet
Frayssinet el xe on comun de   304 abitanti del departemento de Lot che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Damelevières
Damelevières el xe on comun de  3 217 abitanti del departemento de Meurthe-et-Moselle che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Moncorneil-Grazan
Moncorneil-Grazan el xe on comun de   153 abitanti del departemento de Gers che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Laukiz
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Bizkaia, che ła fa parte de ła comunità autònoma dei Paexi Baschi.
Selles
Selles el xe on comun de   333 abitanti del departemento de Paso de Calè che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
1911
El 1911 (MCMXI in numari romani) el xe un an del XX secoło.
Augustus
__HIDDENCAT__
thumb|300px|Augusto
Guyencourt
Guyencourt el xe on comun de   253 abitanti del departemento de Aisne che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Le Masnau-Massuguiès
Le Masnau-Massuguiès el xe on comun de   270 abitanti del departemento de Tarn che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Uvernet-Fours
Uvernet-Fours el xe on comun de   586 abitanti del departemento de Alpes-de-Haute-Provence che el fa parte del rejon Provensa-Alpe-Costa Axura in Fransa.
Mareuil-sur-Cher
Mareuil-sur-Cher el xe on comun de  1 142 abitanti del departemento de Loir-et-Cher che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Lignerolles (Eure)
Lignerolles el xe on comun de   327 abitanti del departemento de Eure che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Ingersheim
Ingersheim el xe on comun de  4 678 abitanti del departemento de Alto Reno che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Branges
Branges el xe on comun de  2 357 abitanti del departemento de Saône-et-Loire che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Monale
el xe un comun inte la provincia de Asti chel fa parte de la rejon Piemonte
Saint-Thibault
Saint-Thibault el xe on comun de   555 abitanti del departemento de Aube che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Les Forges
Les Forges el xe on comun de   129 abitanti del departemento de Deux-Sèvres che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Le Vernet (Alta Loira)
Le Vernet el xe on comun de   24 abitanti del departemento de Alta Loira che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Mauvezin (Hautes-Pyrénées)
Mauvezin el xe on comun de   234 abitanti del departemento de Hautes-Pyrénées che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Plessis-Saint-Jean
Plessis-Saint-Jean el xe on comun de   216 abitanti del departemento de Yonne che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Saint-Offenge
Saint-Offenge el xe on comun de  1 104 abitanti del departemento de Savoja che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Générargues
Générargues el xe on comun de 699 abitanti del departemento de Gard che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Brigels
el xe on comun de ła rejon Surselva che ła fa parte del canton Grixoni in Svisara
Sérignan
Sérignan el xe on comun de  6 956 abitanti del departemento de Hérault che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Siapiccia
Siapiccia (in sardo: Siapicìa, Siipicìa) el xe un comun italian de 359 abitanti. El xe in provincia de Oristan inte ła region Sardegna e el se estende so na area de 17,93 km². L'abità el xe situà a 64 metri s.l.m.
Sainte-Radégonde
Sainte-Radégonde el xe on comun de   169 abitanti del departemento de Vienne che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Saint-Martin-Cantalès
Saint-Martin-Cantalès el xe on comun de   146 abitanti del departemento de Cantal che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Huiron
Huiron el xe on comun de   302 abitanti del departemento de Marne che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Moragne
Moragne el xe on comun de   507 abitanti del departemento de Charente-Maritime che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
1912
El 1912 (MCMXII in numari romani) el xe un an del XX secoło.
Achères-la-Forêt
Achères-la-Forêt el xe on comun de  1 125 abitanti del departemento de Seine-et-Marne che el fa parte del rejon Île-de-France in Fransa.
Leioa
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Bizkaia, che ła fa parte de ła comunità autònoma dei Paexi Baschi.
San Mauro abate
__HIDDENCAT__
thumb|250px| San Benedeto ordina a San Mauro de salvar San Placido, de [[Filippo Lippi. ]]
Mauro (VI secoło) el xe sta on monaco benedetin. El xe sta el prinsipałe disepoło de san Benedeto da Norcia insieme a Placido.
De lu a se sa poco gnente, se non queło che xe sta tramandà da Papa Gregorio Magno inte uno dei so diałoghi. A se sa che el xe vivesto come disepoło de san Benedeto da Norcia e presumibilmente el ga ciapà el so posto quando Benedeto el ga łasà Subiaco par Montecasin.
Ła festa de San Mauro Abate ła vien el 15 de genaro e el xe patrono de:
Frasiłongo
Frasiłongo (en mocheno: Garait) el xe on comune de 353 abitanti inte ła provincia de Trento. Bona parte de ła popołasion ła xe Mochena, etnia di origine germanica, e el nome del paexe in mocheno el xe Garait.
Massanassa
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Vałénsia, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma de Vałénsia.
Hécourt (Oise)
Hécourt el xe on comun de   155 abitanti del departemento de Oise che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Le Rialet
Le Rialet el xe on comun de   55 abitanti del departemento de Tarn che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Dampierre-en-Burly
Dampierre-en-Burly el xe on comun de 1 508 abitanti del departemento de Loiret che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Poil
Poil el xe on comun de   138 abitanti del departemento de Nièvre che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Sempy
Sempy el xe on comun de   325 abitanti del departemento de Paso de Calè che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Locminé
Locminé el xe on comun de 4 332 abitanti del departemento de Morbihan che el fa parte del rejon Bretagna in Fransa.
Monastero Bormida
el xe on comun inte la provincia de Asti chel fa parte de la rejon Piemonte
Las Ventas con Peña Aguilera
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Toledo, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja-La Mància.
Sommauthe
Sommauthe el xe on comun de   114 abitanti del departemento de Ardennes che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Roca San Casian
Roca San Casian (Roca San Casian in romagnoło) el xe un comune de 2115 abitanti inte ła provincia de Forlì-Cesena.
Lilly
Lilly el xe on comun de   84 abitanti del departemento de Eure che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Monferran-Plavès
Monferran-Plavès el xe on comun de   120 abitanti del departemento de Gers che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Disentis
el xe on comun de ła rejon Surselva che ła fa parte del canton Grixoni in Svisara
Dampvitoux
Dampvitoux el xe on comun de   58 abitanti del departemento de Meurthe-et-Moselle che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Vachères
Vachères el xe on comun de   283 abitanti del departemento de Alpes-de-Haute-Provence che el fa parte del rejon Provensa-Alpe-Costa Axura in Fransa.
Mazerolles (Hautes-Pyrénées)
Mazerolles el xe on comun de   106 abitanti del departemento de Hautes-Pyrénées che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Lekeitio
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Bizkaia, che ła fa parte de ła comunità autònoma dei Paexi Baschi.
Poilly-sur-Serein
Poilly-sur-Serein el xe on comun de   272 abitanti del departemento de Yonne che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Issirac
Issirac el xe on comun de 310 abitanti del departemento de Gard che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Les Fosses
Les Fosses el xe on comun de   448 abitanti del departemento de Deux-Sèvres che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Taussac-la-Billière
Taussac-la-Billière el xe on comun de   446 abitanti del departemento de Hérault che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Issenheim
Issenheim el xe on comun de  3 416 abitanti del departemento de Alto Reno che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Güttenbach
el xe on comun marcà del Distreto de Güssing che el fa parte del del stato de Burgenland in Austria
Berane
el xe un comun del Montenegro. Caołogo del comun el xe el sentro abità omònemo che el ga na popołasion de sirca viventi.
Saires
Saires el xe on comun de   132 abitanti del departemento de Vienne che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Gian Paolo Gobbo
El xe segretario de ła sesion Łiga Veneta de ła Lega Nord dal 1998 e sinico de Trevixo dal 2003, quando al bałotajo del 8 e 9 de zugno el xe sta ełeto col 56,1% dei voti. Tałe risultato el va probabilmente atribuìo al so ruoło de "prestanome", omo onbra, del precedente sinìco de Trevixo, Giancarlo Gentilini, non ricandidàbiłe par aver zà esaurìo el numaro masimo de mandati consentìo da ła lexe.
El xe sta menbro del "Parlamento rejonal del Veneto" dal 1990 al 2000, vicepresidente rejonal dal 1994 al 1995. El xe sta deputato eoropeo, ełeto inte el 1999 inte łe łiste de ła Lega Nord, sircoscrision nord-est, subentrando a Umberto Bossi. Daprima iscrito al grupo de deputati indipendenti, po a ła sesion dei Non iscriti, el xe sta menbro de ła Comision par ł'industria, el comercio estaro, ła ricerca e ł'energia e de ła Dełegasion a ła comision parlamentare mista UE-Romania.
Ricandidà a łe ełesion eoropee del 2004, el xe rivà de novo secondo, dopo Bossi, inte ła sircoscrision nord-est, ma no el xe 'ndà drento al Parlamento eoropeo parché el leader de ła Lega el ga acetà ł'incarico proprio inte queła sircoscrision.
Bray (Saône-et-Loire)
Bray el xe on comun de   122 abitanti del departemento de Saône-et-Loire che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Mirabello Monferrato
el xe on comun inte la provincia de Ałesandria chel fa parte de la rejon Piemonte
Lempdes-sur-Allagnon
Lempdes-sur-Allagnon el xe on comun de  1 342 abitanti del departemento de Alta Loira che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Sommerance
Sommerance el xe on comun de   37 abitanti del departemento de Ardennes che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Labastide-d'Armagnac
Labastide-d'Armagnac el xe on comun de   687 abitanti del departemento de Landes che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Vouthon
Vouthon el xe on comun de   419 abitanti del departemento de Charente che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Humbauville
Humbauville el xe on comun de   79 abitanti del departemento de Marne che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Meliana
el xe un comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Vałénsia, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma de Vałénsia.
Peyriac-Minervois
Peyriac-Minervois el xe on comun de  1 139 abitanti del departemento de Aude che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
1913
El 1913 (MCMXIII in numari romani) el xe un an del XX secoło.
Hannapes
Hannapes el xe on comun de   318 abitanti del departemento de Aisne che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Nuño Gómez
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Toledo, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja-La Mància.
Fontain
Fontain el xe on comun de  1 301 abitanti del departemento de Departemento de Doubs che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Vinchio
el xe un comun inte la provincia de Asti chel fa parte de la rejon Piemonte
Castel del Monte
Castel del Monte el xe un casteło del XIII secoło che el se trova inte el teritorio comunałe de Andria, in Puia. El xe sta costruio par vołontà de Federico II, inperador del Sacro Romano Inpero.
Istòria
El 29 de genaro 1240 Federico II Hoenstaufen el ghe ordina a Riccardo de Montefuscolo, Giustisiere de Capitanata, de predispore i materiałi nesesàri pa costruir un casteło arénte ła Ceza de Sancta Maria de Monte. Nó tuti i studioxi açeta sta data: secondo çerti in cheła data i jera xa rivai al coèrto. D'ogni modo pare che el sia sta costruio su łe roìne de na preçedente fortesa normana.
El casteło el xe servio soratuto cofà prexon e par controłare el teritorio, de raro el vegneva uxà par de łe feste.
Dal secoło XVIII, restà incustodio, el xe sta spojà de i màrmari e de i aredi, e el xe diventà refugio de pastori e briganti. Inte el 1876 el xe sta cronpà dal stato itałian (par 25 000 £) che ło ga restaurà.
Inte el 1996 el UNESCO ło ga inserio inte ła lista de i Patrimoni del Umanidà.
Uxo de ła imaxene del casteło
Ła imaxene del casteło ła xe sta uxà inte i francobołi e inte łe monede del stato itałian. Atualmente ła xe prexente inte ła moneda da un çenteximo de euro.
Frayssinet-le-Gélat
Frayssinet-le-Gélat el xe on comun de   358 abitanti del departemento de Lot che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Monferran-Savès
Monferran-Savès el xe on comun de   803 abitanti del departemento de Gers che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Amillis
Amillis el xe on comun de   825 abitanti del departemento de Seine-et-Marne che el fa parte del rejon Île-de-France in Fransa.
Seninghem
Seninghem el xe on comun de   722 abitanti del departemento de Paso de Calè che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Locmiquélic
Locmiquélic el xe on comun de 4 046 abitanti del departemento de Morbihan che el fa parte del rejon Bretagna in Fransa.
Poiseux
Poiseux el xe on comun de   334 abitanti del departemento de Nièvre che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Falera (Svisara)
el xe on comun de ła rejon Surselva che ła fa parte del canton Grixoni in Svisara
Saint-Ours (Savoja)
Saint-Ours el xe on comun de   677 abitanti del departemento de Savoja che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Accademia dei Concordi
__HIDDENCAT__
Storia de ł'Academia
Ł' Academia dei Concordi el xe on istituto cultural istituìo intorno al 1580 dal conte Gaspare Campo. Inte el 1739 el so statuto el xe sta ufisialmente aprovà da ła Republica Veneta. Sin da ła so nàsita ł'Academia ła ga rapresentà el punto sentral de ła cultura rovigota, fonxendo da poło d'atrasion par i omani de łetare, i muxiçisti, i fiłoxofi e i studioxi.
El nome Concordes el vol sotołineare ła concordia che ła acomuna i soci de ł'academia e ło spirito cołaborativo che el ne distingue łe atività.
Les Estables
Les Estables el xe on comun de   333 abitanti del departemento de Alta Loira che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Kukmirn
el xe on comun marcà del Distreto de Güssing che el fa parte del del stato de Burgenland in Austria
Le Riols
Le Riols el xe on comun de   103 abitanti del departemento de Tarn che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Mongiardino Ligure
el xe on comun inte la provincia de Ałesandria chel fa parte de la rejon Piemonte
Poilly-sur-Tholon
Poilly-sur-Tholon el xe on comun de   688 abitanti del departemento de Yonne che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Deneuvre
Deneuvre el xe on comun de   522 abitanti del departemento de Meurthe-et-Moselle che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Jebsheim
Jebsheim el xe on comun de  1 403 abitanti del departemento de Alto Reno che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Lisors
Lisors el xe on comun de   350 abitanti del departemento de Eure che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Bresse-sur-Grosne
Bresse-sur-Grosne el xe on comun de   186 abitanti del departemento de Saône-et-Loire che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Mazouau
Mazouau el xe on comun de   16 abitanti del departemento de Hautes-Pyrénées che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Villeloin-Coulangé
Villeloin-Coulangé el xe on comun de   599 abitanti del departemento de Indre-et-Loire che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Saint-Usage
Saint-Usage el xe on comun de   76 abitanti del departemento de Aube che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Val-d'Oronaye
Val-d'Oronaye el xe on comun de   121 abitanti del departemento de Alpes-de-Haute-Provence che el fa parte del rejon Provensa-Alpe-Costa Axura in Fransa.
Siddi
Siddi (in sardo: Sìddi) el xe un comun itałian de 654 abitanti. El xe in provincia de Sud Sardegna inte ła region Sardegna e el se estende so na area de 11,02 km². L'abità el xe situà a 184 metri s.l.m.
Villanova d'Asti
el xe on comun inte la provincia de Asti chel fa parte de la rejon Piemonte
Son (Ardennes)
Son el xe on comun de   99 abitanti del departemento de Ardennes che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Jonquières-Saint-Vincent
Jonquières-Saint-Vincent el xe on comun de 3 779 abitanti del departemento de Gard che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Teyran
Teyran el xe on comun de 4 586 abitanti del departemento de Hérault che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Happencourt
Happencourt el xe on comun de   133 abitanti del departemento de Aisne che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Marolles (Loir-et-Cher)
Marolles el xe on comun de   725 abitanti del departemento de Loir-et-Cher che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Senato de ła Repùblega Italiana
thumb|left|Logo del Senato El Senato de ła Republica (ciamaà anca soło Senato) el xe una de łe do asenblee parlamentari che, unitamente ała Camara dei deputati, i costituise el Parlamento itałian.
Presidente del Senado
El Presidente del Senado ze considerà ła seconda carega del Stato e Presidente de ła Repùblica Itałiana suplente.
Ilanz
el xe on comun de ła rejon Surselva che ła fa parte del canton Grixoni in Svisara
1914
El 1914 (MCMXIV in numari romani) el xe un an del XX secoło.
Igny-Comblizy
Igny-Comblizy el xe on comun de   412 abitanti del departemento de Marne che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Mornac-sur-Seudre
Mornac-sur-Seudre el xe on comun de   841 abitanti del departemento de Charente-Maritime che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Darvoy
Darvoy el xe on comun de  1 865 abitanti del departemento de Loiret che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Hénonville
Hénonville el xe on comun de   827 abitanti del departemento de Oise che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Tommaso Buscetta
__HIDDENCAT__
Ciamà el boss dei do mondi el xe stà un afiłià de ła mafia e po un dei primi e pì inportanti cołaboradori de justissia ne ła lota contro ła mafia siciłiana. El ga cołaborà con Giovanni Falcone a ła ricostrusion giudisiaria de l'organixasion e de ła strutura de Cosa nostra.
Amponville
Amponville el xe on comun de   351 abitanti del departemento de Seine-et-Marne che el fa parte del rejon Île-de-France in Fransa.
Junas
Junas el xe on comun de 1 107 abitanti del departemento de Gard che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Briant
Briant el xe on comun de   224 abitanti del departemento de Saône-et-Loire che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Robledo del Mazo
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Toledo, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja-La Mància.
Boxanaco
l'è un comun inte la provincia de Trento chel fa parte de la rejon Trentin-Alto Àdexe.
Claye-Souilly
Claye-Souilly el xe on comune fransese de 10.152 abitanti inte el departemento de Seine-et-Marne inte ła rejon de l'Île-de-France.
Senlecques
Senlecques el xe on comun de   269 abitanti del departemento de Paso de Calè che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Aurel
Aurel el xe on comun de   245 abitanti del departemento de Drôme che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Rubus fruticosus
Descrision
El ze on arbusto spinà che el połe rivar a 2–3 m de altura, ma el połe èsarlo altretanto o anca de pì anca in larghesa, par colpa dei novi gheti che ogni ano i se sviłupa da łe raize.
La fiurdtura ła se prezenta in zunjo. Ła pianta ła ze mełìfera da ła cuała łe ave łe ricava on partegołare miełe monoflora.
I fruti i ze conponesti da tante picenine drupe, de color roso inte łe prime fazi de cresimento e, nero a madurasion conpiesta. I fruti i taca ła madurasion in agosto.
Dòparo in cuzina
I fruti (more), catai a madurasion in istà tarda, łe połe èsar doparai par bone marmełade, che dopo ła cotura, łe ien pasae col filtro par cavarghe łe samese. Ze par de pì inportante da saver che ła parte de sùcaro no łe ga da èsar manco del 30%, onde evitar problemi de botułin (Clostridium botulinum); o sanò le more łe va cozeste inte na farsora andove se gàpia zontà el 30% de sùcaro, on fià de vanilia e mezo gotin de rhum, cozendo finamente che ła marmełada no ła riva a ła densità vołesta.
Dòpari
Ła pianta ła ze doparada anca par dełimitar propietà e poderi, co funsion prinsipalmente difensive, sia par łe tante e robuste spine che łe cuerze łe rame, sia par el grando e tenase intrigo che i forma, fazendo na bariera insorpasàbiłe. Altre funsion de łe sieze de roa łe ze inte ła fioridura de pòłine e nètaro par la produsion del miełe frecuentemente monoflorale, essendo una pianta mellifera , tanto vołesta da łe ave.
Luson Sentral
Luson Sentral, o anka Luzon Zentral, ła xe na rejon de łe Fiłipine setentrionałi. Ła se kata inte ła banda sentrałe de ła ìxoła de Luson.
Ła konfina a est ko el Mar de łe Fiłipine, a nord ko ła rejon de ła Vałe de el Kagayan e ko keła de Ilokos, a ovest e sudovest co el Mar Cinexe Meridional , a sud ko ła Rejon de ła Kavedal Nasionale a sudest ko ła Rejon de CALABARSON.
Zeografia fixega
Luson Sentral ła xe okupada a ovest da i Monti Zambales, a est da ła banda sentral de ła kaena montagnoza de ła Siera Madre; ła montagna pì alta ła xe el Monte Tapulao, ła pì famoxa ła xe el vulcan Pinatubo, tute e do łe se kata a ovest. Intra łe do kaene ła se kata ła Pian Sentral de Luson, okupada da i basini de i fiumi Agno e Pampanga. Łe so destirada de akua pì inportante ła xe el łago artifisial Patabangan.
Montaldo Bormida
el xe on comun inte la provincia de Ałesandria chel fa parte de la rejon Piemonte
Rochefort-Montagne
Rochefort-Montagne el xe on comun de   859 abitanti del departemento de Puy-de-Dôme che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Llombai
el xe un comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Vałénsia, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma de Vałénsia.
Écutigny
Écutigny el xe on comun de   79 abitanti del departemento de Côte-d'Or che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Le Sequestre
Le Sequestre el xe on comun de  1 809 abitanti del departemento de Tarn che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Saint-Martin-Valmeroux
Saint-Martin-Valmeroux el xe on comun de   734 abitanti del departemento de Cantal che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Locoal-Mendon
Locoal-Mendon el xe on comun de 3 416 abitanti del departemento de Morbihan che el fa parte del rejon Bretagna in Fransa.
Livet-sur-Authou
Livet-sur-Authou el xe on comun de   150 abitanti del departemento de Eure che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Emisfero osidentałe
L'emisfero osidentałe el ze un tèrmano zeogràfego doparà par denomenar ła metà de ła Tera ponesta verso òvest del meridian de Greenwich (che el traersa Greenwich a Londra, inte el Regno Unio), l'altra metà el ze l'emisfero orientałe. In pì sto tèrmano el vien doparà in magnera spesìfega in referimento a łe Amèriche (o el Novo Mondo) e łe àcue là arenti, siben-ché i vien escludiesti racuanti teritori che i se cata zeografegamente in sto emisfero (parte de Àfrica, Eoropa, Antartide e Àzia); de consevensa el vien racuante volte denomenà emisfero american.
Deuxville
Deuxville el xe on comun de   423 abitanti del departemento de Meurthe-et-Moselle che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Emisfero osidentałe
Descrision
Calsìase definision de emisfero orientałe o osidentałe parò ła dimanda ła sełesion de un meridian arbitràrio e parałełamente un corispondente meridian da l'altra parte de ła Tera. Par tanto el vien doparà el Primo Meridian a 0° de lonzitùdene che el pasa par Greenwich, e el meridian da l'altra parte de ła tera andove che ła pasa ła lìnea internasionałe del cànbio de dara (par ła pì granda parte drio del 180° de lonzitùdene).
Monfort
Monfort el xe on comun de 492 abitanti del departemento de Gers che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Adanero
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Ávila, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Val-de-Chalvagne
Val-de-Chalvagne el xe on comun de 87 abitanti del departemento de Alpes-de-Haute-Provence che el fa parte del rejon Provensa-Alpe-Costa Axura in Fransa.
Saint-Pancrace (Savoja)
Saint-Pancrace el xe on comun de   290 abitanti del departemento de Savoja che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Villafranca d'Asti
el xe on comun inte la provincia de Asti chel fa parte de la rejon Piemonte
Emisfero osidentałe
Paezi drio dei du emisferi
De sevente i ze reportai i paezi che i ze drio del Primo Meridian, e i ze in anbedó i emisferi, in órdene da Nord verso Sud:
De sevente i ze reportai i paezi drio del 180º meridian, in órdene da Nord verso Sud:
Mazères-de-Neste
Mazères-de-Neste el xe on comun de 330 abitanti del departemento de Hautes-Pyrénées che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Peyriac-de-Mer
Peyriac-de-Mer el xe on comun de 1 113 abitanti del departemento de Aude che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Villeperdue
Villeperdue el xe on comun de  1 030 abitanti del departemento de Indre-et-Loire che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Lezay
Lezay el xe on comun de  1 999 abitanti del departemento de Deux-Sèvres che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Sevilleja de la Jara
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Toledo, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja-La Mància.
Sammarçolles
Sammarçolles el xe on comun de   642 abitanti del departemento de Vienne che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Labatut (Landes)
Labatut el xe on comun de  1 427 abitanti del departemento de Landes che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Pougny (Nièvre)
Pougny el xe on comun de   462 abitanti del departemento de Nièvre che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Les Vastres
Les Vastres el xe on comun de   203 abitanti del departemento de Alta Loira che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Haramont
Haramont el xe on comun de   580 abitanti del departemento de Aisne che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Bolben
l'è un comun inte la provincia de Trento chel fa parte de la rejon Trentin-Alto Àdexe.
Jettingen
Jettingen el xe on comun de   502 abitanti del departemento de Alto Reno che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Laax
el xe on comun de ła rejon Surselva che ła fa parte del canton Grixoni in Svisara
Sorbon
Sorbon el xe on comun de   196 abitanti del departemento de Ardennes che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
L'Estréchure
L'Estréchure el xe on comun de 161 abitanti del departemento de Gard che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Ulysses
Ulysses ła ze sta na sonda spasiałe robòtega desviłupada in cołaborasion da l'Ajensia Spasiałe Eoropea e da ła NASA par el stùdio del Sołe e de ła ełiosfera da un'òrbita de erlevada inclinasion in confronto al pian de l'eclìtega. Ulysses ła ga permetesto de oservar par ła prima volta i połi del sołe. Orizenariamente denomenada cofà International Solar Polar Mission, ła ze sta renomenada cofà l'eroe grego Ulise che el se ghea aventurà par mare verso rote inesplorae.
Héricourt-sur-Thérain
Héricourt-sur-Thérain el xe on comun de   126 abitanti del departemento de Oise che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Ulysses
La sonda ła ze sta lansada inte l'otobre del 1990 dal Space Shuttle Descovery. Dotada de strumenti che i garia anałizà i canpi, łe partezełe e łe pólvari inte el spàsio interplanetàrio, ła zera ałimentada da un zeneratore termoełètrego a radioizòtopi (RTG). Dopo gaver desfrutà de Zove par sbandonare el pian de l'eclìtega traerso de na manovra de fionda gravitasionałe inte el 1992, ła sonda ła ga fazesto tre pasaji sui połi sołari, inte el 1994-95, inte el 2000-01 e inte el 2007-08. El ze stada inte-ła-fin dezativada inte el 30 de zugno del 2009.
Co na vita oparativa de 18 ani e 266 dì, ła ga batesto el record predecesor de funsionamento de na mision ESA record detegnesto al ' International Ultraviolet Explorer.
San Godenso
San Godenso el xe on comune de 1188 abitanti inte ła provincia de Firense.
Romagnat
Romagnat el xe on comun de  7 705 abitanti del departemento de Puy-de-Dôme che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Fontaine-lès-Clerval
Fontaine-lès-Clerval el xe on comun de   299 abitanti del departemento de Departemento de Doubs che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Frayssinhes
Frayssinhes el xe on comun de   167 abitanti del departemento de Lot che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Béver
__HIDDENCAT__
Locqueltas
Locqueltas el xe on comun de 1 758 abitanti del departemento de Morbihan che el fa parte del rejon Bretagna in Fransa.
Béver
Béver xe, gnanca a dirlo, fondamental par ła vita de ogni èser vivénte, xe anca considerà più inportante de magnar; de fati, na persona ła rexiste più sénsa magnar (dai sie ai vinti xórni, a seconda del'età ), che sénsa béver (dai tre ai diéxe xórni ).
Sentimo el bixogno de béver grasie al stìmoło ciamà sé. Sto qua el xe regołà da ła prexensa de sałi desiolti inte el plasma del sangue: co ła concentrasion de łóri ła xe masa alta el corpo el manda sto segnal par domandar de portar drénto lìquidi. Ła dexidratasion ła xe el stato de sé slongà sénsa che el corpo el tóga aqua daspò averla mandada via (traverso l'orinada o el suar, ma in altre situasion come el gòmito o ła freve). Al móndo łe xe squaxi quatro miłiardi łe persone che łe sofre ła sé, in manièra più o manco consisténte.
El goto el xe l'ogeto più comun e pràtego par béver; łe bose i xe contenidóri fati par contegnir robe lìquide, anca se cata anca broche e altri vaxi.
Aqua
El béver sénsa dubio più comun el xe l'aqua: in mèdia gavarésimo da butar drénto almanco dó litri de eła al xórno, considerà che el 60% del corpo uman el xe lìquido. Ła quantità che bixogna béver, seguro, ła canbia a seconda del'età e de ła stagion. L'aqua, par èser bevùa, ła ga da èser potàbiłe: i procesi par rènderla cusì i contien l'ełiminasion dei bateri e altri agénti patògeni e na regołasion de łe sostanse chìmeghe che ghe xe desiolte drénto.
Ghe xe paréci paéxi al mondo inte i cuałi łe persone no łe ga gnénte da béver, o łe ga da far strada par rivar a un poso (spece inte i paéxi dexerteghi del'Àfrica). Inte łe xone riche del mondo ła xente ła ga ła posibiłità de sièłier se béver l'aqua del rubineto (controłada più speso) o queła in bosa (che ła pol èser natural o frizante).
right|200 px|thumb|Suco de naransa Tute łe aque bone da béver łe ga da averghe un contegnùo in sałi. Sto qua el xe inportante, perché el porta drénto sostanse vitałi, che daspò un fià el corpo ełe butaria fora tute. Sul eticheta de łe bose de àcua mineral se cata ła tabeła dei ioni che i se cata inte el prodóto. Ła durésa del'aqua ła xe el paràmetro fisà da quanti cationi de magnexio e calcio (Mg++ e Ca++); altri cationi che catémo inte el aqua mineral i xe el sodio (Na+) e'l potasio (K+), i anioni più inportanti i xe el bicarbonato (HCO3-), el cloruro (Cl-), el nitrato (NO3-) e'l solfato (SO4--).
Béver analcòłeghi
right|200 px|thumb|Cafè servio co na brocheta de late tacada. I suchi i xe béver recavai strucando ła polpa dei fruti o desfiséndoła co aqua. Par conservarli in gènere i se pastorixa o giasa. In sta manièra l'uxo de conservanti no'l serve più, cusì el prodoto el xe più natural. Alguni dei fruti più doperai i xe pèrsego, armełin, péro, pomo, naransa, e fruti de bosco. I vien fati anca suchi de verdura.
I vien ciamadi co ła paroła inglexe soft drink (béver łexièro) quełi béver co na baxe de aqua a ła qual ghe vien xontà qualcosa che el ghe daga saor, o quełi anca prodoti naturałi modifegai dal'omo. Ła modìfega più sénplise ła xe ła xonta de anidride carbònica, ma spéso ghe se méte drénto anca sùcari o altri dolsifeganti. Ła Coca-Cola ła xe l'exenpiò più famoxo, altri prodoti frequénti i xe ła naransada, ła limonada, ł spuma, el chinoto e'l gingerin. Ghe xe in sta categoria anca i béver doperai dai sportivi par tórse indrio energie.
El cafè el xe n'infuxo de łe bache, tratae e smenusae, de łe piante del gènere Coffea (coltivae inte i paexi equatoriałi). Parte inportante de davèro paréce culture inte el mondo, ghe xe anca tanti modi par crear varietà desferénti, a partir da ła sièlta de ła baca: l'arabica, ła robusta e ła excelsa. I mètodi de preparar e servir el cafè i xe pluxóri (i più cognosùi i xe l'espreso e'l łóngo), e spéso se xonta anca late (el capusin el xe el più famoxo). Ła cafeina ła xe queła mołècoła che ła dà ła propietà de tegnir svégi; ła vien ciamada anca teina, inte el caxo del tè. Sto qua el se cava fora da łe foge de ła Camellia sinensis: bruxae, łe fa el tè negro, sparpagnà inte el Osidénte, tegnùe cusì come łe xe łe fa el tè verdo, comun in Cina (da indove el vien) e inte i altri paéxi del'Oriénte. El tè el vien bevùo frédo più de frecuente del cafè e'l ga anca un contegnùo de sostanse sicoative più baso, cusì el xe megio da béver par i putełi. Altri analcòłeghi menori i xe béver a baxe de órxo e tixane.
Béver alcòłeghi
El vin el vien da ła fermentasion del mosto, l'ua schinsada da ła qual se cata el suco che el deventarà fermentà. El ga un taso de alcol che el gira intorno al 10-15%. I cołori i va dal bianco al roso, pasando par el roxà, e i canbia a seconda de ła prexensa de ła pełe, che ła contien ła magior parte dei pigmenti, piutosto che par el cołor del'ua. I vini i vien clasifegai anca par ła só proveniénsa e ła durada de ła fermentasion, oltra che, naturalmente, ła cuałità de ła végna. El Proseco el xe el vin vèneto più cognosùo inte el mondo; altri i xe el Recioto de ła Valpolexela, el Recioto de Soave, el bianco e'l roso dei Cołi Eugànei, el Sauvignon dei Cołi Bèreghi... I vini i pol èser modifegai par el saor o ła conservasion: i spumanti, par exenpio, i ga oncora drénto el gas prodoto durante ła fermentasion.
Ła bira ła xe el rexultà de ła fermentasion del'órxo, in aqua calda, co levà e aromatixà co erbe de łe cuałi ła più inportante ła xe el bruscàndoło, che el dà el saor amaro. Ła xe un dei alcòłeghi più veci: xà i Sumeri i gera boni de farla, anca se i Antighi Egisi i xe i più famoxi par ła produsion de bira, che łóri eła ciamava zythum e curmy a seconda del cołor ciaro o scuro, e eła preparava dolsa e aromatixada co fruta. Ancuo ła xe parte inportante de łe cuxine dei paéxi del nord-Europa. El taso de etanoło el xe, a ocio, de 10%.
Ła graspa ła xe el prodoto de ła distiłasion de łe vinasa (pełe del'ua). El contegnùo de alcol el xe davèro più alto respeto a queło de vin e bira (el riva squaxi al 70%). Ła vien bevuda da soła e xontada al cafè. Altre aquavide inportanti łe vien dal vin (brandy), da łe bache del xenevro (gin), dai cereałi (vodka e whisky)... El licor, invese, el xe alcol che el vien smisià a sostanse che łe ghe dà un saor particołar. El sidro el se cava fora da ła fermentasion de pomi e péri.
Brienne
Brienne el xe on comun de   468 abitanti del departemento de Saône-et-Loire che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Lino Ravecca
Inte el 1969 el xe sta ełeto segretario generałe de ła UIL, sucedendo a Italo Viglianesi. El xe restà segretario fin al 1971 quando che el ga łasà el posto a Raffaele Vanni.
Ficus carica
El figaro xe na pianta de ła fameja de łe Moraceae, col nome sientifego de Ficus carica. in inglexe se dixe fig, in todesco  Feigenbaum, in italian ''fico'. El pol rivare a 8 metri e el crese mejo in tereni suti. Łe foje, grande, łe ga 5 lobi e łe xe verde scuro de sora e verde ciaro de soto. I fruti (fighi) i xe dolsi e se pol anca secarli e magnare cusì (fighi seki), ma no i xe fruti par davero: i xe infioresense co in sima un buseto dove ke entra ł'inseto (Blastophaga psenes) ke'l porta el połine par i fioreti ke ghe xe drento e cusì se maùra i fighi.