cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
La Chapelle-Saint-Laurian
La Chapelle-Saint-Laurian el xe on comun de   148 abitanti del departemento de Indre che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Louzouer
Louzouer el xe on comun de   266 abitanti del departemento de Loiret che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Sainte-Gemme (Tarn)
Sainte-Gemme el xe on comun de   902 abitanti del departemento de Tarn che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Thuret
Thuret el xe on comun de   921 abitanti del departemento de Puy-de-Dôme che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Vougrey
Vougrey el xe on comun de   48 abitanti del departemento de Aube che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Barrafranca
el xe on comun chel fa parte del libaro consorsio comunałe de Ena chel fa parte de la rejon Siciłia
Saint-Germain-des-Angles
Saint-Germain-des-Angles el xe on comun de   173 abitanti del departemento de Eure che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Villárdiga
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Zamora, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Saint-Florent-sur-Auzonnet
Saint-Florent-sur-Auzonnet el xe on comun de 1 173 abitanti del departemento de Gard che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
RMS Titanic
__HIDDENCAT__
right|300px|thumb|El Titanic right|300px|thumb|El "Titanic" in fase de costruxion right|300px|thumb|L'afondamento Titanic El Titanic (nome uficiałe: RMS Titanic) el gera un transatlantico britanico, costruìo tra el 1909 e el 1912 inte i cantieri de Belfast (Irlanda del Nord) da ła compagnia White Star Line e afondà al largo de ła costa del Canada durante el so' viajo inaugurałe da Southampton (Inghiltera) a New York inte ła note tra el 14 e el 15 de apriłe 1912 dopo ła cołision co un iceberg.
Ła tragedia, ła pì grande inte ła storia de ła navigazion, xe costà ła vita a oltre 1.500 persone, mentre 706 xe stà i sopravissudi.
Tréhorenteuc
Tréhorenteuc el xe on comun de 122 abitanti del departemento de Morbihan che el fa parte del rejon Bretagna in Fransa.
RMS Titanic
El "Titanic" gera sopranominà "L'inafondabiłe".
Saint-Palais-de-Négrignac
Saint-Palais-de-Négrignac el xe on comun de 438 abitanti del departemento de Charente-Maritime che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
RMS Titanic
El "Titanic" in leteratura
Ała viçenda del "Titanic" xe dedicà el pezo teatrałe in versi del scritore tedesco Hans Magnus Enzensberger Der Untergang der Titanic (1978)
El "Titanic" inte el çinema
Ała viçenda del "Titanic" xe stà dedicà vari film, tra cui queło campion d'incassi e pluripremià del 1997 direto da James Cameron e co protagonisti Leonardo DiCaprio e Kate Winslet.
Le Barboux
Le Barboux el xe on comun de   238 abitanti del departemento de Departemento de Doubs che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Maluenda
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Saragosa, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Aragona.
16 de febraro
El 16 de febraro xe el 47° dì de l'anno secondo el całendario gregorian. Ghe manca 318 dì par la fin de l'anno (o 319 inte i anni bisestiłi).
Villahermosa del Río
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Castellón, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Vałénsia.
Lastebase
Lastebase (nome ufisial in italian Lastebasse) el xe on comune de ła Provincia de Vicensa de 241 abitanti.
Puy-Saint-Eusèbe
Puy-Saint-Eusèbe el xe on comun de   138 abitanti del departemento de Hautes-Alpes che el fa parte del rejon Provensa-Alpe-Costa Axura in Fransa.
Sauvimont
Sauvimont el xe on comun de   66 abitanti del departemento de Gers che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Trontano
el xe on comun inte la provincia de Verbano-Cuxo-Osoła chel fa parte de la rejon Piemonte
Saint-Gilles-Pligeaux
Saint-Gilles-Pligeaux el xe on comun de   295 abitanti del departemento de Côtes-d'Armor che el fa parte del rejon Bretagna in Fransa.
Saivres
Saivres el xe on comun de  1 461 abitanti del departemento de Deux-Sèvres che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Chêne-en-Semine
Chêne-en-Semine el xe on comun de   496 abitanti del departemento de Alta Savoia che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Dintikon
el xe un comun del distreto de Lenzburg che el fa parte del canton Argovia in Svisara
Moulin-sous-Touvent
Moulin-sous-Touvent el xe on comun de 213 abitanti del departemento de Oise che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Croisilles
Croisilles el xe on comun de   646 abitanti del departemento de Calvados che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Giovanni Lanza
__HIDDENCAT__
Giovanni Lanza (Casale Monferrato, 15 de febraro 1810 – Roma, 9 de marso 1882) el ze sta on pułìtego e ex Presidente del Consejo dei ministri del Regno d'Itàlia italian.
Biografia
Istòrego esponente de ponta del Destra storica,
el ze sta anca Primo Ministro del Regno d'Itàlia (14 de diçenbre 1869, 10 de lułio 1873), ministro della pubblica istruzione del Regno di Sardegna (31 de majo 1855, 17 de otobre 1858), ministro delle finanze del Regno di Sardegna (19 de novenbre 1855, 12 de diçenbre 1855), ministro delle finanze del Regno di Sardegna (13 de febraro 1856, 30 de apriłe 1856), ministro delle finanze del Regno di Sardegna (15 de xenaro 1858, 17 de otobre 1858), ministro delle finanze del Regno di Sardegna (18 de otobre 1858, 19 de lułio 1859), ministro dell'interno del Regno d'Italia (28 de setenbre 1864, 1º de setenbre 1865), ministro dell'interno del Regno d'Italia (14 de diçenbre 1869, 10 de lułio 1873), deputà del Regno de Sardegna (8 de majo 1848, 30 de diçenbre 1848), deputà del Regno de Sardegna (1º de febraro 1849, 30 de marso 1849), deputà del Regno de Sardegna (30 de lułio 1849, 20 de novenbre 1849), deputà del Regno de Sardegna (20 de diçenbre 1849, 20 de novenbre 1853), deputà del Regno de Sardegna (19 de diçenbre 1853, 25 de otobre 1857), deputà del Regno de Sardegna (14 de diçenbre 1857, 21 de xenaro 1860), deputà del Regno de Sardegna (2 de apriłe 1860, 17 de diçenbre 1860), Deputà del Regno d'Itàlia (18 de febraro 1861, 7 de setenbre 1865), Deputà del Regno d'Itàlia (18 de novenbre 1865, 13 de febraro 1867), Deputà del Regno d'Itàlia (22 de marso 1867, 2 de novenbre 1870), Deputà del Regno d'Itàlia (5 de diçenbre 1870, 20 de setenbre 1874), Deputà del Regno d'Itàlia (23 de novenbre 1874, 3 de otobre 1876), Deputà del Regno d'Itàlia (20 de novenbre 1876, 2 de majo 1880) e Deputà del Regno d'Itàlia (26 de majo 1880, 2 de otobre 1882).
De tìtuło nobiłiaro de, el ze fioło de e. El ga studià a Università degli Studi di Torino.
El ze morto inte el 9 de marso 1882 a Roma par e i so resti i ze tegnesti inte el.
Saint-Sernin (Aude)
Saint-Sernin el xe on comun de   38 abitanti del departemento de Aude che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Uzer (Hautes-Pyrénées)
Uzer el xe on comun de   105 abitanti del departemento de Hautes-Pyrénées che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Pinguente
Pinguente (en croato Buzet, topònimo de orìgene sèltega - vedi: Selti) el xe un paéxe picenin inte ła val del fiume Chedo (Mirna).
Ła xe stada ła sede del poder venesian in Istria.
A nord-ovest del comun se cata el vàłico de frontiera de San Quirico-Poxan (Sočerga-Posane) chel mete in comunicasion l'Istria enterna intrà Slovenia e Croàsia.
I paéxi tórno a Pinguente i xe: Veta (Vrh), Roso (Roc), Cólmo (Hum), Racise (Racice), Sovignaco (Sovinjak), Lanis-ce (Lanisce) e Marsènigla (Marčenegla).
Italiani
I abitanti de Pinguente, fin al 1945, i gera in granda magioransa de łéngua e cultura itałiana. A ła fin de ła Seconda Guera Mondial i ga łasià quaxi tuti el paéxe. Dèso ghe xe na picenina Comunità de Itałiani tegnuda da Rino Nezić e che ła fa parte del'asociasion Comunità Nasional dei Itałiani de Croàsia.
Cuisy (Seine-et-Marne)
Cuisy el xe on comun de   441 abitanti del departemento de Seine-et-Marne che el fa parte del rejon Île-de-France in Fransa.
Viñas
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Zamora, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Rustenhart
Rustenhart el xe on comun de   859 abitanti del departemento de Alto Reno che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
La Châtre
La Châtre el xe on comun de  4 109 abitanti del departemento de Indre che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Marco Pantani
"Me son rialzà dopo tanti infortuni e son tornà a corere. Stavolta parò gavemo tocà el fondo… Rialzarse par mi sarà tanto difiçiłe"
thumb|right|250 px|Marco Pantani ([[1970-2004)]] Marco Pantani (Cesena, 13 de xenaro 1970 - Rimini, 14 de febraro 2004) l'é stà un coridore de çiclismo italiàn.
Speciałista nełe sałite e sopranominà "El pirata", l'é stà l'ultimo corridore italian ad agiudicarse inte ła stesa stajon sia el Giro d'Italia che el Tour de France (nel 1998).
Le so' squadre xe stà ła Carrera e ła Mercatone Uno.
Castillon-en-Couserans
Castillon-en-Couserans el xe on comun de   400 abitanti del departemento de Ariège che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Plivot
Plivot el xe on comun de   748 abitanti del departemento de Marne che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Panazol
Panazol el xe on comun de  10 972 abitanti del departemento de Haute-Vienne che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Troina
el xe on comun chel fa parte del libaro consorsio comunałe de Ena chel fa parte de la rejon Siciłia
Saint-Germain-la-Campagne
Saint-Germain-la-Campagne el xe on comun de   893 abitanti del departemento de Eure che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Sot de Ferrer
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Castellón, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Vałénsia.
Distreto de Melk
El  l'è uno dei distreti de l'Austria drento al land de ła Basa Àustria.
Val-d'Oust
Val-d'Oust el xe on comun de 2 705 abitanti del departemento de Morbihan che el fa parte del rejon Bretagna in Fransa.
Avesnes-les-Aubert
Avesnes-les-Aubert el xe on comun de  3 640 abitanti del departemento de Nord che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Martel
Martel el xe on comun de  1 597 abitanti del departemento de Lot che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Bussière-Dunoise
Bussière-Dunoise el xe on comun de  1 038 abitanti del departemento de Creuse che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Òpare de mizericòrdia
thumb|upright=3.4|Łe sete òpere de misericordia, Maestro de Alkmaar, ca. 1504. Łe òpere de mixericòrdia xe cuełe domandà da Jexù in tel Vanxeło (Matio 25) par catare misericordia (o perdón dei nostri pecà) e nar rento el so Regno.
Ła tradision catòłega ła ghe ne nota sete, drio el Catechismo de San Pio X e cuel tridentin :
Nissewaard
el xe un comun dei Paexi Basi, situà inte ła provinsa de l'Ołanda Meridionałe.
Savignac-Mona
Savignac-Mona el xe on comun de   138 abitanti del departemento de Gers che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Grandvaux
Grandvaux el xe on comun de   76 abitanti del departemento de Saône-et-Loire che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Saint-Félix-de-Pallières
Saint-Félix-de-Pallières el xe on comun de 252 abitanti del departemento de Gard che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Valstrona
el xe on comun inte la provincia de Verbano-Cuxo-Osoła chel fa parte de la rejon Piemonte
Talant
Talant el xe on comun de  11 689 abitanti del departemento de Côte-d'Or che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Vézelay
Vézelay el xe on comun de   428 abitanti del departemento de Yonne che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Le Bizot
Le Bizot el xe on comun de   309 abitanti del departemento de Departemento de Doubs che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Puy-Saint-Pierre
Puy-Saint-Pierre el xe on comun de   538 abitanti del departemento de Hautes-Alpes che el fa parte del rejon Provensa-Alpe-Costa Axura in Fransa.
La Châtre-Langlin
La Châtre-Langlin el xe on comun de 521 abitanti del departemento de Indre che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Voué
Voué el xe on comun de   681 abitanti del departemento de Aube che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Villarosa
el xe on comun chel fa parte del libaro consorsio comunałe de Ena chel fa parte de la rejon Siciłia
Oropesa del Mar
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Castellón, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Vałénsia.
Pocancy
Pocancy el xe on comun de   168 abitanti del departemento de Marne che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Estrablin
Estrablin el xe on comun de  3 365 abitanti del departemento de Isère che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Cély
Cély el xe on comun de  1 183 abitanti del departemento de Seine-et-Marne che el fa parte del rejon Île-de-France in Fransa.
Mouy
Mouy el xe on comun de  5 288 abitanti del departemento de Oise che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Tełevixion
thumb|right|250px|Tełevixion dei primi ani xinquanta La Tełevixion o Tełe (paroła che ła vien dal greco tele "a distansa" e dal latino video "vardo") el xe uno dei mexi de comunicasion pì difondesti inte el mondo. Ła serve a traxmetare imajini, video e soni a distansa, sotoforma de programi tełevixivi traxmisi dai emisori tełevixivi, sia in direta (live) che in diferita, tute e dò co na çerta latensa, a utenti che i stà in aree xiografeghe dotae de reti de comunicasion (traxmetidori e ripetidori), che i ga un antena par riçevare el segnałe e un televixore par vixionare i servisi riçevui.
La tełevixion ła xe considerada l'evołusion de ła aradio, che ła trasmeteva soło che soni, e ła ga rapidamente par la vełoçità e ła conpletesa de łe informasion, tanto che ła xe divegnesta el primo mexo de comunicasion de masa.
Dexviłupamento e funsionamento
Considerada l'evołusion de l'aradio, ła cual ła xe limitada a ła unjoła difuxion de contegnui sonori, ła tełevixion ła xe stada dexviłupada da difarenti grupi de studio e laoro in difarenti stati del mondo (de conseguensa el xe bastansa difiçiłe capìr chi che ła gapia realmente xenitàda), e ła xe stada dàda al publego soło inte ła fin de ła seconda guera mondiałe
Comacchio
Economia
thumb|left|strada del sentro Łe prinsipałi atività łe xe atualmente conese al turismo, ała pesca comerciałe e, na volta, ała produsion del sałe che ła ga portà in conflito con la Republica de Venesia).
Tełevixion
Dexviłupamento e funsionamento
Se par el sono se podea doparare ła tecnoloxia xà existente de l'aradio, par el video, ła traxmision e ła riçesion de łe imajini, se gheva da studiare nove tecneghe da metare in copia co l'audio.
Chênex
Chênex el xe on comun de   828 abitanti del departemento de Alta Savoia che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Tełevixion
Dexviłupamento e funsionamento
Calcołando łe proporsion de definision che ghe vołe in manjiera che el ocio de l'omo no el s'incòrxa del seguirse de imajini, ma el veda un imajine in continuo movimento, si ghea pensà de metare so un schermo (el tełevixore) un imajine scandìa da na tełecamara (poxisionada da n'altra parte) e traxmetesta via aradio. La tełecamara ła anałixava eletronegamente tocheti infiniteximałi de l'imajine incuadrada, doparando un peneło eletronego de letura che el scandìa l'imajine par righe, da sanca a dreta, faxendo un pacheto de dati de tipo "luxe-scuro" (anałoxego a l'inpisà/stuà e al 0/1 del sistema binario) e ło traxmetìa in manjiera ordinada via aradio.
El Perdigón
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Zamora, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Crouay
Crouay el xe on comun de   529 abitanti del departemento de Calvados che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Tełevixion
Dexviłupamento e funsionamento
Da l'altra parte el riçevidore el decodefegava sti dati traerso n'altro paneło ełetronego (de scritura) che el jera picà da drio so tuto el schermo, senpre par łinee alternàe: sta fasa de ełetroni i inpisava dei fosfori che na volta "eçitài" i faxea luxe, d'łasando stare chełi che i ghea da restar scuri. La fasa de eletroni i vegnea "guidai" da un canpo ełetromagnedego creà da bobine poxisionae sol coło del tubo catodego. I tenpi tanto basi de scansion (25 fotogrami al segondo) i consentìa de rendare łe imajini in seguensa a ritmi pì rapidi a confronto de chełi del çinema, rendendo un bon movimento. Par ła riçesion del segnałe, el xe sta nesesàrio dotare i tełevixori de antene conplese, bone de ciapare con bona anplifegasion łe varie parte del segnałe. La banda che ogni canałe el ocupa el xe de 7 MHz par traxmision in VHF e 8 MHz par traxmision in UHF.
Seigy
Seigy el xe on comun de  1 055 abitanti del departemento de Loir-et-Cher che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Richard Kiel
__HIDDENCAT__
Gargaxon
l'è on comun inte la Provincia autonoma de Bolxan chel fa parte de la rejon Trentin-Alto Àdexe.
Tełevixion
Tełevixion a cołore
Col progreso de łe tecnołoxie ełetroneghe (ma anca co un progresivo redimensionamento dei conponenti drento a łe tełevixion, grasie ai transistor), el xe sta posìbiłe el teorixarse de na traxmision de l'imajine a cołori, anałixando e dividendo l'imajine scandia segondo łe conponenti dei cołori baxe (roso, blè e verde) da riproduxare in anałoxia so schermi andove vegnea meso un strato de fosfori de un soło cołore (sołitamente bianco) co na matrixe poxisionae a delta de fosfori dei cołori baxe, che smisiandose, i creava tuti i cołori.
Richard Kiel
Richard Dawson Kiel (Detroit, 13 de setenbre 1939 - Fresno, 10 de setenbre 2014 ) el xe sta un ator merican.
Filmografia
thumb|right|200px|Michael Dunn e Richard Kiel xe 1966
Tełevixion
Tełevixion a cołore
La tełevixion a cołori ła se ga vùa intrà i ani 1960 e 1970 in tuti i paexi del mondo.
Formài e cuałità
Łe trasmision tełevixive in tuto el mondo łe njien fate, vardando stàndar prestabiłii.
Cannobio
el xe on comun inte la provincia de Verbano-Cuxo-Osoła chel fa parte de la rejon Piemonte
Saint-Germain-sur-Avre
Saint-Germain-sur-Avre el xe on comun de  1 177 abitanti del departemento de Eure che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Bussière-Nouvelle
Bussière-Nouvelle el xe on comun de   85 abitanti del departemento de Creuse che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Saint-Gilles-Vieux-Marché
Saint-Gilles-Vieux-Marché el xe on comun de   354 abitanti del departemento de Côtes-d'Armor che el fa parte del rejon Bretagna in Fransa.
17 de febraro
El 17 de febraro xe el 48° dì de l'anno secondo el całendario gregorian. Ghe manca 317 dì par la fin de l'anno (o 318 inte i anni bisestiłi).
Distreto de Mistelbach
El  l'è uno dei distreti de l'Austria drento al land de ła Basa Àustria.
Egliswil
el xe un comun del distreto de Lenzburg che el fa parte del canton Argovia in Svisara
Pozuelo de Aragón
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Saragosa, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Aragona.
Monserrato
Monserrato (in sardo: Paùli) el xe un comun itałian de 19 965 abitanti. El xe inte ła sità metropułitana de Cajari inte ła region Sardegna e el se estende so na area de 6,43 km². L'abità el xe situà a 8 metri s.l.m.
Castéras
Castéras el xe on comun de   24 abitanti del departemento de Ariège che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Étel
Étel el xe on comun de 1 971 abitanti del departemento de Morbihan che el fa parte del rejon Bretagna in Fransa.
Calcuta
Calcuta (par bengali কলকাতা, pronunzià Kolkata) la xe na cità de l'India de 4 580 544 abitanti, cavologo del distreto de Calcuta, inte el stato federà del Bengala Ocidental dal qual la xe cavedal. In base al numaro di abitanti la cità la reintra inte la classe I (da 100 000 persone in su).
Zoetermeer
el xe on comun dei Paexi Basi, situà inte ła provinsa de l'Ołanda Meridionałe.
Scieurac-et-Flourès
Scieurac-et-Flourès el xe on comun de   40 abitanti del departemento de Gers che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Granges
Granges el xe on comun de   528 abitanti del departemento de Saône-et-Loire che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Avesnes-sur-Helpe
Avesnes-sur-Helpe el xe on comun de  4 495 abitanti del departemento de Nord che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Pensol
Pensol el xe on comun de   180 abitanti del departemento de Haute-Vienne che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Tours-sur-Meymont
Tours-sur-Meymont el xe on comun de   516 abitanti del departemento de Puy-de-Dôme che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Saint-Palais-sur-Mer
Saint-Palais-sur-Mer el xe on comun de  3 897 abitanti del departemento de Charente-Maritime che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Salles (Deux-Sèvres)
Salles el xe on comun de   329 abitanti del departemento de Deux-Sèvres che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Valguarnera Caropepe
el xe on comun chel fa parte del libaro consorsio comunałe de Ena chel fa parte de la rejon Siciłia
Lugo de Vicensa
Lugo de Vicensa (nome ufisial in italian Lugo di Vicenza) el xe on comun de 3 706 abitanti de ła provincia de Vicensa.
Sainte-Camelle
Sainte-Camelle el xe on comun de   119 abitanti del departemento de Aude che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Distreti de Sipro del Nord
I distreti del Sipro del Nord i costituise ła sudivixion teritoriałe de primo liveło del paexe e inte el totałe i xe 6. De sti cuà:
Vic-en-Bigorre
Vic-en-Bigorre el xe on comun de  4 897 abitanti del departemento de Hautes-Pyrénées che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Distreti de Sipro del Nord
Do i se sorapone in parte ai distreti de Sipro: se parla del Distreto de Gazimağusa, che el ciapa na parte de teritòrio apartegnente de iure al Distreto de Famagosta, e del Distreto de Lefkoşa, che el tołe drento parte de teritòrio apartegnenti, de iure, ai distreti de Nicosia e de Larnaca.
Réguisheim
Réguisheim el xe on comun de  1 895 abitanti del departemento de Alto Reno che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Argañín
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Zamora, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Évellys
Évellys el xe on comun de 3 482 abitanti del departemento de Morbihan che el fa parte del rejon Bretagna in Fransa.
Grevilly
Grevilly el xe on comun de   34 abitanti del departemento de Saône-et-Loire che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
La Llosa
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Castellón, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Vałénsia.
Caprezzo
el xe on comun inte la provincia de Verbano-Cuxo-Osoła chel fa parte de la rejon Piemonte
Glorensa
l'è on comun inte la Provincia autonoma de Bolxan chel fa parte de la rejon Trentin-Alto Àdexe.
Isaac Newton
__HIDDENCAT__
Sir Isaac Newton FRS (4 de genaro 1643 - 31 de mars 1727) el xe stato on fìxego, matemàtego, astrònomo, fiłòxofo, alchimista e teòłogo inglexo che el gnen persepio e considerà da on bon nùmaro de studioxi e da la gran parte de la xente cofà uno dei omi pì influenti inte ła stòria. La so publegasion del 1687 de Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica (ciamà de solito Principia) ła xe considerà far parte dei libri pì influenti de la storia de ła siensa, ciapando drento el laoro baxe de la gran parte de la mecànega clàsega. Ten sto laoro, Newton el descrivea la leje de ła gravitasion universałe e le tre leje so el moto che par i tresento ani dopo le ga dominà la visxon sentìfega so el universo fìxego. Newton el ga dasà vedar che al movimento de łe robe inte la Tera e dei corpi sełesti el gnen goernà da na serie de leji naturai dimostrando ła vałidità de la so descuerta recavando le Leji de Keplero e la so teoria de la gravitasion, cavando cosita i ùltemi dubi so el eliosentrismo e fando gner ignansi ła revołusion sentìfega.
Isaak Newton
Ниутон, Айзек न्यूटन අයිසැක් නිවුටන්
Léouville
Léouville el xe on comun de   83 abitanti del departemento de Loiret che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Isaac Newton
Newton el ga fato anca al primo tełescòpio riflesivo e svilupà na teoria dei cołori baxada so la oservasion che on prisma triangolar el deconpone ła luxe bianca inte difarenti colori che i forma el spetro vixìbiłe. El ga formulà anca na leje enpìrega so el rafredamento e el ga studià la velosità del sono.
In matemàtega, Newton el spartise al mèrito co Gottfried Leibnitz par el desviłupo de el càlcoło infiniteximałe. el ga anca dimostrà i teoremi binomiałi generalixai, desvilupando el cusì ciamà "mètodo de Newton" par prosimar i xeri de na funsion, e el ga contribuio a el stùdio de łe sèrie de potense.
Newton el resta oncora influente inte łe siense, come che el ga demostrà on studio fato inte el 2005 da la Royal Society su siensiai e so el pùblego de la Gran Bretagna domandàndoghe chi che el ga avesto on efeto pì grando so la siensa intrà Newton e Einstein. Newton el xe rexultà cheło che el ga avesto el pì grando efeto inte la storia de łe siense, anca se i do omi i xera arente co el xera ora de dir chi che el gavese contribuio de pì par la umanità.
Vixion relijoxa
thumb|200px|La tonba de Newton te la [[Abasia de Westminster]] El stòrego Stephen D. Snobelen el dixe inte i revardi che "Isaac Newton el xera on erètego", ma no el ga mai fato na declarasion pùblega de ła so fede privada. Eło el ga tegnesto la so fede sconta tanto da far che i studioxi no i sia oncora stai boni de ciarirse so el so credo." Snobelen el ga concludesto che Newton a la fin el xera on sinpatixante Socinian (in ùltem ghea lexesto połito almanco oto libri sociniani), fursi on Arian e cuaxi de seguro on antitrinitarian . Inte na età cognosesta par la so intoleransa relijoxa che ghe xera diverse espresion publeghe de la vixion radicałe de Newton.
Selles-Saint-Denis
Selles-Saint-Denis el xe on comun de  1 337 abitanti del departemento de Loir-et-Cher che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Le Bélieu
Le Bélieu el xe on comun de   450 abitanti del departemento de Departemento de Doubs che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Vigodàrzare
Vigodàrxare el xe on comun de 12 885 aneme inte ła provinsa de Padoa.
Distreto de Waidhofen an der Thaya
El  l'è uno dei distreti de l'Austria drento al land de ła Basa Àustria.
Crépon
Crépon el xe on comun de   212 abitanti del departemento de Calvados che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Vigodàrzare
El toponimo vołe dire "vila sul arxare" riferendose a ła sò poxision sul fiume Brenta e dal Muxon dei Sasi. Dal łatin vicus, o sia vilajo, e agger, o sia apunto arxare o terapien. Na teoria xe che sto posto el podeva esare na postasion visin ła via Aurelia de soldai in epoca de l'inpero roman.
Durante l'aministrasion veneto venesiana el comun ga vuo na rełativa stabiłità e el monumento pi caraterìstego xe ła Certosa, divegnua intel '700 Vila Zigno. Sta vila ga visto ła vìxita de xente bona e manco bona come Napoleon Bonaparte, Byron e Pindemonte. Mentre intel '900 sta strutura xe restada al so degrado e uxà come ponto łogìstego e polveriera durante ła gran guera.
Atività significative al di de ancuo łe rimane ła produsion de formenton, fien e ùa. Ła xente vive anca grasie al pendołarixmo verso Padoa e co ła produsion industrial łocałe.
La Motte-Feuilly
La Motte-Feuilly el xe on comun de   58 abitanti del departemento de Indre che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Bussière-Saint-Georges
Bussière-Saint-Georges el xe on comun de   256 abitanti del departemento de Creuse che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Saint-Grégoire-du-Vièvre
Saint-Grégoire-du-Vièvre el xe on comun de   318 abitanti del departemento de Eure che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Pogny
Pogny el xe on comun de   916 abitanti del departemento de Marne che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Saint-Geniès-de-Comolas
Saint-Geniès-de-Comolas el xe on comun de 1 969 abitanti del departemento de Gard che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Ronchet
thumb|An ronchet thumb|right|Ronchet thumb|right|Ronchet te el marcà.
Al ronchet o róncola al ze an atreso fat da na lama de fer aciajoss incurvada a forma de punto de domanda, gusada te el lato concavo e munida de un manech de solito fat co la stessa lamiera risada a far an cilindro. Te le version pì nove al manech al pol esser fat anca de anei de curan. I ronchet pì veci i ga quindi al manech vodo, sichè resta an buss tra al manech e la lama, su la sinistra, tramite al qual se pol picarli te el als. I ronchet novi invese i ga al manech pjen e na segura de curan che la inpediss che co le man se pode sbrissiar te la lama. Par picarlo che n'è an vero e proprio rensin a la fin del manech, da la banda oposta de la lama.
An atreso che al ghe someja ma che al serve par tut an nantro laoro al ze la sierla.
Salles (Tarn)
Salles el xe on comun de   186 abitanti del departemento de Tarn che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Saint-Gilles-les-Bois
Saint-Gilles-les-Bois el xe on comun de   432 abitanti del departemento de Côtes-d'Armor che el fa parte del rejon Bretagna in Fransa.
Fahrwangen
el xe un comun del distreto de Lenzburg che el fa parte del canton Argovia in Svisara
Eybens
Eybens el xe on comun de  10 185 abitanti del departemento de Isère che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Vidou
Vidou el xe on comun de   106 abitanti del departemento de Hautes-Pyrénées che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Clarafond-Arcine
Clarafond-Arcine el xe on comun de  1 033 abitanti del departemento de Alta Savoia che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Canaro
Canaro el xe on comune de 2836 abitanti de ła provincia de Rovigo.
Caumont (Ariège)
Caumont el xe on comun de   326 abitanti del departemento de Ariège che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Moyenneville (Oise)
Moyenneville el xe on comun de   630 abitanti del departemento de Oise che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Talmay
Talmay el xe on comun de   576 abitanti del departemento de Côte-d'Or che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Distreto de Gazimağusa
El  el xe on distreto de Sipro del Nord.
18 de febraro
El 18 de febraro xe el 49° dì de l'anno secondo el całendario gregorian. Ghe manca 316 dì par la fin de l'anno (o 317 inte i anni bisestiłi).
Tourzel-Ronzières
Tourzel-Ronzières el xe on comun de   246 abitanti del departemento de Puy-de-Dôme che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Puy-Saint-Vincent
Puy-Saint-Vincent el xe on comun de   288 abitanti del departemento de Hautes-Alpes che el fa parte del rejon Provensa-Alpe-Costa Axura in Fransa.
Peyrat-de-Bellac
Peyrat-de-Bellac el xe on comun de 1 065 abitanti del departemento de Haute-Vienne che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Argujillo
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Zamora, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Cervera del Maestre
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Castellón, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Vałénsia.
Sansais
Sansais el xe on comun de   753 abitanti del departemento de Deux-Sèvres che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Seissan
Seissan el xe on comun de 1 091 abitanti del departemento de Gers che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Puebla de Albortón
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Saragosa, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Aragona.
Awoingt
Awoingt el xe on comun de   817 abitanti del departemento de Nord che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Pula (Italia)
Pula (in sardo: Pùla) el xe un comun itałian de 7 360 abitanti. El xe inte ła sità metropułitana de Cajari inte ła region Sardegna e el se estende so na area de 138,92 km². L'abità el xe situà a 15 metri s.l.m.
Mr. Holland's Opus
Mr. Holland's Opus ( Goodbye Mr. Holland) xe un film del 1995 de Stephen Herek.
Vulaines
Vulaines el xe on comun de   225 abitanti del departemento de Aube che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Gignese
el xe on comun inte la provincia de Verbano-Cuxo-Osoła chel fa parte de la rejon Piemonte
Saint-Amarin
Saint-Amarin el xe on comun de  2 262 abitanti del departemento de Alto Reno che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Distreto de Mödling
El  l'è uno dei distreti de l'Austria drento al land de ła Basa Àustria.
Pianefegasion łenguìstega
Insieme a l’ ideołozia łenguìstega e a łe pràteghe łenguìsteghe, ła pianefegasion łenguìstega ła fa parte de ła połìtega łenguìstega, na tipołozia trazesta da teoria de ła polìtega łenguìstega.
Ła pianefegasion łenguìstega ła ze speso asosiada a ła pianefegasion de’l goerno, ma ła ze doparada anca da na varietà de organizasion non governadiva cofà de baze e da individui. I obietivi de tałe pianefegasion i varia. Na mejo comunegasion traverso  asimiłasion de na ùnjoła łengua domenante ła pol portar benefisi econòmeghi a łe menoranse, ma ła ze anca parsepìa cofà na fasiłitasion de’l só dominio połìtego.
Ideołozìa de’l łenguajo
Cuatro ideołozie łenguìsteghe zenarałe łe ga el scopo de spiegar motivasion e desizion:
Masclat
Masclat el xe on comun de   361 abitanti del departemento de Lot che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Pianefegasion łenguìstega
Ideołozìa de’l łenguajo
I ezenpi i ciapa rento (include) ła coezistensa de franseze, todesco, itałian e romanso in Zvisara; e el stato ofisiałe conpartìo de ingleze, małeze, tamil e sineze mandarin a Singapore.
Ła coezistensa de racuante łengue ła podarìa mìa derivar nesesariamente da na ideołozìa łenguìstega consapévołe, ma pitosto da ła rełativa efisiensa de comunegar int’una łengua condividesta.
I ezenpi i include Ebràego inte’l stado de Izraełe e Quechua inte’l Perù.
Obietivi
A ze stà reconosesti ùndaze obietivi de pianefegasion łenguìstega (Nahir 2003)
Tipi
Ła pianefegasion łenguìstega ła ze stà sudividesta in tri tipi:
Pianefegasion de’l stato
Ła pianifegasion de’l status ła ze ła łogasion o ła rełogasion de na łengua o de un diałeto a domini funsionałi drento de na sosietà, influensando cusì el status, o ła pozision, de na łengua.
Stato de ła łengua
El stato de ła łengua el ze ła pozision (o stato) dazesta de na łengua respeto a nantre łengue. Na łengua ła otien un status in baze a l’adenpimento de cuatro atributi, descrivesti inte’l 1968 da do diversi autori, Heinz Kloss e William Stewart. Sia Kloss che Stewart i ga stabiłìo cuatro cuałità de na łengua che ghe ne determena el status.
William Stewart el ìndega dieze domini funsionałi inte ła pianefegasion łenguìstega:
Robert Cooper, inte’l revédar l’ełenco de Stewart, el fa arcuante zonte. In primo łogo, el definise tri sototipi de funsion ofisiałe: statudarie, łaoradive e sinbòłeghe. Na łengua łegałe ła ze na łengua che un goerno el ga declarà ofisiałe par łeze. Un łenguajo de łaor el vien doparà da un goerno par łe atività cotidiane e un łenguajo sinbòłego el vien doparà cofà stato sìnboło. Cooper el zonta anca do domini funsionałi a l'ełenco de Stewart: mass media e łaoro.
Projetasion de’l corpus
Ła pianefegasion de’l corpus ła se rifarise a l’intarvento prescritivo inte łe forme de na łengua, par cui A vien tołeste desizion de pianefegasion par projetar canbiaminti inte ła strutura de ła łengua. Le atività de pianefegasion de’l corpus speso łe sorze cofà el rezultado de convinsion so l’adeguatesa de ła forma de na łengua par dezvòlzer łe funsion dezidaràe. A difarensa de ła pianefegasion de’l status, che ła vien dezvolzesta prensipalmente da aministradori e połìteghi, ła pianifegasion de’l corpus ła ze zenaralmente òpara de  individui co na major conpetensa łenguìstega. Eziste tre tipi de pianefegasion de’l corpus tradisionalmente reconosùi: grafizasion, standardizasion e modernizasion.
Grafezasion
Ła grafezasion ła se rifarise a’l zviłupo, a ła sełesion e a ła modifega de script e a łe convension ortogràfeghe par na łengua. El dòparo de ła scritura int’una comunidà łenguìstega el pol gaver efeti sosioculturałi duraùri, che i  include una pì fàsiłe trazmision de’l materiałe traverso łe zenarasion, ła comunegasion co un nùmaro major de parsone e un standard respeto a’l cuało A vien speso confrontàe łe varianse de ła łengua parlada. El łenguista Charles A. Ferguson el ga fato do osarvasion ciave so i rezultadi de l’adosion de un sistema de scritura. In primo łogo, el dòparo de ła scritura el zonta n’altra forma de ła łengua a’l repartorio de ła comunidà. Seben ła łengua scrita ła sipie vedesta cofà segondaria respeto a ła łengua parlada, el vocàbołario, struture gramàtegałe e strutura fonołòzega de na łengua speso łe adota caratarìsteghe inte ła forma scrita che łe ze difarente da ła forma parlada. In segondo łogo, el dòparo de ła scritura el porta speso a na credensa popołar che ła łengua scrita ła sipia ła łengua "reałe" e ła paroła  ła ne sipie na corusion. Ła łengua scrivesta ła ze vedesta cofà pì consarvadora, mentre ła forma parlada ła ze pì susetibiłe ai canbiaminti łenguìsteghi. Aree rełichie izołàe de ła łengua parlada łe pol èsar manco inovative de ła forma scrita o ła łengua scrita ła podaria èsar bazà so na variansa deverzente de ła łengua parlada.
Inte’l stabiłir un sistema de scritura par na łengua, i pianefegadori de corpus i ga ła posibiłità de utiłizar un sistema ezistente o de projetarghene uno novo. El Ainu de’l Japon el ga sełiesto de adotar el katakana syllabary de ła łengua japoneze cofà sistema de scritura par ła łengua Ainu. El Katakana el ze projetà par na łengua co un CV de baze strutura de ła sìłaba, ma Ainu el ga arcuante sìłabe CVC che no łe pol èsar fasilmente adatàe a ‘sto siłabario. Donca, Ainu el dòpara un sistema katakana modifegà, in cui ła sìłaba finałe codas łe ze consonante da na varsion in pedise de un sinboło katakana che’l scumisia co ła consonante dezidarada.
Un ezenpio de scritura orizenałe el include el zviłupo de ła scritura armena inte’l 405 d.C. da St. Mashtot Mesrop. Siben ła scritura ła fuse sagomada (modełada) so l’alfabeto grego, ła destingueva l'armeno da’l grego e da l'alfabeto siriaco dei pòpołi visini. Istesamente, so’l prensipio de’l  XIX sècoło, Sequoyah (Cherokee) el ga projetà na ortografia par Cherokee inte’l sud-est dei atuałi Stati Unii. El dòpara alguni carateri łatini ma el ghe ne introduze anca de novi.
Standardizasion
El proseso de standardizasion speso el coinvolze na varietà de na łengua che ła ga ła presedensa so altri diałeti sosiałi e rezionałi de na łengua. N’altro aprocio, in cui i diałeti i ze mutuamente intełizibiłi, el consiste inte l’introdùzer na forma scrita połifonèmega che ła intende raprezentar tuti i diałeti de na łengua in modo adeguà ma sensa na forma parlada standard. Se A se sernise un diałeto, el vien parsepìo cofà soradiałetałe e ła "mejo"  forma de ła łengua.
Ła sielta de ła łengua standard ła ga inportante conseguense sosiałe, in cuanto ła vantaja i parlanti el cui diałeto parlà e scito el ze pì conforme a’l standard sełiesto. El standard sernìo el ze zenaralmente pronunsià da’l grupo sosiałe pì potente a l’interno de ła sosietà e el ze inponesto ad altri grupi cofà norma da emułar, rendendo el standard nesesario par ła mobiłità sosioeconòmega. In pràtega, ła standardizasion ła conporta zenaralmnete  un aumento de l’uniformidà de ła norma, nonché ła codifegasion de ła norma.
Ła storia de l’ingleze ła fornise un ezenpio de standardizasion par un łongo parìodo de tenpo, sensa na pianefegasion łenguìstega formalmente reconosùa. El proseso de standardizasion el ga tacà cuando William Caxton el ga introduzesto ła màchina  da stanpa in Inghiltera inte’ 1476. Cuesto el ze stà seguìo da l’adosion de’l diałeto sud-orientałe Midlands, parlà a Łondra, cofà łengua de stanpa. A cauza de’l dòparo de’l diałeto par scopi aministradivi governadivi, comersiałi e łetarari, el se ga afermà cofà ła prestijoza varietà de l’ingleze. Daspò el zviłupo de gramàteghe e disionari inte’l 18° sècoło, l'asenza de ła stanpa capitałizmo, industriałizasion, urbanizasion, e educasion de masa ła ga portà a ła difuzion de ‘sto diałeto cofà norma culturałe par ła łengua ingleze.
Modernizasion
Ła modernizasion ła se verifega cuando na łengua ła ga bezonjo de spànder łe propie resorse par sodisfar łe funsion. Ła modernizasion ła se verifega speso cuando na łengua ła subise un canbiamento de status, come cuando un paeze el otien independensa da un poder cołoniałe o cuando ghe ze un canbiamento inte ła łengua połìtega de l’istrusion. Ła forsa prensipałe inte ła modernizasion ła ze l’espansion de’l łèsego, che  ła consente a ła łengua de discuter argomenti inte’l dominio semàntego moderno. I pianefegadori łenguìsteghi zenaralmente i dezviłupa novi ełenchi e glosari par descriver novi tèrmeni tècneghi, ma A ze anca nesesario garantir che i novi tèrmeni i sia utiłizà in modo coerente dai setori apropiài a l’interno de ła sosietà. Mentre serte łengue, come Japoneze e Ungareze,  łe ga subìo na rapida espansion łesegałe par sodisfar łe ezigense de ła modernizasion, altre łengue, come Hindi e Arabo, no łe ze riusìe farlo. Tałe  espansion ła ze jutà da’l dòparo de novi tèrmeni inte i łibri de testo e inte łe publegasion profesionałe, łe cuestion de purizmo łenguìstego speso łe zoga un roło senjifegadivo inte l’espansion łesegałe, ma el vocàbołario tècnego el pol èsar eficase a l’interno de na łengua, independentemente da’l fato che’l provenja da’l proseso de formasion de łe parołe de ła łengua o da un estezo prestio da n’altra łengua.. Mentre l'ungareze el ga utiłizà scuazi escluzivamente prosesi interni a ła łengua par coniar nove parołe, el japoneze el ga anpiamente ciapà in prestio da l’ingleze par derivar nove parołe come parte de ła só modernizasion.
Pianefegasion de l'acuizision
Ła pianefegasion de l’acuizision ła ze un tipo de pianefegasion łenguìstega in cui un sistema de governo nasionałe, statałe o łocałe el ponta a influensar aspeti de ła łengua cofà el stato de łengua, ła distribusion e l'alfabetizasion traverso l’istrusion. Ła pianifegasion de l'acuizision ła pol èsar utiłizada anca da organizasion non governadive, ma ła ze pì comunemente asosiada a ła pianifegasion de’l governo.
Ła pianefegasion de l’acuizision ła ze speso integrà in t’un pì grando proseso de pianefegasion łenguìstega indove ch'A vien vałutà i status de łe łengue, i corpus i vien revedesti e i canbiaminti i vien infin introduzesti inte ła sosietà a łiveło nasionałe, statałe o łocałe traverso i sistemi de istrusion, che i va da łe scołe primarie a łe univarsità. ’Sto proseso de canbiamento el pol conportar na alterasion inte ła formatasion dei łibri de testo dei studenti, un canbiamento inte i metodi de insenjamento de na łengua ofisiałe o el zviłupo de un programa łenguìstego biłengue, soło par sitarne serti. Ad ezempio, se un governo el sernise de far crésar el łiveło de status de na serta łengua o canbiarghene el łiveło de prestizio, el pol stabiłir na łeze che ła ghe rechieda ai insenjanti de insenjar nome che in st’altra łengua o che i łibri de testo i sipia scriti uzando soło ła scritura de st’altra łengua. Cuesto, a só volta, el sostenjarìa l’ełevasion de’l status de ła łengua o el podarìa aumentarghene el prestizio. In st’altro muò, ła pianefegasion de l’acuizision ła vien speso utiłizada par promóver revitałizasion de ła łengua, che ła pol canbiar el stato de na łengua o invartir un canbiamento łenguìstego, o par promóvar el purizmo łenguìstego. Inte’l cazo in cui un governo el reveda un corpus, novi disionari e materiałi didàteghi i gavarà da èsar revedesti inte łe scołe a’l fin de mantenjer na eficase acuizision de ła łengua.
El setor de l’istrusion
El setor de l’istrusion  ministero o de l'istrusion de’l governo el ze zenaralmente incargà de efetuar sielte nasionałe acuizion de ła łengua so ła baze de raporti de vałutasion statałe e łocałe. I doveri dei setori de l’istrusion i varia in baze a’l paeze; Robert B. Kaplan e Richard B. Baldauf i descrive i sie obietivi prensipałi dei setori:
Problemi
Siben ła pianefegasion de l'acuizision ła posa èsar ùtiłe ai governi, ghe ze problemi che i ga da èsar considarà. Anca co un sołido sistema de  vałutasion, i efeti dei metodi de pianefegasion no i pol mai èsar serti; i governi i ga da considarar i efeti so altri aspeti de ła pianefegasion statałe, cofà ła pianefegasion econòmega e połìtega. Serte modifeghe a l’acuizision proponeste łe podaria èsar anca masa dràsteghe o istituìe masa a l’inprovizo sensa na adeguada pianefegasion e organizasion. Ła pianefegasion de l’acuizision ła pol anca èsar estenuante da’l ponto de vista finansiario, cuindi A ze esensiałe na adeguada pianefegasion e consapevołesa de łe resorse finansiarie. Partanto, A ze inportante che i obietivi de’l governo i sipia organizà e pianefegà co atension.
Multilłenguizmo
Ghe ze anca na cresente preocupasion par el tratamento de’l multiłenguizmo inte l’istrusion, spesialmente in arcuanti paezi che un tenpo i zera cołonizà. Ła sielta de ła łengua de insenjamento che ła dovarìa èsar pì vantajoza par na comunegasion eficase a łiveło łocałe e statałe ła rechiede na pianefegasion ponderada e ła ze torniada da na discusion. Serti stati i prefarise insenjar solche inte ła łengua ofisiałe, ma serti i ponta a promóver ła divarsità łenguìstega e cuindi sosiałe incorajando l’insenjamento in racuante łengue (nadive). El dòparo de na ùnega łengua de insenjamento el sostien l’unidà nasionałe e l'omozeneità considarà che l’incorporasion de łengue difarente ła pol jutar i studenti a inparar mejo ofríndoghe prospetive alternadive.
Organizasion non governadive
Oltra a’l setor de l’istrusion, A ghe ze setori o organizasion non governadive che łe ga un efeto sinjifegadivo so l’acuizision de łe łengue, cofà  ła Académie française de ła Fransa o ła Real Academia Española de ła Spanja. ’Ste organizasion speso łe scrive i propi disionari e łibri de gramàtega, influìndo cusì so i materiałi ai cuałi i studenti i ze esponesti inte łe scołe. Siben st’altre organizasion no łe detenja el poder ofisiałe, łe infroensa łe desizision de pianefegasion de’l governo, ad ezenpio co i materiałi edugativi, influensando l’acuizision.
Irlanda
Vanti de ła spartision de l'Irlanda, gavea scumisià un movimento che’l zmirava a’l reprìstino de l'irlandeze, cofà łengua prensipałe de ła nasion, so ła baze de un sparpanjà sentimento par el  nasionałizmo e l’identidà culturałe irlandezi. Durando e daspò ła cołonizasion, l’irlandeze el gaveva regatà co l’ingleze e scoseze; el movimento par represtinar ła łengua el ga acuizìo zlanso daspò ła Guera d'indipendensa irlandeze. Ła Gaelic League ła ze stà fondà par promóvar l’acuizision de l’irlandeze inte łe scołe, "de-anglisizando" l'Irlanda. Sùito dapò che The Irish Free State el ga otenjesto l’independensa inte’l 1922, ła Łega ła ga declarà che l’irlandeze el gavea da èsar ła łengua de insenjamento par almanco un’ora inte łe scołe primarie de’l stato. A zera stà reclutà insenjanti de łengua irlandeze e ze stà istituìi college preparadori par formar novi insenjanti.
L'atuasion de’l programa ła ze stà prensipalmente łasada a łe singołe scołe, che no ła ga portà a ła concluzion in modo coerente. Par zonta, educar na zenarasion el ze un proseso łongo, par el cuało ła Łega mìa ła jera preparada. No ghe zera consenso so come represtinar ła łengua irlandeze; ła Łega e łe suołe no łe ga zviłupà un pian de vałutasion de’l sistema par monitorar i progresi. Cusì el movimento el ga perdesto forsa, e el nùmaro de łenguamare irlandezi el ze in stàbiłe cało.