cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Provincia de Màłaga
Comuni
Alameda, Alcaucín, Alfarnate, Alfarnatejo, Algarrobo, Algatocín, Alhaurín de la Torre, Alhaurín el Grande, Álora, Almargen, Almogía, Almáchar, Alozaina, Alpandeire, Antequera, Árchez, Archidona, Ardales, Arenas, Arriate, Atajate, Benadalid, Benahavís, Benalauría, Benalmádena, Benamargosa, Benamocarra, Benaoján, Benarrabá, Campillos, Canillas de Aceituno, Canillas de Albaida, Carratraca, Cartajima, Casabermeja, Casarabonela, Casares, Cañete la Real, Colmenar, Comares, Cortes de la Frontera, Coín, Cuevas Bajas, Cuevas de San Marcos, Cuevas del Becerro, Cártama, Cómpeta, Cútar, El Borge, El Burgo, Estepona, Faraján, Frigiliana, Fuengirola, Fuente de Piedra, Gaucín, Genalguacil, Guaro, Humilladero, Igualeja, Istán, Iznate, Jimera de Líbar, Jubrique, Júzcar, La Viñuela, Macharaviaya, Malaga, Manilva, Marbella, Mijas, Moclinejo, Mollina, Monda, Montecorto, Montejaque, Nerja, Ojén, Parauta, Periana, Pizarra, Pujerra, Rincón de la Victoria, Riogordo, Ronda, Salares, Sayalonga, Sedella, Serrato, Sierra de Yeguas, Teba, Tolox, Torremolinos, Torrox, Totalán, Valle de Abdalajís, Villanueva de Algaidas, Villanueva de la Concepción, Villanueva de Tapia, Villanueva del Rosario, Villanueva del Trabuco, Vélez-Málaga, Yunquera
Castellino del Biferno
el xe on comun inte la provincia de Canpobaso chel fa parte de la rejon Mołixe
Brissago
el xe un comun inte el distreto de Locarno chel fa parte del canton Tisin in Xvisara.
TV Azteca
TV Azteca S.A.B. de C.V. xe na dita mesegana co sede in Sità del Mèsego, fondada inte el 2 de agosto del 1993.
NBC
__HIDDENCAT__
Cuadràngoło de Thaumasia
El cuadràngoło Thaumasia el ze uno dei 30 cuadràngułi de Marte, doparai dal Programa de Riserca su l'Astrozeołozia de l'United States Geological Survey (USGS). El ze denomenà col còdaze MC-25.
Provincia de Lleida
Ła provincia de Barsełona ła xe una de łe cuatro province de ła comunità autònoma de ła Catełogna, inte ła Spagna nord-orientałe.
Cuadràngoło de Thaumasia
El òcupa ła zona de Marte che ła va dai 30–65° S de latitùdene e ła riva finmente ai 60–120° W de lonzitùdene.
Provincia de Lleida
Comuni
Ła provinsa de Lleida ła xe dividesta in 231 comuni
Castelmauro
el xe un comun inte la provincia de Canpobaso chel fa parte de la rejon Mołixe
Ungenach
el xe on comun del distreto de Vöcklabruck che el fa parte del stato de ła Alta Àustria in Austria
92
El 92 (XCII en numeri romani) el xe on an bixesto del I secoło.
Morti
90er
Brezovica (comun)
el xe on comun de ła rejon statistega de Xlovenia Sentrałe che ła fa parte del omonemo stato de ła Xlovenia.
93
El 93 (XCIII in numeri romani) el xe un an del I secoło.
Aguilar de la Frontera
__HIDDENCAT__
93
Morti
90er
Aguilar de la Frontera
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cordoba, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Andalusia.
Eoropa
Inte'l senso zeołòzego e zeogràfego, l'Eoropa ła ze na penìzoła de ła parte osidentałe de l'Eorazia.
Cultura
Ła vien comuncue consideràa un continente par motivi culturałi. El ze un continente picenin parché ła so superfise ła ze solche de 10 400 000 km², popołà da 799 000 000 de àneme che łe ła porta a èsar el terso continente pì abità daspó de Azia e Àfrica, pari a un otavo de łe àneme de ła tera.
Mari
El mar el ciapa el posto de confin naturałe del continente. Ła ze difati bagnà a Nord dal Mar Giasałe Àrtego, a Òvest da l'Osèano Atlàntego, a Sud da'l Mar Mediteraneo e da'l Mar Negro e a Est da'l Mar Caspio. I unici confini de tera i ze a Est el Càucazo, i monti dei Urałi e'l fiume Ural.
Centovalli
el xe on comun inte el distreto de Locarno chel fa parte del canton Tisin in Xvisara.
Superfameja (tasonomia)
In tasonomia, ła superfameja ła ze uno dei livełi de clasifegasion sientìfega dei organismi viventi, tanto de ła zoołozia che de ła botànega che ła contien pì fameje drento de un isteso infraórdene.
Cuadràngoło de Argyre
El cuadràngoło Argyre el ze uno dei 30 cuadràngułi de Marte, doparai dal Programa de Riserca su l'Astrozeołozia de l'United States Geological Survey (USGS). El ze denomenà col còdaze MC-26.
El òcupa ła zona de Marte che ła va dai 30–65° S de latitùdene e ła riva finmente ai 0–60° W de lonzitùdene.
Sotofameja
La sotofameja ła ze na categoria tasonòmega, doparada in biolozia par ła clasifegasion sientìfega de łe forme de vita, tanto de ła zoołozia, cuando de ła botànega.
Raprezenta on taxon zerarchegamente inferioro a ła fameja e superiore al zènaro (o a ła tribù se ła ghe fuse). Inte ła istesa fameja ghe ze de consevensa pì sotofameje, e cadauna sotofameja ła ze sudividesta in uno o pì zèneri (o pì tribù).
Dobrepolje
el xe on comun de ła rejon statistega de Xlovenia Sentrałe che ła fa parte del omonemo stato de ła Xlovenia.
Sant'Elia a Pianisi
el xe on comun inte la provincia de Canpobaso chel fa parte de la rejon Mołixe
San Biase
el xe on comun inte la provincia de Canpobaso chel fa parte de la rejon Mołixe
Corippo
el xe un comun inte el distreto de Locarno chel fa parte del canton Tisin in Xvisara.
Dobrova-Polhov Gradec
el xe on comun de ła rejon statistega de Xlovenia Sentrałe che ła fa parte del omonemo stato de ła Xlovenia.
Gorrevod
Gorrevod el xe on comun de 835 abitanti del departemento de Ain che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Provincia de Inperia
Ła provincia de Inperia ła xe na provincia itałiana de ła Łiguria de 216 818 abitanti. Ła ga na superfisie de 1 154,78 km² e ła conprende 67 comuni.
Ła se afasa a sud so el mar Łigure, e ła confina a ovest co el departemento fransexe de Alpe Maritime, a nord co ła provincia de Cuneo, a est co ła provincia de Savona.
Cugnasco-Gerra
el xe on comun inte el distreto de Locarno chel fa parte del canton Tisin in Xvisara.
Giugliano in Campania
Giugliano in Campania el xe un comun itałian de 118 793 abitanti. El xe inte ła sità metropułitana de Nàpułi inte ła rejon Canpania e el se estende so na area de 94,62 km². L'abità el xe situà a 97 metri s.l.m. El confina co i comuni de Aversa, Casapesenna, Castel Volturno, Lusciano, Melito di Napoli, Mugnano di Napoli, Parete, Pozzuoli, Qualiano, Quarto, San Cipriano d'Aversa, Sant'Antimo, Trentola Ducenta, Villa Literno e Villaricca.
94
El 94 (XCIV in numeri romani) el xe on an del I secoło.
Morti
90er
Montenero di Bisaccia
el xe on comun inte la provincia de Canpobaso chel fa parte de la rejon Mołixe
Encinas Reales
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cordoba, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Andalusia.
Infrafameja
La infrafameja ła ze na categoria tasonòmega, doparada in biolozia par ła clasifegasion sientìfega de łe forme de vita.
Raprezenta un taxon zerarchegamente inferioro a ła sotofameja e superiore a ła supertribù
Elf Aquitaine
La Elf Acuitaine xe stà na dita fransexe de riserca, estrasion, rafinasion e distribusion del petrolio, che inte el ano 2000 la xe fusa co el grupo Total Fina e ga formà l'asienda TotalElfFina, divenùo Total inte el 2003. El grupo xe stà anca al sentro de 'no scandalo ligà a la segonda guera mondial e publegà dal cuotidian The Guardian.
Orixeni
Le tri sosietà che i gà dà orixane ad Elf Acuitaine łe xe stae:
La RAP, la SNPA e la BRP łe xe stae fondeste insieme inte l'ano 1966 par dar orìxane a l'ERAP (denominà Elf-RAP dal 1967 al 1976), che el 1° setenbre 1976 ła xe divegnesta Société Nationale Elf Acuitaine (SNEA). El marchio ELF el jera stà creà inte el 27 aprile 1967.
Spor
thumb|right|200px|La Renault sponsorizada da Elf inte el 1979 El nome de ła dita el xe ligà anca al mondo dei modori, de la Formula 1 e de la 24 Ore de Le Mans, sponsorixando piloti fransexi, e le scuderie Tyrrell e Renault. Ła xe e stà anca fornitor de carburante e titolar de on team che el ga partesipà a le gare del motomondial co la Elf 500.
Cuadràngoło de Noachis
El cuadràngoło Noachis el ze uno dei 30 cuadràngułi de Marte, doparai dal Programa de Riserca su l'Astrozeołozia de l'United States Geological Survey (USGS). El ze denomenà col còdaze MC-27.
El òcupa ła zona de Marte che ła va dai 30–65° S de latitùdene e ła riva finmente ai 0–60° E de lonzitùdene.
Gragnano (NA)
Gragnano el xe un comun itałian de 29 509 abitanti. El xe inte ła sità metropułitana de Nàpułi inte ła rejon Canpania e el se estende so na area de 14,64 km². L'abità el xe situà a 141 metri s.l.m. El confina co i comuni de Agerola, Casola di Napoli, Castellammare di Stabia, Lettere, Pimonte, Ravello, Sant'Antonio Abate, Santa Maria la Carità e Scala.
0462
El 0462 el xe el prefiso tełefonego del distreto de Cavałex, che el fa parte del conpartimento de Verona.
Sto distret el ciapa rento ła parte nord-orientał de ła provinsa de Trent. El confina co i distreti de Bolzan (0471) a nord, de Anpeso (0436) a nord-est, de Bełun (0437) a est, de Feltre (0439) a sud-est e de Trent (0461) a sud e a ovest.
Aree e comuni co sto prefis
El distret de Cavałex el ciapa rento 18 comuni ingaxiai inte on area łocał de Cavałex. I 18 comuni de sto distret i xe sti cuà: Cianpedel, Cianaxei, Caoriana, Caran, Castel e Mołina, Cavałex, Dajan, Mazin, Moena, Pancià, Predazzo, Soraga, Tiexer, Valfloriana, Varena, San Jan e Zuan.
Medvode
el xe on comun de ła rejon statistega de Xlovenia Sentrałe che ła fa parte del omonemo stato de ła Xlovenia.
Briscoła
Briscoła el xe un xugo de carte difuxisimo in tuta Itàlia ma soratuto in Veneto.
Se xuga in 2 o 4, ma ghe xe anca varianti co 3 o 5 xugadori, co un maso de carte (de sołito trevixane) da 40. Smisiae łe carte, bisogna darghene tre a xugador, e una ła va mesa soto el maso de łe carte coerte. Questa ła xe ciamà briscoła, e el seme de sta carta el vinse senpre. Scopo del xugo xe suparar i 60 punti, che se fà catando łe carte, secondo ła regola de ła carta-briscoła sora spiegà. Se infrà łe carte in toła, inte na man del xugo, no ghe xe briscołe, el seme pì forte el xe cheło che ga scominsià el turno. Eco el vałore de łe carte inte ła briscoła:
Łe prime do carte, el Aso e el Tre se ciamà Càrichi, łe carte che vałe xero xe ciamà scartini, scartełe o isij. Tajar vol dir meter so ła toła na carta-briscoła.
'N altro xugo co łe stese carte xe ła scoa
Lista över kortspel
Frasco
el xe un comun inte el distreto de Locarno chel fa parte del canton Tisin in Xvisara.
95
El 95 (XCV en numeri romani) el xe on an del I secoło.
Morti
90er
Adamuz
__HIDDENCAT__
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cordoba, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Andalusia.
Supertribù
La supertribù ła ze na categoria tasonòmega, doparada in biolozia par ła clasifegasion sientìfega de łe forme de vita.
Raprezenta un taxon zerarchegamente inferioro a ła infrafameja e superiore a ła tribù
Grumo Nevano
Grumo Nevano el xe un comun itałian de 18 017 abitanti. El xe inte ła sità metropułitana de Nàpułi inte ła rejon Canpania e el se estende so na area de 2,88 km². L'abità el xe situà a 53 metri s.l.m. El confina co i comuni de Arzano, Casandrino, Frattamaggiore, Sant'Antimo e Sant'Arpino.
Morosina Morosini
Morosina Morosini (1545 - Venèsia, 22 de genaro 1614) ła ze stada na dogaresa de ła Serenìsima Repùblica de Venèsia, mojere del doze Marin Grimani. ła ze recordà soratuto pa' ła so cerimonia de inaugurasion, avegnùa inte el 1597.
Biografia
Morosina Morosini gera fìa del patrìsio Andrea Morosini, menbro de un'iłustre famègia venesiana che gaveva za dà a ła Serenisima tre dozi, e de Chiara Priuli, che apartegniva a n'altra sèłebre famègia del patrisiato de Venesia. La gaveva un fradèło e na sorèła, Pietro e Angela. A cuindèze ani, el 27 novenbre del 1560, Morosina ha spozà Marino Grimani, mentre Angela gà spozà so fradèło cadèto de Marìn, Almorò.
Marino Grimani e Morosina Morosini ga avùo cuàtro fìe:
La cùbia ha visùo inte ła storèga rezidensa de famègia, el Pałàso Grimani, afasà sol Canal grando in tel sestièr de San Marco, non lontàn dal ponte de Rialto. In tel 1575, a ła morte de so fradèło Pietro, Morosina e Angela ze restàe łe ùgnołe rède del patrimonio dei Morosini, che ze stà spartìo conpàgno intra łe do sorèłe e tra i marìi.
El 26 avrìl del 1595 Marino Grimani ze stà ełeto doze de ła Serenisima, non sensa un notevołe contributo economego de so mugèr Morosina.
El dogado de Grimani ze stà uno dei pì sontuozi e ła cerimonia de incoronasion a dogaresa de Morosina ze recodà da łe fonti cofà ła più sołene e senografega inte ła storia de ła Republega de Venesia. Gera dai tenpi de Zilia Dandolo Priuli (1557) che na dogaresa no venjva incoronà e Morosina sarìa stà ła penultema : infati, in tel 1645, ze stà votà na łèze dal Senato venesian che vietava l'incoronasion de łe dogarese a cauza del maso scuarso razonzesto da sto tipo de avegnimento. La łèze ze stà dezateza in t'una ocazion noma che, in tel 1694, par l'incoronasion de Elisabetta Querini, spoza del doze Silvestro Valier. La cerimònia de l'incoronasion de Morosina ze stà sełebrà in un cuadro de Andrea Michieli (dito el vizentìn), ancùo conservà inte ła Sàła dei Dosałi del Museo Correr.
thumb|left|upright=1.4|[[Andrea Vicentino, ''El sbarco a San Marco de ła dogaresa Morosina Morosini Grimani.]]
El 4 magio del 1597, 'conpanjàda da un sołene cortegio de cuatrosènto zentildone, Morosina ga risevesto in tel Pałaso de San Luca i mazorenghi de ła Serenisima. La gavèa indoso un presiozo abito de séda d'oro recamà d'arzènto, co na granda mantìlia e 'l còrno dogàl de ła stòfa conpàgna, da cui partiva un longo véło de séda bianca strasotìl, mentre so el pèto portava na croze de diamnati. Dopo aver zurà in baze ai termini de ła Promision dogàl, ha distribuìo łe ozèłe co ła so efigie. La se ga inbarcà donca sol busintoro cincinà a festa insieme ai magistrati e a a łe damezèłe e, scortàda da altre imbarcasion più pìcołe, ga atraversà el Canal Grando.
Resevùa da łe Arti e tresento sciopetièri che sbarava salve in so onor, ła dogaresa Morosina ze venjùa zo in Piasa San Marco, pasando sotto un arco di trionfo costruìo tra łe do cołone e 'l Pałaso Dogal. Dopo aver fato el ziro de ła piasa, ła ze entrà inte ła baxełega de San Marco dove ze stà sełebrà na mesa sołene, può el riseviménto ze andà vanti in tel pałaso, indove ła dogaresa ze stà risevùa da ła consorteria de łe Arti. Inte ła Sàła del Gran Consègio ze stà dà un bàło che ha durà insìn a łe do de note. El dì drìo ze stà dà un altro bàło inte ła sàła medèma; ze durà cuàtro ore, fin a ła mezanote, co ła festa s'ha spostà inte ła Sàła del Scrutìnio, donde ze stà distribuìi dolsi e confeture.
In tel terso dì de festegiamenti, ła dogaresa Morosina ze stà omagià da papa Clemente VIII e inte ła bazéłega de San Marco ghe ze stà oferta ła Roxa d'oro. La sera medèma ghe ze stà un gran risviménto a Pałaso Dogàl e davanti a l'ìzoła de San Zorzi ze stà inpiantà na giòstra navàl dei marinèri de łe conpanje comerciałi inglezi, ołandezi e fiaminghe prezenti in laguna. Infìn ze stà sbaràe salve in onor de ła dogaresa.
La dogaresa Morosina ze deventà patrona de ła sèłebre manifatura de merléti de Buran e a proprie speze ga fondà na scòła de sentotrenta merletaie. Senpre a proprie speze Morosina ga fato restoràr ła Ceza de San Sebastian.
Grimani ze morto in tel 1605 e Morosina ha soravisùo nove ani, morìndo el 22 zenàro del 1614 prima de conpìr setant'ani. I so funerałi se ga desvolzesto co tuta ła ponpa del cazo : ła salma ze ezposta inte ła Sàła dei Pioveghi in Pałaso Dogàl a ła prezensa del doze Marcantonio Memmo e de tuti i senadori de ła Serenisima. El cailéto ze stà menà inte ła Bazéła de San Zanipòło indove ze stà sełebrà łe ezecuie sołeni. Morosina Morosini ze stà sepełìa darènte a so marìo inte ła Ceza de San Giuseppe de Castèło in t'un maravegiozo monumento de Vincenzo Scamozzi e de Girolamo Campagna. La dogaresa ga łasà ła so Roza d'oro in ligà a ła bazéłega de San Marco.
Provincia de Tarragona
__HIDDENCAT__
Ła provincia de Barsełona ła xe una de łe cuatro province de ła comunità autònoma de ła Catełogna, inte ła Spagna nord-orientałe.
Comuni
Ła provinsa de Tarragona ła xe dividesta in 184 comuni:
Provincia de Granada
Ła  ła xe una de łe oto province de ła comunità autònoma de ła Andałusia, inte ła Spagna meridionałe.
Comuni
Ła  ła xe dividesta in 168 comuni
Agrón, Alamedilla, Albolote, Albondón, Albuñol, Albuñuelas, Albuñán, Aldeire, Alfacar, Algarinejo, Alhama de Granada, Alhendín, Alicún de Ortega, Almegíjar, Almuñécar, Alpujarra de la Sierra, Alquife, Arenas del Rey, Armilla, Atarfe, Baza, Beas de Granada, Beas de Guadix, Benalúa, Benalúa de las Villas, Benamaurel, Bubión, Busquístar, Bérchules, Cacín, Cádiar, Cájar, La Calahorra, Calicasas, Campotéjar, Cáñar, Caniles, Capileira, Carataunas, Cástaras, Castilléjar, Castril, Cenes de la Vega, Chauchina, Chimeneas, Churriana de la Vega, Cijuela, Cogollos de Guadix, Cogollos Vega, Colomera, Cortes de Baza, Cortes y Graena, Cuevas del Campo, Cúllar, Cúllar Vega, Darro, Dehesas de Guadix, Dehesas Viejas, Deifontes, Diezma, Dílar, Dólar, Domingo Pérez de Granada, Dúdar, Dúrcal, Escúzar, Ferreira, Fonelas, Freila, Fuente Vaqueros, Las Gabias, Galera, Gobernador, Gójar, Gor, Gorafe, Granada, Guadahortuna, Guadix, Los Guájares, Gualchos, Güéjar Sierra, Güevéjar, Huélago, Huéneja, Huéscar, Huétor Santillán, Huétor-Tájar, Huétor Vega, Íllora, Ítrabo, Iznalloz, Játar, Jayena, Jérez del Marquesado, Jete, Jun, Juviles, Láchar, Lanjarón, Lanteira, Lecrín, Lentegí, Lobras, Loja, Lugros, Lújar, La Malahá, Maracena, Marchal, Moclín, Molvízar, Monachil, Montefrío, Montejícar, Montillana, Moraleda de Zafayona, Morelábor, Motril, Murtas, Nevada, Nigüelas, Nívar, Ogíjares, Orce, Órgiva, Otívar, El Padul, Pampaneira, Pedro Martínez, Peligros, La Peza, Píñar, El Pinar, Pinos Genil, Pinos Puente, Polopos, Polícar, Pórtugos, Puebla de Don Fadrique, Pulianas, Purullena, Quéntar, Rubite, Salar, Salobreña, Santa Cruz del Comercio, Santa Fe, Soportújar, Sorvilán, La Taha, Torre-Cardela, Torvizcón, Trevélez, Turón, Ugíjar, Valderrubio, El Valle, Valle del Zalabí, Válor, Vegas del Genil, Vélez de Benaudalla, Ventas de Huelma, Villa de Otura, Villamena, Villanueva de las Torres, Villanueva Mesía, Víznar, Zafarraya, Zagra, La Zubia, Zújar
Canton Vałexe
Zeografia
El Canton Vałexe el xe situà inte ła parte meridionałe de ła Svisera. A sud el confina con ł'Itałia (Vałe d'Aosta e province de Vercełi e Verbano Cuxio Osoła in Piemonte), a sud-ovest co ła Fransa (departemento de ł'Alta Savoja in tel Rodano-Alpi). A nord el canton el confina col Canton Vaud e el Canton Berna; el Canton Uri e el Canton Tisin i xe a est.
Ła granda vałe jasada del Rodano ła domina ła rejon. A ghe xe parece vałade łaterałi che łe se dirama da cheła prinsipałe. Ste ultime łe varia da łe pì strete e distanti a łe pì grande e popolàe. Insima a ła vałe Mattertal a se połe catar Zermatt, on tanto bel viłajo torìstego andove se połe védare el Cervino (4.477 m). Sinquanta de łe montagne del canton łe va oltre i 4.000 m. e a ghe xe anca pareci jasari.
Grand-Corent
Grand-Corent el xe on comun de 177 abitanti del departemento de Ain che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Mengeš
el xe on comun de ła rejon statistega de Xlovenia Sentrałe che ła fa parte del omonemo stato de ła Xlovenia.
Cuadràngoło de Hellas
El cuadràngoło Hellas el ze uno dei 30 cuadràngułi de Marte, doparai dal Programa de Riserca su l'Astrozeołozia de l'United States Geological Survey (USGS). El ze denomenà col còdaze MC-28.
El òcupa ła zona de Marte che ła va dai 30–65° S de latitùdene e ła riva finmente ai 60–120° E de lonzitùdene.
Guglionesi
el xe un comun inte la provincia de Canpobaso chel fa parte de la rejon Mołixe
96
El 96 (XCVI en numeri romani) el xe on an bixesto del I secoło.
Ampflwang im Hausruckwald
el xe on comun marcà del distreto de Vöcklabruck che el fa parte del stato de ła Alta Àustria in Austria
Vogorno
el xe on comun inte el distreto de Locarno chel fa parte del canton Tisin in Xvisara.
Alcaracejos
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cordoba, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Andalusia.
Provincia de Sevija
__HIDDENCAT__
Ła  ła xe una de łe oto province de ła comunità autònoma de ła Andałusia, inte ła Spagna meridionałe.
Comuni
Aguadulce, Alanís, Albaida del Aljarafe, Alcalá de Guadaíra, Alcalá del Río, Alcolea del Río, Algámitas, Almadén de la Plata, Almensilla, Arahal, Aznalcázar, Aznalcóllar, Badolatosa, Benacazón, Bollullos de la Mitación, Bormujos, Brenes, Burguillos, Camas, Cantillana, Carmona, Carrión de los Céspedes, Casariche, Castilblanco de los Arroyos, Castilleja de Guzmán, Castilleja de la Cuesta, Castilleja del Campo, Cazalla de la Sierra, Cañada Rosal, Constantina, Coria del Río, Coripe, Dos Hermanas, Écija, El Castillo de las Guardas, El Coronil, El Cuervo de Sevilla, El Garrobo, El Madroño, El Pedroso, El Real de la Jara, El Ronquillo, El Rubio, El Saucejo, El Viso del Alcor, Espartinas, Estepa, Fuentes de Andalucía, Gelves, Gerena, Gilena, Gines, Guadalcanal, Guillena, Herrera, Huévar del Aljarafe, Isla Mayor, La Algaba, La Campana, La Luisiana, Lantejuela, La Puebla de Cazalla, La Puebla de los Infantes, La Puebla del Río, La Rinconada, La Roda de Andalucía, Las Cabezas de San Juan, Las Navas de la Concepción, Lebrija, Lora de Estepa, Lora del Río, Los Corrales, Los Molares, Los Palacios y Villafranca, Mairena del Alcor, Mairena del Aljarafe, Marchena, Marinaleda, Martín de la Jara, Montellano, Morón de la Frontera, Olivares, Osuna, Palomares del Río, Paradas, Pedrera, Peñaflor, Pilas, Pruna, Salteras, San Juan de Aznalfarache, San Nicolás del Puerto, Sanlúcar la Mayor, Santiponce, Sevija, Tocina, Tomares, Umbrete, Utrera, Valencina de la Concepción, Villamanrique de la Condesa, Villanueva de San Juan, Villanueva del Ariscal, Villanueva del Río y Minas, Villaverde del Río
Agullana
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Xirona, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Catełogna.
Val d'Alpon
La Val d'Alpon l'è na vale che comprende i comuni de Vestenanova, San Giovani Ilarion, Montecìa de Crosara, Roncà e Monteforte d'Alpon (i comuni i se trova tuti in provincia de Verona). La confina a est co la Val de Ciampo, che la se trova in teritorio vissentin, a ovest co la Val Tramegna e a sud co la bassa veronese.
La vale ciapa el nome dal torente Alpon.
La Val d'Alpon l'è famosa par i fossili de Bolca, par el vin Soave Classico prodoto a Monteforte d'Alpon, par el vin Durelo e par na discreta produsion de sarèse.
Grilly
Grilly el xe on comun de 833 abitanti del departemento de Ain che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Moravče
el xe on comun de ła rejon statistega de Xlovenia Sentrałe che ła fa parte del omonemo stato de ła Xlovenia.
Almodóvar del Río
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cordoba, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Andalusia.
Sant'Angelo Limosano
el xe on comun inte la provincia de Canpobaso chel fa parte de la rejon Mołixe
CD
destra|thumbnail|Disco conpato rejistrabiłe (CD-R)
El disco conpato (conozesto popołarmente cofà CD, par łe sigle in ingrexe de compact disc) el xe on suporto digitałe ótico utilixà par inmagasinar qualsipia tipo de informasion (audio, video, documenti e altri dati).
Rodano (fiume)
El Rodano (Rhône in fransexe, Rhone o Rotten in todesco) el xe on inportante fiume de l'Eoropa meridional.
El xe łongo 812 km, el nàse in Svisera dove el score par i primi 231 km, par po proseguir in Fransa par altri 581 km fin a sfociare inte el Mar Mediteraneo. Co na portata mèdia anua preso ła foce de 1 820 m³/s el xe el prinsipałe fiume de Fransa par vołume d'aqua e el pì inportante fiume eoropeo sfociante inte el Mar Mediteraneo
Zeografìa
El Rodano el nasse in Svisera dal paso Furka sol Masizzo del San Gotardo a 1 753 m de altezza dal gizzer omonemo, descorendo daprima verso ovest (l'alta valada del Rodano la corisponde al canton svizzaro de Vałexe).
Magnórdene
La magnórdene ła ze na categoria tasonòmega, doparada in biolozia par ła clasifegasion sientìfega de łe forme de vita.
Rodano (fiume)
Zeografìa
La val la se strenze de tanto in corispondenza de Martigny e el corso del fiume el va su in direzion nord prima de butarse inte el Łago Lemano.
Principai cità traversae
miniatura|sinistra|fiume a [[Lion (Fransa)|Lion.]]
97
El 97 (XCVII in numeri romani) el xe un an del I secoło.
Morti
90er
Tere de Pedemonte
el xe on comun inte el distreto de Locarno chel fa parte del canton Tisin in Xvisara.
Nauporto
el xe on comun de ła rejon statistega de Xlovenia Sentrałe che ła fa parte del omonemo stato de ła Xlovenia.
Rotello
el xe un comun inte la provincia de Canpobaso chel fa parte de la rejon Mołixe
Frankenburg am Hausruck
el xe on comun marcà del distreto de Vöcklabruck che el fa parte del stato de ła Alta Àustria in Austria
Provincia de Cùneo
Ła confina a sudovest co el departemento fransexe de łe Alpe Maritime, a ovest el departemento fransexe de łe Alpe de l'Alta Provensa, a nordovest el departemento fransexe de łe Alte Alpe, a nord co ła sità metropułitana de Torin, a est co ła provincia de Asti, a sudest co ła provincia de Savona e a sud co ła provincia de Inperia
Fiume (Croasia)
Fiume (en croato Rijeka) ła xe na sità de ła Croasia, ła tersa dopo Zagavria e Spàłato. Ła gà 155.000 abitanti.
Storia
Fiume ła xe nata come cołonia romana de nome "Tersaticae", po ła xe deventà prorieta dei conti de Duino, par dopo deventar parte del regno d'Austria e dopo corpus separatum de corona ongarexe. xe stà el principae porto d'Ongaria. In sto tenpo Fiume xe un paese importante, soratuto quando che i Austriasi i costruise ła ferovia (1873).
Dopo ła seconda guera mondiałe ła sità xe andà a la Jugoslavia secondo i tratai de paxe de Parixe del 1947 e na parte de la popołasion italofona le sielie de lasar la sità.
A Fiume iera italiano lingua ufisial fino che la Croasia se gà fata indipendente dal 1991 e ga proibito uso ufisial de lingua italiana. Oncò no ghe resta che poche unità italofone a causa dea slavisasion volua dal goerno croato sta xente la parla na variante de idioma veneto el cusidito "fiuman" ma i xe ramai veci. ŁA xoventu co raixe italiche la parla pi serbo/croato che talian e Veneto. miniatura|432x432px|Fiume - Piasa del mercato, a sinistra palazo Modello, a desra Teatro stàbiłe fiumano
Turismo
Fiume xe na bea cità, che val ła pena visitar, anca par più de na sornata, magari fasendo un siro par Abasia, na cità la visino co la parte del Mar Adriatico più beo. Comunque ła cità gà dei bei monumenti come el Teatro Zajc e ła Ceza de San Vito. Ma ła cosa più bea, a pochi minuti dal centro, xe el Casteło de Tersato.
Xemełagi
Fiume ła xe xemełà co:
Cadaqués
el xe un comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Xirona, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Catełogna.
Salcito
el xe un comun inte la provincia de Canpobaso chel fa parte de la rejon Mołixe
98
El 98 (XCVIII in numeri romani) el xe on an del I secoło.
Canton Zurigo
El Canton Xurigo (todesco Kanton Zürich) el xe on canton de ła Svisera. El ga na popołasion de sirca 1,2 milioni de abitanti. El xe situà inte ła parte nord-orientałe de ła confederasion e Xurigo ła xe ła so cavedałe. Ła łéngua ofisiałe el xe el todesco, ma ła popołasion ła parla el locałe diałeto Svisero-todesco, ciamà Züritüütsch.
Sotostruture pułiteghe
El Canton Xurigo el xe pułitegamente dividesto in 171 munisipałità in 12 distreti:
Munisipałità
Ła lista che vien ła detien łe 171 munisipałità del canton (in todesco ciamai: Politische Gemeinden).
99
El 99 (XCIX in numeri romani) el xe un an del I secoło.
Morti
90er
Enzo Ferrari
__HIDDENCAT__
Gambarogno
el xe un comun inte el distreto de Locarno chel fa parte del canton Tisin in Xvisara.
Frankenmarkt
el xe on comun marcà del distreto de Vöcklabruck che el fa parte del stato de ła Alta Àustria in Austria
Łéngua corsa
Ła łéngua còrsa o còrso (nome nativo corsu) el xe na łéngua neołatina partegnente a l'àrea ìtałoromanza, parlà in Còrsega e inte el estremo nord de ła Sardegna cofà variansa in Gałura e cofà "variansa de tranxision" inte ła xona del sasarexe.
Ischia (NA)
Ischia el xe un comun itałian de 18 688 abitanti. El xe inte ła sità metropułitana de Nàpułi inte ła rejon Canpania e el se estende so na area de 8,14 km². L'abità el xe situà a 2 metri s.l.m. El confina co i comuni de Barano d'Ischia e Casamicciola Terme.
Łéngua corsa
Àrea de difuxion del corso
thumbnail|150px|sinistra|Cartełi biłéngue fransexe/corso onde che ła xe stà scancełada ła version fransexe El corso el xe atualmente parlà in difarenti varianse inte l'ìxoła de Còrsega, co l'ecesion de Bonifacio, onde che l'é parlà ( da un nùmaro sénpre pi ceo de locudori) na variante łìgura del bonifacin.
<!--
Clasificasion del còrso
Il còrso è classificato come una lingua autonoma nel gruppo delle lingue neolatine (sottogruppo: lingue italo-romanze, codice ISO: co) ed è riconosciuta come lingua regionale dello Stato francese. Ciononostante essa è strettamente imparentata ai dialetti italiani del gruppo toscano (in particolare ha conservato diverse caratteristiche dei dialetti medioevali) co i quali può per alcuni aspetti essere classificata ai fini linguistici (pur riconoscendo la presenza di un substrato autoctono e uno sviluppo autonomo specie a partire dall'appartenenza politica alla Francia nel 1769). Pertanto la denominazione di "lingua" è ritenuta impropria da alcuni linguisti, che considerano il còrso un dialetto italiano. L'affinità fra italiano e còrso è comunque maggiore rispetto a quella che c'è fra l'italiano e altre lingue parlate nel territorio italiano e tradizionalmente considerate "dialetti", come il lombardo o il siciliano.
Storia, evoluzione e letteratura del còrso
Non si hanno molte notizie su quale fosse stato il sottostrato linguistico prelatino degli antichi abitanti della Corsica (le civiltà preistoriche e i torreani) antecedentemente alla conquista romana e alla sua latinizzazione. Quello che è noto sono alcune radici rimaste nei toponimi e nel lessico (KAL/KAR: Calanca, Calacuccia; KOR: Corsica, Corte; TAL/TAR: Taravo, Tallano; TEP: teppa; TAV: Tavignano, Tavera) e che in periodo romano tribù còrse occupavano anche l'odierna Gallura nel nord della Sardegna (che presenta similitudini anche nei resti archeologici). Dopo la caduta dell'Impero Romano e la formazione dei primi volgari la Corsica presenta caratteristiche linguistiche di tipo conservativo (di cui è rimasto un retaggio nelle parlate della zona meridionale dell'isola). Dall'XI secolo la situazione è stata fortemente mutata specie nella parte settentrionale dell'isola dal contatto diretto co i dialetti toscani di tipo pisano, anche a seguito degli ingenti tentativi di ripopolamento effettuati dai dominatori Pisani favoriti dalla notevole vicinanza geografica. Dal XIII al XVIII secolo i pisani vengono sostituiti dai genovesi, i quali insediano interi borghi di lingua ligure (Bonifacio e Calvi) ma, pur introducendo un notevole influsso genovese nei dialetti locali, di fatto proseguono nell'utilizzo del toscano illustre come lingua scritta e di cultura. Questo spiega il motivo per cui fino a questo momento in Corsica l'unica lingua utilizzata nelle comunicazioni scritte è stato l'italiano, e prima di esso il latino. Nel XIV e XV sec. comunque diversi atti e testi redatti apparentemente in volgare toscano da personalità e scrittori còrsi rivelano in realtà la situazione linguistica dell'isola nel periodo: si vedano i Cartolari della diocesi del Nebbio della metà del XIV secolo in toscano corsicizzato (actum in lo loco ove se dice a la buda de la diocese de Nebio (...) secundo la usança e la consuetudine de la dicta contrata, erano convocati et congregati a parlamento Uppecinucio Corthincho de Petralarata, podestae de Nebio, et la maior parte de li clerici et de li nobili et de li populari de Nebio), la Deposizione del rettore della chiesa di San Nicolò di Spano di Iohanni Provintiale del 1400, uno dei più antichi testi in volgare còrso, la Lettera ai protettori delle compere del Banco di San Giorgio del vescovo di Ajaccio Jacopo Mancoso del 1480, la Lettera di prete Polino da Mela ai protettori del Banco di San Giorgio del 1489 e Lettera dall'esilio di Giovanpaolo Leca, conte di Cinarca, ai figli del 1506. Dal XIX secolo, a seguito della conquista e annessione francese del 1769, è il francese a venire adottato come lingua ufficiale soppiantando l'italiano.
Il còrso ha sempre avuto fondamentalmente trasmissione orale. La codificazione della stessa come lingua scritta avviene pertanto solo in epoca recente e risente inizialmente del forte influsso italiano e francese. Il primo testo pubblicato in còrso sono le strofe di U sirinatu di Scappinu nel testo Dionomachia (1817) di Salvatore Viale (1787-1861). Nella seconda metà dell'ottocento si susseguono le opere del vescovo di Ajaccio Paul-Mathieu de la Foata (Poesie giocose, in lingua vernacola della Pieve d'Ornano), le Cummediôle di Petru Lucciana (1832-1909) tra cui In campagna, cummediôla in 2 atti, Francesco Domenico Falcucci co il Vocabolario dei dialetti della Corsica (pubblicato postumo solo nel 1915 e che introduce i gruppi ghj e chj a indicare le sonorità caratteristiche delle parlate còrse) e Santu Casanova (1850-1936) co la collana A tramuntana (1896-1914). Sorge evidente in questa fase il problema della normalizzazione dell'ortografia della lingua scritta che occuperà i linguisti còrsi per tutto il XX secolo. All'inizio del secolo le pubblicazioni periodiche A muvra (1920-39) e L’annu corsu (1923-36) poi rinominata L’Année Corse(1937-39) e dopo la metà del novecento U Muntese (1955-72). Tra gli scrittori del XX secolo che hanno maggiormente contribuito alla normalizzazione del còrso scritto si cita Pascal Marchetti (1925-) autore di Intricciate è cambiarine, del còrso Le corse sans peine/U corsu senza straziu e del dizionario còrso-francese-italiano L'usu corsu. -->
Škofljica
el xe on comun de ła rejon statistega de Xlovenia Sentrałe che ła fa parte del omonemo stato de ła Xlovenia.
Almedinilla
__HIDDENCAT__
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cordoba, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Andalusia.
Lenzing
el xe on comun marcà del distreto de Vöcklabruck che el fa parte del stato de ła Alta Àustria in Austria
Infraclase
In tasonomia, ła infraclase ła ze uno dei livełi de clasifegasion sientìfega dei organismi viventi, tanto de ła zoołozia che de ła botànega.
Inte ła organizasion sistèmega, ła infraclase ła ze definia cofà rango inferioro a l'sotoclase e superioro a l'órdene (o al superórdene se el ghe ze).
On'sotoclase ła połe contegner pì infraclasi, cadauna de łe cuałe łe połe èsar sudividesta in uno o pì órdeni (o pì superórdeni).
Añora
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cordoba, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Andalusia.
Scott Dixon
Scott Ronald Dixon (Brisbane, Australia, 22 de Juli 1980), xe on pilota New Zealandia de IndyCar, che atualmente se trova a corer con na vetura del Chip Ganassi Racing.
Aiguaviva
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Xirona, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Catełogna.
Provincia de Łivorno
Ła provincia de Łivorno ła xe na provincia itałiana de ła Toskana de 343 128 abitanti. Ła ga na superfisie de 1 213,71 km² e ła konprende 20 komuni.
Ripabottoni
el xe un comun inte la provincia de Canpobaso chel fa parte de la rejon Mołixe
Albanyà
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Xirona, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Catełogna.
0463
El 0463 el xe el prefiso tełefonego del distreto de Cles, che el fa parte del conpartimento de Verona.
Sto distret el ciapa rento ła parte nord-osidentał de ła provinsia de Trent e tre comuni de ła provinsia de Bolzan. El confina co i distreti de Meran (0473) a nord, de Bolzan (0471) a est, de Trent (0461) a sud-est, de Tion (0465) a sud, de Bren (0364) e de Sondrio (0342) a ovest.
Aree e comuni co sto prefis
El distret de Cles el ciapa rento 40 comuni ingaxiai inte on area łocał, de Cles. I 40 comuni de sto distret i xe sti cuà: Anblar e Don, Brexem, Brez, Ciagnò, Caudes, Castelfon, Ciavaren, Ciavisana, Cis, Cles, Cloz, Ła Comezadura, Croviana, Danbel, Dimar e Folgarida, Fon, Lauregno (BZ), Lio, Małé, Małosc, Mezana, Osana, Pejo, Pełisan, Predaja, Proves (BZ), Rabi, Revò, Romal, Romen, Ronzon, Rufré e Mendoła, Rum, Sanzen, Sarnonego, Senal San Feixe (BZ), Sfruz, Tergiołas, Vermejo e Viłe d'Anaunia.
Šmartno pri Litiji
el xe on comun de ła rejon statistega de Xlovenia Sentrałe che ła fa parte del omonemo stato de ła Xlovenia.
Gordola
el xe on comun inte el distreto de Locarno chel fa parte del canton Tisin in Xvisara.
Montefalcone nel Sannio
el xe on comun inte la provincia de Canpobaso chel fa parte de la rejon Mołixe
Baena
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cordoba, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Andalusia.
Fondamenta de łe Zàtare
250 px|thumb|Łe Zatare ai Gexuati Ła Fondamenta de łe Zàtare, ła ze na Fondamenta łonga che ła costituìse el limite meridionàl de ła sità de Venesia.
Trovandose descoverta par intiero verso sud, ła ze de frente bazada da'l sol séndo na tradisional mèda de spasizàe in primavera e in istà, favorìe anca da'l fato che ghe ze bar, zełaterie, restoranti che i se ghe afasa.
Storia
250 px|thumb|Łe Zàtare a'l Spirinto Santo a l'altesa dei Incurabiłi Ła ze una de łe zone intrà łe pì antighe de ła sità. A se pensa infati, che propio visìn a 'sta zona inte'l 810 se ga dezvolzesto un scontro navariòło infrà l'armàda franseze comandà da Pipino d'Itałia, so fìo de Carlo Magno e łe trupe de ła Repùblega de Venesia che ła zera drìo naser. Avendo el vantàgio de conóser i fondałi, i Venesiani, doparando inbarcasion a fondo piato e sensa bordi, i ga atirà i batèłi franchi in zone de basa pesca, simentàndoghene l'incagiamento e riusindo cuindi a bàterli. L'ezaurimento de'l conbatiménto el ga fato fenìr ła guèra e el ga anca sancìo l'independensa de ła Serenisima Repùblega, che senpre in cueł'ano ła ga trasferìo ła só sede da Metamauco' (Małamoco) a Rivo Alto'', cueło che ancùo el ze el sestièr de San Marco, soto el dogado Agnello o Angelo Partecipazio, che sora l'ełenco tradisionàl dei dozi el ze el dièzemo de ła manizàda ma che tanti stòreghi i tende a considaràr cofà el primo vero doze de Venesia. Segondo una de łe ipòteze so l'orìzene de'l nome,ła Fondamenta de łe Zàtare ła ze stada ciamàda cusì propio par recordàrse de 'sto epizodio stòrego.
N'altra ipòteze ła se recołega a l'uzo orizenal de 'sta riva łonga che ła zera un ponto de arivo pa'i carghi de sal, che inte ła trata final de navegasion łongo el Canàl de ła Zueca i venjiva straportà so zàtare. Infati inte l'ùltema trata de ła fondamenta verso ła Bazéłega de Santa Maria de ła SałuteA ze oncora deso prezenti łe masìse fàbriche dei Magazeni del Sàl, ciamà anca Sałoni, che ła Repùblega de Venesia ła doparava par stocar 'sta marcansìa de gran vałór par chełi tenpi.
Monumenti e locałità
Ła Fondamenta de łe Zàtare ła ze toponomasticamente spartìa in cuatro parti, partìndo da San Baziłio verso el Basin de San Marco.
Velike Lašče
el xe on comun de ła rejon statistega de Xlovenia Sentrałe che ła fa parte del omonemo stato de ła Xlovenia.
0465
El 0465 el xe el prefiso tełefonego del distreto de Tion, che el fa parte del conpartimento de Verona.
Sto distret el ciapa rento ła parte sud-osidentał de ła provinsa de Trent. El confina co i distreti de Cles (0463) a nord, de Trent (0461) e de Roveredo (0464) a est, de Sałò (0365) a sud e de Bren (0364) a ovest.
Aree e comuni co sto prefis
El distret de Tion el ciapa rento 30 comuni ingaxiai inte on area łocał, de Tion.
TV Sorrisi e Canzoni
TV Sorrisi e Canzoni ła xe na rivista italiana de spetàcoło, mùxica e tełevixion fondà inte el 1952 e publegà da Arnoldo Mondadori Editore co cadensa setimanałe.
100
El 100 (C en numeri romani) el xe un an bixesto del I secoło.
TV Sorrisi e Canzoni
La xe intrà łe riviste pì lexeste in Itałia. co 530,841 còpie stanpae e 44,077 còpie dijitałi.
Istòrego
Ła rivista nase inte el otobre 1952 so inisiativa de i fradèłi Campi, do tipògrafi de Foligno, che i gaveva decidesto de fondare un giornałe dedicà a i cantanti e ai programi radiofòneghi, orixenariamente ciamà Sorrisi e Canzoni d'Italia.
Orixenariamente la rivista la xe da venti pàjine in bianco e nero. En copertina, i conpare cantanti come Gino Latilla, Nilla Pizzi, Luciano Taioli e Claudio Villa.
Lacco Ameno
Lacco Ameno el xe un comun itałian de 4 675 abitanti. El xe inte ła sità metropułitana de Nàpułi inte ła rejon Canpania e el se estende so na area de 2,08 km². L'abità el xe situà a 2 metri s.l.m. El confina co i comuni de Casamicciola Terme e Forio.
TV Sorrisi e Canzoni
Istòrego
inte el 1954, la rivista la scumisia a ciamarse TV Sorrisi e Canzoni, xontando ła paròła "TV" inte el logo. inte el 1956, cuatro ani da ła fondasion, la rivista la xera intra cuełe pì vendeste in Itałia.
Co el rivo de ła tełevixion łe pàjine łe diventa venticuatro. In copertina, conpare i stòreghi condutori de ła tełevixion itałiana, cofà Mike Bongiorno, Mario Riva, Enzo Tortora e Raimondo Vianello.
inte el 1971, la rivista la istituise el premio Telegatto, che divegnarà parò popołare soło inte ła metà dei ani otanta.
inte el 1973, devien diretore Gigi Vesigna, che el sposta ła redasion a Miłan. A Vesigna, a ghe se ga da intestar anca l'invension del programa tełevixivo ligà a ła hit parade del xornałe, ciamà Superclassifica Show e conduxesto da Maurizio Seymandi.
Inte i ani otanta, la rivista la superea i 3.000.000 de copie vendeste e ła vien conprà da Silvio Berlusconi.
101
El 101 (CI en numeri romani) el xe un an del II secoło.
Zurigo
Xurigo (ted. Zürich, fr./ingl. Zurich, lat. Turicum) ła xe, co 364 174 abitanti (1,08 mio. inte ł'aglomerado urban), ła sità pì granda de ła Svisara, e ła xe el capòłogo del canton omonimo. Ła xe divixa in 12 quartieri (Kreise in todesco).
Mondsee
el xe on comun marcà del distreto de Vöcklabruck che el fa parte del stato de ła Alta Àustria in Austria
Lavertezzo
el xe un comun inte el distreto de Locarno chel fa parte del canton Tisin in Xvisara.
Prealpi Visentine
Łe Prealpi Visentine łe xe, secondo ła clasificasioe SOIUSA, queła sotosezion de łe Prealpi Vènete intra łe vałi de el Àdexe e de ła Brenta che divide ła provincia de Vicensa da quełe de Trento e Verona.
Łe confina:
Gildone (CB)
el xe on comun inte la provincia de Canpobaso chel fa parte de la rejon Mołixe
Groissiat
Groissiat el xe on comun de 1 229 abitanti del departemento de Ain che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Cuadràngoło de Eridania
El cuadràngoło Eridania el ze uno dei 30 cuadràngułi de Marte, doparai dal Programa de Riserca su l'Astrozeołozia de l'United States Geological Survey (USGS). El ze denomenà col còdaze MC-29.
Alp (Spagna)
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Xirona, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Catełogna.
Cuadràngoło de Eridania
El òcupa ła zona de Marte che ła va dai 30–65° S de latitùdene e ła riva finmente ai 120–180° E de lonzitùdene.
Belalcázar (Spagna)
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cordoba, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Andalusia.
102
El 102 (CII en numeri romani) el xe on an del II secoło.
Ottnang am Hausruck
el xe on comun marcà del distreto de Vöcklabruck che el fa parte del stato de ła Alta Àustria in Austria
Belmez
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cordoba, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Andalusia.
Tamise
__HIDDENCAT__
El Tamise (in inglexe Thames, dal łatin Tamesis) el xe un fiume de l'Inghiltera meridional che el traversa Łondra e finisse inte el Mar del Nord: ancorché no'l sie el mazor par longhezza e portada, el xe da considerar de gran longa el primo par importansa storega e economega. El so basin idrografego el xe abità da zerca 15 milioni de persone.
La longhezza del fiume la xe ozeto de chiacole parché, se xe bastanza chiaro dove che el scuminzia (ma anca inte sto caso a ghe xe difarenti interpretazion), a no a xe assolutamente seguro fin a dove che el vaga considerà el corso del fiume in quanto el va drento, co un profondo estuario, inte el Mar del Nord e elora se ga da considerar na longhezza convenzional: siché se destinve na prima longhezza de 272 km infra Thames Head (la sortiva convenzional) e el London Bridge (scuminzio del Porto de Londra); na seconda longhezza de 323 km fin al banco de Nore (dove, in corespondenza del faro, finisse el gran Porto de Londra che el ga un desvelupo de 88 km) indove che l'estuario el xe lrgo 16 km; na terza longhezza de 365 km a la fose de la Medway, vicin Sheerness, che, par tanto, secondo alguni Autori el sarìa da considerar un fiume con un proprio sboco al mar, secondo altri, el sarìa l'ultimo afluente del Tamise.
Contrariamente a quelo ca se pol credar le so portade mese le xe modeste (ancorché pitosto regolare, mancando grande seche e grande piene) e no le supera, in zenare, el centener de metri cubi al secondo a la foce, ma zò che lo fa importante xe la larghezza de l'estuario e el fato che la marea la va su ben oltra el centro de Londra, fasendolo navigàbiłe inte ogni stazon: a Teddington, inte l'area metropolitana ocidental londenese (a 6 m s.l.m., indove che finisse el corso fluvial vero e propio parché pì su non se risente pì la marea), infati la portada minema de setembre la xe de 28 m³/s, mentre quela massima de zenaro la xe de 129 m³/s, ma al London Bridge, el fiume, co l'alta marea, el xe fondo 9 m e el xe łargo 240 m, e questo a lo fa comodamente navigàbiłe da grosi batei.
Łe sorgenti łe se cata visin al viłajo de Kemble intel Gloucestershire inte la cadena colinera de le Cotswold Hills, dove na serie de rivi (convensionalmente sete - The Seven Wells -) i sgorga da tereni permeabii formando el Churu, considerado come ramo sortivo; ma altri i considera la vera sorgente a Thames Head (Testa del Tamiji), 5 km a est de Cirincester. I principai fluenti i xe Windrush, Evenlode, Cherwell, Thame, Kennet, Colne, Wey, Mole, tuti pitosto regolari come regime idraulego.
Amer (Comun)
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Xirona, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Catełogna.
0464
El 0464 el xe el prefiso tełefonego del distreto de Trent, che el fa parte del conpartimento de Verona.
Sto distret el ciapa rento ła parte sud-orientał de ła provinsa de Trent. El confina co i distreti de Trent (0461) a nord, de Basan (0424) a nord-est, de Schio (0445) a est, de Verona (045) e de Sałò (0365) a sud e de Tion (0465) a ovest e a nord-ovest.
Aree e comuni co sto prefis
El distret de Roveredo el ciapa rento 27 comuni ingaxiai in do aree łocai: de Riva e de Roveredo. I 27 comuni de sto distret i xe sti cuà: Ała, Arc, Avi, Bexenel, Brentonego, Całian, Drena, Dro, Folgaria, Ixera, Łavaron, Leder, Łuxerna, Mori, Nago e Torboł, Nogaredo, Nomi, Pomarol, Riva, Rons e Cienis, Roveredo, Ten, Teragnol, Tranbełen, Vałarsa, Viła Łagarina e Vołan.
Cieza de'l Spirito Santo
Ła cieza de'l Spirito Santo ła ze un edifisio łerigiozo de ła sità de Venesia
Storia
So l'area de ła Cieza che ła se cata ancùo inte'l 1483 A ze stà fondà el monastièr de łe mùneghe agostiniane de'l Spirito Santo, co zontada na Cieza interna che no ła ze danansi el canal de ła Zueca.
Inte i primi deseni de'l 1500, co ła Fondamenta de łe Zàtare ła vien sistemà so'l Canal de ła Zueca, anca el monastièr el vien restruturà par intiero: ła vecia Cieza ła ze stada butadà zó par łasarghe spasio a'l giostro e inte'l 1506 A se ga tacà costruìr l'atual edifisio, co ła fasada referìa so'l canal. Inte'l steso momento, in banda de ła Cieza e separada da 'st'altra da ła całe de'l Monastero, A ze stà fabregà anca l'edifisio de ła Scòła de'l Spirito Santo, senpre co fasada sol canal.