cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Locomotiva
Nasimento de ła caldaja tubołare
La prima locomotiva che ła połe definirse cofà "moderna" ła ze datada 1829 e se parla de ła Locomotiva Rocket de George e Robert Stephenson. Par ła prima volta ła vegnea doparada na caldaja a strutura multitubołare che ła aumentava fortamente ła superfise de scaldamento ocupando na superfise bastansa reduzesta. L'invension de incorporar tanti tubi de fiama in na caldaja, (dizesta multi-tubołare), ła ze sta brevetada da Marc Seguin, inte el 1827. In pì par ła prima volta el descargo dei fumi el vegnea forsà mediante un ejetore ałimentà dai vapori ezàusti dei siłindri che mejorizava ła prestasion totałe de ła màchina.
Esperimenti inte i Stati Unii de l'Amèrica
Anca inte i Stati Unii de l'Amèrica racuanti inventori i se ghea butà inte l'inpreza de costruir locomotive a vapore: Peter Cooper el ghea costruio na rudimentària locomotiva ła cuała caldaja ła zera costruia co tubasion derivae da cane de fuziłe ma ła màchina ła conseguiva solché 1,43 cavałi vapore. Dal 1830 i esperimenti i ghea tacà dar calche rezultà.
Evołusion e desviłupo
La costrusion de łe locomotive a vapore el ze ndà vanti sensa fermarse finmente a ła seconda metà del XX secoło, co na contìnua evołusion inte łe dimension, inte ła potensa e inte el nùmaro de asi finmente a rivar a de łe prestasion invidiàbiłi anca inte i dì de uncó. Inte el 1938 ła locomotiva Mallard ła ghea stabiłio el record de vełosità de 202 km/ora par łe locomotive a vapore e za inte el 1908 ła zera stada tentada l'aplicasion del motore a turbina. Tutavia ła zera senpre pì rezaltante ła necesità de sostituir el motore a vapore co uno de un'altro zènero co un sbasamento dei costi de dòpara, senpre pì cresenti col costo del carbon.
La sołusion ła zera rivada co ła doparasion dei motori ełètreghi verso de ła fine del XIX sècoło. Par el dòparo dei motori tèrmeghi invese, se ga da spetar ła prima dècada del XX sècoło. Inte el 1912 ła se ghea vesto ła prima locomotiva diesel e, inte el 1914, ła prima diesel a trasmision ełètrega.
Nasimento de ła locomotiva ełètrega
La prima locomotiva ełètrega vera e pròpia, adatada al tràino de veìcułi, ła deriva dal 1879, costruia da Ernst Werner von Siemens, che ła doparava enerzia ełètrega in corente continua a tension bastansa basa gavindo de consevensa na potensa bastansa basa, cauzà dai pochi materiałi izołanti despunìbiłi in cheła època.
La locomotiva feroviària vera e pròpia, co l'atitùdene de sorpasar totalmente cueła a vapore, ła ze stada cueła co corente alternada trifaze, a 3600 volt e a 15 Hz, e ła ghea vedesto el so nasimento in Itàlia inte ła lìnea de ła Valtełina co ła locomotiva FS E.430 che ła raprezenta el primo vero e pròpio ezénpio de motora da treno a liveło mondiałe.
Le locomotive ełètreghe łe zera stae costruie cualche ano dopo anca in corente contìnua a tension intrà 1500 e 4000 volt sostituindo cuełe a trasion trifaze. Inte el 1955 na locomotiva ełètrega franseze, in corente contìnua, ła zera rivà al rècord de 315 km/ora.
Ła dòpara moderna ła porta a favorir łe locomotive ełètreghe par i treni pasajeri e chełe a diesel par lìnee andove che no ghe ze ła ełetrifegasion. Łe locomotive a vapore łe ze uncó poche inte el mondo e doparae par el pì a fini turìsteghi e amatoriałi. Cuazi tute łe lìnee de alta vełosità łe dòpara locomotive ełètreghe.
Hausbrunn
el xe on comun marcà del distreto de Mistelbach che el fa parte del stato de ła Basa Àustria in Austria
Vasseny
Vasseny el xe on comun de   215 abitanti del departemento de Aisne che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Glosaro de One Piece
'Sta chive ła ze na łista parsiałe de i tèrmeni spesìfeghi che i vien doparài inte el mondo imajinario descrivesto sol manga One Piece, scrito e dizenjà da Eiichirō Oda.
Vétraz-Monthoux
Vétraz-Monthoux el xe on comun de  8 900 abitanti del departemento de Alta Savoia che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Glosaro de One Piece
Anbision
L'Anbision (覇気 Haki) ła ze na forsa misterioza che ła pol èsar catà inte onji èsare umano del mondo de One Piece. Inte l'edision itałiana del manga ła ze ciamà de frente col sò nome orizenałe in łengua japoneze, a dir haki. L'Anbision, cofà i Fruti del Diàoło, ła confarise de i poteri soranaturałi (par ezenpio poteri extrasensoriałi) ma, a difarensa de i fruti che biò manjarli, 'sta cuà ła ze na caratarìstega tìpega del corpo umano che ła pol èsar rezvejada, arlenada e donca potensiada. A se cata tri tipi diversi de Anbision, a segonda de łe capasità che łe pol venjar fora: A ze pòsìbiłe che na parsona no ła sipia mìa bona de rezvejar l'Anbision inte el corso de ła só vita. E de fati i ze asè puchi i parsonaji del manga che i ze boni de doparar almanco un de i tri tipi de Haki. Ancura pì ràdeghi ze coełi che i ze boni de dopararli tuti e tri al isteso tenpo (cofà, par ezenpio, el protagonista Luffy). El dòparo de l'Anbision ze na capasità fondamentałe par móvarse e soravìvar inte el Mondo Novo e anca par poder afrontar i ofisiałi pì alti de ła Marina.
Armi Antighe
Łe ze Plùton, Pozèidon e Urànus
Fruti del Diàoło
I Fruti del Diàoło (悪魔の実 akuma no mi), ciamài anca Frutti del Mare inte ła varsion itałiana del anime, i ze de i partigołari fruti da l'orìzene misterioza che i confarise a chi che łi manja de i poteri soranaturałi de vario tipo. El preso da pagar, in canbio del potere brincà, el ze ła perdita de ła capasità de noar in acua e anca ła perdita de ła forsa fìzega e de i poteri onji 'olta che se vien in contato co l'acua de mar o co ła Pria de Mar. N'altro ponto débole de i fruti ze che i poteri i pol èsar contrastài cuande che se se scontra co calcun che el ze bon bon de doparar ła Tonałidà de l'Armadura a levełi alti. Onji èsare umano el pol manjar solche un fruto sinò, se'l proase a manjàrghine n'altro, el só corpo el scioparìa par aria. L'ùnega parsona che ła ga i poteri de du difarenti fruti el ze el pirata Barbanera ma njancura ze stà spiegà 'sta ecesion. Par de pì A ze inposìbiłe catar du parsone vive che łe gapia el isteso potere parché onji potere el resta univogamente łigà a un presizo posesor fin cuande che 'sto cuà el ze in vita: se el more e łora chel fruto el se rejènera e cusita el pol èsar catà e manjà da n'altra parsona. I Fruti del Diàoło i ze difarensiài in tri categorìe prinsipałi fondàe sol tipo de potere che i pol donar: i Paramisha, i Rogia e i Zòan. Rento de onji categorìa A ghe ze de łe ultariori sotocategorìe de difarensiasion.
Log Pose
Un Log Pose (記録指針 Rogu Pōsu) el ze un tipo partigołare de busoła che el vien doparà solche inte ła Łinea Granda a motivo de łe anomałìe manjèteghe che łe ze tìpeghe de 'sta fasa de mar e che łe fa zbałar na bùsoła normałe. El log pose invese, cuande che se ze fermi inte un łogo, el se manjetiza col canpo manjètego de l'ìzoła che ła ze pì da rente e donca el tende a senjar senpre cheła presiza diresion fin tanto che no se ze rivài. El tenpo de manjetizasion el pol variar da calche dì fin a un ano intiero. Cuande che se scumisia a navegar inte ła Łinea Granda ze donca posìbiłe desìdar tra sete parcorsi diversi che i depende da coeła che ze ła ìzoła che se cata par prima parchè daspò tute chełaltre łe vien in secuensa par via de i canpi manjèteghi che i se rencore un daspó de chełaltro. A onji modo, a presìndar da coeła che ła ze ła partensa, i sete posìbiłi parcorsi i porta tuti al isteso ponto finałe che parò no ła ze l'izoła de Raftel, posto che par rivar łive serve łe informasion che łe ze scolpìe inte łi Road Poneglyph. Par navegar inte el Mondo Novo A ze obrigatorio doparar par fin tri log pose contenporaneamente par via de i problemi manjèteghi che i ze ancura pì ezasperài che inte el Paradizo: depende da l'espariensa e da ła braura del navigador capir coała che ła ze ła pì afidàbiłe de łe tri diresion indicàe.
L'Eternal Pose (永久指針 Etānaru Pōsu) el ze un tipo spesiałe de log pose che el ze stà manjetizà fiso so na serta ìzoła e donca el ìndega senpre cheła diresion.
Going Merry
Ła Going Merry (ゴーイングメリー号 Gōingu Merī-gō), ciamà anca senplisemente ła Merry, ła ze stà ła prima nave ofisiałe de ła Ciurma del Capel de Paja, sostituìa in sèito da ła Thousand Sunny. Inte łi primi capìtułi, vanti de ver 'sta nave, Luffy Zoro e Nami i gavéa doparà na barcheta picenina par móvarse inte el Mar Orientałe. Ła Merry ła ghe ze stà regałà da Kaja, na amiga de Uzop che ła vive inte el Viłajo de Shirop, al tèrmene del scontro de i Mugiwara co ła ciurma del pirata Kuro. Da'l ponto de vista tècnego ła jera na caraveła a un soło àlbaro co ła veła triangołare, da ła łinea conpata e zgagia in navigasion. Ła gheva solche du canoni: un a prora e un a pupa. Fin tanto che ła ciurma ła jera de 5-6 menbri ła nave ła podéa ofrir spasi e łocałi pa' star tuti bastansa còmodi. Ła Merry ła ga conpanjà Luffy e i conpanji dal Mar Orientałe fin rento de ła Łinea Granda, par dir che co 'sta nave i ze stài boni anca de rivar so i Mari del Sieło durando ła saga de Skypiea. In cheła ocazion ła caraveła la gheva reportà de i dani bastansa seri e donca la gavéa da èsar reparada inte łi cantieri navałi de Water Seven, indóe che ghe łaora i mejo mistri d'asa del mondo. Maldestin i carpentieri i ga comunegà che ła nave ła gavéa da èsar dezmantełada parché non ła jera pì segura pa' nar sol mar, e 'sta storia ła ga scaenà ła reasion rabioza de Uzop che no'l condividéa 'sta desizion parché, fin a chel momento, el se jera senpre sintìo łu el responsàbiłe de ła Merry e 'l ghe gavéa pensà senpre łu a taconarla su a ła bona. Da cuanto che el jera inrabià el ga parfin mołà ła ciurma pa' un serto tenpo. Via de tut ła Merry ła ze reconparsa sol fenir de i avegnimenti de Enies Lobby guidada dal só Klabautermann, a dir un spìrito misteriozo che el incarna l'ànema de onji inbarcasion. A'l tèrmene de 'sta aventura i Mugiwara i ga meso su un funerałe vichingo pa' sałudar e rengrasiar ła Merry e co coeło ła ze stà bruzà definitivamente, un de i epizodi pì comoventi de tuto el manga. Via de tut Franky el ga recuperà ła połegia de ła caraveła, a forma de testa de piègora, e ła ga redoparada inte un barchin a vapor che el serve cofà mezo vełose da zbarco pa' ła Thousand Sunny, de fati 'sto barchin el vien ciamà purpio Mini-Merry.
Poneglyph
I Poneglyph (歴史の本文Pōnegurifu, let. "Testo de ła Storia", voltà col tèrmene Poignee Griffe inte l'edision itałiana del manga) i ze de łe stełi ziganti de pria a forma de cubo sparpanjàe in tuto el mondo de One Piece. In totałe savemo che ghe ne ze 30 de 'ste stełi e savemo che łe ze stàe fate su da i avi de ła fameja Kozuki, durando el Sècoło Vodo, doparando un materiałe indistrutìbiłe e co na tècnega de insizion sconosùa. Onji stełe ła ga de łe iscrision fate inte na łengua misterioza che ła podarìa èsar coeła doparada inte el Renjo Antigo. Donca desifrar i testi de i Poneglyph ła ze na grave viołasion de ła łeje del Goerno Mondiałe e trazgredirla sinjìfega risciar parfin ła pena de morte. Nico Robin, l'archeòłoga de i Mugiwara, ła ga na reconpensa sol cao e ła ze resercada dal Goerno purpio parché ła ze restà l'ùnega parsona al mondo che ła ze bona de łèzar e capir el sinjifegà de 'sti testi misteriozi. E chi che el ze bon de seitar tute 'ste informasion el pol catar el modo de rivar inte l'ìzoła de Raftel al tèrmene del Mondo Novo, a dir indóe che se dize che ghe sipia el tezoro One Piece e ła spiegasion de ła storia vera del mondo. Fin deso solche Gol D. Roger, el Re de i Pirati, el ze stà bon de conpletar 'sta inpreza siben che no'l gavese ła conosensa de ła łengua antiga. Silvers Rayleigh, el capitan vicario de ła ciurma del Re de i Pirati, el ga parò spiegà a i Mugiwara che Roger el gheva un misteriozo potere che el ghe fazéa sintir "ła voze" de łe robe. I Poneglyph i ze spartii in tri categorìe che łe se difarensia in baze al tipo de informasion che ła vien reportada so i testi de łe iscrision:
Pria de Mar
Ła Pria de Mar (海楼石 Kairōseki, let. "Pria del Osèano", voltà col tèrmene Agalmatolite inte l'edision itałiana del manga) ła ze na sostansa naturałe asè ràdega e misterioza che ła se pol catar inte el mondo de One Piece. Ła vien considarà cofà un tipo partigołare de pria siben che ła vien łaorada e modełada cofà un metało. Oltra che èsar asè dura e rezistente ła ga ła caratarìstega de "emanar" ła istesa enerzìa del mar, donca cuande che ła vien tocada da na parsona che ła ga manjà un Fruto del Diàoło ła provoca su de łu l'efeto conpanjo del acua de mar, a dir coeło de zmorsarghe i poteri e ła forsa. Par 'sto motivo ła Marina ła dòpara łe manete fate de Pria de Mar cuande che ła ga da arestar calcun che el ga i poteri de i fruti e, a onji modo, ła dòpara 'ste manete co tuti parché el materiałe el ze indistrùtìbile e bon anca par chi che el ga na gran forsa fìzega. De 'sta sostansa ze fato anca el partigołare baston doparà dal Capitan da Mar Vicario Smoker, ma co na inpunjadura revestìa de n'altro materiałe parché anca 'sto ofisiałe el ga i poteri de i fruti. Ła Pria de Mar ła ze doparada, senpre da ła Marina, par revestir el fondo de łe só navi cuande che łe ga da pasar traverso de łe Fase de Bonasa, par el motivo che l'enerzìa del mar, emanada da ła sostansa, ła tien chieti i mostri marini che inpesta chełe acue, almanco pa' un poco de tenpo.
Berry
I Berry (ベリー Berī) i ze ła vałuta monedaria doparada scuazi dapartut inte el mondo de One Piece. Inte ła varsion itałiana del anime i ze ciamài anca Danari. I Berry i ze disponìbiłi sia soto forma de banconote de carta che sotoforma de monèe de metało. I taji de carta i pol èsar da 10.000, 5.000 e 1.000 Berry, tamentre łe monèe łe ze da 500, 100, 50, 10, 5, 1 Berry. Pa' far un ezenpio del vałor de i Berry A se pol considarar che i Mugiwara i jera prunti a spéndar anca 200.000.000 de Berry par cronpar na nave nova a Water Seven, donca A ze posìbiłe che ghe sipia na serta corespondensa de 'sta vałuta virtuałe co ła cuotasion reałe del Yen japoneze.
Extol
L'Extol (エクストル Ekusutoru) ła ze ła vałuta monedaria doparada a Skypiea. Un Berry el val sirca 10.000 Extol.
13 de zugno
El 13 de zugno el ze el 164° dì dal scumìsio de l'ano drio del całendàrio gregorian e el 165° inte i ani bizesti. Par rivar al cao de l'ano ghe vołe oncora 201 dì.
Morti
1231 – Sant'Antonio da Padoa
Zungri
el xe on comun inte la provincia de Vibo Vałensia chel fa parte de la rejon Całabria
La Celle-Condé
La Celle-Condé el xe on comun de   202 abitanti del departemento de Cher che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Davenport (Iowa)
Davenport ła xe na sità del stato del Iowa, inte i Stati Unii de America, co na popołasion de 100.827 abitanti (2008).
Ła xe sede de ła contea de Scott.
Corronsac
Corronsac el xe on comun de   813 abitanti del departemento de Alta Garona che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Arraya de Oca
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Burgos, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Arbot
Arbot el xe on comun de   70 abitanti del departemento de Alta Marna che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Calvanico
'Calvanico el xe un comun italian de 1 570 abitanti. El xe in provincia de Salerno inte ła rejon Canpania e el se estende so na area de 14,91 km². L'abità el xe situà a 600 metri s.l.m. El confina co i comuni de Fisciano, Giffoni Sei Casali, Giffoni Valle Piana, Montoro, Serino e Solofra.
Sablonnières
Sablonnières el xe on comun de 721 abitanti del departemento de Seine-et-Marne che el fa parte del rejon Île-de-France in Fransa.
Villeneuve-la-Rivière
Villeneuve-la-Rivière el xe on comun de 1 316 abitanti del departemento de Pyrénées-Orientales che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Grandvillers
Grandvillers el xe on comun de   753 abitanti del departemento de Vosges che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Notre-Dame-de-Livaye
Notre-Dame-de-Livaye el xe on comun de 117 abitanti del departemento de Calvados che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Gigors-et-Lozeron
Gigors-et-Lozeron el xe on comun de   193 abitanti del departemento de Drôme che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Corbalán
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Teruel, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Aragona.
Bans
Bans el xe on comun de   191 abitanti del departemento de Jura che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Dargnies
Dargnies el xe on comun de  1 246 abitanti del departemento de Somme che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Ustou
Ustou el xe on comun de   301 abitanti del departemento de Ariège che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Bours
Bours el xe on comun de   617 abitanti del departemento de Paso de Calè che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Terno d'Isola
el xe on comun inte la provincia de Mantoa chel fa parte de la rejon Lombardia
Bogy
Bogy el xe on comun de   434 abitanti del departemento de Ardèche che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
La Bazoche-Gouet
La Bazoche-Gouet el xe on comun de  1 224 abitanti del departemento de Eure-et-Loir che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Saint-Martin-en-Bresse
Saint-Martin-en-Bresse el xe on comun de  1 921 abitanti del departemento de Saône-et-Loire che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Séniergues
Séniergues el xe on comun de   131 abitanti del departemento de Lot che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Varen
Varen el xe on comun de 654 abitanti del departemento de Tarn-et-Garonne che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Cabana de Bergantiños
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de A Coruña, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Gałìsia.
Bussière-Badil
Bussière-Badil el xe on comun de   391 abitanti del departemento de Dordogna che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Sangano
el xe un comun inte la provincia de Turin chel fa parte de la rejon Piemonte
Honnechy
Honnechy el xe on comun de   549 abitanti del departemento de Nord che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
La Selle-en-Luitré
La Selle-en-Luitré el xe on comun de   613 abitanti del departemento de Ille-et-Vilaine che el fa parte del rejon Bretagna in Fransa.
Hagen
Hagen el xe on comun de   362 abitanti del departemento de Moselle che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Pifania
Ła Pifania (nome intiero Pifania del Signor) ła xe na fasta cristiana che ła vien dodexe dì dopo el Nadałe. Jesù Cisto el se manifesta in tuta ła łuxe da ła so divinità ai Re Maji.
Etimołoxia
Ła paroła Pifania ła vien dal grego: επιφάνεια che vol dir manifestasion.
685 v.C.
El 687 v.C. o p. de C. (DCLXXXV v.C en numari romani) el xe un an del VII sècoło v.C..
Staatz
el xe on comun marcà del distreto de Mistelbach che el fa parte del stato de ła Basa Àustria in Austria
Le Lieu
el xe on comun del distreto de Jura-Nord vaudois che el fa parte del canton Vaud in Svisara
Colio (Slovenia)
Colio (in sloveno Brda, in furlan Cuei) el xe on comune de 5.765 abitanti inte ła Slovenia osidentałe, conposto da diverse łocałità sparse.
El nome el rapresenta anca on'area ziogràfega cołinare posta tra el fiume Ixonso e el so afluente de drita, fiume Iudrio, a cavało confin italo-sloveno. El xe xemełà col comune italian de Cormons, che el se cata a pochi chiłometri.
Dal 1920 al 1947 el Colio el gera teritorio italian apartenente a ła Provincia de Gorisia; sto comune el gera ciamà "San Martino-Quisca".
Łista dei patrimoni de l'umanità
N.B.: El nùmaro intrà parentezi el ìndega l'ano de ingreso inte ła łista.
Suscévaz
el xe on comun del distreto de Jura-Nord vaudois che el fa parte del canton Vaud in Svisara
Gansu
El Gansu (cineze tradisional 青海, pinyin Gānsù) el ze 'na provinsa de ła Cina osidental. El konfina a nord ko ła Mongołia, ła Mongołia Interna e el Niṅšia, a est ko el Šenši, a sud ko el Sicuan, a sudovest co el Ciṅhai, a nordovest co el Šinciaṅ.
Danemarca Meridionałe
El  ła xe na rejon de ła Danemarca, ativa dal 1° de Xenaro del 2007.
Gansu
Ła ze 'na area konprendesta intra el Altopian de el Tibet a sudovest e el Altopian de Huaṅtu (o de el loess ) a nordest.
Zeografia fizega
El teritorio a nord el ze pian, a sud se kata invese ła kaena montagnoza de Ciłian ; al sentro el teritorio el se strenze inte ła rejon istorega de el Coridoio de Hexi. El fiume prinsipal el ze el Fiume Zało.
Zeografia umana
Ła popołasion ła ze konpoñesta da sirka el 92% de Han, ko molte minoranse difarenti; sirka el 73% łi vive in kanpaña.
Soło ke łe vałi łe vien koltivae; vien su koton, łin (desfrutà par farghe ojo), granturko, mełoni, mejo e gran. Ła baze de ła ekonomia ła ze ła estrasion de minerałi (in modo partikołar tere rare), petrołio e karbon.
Ge ze inpianti par ła produsion de ełetrisidà, industrie petrolkimege, de makinari par l'estrasion de petrołio, e de materiałi par ła ediłisia.
Verdellino
el xe on comun inte la provincia de Bergamo chel fa parte de la rejon Lombardia
Stronsdorf
el xe on comun marcà del distreto de Mistelbach che el fa parte del stato de ła Basa Àustria in Austria
Pato tripartio
El Pato tripartio o Tratà tripartio (dizesto anca "Ase Roma-Berlin-Tokyo") el ze sta un acordo sotoscrivesto a Berlin inte el 27 de setenbre del 1940 dal goerno del Terso Reich todesco, dal Regno de Itàlia e da l'Inpero japoneze col fine de reconósar łe àree de influensa in Eoropa e Àzia. In Itàlia sto cuà el ze sta suito rebatezemà "Roberto", acrònemo de Roma-Berlin-Tokyo.
Oficiozamente, secondo el tratà, ste tre potense łe se lejitimava el derito de potensa "guida", cadauna inte na pròpia àrea: l'Eoropa par ła Zermània, el Mediteràneo par l'Itàlia e l'Estremo Oriente par el Japon.
Firmatari
El pato el ze sta firmà da raprezentanti del Terso Reich (Joachim von Ribbentrop), de l'Inpero japonze (anbasador japonezo in Zermània Saburō Kurusu) e del Regno d'Italia (ministro dei èsteri Galeazzo Ciano).
Inte i mezi seventi el pato el zera vegnesto sotoscrivesto da:
Montelupo Fiorentin
Montelupo Fiorentin el xe on comune de 11212 abitanti inte ła provincia de Firense. El xe famoso par ła produsion de çeramiche e véro.
Frasion
Pulica, Turbone, Botinaccio, Sammontanam, Samminiatello, Camaioni, Citerna, Erta, Fibbiana, Graziani, La Torre, Ambrogiana e San Quirico.
Gałarìe de l'Academia
Łe Gałarìe de l'Academia de Venesia łe ze un muzeo statałe itałian. Łe se cata inte’l Sestier de Dorsoduro ai pìe de’l ponte de l'Academia, in cueło che insin a’l scominsio de’l XIX sècoło el gera el vasto conpleso formà da ła Cieza de Santa Maria de ła Carità, da’l convento dei Canonici Łateranensi e da ła Scoła Granda de Santa Maria de ła Carità (l'ingreso el ze par el portałe de ‘st’ùltema). Łe ciapa el nome de l’'Accademia di Belle Arti, che ła łe ga verte inte’l 1817 e ła ghe n’a desconpartìo ła sede fin a’l 2004.
Łe rancura ła megio cołesion de arte venesiana e veneta, soratuto łigada ai depinti de’l parìodo che’l va da’l XIV a’l XVIII sècoło: tra i mazori artisti raprezentati A fegura Tintoretto, Giambattista Pittoni, Tiziano, Canaletto, Giorgione, Giovanni Bellini, Vittore Carpaccio, Cima da Conegliano e Veronese. A se ghe conserva anca altre forme d’arte cofà sculture e desenji, intrà i cuałi el sełebéremo Uomo vitruviano de Leonardo da Vinci (esposto soło in ocazion partegołare).
Łe ze de propietà de’l Ministero par i beni e łe atività culturałe, che da’l 2014 el łe anoveràe intrà i istituti muzeałi dotà de autonomia spesiałe.
Cieza e convento
Costruìi inte’l XII sècoło, cieza e convento i ospitava a partir da’l sècoło drìo na Scoła de Batùi par resévarne un sostenjo econòmego. Inte’l XV sècoło łe rendite łe ga aumentà grasie a’l sostenjo de’l venesian papa Eugenio IV, parmetendo de renovar e zlargar ultariormente i edifisi.
El conpleso el ga fiorìo anca inte’l sècoło drìo, tanto da afidarghe ad Andrea Palladio un prozeto asàe anbisiozo par el convento, mai conpletà. L'insendio de’l 1630 el senja invese l’inviada decadensa, culminada inte’l 1744 inte’l croło de’l canpaniel.
Inte’l 1768 l'órdene dei Canonici Łateranensi el ze stà soprimesto e ła cieza ła ze stà serada inte’l 1806.
Ła Scoła Granda de Santa Maria de ła Carità
Ła Scoła de ła Carità fondada inte’l 1260 ła ze stà una de łe prime Scołe Grande (cioè dei Batùi). Ospitada prima inte łe cieza deSan Leonardo, cuindi a ła Zueca, za inte’l 1261 ła gaveva ontenjùo spasi in ‘st’altro convento. Cofà łe altre scołe ła gaveva conpiti de mutuo socorso e de carità verso i pòvari, che ła coltivava anca mediante investimenti ben spesìfegh de łe sume pagàe dai confradełi e da ła Repùblega.
Grasie a łe só richese ła fragia ła ga podesto agiutar a pì repreze i Canonici acuistandone de łe propietà, cofà el teren sora el cuało a partir da’l 1344 ła ga costruìo ła propia sede definitiva. L’entrada ła ze restada tutavia in comun co’l convento, e ła zera ła porta ancora ancùo prezente a sanca de l’ingreso atual e decorada da edicołe gòteghe co i santi protetori de ła scoła. Internamente ła se ga arichìo de un sofito a casetoni inte ła sała capitołare (XV sècoło, conservà) e de numarozi depinti. Infra i pì inportanti do òpare esponeste inte ła cołogasion orizenal (ex Sała de l'Albergo de ła Scoła): ła Presentazione di Maria al Tempio de Tiziano (1538) ed il Trittico della Madonna della Carità de Antonio Vivarini e Giovanni d'Alemagna (1480); łe altre do òpare de ła serie, el Sposalizio della Vergine de Giampietro Silvio e l'Annunciazione de Girolamo Dente, łe se cata invese ancùo inte ła parochial de Mason Vicentino.
Intorno a’l 1760 Bernardino Maccaruzzi e Giorgio Massari i ga aportà modifeghe sia drento che fora, co ł conpleta sostitusion de ła presedente fasada gòtega e ła vertura de’l portal so’l canpo (ła fasada ła acuizirà l’aspeto atual inte’l 1830). Sebene oncora prospera, anca ła Scoła ła ga subìo ła sopresion inte’l 1806.
Storia de łe Gałarìe
Fin da ła fondasion (1750) l'Academia ła acuiziva òpare d'arte co finałità didàteghe e de restauro. Co ła cazùa de ła Serenisima (1797) e el tratado de Prezburgo (desenbre 1805), Venesia ła zera entrada inte l’orbita franseze devenjendo una de łe provinse de’l Renjo Itàłego creà da Napołeon. A ze stà in ‘sto parìodo che numarozi decreti i ga portà a ła serada de tuti i pałasi pùbleghi, a ła sopresion de monastieri e conventi, a ła sopresion de suparzó 40 parochie e suparzó 200 edifisi de culto, nonché a ła demołision de tanti altri. I ogeti d’arte che no i gaveva ciapà ła via de ła despersion (racuanti i zera fenìi a’l prinsipal muzeo de’l renjo daspò el Louvre, Brera), i ze stà rancurà a l’Academia, co finałidà esensialmente didàteghe par i studenti d'arte.
Ła sede orizenal de ła rancura ła zera el Fontegheto de ła Farina, ma drioman ła disponibiłità de edifisi pasài a łe autorità daspò łe sopresion ła ga fato optar, inte’l 1807, par el convento dei Canonici Łateranensi, ła cieza e ła Scoła de ła Carità. Ła sistemasion de un conpleso de edifisi cusì vario ła ze stà acołiesta co parplesità da parte dei acadèmeghi, soratuto pa’łe enorme speze che gavarìa conportà el trasferimento e l'adatamento, ma ła desizion governadiva no ła gavea mudà. Cusì zera stà invià fondi (fisi) łaori incargando el catedràtego Giannantonio Selva e l’arlevo Francesco Lazzari: ła cieza ła gera stà spartìa in anbienti, sia in orizontal che in vertical ełiminando tuti i altari e i aredi; el piano infarior el ze stà spartìo in sincue grandi anbienti destinài a ła scoła, mentre in cueło suparior zera stà recavài do grandi sałoni iłuminài da łuminałi e resevà a l’espozision de łe òpare d’arte; zera stà invese muràe łłe orizenarie fenestre gòteghe de ła cieza. Inazonta el convento el gaveva perdesto parte de l’inpianto paładian par consentir ła costrusion de nove ałe (1834), ła fasada ła ze stà refazesta da’l Lazzari (1830) e l'atrio de ła Scoła l’è stà modifegà.
El primo nucleo de ła cołesion el conprendeva anca i sazi dei arlevi e na rancura de zesi (da cui el nome a’l plural "Gallerie"), e el ze stà esponesto co suceso inte’l 1817. Ła rancura ła se gaveva arichìo e depinti repotài da ła Fransa sconfizesta e soratuto dei łasi de grandi cołesionisti Ultariore acuizision łe se ga aveste a’l pasagio de łe Gałarìe a’l Stato (1879) e łe ze sevitàe anca drioman. Ła divizion intrà ła scoła d'arte e el muzeo ła ze stà inviada inte’l 1870 e fenìa soło inte’l 1882. Un primo reórdeno de ła pinacoteca, co l'ełiminasion dei cuadri de l’Otosento, el se ga avùo inte’ll 1895 soto ła diresion de Giulio Cantalamessa: i ezigui ezenpi de scołe non venete i zera stà rancurà e el resto dei depinti ordenà in maniera cronołòzega; i grandi sicli de tełeri i zera stà riunìi inte i do sałoni de ła cieza de ła Carità (Storie di sant'Orsola de’l Carpaccio e i Miracoli della reliquia della vera croce de artisti vari); ła Presentazione di Maria al Tempio de Tiziano ła ze stà infin łogada inte ła Sała de l'Albergo de ła Scoła, a’l fin che ła tornase inte’l contesto orizenal par el cuało ła gera stà ideada.
Durando l’ùltemo ràdego i caołaori venesiani i ze stà protezesti in racuanti depoziti desentrài, tra cui ła rocca di Sassocorvaro. Inte’l 1944-1949 zera stà ezeguìi ultariori łaori de amodernamento drìo i pì resenti prinsipi muzeogràfeghi, predesponendo, soto ła dresion de Vittorio Moschini, na restruturasion e na zonta de un novo edifisio cołegà a łe sałe otosentesche, òpare de łe cuałe A se ga ocupà Carlo Scarpa. Soło inte’l 1960 tałe intarvento el ga podùo dirse definitivamente concludesto, co un diradamento de łe òpare, l'ełiminasion dei falsi stòreghe  e na mazor atension ai materiałi doparà.
Soto ła diresion de Francesco Valcanover, tra el 1961 e el 1967, zera stà azornà i inpianti e i servisi. In pì ze stà resistemada ła cołesion gràfega a l’ùltemo pian, in anbienti postatamete climatizài. In tenpi pì resenti A ze stà verto un novo depozito a l’ùltemo pian de l’edifisio de Palladio, e se ga provedùo a na zenarałe revizion dei ałestimenti. Inte’l parìodo 2001 - 2003 i anbienti de ła Gałarìa i ze stài a’l sentro de un prozeto de iłuminasion e anpliamento de łe aree espozitive. Alguni de ‘st’altri intarventi i ze stà reałizài anca grasie ai fondi de’l Zogo de’l Łoto, in baze a cuanto regołà da ła legge 662/96.
Łe cołesion
Ła cołesion ancùo ła pol èsar spartìa in: òpare da senpre in Santa Maria de ła Carità e inte ła só Scoła, òpare rancuràe durando łe sorpresion, un nùmaro eziguo de łaori dei acadèmeghi cui trasferìi da ła vecia sede, òpare cronpàe postatamente (cofà ła cołesion de zesi de l'abate Farsetti, 1805) e, infin, òpare rivàe tramite łigài. Tra i łigà pì antighi A se recorda L'Annunciazione de Giambattista Pittoni de'l 1757, esposta da cuando che'l zera devenjùo Presidente de l'Accademia, come da tradision inte ła Sała de łe Adunanse de l'Academia, sede de l'Academia de Venesia, e ancùo esponesta inte ła Sała pitura de l'ała Paładiana co Tintoretto, cuełi de Girolamo Molin (1816), che'l ga frutà pluzore òpare de primitivi venesiani, cueło de Felicita Reiner (1833, formałizada soło inte'l 1850), ch ła ga frutà òpare de Piero della Francesca (San Girolamo e il donatore Girolamo Amadi) e Giovanni Bellini (Madonna col Bambino tra le sante Caterina e Maria Maddalena), e cueła de Girolamo Contarini (1838), che ła conprendeva 180 òpare tra cui ła Madonna degli Alberetti e łe Quattro allegorie senpre de'l Bellini, nonché sìe depinti de Pietro Longhi. Ła cołesion gràfega ła se ga formà da'l 1822 co l'acuisto de ła rancura de Giuseppe Bossi conprendente pì de tremiłe tochi, tra cui el famozo Uomo vitruviano ed ezenpi de scoła łonbarda, łigure, bołonjeze, toscana, romana, franseze, todesca e fiaminga.
Inte l'Otosento l'orientamento prevałente de łe cołesion verso ła pitura veneta el zera considarà łimitadivo e A se ga sercà de inpenjìr ła mancansa de òpare de altre scołe traverso na serie de scanbi co istitusion sìmiłe. In realtà, co el fin didàtego el zera decadùo, tałe divarsità ła ze stà finalmente vista cofà na pecułiarità da vałorizar e raforsar.
A metà de l'Otosento Francesco Giuseppe al gaveva conprà par ła gałarìa òpare cofà el San Giorgio de'l Mantegna, el Ritratto di giovane de Hans Memling, ła Vecchia de Giorgione. Soto ła diresion de Cantalamessa ga entrà ła Madonna col Bambino de Cosmè Tura, ła Sacra conversazione de Palma il Vecchio e do łaori zovaniłi de Giambattista Tiepolo. Ła diresion de Gino Fogolari (da'l 1905) ła ghe ga asicurà a'l muzeo altri fondamentałi caołaori, come ła Tempesta de Giorgione e łaori de Luca Giordano e Bernardo Strozzi. Daspò ła pauza dei confliti mondiałi ła gaveva reciapà l'acuizision de nove òpare: inte'l 1949 Guido Cagnola el gavea donà un cuaderno de spegasi de'l Canaletto, mentre inte i ani setanta zera rivàe òpare de Francesco Guardi e Alessandro Longhi. A l'inisio dei ani otanta Valcanover el gaveva revendegà na trentena de òpare recuparàe da Rodolfo Siviero in Zermania e in altri paezi, che oncora łe se trovava inte i depoziti de palazzo Pitti a Firense: tutavia el ga riusìo a otenjir soło oto depinti, tra i cuałi łaori de Giovanni Antonio Guardi, Canaletto e Sebastiano Ricci.
Inte'l zenaro 2018, in ocazion de'l bisentenario de ła prima vertura pùblega de łe Gałarìe, el Mibact in cołaborasion co Venetian Heritage e el Venice in Peril Fund de Łondra, i ga prezentà łe nove acuizision che łe ndarà ad arichir el patrimonio artìstego de'l muzeo: łe teła rafegrurante "La Speranza" de Giorgio Vasari, el framento de ła "Parabola del banchetto di nozze" de Bernardo Strozzi, l'"Autoritratto come Allegoria dello stupore" de Pietro Bellotti e 18 desenji preparadori de Francesco Hayez par el depinto "La distruzione del tempio di Gerusalemme".
Vasari, zonzesto a Venesia datorno a'l 1541, el ga otenjùo ła comision de alguni depinti detinài a'l sofito de na sała de pałaso Corner. Drioman parò a ła fine de'l Setesento, el sofito el ze stà desfabregà, e i respetivi conparti despersi so'l marcà intarnasionałe. Soło inte'l 1987 el Stato, grasia a l'agiuto de łe soraintendense venesiane el ze riusìo a reacuistar tuti i framneti tra cui "La Speranza" el raprezenta el recuparo de uno dei ùltemi prima che el conpleso el podarà èsar reconposto inte ła só totałità e restituìo da novo a ła sità de Venesia.
Drioman ła teła de Strozzi, un framento de na conpozision ovałe pì anpia che ła raprezenta ła "Parabola del banchetto di nozze", n'òpara  orizenariamente conservada inte ła cieza de l'Ospeal dei incurabiłi.
Senpre a'l 2017 resałe l'acuisto de l'"Autoritratto" de Pietro Belotti, una de łe òpare pì singołari ed evocative de ła produsion de'l pitor veneto, dove resta ciaro el tentadivo da parte de l'artista de recuparar ła tradision sincuesentesca venesiana.
Infin i spegasi preparadori de Francesco Hayez, protagonista incontenstà de'l romantisizmo itałian, el ze stà seguramente uno dei mazori pitori europèi de l'Otosento.
Edward Weston (chìmego)
Nato in Inghiltera, trasferìo pì tardi inte i Stati Unii, Weston xe ricordà par i so laori so ła galvanostegia, so łe cełe ełetrochimeghe (tra cui ła piła Weston) e so łe mixure ełetrighe. Xe stà anca un concorente de Thomas Edison inte ło sviłupo dell'industria de generasion e distribusion de ła corente ełetriga.
Biografia
Nato inte el 1850 da na faméja de comercianti, Weston gà studià medexina, ma, pian pian, se gà senpre pì avicinà ała chìmega. Gà dovùo emigrar inte i Stati Unii dopo el diploma in medexina, inte el 1870, e gà catà laoro inte el setór de ła galvanostegia, 'nddove se gà interesà de generasion de corente e gà inventà diversi xeneratori e dinamo. Dopo calche ano gà fondà co altri soci ła Weston Electric Light Company, a Newark, New Jersey, vinsendo anca na gara pà ła fornitura par inluminàre el ponte di Brooklyn.
Xe stà prexidente dell'American Institute of Electrical Engineers (Istituto Americàn dei Ingegneri Ełetrisi) dall'1888. Gà inventà do leghe metałiche, ła costantana e ła manganina, dopàrae oncora on cò pà łe mixure ełetrighe. Gà poi sviłupà strumenti de mixura de ła corente ełetrega e inte el 1888 el tacà a gestir ła Weston Electrical Instrument Corporation, che xe divegnùa famoxa inte el mondo par i voltmetri, anperometri, contatori, mixuratori de rexistensa e frequensa, trasformatori e traxdutori.
Gà catà un metodo par produre magneti permanenti, un tachimetro magnetico e l'anperometro sol cruscoto de łe Harley-Davidson. Gà brevetà ła piła Weston inte el 1893, na piła che ła xenera un voltagio pitosto stàbiłe inte el trascorare del tenpo, dopàra pà ła całibrasion in laboratorio dei voltmetri. El coeficiente de tenperadura xe ridoto grasie all'introdusion de un mecanixmo de nò saturasion, divegnùo ło stàndar moderno. Inte el 1911, cò che ła piła Weston xe divegnùa ło stàndar internasionałe pà ła forsa ełetromotrise, Weston gà rinuncià ałe so royalty de breveto.
Inte el 1936, Weston morì a Monclair inte el New Jersy, dopo 'ver registrà 334 breveti 'mericani.
Laroque
Laroque el xe on comun de   279 abitanti del departemento de Xironda che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Oza-Cesuras
el xe un comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de A Coruña, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Gałìsia.
Villiers
Villiers el xe on comun de   170 abitanti del departemento de Indre che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Paexi catałani
thumbnail|right|Mapa Paexi Catałani (en catalan Països Catalans) i xe i teritori ndo se parla ła łéngua catałana. El xe anca on termino utilixà da i nasionałisti.
I xe:
Davenescourt
Davenescourt el xe on comun de 563 abitanti del departemento de Somme che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Yvoire
Yvoire el xe on comun de   993 abitanti del departemento de Alta Savoia che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Carcedo de Burgos
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Burgos, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Rosta
el xe un comun inte la provincia de Turin chel fa parte de la rejon Piemonte
Vals
Vals el xe on comun de   98 abitanti del departemento de Ariège che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Boursin
Boursin el xe on comun de   255 abitanti del departemento de Paso de Calè che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Brasc
Brasc el xe on comun de   167 abitanti del departemento de Aveyron che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Vaudigny
Vaudigny el xe on comun de   75 abitanti del departemento de Meurthe-et-Moselle che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Stefanaconi
el xe un comun inte la provincia de Vibo Vałensia chel fa parte de la rejon Całabria
Pałasi de Casteło
zeografia Łista dei pałasi de'l sestièr de Castèło a Venesia co un serto rimàrco storico e/o architetonico. 300px|right
Lista
thumb|Pałaso Priuli a l'Osmarin. Foto de [[Paolo Monti, 1968.]]
thumb|[[Pałaso Zorzi Bon, dettaglio. Foto de Paolo Monti, 1968]]
Fuenferrada
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Teruel, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Aragona.
Arc-en-Barrois
Arc-en-Barrois el xe on comun de   743 abitanti del departemento de Alta Marna che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Beauvain
Beauvain el xe on comun de 271 abitanti del departemento de Orne che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Valnegra
el xe on comun inte la provincia de Bergamo chel fa parte de la rejon Lombardia
Bricqueville-sur-Mer
Bricqueville-sur-Mer el xe on comun de  1 212 abitanti del departemento de Manche che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Borne
Borne el xe on comun de   51 abitanti del departemento de Ardèche che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
La Celle (Cher)
La Celle el xe on comun de   348 abitanti del departemento de Cher che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Honnecourt-sur-Escaut
Honnecourt-sur-Escaut el xe on comun de   794 abitanti del departemento de Nord che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Saint-Vincent-de-Reins
Saint-Vincent-de-Reins el xe on comun de 630 abitanti del departemento de Rodano che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Olendon
Olendon el xe on comun de   184 abitanti del departemento de Calvados che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
La Bourdinière-Saint-Loup
La Bourdinière-Saint-Loup el xe on comun de   725 abitanti del departemento de Eure-et-Loir che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Greux
Greux el xe on comun de   157 abitanti del departemento de Vosges che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
La Vèze
La Vèze el xe on comun de   455 abitanti del departemento de Departemento de Doubs che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Vingrau
Vingrau el xe on comun de 606 abitanti del departemento de Pyrénées-Orientales che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
684 v.C.
El 684 v.C. (DCLXXXIV v.C in numari romani) el xe on an del VII sècoło v.C..
Vassogne
Vassogne el xe on comun de   87 abitanti del departemento de Aisne che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Calviac-en-Périgord
Calviac-en-Périgord el xe on comun de   510 abitanti del departemento de Dordogna che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Caora Barbana
La Caora Barbana la ze an animal de le lejende belunesi.
Lejende ligade a la Caora Barbana
La Caora Barbana la ze fata a pressapoch come na caora, ma la ze granda, salvarega e pitost cativa. Par via de i so dent longhi na spana la magna tut quel che la cata in giro, tanto che al sie de paja fa de legn fa de carne. Ghe n'è in giro anca de le vere e proprie storiele che gnea tramandade a voce reguardo la Caora Barbana.
Perrero
el xe un comun inte la provincia de Turin chel fa parte de la rejon Piemonte
Sinto Eugàneo
Sinto Euganeo xe un comune de 2035 abitanti de ła provincia de Padova.
Varennes (Tarn-et-Garonne)
Varennes el xe on comun de   591 abitanti del departemento de Tarn-et-Garonne che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
L'Étrat
L'Étrat el xe on comun de  2 531 abitanti del departemento de Łoira che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Tévenon
el xe on comun del distreto de Jura-Nord vaudois che el fa parte del canton Vaud in Svisara
683 v.C.
El 683 v.C. (DCLXXXIII v.C in numari romani) el xe un an del VII sècoło v.C..
Albuquerque (Novo Mèsego)
Albuquerque ła xe ła cavedal del Stato federà del Novo Mèsego, inte i Stati Unii de America, co na popołasion de 887.077 abitanti (2010).
Lartigue (Xironda)
Lartigue el xe on comun de   40 abitanti del departemento de Xironda che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Dognen
Dognen el xe on comun de 220 abitanti del departemento de Pyrénées-Atlantiques che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Pecqueuse
Pecqueuse el xe on comun de   549 abitanti del departemento de Essonne che el fa parte del rejon Île-de-France in Fransa.
Thorailles
Thorailles el xe on comun de   179 abitanti del departemento de Loiret che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Jutland Setentrionałe
El  ła xe na rejon de ła Danemarca, ativa dal 1° de Xenaro del 2007.
La Ville-ès-Nonais
La Ville-ès-Nonais el xe on comun de  1 203 abitanti del departemento de Ille-et-Vilaine che el fa parte del rejon Bretagna in Fransa.
Cazzano Sant'Andrea
el xe on comun inte la provincia de Bergamo chel fa parte de la rejon Lombardia
Albuquerque (Novo Mèsego)
Ła xe sede de ła contea de Bernalillo.
Belfonds
Belfonds el xe on comun de 205 abitanti del departemento de Orne che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Laa an der Thaya
ła xe na sità del distreto de Mistelbach che el fa parte del stato de ła Basa Àustria in Austria
San Piero de Fełeto
San Piero de Felet al'e' un comùn de 4878 abitanti de ła provincia de Trevixo.
Vinça
Vinça el xe on comun de 2 075 abitanti del departemento de Pyrénées-Orientales che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Bourthes
Bourthes el xe on comun de   853 abitanti del departemento de Paso de Calè che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
La Chapelle-Hugon
La Chapelle-Hugon el xe on comun de   387 abitanti del departemento de Cher che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Éloise
Éloise el xe on comun de   864 abitanti del departemento de Alta Savoia che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Arnancourt
Arnancourt el xe on comun de   91 abitanti del departemento de Alta Marna che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Varilhes
Varilhes el xe on comun de  3 424 abitanti del departemento de Ariège che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Les Clées
el xe on comun del distreto de Jura-Nord vaudois che el fa parte del canton Vaud in Svisara
Massimo d'Azeglio
__HIDDENCAT__
"A gavemo fato ł'Itałia. Adeso a se trata de fare i Itałiani."
- Massimo d'Azeglio
Glandage
Glandage el xe on comun de   113 abitanti del departemento de Drôme che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Massimo d'Azeglio
Biografia
Marchexe e omo połitego de orientamento łiberal moderato, cuxin de Cesare Balbo, el xe sta el primo ministro del Regno de Sardegna dal 1849 al 1852. Durante ła so vita el se ga dedicà anca ała pitura e ała leteratura, sia in veste de scritor połitego che de romanziere. El ga maridà Giulia, fioła de Alessandro Manzoni.
Muros (Spagna)
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de A Coruña, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Gałìsia.
Borée
Borée el xe on comun de   151 abitanti del departemento de Ardèche che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Tropea
el xe on comun inte la provincia de Vibo Vałensia chel fa parte de la rejon Całabria
Saint-Barthélemy (Seine-et-Marne)
Saint-Barthélemy el xe on comun de   329 abitanti del departemento de Seine-et-Marne che el fa parte del rejon Île-de-France in Fransa.
Re Maji
__HIDDENCAT__
Brommat
Brommat el xe on comun de   638 abitanti del departemento de Aveyron che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Re Maji
miniatura|I Maji co i so vestiti tradisionałi. [[Ravena, Baxèłega de Sant'Apolinare Nòvo, ca 600.]] I Re Maji i xe dei personaji mesonà in tel Nòvo Testamento del Vanzeło de Matio. Ła tradision ła vol che i sipia saji, astrołoghi che i ga porta in regało al toxeto Jexù oro, incenso e mira.
I so nomi i xe Melchiore, Baldasare e Gaspare; i ga ła memoria el 6 de xenaro insime a ła festa de ła Pifanìa.
Calès
Calès el xe on comun de   386 abitanti del departemento de Dordogna che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Orbec
Orbec el xe on comun de  2 013 abitanti del departemento de Calvados che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Dernancourt
Dernancourt el xe on comun de   540 abitanti del departemento de Somme che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Saint-Pierre-de-Buzet
Saint-Pierre-de-Buzet el xe on comun de 290 abitanti del departemento de Lot-et-Garonne che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Hordain
Hordain el xe on comun de  1 396 abitanti del departemento de Nord che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Saint-Martin-la-Patrouille
Saint-Martin-la-Patrouille el xe on comun de   62 abitanti del departemento de Saône-et-Loire che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
La Chapelle-Forainvilliers
La Chapelle-Forainvilliers el xe on comun de   201 abitanti del departemento de Eure-et-Loir che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Barésia-sur-l'Ain
Barésia-sur-l'Ain el xe on comun de   150 abitanti del departemento de Jura che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Sérignac
Sérignac el xe on comun de   300 abitanti del departemento de Lot che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.