cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Diałeto vèneto setentrional
Diałeto de Bełun
Mi dighe donca che al temp del prin re de Cipro, daspò che Gotifrè de Bulgion l'avea ciapà la Tera Santa, l'è nat che na strissima de Guascogna l'è andata par devozion al Santo Sepolcro, e ant el gner indrio, rivada a Cipro, l'ha catà an poche canaje de omenat che ga fat tante malagrazie. E strazzada al cor de 'sta roba, l'ha pensà de andar a contarghe tut al re; ma l'è gnesta a saèr da un che la perderée la broa e el saón, parchè al re l'era tanto an pore gramazz e cussì bon da gnent, che lu istess ciolea su de tut, e tanto manco l'avea fià de castigar quei che fea baronade ai altri; tanto che ogni un che fusse inrabià se sfoghea col farghe qualche pazzità. Quella strissima, co l'ha saèst 'sta roba, desperada de poder vendicarse, par stuar an poco al brusor che la morseghea, l'ha pensà de far grizzar al re de esser cussì an pore gramo. Ha andata pianzando gnanzi a lù, la ga dit: "Strissimo Sior, no son mia gnesta qua da vu parchè mì spere de esser vendicada de le malagrazie che i m'ha fat; ma par refarme ve preghe che me insegnede come vu siè bon de pair quele che i me dis che i ve fa, e mì posse imparar da vu a pair le mie, che (si la Fè Santa) ve cederée ben volentiera, parchè vu sè cussì gajardo a cior su de tut". Al re, che era stat fin alora bon da gnent, come se al se fusse dessedà da na gran son, scomenzando a mostazzar i malagrazioi che avea fat inrabiar la strissima, al se ha mess a darghe sui corn a tut i altri che contro l'onor de la sa corona, olsasse daspò far de le baronade. [http://archive.org/stream/iparlariitalian00unkngoog#page/n136/mode/2up Giovanni Papanti, I parlari italiani in Certaldo, 1875, pagg. 116-117]
Diałeto de Feltre
Dpnca dighe che ai temp del prin re de Cipro, dop che Gotifrè Bulgion l'è andat al possess de Tera Santa, ze nassest che che na lustrissima de Guascogna a piei l'è andata al Sepulcro; pò, tel gner indrio, rivada a Cipro, l'ha catà dei mostri de omenat che l'ha brancada su e ghe ha fat mili pazzità. Ondechè, desperada, l'ha pensà de andar a contarghela al re perché la protegiasse. Ma l'ha saèst che l'averèe fat un bus tel'egua, parchè lu l'era un poro gramet, bon da gnint, e no bastea che no el cenesse testa contra le baronade sofriste dai altri, ma anca lu tolea su de tut come un mussat, tanto che ogni inrabià podea guarir la spizza de mostazzarlo. La femena che ha capì cussita, tossegada par no poder recatarse, ma pur de sentir manco el bis che la bechea, la se ha pensà de andar dal re a grizzarlo. E co la gh'è stata ignanzi a lù, piandant la ghe dis: "Mi no gène, sior, a la tò presenzia par spetarme vindicazion de la vetupergia che i m'ha fat; ma, in recambio, par saèr come che tu sustenta quele che mi sente a dir che te carga la schena, e posse imparar a pair la mia che, el Segnor sa, se mi podesse te cedarae tanto olincera, da che tu le porta cussita gajardo". El re, che fin alora l'era stat inseminì come se el fusse dessedà da la indormia, scomenzando a darghe ben sui corn a quei ch'ea maltratà la lustrissima, el se ha mess a sgrafar co tante de onge tut i altri che, contra l'onor de la sò corona, se ha cavà in avegner el gusto de far calche braura. [http://archive.org/stream/iparlariitalian00unkngoog#page/n136/mode/2up ibidem, pag. 117]
Diałeto de Mel
Mi dighe che quand regnea el prim de Zipro, al temp che Gofred de Buglion l'ha ciapat Terasanta, ze gnest che na trissima de Guascogna andesse in prozesion al Santo Sepolcro, e inte el tornar indrio l'ha petà ant in poche de canagie de omi, i quai ga dit mili vitumie; e onde ela se lamentea par 'sta cosa, e l'ha pensà d'andà dal re a contarghe quel ch'è stat. Ma qualchidun l'ha avertida che la perdarae al fià de bant, parchè al re l'era tanto stornel e poco de bon, che inveze de castigar le inzurie dei altri, el tolerea le insolenze che i ghe fea a lù, essendo un pore diaol; e sì par 'sta reson i ghe podea far tut quel che i volea, che el no se movea quand i l'avea ciolt sui corni. La femena, quand l'ha sentù tute ste robe, inrabiada fiss, par consolarse un poch, gh'è saltà antela testa de andar davanti a lù e la ga dit: "Maestà! Mi no vegne miga par sperar che me dede rason, ma solament perché me insegnè come podè tolerar che i ve un dighen tante insolenze; che se mi posse imparar come vu fè a patirle tute, mi sì, Giò el sa, anca la mea vulentiera ve darae, perché sè an muss che le podè portarle tute quante". Al re, fin 'dess martuf e pegro, come dessendandose, l'ha scomincià da la vitumia fata a 'sta femena, che l'ha castigà coi dent, e l'è deventat pò quel che perseguitea più de tut quei che esse da ora a gnanzi fat mal ai soi o a la sò corona. [http://archive.org/stream/iparlariitalian00unkngoog#page/n138/mode/2up pagg. 118-119]
Diałeto de Piai
Cossì vegne a dir che al temp del prin re de Zipro, daspò che Gutifrè Bulgion al se aéa impadronì de Terasanta, na zentildona de Guascogna l'ha olest andar vestida comò romit al Sant Sepolcro; e co la ze tornada indrio e la ze arivada a Zipro, la s'ha trovà in mezz a malazent che ga fat zarion de insolenzie, tanto che l'ha pensà de far istanzia al re parchè fusse castigadi chei canagie. Ma l'ha sentì a dir che enca al re i ghe fea de continio malegrazie, e che lu lassea far e dir senza tegnerghen cont; e men de che sufria lù, podea sufrir enca i altri, e par 'sta rason no l'arae dà reta a la sò istanzia. Co l'ha sentì cossì, e che l'ha vist che no la podea vendicarse, la se ha mess te na gran desperazion, e l'ha olest andar encamò dal re par proar se la era bona da far che el capisse la rason de castigar chei da le insolenzie par cont de ela e par cont sò. Cossì l'ha fat, e co la s'ha trovà gnanzi al re, la s'è mess a pianzre, e la ga dit: "Lustrissimo, mi no son egnuda a la presenzia toa par domandar vendicazion par le insolenzie che i me ha fat; ma al contrari te sconzure de insegnarme come te fa ti a sufrir le insolenzie che sempre i te fa, parchè cossì, co arò imparà, enca mi portarò pazenzia de quele che i ha fat a mi. E te zure che, se podesse, te le donarae tute a ti, che te sè tanto brao e pazient de portarle". Alora el re, che fin qua l'era pegro e insonì, al se ze desmissià fora e l'ha dat man a castigar forte chei che aéa insolentì la zentildona, e daspò l'ha prubicà an Orden che l'arae tegnù drio a tuti chei che se aesse fat tort a lu, e li arae castigadi fiss e stagn. [http://archive.org/stream/iparlariitalian00unkngoog#page/n140/mode/2up pagg. 120-121]
Diałeto de Vittorio Veneto
Donca mi dighe che ni ani del re primo de Zipro, despò che Gofredo de Bulion l'ha ciapà la Tera Santa, l'è nassest el caso che na zentildona de Guascogna l'è 'ndata pelegrinande al Sepolcro. E intel tornar l'è rivada a Zipro, onde che da de le fegurate la ze stata svilanada. Trista par 'sta roba che mai pì, l'ha pensà de 'ndar a recramar dal re; ma là i ghe ha fat dir che l'è inutile, parchè l'era cussì butà là e poco de bon, che no basta no el fea iustizia de le vilanade fate ai altri, ma l'era cussì vil che el lassea sempro passar anca quele che i ghe fea a lù, in maniera che chi la vea su co un, el se sfoghea col farghe na vilanada o un desonor. Co la siora ha sentì 'sta roba, invelenada par no poderse vindicar, par farse passar un s'ciant la smara, la se mete in testa de dar na botonada a quel vargognoso de re; l'è 'ndata a pianzerghe dagnanzi e la ghe ha dit: "Sior, mi no viene dagnanzi a vù par aver vindicazion da la vilanada che i me ha fat: me basta, co la vostra bona grazia, che me disé comodo che fé a sufrir quele che i ve fa a vù, parchè co ho imparà, podarò anca mi portar pazienzia e sufrir la mea; che se mi podesse ('l Signor sa lù), ve la farae sufrir a vù, za che sé cussì brao da sufrir". 'L re, fin alora stat pegro e piajon, squasi come moto svejà da la son, scomenzande da la vilanada fata a 'sta siora, col vindicarla ben, l'è deventà vindicoso che mai contro de qualunque che dopo de quel dì vesse dit o fat un gnent contro de l'onor de la sò corona. [http://archive.org/stream/iparlariitalian00unkngoog#page/n536/mode/2up ibidem, pagg. 515-516]
Rudersdorf (Austria)
el xe on comun marcà del Distreto de Jennersdorf che el fa parte del stato de Burgenland en Austria
Volpeglino
el xe un comun inte la provincia de Ałesandria chel fa parte de la rejon Piemonte
Astronomia
__HIDDENCAT__
thumb|300px|Nuvołe de gas intorno a na steła variabiłe
"MCCXLII - QUAE QUONDAM INFERNAS TURRIS DUCEBAT AD UMBRAS NUNC VENETUM AUSPICIIS PANDIT AD ASTRA VIAM - MDCCLXVII
1242 - Sta tore che na volta portava a łe onbre infernałi, 'deso co l'auspicio dei Veneti verxe ła via ai astri - 1767"
- Specoła de Padoa
Ła astronomia (dal greco: ἀστρονομία = ἄστρον + νόμος, che vołe dir lexe de łe stełe) ła xe ła siensa che ła va studiar e descrivar i avegnimenti cełesti. Studia łe orixani e l'evołusion, łe propietà sfixeghe, chìmeghe e tenporałi dei ojeti che i conpone l'Universo e che i połe eser vardai inte ła sfera cełeste.
L'astronomia ła xe una de łe siense pì vecie e che tante çiviltà vecie de tuto el mondo i ga studià el ceło e i vari avegnimenti astronomeghi: Ejisi, greçi (mediteraneo) babiłonexi, indiani, çinexi (oriente) maia e incas (amereghe). Sti veci studi astronomeghi, i vardava al studio de ła poxision dei astri (astrometria), ła periodiçità dei avegnimenti, e la coxmołoxia e de consenguensa, particolarmente st'ultimo, l'astronomia antica la jera caxi senpre cołegada fortemente co aspeti rełijoxi. Al dì de oncò, l'astronomia moderna, la xe cuaxi sinonimo de astrofixega.
L'astronomia no ła va confondesta co l'astrołoxia che ła xe na pseudo-siensa che ła pensa che i movimenti del sołe e che i pianeti inte el xodiaco, i influensa in calche manjiera ła vita de l'omo. Anca se łe do disipline łe ga on ponto de partensa in comun, łe xe totalmente difarenti, visto che l'astronomia, a difarensa de l'astroloxia, ła ga inbrasà el metodo sientifego fin dal tenpo de Galileo Galilei.
L'astronomia l'è una de łe poche siense andove che el trabaco del amadore (astrofiło - la persona che ghe piaxe l'astronomia ma che no l'è studià) el połe xugare on roło de pexo, dando dati so nove scoerte e dando novi dati so łe oservasion.
Storego
Inte el scumisio de ła so istoria, l'astronomia ła se ocupava onegamente de ła oservasion e de ła previxion dei movimenti dei ojeti çełesti, che i podea esar visti a ocio dexnudo da l'omo. I primi strumenti che i podaria esare ricondoti a fini astronomeghi, i riva dal XX secoło v.C., on exenpio el połe esare cheło de Stonehenge, che a parte łe so doparasion çerimoniałi, i podea esare doparai par determinar łe stajon (par regołare łe operasion de l'agricoltura, come ła samena de łe piante), e ła longhesa de l'ano e/o par far na mapa astronomega de ła poxision de łe stełe e pianeti (siensa che oncò ła njien ciamada astrometria).
Da ste prime oservasion, ga tacà formarse łe prime teorie so i movimenti dei pianeti e so ła naura del Sołe, de ła Łuna e de ła Tera, che in prìnsipio se pensava ła fuse al çentro de l'universo. Sta vixion ła se ciama sistema xioçentrego o sistema tolemaico, dal nome de l'astronomo greco Claudio Tołomeo.
De granda inportansa xe sta l'aplicasion de ła Matemàtega a l'astronomia, che ła ga scumisià co i Babiłonexi, che i xe stai pasai de jenerasion in jenerasion e de çiviltà in çiviltà, descoerxendo che łe crisi lunari łe rivava segondo o çiclo ripetitivo conosuo come saros.
Dopo i babilonexi, grandi progresi economeghi i ghe xe stai in Gresia e inte el mondo ełenistego, co l'astronomia greca che vardava a sercar na spiegasion fixega e rasionałe par i fenomani çelesti. Inte el III secoło v.C., Aristarco di Salmo el ghea stimà łe dimension e ła distansa de Sołe e Łuna e el xe sta el primo a propore on model elioçentrego del Sistema sołare (pianeti che jira torno el sołe e no che tuti jira torno ła tera) e inte el II secoło v.C., Ipparco el ghea descoerto ła preçesion dei ecuinosi, el ga calcołà ła grandesa e ła distansa de ła Luna e el ga inventà uno dei primi strumenti astronomeghi, l'astrołabio. Ipparco el ghea fato anca on catałogo finìo de 1020 stełe, e ła major parte de łe costełasion de l'emisfero boreałe le xe stae definie da l'astronomia greca. La machina de Anticitera (c. 150-80 v.C.) el jera on calcoladore mecanego projetà par conosare ła poxision del Sole, de ła luna e dei pianeti inte na determinada data. Altri machinari de sta portada, no i se vedarà fin al XIV secolo, co xe vegnui fora i primi reloji atronomeghi mecaneghi in Eoropa.
Inte el 964, l'astronomo persian Azophi, el xe sta el primo a descrivare ła Gałasia de Andromeda, la pì granda gałasia del grupo locałe, inte el so Libro de łe stełe fise .thumb|Uno dei primi manstriti astronomeghi. ([[1000)]]La Ceza catołega romana ła ga dato on sostegno finansiario e sociałe par el studio de l'astronomia par pì de sie secołi, co ła prinipale motivasion de catar ła data de ła pascua.
Rivołusion sientifega
thumb|Dixegni de Galileo so łe so orsevasion de ła Luna e i dimostra che ła ga na superfiçe montagnoxa.|alt=|sinistra|246x246px Inte el corso del Rinasimento, Nicołò Copernico el ga fato l'inportante trabaco de on sistema elioçentrego (no l'è sta el primo a ver ipotixà on sistema co al so çentro el sołe, ma l'è sta el primo a argomentare in modo sientifego ła so teoria). El so laoro l'è sta xviłupà, difenduo e coreto da Galileo Galilei e Keplero. St'ultimo el xe sta el primo astronomo a dare leji che łe descrivese in manjiera coreta e detajada del movimento dei pianeti torno el Sole, anca se njiancora el capìa łe cauxe fixeghe de łe so scoerte, ciarìe pì vanti da Newton che el spiegò i prinçipi de ła mecanega çeleste e ła leje de gravitasion universałe, cavando par senpre ła difarensa intrà fenomani teresti e çełesti. Tra chełe altre robe, Newton el ghea inventà anca el telescopio rifletore.
L'astronomo britanego John Flamsteed, el ghea catałogà pì de 3000 stełe e inte el mentre co i mejoramenti de ła ualità dei tełescopi vegnea fora na scoerta drio chel'altra. Altri catałoghi pì conpleti i xe stai fati da Lacaille e da William Herschel che el ga fato un catałogo de nebułoxe e masi, prima de scoprire inte el 1781, el pianeta Uran. La prima stima de ła distanse da na steła, la ghe xe sta inte el 1838, co Friedrich Bessel el ga mixurà ła parałase de 61 Cygni.
Inte el corso del XVIII E XIX secoło, el studio del problema dei tre corpi de Euler, Clairaut e D'Alembert el ga portà a vere previxion pì preçixi so i movimenti de Luna e pianeti, e sto studio ll'è sta perfesionà da Lagrange e Laplace, che i ga portà a otegnere łe mase dei pianeti e de ła luna e łe perturabasion che i exerçitava.
Grandi progresi in astronomia i xe rivai col rivo de łe nove tecnoloxie (spetroscopia e astrofotoscopia). Co ste tecnoloxie se ga conosuo novi ojeti pì lontani e xe sta provà che i jera simiłi al sole, ma difarenti in masa, temperadura e dimension. Co ła spetroscopia xe sta posìbiłe studiare la naura fixega dei astri (astrofixega).
L'existensa de ła nostra gałasia, ła Via Latea, e che se capise che sta cua la jera on grumo ixolà de stełe rispeto al resto de l'universo, ła xe sta provada inte el XX secoło, co ła scoerta de l'existensa de altre gałasie. Co ła spetroscopia, se se ga incorto che tanti ojeti i prexentava el redshift (on spostamento del spetro verso el roso rispeto a cuando se se spetava). Sta roba ła jera spegàbiłe soło co l'efeto de Doppler, chel xe sta interpretà come na difarensa tanto negativa, o sia de distansamento dal nostro pianeta. Par sto motivo, njien formułada ła teoria de l'espansion de l'Universo. L'astronomia teorega ła ga portà a specułasion so l'existensa de ojeti come i buxi neri e łe stele de neutroni, che i xe stai doparai par spiegar alguni fenomani vardai, come quasar, pulsar, blazar e radiogalasie.
Rame de l'astronomia
L'astronomia ła połe esare dividesta in cuatro grande rame:
Rame de l'astronomia a segonda de ła banda de spetro doparada
Dependendo da ła longhesa d'onda de ła radiasion eletromagnetega doparada par vardare on corpo çełeste, lastronomia ła xe dividesta en:
Germéfontaine
Germéfontaine el xe on comun de   122 abitanti del departemento de Departemento de Doubs che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Lannoy-Cuillère
Lannoy-Cuillère el xe on comun de   282 abitanti del departemento de Oise che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Goerno De Gasperi II
El Goerno De Gasperi II el ze sta el goerno nùmaro 1 de ła Repùblega Italiana, che ga jurà e de consevensa el ze sta in carga dal 13 de lujo del 1946 a łe so dimision inte el 2 de febraro del 1947. El goerno el ze sta guidà da l'ex Presidente del Consejo Alcide De Gasperi.
Pisany
Pisany el xe on comun de   738 abitanti del departemento de Charente-Maritime che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Anpezo
Anpezo (Dimpeç in furlan) el xe on comune de 1090 abitanti inte ła provincia de Udine.
Ła xe sta cavedal de ła "Republica łibara de ła Carnia", on'area de conflito soto controło partexan, inte el 1944, periodo de ła so existensa.
Lisonz
El Lisonz (dal latin Aesontium o forse Sontium, in furlan Lusinç, in bisiaco Lisonz, in slovèn Soča) el xe n'inportante fiume chel scóre in parte in Slovenia Oxidentàl e in parte inte el nord-est del'Itałia.
left|200 px|thumb|El fiume Lisonz visin Caporeto La so longhezza la xe de 136 km co un bacin ampio de 3 400 km² dei quai sol 1 150 km² in Italia. La portada la xe la mazor del Triveneto dopo de l'Adese; el so rezime el xe regolar.
El nasse inte el Monte Gialuz a 1 100 metri de altezza e el passa par Plezo, Caporeto, Nova Gorisia, el intra in Italia par Gorizia, el borda l'altipian del Carso, e el sboca inte el Mar Adriatico da le bande de Staranzan.
El signa tradizionalmente el confin intra Friul e Venezia Julia. Da aluni el xe chiama la "belezza de smeraldo" par el so color verdo impizzà de le so aque.
Marne
Persone łigae a Marne
In sta frasion xe nado el vescovo Maurizio Malvestiti.
Nambroca
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Toledo, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja-La Mància.
Almaraz de Duero
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Zamora, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Cónto infiniteximałe
El cónto infiniteximałe l'è un grupo de conosense a ła baxe de l'anàłixi matemàtica che el studia el "conportaménto locałe" de na funsion doparando el conceto de łìmite. El contien do conceti de baxe (uno el roverso de l'altro), che i ze el conceto de integral e quel de derivada che i xe łigài dal teorema fondamentałe del càlcoło integrałe. L'è inportante asè in fìxica, economìa, chìmica, ingegnerìa e medexina.
Maurizio Malvestiti
right|thumb|140px|El vescovo Maurizio Malvestiti
Vita
Nà in provinsia de Bergamo, el 25 de agosto de el 1953, el xe stà batexà inte ła céxa de San Bortoło, e el xe ordinà prete inte el 1977. Inte el 1994 el vien tresferìo a Roma a la Congregasiòn par le Ceze Orientałi.
Nominà el 26 de agosto de el 2014 da Papa Francesco, el vegnarà consacrà Vescovo de Lodi el 11 de otobre da el cardinal Leonardo Sandri inte ła Baxełega de San Piero in Vatican.
Ezełini
Ezełini, o Ecelini, ła xe sta na inportante fameja medioevałe veneta, de probàbiłe orijine todesca, che ła se ga insedià inte el nord est dal 1035 sirca al 1199 rente el casteło de Onara, atuałe frasion de Tónboło e ricordà inte i documenti de ł'epoca come Ecelini de Onara.
Transferimenti
Sucessivamente, a causa de ła distrusion del casteło de Onara, i se ga trasferìi inte el casteło de Roman. Considerà storicamente ła fama otegnua da Exełin III el "Teribiłe" a ze in uxo de ciamar ła fameja anca come Ezełini "da Roman".
Ła fameja ła xe sta stermià conpletamente el 26 de agosto 1260.
Derivada
frame|Par ogni pónto, ła derivada ła xe ła [[pendensa (matemàtica)|pendensa de ła reta tangente a ła curva de ła funsion f. Ła reta de cołor róso l'è senpre tangente a ła curva blu; ła só pendensa l'è ła derivada de f in qûel pónto lí.]]
In anàłixi matemàtica e inte el cónto infiniteximałe, ła derivada de na funzion ła xe un operator matemàtico che el dà ła mixura de come che canbia na funsion quando che canbia el vałor de łe só variàbiłi. Dita in altro modo, a partir dai vałuri de na funsion vien derivà come che 'sta funsion ła canbia.
In modo piasè intuitivo se pol dir che na derivada ła xe ła vełocità de variasion de na quantità int'un pónto precixo: ła vełocità de variasion de ła funsion ła vien derivà drio i vałuri de ła funsion.
Par far n'exenpio, in fìxica l'acełerasion ła vien definia come derivada de ła vełocità rispeto al tenpo parché par un pónto precixo del ténpo ła dixe quanto vełocemente che canbia ła vełocità de l'ogeto in question. Se int'un serto moménto (=pónto del ténpo) na màchina ła xe drio acełerar vol dir che ła só vełocità ła xe drio ndar sù; pi l'acèłera pi vol dir che ła só vełocità ła va sù in presia; se l'acèłera manco vol dir che ła só vełocità ła va sù piasè pian; se ła decèłera vol dir che ła só vełocità ła va sù negativamente (ła va zo).
Geometricamente invese se pol dir che ła derivada de na funsion f int'un pónto x0 l'è ła mixura de ła pendensa de ła reta tangente a ła curva raprexentà dal gràfico de ła funsion f propio in quel pónto lí (x0,f(x0)).
L'operator inverso de ła derivada l'è l'integral.
Suelli
Suelli (in sardo: Suèddi) el xe un comun itałian de 1 103 abitanti. El xe in provincia de Sud Sardegna inte ła region Sardegna e el se estende so na area de 19,20 km². L'abità el xe situà a 256 metri s.l.m.
Boła specułativa
La boła specułativa o boła econòmega in economia ła ze na particułare faze de marcà caraterizada da un cresimento considerévołe e inzustifegà dei presii de uno o pì beni, che el ze dèbito a un cresimento de ła domanda repentina e limitada inte el tenpo: a ła faze de nasimento e de cresimento de ła boła ła sègue dopo de ła faze de s-ciopo che ła tende a repristinar i vałori orizenari del ben in cuestion.
Zeneralmente se parla de boła specułativa co referimento a marcai finansiari inte i cuałi łe gnen tratae asion, obligasion e tìtułi derivai, tutavia ła stòria de łe bołe specułative ła mostra cofà che i sìpia stai frecuenti i cazi de bołe rełasionae co beni materiałi, cofà i imòbiłi.
Nasimento de na boła
L'eceso de domanda che ła ghea spenzesto verso alto in poco tenpo el vałore de un ben, de un servìsio, de na inpreza o pì senplegamente de un tìtuło che el raprezenta un cualche derito su sti cuà, el se połe recondùzar a l'irasionałe (o rasionałe) euforia de sojeti econòmeghi convinsesti che na nova indùstria, un novo prodoto, na nova tecnołozia i podarà ofrir grandi guadagni e gaver un cresimento sensa precedenti.
Ła scatarà, par tanto, ła corsa a l'acuisto del derito, inte ła speransa de ri-véndar l'isteso derito a un preso superiore. La corsa a l'acuisto ła pròvoca un cresimento del preso che el conferma, ai oci de tanti, ła bontà de ła precedente previzion de un futuro cresimento del preso del derito. Sta cuà el stìmoła oncor-pì i acuisti e de consevensa el fa erlevar oncora na volta el preso. La profesia in altri tèrmani ła se autoreałiza, induzindo novi sojeti ecònomeghi a cronpar i medèzemi tìtułi. Intrà sti cuà, man man che i vałori i crese, i se unirà senpre pì sojeti de sòłito restii a cronpare strumenti finansiari che i ga ris-cio ełevà.
S-ciopo de ła boła
Co che el vałore dei tìtułi el va zó repentinamente e se vede un canbiamento radegałe de łe prospetive econòmeghe retrostanti, se parla de s-ciopo de ła boła specułativa.
L'eceso de acuisto de un derito, de fato, a un serto ponto el se aresta. Le càuze łe połe èsar inmanco trè:
A ła faze de cresimento dei vałori se ga par tanto na faze oponesta, inte el ndar de ła cuała se vedarà un cało considerévołe de łe cuotasion. A l'eceso de véndite łe contribuise ła consapevołesa che, davanti a prospetive econòmeghe manco otimìsteghe, i vałori dei tìtułi tratai i ze destinai a całar, e ła vołontà de tanti operatori che i detien sti tìtułi i łi vołe céderli prima che łe se verìfeghee pòstere redusion del vałore.
Pessan
Pessan el xe on comun de   671 abitanti del departemento de Gers che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Mélicourt
Mélicourt el xe on comun de   83 abitanti del departemento de Eure che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Montdurausse
Montdurausse el xe on comun de   425 abitanti del departemento de Tarn che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Itsasondo
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Gipuzkoa, che ła fa parte de ła comunità autònoma dei Paexi Baschi.
Andouillé-Neuville
Andouillé-Neuville el xe on comun de   886 abitanti del departemento de Ille-et-Vilaine che el fa parte del rejon Bretagna in Fransa.
Torvilliers
Torvilliers el xe on comun de 969 abitanti del departemento de Aube che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Amici di Maria De Filippi
Amici di Maria De Filippi ("Amixi de Maria De Filippi") o anca soło Amici ("Amixi") l'é un talent show tełevisivo italian in onda sui canałi Mediaset (prima Italia 1 e dopo Canale 5) dal 2001 (inissialmente col titoło de Saranno Famosi ) e presentà da Maria De Filippi e da Luca Zanforlin.
1958
El 1958 (MCMLVIII in numari romani) el xe un an del XX secoło.
Amici di Maria De Filippi
El programa el vien registrà a Roma, inte i studi de Cinecittà.
Dal programa xe ussìi toxi diventai poi cantanti famosi come Marco Carta, Valerio Scanu, Emma Marrone (vinçidori del Festival de Sanremo inte el 2009, 2010 e 2012) e Alessandra Amoroso.
Łe lexión le vien impartìe da professionisti de ła materia, come ła cantante Grazia Di Michele, el diretore d'orchestra Giuseppe Vessicchio e i produtori discografici Mara Maionchi e Rudy Zerbi pal canto, e Garrison Rochelle, Steve La Chance (che no el fa pì parte del cast), Alessandra Celentano (ła nevoda de Adriano Celentano) e Luciano Cannito pal bało. Ła reçitaxión vigneva invesse insegnà, tra i altri, da l'atrice Fioretta Mari.
I toxi che partecipa al programa, come in altri reality show, i vien seguìi costantemente da łe tełecamere (ma soło durante l'orario de łe lexión).
El programa se svolge in do fasi: inte ła prima fase, i "studenti", par 'ndar vanti, i ga da sostegnere dei esami e i połe essere anca mandai via dai so' insegnanti opure i połe essere sfidà da dei concorenti "esterni" a ła "scoła" che i aspira a ciapare el so' posto; ła seconda fase, ciamà ła fase "serałe", ła prevede invesse che, na volta a ła setimana, vegna eliminà uno o do concorenti (de sołito col sistema de łe nomination opure col tełevoto), finché no i resta in 3 o 4 concorenti, che i se xuga ła vitoria finałe ne l'ultima puntata.
Dal 2006, i toxi i xe divisi in squadre: inte ła fase inixiałe l'esito de ła sfida a squadre determina chi che ga da 'ndare in sfida, inte ła fase finałe chi che ris-cia de vignere nominà e de 'ndare diretamente casa.
Silla (Spagna)
__HIDDENCAT__
Amici di Maria De Filippi
Ła gara a squadre no se ga disputà inte ła fase "serałe" de l'edixion 2011/2012.
Silla (Spagna)
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Vałénsia, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma de Vałénsia.
Belmont (Isère)
Belmont el xe on comun de   598 abitanti del departemento de Isère che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Amici di Maria De Filippi
Da l'edision del 2010/2011 a l'edision del 2011/2012, ghe xe stà do vinçidori, uno pal canto e uno pal bało. Inte l'edixion 2011/2012, inte ła fase serałe xe stà xontà ła gara dei cosideti "big", o sia dei toxi che gaveva parteçipà inte łe preçedenti edision e che dopo ga 'vudo suceso inte el mondo de ła mùxica.
== Vinçidori de łe varie edision ==
Le Fresne
Le Fresne el xe on comun de   77 abitanti del departemento de Marne che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Rouvres-en-Plaine
Rouvres-en-Plaine el xe on comun de  1 128 abitanti del departemento de Côte-d'Or che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Boitron (Seine-et-Marne)
Boitron el xe on comun de   373 abitanti del departemento de Seine-et-Marne che el fa parte del rejon Île-de-France in Fransa.
Aedermannsdorf
el xe on comun in tel distreto de Thal, che el fa parte del Canton Sołeta, situà in Svisara
Vacqueriette-Erquières
Vacqueriette-Erquières el xe on comun de   253 abitanti del departemento de Paso de Calè che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
La Fère
La Fère el xe on comun de  2 859 abitanti del departemento de Aisne che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Ambazac
Ambazac el xe on comun de  5 667 abitanti del departemento de Haute-Vienne che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Chenôves
Chenôves el xe on comun de   208 abitanti del departemento de Saône-et-Loire che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Saint-Hilaire-en-Morvan
Saint-Hilaire-en-Morvan el xe on comun de   220 abitanti del departemento de Nièvre che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Briançon
Briançon el xe on comun de  11 625 abitanti del departemento de Hautes-Alpes che el fa parte del rejon Provensa-Alpe-Costa Axura in Fransa.
Manduel
Manduel el xe on comun de 6 814 abitanti del departemento de Gard che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Le Vignau
Le Vignau el xe on comun de   490 abitanti del departemento de Landes che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Bouchet
Bouchet el xe on comun de  1 512 abitanti del departemento de Drôme che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Ousté
Ousté el xe on comun de   26 abitanti del departemento de Hautes-Pyrénées che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Vaux-lès-Mouzon
Vaux-lès-Mouzon el xe on comun de   73 abitanti del departemento de Ardennes che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Visone (Italia)
el xe on comun inte la provincia de Ałesandria chel fa parte de la rejon Piemonte
Saint-Martin-des-Champs (Yonne)
Saint-Martin-des-Champs el xe on comun de   282 abitanti del departemento de Yonne che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Pleudihen-sur-Rance
Pleudihen-sur-Rance el xe on comun de  2 909 abitanti del departemento de Côtes-d'Armor che el fa parte del rejon Bretagna in Fransa.
Ploemeur
Ploemeur el xe on comun de 17 853 abitanti del departemento de Morbihan che el fa parte del rejon Bretagna in Fransa.
Navahermosa
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Toledo, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja-La Mància.
Plassac
Plassac el xe on comun de   597 abitanti del departemento de Charente-Maritime che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Goerno federałe dei Stati Unii de l'Amèrica
Descrision
El derito dei Stati Unii de l'Amèrica el ze fondà su ła Costitusion, el ga łe so fonti inte łe leji aprovae dal Congreso, inte i regołamenti e in sentense interpretative de łe norme federałi. El sistema federałe se divide in trè poderi destinguesti ("rame"): ezecutivo, lejislativo e zudisiàrio.
Secondo el sistema de separasion dei poderi, cadauna de ste rame łe ga sia poderi par laorar in magnera autònoma, sia poderi par controłare chełe altre du rame mentre, de converso, soto altri ponti de vista ogni podere el casca soto del controło de un altro podere o de chełi altri du. Nisuna persona ła połe par de pì far parte contenporaneamente de du poderi, defarentemente da cheło che ocore invese inte i paezi eoropei co goerno parlamentare.
Larbroye
Larbroye el xe on comun de   510 abitanti del departemento de Oise che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Raucoules
Raucoules el xe on comun de   923 abitanti del departemento de Alta Loira che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Burganes de Valverde
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Zamora, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Messé
Messé el xe on comun de   188 abitanti del departemento de Deux-Sèvres che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Labastide-du-Haut-Mont
Labastide-du-Haut-Mont el xe on comun de   49 abitanti del departemento de Lot che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Pióva
__HIDDENCAT__
right|190 px|thumb|Piova intensa Ła pióva ła xe ła fórma pi comùn de precipitasion atmosfèrega e ła se fórma co che jose separae de aqua łe va xó al sóło da łe nùvołe. Na scianta de ła pióva che ła casca da łe nùvołe no ła xe bona a rivar a ła superfise e evàora 'ntel'àrie co che ła casca, spesialmente si ła traversa aria séca (sto tipo de precipitasion ła xe ciamà virga).
Ła pióva ła xóga un róło inportantìsimo inte el sércio del'aqua, inte el qual el łìqueo chel evàora dai mari el se condensa inte łe nùvołe e el casca de novo a tera, poi tórna indrio inte i mari co łe corénti e i fiumi par ripètare de nóvo el sércio.
Tuta ła pióva che ła casca ła xe mixurada in miłìmetri: na precipitasion de 1 mm ła xe come dir che su na superfisie a caxo ghe xe cascà na quantità de aqua alta dapartuto 1 mm. Ła mixura la xe indipendénte da ła grandesa de ła superfisie considarà.
Saint-Gervais-d'Auvergne
Saint-Gervais-d'Auvergne el xe on comun de  1 340 abitanti del departemento de Puy-de-Dôme che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Montels (Tarn)
Montels el xe on comun de   103 abitanti del departemento de Tarn che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
1959
El 1959 (MCMLIX in numari romani) el xe un an del XX secoło.
Bombon
Bombon el xe on comun de   961 abitanti del departemento de Seine-et-Marne che el fa parte del rejon Île-de-France in Fransa.
Picassent
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Vałénsia, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma de Vałénsia.
Larraul
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Gipuzkoa, che ła fa parte de ła comunità autònoma dei Paexi Baschi.
Quintillan
Quintillan el xe on comun de   52 abitanti del departemento de Aude che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Metzeral
Metzeral el xe on comun de  1 060 abitanti del departemento de Alto Reno che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Ménesqueville
Ménesqueville el xe on comun de   465 abitanti del departemento de Eure che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Bernin
Bernin el xe on comun de  3 072 abitanti del departemento de Isère che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Gaubertin
Gaubertin el xe on comun de   257 abitanti del departemento de Loiret che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Arbrissel
Arbrissel el xe on comun de   306 abitanti del departemento de Ille-et-Vilaine che el fa parte del rejon Bretagna in Fransa.
Primavera
La primavera (pronunsià //), ciamà anca verta, ła xe una de le cuatro stajon de l'ano.
La xe ła stajon andove ła natura ła se sveja dopo l'inverno: el clima el deventa manco fredo, le piante le taca a far i fiori e se se invia verso l'istà.
Par sto motivo cuà, inte i tenpi antighi, ła primavera la xera ritegnesta ła prima stajon de l'ano (e de fati, el calendario tradisionałe vèneto, el metea el primo de l'ano al 1° marso invese che al 1° xenaro).
Pessoulens
Pessoulens el xe on comun de   142 abitanti del departemento de Gers che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Primavera
Dal ponto de vista astronòmego, ła primavera la taca al ecuinòsio de primavera (21 marzo inte l'emisfero setentrional, 23 setenbre in cuelo meridional) e la finise al sostìsio d'istà (21 de zugno a nord e 21 dicenbre a sud).
Chevagny-les-Chevrières
Chevagny-les-Chevrières el xe on comun de   592 abitanti del departemento de Saône-et-Loire che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Primavera
Etimołoxia
El tèrmano el deriva dal latin «vēr», cognà dal tèrmino sanscrito «vas», o sia «luxegar», «luxar» o «sbrełuxegar».
Inte ła cultura de masa
thumb|250px|La Primavera de [[Sandro Botticelli]]
Cussy-le-Châtel
Cussy-le-Châtel el xe on comun de   109 abitanti del departemento de Côte-d'Or che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Goerno De Gasperi III
El Goerno De Gasperi III el ze sta el goerno nùmaro 2 de ła Repùblega Italiana, che ga jurà e de consevensa el ze sta in carga dal 2 de febraro del 1947 a łe so dimision inte el 31 de majo del 1947. El goerno el ze sta guidà da l'ex Presidente del Consejo Alcide De Gasperi.
Rouvres-sous-Meilly
Rouvres-sous-Meilly el xe on comun de   89 abitanti del departemento de Côte-d'Or che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Ouzous
Ouzous el xe on comun de   212 abitanti del departemento de Hautes-Pyrénées che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Cully
Cully el jera on comune del Canton Vaud de 1.740 abitanti, sol łago de Ginevra; el 30 de zugno 2007 el xe sta sopreso par unirse co łi visini Épesses, Grandvaux, Riex e Villette inte el novo comun de Bourg-en-Lavaux.
Suni
Suni (in sardo: Sùne) el xe un comun itałian de 1 092 abitanti. El xe in provincia de Oristan inte ła region Sardegna e el se estende so na area de 47,46 km². L'abità el xe situà a 340 metri s.l.m.
Le Gault-Soigny
Le Gault-Soigny el xe on comun de   529 abitanti del departemento de Marne che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Huell Howser
Huell Burnley Howser (Gallatin, 18 de otobre 1945 – Palm Springs, 7 de genaro 2013) el xe sta on ator merican.
Valhuon
Valhuon el xe on comun de   569 abitanti del departemento de Paso de Calè che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Ségur-les-Villas
Ségur-les-Villas el xe on comun de   202 abitanti del departemento de Cantal che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Saint-Honoré-les-Bains
Saint-Honoré-les-Bains el xe on comun de   744 abitanti del departemento de Nièvre che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Francisco de Zurbarán
__HIDDENCAT__
Flin
Flin el xe on comun de   378 abitanti del departemento de Meurthe-et-Moselle che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Marguerittes
Marguerittes el xe on comun de 8 586 abitanti del departemento de Gard che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Montalembert
Montalembert el xe on comun de   302 abitanti del departemento de Deux-Sèvres che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Antau
el xe on comun del Distreto de Mattersburg che el fa parte del stato de Burgenland in Austria
Arnac-la-Poste
Arnac-la-Poste el xe on comun de   951 abitanti del departemento de Haute-Vienne che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Rotglà i Corberà
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Vałénsia, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma de Vałénsia.
Biberstein
el xe on comun del distreto de Aarau che el fa parte del canton Argovia in Svisara
Morée
Morée el xe on comun de  1 071 abitanti del departemento de Loir-et-Cher che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Danon
Zeografia
Danon xe inte ła pianura vèneto-furlana, a ła riva de sanca de ła Łivensa e ga na altitudin de 9 m s.l.m. inte el paexe, che a va da i 6 a i 11 inte el comun.
Etnie e minoranse foreste
El 31 disenbre del 2017 i foresti inte el comun i jera 487, el 12,4% de a popołasion. I stadi de orixene co pì foresti a Danon i xe sti cuà:
Bréziers
Bréziers el xe on comun de   230 abitanti del departemento de Hautes-Alpes che el fa parte del rejon Provensa-Alpe-Costa Axura in Fransa.
Saint-Martin-du-Tertre
Saint-Martin-du-Tertre el xe on comun de  1 567 abitanti del departemento de Yonne che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Sima
Uxo pi comune
Normalmente in vèneto l'uxo piasè comune l'è inte ła fòrmuła in sima (a) che vol dir sóra a calcosa: de sòłito se intende che ghe xe contato co ła parte alta de ła roba in question, come par exenpio "in sima ła mura" vol dir méso sóra ła mura (sentà, in pie o comunque postà). In serti caxi se pol anca doparar in sénso piasè figurà come "n'aereo che vóła in sima łe montagne" dove xe ciaro che no ghe xe mìa contato.
Montagna
Par quanto che riguarda ła montagna, łe sime le ze senpre stae al séntro de ła storia de l'alpinismo. Par rivar in sima un mónte pol èserghe diverse strade, ciamae vie normałi o anca vie de ranpegada, che łe ga diversi gradi de fadiga, un nome e de sòłito el nome di chi che el ga verto ła strada par primo, queło che par primo el ga fato propio queła strada lì par rivar in sima. Łe vie piasè difìsiłi e manco frequentàe łe ga puchi ciodi e piantai małe: par 'sto motivo qua serve doparar anca friends e nut. Ła sima pi alta de Europa, queła del Monte Bianco el ga un toco itałian e un toco fransexe e ła xe a 4.810 metri slm (in realtà i ze 4.807).
Trancault
Trancault el xe on comun de   186 abitanti del departemento de Aube che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Plassay
Plassay el xe on comun de   721 abitanti del departemento de Charente-Maritime che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Lyon Sprague de Camp
__HIDDENCAT__
180px|right|thumb|Robert Heinlein, de Camp e Isaac Asimov inte el 1944Lyon Sprague de Camp (27 de novenbre, 1907 – 6 de novenbre, 2000) el jera un scritor mericàn de fantasiensa e fantasy. In sincuanta ani de cariera el gà scrito oltre sento libri, includendo anca storiele e lavori de non fiction, come biografie de altri inportanti autori.
Gevresin
Gevresin el xe on comun de   118 abitanti del departemento de Departemento de Doubs che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Montfa (Tarn)
Montfa el xe on comun de   488 abitanti del departemento de Tarn che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Argentré-du-Plessis
Argentré-du-Plessis el xe on comun de  4 396 abitanti del departemento de Ille-et-Vilaine che el fa parte del rejon Bretagna in Fransa.
Lazkao
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Gipuzkoa, che ła fa parte de ła comunità autònoma dei Paexi Baschi.
Navalcán
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Toledo, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja-La Mància.
Vaux-lès-Rubigny
Vaux-lès-Rubigny el xe on comun de   47 abitanti del departemento de Ardennes che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Goerno De Gasperi IV
El Goerno De Gasperi IV el ze sta el goerno nùmaro 3 de ła Repùblega Italiana, che ga jurà e de consevensa el ze sta in carga dal 31 de majo del 1947 a łe so dimision inte el 23 de majo del 1948. El goerno el ze sta guidà da l'ex Presidente del Consejo Alcide De Gasperi.
Ménilles
Ménilles el xe on comun de  1 728 abitanti del departemento de Eure che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Sardigliano
el xe un comun inte la provincia de Ałesandria chel fa parte de la rejon Piemonte
Peyrecave
Peyrecave el xe on comun de   72 abitanti del departemento de Gers che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Bougligny
Bougligny el xe on comun de   725 abitanti del departemento de Seine-et-Marne che el fa parte del rejon Île-de-France in Fransa.
Saint-Gervais-sous-Meymont
Saint-Gervais-sous-Meymont el xe on comun de   235 abitanti del departemento de Puy-de-Dôme che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Labastide-du-Vert
Labastide-du-Vert el xe on comun de   269 abitanti del departemento de Lot che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Cerecinos del Carrizal
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Zamora, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Ozon (Hautes-Pyrénées)
Ozon el xe on comun de   279 abitanti del departemento de Hautes-Pyrénées che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Sassuolo
Sport
Ultimamente sta località l'è stada rexa pi famoxa pa la partecipasion a i canpionati de balon de la so squadra principale, Unione Sportiva Sassuolo Calcio, la cual la dovaria esar de propietà de la nota asienda Mapei.
Chevagny-sur-Guye
Chevagny-sur-Guye el xe on comun de   74 abitanti del departemento de Saône-et-Loire che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Saint-Jean-aux-Amognes
Saint-Jean-aux-Amognes el xe on comun de   492 abitanti del departemento de Nièvre che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
1960
El 1960 (MCMLX in numari romani) el xe on an de el XX secoło.
Ruffey-lès-Beaune
Ruffey-lès-Beaune el xe on comun de   714 abitanti del departemento de Côte-d'Or che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
La Malmaison
La Malmaison el xe on comun de   410 abitanti del departemento de Aisne che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Bad Sauerbrunn
el xe on comun del Distreto de Mattersburg che el fa parte del stato de Burgenland in Austria
Vaudricourt
Vaudricourt el xe on comun de   971 abitanti del departemento de Paso de Calè che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Windows 7
Windows 7 (domiła e nove) (ciamà in còdaze Blackcomb e dopo Vienna, nùmaro de version 6.1.7600.16385), ła ze stada na version de ła lìnea desktop/client de Microsoft Windows, distribuìo inte na serie de sistemi oparadivi produzesti da Microsoft doparàbiłi su PC, includesti desktop, tablet PC, netbook e anca laptop.
Windows 7 el ze entrà in faze de RTM (o sia a Relase) el 22 de łujo de'l 2009, e dopo el ze stà rendesto disponibiłe par el marcà inte'l 22 de otobre de'l 2009, manco de 3 ani da ła presedente commersałizasion de'l só predecesor Windows Vista. Inte ła istesa data A ze stà comersiałizà anca la varsion de Windows 7 destinà a'l marcà dei server, Windows Server 2008 R2.
Difarentemente da'l predecesor che el introduzeva un grando nùmaro de nove funsion, Windows 7 el ze stà consepìo par èsar fogałizà mejo so'l mantenjimento de ła conpatibiłità par aplegasion e hardware za presedentemente suportàe da Windows Vista e par prosevitar inte ła inovasion dełineada da st'ùltemo. Inte łe prezentasion organizàe da Microsoft inte'l 2008 A se gà constatà come che el sistema operativo el fuse insentrà so'l suporto a'l multi-touch, na mejo interfasa gràfega co na nova taskbar ciamada Superbar.
Version dispunìbiłi
thumb|left|300px
Come che zera suceso par Windows XP e par Windows Vista, anca Windows 7 l'è disponibiłe in diferenti version:
A difarensa de Windows Vista, no ghe ze i Ultimate Extras.
Łe version Professional, Enterprise e Ultimate i ga ła posibiłità de ezeguir tuti i programmi projetà par Windows XP tramite Windows XP Mode, un conponente facoltativo de Windows che el parmete de doparar co ła virtuałizasion l'oramài sèłebre Windows XP.
Besse (Isère)
Besse el xe on comun de   126 abitanti del departemento de Isère che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Piles
__HIDDENCAT__
Lincoln Center for the Performing Arts
El Lincoln Center for the Performing Arts, comunamente scursà in Lincoln Center, el ze un conpleso de edifisi pozisionà intrà ła Columbus Avenue e l'Amsterdam Avenue inte l'Upper West Side de Manhattan, New York.
Martignargues
Martignargues el xe on comun de 424 abitanti del departemento de Gard che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Piles
el xe un comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Vałénsia, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma de Vałénsia.
Badia Tedalda
Badia Tedalda (La Badì in diałeto romagnoło) el xe on comune de 1203 abitanti inte ła provincia de Arezo.
Linganbi foresti
Sito de ła Proloco de Badia Tebalda
Modà
I Modà xe un grupo muxicałe pop rock itałian.
I scominsi
Inte el 2003 i Modà publica l'EP a tiradùra dal titoło Via d'uscita registrà co ła cołaborasion de Alberto Cutolo 'rente i MassiveArtStudios de Miłan. . L'EP, che al so interno ga 6 brani inediti vien comerciałixà inte el Nord Itałia, prinsipalmente inte i comuni limitrofi a l'est de l'Hinterland miłanexe. Dopo a na maùca atività live, inte el 2003 vien rimarcà a l'Indian Saloon de Bresso (MI) da Marco Sfratato, un diretor artistico, che łi fà exibìr inte el so primo pasajo tełevixivo ad un programa ciamà "Co tutto il cuore", so "Raiuno, co na prima version de Ti amo veramente, brano che deventarà el singoło de rimàrco de l'omonemo primo albun.