cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kofi Annan
Formasion
Annan el parlava fluentemente l'ingleze, el franseze, nonché numerozi diałeti e łengue afregane.
I primi pasi
Inte'l 1962 Annan el ga cominsià a łaorar par l'Organizasion mondiałe de ła sanità. Da'l 1974 al 1976 el ze stà diretor del turizmo in Ghana. Drìoman el ze tornà a łe Nasion Unìe e el ga łaorà cofà Assistant Secretary-General, coverzendo in sucesion diversi ròłi: Human Resources Management and Security Coordinator (zestion de łe resorse umane e coordinador de ła seguresa) da'l 1987 al 1990, Program Planning, Budget and Finance, and Controller da'l 1990 al 1992, e Peacekeeping Operations da'l marso 1993 fin al febraro 1994.
Bizkaia
Carateristiche
El punto più alto de ła Bizkaia l'è el monte Gorbeia, al confin co l'Araba.
Souffrignac
Souffrignac el xe on comun de   134 abitanti del departemento de Charente che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Bizkaia
Carateristiche
I fiumi de ła Bizkaia i'è curti ma mai sechi. I prinçipałi i'è el Nerbioi, l' Ibaizabal e el Kadagua. El primo el score in diresion sud-nord da Urduña, l' Ibaizabal est-ovest da Urkiola e l'Kadagua ovest-est da Ordunte. I fiumi oçidentałi i'è: Artibai, Lea, Oka e Butron.
Kofi Annan
I primi pasi
Annan el ze devenjesto drìoman Undersecretary-General fin a l'otobre 1995, cuando che'l ze stà nomenà incargà spesiałe de'l Segretario par ła ex-Jugoslavia. Dopo sìncue mezi el ze tornà al só ròło de Undersecretary-General. El ga zestìo co suceso łe tratadive co l'Iraq par el rełaso de 900 dependenti de l'ONU restai blocài inte'l paeze a l'inisio de ła guera, ma drìoman el ze stà acuzà d'inasion in rifarimento ai eventi in Ruanda e Boznia ed Erzegovina.
Segretario zeneral de łe Nasion Unìe
thumb|left|El Segretario Annan co [[Brad Pitt e Angelina Jolie a Davos al WEF inte'l 2006]] thumb|El Presidente [[George W. Bush el parla a l'Asenblea zenarałe, el Segretario Annan el ze a łe só spałe, a sanca]] El 13 de desenbre 1996 Annan el ze stà sernìo da'l Consejo de seguresa, e confermà cuatro zorni dopo da l'Asenblea zeneral, come novo segretario zenarałe de łe Nasion Unìe.
El só mandà el ga tacà ofisialmente el 1º de zenaro 1997. El ga sostituìo el segretario zenerałe usente, l'ezisian Boutros Boutros-Ghali, devenjendo el primo segretario zenarałe afregan nero de l'ONU. El rinovo de'l só mandà, avenjesto el 1º de zenaro 2002, el ze stà inconsueto; drìo łe norme informałe ła pozision ła vien coèrzesta da parsone de continenti diversi a rodasion (ed anca el só predesesor el zera stà un afregan).
Bizkaia
Carateristiche
Łe prinçipałi carateristiche i'è l'estuario de Bilbao ndoe i fiumi prinçipałi i sfocia in tel mar e l'estuario de Gernika(Urdaibai). Ła costa l'è generalmente alta, co insenature e picołe baie.
Samaniego
el xe un comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Álava, che ła fa parte de ła comunità autònoma dei Paexi Baschi.
Kofi Annan
Segretario zeneral de łe Nasion Unìe
El se ga dedicà al progeto de reforma de łe Nasion Unìe, che'l conprendeva: na redefinision de ła seguresa cołetiva; el raforsamento dei tratài de non prołiferasion e de dezarmo e l'estension de'l sistema de seguresa convensionałe a nove temàteghe (ez. biotecnołozìa); ła creasion de organi intargoernadivi de costrusion de ła paze e defeza dei deriti umani; l'espansion e ła modìfega de łe funsion de'l Consejo de seguresa de l'ONU; nove norme par goernar el dòparo de ła forsa da parte dei Stati menbri e so autorizasion de'l Consejo de seguresa; na nova regołamentasion (responsibility to protect), che ła łegałizase l'intarvento umanidario; un novo inpenjo inte ła costrusion de ła paze, inte ła mediasion dei confliti, inte'l controterorizmo, inte ła łota a ła povartà e a łe małatìe; el mejoramento de ła capasità desizionałe dei organi de łe Nasion Unìe. Benché A ghe sia stà vari raporti (so st'altri) rasenjài da'l Segretario zenarałe ai Stati menbri, non tuti i ga avesto un sèguito operativo.
El 10 de desenbre 2001, Annan e łe Nasion Unìe i ga resevesto el Premio Nobel par ła paze par el só łaor "par un mondo mejo organizà e co pì paze" (for their work for a better organized and more peaceful world). Inte'l 2003 Annan el ga difidà i Stati Unìi e el Renjo Unìo da l'invader l'Iraq sensa el puzo de l'ONU. Inte'l desenbre 2004, el senador republegan statunitense Norm Coleman el ga dimandà łe dimision de Annan daspò el coninvolzimento de só fio in un cazo de pagamenti iłegałi, inte l'anbito de'l programa Oil-for-food.
Laymont
Laymont el xe on comun de   210 abitanti del departemento de Gers che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Bizkaia
Carateristiche
Ixołe
In Bizkaia ghè pien de łonghe spiaie. Łe più note i'è Laida e Laga de Urdaibai, Barinatxe e Atxabiribil-Arrietara de Sopela, ła spiaia de Plentzia, Ogeia de Ispaster Ogeia e Karraspio de Mendexa.
Subrejoni de ła Bizkaia
""Gernika l'è el paexe più fełice del mondo. I so afari i'è regołe da n'asenblea de contadini che se riunise soto na quercia e i tol senpre łe decixioni più juste.""
Storia
Ła Bizkaia l'è stà abità fin dal Pałeołitico Medio, come testimonià da i resti archeołogici e da łe iscrision rupestri catè in diverse caverne. Ła prexensa dei Romani ła ga 'vù un scarso inpato su ła rejon e ła łéngua basca e łe so tradision i'è sopravisue fin al dì d'ancó.
In tel Medioevo ła Bizkaia l'è a łe dipendense del regno de Panplona (XI secoło) e infin come parte de ła Corona de Castiglia.
Inte l'età moderna, ła provincia la divien una de łe majori aree industriałi e comerciałi. El so fondamentałe porto de Bilbao el diventa presto ła principałe porta verso l'Europa par ła Castiglia. Più tardi, in tei secołi XIX e XX, l'abondansa de fero de ecełente cuałità e ła mancansa de caste feudałi łe favorise na rapida industriałixasion.
Pałeołitico mèdio
Łe prime prove de stansiamenti umani (Neanderthal) in Bizkaia łe riguarda sto periodo de ła preistoria. È stà catà manufati musteriani in tri siti bixcaini: Benta Laperra (Karrantza), Kurtzia (Getxo) e Murua (Durangoaldea).
Pałeołitico superior
I più inportanti insediamenti dei umani moderni (H. sapiens) i pol esar considerè i seguenti:
Anca l'arte pałeołitica l'è prexente. Ła caverna Benta Laperra ła mostra łe più antiche piture, forse del periodo aurignasiense o solutrense. I animałi piturè i'è bixonti e orsi, insieme co segni astrati. Łe piture de Arenaza (Sodupe) e Santimamiñe i'è de periodi posteriori. Łe prime łe ga cervi femene come motivo dominante, łe seconde łe mostra bixonti, cavai, cavre e cervi.
Epipałeołitico
Sto periodo l'è dominà in Bizkaia da ła cultura Axiłiense. I atresi i diventa più picenini e rifinii e, in xonta a ła cacia, diventa più inportante ła pesca e se cata deso ciara próva anca de fruti selvadeghi. Santimamiñe l'è uno dei più inportanti siti anca in riferimento a sto periodo. St' altri i'è Arenaza, Atxeta (mia distante da Santimamiñe), Lumentxa e ła visina Urtiaga e Santa Catalina, insieme co Bolinkoba e ła visina Silibranka.
Neołitico
Nonostante łe prime próve de contato neołitico inte i Paexi Baschi łe posa esar datè al quarto miłenio a.C., l'è soło a partir dal terzo miłenio che st'area l'aceta, gradualmente e sensa canbi radicałi, i progresi rełativi a l'agricolutra e ła pastorisia. Ła Bizkaia l'è mia interesà particolarmente da sto canbio e i progresi adotè i par łimitè inisialmente soło s łe pegore, cavre e rare ceramiche. Difati par sto periodo pol esar mensioè soło tri siti: Arenaza, Santimamiñe e Kobeaga (Ea).
Insieme a łe tecnołogie neołitiche, riva anca el megałitixmo. El sarà ła forma più comune de sepoltura (senplici dolmen) fin al 1500 a.C.
Calcołitico e Età del Bronxo
Mentre i insediamenti al verto i scominsia a diventar comuni man man che ła popołasion ła crese, durante el Calcołitico e l'Età del Bronxo in Bizkaia continua a esar uxe łe caverne e i ripari naturałi. Ła cacia ła diventa gradualmente na manco inportante fonte de carne, rinpiasà da łe pegore, łe cavre e qualche bovin. I atresi de metal i diventa più comuni ma continua a vegner uxà anca quei de piera.
L'ojetistica in ceramica (mia decorà) ła gode de continuità fin a quando ła cultura del vaxo canpaniforme ła fa ła so aparision.
I siti de sto periodo i cuerxe deso tuto el teritorio de ła Bizkaia: tanti i'è insediamenti open-air, ma łe più inportanti caverne i'è oncora in uxo.
Età del Fero
È stà identificà gran pochi siti rełativi a sto periodo. Łe caverne łe vien abandonè par ła majorparte, ma łe principałi de ła preistoria (Arenaza, Santimamiñe, Lumentxa) i'è oncora abitè.
Periodo Roman
I geografi romani i n'à parmeso de vegner a saver che el teritorio de l'atuałe Bizkaia l'era abità da do tribù: Caristi e Autrigoni. I Caristi i abitava el sentro de ła Bizkaia, a est de Bilbao, estendendose anca in tel nord de l'Araba e in serte aree de ła Gipuzkoa, fin al fiume Deba. I Autrigoni i vivea inte ła parte più oçidentałe de ła Bizkaia e de l'Araba, estendendose fin a łe province de Cantabria, Burgos e La Rioja. Baxandose su ła toponimia e łe prove storiche e archeołogiche, se pensa che ste tribù łe parlase basco. Difati i confini entro i cuałi ze parlà el bizkaiera, el diałeto basco de ła Bizkaia, i par coincidar exatamente co quei del teritorio dei Caristi, ecesion fata par quełe aree che 'à perso l'uxo de sto antico idioma.
No ghè indicasion de rexistensa a l'ocupasion romana in tuta l'area basca (eceto l'Aquitania) fin al tardo periodo de feudałixasion. Łe fonti romane łe mensiona diverse çitadine in st'area, Flaviobriga e Portus Amanus, anca se no ze mia stà catà l'exata ubicasion. El sito de Forua, visin a Gernika, el ga fornio prove archeołogiche de ła prexensa romana.
In tel tardo periodo roman, in tei Paexi Baschi, pararea esarghe stà rivolte contro ła dominasion romana e el proceso de feudałixasion.
Medioevo
200px|thumb|Ła Bizkaia a l'interno del Regno de Navara in tel 1030. Par quanto riguarda ła prima parte del Medioevo, ła storia de ła Bizkaia ła pol mia esar separà da queła del resto dei Paexi Baschi. I Vixigoti e i Franchi i tenta continuamente de stabiłire el so dominio, ma de fato el teritorio el resta indipendente.
In tel 905, łe cronache leonexi łe mensiona par ła prima olta l'estension del regno de Panplona a łe province basche osidentałi (quindi anca ła Bizkaia), nonché a La Rioja e al sentro de l'Aragona.
I Signori, e più tardi i re, i se recava quindi a jurar sui Statuti a l'Albaro de Gernika, ndoe l'asenblea de ła Signoria ła se riunea.
Età Moderna
thumb|right|200px|El general [[Carlixmo|carlista Tomás de Zumalacárregui. Zumalacárregui, basco, in tel 1833 el salva ła cauxa carlista.]] Inte l'Età Moderna crese l'inportansa del comercio, specialmente par el porto de Bilbao al cuałe i re i acorda priviłegi in tel comercio co i porti de l'inpero Spagnoło in tel 1511. Bilbao l'era xa ałora el prinsipałe porto castiglian, da ndoe i inbarcava ła łana par łe Fiandre e altri beni i era inportè. In tel 1628, el teritorio de Durango el vien incorporà a ła Bizkaia. In tel steso secoło anca i comuni de łe Enkarterriak (Encartaciones) i vien incorporè in difarenti date, otegnendo un speciałe statuto a mexavia tra el dirito castiglian e navarexe. Łe sità costiere łe posedea na propia considerévołe flota, par ło più dedicà a ła pesca e al comercio. Insieme co st'altre çitadine de Gipuzkoa e Lapurdi, i'è stè anpliamente responsabiłi de ła parsiałe estinsion de łe bałene in tel golfo de Bizkaia e del primo instàbiłe insediamento de Europei in Teranova. I era anca bravi inte el stipułar tratati a parte co łe altre potense, in particołare l'Inghiltera. Dopo łe goere napołeoniche, ła Bizkaia, insieme co łe altre provinçe basche, l'è minacià dal vedarse cancełà łe so norme de autoregołamentasion da łe Cortes spagnołe diventè łiberałi. Sta qua l'è cauxa de łe sucesive goere carliste, in ocaxion de łe cuałi el goerno bixcain, insieme co łe altre provinçe basche, el suporta ła fasion reasinaria. Tutavia tante çità, tra cui Bilbao, łe se ałinea co el goerno łiberal de Madrid. Łe goere łe porta cosita a sucesivi tai a l'anpia autonomia de ła Bizkaia e de st'altre provinçe. A metà Otosento, vien catà anplie disponibiłità de fero de prima cuałità. Sta roba ła porta raquanti investimenti foresti prinsipalmente da l'Inghiltera e ła Francia, faxendo de ła Bizkaia una de łe provinçe de Spagna più riche e industriałixe. Insiema a l'industriałixasion apare inportanti famee borghexi come Ybarra, Chávarri e Lezama-Leguizamón. In sto periodo vien creà i grandi grupi industriałi (Iberdrola, Altos Hornos de Vizcaya) e finansiari (Banco Bilbao Vizcaya Argentaria- BBVA).
Popołasion
Secondo el censimento del 2006, ła popołasion de Bizkaia l'è rivà a contar 1.139.863 abitanti e ła so densità l'è de 514,1 ab./km², sorpasà soło da Madrid e Barcełona. Quinta provincia spagnoła par popołasion in tel 1981, nonostante ła crixi demografica che ła sofre da ła Tranxision spagnoła (1975-1978), l'è oncora ła nona provincia par numaro de abitanti. A cauxa del saldo migratorio negativo verso łe altre rejoni spagnołe prexentà dai primi ani '80, in tel 2005 ła gavea soło un 3,5% de foresti, sinque punti e mexo manco de ła mèdia nasional.
Se consideremo l'evołusion dei abitanti secondo el seso, otegnemo i seguenti dati:
Migrasion
Par quanto riguarda ła migrasion se ga evidensià do tendense inte i ultimi ani. Al prinsipio, a seguito de ła crixi de l'industria dei ani Otanta, tanti łaoradori rivè inte i deceni precedenti i torna a i paexi de origine, decretando un saldo negativo. A partir dal 2000 sta tendensa ła se ga parò invertio e el saldo l'è poxitivo. No ghè grose diferense da sto punto de vista tra omeni e done.
Comuni più popołè
De i abitanti de ła Bizkaia, sirca el 35% el vive inte ła capital Bilbao e l' 88% inte ła so area metropułitana. Ła provincia l'è divixa in 112 comuni.
Gernika, el paexe considerà centro spirituałe dei Paexi Baschi, l'è situà in Bizkaia.
El paexe più picenin l'è Arakaldo, co 95 abitanti.
Sti qua i'è i comuni de dimension piasè grande:
Istitusion e organi forałi
Łe istitusion e i organi forałi de ła Bizkaia, in quanto teritorio storico dei Paexi Baschi, i'è łe Junte Jenerałi de Bizkaia e ła Diputación Foral de Bizkaia.
Bizkaiko Batzar Nagusiak (Juntas Generales de Vizcaya)
thumb|[[Albaro de Gernika e Casa de Juntas]] Łe Junte Jenerałi de Bizkaia i'è l'asenblea unicamerałe che exercita ła potestà normativa sul teritorio storico de Bizkaia. I so membri, ciamè in spagnoło apoderados, i'è ełeti mediante sufragio popołar direto. Łe ełesion łe se verifica ogni cuatro ani, coincidendo co łe ełesion muniçipałi.
Łe Junte Jenerałi łe se riunise inte ła Casa de Juntas de Gernika.
Al dì d'ancó el Partio Nasionałista Basco (PNV-EAJ) l'è el partio egemonico. El vinse in quaxi tuti i comuni e el ga ła majoransa anca al parlamento basco.
Bizkaiko Foru Aldundia (Diputación Foral de Bizkaia)
thumb|240px|right|Pałaso de ła Diputación, Bilbao Ła Diputación Foral de Bizkaia l'è forma da un Diputado General, Jose Luis Bilbao (PNV), ełeto da łe Junte Jenerałi, e da i altri deputati (mia par forsa membri de łe Junte Jenerałi), che i'è dexignè dal Diputado General fin a un masimo de diexe.
Montigny-sur-Armançon
Montigny-sur-Armançon el xe on comun de   152 abitanti del departemento de Côte-d'Or che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Bizkaia
Bizkaiko Foru Aldundia (Diputación Foral de Bizkaia)
Ła Diputación Foral ła exercita el potere executivo e ła potestà regołamentaria in tei anbiti de so conpetensa.
Controło de łegałità
250px|thumbnail|Casa de Juntas de Avellaneda ([[Enkarterriak)]] Łe norme emanè da łe Junte Jenerałi łe se ciama Norme Forałi e i'è superiori in gerarchia a quełe emanè da ła Diputación Foral, denominè Decreti Forałi. Ste qua łe sotostà tute al controło de łegałità dei tribunałi.
Mexi de comunicasion
thumb|240px|Sede de Euskal Irrati Telebista a [[Iurreta.]] Jornałi:
Emitenti radio:
Emitenti de TV łocałe:
Le Verneil
Le Verneil el xe on comun de   102 abitanti del departemento de Savoja che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Bizkaia
Tradision
Gastronomia:
Bacała e merluso a ła bixcaina.
Turixmo
Ła so capital, Bilbao, l'è famoxa par el muxeo Guggenheim de Bilbao e el so estuario.
thumb|400px|Ponte Bizkaia sora l'Estuario. Monumenti e posti interesanti:
Belleau (Meurthe-et-Moselle)
Belleau el xe on comun de   746 abitanti del departemento de Meurthe-et-Moselle che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Brech
Brech el xe on comun de 6 637 abitanti del departemento de Morbihan che el fa parte del rejon Bretagna in Fransa.
George Clooney
__HIDDENCAT__
George Timothy Clooney (Lexington, Kentucky, 6 de majo 1961) l'é un atore, produtore çinematografico e regista statunitense.
El ga reçità in na setantina de difarenti produsion, tra çinema e tełevixion, a partire da ła fin dei ani setanta. El ruoło che lo ga rexo famoxo xe stà cueło del Dott. Doug Ross inte ła serie tełevixiva ER, ruoło interpretà dal 1994 al 2009.
El ga vinto par do volte el Premio Oscar e par tre volte el Golden Globe.
Filmografia parsiałe
thumb|right|300 px|George Clooney co [[Elisabetta Canalis al Festival del Cinema de Venesia del 2009]]
Nanteuil-sur-Aisne
Nanteuil-sur-Aisne' el xe on comun de   135 abitanti del departemento de Ardennes che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Cetraro
el xe un comun inte la provincia de Coxensa chel fa parte de la rejon Całabria
Rebergues
Rebergues el xe on comun de   375 abitanti del departemento de Paso de Calè che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Frasnay-Reugny
Frasnay-Reugny el xe on comun de   88 abitanti del departemento de Nièvre che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Daméraucourt
Daméraucourt el xe on comun de   222 abitanti del departemento de Oise che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Sainte-Agathe-d'Aliermont
Sainte-Agathe-d'Aliermont el xe on comun de   310 abitanti del departemento de Seine-Maritime che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Molandier
Molandier el xe on comun de   237 abitanti del departemento de Aude che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Carlucet
Carlucet el xe on comun de 220 abitanti del departemento de Lot che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Linazay
Linazay el xe on comun de   225 abitanti del departemento de Vienne che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Hacqueville
Hacqueville el xe on comun de   438 abitanti del departemento de Eure che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Chanaleilles
Chanaleilles el xe on comun de   181 abitanti del departemento de Alta Loira che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Courris
Courris el xe on comun de   80 abitanti del departemento de Tarn che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Domptin
Domptin el xe on comun de   654 abitanti del departemento de Aisne che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
1810
El 1810 (MDCCCX in numari romani) el xe on an del XIX secoło.
Rovan
__HIDDENCAT__
Rovan (fr. Rouen, lat. Rothomagus) la xe la cavedal de la Normandia.
Giografia de Capo Verde
Le ìzołe de Cao Verde le xe inte l’Africa Ocidentale, a 570 km da la costa. L’arcipelago el ga diexe ìzołe e sinque ixoloti, che i xe divixi in Barlavento (sora vento) e Sotavento (soto vento). Le ìzołe del grupo Barlavento el xe: Santo Antão, São Vicente, Santa Luzia, São Nicolau, Sal, e Boa Vista. Quele Sotovento, Maio, Santiago, Fogo e Brava. Solo che Santa Luzia no la xe abitada. thumb|left|Mapa de Cao Verde
Le ìzołe de Sal, Boa Vista e Maio le xe piate e no le ga acqua potabile. Montagne le se cata so le ìzołe Santiago, Fogo, Santo Antão e São Nicolau, co la sima pi alta a 2 829 m. El vento, jutà da la sabia chel trasporta dal continente, el contribuisce a l’erosion de le ìzołe. La poca vegetazino no la juta. Se cata albari solo che inte le vali interne. La piova la xe rara (piova mèdia 240 mm), anca se ge sicloni e tenpeste de sabia.
Saint-Cyr-sur-Loire
Saint-Cyr-sur-Loire el xe on comun de  15 960 abitanti del departemento de Indre-et-Loire che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Charnay
Charnay el xe on comun de   474 abitanti del departemento de Departemento de Doubs che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Fiuminata
el xe un comun inte la provincia de Maçerada chel fa parte de la rejon Marche
HTC One (M8)
El  (M8) el xe on tełefono intełijente de ła sèrie HTC One, produxesto da HTC.
Giografia de le Comore
L’arcipelago de le Comore el xe formá da quattro ìzołe pi grandi mese so n’ase nord-ovest sud-est, che le se cata in tel nord del Canal del Mozanbico, tra el Mozanbico e el Madagascar. A le ìzołe pi grandi, se zonta tante ìzołe e scogli picenini. Anca se le xe conosude co i nomi francexi, le ìzołe le xe stá ribatezá co i nomi swahili che zera prima de la colonia. Esse le xe Njazidja (Grande Comore), Mwali (Mohéli), Nzwani (Anjouan), e Mahoré (Mayotte). Le ìzołe le ga n’area de 2 236 chilometri quadrati. El Karthala co i so 2 361 metri, so la Grande Comore, el xe on vulcano ativo.
Njazidja
Njazidja la xe l'ìzoła pi granda, 67 par 27 chilometri, co na superficie totale di 1 146 chilometri quadrati. L’ìzoła la xe de origine vulcanica e la pi recente de formasion in tuto l’arcipelago. Do vulcani i xe i punti pi importanti de la so topografia: La Grille a nord, con n’elevasion de 1.00 metri, el xe spento; el Kartala el xe ativo, la so ultima eruxione la xe del 1977. Tra le do montagne ghe xe n’altipiano de 600 - 700 metri de alteza. La cavedal naxional, Moroni la xe so sta ìzoła.
Nzwani
Nzwani la xe níxola triangolare de 424 chilometri quadrati. Tre cadene montagnoze - Sima, Nioumakele, e Jimilime – le parte da on pico sentrale, el Mtingui (1 575 metri). L’ìzoła la ga na scoliera corallina rente de la riva. Il caoluogo Mutsamudu el xe anca el porto principale.
Calera y Chozas
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Toledo, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja-La Mància.
Giografia de le Comore
Mwali
Mwali la xe longa trenta chilometri e larga dodexe. La xe la pi picenina de le quatro ìzołe e la ga na cadena de coline al sentro. Il caoluogo ze Fomboni.
Mahoré
Mahoré la xe la ìzoła pi vecia. La xe longa 39 chilometri, e larga 22. Le coline le xe base (500 m s.l.m.). La bariera coralina la sirconda l’ìzoła. Dzaoudzi el xe el caoluogo aministrativo di Mahoré.
San Millán/Donemiliaga
__HIDDENCAT__
Bréchaumont
Bréchaumont el xe on comun de   412 abitanti del departemento de Alto Reno che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
San Millán/Donemiliaga
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Álava, che ła fa parte de ła comunità autònoma dei Paexi Baschi.
Giografia de le Comore
Dati generali
punto pi baso: Osèano Indian 0 m
punto pi alto: Karthala 2 360 m
Uso del suolo:
seminativi: 35%
colture permanenti: 10%
foreste e boschi: 18%
altro: 30% (1993 stime)
Brot-Plamboz
el xe on comun del distreto de Le Locle che el fa parte del canton Novocasteło in Svisara
Kevin Sussman
Kevin Sussman, (4 de desenbre, 1970), el ze un ator statunitense.
Montboudif
Montboudif el xe on comun de   190 abitanti del departemento de Cantal che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Firmo (CS)
el xe on comun inte la provincia de Coxensa chel fa parte de la rejon Całabria
Ludesse
Ludesse el xe on comun de   489 abitanti del departemento de Puy-de-Dôme che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Le Brouilh-Monbert
Le Brouilh-Monbert el xe on comun de   228 abitanti del departemento de Gers che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Montigny-sur-Aube
Montigny-sur-Aube el xe on comun de   264 abitanti del departemento de Côte-d'Or che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Pégairolles-de-Buèges
Pégairolles-de-Buèges el xe on comun de 50 abitanti del departemento de Hérault che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Bessèges
Bessèges el xe on comun de 2 844 abitanti del departemento de Gard che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Belleville
Belleville el xe on comun de  1 441 abitanti del departemento de Meurthe-et-Moselle che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Benaguasil
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Vałénsia, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma de Vałénsia.
Neuflize
Neuflize el xe on comun de   783 abitanti del departemento de Ardennes che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
1811
El 1811 (MDCCCXI in numari romani) el xe un an del XIX secoło.
Hautaget
Hautaget el xe on comun de   54 abitanti del departemento de Hautes-Pyrénées che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Les Allues
Les Allues el xe on comun de  1 841 abitanti del departemento de Savoja che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Morlac (formai)
Al Morlac al é an formai a pasta cruda prodoto col lat de vaca inte el Masicio del Grapa, compreso tra le provinse de Belun, Vicensa e de Treviso. Al formai al ciapa al nom de la popolasion morlaca e al gode del riconosimento PAT.
Harcourt
Harcourt el xe on comun de  1 068 abitanti del departemento de Eure che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Sainte-Austreberthe (Seine-Maritime)
Sainte-Austreberthe el xe on comun de   612 abitanti del departemento de Seine-Maritime che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Rebreuve-Ranchicourt
Rebreuve-Ranchicourt el xe on comun de  1 074 abitanti del departemento de Paso de Calè che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Chaniat
Chaniat el xe on comun de   172 abitanti del departemento de Alta Loira che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Dargies
Dargies el xe on comun de   253 abitanti del departemento de Oise che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Chaume-et-Courchamp
Chaume-et-Courchamp el xe on comun de   180 abitanti del departemento de Côte-d'Or che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Malay-le-Grand
Malay-le-Grand el xe on comun de  1 533 abitanti del departemento de Yonne che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Cernoy-en-Berry
Cernoy-en-Berry el xe on comun de   451 abitanti del departemento de Loiret che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
La Trinidad (Benguet)
La Trinidad el xe na sità inte ła provìnsia filipina de Benguet.
Le Houga
Le Houga el xe on comun de  1 170 abitanti del departemento de Gers che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Boismé
Boismé el xe on comun de  1 200 abitanti del departemento de Deux-Sèvres che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Gagliole
el xe un comun inte la provincia de Maçerada chel fa parte de la rejon Marche
Fâchin
Fâchin el xe on comun de   110 abitanti del departemento de Nièvre che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Musée maritime fluvial et portuaire de Rouen
El Musée maritime fluvial et portuaire xe un museo de storia del porto de Rovan e de ła navigazione maritima.
HTC One (M7)
El  (M7) el xe on tełefono intełijente de ła sèrie HTC One, produxesto da HTC.
Saint-Flovier
Saint-Flovier el xe on comun de   566 abitanti del departemento de Indre-et-Loire che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Donzacq
Donzacq el xe on comun de   481 abitanti del departemento de Landes che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
La Brévine
el xe on comun del distreto de Le Locle che el fa parte del canton Novocasteło in Svisara
Benagéber
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Vałénsia, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma de Vałénsia.
Liniers
Liniers el xe on comun de   561 abitanti del departemento de Vienne che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Dorengt
Dorengt el xe on comun de   154 abitanti del departemento de Aisne che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
1812
El 1812 (MDCCCXII in numari romani) el xe un an del XIX secoło.
Charquemont
Charquemont el xe on comun de  2 668 abitanti del departemento de Departemento de Doubs che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Pau
Pau (in sardo: Pàu) el xe un comun itałian de 300 abitanti. El xe in provincia de Oristan inte ła region Sardegna e el se estende so na area de 13,82 km². L'abità el xe situà a 315 metri s.l.m.
Montlay-en-Auxois
Montlay-en-Auxois el xe on comun de   185 abitanti del departemento de Côte-d'Or che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Crespin (Tarn)
Crespin el xe on comun de   131 abitanti del departemento de Tarn che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Aldeanueva de San Bartolomé
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Toledo, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja-La Mància.
Brignac (Morbihan)
Brignac el xe on comun de 186 abitanti del departemento de Morbihan che el fa parte del rejon Bretagna in Fransa.
Łéngue rejonałi de ła Fransa
Le xe ciamae dialeti o patois invence che lengue, al fin de insistar sul so caratar local. Nonstante questo, in lenguistega el termine dialeto no'l se opone al termine lengua, ma el designa na varietà signifigativamente distinta da na lengua dada, tanto che el termine patois el tende a essar evità propio par vìa del valor pezoratìo. Calche lenguista cofà Henriette Walter el se serve indifarentemente de sti tre termini.
Lengue regionai de Franza
Tredese lengue dite rejonai le xe uncuò ogeto de insignamento publico in Franza: Xe de ste lengue qua che se parla co se parla de lengue rejonai.
A l'EBLUL (l'uficio europeo par le lengue manco doparà) el ramo franzese el rancura 10 comunità lenguisteghe: brètone, catalan, còrso, lengue crèole, alemano/alsazian, basco, lussenburghese/moselan, neerlandese/fiamingo, ocitan, e lengue d'oïl.
Jessie White Mario
__HIDDENCAT__
Wittenberg
Wittenberg la xe na citadela todesca de su par zó 46 000 abitanti inte el Land de la Sassonia-Anhalt.
Jessie White Mario
miniatura thumb|right|La caxa de Jessie White a [[Łendinara]] Jessie White Mario (9 de majo 1832, Hampshire, Regno Unìo - 5 de marso 1906, Firense) ła xe sta on inportante personajo del Risorgimento italian. Ła xe sta soranominà "Miss Uragano" o ła Joana d'Arco de ła causa itałiana (st'ultima nomeja ła ghe xe sta dà da Giuseppe Mazzini). Ła xe sta infermiera in quatro canpagne co Garibaldi; ła ga fato ricerche sora łe condision de vita inte i quartieri pì poareti de Napułi e dei minadori de łe solfatare siciliani. Ła ga scrito copioxamente sia come giornałista che come biografa.
Biografia
Jessie ła ga fato da xovane i studi clasici studiando fiłosofia co Félicité Robert de Lamennais ała Sorbona de Parigi tra el 1852 e el 1854. A Parigi Jessie ła ga conosesto Emma Roberts, che ła se considerava ligà a Giuseppe Garibaldi. Łe xe diventà amighe e cuando Emma Roberts ła xe 'ndà a catare Garibaldi prima a Niza e po' in Sardegna, Emma ła ga portà Jessie co eła. A xe sta grasie a sto incontro che Jessie ła ga decixo de dedicare ła so vita ała causa de ł'unificasion italiana.
Inte ła primavera del 1855 ła xe tornà a Londra par diventare el primo dotore dona de ł'Inghiltera. Ła se ga visinà quindi a Giuseppe Mazzini, ałora in bando a Londra. Ła ga scrito articołi spiegando ła situasion italiana e sunando su fondi par ła causa italiana inte el nord Inghiltera e in Scozia. Cuando, inte el 1857, Mazzini el xe tornà a Genoa, Jessie ła ghe ga tegnù drio.
Neufmaison
Neufmaison el xe on comun de   69 abitanti del departemento de Ardennes che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Le Cambout
Le Cambout el xe on comun de   434 abitanti del departemento de Côtes-d'Armor che el fa parte del rejon Bretagna in Fransa.
Buethwiller
Buethwiller el xe on comun de   277 abitanti del departemento de Alto Reno che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Jessie White Mario
Biografia
Col fałimento de ła spedision de Carlo Pisacane, Mazzini el xe scapà Łondra mentre Jessie - col moroxo Alberto Mario - ła xe sta ciapà e mesa in preson a Genoa par cuatro mexi. Inte el diçenbre del 1857 Jessie e Alberto Mario i se ga maridà in Inghiltera. Jessie ła ga continuà a fare comisi in Inghiltera e Scozia. Inte el 1858 Jessie e Alberto i xe 'ndà a Nova York par perorare ła cauxa italiana. Inte ła primavera del 1860 a łi catemo a Ługan, pronti par 'ndare a Genoa par imbarcarse co ła seconda ondà de vołontari che i partiva par ła Siciłia par unirse a Garibaldi. Alberto el xe sta inte el comando visin a Garibaldi mentre Jessie ła faxeva ł'infermiera.
thumb|right|Targa comemorativa de Jessie White a [[Łendinara]]
Ła ga partecipà ała terza guera d'indipendensa inte el 1866, inte ła spedision garibaldina de Monterotondo e Mentana inte el 1867 e infine ła ga seguìo Garibaldi inte ła guera franco-prusiana del 1871. Dopo ł'unificasion italiana, ła se ga ocupà dei problemi sociałi che no i gera inte łe priorità dei primi governi post-unitari.
Dal 1870 ła se ga ocupà de tre projeti de ricerca rigurdanti:
Ła xe morta el 5 de marso 1906 a Firense. El funerałe el se ga svolto co cerimonia non rełigioxa e on łungo corteo funebre el ga traversà łe strade de Firense. Jessie White ła xe sepełìa adeso inte el çimitero de Lendinara visin a so marìo Alberto Mario.
Delincourt
Delincourt el xe on comun de   473 abitanti del departemento de Oise che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Villargent
Villargent el xe on comun de   120 abitanti del departemento de Haute-Saône che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Colosimi
el xe un comun inte la provincia de Coxensa chel fa parte de la rejon Całabria
Auberville
Auberville el xe on comun de   574 abitanti del departemento de Calvados che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Sainte-Beuve-en-Rivière
Sainte-Beuve-en-Rivière el xe on comun de   183 abitanti del departemento de Seine-Maritime che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Benney
Benney el xe on comun de 650 abitanti del departemento de Meurthe-et-Moselle che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Hibarette
Hibarette el xe on comun de   246 abitanti del departemento de Hautes-Pyrénées che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Lussat (Puy-de-Dôme)
Lussat el xe on comun de 917 abitanti del departemento de Puy-de-Dôme che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Bougon
Bougon el xe on comun de   177 abitanti del departemento de Deux-Sèvres che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Lizant
Lizant el xe on comun de   404 abitanti del departemento de Vienne che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Mogliano
el xe un comun inte la provincia de Maçerada chel fa parte de la rejon Marche
Bez-et-Esparon
Bez-et-Esparon el xe on comun de 336 abitanti del departemento de Gard che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Hardencourt-Cocherel
Hardencourt-Cocherel el xe on comun de   259 abitanti del departemento de Eure che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Carnac-Rouffiac
Carnac-Rouffiac el xe on comun de   219 abitanti del departemento de Lot che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Àzia
__HIDDENCAT__
Ł'Axia ła xe el pì grande dei continenti (ła so superfiçie ła xe quatro volte queła deł'Eoropa), ła se prexenta in tel so compleso come na masa continantałe de grande dimension e a xe ł'unica intrà łe tere emerse a esare banià da tre oçeani : ł'Atlantico (co el Mar Giazzal Artego e el Mar Mediteraneo), ł'Indiàn e eł Paçifico.
Ła masa continentałe ła se spenxe a sud co łe tre grandi penìzołe arabica, indiana e indocinexe. Drio 'sta qua vien anca, come prołungamento naturàl, łe ìzołe de l'Indonexia, mentre pì a ost, ne l'Oçeano Paçifico, a ghe xe dei grandi festoni de ìzołe che, da łe Curiłi ał Giapòn, a łe Fiłipine, i dełìmita mari costieri.
Al dì de ancó ła xe divixa pułitegamente in 41 stati menbri de łe Nasion Unìe, 11 stati co ricognosimento parsial, e vari teritori dipendenti.
Leboulin
Leboulin el xe on comun de   346 abitanti del departemento de Gers che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Chanteuges
Chanteuges el xe on comun de   441 abitanti del departemento de Alta Loira che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Les Thuiles
Les Thuiles el xe on comun de   397 abitanti del departemento de Alpes-de-Haute-Provence che el fa parte del rejon Provensa-Alpe-Costa Axura in Fransa.
Courcelles-Sapicourt
Courcelles-Sapicourt el xe on comun de   378 abitanti del departemento de Marne che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Douchy
Douchy el xe on comun de   162 abitanti del departemento de Aisne che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Les Avanchers-Valmorel
Les Avanchers-Valmorel el xe on comun de   784 abitanti del departemento de Savoja che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Le Cerneux-Péquignot
el xe on comun del distreto de Le Locle che el fa parte del canton Novocasteło in Svisara
Rebreuviette
Rebreuviette el xe on comun de   268 abitanti del departemento de Paso de Calè che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Valdegovía
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Álava, che ła fa parte de ła comunità autònoma dei Paexi Baschi.
Beadoro
Beadoro el xe un paexe del Vèneto, frasion de Canpodòro (PD) e el ga sirca mie abitanti, el se trova in provincia de Pàdoa a calche sentinaro de metri dal confin co cueła de Vicensa.
El nase come posto de pasajo par carovane, pełegrini e mesaggeri fin dai tinpi del Inpero Roman. El gaveva el nome de Bibatorium.
Saint-Genouph
Saint-Genouph el xe on comun de  1 050 abitanti del departemento de Indre-et-Loire che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Mónega
destra|senza_cornice|287x287px Ła mónega ła jera na strutura in legno, che ła serviva par tegnere alti i nisiołi e le cuerte del łeto prima de butarse. In tel sentro ła ghea na toła andove métar ła fogara (on contegnitore che el costumava èsar in fero, rame o teracota) che ła vegneva inpienia de bronse calde e de sénare tolte dal fogołar co dei scaldini.
Co el nar vanti de łe descuerte tecnołòxeghe, ła mónega no ła njien pì doparada. Ła vegnea dóparada in tei ani 60 - 70 del 1900. In tel dì de uncó, par otegnere mejori rexultai e pì senpleghi da otegnere, se dópara el scaldasono ełètrego.
Duhort-Bachen
Duhort-Bachen el xe on comun de   664 abitanti del departemento de Landes che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Benavites
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Vałénsia, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma de Vałénsia.
Puits-et-Nuisement
Puits-et-Nuisement el xe on comun de   214 abitanti del departemento de Aube che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Malay-le-Petit
Malay-le-Petit el xe on comun de   339 abitanti del departemento de Yonne che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Villefranche-du-Périgord
Villefranche-du-Périgord el xe on comun de   693 abitanti del departemento de Dordogna che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Montliot-et-Courcelles
Montliot-et-Courcelles el xe on comun de   303 abitanti del departemento de Côte-d'Or che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Villars-le-Pautel
Villars-le-Pautel el xe on comun de   193 abitanti del departemento de Haute-Saône che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Pietrafitta
el xe un comun inte la provincia de Coxensa chel fa parte de la rejon Całabria
Provincia de Salamanca
Ła  ła xe una de łe nove province de ła comunità autònoma de ła Casteja e Leon, inte ła Spagna nord-orientałe.
Comuni
Ła ła xe dividesta in:
Chaume-lès-Baigneux
Chaume-lès-Baigneux el xe on comun de   93 abitanti del departemento de Côte-d'Or che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Villabuena de Álava/Eskuernaga
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Álava, che ła fa parte de ła comunità autònoma dei Paexi Baschi.
Pollenza
el xe un comun inte la provincia de Maçerada chel fa parte de la rejon Marche
1814
El 1814 (MDCCCXIV in numari romani) el xe un an del XIX secoło.
Dieudonné
Dieudonné el xe on comun de   818 abitanti del departemento de Oise che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Caleruela
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Toledo, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja-La Mància.
Pauli Arbarei
Pauli Arbarei (in sardo: Paùli Arbarèi) el xe un comun itałian de 616 abitanti. El xe in provincia de Sud Sardegna inte ła region Sardegna e el se estende so na area de 15,14 km². L'abità el xe situà a 140 metri s.l.m.
Montchamp
Montchamp el xe on comun de   136 abitanti del departemento de Cantal che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Boussais
Boussais el xe on comun de   457 abitanti del departemento de Deux-Sèvres che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Sainte-Colombe (Seine-Maritime)
Sainte-Colombe el xe on comun de   215 abitanti del departemento de Seine-Maritime che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Val de Schievenin
La Val de Schievenin (o Val de Sćevenìn) al ze na val vèneta, situada interamente int’el teritorio feltrin (inte la provinsa de Belun). La val inisia da łe sorgenti del torrente Tegorzo (che la traversa) inte’l Sas de le Caore e la finise a Quero. La ze serada a sud dal Masicio del Grapa e a nord da le vete feltrine.
La val al ciapa al nom de la omonima frasion del comun de Quèro Vas.
Hiis
Hiis el xe on comun de   251 abitanti del departemento de Hautes-Pyrénées che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Luzillat
Luzillat el xe on comun de  1 131 abitanti del departemento de Puy-de-Dôme che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Garchizy
Garchizy el xe on comun de  3 726 abitanti del departemento de Nièvre che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Bernécourt
Bernécourt el xe on comun de   179 abitanti del departemento de Meurthe-et-Moselle che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Neufmanil
Neufmanil el xe on comun de  1 020 abitanti del departemento de Ardennes che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Péret
Péret el xe on comun de  1 020 abitanti del departemento de Hérault che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Courcemain
Courcemain el xe on comun de   104 abitanti del departemento de Marne che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Molleville
Molleville el xe on comun de   130 abitanti del departemento de Aude che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Bréhan
Bréhan el xe on comun de 2 305 abitanti del departemento de Morbihan che el fa parte del rejon Bretagna in Fransa.
Calzada de Oropesa
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Toledo, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja-La Mància.
Le Locle
el xe on comun del distreto de Le Locle che el fa parte del canton Novocasteło in Svisara
Regni de i Grandi Laghi
right|350px|thumb|Ła region de i Grandi Laghi dal satèłite En te le zona de i Grandi Laghi, vari regni –quasi tuti de origine bantu i se ga svilupà. Co se se riferise a i Regni dei Grandi Laghi se parla de tuti sti regni. Seri i xera solo vasali a regni pi grandi – come i Kagwera e Buzinza sotomesi al regno Buganda – altri i comandava on control totale del teritorio – come el regno Bunyoro, ne l’Uganda de ancò. La majoranza de sti regni i xera poco de pi che sità stato. El re el controlava on teritorio picenin, co nas erie de cai soto de lu. de frecuente i confini del regno i no xera fisici, ma ligà al raporto che el re el gavea co vari cai vilagio. I primi esploratori eoropei a visitar sti regni i xe stà Burton, Speke e Livingstone. Bisogna anca ricordar i misionari de Mill Hill e i Padri Bianchi, par el sud de l’Uganda e el Kenya osidentale, e i Misionari Comboniani par el nord de l’Uganda.
UIL
L'Union Itałiana del Laoro (nome uficiałe Unione Italiana del Lavoro) o UIL ła xe na confederasion sindacal itałiana. Ła xe sta fondà a Roma el 5 de marso del 1950 dopo ła sisión da ła CGIL unitaria.
Hampshire
Ł'Hampshire ła xe na contea picinina sora ła costa meridionałe de ł'Inghiltera inte el Regno Unìo. Ła confina co (In senso orario da ł'ovest) Dorset, Wiltshire, Berkshire, Surrey e West Sussex. Ła gs on'area de 3769 km² e ła se estende inte i punti pì larghi par sirca 90 km da est a ovest e 65 km da nord a sud. Ła cavedal ła xe ła sità de Winchester. El censimento del 2001 el ga recensio na popołasion de 1,24 milioni de abitanti; el teritorio de ła contea el sirconda anca le sità de Portsmouth e Southampton, che parò łe ga aministrasion indipendenti; co łore, ła popołasion ła riva a 1,6 milioni.
thumb|200px|Catedral de Winchester
Teranóva e Łabrador
Teranóva e Łabrador (inglexe: Newfoundland and Labrador ; franxese: Terre-Neuve-et-Labrador) l'è una de łe diexe provinçe del Canada, l'ultima provinça a xontarse a ła confederasion canadexe.
L'è situà inte ła parte nordorientałe del Paexe, su l'Oçeano Atlantico. Ła provinça l'è conposta da do rejoni: l'ìzoła de Teranóva e l'Łabrador sul continente.
Evołuxion demografega
I rixultati del censimento del 2006 i ga mostrà na popołasion de 505,469 anime.
Popołasion dal 1951
Etnie e minoranse foreste
Secondo el censimento canadexe del 2001, el più grando grupo etnico in Teranóva e Łabrador l'è queło inglexe (39.4%), seguio da queło irlandexe (19.7%), scosexe (6.0%), francexe (5.5%) e nativi (3.2%). Mentre metà de quei che 'à risposto i ga identificà ła so etnicità anca come "canadexe", in un sondajo su ła diversità etnica del 2003 el 38% el se ga definio come "teranovexe".
Łéngue e diałeti
Teranóva ła ga i propi diałeti de l'inglexe, del francexe e de l'irlandexe. I diałeti inglexi parlè in Teranóva e in Łabrador i se somea; in più, el Łabrador el ga anca i so diałeti del Innu-aimun e del Inuktitut.
De łe 499.830 risposte dè in ocasion del censimento rełative a ła łengóa mare, łe łéngue più riportè i'è stè: I dati mostrè i se riferise a łe singołe risposte e a ła parçentuałe totałe. Ghè anca 435 risposte con sia l'inglexe che na łéngua mia ofisiałe, 30 con el francexe e na łéngua mia ofisiałe e çirca 14.305 che no i ga mia risposto a ła domanda o i ga segnà più łéngue mia ofisiałi.
Maligny
Maligny el xe on comun de   802 abitanti del departemento de Yonne che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Harquency
Harquency el xe on comun de   264 abitanti del departemento de Eure che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Dravegny
Dravegny el xe on comun de   132 abitanti del departemento de Aisne che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Rejon de La Araucanía
La Rejon de ła Araucanía ła xe 'nà rejon aministrativa del Ciłe e ła so cavedàl ła xe Temuco.
Divizion pułìtego-aministrativa
350px|thumb|Comuni de ła Rejon de ła Araucanía
Łigamenti foresti
Gobierno de la Región de la Araucanía - Sito ufisial de ła rejon.
Les Belleville
Les Belleville el xe on comun de  3 494 abitanti del departemento de Savoja che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Aprosimante vełare
La  ła xe na consonante, raprexentada inte el alfabeto fonètego internasionałe co el sìnboło.
In Vèneto sto fono el xe prexente e raprexentà co ła létara Ł. El so son el xe tanto "mastegà" e inte ła realtà ła xe ła rispetiva semivocałe de ɘ.
Caraterìsteghe
La consonante ła prexenta łe seventi caraterìsteghe:
Bezouce
Bezouce el xe on comun de 2 299 abitanti del departemento de Gard che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Montecassiano
el xe un comun inte la provincia de Maçerada chel fa parte de la rejon Marche