cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Stòria de Cao Verdo
Indipendensa
left|thumb|200px|Pedro Pires I portoghexi i no ga mai tratà ben i africani. A Cao Verdo, parò, i ga fato mejo che inte le altre colonie. A l’indipendensa, el 26% de i caoverdiani i savea lexar, contro el 5% de i abitanti de la Guinea Bissau. A Cao Verdo i portoghexi i gavea anca costruio na scola superiore. En tel 1956, Amílcar Cabral co altri panafricanisti el ga fondà el Partio Africano par l’Indipendensa de la Guinea e del Cao Verdo. Le domande de indipendensa no le podea esar caié da i portoghexi, governadi da na ditatura de destra. I abitanti de Cao Verdo e de la Guinea Bissau i ga combatu imsieme par l’indipendensa. Dopo la fin de la ditatura (avril 1974) i portoghexi i ga dato l’indipendensa a tute le colonie. Guinea Bissau e Cao Verdo le volea formar on solo paexe.
El progeto de unità el xe finio co el colpo de stato del 1980 a Bissau. Cao Verdo el ga volù ndar vanti su la strada de la democrasia alontanandose da la Guinea Bissau. El novo partio Partio Africano par l’Indipendensa de Cao Verdo el ga controlà la vita politega de le ìzołe fin al 1990.
Al tenpo de la primavera democratega (1990-91) anca a Cao Verdo l’oposision politega la ga domandà el ricnosimento ufisiale. En tel avril del 1990, el governo el ga verto le porte al multipartiismo, co l’oposision che la formava el Movimento par la Democrasia. El mono partiismo el xe stà abolì el 28 setembre 1990 e le prime elesion multipartiteghe le xe stà inte el genaro 1991. El Movimento par la Democrasia el ga vinto la majoransa in tel parlamento e la presidensa. António Mascarenhas Monteiro el xe stà eleto presidente e el xe sucedesto a Aristides Pereira, presidente de Cao Verdo dal 1975. El Movimento par la Democrasia el ga vinto anca le elesion dal 1995 (aministrative) e 1996 (presidensiali). En tel 2000 e 2001, i do partii i xe rivà a la pari, co el candidato a la presidensa Pedro Pires che el ga vinto par 12 voti.
Unterweißenbach
el xe on comun marcà del distreto de Freistadt che el fa parte del stato de ła Alta Àustria in Austria
30 de otobre
El 30 de otobre el ze el 303° dì dal scumìsio de l'ano drio del całendàrio gregorian e el 304° inte i ani bizesti. Par rivar al cao de l'ano ghe vołe oncora 62 dì.
Larraun
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Navara, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma Navara.
Trept
Trept el xe on comun de  2 170 abitanti del departemento de Isère che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Comunità Comprensorial
miniatura|434x434px La comunità compensorial (par todesco: Bezirksgemeinschaft, par ladin: cumunità raion o comunitè comprensoriala) inte la Provinzia autonoma de Bolzan (Adese Alto o Tirolo del Sud) la xe un ofizio aministrativo fato su da congregazion de comuni co deleghe rivae zo da la provinzia.
Venetismo
Venetìsmo xe el nòme dato dai mass media a un insieme de asociasion culturałi e/o połìtighe ligàe a tuto cueło che xe tipegamente vèneto.
Racuanti venetìsti i sostien che el Vèneto el xe na nasion che no ła ga a che far co l'Itałia, e i contèsta ła vałidità del referèndum del 1866 co cui el Vèneto xe stà tacà a l'Itałia. Serti i dixe che inte el Vèneto ghe sta anca ła Furlanìa, ła Lonbardia Vèneta (overo i teritori de Bresa, Bergamo e Crema) e anca un toco del Trentin.
El risultato pì resente l'è el Plebisito dixitałe par l'independensa del Veneto, organixà da un comitato apartitego inte ła setimana dal 16 al 21 marso 2014. Se trata de un referendum spontaneamente organixà da sitadini veneti, sensa vałor legale, ma che dovaria portar a ła luse ła vołontà del popoło veneto de organixarse autonomamente.
Partii połitisi
Ancò ghe xe pì de un partio che se dixe venetista. El partio pì conosùo el xe Indipendenza Veneta nasùo inte el 2012 ma in gran cresita, altro partio venetista xe ła Łiga Veneta, sesion locałe de ła Lega Nord, anca se a olte xe mes in dubio che sipa venetista. Po ghe xe altri partii pì picołi cofà ła Liga Veneta Repubblica, Veneto Stato e tanti altri.
Gajołe in Chianti
Gajołe in Chianti el xe on comune de 2 333 abitanti inte ła provincia de Siena, che el se cata intra łe Cołine del Chianti.
Chevanceaux
Chevanceaux el xe on comun de  1 044 abitanti del departemento de Charente-Maritime che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Bodonal de la Sierra
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Badajoz, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Estremadura.
Sesion alpina
destra|miniatura|437x437px|Carta topografega de łe [[Alpe|Alpi.]] Co sesion alpina se intende la divixion de łe si intende la suddivision più tipica della caena de le Alpi.
Partision de łe Alpi
La Partision de łe Alpi del 1926, oltre che a ła ripartision in Alpi Osidentałi, Alpi Sentrałi e Alpi Orientali, la cata fora altre 26 sesion alpine : miniatura|297x297px|łe 26 sesion de ła Partision de łe Alpi.
La SOIUSA
miniatura|295x295px|Le sesion de ła SOIUSA e ła so numarasion. La SOIUSA, nata inte el 2005, la cata fora 36 sesion alpine.
Wettswil am Albis
el xe on comun del distreto de Affoltern che el fa parte del canton Xurigo in Svisara
235 v.C.
El 235 v.C. (CCXXXV v.C par numari romani) el xe on an de el III secoło v.C..
Ca' d'Andrea
el xe on comun inte la provincia de Cremona chel fa parte de la rejon Lombardia
Empuré
Empuré el xe on comun de   100 abitanti del departemento de Charente che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Doliwood
Doliwood, el cui nome ricorda Hollywood (fondendo i do nomi Doło e Hollywood), xe na asociasion de persone che par divertirse inte el 2010 gà tacà dopiare i film 'mericani uxando el diałeto del Brenta, e pì precixamente del Doło. Ła so forsa xe che el diałeto no'l xe mai masa streto, poco conprensibiłe, ma pì che altro queło "regionałe" che ajuta ben co xe ora de butar xo na batuta e de scrivare na sorta de copion.
L'idea de dopiàre alcuni tòchi de grandi film 'mericani xe de Giorgio Brugnone, un programator informàtego de Doło, basista e che un dì ghe piaxarìa scrivare un film suo. Nato come pur divertimento, ła cui ispirasion riva da ła quotidianità, deventa senpre più serio e i video mesi so Youtube otien senpre più suceso raxonxendo anca 500 000 visuałixasion. Tanti dopiatori che deso fa parte del progeto prima jera fans.
El so primo film dopià se ciama "Forrest Gump e le verze di Bubba" e otien 440 000 vixite so YouTube.
El sinboło "Doliwood" che apare so i video de You Tube o so' e majete disponibiłi come gadget xe un canpanìłe, el canpanìłe de Doło stòrto come xe considerà storigamente i abitanti de sta sitadina.
Partesipasion iłustri
Alcune partesipasion de alcuni personaji famoxi ga fato 'ver oncora più suceso de vixite so You Tube.
Federica Pełegrini, gà partesipà a un dopiagio fasendo ła parodia sol spot de ła Enel che ła gà vista personalmente protagonista.
Bocia
__HIDDENCAT__
thumb|Un putel On bocia, puteł(o) o fantoin el xe on esar uman inte el travało de tenpo intrà ła nasita e ła pubertà, intrà i 10 e i 12 ani.
Mantry
Mantry el xe on comun de   454 abitanti del departemento de Jura che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Tragwein
el xe on comun marcà del distreto de Freistadt che el fa parte del stato de ła Alta Àustria in Austria
Farkaševac
el xe on comun inte la rejon de Xagabria che ła fa parte del stato de ła Croasia.
Aberin
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Navara, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma Navara.
234 v.C.
El 234 v.C. (CCXXXIV v.C par numari ramani) el xe on an de el III secoło v.C..
Camisano (CR)
el xe on comun inte la provincia de Cremona chel fa parte de la rejon Lombardia
Bargagli
el xe un comun inte la provincia de Xenoa chel fa parte de la rejon Liguria
Igantzi
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Navara, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma Navara.
Bagnoło San Vito
Bagnoło San Vito xe on comune de 5399 abitanti de ła provincia de Mantova.
Personaggi ilustri
El çiclista Learco Guerra el xe nato chi intel 1902 inte ła frasion San Nicolò Po.
Cabeza del Buey
__HIDDENCAT__
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Badajoz, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Estremadura.
Casas de Don Pedro
__HIDDENCAT__
Santiago Millas
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de León, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Grünbach (Austria)
el xe on comun del distreto de Freistadt che el fa parte del stato de ła Alta Àustria in Austria
Santas Martas
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de León, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Nazar
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Navara, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma Navara.
31 de otobre
El 31 de otobre el ze el 304° dì dal scumìsio de l'ano drio del całendàrio gregorian e el 305° inte i ani bizesti. Par rivar al cao de l'ano ghe vołe oncora 61 dì.
Luka (Croasia)
el xe on comun inte la rejon de Xagabria che ła fa parte del stato de ła Croasia.
Ovillers-la-Boisselle
Ovillers-la-Boisselle el xe on comun de   446 abitanti del departemento de Somme che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Fidel Castro
__HIDDENCAT__
El xe sta sta primo ministro de Cuba dal 16 de febraro 1959 ł'abołision de ła carica avegnua el 2 de diçenbre 1976 e el xe sta, dal 3 de diçenbre 1976 al 18 de febraro 2008, Presidente del Consejo de Stato e Presidente del Consejo dei Ministri.
Acerbo nimis
thumb|Stema de [[Papa Pio X|Papa San Pio X.]] Ł'Acerbo nimis ła xe na ensìclega de papa Pio X, datà 15 de avril 1905 dedicà a l'insegnamento de ła dotrina cristiana.
Campagnola Cremasca
el xe on comun inte la provincia de Cremona chel fa parte de la rejon Lombardia
233 v.C.
El 233 v.C. (CCXXXIII v.C par numari romani) el xe on an de el III secoło v.C..
Cabeza la Vaca
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Badajoz, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Estremadura.
Stella Cilento
Stella Cilento el xe un comun itałian de 774 abitanti. El xe in provincia de Salerno inte ła rejon Canpania e el se estende so na area de 14,52 km². L'abità el xe situà a 386 metri s.l.m. El confina co i comuni de Casal Velino, Omignano, Pollica e Sessa Cilento.
Santovenia de la Valdoncina
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de León, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Chives
Chives el xe on comun de   331 abitanti del departemento de Charente-Maritime che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Roncal (Spagna)
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Navara, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma Navara.
John Ritter
__HIDDENCAT__
Jonathan Southworth "John" Ritter (Burbank, 17 de setenbre 1948, 11 setenbre 2003 xe stà un ator merican, famozo soratuto par la sit-com Three's Company (Tre cuori in affitto), trazmesa inte'l da'l 1977 a'l 1984 (indove el gavea el roło de Jack Tripper. Inazonta el ga vinto un Golden Globe e un Emmy Award
Biografia
Fìo de'l cantante country e ator Tex Ritter, inte'l 1977 el taca ła só aventura inte'l mondo de'l spetacoło fazendo da dj durando na manifestasion de rancura fondi par ła lota contro ła sclerozi a plache; co só fradeło Tom el riese a far tor sù miłioni de dołari par la cauza. El frecuenta el łiceo de Hollywood e l'University of Southern California indove el se łaurea in psicołozìa come prima disiplina (major) ed in architetura cofà segonda disiplina (minor).
Carièra
Inte'l 1971 el ciapa na łaurea in arti dramàteghe e, finalmente, inte'l 1977 el riva a'l suceso co el tełefilm Three's Company grasie a'l cuało el otien na steła inte ła Hollywood Walk of Fame (1984).
Three's Company
Ritter el ga partesipà a diversi spetacołi teatrałi e a calche pontada de serie famoze cofà Starsky & Hutch e Love Boat 'vanti de èsar conosùo inte'l 1977 resitando inte ła serie tełeviziva Tre cuori in affitto (ła varsion 'mericana de ła sit-com ingleze ani setanta Un uomo in casa), trazmesa da ła rede ABC indove el interpreta el roło de un omo unjoło che'l studia par deventar cogo e che'l se cata a conpartir un partamento in afito co do toze. Łe do toze łe jera in orizene ła bruneta "Janet Wood" (Joyce DeWitt) e ła bionda zbanpìa "Chrissy Snow" (Suzanne Somers). Durante ła serie el parsonazo de Janet l'è restà inalterà, mentre invese ła Somers ła ze stà łisensiada inte'l 1981 e altre atore łe ciapà el só roło intarprentando parrsonazi diversi, anca par ezenpio ła zermana de Chrissy, Cindy (Jenilee Harrison e Terri Halden (Priscilla Barnes), na nova coincuiłina che no ła ze parente co Chrissy. El parsonazo de Ritter, Jack Tripper el se finzeva fenocio (gay) co'l paron de caza par poder spartìr el fito e el partamento oo'łe do done. El show el ze durà par diverse stajon da'l 1977 a'l 1984 co ìndezi de abàdo senpre un mucio alti e gran suceso de pùblego. Co se ga serà ła serie, Ritter el ga resità par un ano inte'l spin-off Tre par tre. Ła serie orizenałe oncora ancùo ła vien de frente replegà in TV e ła ze stà publegà in vari cofaneti DVD.
Infrà łe varie partesipasion a tełefilm e serie tełevizive A se recorda cueła in Scrubs inte'l 2002 inte'l roło de j.D..
Vita privà
El 16 setenbre 1977 el spoza l'atora Nancy Morgan. Da l'union nase tre fiołi: l'ator Jason Ritter, Carly e Tyler. Ła cùbia ła divorsia inte'l setenbre 1996. El 18 de setenbre 1999 el spoza in segonde nose l'atora Amy Yasbeck, co ła cuała el gà łaorà in diversi film tra cui ła serie Piccola peste, co ła cuała el ga na fìa, Stella (1998).
El mor a 54 ani, durando łe ripreze de na nova pontàda de ła serie 8 semplici regole, a cauza de un cołaso: el vien suito portà in ospeal dove, pochi istanti dopo, el more par ła disesion de l'aorta e par łe conseguenti conplegasion cardiache. Visin a łu ghe gera só mugèr Amy e só fio pì grando, Jason.
Dopiatori itałiani
Da dopiator el xe sostituìo da:
Pargny
Pargny el xe on comun de   205 abitanti del departemento de Somme che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Montevarchi
Montevarchi el xe on comune de 22 945 abitanti inte ła provincia de Arezo.
Gemełagi
Montevarchi el xe gemełà co:
Calamonte
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Badajoz, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Estremadura.
Kartitsch
Kartitsch el xe on comune de l'Àustria, che el fa parte del distreto de Lienz, conosesto anca come Tiroło oriental (in todesco Ostirol).
Marigna-sur-Valouse
Marigna-sur-Valouse el xe on comun de   116 abitanti del departemento de Jura che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Esploxion de Tunguska
__HIDDENCAT__
Marija Gorica
el xe on comun inte la rejon de Xagabria che ła fa parte del stato de ła Croasia.
Esploxion de Tunguska
miniatura|sinistra|La estension dela esplosion La esploxion de Tunguska (russo: Тунгусский метеорит) l'é in avegnimento natural suces ale 7.04 dela matina el 30 de đugn del 1908 in Siberia. La causa l'é fursi in inpatto de in meteorite o de na cometa. Sto disastro el ga batest do diesine de milioni de alberi e el é stat sentist a pì de 1000 km de distanẑa.
L'é stat el pì grando avegnimento de na esplosion che se recorđe sula Tera, ma vist el numero propio bas de đent chee abitea là intorno i morti i é stati pochi.
Hirschbach im Mühlkreis
el xe on comun del distreto de Freistadt che el fa parte del stato de ła Alta Àustria in Austria
Esse
Esse el xe on comun de   498 abitanti del departemento de Charente che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Stio
Stio el xe un comun itałian de 942 abitanti. El xe in provincia de Salerno inte ła rejon Canpania e el se estende so na area de 24,28 km². L'abità el xe situà a 675 metri s.l.m. El confina co i comuni de Campora, Gioi, Laurino, Magliano Vetere e Orria.
Gàtoło
thumb|On gatoło col so cuèrcio In costrusion idràułega, el gatoło, (dixesto anca sexiło o tonbin) el xe al cuèrcio, de solito de sagoma tonda o retangolar, dei poseti de linea de acuedoti e fogne (negre e piovane) e de le linee eletreghe e telefoneghe.
I xe fati de diversi materiai cofa aciaio, ghixa bisa e ghixa sferoidal; na olta gnea doperà anca la piera.
Normativa de riferimento
Deso i gàtołi i xe regolamentadi da ła norma UNI EN 124.
Materiai
La UNI EN 124 la stabilise che i materiai da doperar par la fabricasion dei dispoxitivi de ciuxura e de coronamenti i pol èser i seventi:
Clase de doparasion
La UNI EN 124, secondo la xona de inpiego, la divide i gàtołi inte le seventi categorie:
Carjol
thumb|Un carjol Al carjol o barela al ze an veicolo a bras che al sfruta al principio de la leva par farghe far manco fadiga a quel che al lo pens. Al fulcro al ze costituì da na unica roda, la resistensa la chej 'te el baricentro del carjol cargà e la asion de quel che al lo dopera la gnen aplicada a do maneghere. Na olta i carjoi i era fati de legn co la roda de fer, podopo la tecnologia la ga portà a quei de lamiera e in ultima a quei de plastica. La sagoma del carjol la canbia secont la esigensa par la qual al ze stat progetà: Esiste al carjol da jardinajo, quel da murador, quel da portar fora grassa (ciamà anca carjola) e quel ribassà (ciamà anca barela).
Al principio del carjol al gnen ricalcà anca da altri međi de inpiego comune, pì che sia in passà, come la seminatrice a man, al carjol sparticòncime e la ponpa a carjol.
Sada (Navara)
__HIDDENCAT__
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Navara, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma Navara.
Benken (Xurigo)
el xe on comun del distreto de Andelfingen che el fa parte del canton Xurigo in Svisara
Ezito
El Ejito o Ezito, ufisialmente Republika Araba d'Ejito el xe un Stat del Nord Afrika. L’Ejito el konprende anka la penìzoła del Sinai, ke xe parte de l’Axia sudosidental. El konfina ko la Libia a ovest, ko el Sudan a sud e ko Israele a nordest.
Etimołozia
El nome moderno de l’Ejito in arabo xe Misr, nome de origine semitika.
I antichi ejiziani camaa la loro tera Kemet, ke volea dir tera nera, in riferimento al limo ke el fiume Nilo depositava su le sponde al tempo de le piene.
Zeografia
Ge montagne inte el sud e ne la penìzoła del Sinai a nordest.
El xe bagnà dal Mar Mediteraneo a nord e dal Mar Roso a est. A nordest el kanal artifisial de Suez mete in komunicasion i do mari.
Kuasi tuto l’Ejito xe parte del deserto del Sahara. Ecesion xe la fasa de tera longo el Nilo e la kosta rente del delta.
Antigità
I primi abitanti de l’Ejito i sa stabilio longo el fiume Nilo e i vivea de peska e agrikoltura. Verso el 4000 a.K., la zente ga skominsiá a radunarse in unitá ke faxea kao a le citá.
Lo Stato se ga unifiká soto la diresion de Narmer, el primo re, inte el 3200.
Inte el I secolo a.K. Julio Cesare ga conkuistá el paexe ke l’è restà roman par skuaxi sete sekoli.
Capergnanica
el xe un comun inte la provincia de Cremona chel fa parte de la rejon Lombardia
Ezito
Antigità
Inte el VII secolo d.K. i arabi ga konkuistà el Ejito e skominziá la loro avanzata verso l’Europa. En man araba, l’Ejito xe pasá da un kalifato a l’altro par sirka sinkue sekoli.
Inte el XII sekolo i Mameluki i a tolto el poder.
En tel 1517 i Otomani ga zontá l’Ejito al loro impero ke parò ga lasá i Mameluki kome feudatari.
Modernità
Inte el lulio 1798, i francexi ga invaso l’Ejito kon 40 000 omeni soto la guida de Napoleone Bonaparte. L’okupasion durò solo do ani. Soldai inglexi e turki ga rikonkuistá el paexe inte el 1800.
Mehmet Ali Pashá xe diventá vice-re e ga dato vita a na dinastia autonoma, anca se ofisialmente soto l’impero Otoman.
En tel 1881, francexi e inglexi, par protezar i investimenti eoropei, ga obligá el khedive (re) a tor i loro esperti de finanza e laori publici. On pò a la olta, i inglexi ga tolto el poder al re e ga skominziá a governar par konto lori.
Indipendensa
Inte el 1922 l’Ejito ga vu l’indipendenza, anka se i militari inglexi kontinuaa a kontrolar el paexe.
En tel 1952, el general Muhammad Neghib e el kolonel Gamal Abd al Nasser fasea on kolpo de Stato, proklamaa la republika e parava fora i inglexi da le basi ke i gavea longo el kanal de Suez. Nasser xe stá eleto presidente inte el 1956 e ga subito dovuo afrontar la krisi del kanal de Suez. Francexi e inglexi, e poi anka i israeliani, ga okupá el kanal e el Sinai. Rusia e Amèrika sa meso in mezo e i okupanti ga dovuo lasar l’Ejito. Inte el 1967 ge stá la guera de i sei dì kontro Israele, ge sará altre do guere kontro Israele, tute finie ko la skonfita de i paexi arabi. Nasser el more el 28 setembre 1970.
El vice presidente Anwar el Sadat ciapa el so posto fin a la so morte inte el 1981.
El sucesor xe stá Osni Mubarak.
Sudivixion aministrative
El Ejito el xe divixo in 29 governadorai (in arabo muhāfaza). thumb|center|governadorai del Ejito.
Laste
Ła montagna de łe Laste o łe montagne de łe Laste xe un grupo de monti del Veneto al confin nord-ovest de ła provinça de Vicensa col Trentin. Łe Laste łe ga ła val d'Àstego ke łe divide a est dał'Altopian dei sete comuni; pi a sud-est se trova l'Altopian de Toneza del Cimon, mentre a ovest se va verso Folgaria.
Ezito
Popolasion
La popolasion vive longo el fiume Nilo, kon poka zente ke vive inte le oasi inte el deserto.
La majoria de la popolasion (98%) xe ejisiana.
La jente parla arabo ma el francexe xe usá da la minoranza kristiana e da i inteletuali.
Laste
Prima guera mondiałe
Fin al magio 1916 el fronte de guera el coreva traverso łe Laste, vegnendo a ovest da Serrada e pasando par ła Costa d'Agra, el Coston e el Sojo d'Aspio. Dopo el 'ndava xo in Val d'Àstego el traversava el fiume, el rivava ai forti Gschwendt e de Łuxerna e su fin a Vexena e verso est. El dì 16 magio i Austriaci i scadena ł'ofensiva col 3° regimento Kaiserjaeger e el 14° e el 59° regimento de fanteria, dopo aver martełà coł'artijeria ła linea italian de Malga Pioverna, Costa d'Agra, Monte Coston. Inte el giro de tre dì vien ocupà tute ste posision, pi el Sojo d'Aspio, Sima Canpołuzo, el Monte Canpomolon col so forte, el Paso de ła Vena e el Monte Toraro. Ła guera ła se sposta pi a sud, verso Laghi,Poxina e el Monte Novegno.
Ezito
Popolasion
I musulmani xe el 88%, i kristiani el 11%, e ge altre minoranze. I kristiani xe in majoria kopti.
Fresarìa
Ła Fresarìa (scrito frezzaria come ch'A se łeze su l'omònemo nisiołéto) ła ze n'area de intarese situàda inte'l sestièr de San Marco a Venesia.
Basame el cueo
L'album l'è sta rimasterixà e ri-rilasà intel 2006 confà Basame el cueo Duplison Platinum Edition 2006.
232 v.C.
El 232 v.C. (CCXXXII v.C par numari romani) el xe on an de el III secoło v.C..
Fresarìa
El parcorso de ła Fresarìa el parte da'l Teatro Ła Fenice e el se dezboca rivando in Piasa San Marco, co diramasion segondarie de cołegamento verso Canpo San Luca e cuindi ła zona de Rialto. Ła całe ła ze caraterizada da'l gran nùmaro in sucesion dobòto sensa interusion de atività comersiałi de alto łeveło (veri de Muràn, fornimento de marca, gałarìe d'arte) e pa'ła só pozision sentrałe e ła só funsion de cołegamento ła raprezenta una de altèrie pedonałe e turìsteghe de mazor tràfego. Fin a'l 1863, prima de ła vertura de'l Basin Orseoło e ła creasion de na nova viabiłità pì direta, ła gera ła via de cołegamento pì rapida infrà canpo San Luca e Piasa San Marco.
El nome de ła całe el riva da'l fato che inte'l Cuatrosento inte 'sta zona A sef fabregava e se vendeva łe frese. Algune łezi de ła Repùblega de Venesia resałenti a'l XIV sècoło łe prescriveva infati par tuti i sitadini dai 16 ai 35 ani l'obligo de ezersitarse setemanalmente inte'l tiro co ła bałestra a'l Lido de Venesia. Par 'sto tipo de ezersitasion A gera prevista na inbarcada cołetiva in Piasa San Marco e ła Fresarìa par ła só posta so'l parcorso e par la só funsion cołegamento co łe zone de Santo Stefano e Rialto ła costituiva na dezlocasion ideàl par l'acuisto de łe frese che ła gea fata dai sitadini. Co'l tenpo e co ła dezistensa de ła vendita de frese, l'area ła ga mantenjùo el só carater de altèria artezanàl e comersial.
Senpre in 'sta zona A se catava ła botega de l'insizor in rame e calcofrafo (insizor) Giacomo Franco (1550-1620), che'l ga łaorà anca par i pitori Tizianello e Palma il Giovane a'l cuało el ga łasà dei beni in redità. In pì A ghe ga sozornà George Byron inte'l só primo parìodo de permanensa in sità e cołù che'l gavea a cuel tenpo cuìndeze ani: Wolfgang Amadeus Mozart, come ch'A recorda na tavèła posta so'l pałaso indove el ze stà ospità, propio so'l scominsio de'l parcorso in banda a'l Teatro La Fenice.
Laste
Seconda guera mondiałe: ła Rexistensa
thumb|left|Malga Zonta coła lapide in memoria dei partixani copà dai Todeschi 'nteł'agosto del 1944 Łe Laste łe fa parte de łe montagne vixentine dove forte xe sta ła rexistensa contro naxisti e fasisti. Xera ative inportanti formasion partixane e in sti monti ghe xe sta uno dei fati pi gravi de ła guera. El 12 agosto 1944, xa sul versante trentin, a Malga Zonta, i naxisti i fusiłava 17 intrà partixani e malgari ciapà dopo un rastrełamento. Sul posto ghe xe na lapide comemorativa.
Turixmo
Punti de pojo par far escursion sułe Laste pol esare el rifugio Rumor, 1748 m, prima de ła seła de Valbona, el rifugio Melegnon, 1496 m, a ła Bocheta dei Alpini, l'Albergo Fiorentini, 1461 m, el rifugio Valbona, m. 1720, dopo ła seła. In Trentin, l'osteria Coe, 1600 m, a Paso Coe.
Ezito
Ekonomia
Inte la industria i setori kimiko e siderurgiko xe in kresita.
Anka el turismo el stá diventando sempre pi importante par el paexe.
Fermín IV
thumb|Fermín inte el [[1999]] Fermín IV Caballero Elizondo (Monterrey, disenbre 1974) xe un raper mesegan.
El xe conosùo soratuto par esar cao del grupo de hip hop Control Machete.
Sena de Luna
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de León, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Parvillers-le-Quesnoy
Parvillers-le-Quesnoy el xe on comun de   233 abitanti del departemento de Somme che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
1° de novenbre
El 1 de novenbre xe el 305º dì de l'anno secondo el całendàrio gregorian (el 306º inte i ani bizesti. Par rivar al cao de l'ano ghe vołe oncora 60 dì.
San Colombano Certénoli
el xe on comun inte la provincia de Xenoa chel fa parte de la rejon Liguria
Schönau im Mühlkreis
el xe on comun del distreto de Freistadt che el fa parte del stato de ła Alta Àustria in Austria
Tullins
Tullins el xe on comun de  7 680 abitanti del departemento de Isère che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Lengua biak
miniatura|Dove che la xe l'ìzoła de Biak El Biak (nome nativo: Biak-Numfor, Noefoor, Mafoor, Mefoor, Nufoor, Mafoorsch, Myfoorsch, Noefoorsch, wòs Vyak, wòs kowedi) el xe na lengua parlàa inte'l'ìzoła de Biak e vesinanse, en Indonesia, inte'l'ìzoła de Nova Guinea.
Fameja
La lengua la xe de'a fameja de'e lengue austronesiane, la xe vesina de altre lengue come la lengua dusner, e la lengua meoswar.
Situasion lenguistega e sosiolenguistega
El Biak el xe clasifegà inte el atlante universàe de'e lengue en perigolo de'lUnesco cofà vulnerabile.
El Biak el xe conosesto ben solo da la parte pì vecia de'a sosietà, quea co xeneralmente pì de sincuanta ani; quela da'i vinti-trenta ani la ga solo na conosensa limitàa, e quei pì xovani incora n'i la conose proprio. In canpagna e inte'i loghi manco urbanixai, anpò, se pole catare qualcheduni anca inte'i pì cei, bon de parlar el biak.
Calera de León
el xe un comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Badajoz, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Estremadura.
Châtelaillon-Plage
Châtelaillon-Plage el xe on comun de  5 846 abitanti del departemento de Charente-Maritime che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Lengua biak
Situasion lenguistega e sosiolenguistega
A tegnar viva la lengua, le xe de frecuente le canson tradisionali.
Fonoloxia
El alfabeto biak el xe un tipo de'l alfabeto latin, co sincue vocale e tredexe consonanti:
Vocale
Le vocale le xe: "a", "e", "i", "o", "u".
Consonanti
Le consonanti le xe la "b", la "d", la "f", la "g", la "j", "k", la "m", la "n", la "p", la "r", la "s", la "t", la "w", e la "y". El xe posìbiłe catare anca la "h".
Linganbi Foresti
http://biak.clp.ox.ac.uk/
231 v.C.
El 231 v.C. (CCXXXI v.C par numari romani) el xe on an de el III secoło v.C..
Basin Orseoło
thumb|220px|Gondołe in sosta inte el Basin Orseoło|sinistra
El Baçin Orseoło el ze un zlargo d'acua situà a Venesia inte'l sestièr de San Marco, a łe spałe de l'omònema piasa.
'Sta picoła saca łagunar a forma de mezałuna ła se cata dadrìo a ła fabrica retangołar de łe Procuratie Vecie, ła ze stada verta inte'l 1863 durante na serie de restruturasion urbanìsteghe, che łe intaresava ła sità, co'l presizo fin de crear un armìzo par łe góndołe darénte el cuor de'l sentro çitadìn. Par poder razónzer 'sto fin, A se gà dovesto proséder a ła zventràda de ła zona e a ła demołision de tante costrusion preezistenti. Se gà sfantà inazonta racuanti edifisi de poco prezo, anca el stòrego albergo Cavalletto, recostruìo conforme ła só pozision e forme adate a'l novo aseto, e el pałaso drento el cuało gera spirà el scultor Antonio Canova. L'aministrasion comunal ła ło ga vosùo intitołárgheło a'l doze Pietro Orseolo che'l gaveva fondà un ospìsio in Piasa San Marco, cui trasferìo inte'l 1581 e pì tardi sopreso.
ła vertura de'l Basin Orseoło ła rentrava inte un pì zeneràl riaseto de ła sità łagunar, che inte l'Otosento, anca se in mezure netamente infariori respeto ad altre sità, ła ze stada adatada a łe nove ezigense sosiałi de cołegamento e servisi come, in 'sto cazo, ła nova stasion de Venesia Santa Łusia segondo el prinsìpio urbanìstego de l'època che'l utiłizava preferibilmente vie de sircołasion anpie. El Basin el gera donca el ponto concluzivo de un novo parcorso pedonal direto, che'l se spenzeva da Canpo San Luca ed a ła Strada Nova sostituìndose ai pì stòrti parcorsi preezistenti łongo ła Fresarìa o ła Całe dei Fabbri.
El Basin, par só pòsta indilatamente tacà a Piasa San Marco, el raprezenta anca ancùo uno dei łoghi pì carataristeghe de ła sità ed uno dei pì utiłizà inbarcaderi par le gite turìsteghe in góndoła.
Orle
el xe on comun inte la rejon de Xagabria che ła fa parte del stato de ła Croasia.
Ingegneri civiłi
__HIDDENCAT__
Ingegneria civie a se che a siensa che se ocupa de far star su e case, i ponti, i capanoni, e gaerie, e dighe ecc. ecc.. In pràtega a se ocupa de tuto queo che xe costrussion, dal cemento armato (betonata) ae costrussion in aciaio (fero), passando pae case in piera (o bimatoni) finendo co e robe de legno.
Olza (Spagna)
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Navara, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma Navara.
Calzadilla de los Barros
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Badajoz, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Estremadura.
Ludwik Lejzer Zamenhof
__HIDDENCAT__
El é famos par ér creà (dal nient) la lengua del Esperanto, a incoi la lengua inventađa pì parlađa ten tut'al Mondo.
Fox Mulder
Fox William Mulder el xe on personajo de ła serie tełevixiva The X-Files, interpretà da David Duchovny,
Ludwik Lejzer Zamenhof
El 26 de lujo 1887 el ga publica el Unua Libro, el prim libro del Esperanto. De alora el se ga diviso tra el laoro de oculista, par mancener la faméa e la difusion del Esperanto.
El nome "Esperanto" el ven da un dei so pseudonimi: Doktoro Esperanto.
Fox Mulder
El xe on agente special de ł'FBI fermamente convinto de ł'existensa dei extraterestri e de na cospirasion governativa, finałizada a scondare o negar ła verità sora ła so existensa.
Note
Lista över figurer i Arkiv X
Arno
Ł'Arno el xe el secondo fiume de l'Italia peninsułare dopo el Tevere e anca el prinsipałe corso de acua in Toscana. El traversa le provincie de Areso, Firense, Prato, Pixa.
Viłanova de Canposanpiero
Viłanova de Canposanpiero (nome ufisial in italian Villanova di Camposampiero) el xe on comun de 5 929 abitanti de ła provincia de Pàdoa.
Sant'Olcese
el xe un comun inte la provincia de Xenoa chel fa parte de la rejon Liguria
Olóriz
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Navara, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma Navara.
Cappella Cantone
el xe on comun inte la provincia de Cremona chel fa parte de la rejon Lombardia
Pendé
Pendé el xe on comun de  1 069 abitanti del departemento de Somme che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Unterweitersdorf
el xe on comun del distreto de Freistadt che el fa parte del stato de ła Alta Àustria in Austria
Valderrueda
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de León, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Serie tełevixiva
Na serie tełevixiva, o serie TV, o anca senplicemente serie se el xe ciaro el contesto tełevixivo, ła xe na fiction tełevixiva che ła presenta łe seguenti carateristeghe:
Marigny (Jura)
Marigny el xe on comun de   207 abitanti del departemento de Jura che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Maropati
Maropati el xe un comune de 1736 abitanti inte ła provincia de Regio Całabria.
Campanario
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Badajoz, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Estremadura.
Exideuil
Exideuil el xe on comun de  1 014 abitanti del departemento de Charente che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Attacker You!
Attacker You! (アタッカーYOU!) el ze un manga de zènare spokon e shōjo scrito e iłustrà da Jun Makimura e Shizuo Koizumi e publegà in Giappone inte'l 1984. Da elo A ze stà ciapada na serie tełeviziva anime produzesta da la Knack Productions e trazmesa so TV Tokyo da'l 1984 a'l 1985.
La serie ła conta łe aventure de Mila Hazuki, na toza de canpanja che ła se trasferise in sità par frecuentar łe scole medie. A scoła Mila ła vien in contato co'l bałon, deventando co'l tenpo na canpionesa, fin che la vien convocada in nasional. Le do varsion de ła storia manga e anime łe difarise asàe fra de łore: in particołare el trama de ła version anemada el ze pi conpleso e ghe ze vari parsonazi inediti fin da'l primo epizodio.
La serie ła ze rivada in Itałia inte'l 1986 e ła ze stà trazmesa da'l 25 de febraro so Italia 1 co el titoło de Mila e Shiro - Due cuori nella pallavolo. L'edision itałiana de'l manga ła resałe a'l 2003, publegà da Star Comics co el titoło orizenałe e el sototitoło Mila & Shiro.
Inte'l 2008, in ocazion de łe Ołinpiadi de Pechino, A ze stà fato un sequel de ła serie anemada titołà Mila e Shiro - El sogno continua.
Trama
Attacker You! Ła ze ła storia de l'anbisioza e enerzètega Yu Hazuki (in varsion orizenałe), na toza de canpanja che, dopo che ła ga vivesto l'infansia a caza de só nona, ła se trasferise a Tokyo par ndar a vìver co el papà Toshiko, un somejaro che'l ze rivà resentemente da'l Perù, paeze ndove che'l zera stà par un łongo parìodo par el łaoro, e par frecuentar łe scole medie. Ła mama de Mila, che ła protagonista ła crede morta, ła ze na ex canpionesa de volley, che ła ga miłità anca inte ła nasionałe japoneza e che par continuar a zogar ła ga zbandonà ła só fameja cuando Mila ła gavea pochi ani; el pare, par no far sofrir ła fioła, el ga desizo de farghe crédar a ła picenina che ła mama ła jera morta. Mila ła ga anca un fradeło pì picenin, adotivo, Sunny, tanto łigà a eła e che'l ła segue dpartuto. A scoła Mila ła entra in contato co el volley, deventando co'l tenpo na canpionesa. El só sonjo el ze stà de far parte de ła nasionałe femenina japoneza e de partesipare a łe Ołinpiadi de Seul de'l 1988. Inisialmente ła toza ła zogarà inte ła scuadra de bałavoło de l'Hikawa, ła scoła che ła ze drìo frecuentar, entrando presto tra łe titołare, anca se l'ałenador, Daimon, el sie manestron inte i modi de far e averso a ła toza, prefarìndoghe ła capitana e resevidora Nami Hayase.Presto łe do toze łe deventarà comuncue amighe, nonostante ła só rivałità ła sia inte'l sport che inte l'amor: Mila ła se inamorà infati de'l capitan de'l club de bałavoło mascołina, el só senpai So Tachiki (inte l'orizenałe), de'l cuało anca Nami ła par èsar inamorada.
Mila ła se revełarà presto asè abiłe e potente inte łe schisàe, ma scarsa in resevimento, roba a ła cuała soparirà propio ła braùra de ła sentrałe e resevidora Nami Hayase. Nonostante i metodi rudi de Daimon (che par cuesto el sarà costreto a łasar ła scuadra e el sarà sostituìo da'l diretor de ła scola, conpletamente njorante in volley), łe toze łe rivarà a ła final de'l campionato studentesco, dove però łe perdarà contro łe Sunlight, ła formasion de Eri Takigawa (inte l'originale), volleyista che za a trèdeze ani ła ze stà convoocada inte ła nasionałe olìnpega, co ła cuała Mila ła strenzarà na forte amighesa.
Pasà el parìodo de łe medie Mila ła entra inte ła scuadra profesionałe de łe Seven Fighters, fazendo amisisia tra łe altre co na só conpanja bastansa robusta, Yogina Yokono, e drioman (dopo ła vitoria de'l campionato) co na só cołega e concorente par el steso roło in canpo de schisadora, Sori Shinoda. Co 'sto club Mila ła vinsarà sia el canpionato che el torneo open, venjendo convocà in nasionałe. A ze soło a 'sto ponto che ła descoverzarà ła verità so só mare, Kyushi Tajima, da łe istese parołe de ła donna co el rełativo raconto de l'abandon par sevitar a zogar a bałavoło. El contracolpo par Mila el ze forte e ła fia ła łasa i ałenamenti. Shiro, che romai el rezulta scuazi èsar el só morozo, el ła catarà e ła convinsarà a tornar so i só pasi. Mila ła torna cusì a'l retiro de ła nasionałe, łigandose anca co novi raporti co ła mare.
Ła nasionałe olìnpega, dopo l'amighevołe vinsùa contro l'URSS, ła vien spartìa in do scuadre: ła Nasionałe A (conposta da Kaori, Rayaka Omori, Clara Ohsugi, Asai Iromine e calche zugadora de łe Sunlight, Nabiki Yokono (ła soreła de Yogina, dita "Moby Dicki") e ła Nasionałe B (conposta de Mila, Tulia Kaido, Nami Hayase, Monia Takami, łe alsadore Vera Oriki e Oki Samoto e anca serti conponenti de łe Seven Fighters). Cueła che ła vinsarà łe tre amighevołe tra de łore ła gavarà pì sperensa de portar zogadore a łe Ołinpiadi de Seul de'l 1988. Mila inte ła só scuadra ła ga trovà na potente rivałe inte ła rubesta e enèrzega Tulia Kaido, che inponendose co ła só aparente prepotensa e brutałità ła rovinarà l'armonia de ła scuadra. Mila ła gavarà comuncue modo de demostrar de èsar ła mejo in canpo inte'l momento che Tulia ła efetuarà el scanbio co Maomi Masuda, passando a ła Nasionałe A. A ła fine ła scuadra de Mila ła riusirà a vinser e po' A se rivarà a ła formasion de na scuadra par el Torneo de łe cuatro nasion. Soło a 'sto ponto Tulia ła ametarà i só erori e ła deventarà amiga de Mila.
Ła serie ła se sera co Mila in batùa par ła prima partìa contro ła Cecozlovachia co na formasion che ła vede naturalmente inte'l canpo, tra łe altre, łe insostituibiłe conpanjee e amighe Nami e Kaori inte i só respetivi rołi de defensor sentrałe e de alsador.
Manga
Desenjà da Jun Makimura so tema de Shizuo Koizumi Shizuo inte i ani otanta, e pubegà da ła caza editoriałe Kōdansha su Nakayoshi, el manga el ze stà po' riunìo in tre tankōbon.
In Italia el xe stà publicà quasi vent'anni dopo, dal 10 de febraro al 10 de aprile del 2003, col titoło originale, da Star Comics sul periodico Starlight. El xe stà xà publicà parzialmente inte i anni ottanta sul Corriere dei Piccoli (la serie xe stà sospesa a ła fin del primo volume), co łe tabele colorade, rovesciàe e i nomi canbià.
A'l tèrmane de'l terso vołume A se cata un capitoło autoconcluzo, ma independente da ła storia stesa de Mila, intitołà Irina e i pirati del mar dei Caraibi.
Anime
La serie tełeviziva anime ła ze stà produzesta da Knack Productions e trazmesa in Japon so TV Tokyo da'l 1984 a'l 1985.
L'edision itałiana ła ze stà trazmesa par ła prima volta da'l 25 febraro 1986 so Italia 1. Nonostante l'amor no'l sia mìa un tema sentrałe de ła serie, el titoło itałian el ze stà forsatamente spento verso 'sto aspeto pontnado so ła storia afetiva tra ła protagonista e Shiro. Inte l'adatamento itałian in pì Mila ła vien fata deventar, alterando un diàłogo a l'interno de un epizodio, cuzina de Mimì Ayuhara, protagonista de n'altro anime so ła bałavoło Mimì e la nazionale di pallavolo; łe do in realtà no ła nesun łigame famejar. L'edision Mediaset ła ga conportà serte censure, prensipalmente revardanti viołenti sene (pì che altro iròneghe) co dei nui o incuadraùre de indumenti ìntemi par done; tutavia no A ghe ze stà canbiaminti a ła trama.
Pisarovina
el xe on comun inte la rejon de Xagabria che ła fa parte del stato de ła Croasia.
Pernois
Pernois el xe on comun de   735 abitanti del departemento de Somme che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
230 v.C.
El 230 v.C. (CCXXX v.C par numari romani) el xe on an de el III secoło v.C..
Soto de la Vega
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de León, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Flurlingen
el xe un comun del distreto de Andelfingen che el fa parte del canton Xurigo in Svisara
Izalzu
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Navara, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma Navara.
Cappella de' Picenardi
el xe on comun inte la provincia de Cremona chel fa parte de la rejon Lombardia
Chérac
Chérac el xe on comun de 1 104 abitanti del departemento de Charente-Maritime che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Campillo de Llerena
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Badajoz, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Estremadura.
Lavagna
el xe un comun inte la provincia de Xenoa chel fa parte de la rejon Liguria
229 v.C.
El 229 v.C. (CCXXIX v.C par numari romani) el xe on an de el III secoło v.C..
Têche
Têche el xe on comun de   574 abitanti del departemento de Isère che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Waldburg (Austria)
el xe on comun del distreto de Freistadt che el fa parte del stato de ła Alta Àustria in Austria
Pokupsko
el xe un comun inte la rejon de Xagabria che ła fa parte del stato de ła Croasia.
Picquigny
Picquigny el xe on comun de  1 337 abitanti del departemento de Somme che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Castel Guelfo de Bołogna
Castel Guelfo de Bołogna xe on comune de 3474 abitanti de ła provincia de Bołogna.
Lorsica
el xe un comun inte la provincia de Xenoa chel fa parte de la rejon Liguria
Lordiversity
Lordiversity l'è on album dei Lordi.
Ciriza
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Navara, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma Navara.
Marthalen
el xe un comun del distreto de Andelfingen che el fa parte del canton Xurigo in Svisara
Enzo Maiorca
El ga tacà ł'atività agonistega inte ł'ista del 1956 dopo aver savesto da on amigo che a gera sta reałizzà on novo record de apnea (-41 m).
Eymouthiers
Eymouthiers el xe on comun de   302 abitanti del departemento de Charente che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Enzo Maiorca
Ła vita de Maiorca ła xe sta costełà de record:
Torchiara
Torchiara el xe un comun itałian de 1 803 abitanti. El xe in provincia de Salerno inte ła rejon Canpania e el se estende so na area de 8,46 km². L'abità el xe situà a 360 metri s.l.m. El confina co i comuni de Agropoli, Laureana Cilento, Lustra, Prignano Cilento e Rutino.
Enzo Maiorca
Inte ła so cariera Maiorca el ga avudo come rivałi: el braxiłian Amerigo Santarelli (che el se ga ritirà intel 1963), Teteke Williams, Robert Croft e Jacques Mayol.
Capilla
__HIDDENCAT__
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Badajoz, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Estremadura.
228 v.C.
El 228 v.C. (CCXXVIII v.C par numari romani) el xe on an de el III secoło v.C..
Lordiversity
CD 2 - Superflytrap
Spooky Jive
Capralba
el xe un comun inte la provincia de Cremona chel fa parte de la rejon Lombardia
Milena Gabanelli
Riconosimenti połitisi
Ła xe stà indicà dal M5S pa ła presidensa de ła repiovega tałiana intel 2013.
Marnoz
Marnoz el xe on comun de   404 abitanti del departemento de Jura che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Baztan
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Navara, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma Navara.
Carmonita
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Badajoz, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Estremadura.
Piennes-Onvillers
Piennes-Onvillers el xe on comun de   363 abitanti del departemento de Somme che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Preseka
el xe on comun inte la rejon de Xagabria che ła fa parte del stato de ła Croasia.
Borzonasca
el xe un comun inte la provincia de Xenoa chel fa parte de la rejon Liguria
227 v.C.
El 227 v.C. (CCXXVII v.C par numari romani) el xe on an de el III secoło v.C..
Oberstammheim
el xe un comun del distreto de Andelfingen che el fa parte del canton Xurigo in Svisara
Kaltenberg
el xe on comun del distreto de Freistadt che el fa parte del stato de ła Alta Àustria in Austria
Cierzac
Cierzac el xe on comun de   307 abitanti del departemento de Charente-Maritime che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
2 de novenbre
El 2 de novenbre el ze el 306° dì dal scumìsio de l'ano drio del całendàrio gregorian e el 307° inte i ani bizesti. Par rivar al cao de l'ano ghe vołe oncora 59 dì.
Soto y Amío
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de León, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Ponte de l'Academia
El ponte de l'Academia el ze el pì meridional dei cuatro ponti de Venesia che'l traversa el Canal Grando. El cołega la ceza de San Vidal a l'ex Ceza de Santa Maria de ła Carità.
Storia
Inte i dizdòto ani de l'ùltema domenasion austriaga (1848-1866) A ze stàda conpìa ła pì inportante inovasion urbanìstega de Venesia. El Ponte de Rialto el gera stà par trezento ani l'ùnego ponto de atraversamento pedonal so'l Canal Grando propio in cuełi ani se ga sentìo l'ezigensa de do ultariori atraversamenti, uno in corispodensa de ła nova stasion feroviaria, l'altro verso sud, al cao oposto de'l canal.
Inte'l 1838 l'architeto Giuseppe Salvadori el vansa varie proposte, una de łe cuałe ła prevedeva un tunnel soto el canal, al fin de no crear problemi a'l pasagio de  łe inbarcasion che łe gaveva un àlbaro. Daspò na interusion dovùa ai mòti insuresionałi de'l 1848 contro el governo austriago, inte'l 1852 l'inzenjer austriago Alfred Neville, che'l gaveva za direzesto ła costrusion de 37 ponti sospezi in fero in Europa, el gà proponesto un pónte de na soła travada orizontal de 50 cm de łuze.
'Sto ponte ciamà Ponte de ła Carità, el ze stà suito reałizà e 'verto a'l pùblego, a pedàgio el 20 novenbre 1854. El nome el rivava da'l visin conpleso de ła Carità che'l conprende Convènto. Ceza de Santa Maria de ła Carità e Scola Granda de ła Carità. 'Sti edifisi, desconsagrài e in dezuzo, po' i ze deventài sede de l'Academia de łe bełe arti de Venesia e atualmente i ospita łe Gałarìe de l'Academia.
El steso Nerville el ga reałizà na sìmiłe strutura davanti a ła stasion feroviaria. 'Ste struture no łe ze stàe ben acete dai venesiani, parchè el stiłe marcatamente "industriałe" el gera un fià fora da'l contesto de l'architetura sitadina: ła só altésa de sołi 4 metri ła creava inazonta dificoltà a'l pasagio de łe inbarcasion. In onji cazo, el tràfego pedonal el s'a inserìo stabilmente so'l só solco.
Daspò un fià de ani, el ponte el scominsia a prezentar problemi statici, par ła debółesa de alcuni ponti de ła strutura, e inte'l parìodo fasista el prezentava oramai preocupanti sénji de deperimento e corozion. Spetando che un novo ponte in piera el fuse costruìo, par el cual   A gera stà indito un concorso, vinto da'l progeto dei architeti Torres e Briazza, A ze stà costruìo in sołi 37 dì un ponte provizòrio in łenjo progetà da Eugenio Miozzi (1889-1979), che'l gera stà 'verto al pùblego el 15 febraro 1933 e che, vista ła so sołidità, no'l ze stà più sostituìo.