cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Łéngua inuktitut
Diałeti e varianti
Nunavik/Łabrador - Parlà a ovest de ła baia de Hudson, come l'indica el nome in tel Nunavik (nord del Quebec) e Łabrador.
El Keewatin el tende a esar piasè conservador, mantegnendo ła major parte dei grupi de consonanti, mentre i diałeti del Nunavik i'è più radicałi (par exenpio - el Keewatin Inuktitut l'è in Nunavik Inuttitut).
Fonołozia e fonetica
I diałeti orientałi de l'inuktitut i ga quindexe consonanti e tre vocałi (che łe pol esar longhe o curte). Łe consonanti łe se pronuncia par mexo de sinque posti de articołasion -biłabiałe, alveołare, pałatałe, vełare e uvułare- e tri modi de articołasion. El Natsalingmiutut el ga na consonante adisionałe /ɟ/, na tracia de łe consonanti retroflese che era prexenti in tel proto-Inuit. El Inuinnaqtun el ga na consonante in manco, in quanto /s/ e /ɬ/ łe se ga fuxe in /h/. Tuti i diałeti de l'inuktitut i ga soło tre vocałi baxiche e i fa na distinsion fonetica tra forme curte e łonghe de tute łe vocałi. Inte l'Inuujingajut - l'ortografia łatina stàndar del Nunavut - łe vocałi łonghe i'è scrite come na dopia vocałe.
Consonanti Inuktitut
Morfołozia e sintasi
L'inuktitut, come łe altre łéngue eskimo-ałeutine, el ga na morfołozia rica. L'è, cosita come el finłandexe, el turco e l'ungherexe, na łéngua aglutinante: łe parołe i'è formè da un morfema raixa al cuałe vien xontè difarenti sufisi par indicar conceti che in altre łéngue i gavarea bixogno de più parołe par esar espresi. L' Inuktitut el ga çentenara de difarenti sufisi, in çerti diałeti calcosa come 700. L'Inuktitut el ga anca forti tendense połisintetiche. N'antra carateristica l'è l'ergatività: al sojeto dei verbi tranxitivi vien xontà un particołar sufiso, difarente che inte el caxo dei verbi intranxitivi. Altre łéngue ergative i'è el basco e l'dyrbal. Fortunatamente par i ałievi, ła łéngua ła ga na morfołozia regołare. Seben łe regołe łe sia de łe olte gran conplichè, no łe prexenta mia łe dificoltà dè da łe ecesion.
Scritura
L'inuktitut l'è scrito in tante maniere difarenti, a seconda del diałeto de ła rejon, ma anca de fatori storici e połitici.
I misionari moravi, al fin de introdur łe popołasion Inuit al Cristianeximo e a ła Bibia, i ga contribuio in Groenłandia durante i ani Sesanta del '700 al xviłupo de un sistema de scritura inuktitut che se baxava su l'alfabeto łatin. In seguito, inte l'800, i ga viaià verso el Łabrador, portando co łori l'inuktitut scrito. Sto schema de scritura de l'alfabeto łatin l'è contradistinto da l'incluxion de ła łetara kra.
I Inuit del Canada orientałe i'è stè i ultimi a adotar ła scritura quando, in tei ani Sesanta de l'800, i misionari i ga inportà el sistema scrito Qaniujaaqpait che i avea xviłupà in tel so tentativo de convertir i Cree. I ultimisimi Inuit vegnui in contato co i misionari e ła scritura i'è stè i Netsilik Inuit in Kugaaruk e in tel nord de l'ìzoła de Baffin. I Netsilik i ga adotà el Qaniujaaqpait in tei ani Vinti.
I Yupik de l'Ałaska, i Inupiat (che in xonta i ga xviłupà un propio sistema de geroglifici) e i Yupik siberiani i ga anca łori adotà el sistema alfabetico łatino.
El sistema "groenłandexe" l'è stà sostansialmente riformà in tei ultimi ani. In tel Nunavut e l'Nunavik l'inuktitut l'è scrito uxando par ło più el schema Qaniujaaqpait o siłabario Inuktitut, baxà su ła scritura siłabica dei indigeni canadexi. Łe parti oçidentałi del Nunavut e i Teritori del Nord-Ovest i uxa l'alfabeto łatin generalmente identificà come Qaliujaaqpait, rifletendo łe predispoxision dei misionari che ze rivà in st'area a caval tra el XIX e l'XX secoło.
El siłabario canadexe
framed|right|El siłabario uxà par scrivar in inuktitut (titirausiq nutaaq). I carateri extra co i ponti i raprexenta łe vocałi łonghe; inte ła trascrision łe vocałi łe vien duplichè.
El siłabario inuktitut uxà in Canada el se baxa su queło Cree predisposto dal misionario James Evans. El siłabario par l'inuktitut inte ła so forma atuałe l'è stà adotà da l'Inuit Cultural Institute del Canada in tei ani Setanta. I Inuit de l'Ałaska, i Inuvialuit, parlanti Inuinnaqtun, e i Inuit in Groenłandia e Łabrador i uxa l'alfabeto łatin anca se i el ga adotà in maniere difarenti.
Tuti i carateri necesari in tel siłabario inuktitut i'è disponìbiłi tra i carateri Unicode. El governo teritorial del Nunavut el ga xviłupà un TrueType ciamà Pigiarniq par i schermi dei conputer. L'è stà dixegnà da ła Tiro Typeworks co sede a Vancouver.
Łigamenti de fora
Vixita ła Wikipedia in Vixita ła Wikipedia in
Topusko
el xe on comun inte la rejon de Sisak e de ła Moslavina che ła fa parte del stato de ła Croasia.
Gran Baja Austrałiana
Ła Gran Baja Austrałiana (in inglexe Great Austalian Bight) el xe una porxion del'Osèano Indian.
Ła se cata tra le coste meridionałi de l'Austrałia a nord chełe de ła Tasmania a est. Ła comunica a est co el Mar de Tasman tramite el Streto de Bas, a sud e ovest diretamente co l'Osèano Indian.
YouTube
YouTube (in Vèneto "Iutùb") xé un sito web de video-sharing, fondà inte el 2005, inte el 2006. L'è de proprietà de Google Inc. e xe el terso sito pì visità al mòndo dopo, Google e Facebook. L'axienda ga sede a San Bruno (California) e, utiłixa ła tegnołogia Adobe Flash Video par visuałixare na vasta gama de contenùto xenera daji utenti de video, tra cui film, video tełevisivi e video musicałi, cossì come i contenui amàtoriałi come Video blog de brevi video orixinałi. La majior parte de contenui su YouTube l'è sta carica dai singołi individui o da vari grupi, talvoltà anca musicałi, e così, tanti divegnono famosi; anca se le società dei midia tra cui ła CBS, BBC, VEVO e altre organixasion i offre parte deł łoro materiałe tramite el sito, come parte deł programa de partnership de YouTube. Xe anca possìbiłe crearse el proprio canale, co tuti i video preferii.
Gran Baja Austrałiana
Łe so' całanche pì grande łe xe el Golfo de Spenser e el Golfo de San Vincenso, entranbe łe se cata 'nteła so' porxion nordoriental.
Poreta Terme
Poreta Terme el xe un comune de 4528 abitanti inte ła provincia de Bołogna.
YouTube
Descrision
You Tube utiłixa ła tecnołogia de Adobe Flash par tor xo i so contenuti. El so fin xe queło de ospitar soło che video reałixà diretamente da chi che łi carga, ma de frecuente contien materiałe de terse parti cargàe sensa autorixasion, cofà spetacołi tełevixivi e video muxicałi. El rispeto del regołamento del sito, che vieta l'upload de materiałe proteto da dirito d'autor se no se xe titołari, se baxa so' na verifica ex post de quanto proposto dai utenti.
Gran Baja Austrałiana
Zeografia fixica
L'area che ła coverse ła xe tanto granda, cofà ła so' profondità. I so fondałi i xe costituii prevałentemente da crosta osèanica. Inteła so parte meridional se cata el Basin de l'Austrałia meridional (che inte el Osèano Indian riva a 5708 m).
Ła Gran Baja Austrałiana ła coverse da nord verso sud ła piataforma continental austrałiana e un fianco de ła Dorsal de l'Indian Sudoriental. El fondo marin ga tacà a formarse xà intel Mesosoico par l'apertura de na nova dorsal che ga separà ła piataforma continental de l'Austrałia a nord e cheła de l'Antartide a sud.
YouTube
Descrision
You Tube consente l'incorporasion dei pròpi video a l'interno de altri siti web, e se ocupa anca de xenerar el codexe HTML necesario.
You Tube xe acesìbiłe conetendose al web co PC, coì Media Internet Tablet (M.I.T.) e co dispoxitivi che gà funsion simiłi. Xe acesìbiłe anca da tełefono cełulare senpre cołegandose al sito wwww.youtube.it.
Gran Baja Austrałiana
Zeografia fixica
Ła xe atraversada in superfisie da ovest a est dal fluxo caldo de ła Corente de Lèuin, e in fondità de est verso ovest da do fluxi fredi: ła Corente de Flinders e el Fluso de Tasman.
YouTube
Descrision
Recentemente el sito dà ła posibiłità de vixionar, in modałità beta, alcuni filmati in HTMLS.
El limite de durata dei video xe de 15 minuti, paròmo i gà da eser masimo de 2 GB de "pexo" e i pol esar co diversi codec; a partir dal 9 disenbre 2010. You Tube gà conceso a utenti che gà cargà almanco un video e che no gà infrànto łe so "łinee guida" l'upload ilimità, riservà sołitaménte ai Partnership.
Gran Baja Austrałiana
Zeografia fixica
Al so interno se cata l' Arsipełago de ła Riserca e l' Ixoła dei Canguri.
Zeografia umana
L' unico paexe che el se cata su łe so coste el xe l'Austrałia.
YouTube
Storia
You Tube xe stà fondà inte el febraro 2005 da Chad Hurley (aministrator demandà), Steve Chen, (diretor tecnico), e Jawed Karim (consegier), che gera stài tuti dipendenti de Paypal. El primo video cargà, a łe 20.27 del 23 apriłe del 2005, xe stà Me at the zoo de Jawed Karim. El video gà na durata de 19 secondi e el xe stà girà danànsi a ła cheba dei leofànti del zoo de San Diego. Xe suo anca el primo account, la prima registrasion sol sito.
Titterten
el xe on comun del distreto de Waldenburg che el fa parte del canton Baxilea Canpagna in Svisara
Gran Baja Austrałiana
Zeografia umana
No ła xe particołarmente pescoxa, ma se pol catar sardełe e tòni inte ła so' parte sentral e crostacei łongo łe coste sudorientałi e a l'estremo ovest.
YouTube
Storia
You Tube xe el sito web che prexenta el maxor taso de cresìta. Inte el zugno 2006 l'azienda gà comunicà che xornalménte vien vixuałixài sirca 100 miłion de video, co 65.000 novi filmati de baìn xontài ogni 24 ore. L'azienda de anałixi Nielsen/NetRatings vałuta ch'el sito gabia sirca 20miłioni de vixitadori al mexe. L'incremento de popołarità ch'el sito gà avùo da ła so fondasion ghe gà parmeso de deventàr el terso sito più vixità inte el mondo dopo Google e Facebook.
Inte el agosto 2006 Sony cronpa par 65 miłioni de dołari el sito concorente Grouper. Questo avegnimento lasa presuponer a l'epoca ch'el vałor de You Tube sol marcà podese esare de sirca un miłiardo de dołari, ma ła stima se riveła sotodimensionà, parchè el 10 otobre 2006 Google Inc. conpra You Tube par 1,65 miłiardi de dołari pagài in asion pròpie.
A partir dal mexe de april 2006, You Tube gà tacà na inponénte atività de scançełasion dei video che vioła el copyright. El nùmaro de video ełiminài se agira datorno ai sentomiłe e xe stài sospexi i account dei utenti che co pì frequensa cargava contenuti in viołasion de łe norme sol dirito d'autor.
Dal 14 magio 2007 el sito oltre a esare disponìbiłe in inglexe, xe visuałixàbiłe anca ne łe altre lengue, anca in itałiàn.
Algeri
__HIDDENCAT__
YouTube
Atension dei mèdia
Grasie soratuto al pasaparoła online YouTube xe cresùo in modo rapido, fin da quando che xe stà creà, e ghe gà dà al so sito el so primo aumento de notorietà quando ch'el gà ospità el popołàr Saturday Night Live. Tutavia, ła łinea de condota de YouTube proìbise ła publicasion de materiałi proteti da dirito de autor e NBC Universal, propietaria de SNL, gà decixo presto de intraprender asion contro YouTube. Inte el febraro 2006, NBC richiede ła remosion de alcuni dei so contegnui proteti dal dirito de autor da You Tube, conprexa Lazy Sunday e łe imàxeni de łe Ołinpiadi del 2006. El mexe drìo, in un tentativo de fortesàr ła so połitega contro łe infrasion al copyright, YouTube gà meso un limite masimo de tenpo ai video, guałìvo a 10 minuti (fora che par i contegnùi spedìi atraverso el so programa inte el cuało se pol spesifegàr che se trata de video amatoriałi). Anpo', el limite masimo xe de 10 minuti e 58 secondi. Sta restrinsion de frecuente xe sorpasàda da chi che inserise video spartìndo el video orixinàl in segmenti pì cei o al masimo al limite conpagni.
Algeri
Algeri xe na cità del Nord Africa, cavedal de l'Algeria. El nome de Algeri vien dal arabo al-Jazir, che vol dire le ìzołe. Na olta ghera quatro ìzołe rente de la costa, le se ciamava al-jazir Ban Mazghann, le ìzołe de Bani Mazghanna. Da sto nome l'è vegnù al-Jazir, a l'eoropea Algeri. Ancó, a causa de i movimenti del teren, le ìzołe le sa tacà la tera ferma.
Alzerìa
__HIDDENCAT__
YouTube
Atension dei mèdia
Anca se YouTube gaveva fato ła so parte par vegnirghe incontro a łe richieste de NBC, l'incidente xe deventà na notisia publica, rendendo YouTube oncora pì popołare. Mentre el sito jera senpre più drìo cresare, NBC gà scomisià a capire łe posibiłità e inte el zugno del 2006 gà fato na mosa stranba. El network gà considerà el pròpio operà e ga cussì anuncià na ałeansa strategica co YouTube. Cofà parte de l'ałeansa, xe stà 'verto un canałe uficiałe de ła NBC so YouTube, ospitando filmàti promosionałi de ła Serie TV The Office. Inaxonta, YouTube, promovarà i video de ła NBC inte el so sito.
La CBS che in precedensa ghe gaveva chiesto a YouTube de scansełàr alcuni dei so filmati, s'a fata risentìr inte el lujo 2006. In un documento indicativo de come che jera drìo canbiàr la percesion de YouTube (e de siti simiłi) da parte de l'industria tradisionałe dei media, Sean Mc Manus, prexidente de ła CBS News and Sports gà dito:
Alzerìa
L'Alzerìa o Algeria, ofisialmente Republica Popolare Democràtega de l'Algeria el xe no Stato de l'Africa del nord e fa parte del Maghreb. La confina co la Tunisia, la Libia, el Nizer, el Mali, la Mauritania, el teritorio del Sahara osidental e el Maroco.
Höflein
el xe on comun del distreto de Bruck an der Leitha che el fa parte del stato de ła Basa Àustria in Austria
Casas de Millán
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cáceres, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Estremadura.
The Doors
__HIDDENCAT__
Alzerìa
Zeografia
L'Algeria la xe la prima nasion africana par grandeza.
The Doors
I The Doors xe un grupo muxicale alt rock american. El grupo se xe formà inte el 1965 a Los Angeles, California, Stati Uniti.
Alzerìa
Zeografia
La majoria del teritorio fa parte del deserto del Sahara. Al sud ghe la catena de l'Atlas (Atlante) e l'altipian de Ahaggar. La costa xe colinosa e con pochi porti naturali.
YouTube
Atension dei mèdia
Inte l'agosto 2006, You Tube gà anuncià che, entro 18 mexi, se augura de ofrìr ogni video muxicałe mai creà, finchè restarà a maca. Warner Music Group e EMI gà confermà che xe infra łe conpagnìe in tratative par rénder efetìvo sto progeto. In setenbre, Warner Music e YouTube gà parafà un pato, inte el qual You Tube sarà abiłità a ospitàr ogni video musicałe prodòto da ła Warner, mentre condividarà na parte dei recàvi publicitari. Inaxonta, i video creà dai utenti de You Tube sarà autorixà a uxàr canson de ła Warner ne łe so cołone sonore.
Alzerìa
Antighità
El teritorio che ancò conosemo come Algeria xe stà abità sin da i tempi preistorici. I primi abitanti certi xe i imazighen. Sta nasion ga abità l'Algeria fin da diese secoli prima de Cristo. I greci i le ciamava barbaroi - senza cultura - da do vien el nome berberi. Con la cresita de la potensa de Cartagine, i berberi i xe stà sotomesi, fin al tempo de le Guere Puniche quandi i berberi ga fondà el regno de la Numidia. I romani ga conquistà la Numidia inte el 200 AC e ga mantegnù el control fin a l'arivo de i vandali. Dopo i vandali, el imperator de Bisanzio controlaa la rejon fin a l'arivo de i arabi inte el secolo VIII de la nostra era. Co i arabi e rivà in tel nord de l'Africa, i berberi ga resistio l'invasion, anca se i ga cetà la fede islamica. La dinastia berbera de i Rustamidi ga unificà l'Algeria e conquistà l'Egito. Le dinastie seguenti, i Almoravidi e i Almohadi, ga regnà e portà la pace. Dopo la fin del periodo de i almohadi, le dinastie tunisine (Hafsidi), marochine (Marinidi) e algerine (Zayyanidi) i ga combatuo par el control de la rejone. I spagnoli i controlaa la costa ne i secoli XV e XVI.
YouTube
Atension dei mèdia
El 9 otobre, ła CBS, co ła Universal Music Group e ła Sony BMG Music Entertainment gò patuìo de fornìr contegnùi so YouTube.
Alzerìa
Modernità
I francexi ga invaso Algeri in tel 1830. La guera de conquista la fu longa e vilenta, el 30% de la oppolasion civile xe stà copà da i francexi. I emiri Abdelkader, Ahmed Bey e Fatma N'Soumer ga guidà la resistenza che la durò fin al 1902. I francexi ga confiscà la tera comune e ghe la data a i coloni francexi, italiani e spagnoli. La produsion agricola la crescea, ma la popołasion locale l'è diventà poareta e senza tera. Tuti i bianchi e i ebrei sefardici xe stà reconosù come citadini francexi, mentre la magioranza musulmana no la ga recevù nisun riconosimento. En tel 1954, el Fronte Nasional de Liberasion (FNL) ga tacà la guerilia contro i francexi. La guera l'è finia inte el 1962 co l'indipendenza de l'Algeria. El primo presidente xe stà Ahmed Ben Bella, che ga perso la presidenza durante el colpo de Stato de Houari Boumédienne in tel 1965. Boumédienne ga nasionalizà la tera e la produsion agricola. Soto de lu, el paexe sa meso inte el movimento dei i paexi non alineadi, e ga scomizià la guera freda col Maroco. Co la morte de Boumédienne inte el 1978, Chadli Bendjedid l'è salì al poder. Soto de lu, i berberi ga scominsià a domandare i so diriti e i integralisti islamici volea la sheria (legge islamica). Le proteste de piasa e ne le uiversità ga portà a la fin del partio unico inte el 1988 e a le nove elesioni in tel 1991. I islamici ga vinto le elesioni e l'esercito l'è intervegnù. La guera civil xe scominzià così, i islamici contro l'esercito e altri grupi. En diexe ani, pì de dozentomila persone xe morte par la violenza. Inte el 1999, Abdelaziz Bouteflika fu eleto presidente e la guera civile l'è finia dopo un par de ani. I berberi I xe stà riconosudi e la loro łéngua, el tamazight, xe łéngua nasional dal 2002.
YouTube
Atension dei mèdia
El 29 xenaro 2007, el cofondador de YouTube, Chad Hurley, gà anunçià ch'el sito pagarà i utenti pì inportanti, staltri podarà anca deventàr propietari dei diriti de autor e davagnàr na parte dei recavi publicitari. Ad ogni modo, al Forum Econòmego Mondiałe, Mr. Hurley no gà dichiarà ła soma concreta che YouTube ghe pagarà ai pròpi contribuenti.
Alzerìa
Sudivixion aministrative
Ła Algeria ła xe divixa in 58 province (wilāyāt). Ła numerasion de łe provincie ła seve un ordene uficial. miniatura|centro|Province de ła Algeria
Cavedal e altre sità
La cavedal xe Algeri.
Etnie
El 99% de la popołasion xe araba/berbera. La majoria asoluta xe de origine berbere, ma ghe tanti che se considera arabi de cultura. I berberi se divide in grupi: kabilia, chaoui, mozabiti, e tuareg. El resto xe ebrei sefarditi e eoropei.
Economia
El 10% de la popołasion laora ne l'agricultura (olive, cotone, tabaco, palme da fibra, fighi, sughero). El pi importante setor xe quel petrolifero, 60% de le entrate nasionali. Ghe riserve par 12 miliardi de barili de petrolio e 6 biliardi de metri cubi de gas.
Montreuil-sur-Lozon
Montreuil-sur-Lozon el xe on comun de   330 abitanti del departemento de Manche che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Mozzate
el xe un comun inte la provincia de Como chel fa parte de la rejon Lombardia
Longuevillette
Longuevillette el xe on comun de   77 abitanti del departemento de Somme che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Montoulieu-Saint-Bernard
Montoulieu-Saint-Bernard el xe on comun de   213 abitanti del departemento de Alta Garona che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Abcàzia
L'Abcàzia (łéngua abcaza: Аҧсны/Aphsny, zeorzan: აფხაზეთი/Apkhazeti, ruso: Абха́зия/Abchazija)  el ze un teritòrio caucàzego reclamà da ła Zeorza cofà so repùblega autònoma, ma che de facto ła se ga autoproclamada Repùblega semipresidensiałe indipendente. No esendo reconosesta da łe pì grande organizasion e union pułìteghe e econòmeghe, cofà inte el primo cazo l'Organizasion de łe Nasion Unie e inte el segondo da ła Union Eoropea, ła gode inte el isteso del reconosimento da parte de ła Federasion Rusa, un pozo che ła ghe dà ła pusibiłità de reclamarse cusita e che gràsie al sostegno econòmego-miłitare che ła ghe dà, ła połe mantegnerse stàbiłe e soravìvar, co l'èsar parò dipendente da na potensa esteriora che ła tien e ła controła.
Autoproclamada indipendente inte el 23 de lujo del 1992, l'atuałe presidente de ła repùblega el ze Valerij Bganba e ła so cavedałe ła ze Sukhumi.
Reconosiminti
Stati fora de łe Nasion Unie che i reconose l'Abcàzia:
Spassio mètrico
Un spassio mètrico xe na copia (X,d), ndoe che X el xe n'insieme e na distansa', o sia tałe che:
Grainville-la-Teinturière
Grainville-la-Teinturière el xe on comun de  1 078 abitanti del departemento de Seine-Maritime che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Saint-Paul-lès-Monestier
Saint-Paul-lès-Monestier el xe on comun de   267 abitanti del departemento de Isère che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Dicastillo
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Navara, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma Navara.
Villecomtal
Villecomtal el xe on comun de   403 abitanti del departemento de Aveyron che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Vallejera
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Burgos, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Casas de Miravete
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cáceres, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Estremadura.
Magliano Vetere
Magliano Vetere el xe un comun italian de 739 abitanti. El xe in provincia de Salerno inte ła rejon Canpania e el se estende so na area de 23,3 km². L'abità el xe situà a 650 metri s.l.m. El confina co i comuni de Felitto, Laurino, Monteforte Cilento, Orria e Stio.
Tuareg
thumb|200px|right|Un tuareg
I tuareg o tuaregh xe na popolasion de origine berbera. I vive na vita nomade in tel Maghreb, specialmente in Algeria, Mali e Nizer. En tel Nizer, i ga combatuo par el riconosimento de la so lengoa.
Bakù
Bakù (az. Bakı, rus. Баку) ła xe ła cavedal del Azerbaigian. Ła xe ła pì gran sità e el pì gran porto de tuto el Caucaxo.
Ła se cata so ła costa meridionałe de ła penixoła de Abşeron e ła xe conposta da tre parti prinsipałe: el sentro, ła vecia sità murada e ła parte costruia inte el epoca Sovietega.
Piqued Jacks
I ga raprezentà San Marin a l'Eurovision Song Contest 2023 co'l brano Like an Animal.
Storia
I Piqued Jacks i se ga formà inte'l 2006 a Buggiano, in provinsia de Pistoia. Inte'l 2010 e 2011 i ga publegà i primi do EP. I ga po łaorà co'l produtor Brian Lanese a'l terso EP, Just a Machine, venjùo fora a zenaro 2013. A marso 2014 i ga łaorà co Matt Noveskey dei Blue October ai singołi Upturned Perspectives e No Bazooka.
El só primo àlbun Climb like Ivy Does el ze usìo inte'l 2015, e inte'l 2016 ghe ze ne usìa ła varsion acùstega, intitołada Aerial Roots. Inte'l 2016 el baterista ThEd0g el ze stà sostituìo da Damiano Beritelli, a só volta drioman renpiasà inte'l 2017 da HolyHargot.
Inte'l zunjo 2018 A ze venjesto fora el singoło Wildly Shine, prodoto da Michael Beinhorn. Cuatro mezi pì tardi A ze rivà The Living Past, el segondo àlbun in studio produzesto da Dan Weller.
Ad avril 2019 el ghitarista Penguinsane el ga łasà el grupo e l'è stà sostituìo da Majic-o. Inte'l mèdemo ano i Piqued Jacks i ga vinsesto el premio inte ła categoria rock a'l festival Sanremo Rock.
Inte'l 2020 i ze stà sełesionà da MTV par ła piataforma New Generation. Inte'l setenbre de l'isteso ano A ze stà publegà el singoło Safety Distance, che'l ga antisipà a marso 2021 el cuarto àlbun Synchronizer, usìo par l'eticheta INRI e produzesto da Julian Emery, Brett Shaw e Dan Weller.
Inte'l 2023 i ga partesipà a ła segonda edision de Una voce per San Marino, dove i ga prezentà l'inedito Like an Animal. Inte ła serada finałe ła zurìa ła łi ga incoronà vinsidori, rendéndołi de derito i raprezentanti de'l Titano a l'Eurovision Song Contest 2023 a Liverpool. Inte'l majo sucesivo i se ga ezibìo durando ła segonda semifinałe de ła manifestasion europea, sensa parò całifegarse par ła finałe.
Aparato sircolatorio
__HIDDENCAT__
320px|miniatura|destra|Schema del'aparato sircolatorio co core e vasi alteriosi e venosi de dimension mazori. No xe segnai i nomi dei vasi ma ghe se vede la distinsion de la sircolasion polmonare da quela sistèmica. Par convension i vasi che i porta sangue alterioso i xe desegnai come rossi, queli che i porta sangue venoso i xe blu: donca xe desegnada in blu l'alteria polmonare e in rosso le vene polmonari. 320px|miniatura|destra|Modelo de funsionamento de la pìcola e de la granda circolasion in serie, tute e do mosse da le stesse contrasion del core. Le vàlvole cardìache, come desegnà in tel schema, le xe fondamentali par diressionare la presion e réndare eficace el flusso verso i capilari sistèmissi e polmonari. L'aparato sircolatorio o cardiovascolare xe l'insieme dei òrgani che i ga la funsion de varentare la circolasion del sangue par la perfusion de tuti i distreti corpòrei, cussì da parmétare el so metabolismo. Sti òrgani del quale xe struturà i xe, prinsipalmente:
Ghe xe vossudi un bel fià de sèculi par rivare al modelo de ancó de la circolasion sanguigna, el resultà xe tribuio a William Harvey co la so publicasion De motu cordis in tel 1628. El core el funsiona come na ponpa mecànega che la buta vanti un flusso continuo de sangue inte i vasi, che i xe come tubi. Sti qua i parte dal sistema alterioso che el ramìfega manman fin ai capilari, queli de diàmetro menor e parede streta bona par i scanbi de sostanse coi tessudi; a la fin i converze a formare el sistema venoso che el porta indrio el sangue al core. La circolasion che la gira da e in diresion del core la resulta organizada in do seturi che i funsiona come sircùiti desposti in serie:
La regolasion de la circolasion sanguigna la xe basada sul prinsipio de sigurare na perfusion bona par tuti i distreti corporei a seconda de le so esigense, parò favorendo teritori privilezai par inportansa come el core stesso e'l servelo parché i no vaga in ischemia. Sta regolasion la ga da far fronte ai adatamenti fisiològissi ai quali se va incontro coi canbiamenti de atività e esigense metabòliche dei sìnguli distreti, variando spessìfissì paràmetri.
Par mantegnere n'aporto de sangue bastante e adatà a le necessità del momento, i tessudi i risseve na quantità de sangue regolada da tanti mecanismi. Intrà sti qua ghe xe adatamenti logali de autoregolasion (a livelo de core, servelo e rene soratuto, ma anca a livelo dei mùscoli) e mecanismi generali mediai dal sistema nervoso vegetativo (al breve perìodo) e dal sistema endòcrino (al longo perìodo).
Lamongerie
Lamongerie el xe on comun de   117 abitanti del departemento de Corrèze che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
357 v.C.
El 357 v.C. (CCCLVII v.C in numari romani) el xe on an de el IV secoło v.C..
Canal de Siciłia
El canal o streto de Siciłia (Canałe de Siciłia in siciłian, in مضيق صقلية), Canal de Sicile o Canal de Tunis in fransexe) xe el trato de mar del Mediteraneo conprexo tra ła Siciłia (Trapani) e ła Tunixia.
Divide el Mediteraneo orientałe da queło osidentałe.
Pròpio al centro del canałe steso se cata l'ìxoła de Pantełerìa. Inte el so ponto pì streto, tra Cao Feto, 'rente Maxara del Vało e Cao Bon, darente de El Haouaria, xe łargo sirca 145 chiłometri.
El nome
Plinio Il Vecchio aferma che gera dito "mare Sicuło" el trato de mar Mediteraneo conprexo infra l'ìxoła de Siciłia e Creta. "Da lì [dalla Sardegna] fino alla Sicilia ze detto Tirreno; dalla Sicilia sino a Creta ze detto Siculo; da lì, Cretico"
- Plinio il Vecchio, Naturalis historia, III 75
In inglexe xe ciamà Streto de Siciłia, in fransexe xe conosùo anca cofà "Canałe de Cao Bon" o "Canałe de Kelibia", co riferimento rispetivamente a ła penìxoła e ałe sità tunixine che sera ła riva meridionałe del canałe.
Ła difarensa infra łe nomenclature streto e canałe dipende dal tipo de mase d'aqua coinvolte. Se questa prexenta carateristeghe chimico-fixiche (fisésa, sałinità, tenperatura) conparabiłi intrà łori ałora se parlarà de "canałe" se invese łe carateristiche xe disimiłi se parla de "streto".
Queste difarense xe notevołi infra el basin mediteraneo osidentałe e queło łevantin par tałe raxon xe coreta ła denominasion de "Streto de Siciłia", al roverso de l'uxo comùn.
Hundsheim
el xe on comun del distreto de Bruck an der Leitha che el fa parte del stato de ła Basa Àustria in Austria
Velika Ludina
el xe un comun inte la rejon de Sisak e de ła Moslavina che ła fa parte del stato de ła Croasia.
Albisola Superiore
Albisola Superiore (Arbisöa o d'äto d'Arbissêua  in łigure) xe un comun itałian de 9 787 abitanti  de ła provinsia de Savona in Łiguria.
El xe conosùo insenbre ad Albissola Marina (co’ cui forma el teritorio denomenà Albisole) par ła łaorasion de łe çeràmeghe omoneme.
Ła difarensa del nome respeto al ł vicina Albissola Marina resałirìa a un eror de trascrision ‘ntel 1915 da parte de ła consulta aràldega par ła concesion del novo stema albisołexe.
Zeografia fìxega
El nucleo çentrałe del teritorio de Albisola Superiore, fasente parte de ła Riviera del Beigua, el se divide in do parte: Albisola Superiore, a sìrca 1 km dal mar e Albisola Cao, so’l mare che, prima del sviłupo ediłisio dei ani sincuànta e sesanta del Novesento, jera destacà e ła costituiva ‘na frasion. El teritorio albisołexe xe traversà dal torente Sansobbia, corso d'acua che sboca intra i confìni aministradivi de Albisola Superiore co’ Albissola Marina.
Albisola Cao ła ga ‘na anpia spasixada, che se recołega a cueła de Albissola Marina, e de ‘na spiagia.
Ła céxa de San Pietro co’ i ritrovamenti archeołoxeghi de ‘na viła romana (Alba Docilia).
Storia
Albisola xe stada fondada dai Łiguri Docilii in epoca preistòrega. Co’ ła concuista romana el teritorio abità se ga sviłupà maxormente anca łongo ła piana ałuvionałle del Sansobbia, come testimonià dal trovamento de ‘na viła darente l’atuałe stasion feroviaria. El so sito xe segnałà so ła Tòła Peutingeriana come stasion de ła strada tra Genua (Xenoa) e Vada Sabatia (Vado Ligure) co’l nom de Alba Docilia.
Curioxità
Papà Julio II de łe Ròvare xe nasesto ad Albisola ‘ntel 5 desenbre 1443.
Ciamà el Papa terìbiłe, el ga fato parte de ła storia veneta in uno dei pexo modi.
Bonnes
Bonnes el xe on comun de   406 abitanti del departemento de Charente che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Louvencourt
Louvencourt el xe on comun de 281 abitanti del departemento de Somme che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Donamaria
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Navara, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma Navara.
Noidant-Chatenoy
Noidant-Chatenoy el xe on comun de   82 abitanti del departemento de Alta Marna che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Beregazzo con Figliaro
el xe on comun inte la provincia de Como chel fa parte de la rejon Lombardia
Zuñeda
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Burgos, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Waldenburg (Svisara)
el xe on comun del distreto de Waldenburg che el fa parte del canton Baxilea Canpagna in Svisara
Distansa
Sia dà n'insieme X, na funsion se dixe distansa se ste qua łe xe tute vere:
Se el "se e soło se" al primo ponto no xe vero eora d se dixe pseudodistansa.
Eora (X,d) se dixe spassio mètrico o 'spassio pseudomètrico (a seconda che d ła sia na distansa o na pseudodistansa).
Madona del Rozario
thumb|Madona del Roxario pitura de Simone Cantarini Cueła de ła Madona del Roxario ła xe una de łe rafigurasion tradisionałi de ła Madona. Ła xe raprensentà co indoso na veste asura e na corona del rosario inte łe man.
Ła ciesa catolega ła çełebra ła festa de ła Madona del Rosario el 7 de otobre de ogni ano. Ła festa ła xe sta istituia da papa Pio V a ricordo de ła bataja de Lèpanto, svoltasie proprio el 7 de otobre del 1571.
Grainville-sur-Ry
Grainville-sur-Ry el xe on comun de   446 abitanti del departemento de Seine-Maritime che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Monteagudo (Spagna)
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Navara, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma Navara.
Montoussin
Montoussin el xe on comun de   132 abitanti del departemento de Alta Garona che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Caslino d'Erba
el xe on comun inte la provincia de Como chel fa parte de la rejon Lombardia
Mérindol
Mérindol el xe on comun de  2 097 abitanti del departemento de Vaucluse che el fa parte del rejon Provensa-Alpe-Costa Axura in Fransa.
La Chapelle-sur-Furieuse
La Chapelle-sur-Furieuse el xe on comun de   315 abitanti del departemento de Jura che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
356 v.C.
El 356 v.C. (CCCLVI v.C en numari romani) el xe on an de el IV secoło v.C..
Lanteuil
Lanteuil el xe on comun de   507 abitanti del departemento de Corrèze che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Moon-sur-Elle
Moon-sur-Elle el xe on comun de   842 abitanti del departemento de Manche che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Dahomey
thumb|150px|left|Fémene gueriere del Dahomey El regno de Dahomey xera un regno africano che se catava inte el teritorio dal presente Benin. I abitanti del Dahomey no iera na popolasion unica. I xera grupi diversi de africani che sa meso insieme par contrastar la trata dei sciavi. Par difendarse, i ga formà on esercito tanto forte. Anche le done gavea i so grupi speciali de combatimento. Na olta che el regno xe stà forte, i dahomeiani ga tacà a far razie e a caturar sciavi. I s-ciavi i vegnea decapitai durante le feste nasionali e quei che rimanea vendui a i portoghexi o olandexi.
El regno de Dahomey ga esportà s-ciavi dal XVII secolo fin al 1885. I francexi ga stabilio la colonia inte el 1892.
8 de setenbre
L' 8 de setenbre el ze el 251° dì dal scumìsio de l'ano drio del całendàrio gregorian e el 252° inte i ani bizesti. Par rivar al cao de l'ano ghe vołe oncora 114 dì.
Villefranche-de-Panat
Villefranche-de-Panat el xe on comun de 703 abitanti del departemento de Aveyron che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Tina Turner
__HIDDENCAT__
Tina Turner, pseudònemo de Anna Mae Bullock (Brownsville, 26 de novenbre 1939 – Küsnacht, 24 de majo 2023), ła ze stada na cantante statunitense naturałizada zvisara, tra łe pì famoze e aclamàe interpreti de ła mùzega rock.
Co na cariera łonga pì de mezo sècoło, che ła va dai ani sesanta ai ani domiłe, ła ze stà definìa "Ła rezìna de'l rock and roll". Inte'l 1991 ła ze stà inserìa insieme a l'ex marìo Ike Turner inte ła Rock and Roll Hall of Fame, e inte'l 1967 ła ze stà ła prima artista afrostatunitense e ła prima dona ad aparir so ła covertina de ła revista Rolling Stone. Inte'l 1986 ła ga resevùo na steła so ła Hollywood Walk of Fame.
Méthamis
Méthamis el xe on comun de   436 abitanti del departemento de Vaucluse che el fa parte del rejon Provensa-Alpe-Costa Axura in Fransa.
Cabezuela del Valle
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cáceres, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Estremadura.
Papa Pio VII
__HIDDENCAT__
Pio VII, nato Barnaba Niccolò Maria Luigi Chiaramonti (Cesena, 14 de agosto 1742 - Roma, 20 de agosto 1823), el xe sta Papa dal 1800 ała so morte.
Bernay-Saint-Martin
Bernay-Saint-Martin el xe on comun de   767 abitanti del departemento de Charente-Maritime che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Nebreda
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Burgos, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Noidant-le-Rocheux
Noidant-le-Rocheux el xe on comun de   160 abitanti del departemento de Alta Marna che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Louvrechy
Louvrechy el xe on comun de   200 abitanti del departemento de Somme che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Murillo el Cuende
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Navara, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma Navara.
Maiori
Maiori el xe un comun italian de 5 575 abitanti. El xe in provincia de Salerno inte ła rejon Canpania e el se estende so na area de 16,67 km². L'abità el xe situà a 5 metri s.l.m. El confina co i comuni de Cava de' Tirreni, Cetara, Minori, Ravello, Tramonti e Vietri sul Mare.
Saint-Pierre-d'Entremont
Saint-Pierre-d'Entremont el xe on comun de   571 abitanti del departemento de Isère che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Mestre
Mestre ła xe na frasion del comun de Venesia e costituise l'espansion de ła sità de Venesia su ła terafèrma.
Alzate Brianza
el xe on comun inte la provincia de Como chel fa parte de la rejon Lombardia
Mestre
Ła sità łagunar de Venesia ła ga a ocio de 60 000 abitanti, mentre łe dó frasion de Mestre e Marghera in torno ai 200 000.
Ghe xe stai sostenidori de un progeto par separar Mestre da Venesia creando dó comuni separai, ma inte i quatro referendum popołari che i xe stai svolti inte i ani 1979, 1989, 1994 e 2003, i sitadini i xe stai senpre contrari a ła separasion.
Indèso Mestre ła rapresenta ła crésita urbana de Venesia, che ancuo no ła pol più slargarse inte ła łaguna.
Storia
left|250 px|thumb|Mapa antiga de Mestre ([[xVI secolo|'500)]] Se sénte parlar par ła prima volta de Mestre inte el 994, in un documento chel dixe de sto posto chel se catava al'intrada de Venesia e ghe faxeva da dogana. Un decreto papal del 1153 el inserise Mestre infrà i teréni del véscovo de Trevixo e el dixeva che ghe zera un porto, un Casteło e na Ceza arsipretal. Daspò un łongo tenpo soto Trevixo, Mestre ła xe stada tolta da Verona (Cangrande I de la Scala) e donca dai Venesiani, ai quai non ghe piaxeva el poder dei Veronexi a quei ténpi.
Durante ła guera de ła łiga de Cambrai, el casteło de Mestre el xe stà ùtiłe par Venesia, perché łà i se ga serai drénto prima de mandar soldai a Trevixo. Inte el Siexento na granda parte de sto casteło ła xe stada butada xó e ancuo ghe resta soło ła Tor del Relogio (anca ła tor Belfredo ła xe vegnùa xó perché privai i ga vosuo cusì inte el 1876).
Inte el 1848 Mestre ła xe stada sede de moti de insuresion contro i Austrìasi, come quei de Daniele Manin a Venesia. Daspò chei revoltóxi i gaveva tólto ła fortesa de Marghera, el 26 de magio 1849 i Austrìasi i se ga ciapà tuto indrio e quietà el revolton.
Inte el corso del Novexento Mestre e Marghera łe xe cresùe conpagne grasie a łe fàbriche. Sti posti i ga sunà parecia xente che ła vegneva da ła provincia prima e da Venesia daspò, slargandose miga poco. Inte łe ùlteme dexene de ani comunque anca Mestre ła ga perso popołasion a vantagio de séntri menóri intorno.
Geografia
left|250 px|thumb|El Canal Salso visin de vial Ancona; da drio el séntro diresional La Vela. Mestre ła se cata inte ła Pianura vèneta a màrxene de ła Laguna de Venesia (3 m s.l.m.) e ła xe ła porta de intrada par Venesia traverso el Ponte de ła Libartà. El fasarse su ła Laguna el xe costituìo dal Parco de San Zulian, verto l'8 de magio 2004 ed grando 74 ètari.
El prinsipal corso d'aqua el xe el Marsenego chel ga n'àlveo più volte modifegà e terà. Sto qua el se divide in dó parte, el sta intorno a ła sità più vecia, inte el ramo Canpana o de łe Mùneghe a sud e inte el ramo de łe Becherie o de San Lorenso a nord. I dó brasi i se incontra de novo al'altesa del ponte de via Colombo formando l'Oxełin, el canale artifexal chel ghe porta łe aque in laguna, sfoxando a Tesèra.
Altro rio inportante el xe el Canal Salso chel mete in comunicasion ła sità e ła laguna; l'ùltemo toco visin qua, chel termenava al'altesa de piasa XXVII Ottobre, el xe stà terà inte el Novesénto par ła reałixasion de ła piasa stesa (eora ciamada piasa Barche, nome ancuo davèro doperà) e de via Forte Marghera.
Stra
Stra xe un comune de 7247 abitanti de ła provincia de Venesia. Xe un comune de ła Riviera del Brenta.
Sant'Apołinare (santo)
__HIDDENCAT__
thumb|El santo vescovo inte on particołare del mosaico absidałe de Sant'Apołinare in Clase Sant'Apołinare el xe sta el primo vescovo de Ravena.
Pare che el sia sta ordinà vescovo da San Piero e mandà a Ravena dove el xe sta martorisà soto Vespasiano. El dies natalis, o data del martirio, corisponde al 23 de lujo.
Lucheux
Lucheux el xe on comun de   534 abitanti del departemento de Somme che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Grand-Camp (Seine-Maritime)
Grand-Camp el xe on comun de   708 abitanti del departemento de Seine-Maritime che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Oppède
Oppède el xe on comun de  1 332 abitanti del departemento de Vaucluse che el fa parte del rejon Provensa-Alpe-Costa Axura in Fransa.
Aldehuela de Jerte
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cáceres, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Estremadura.
Morigny
Morigny el xe on comun de   84 abitanti del departemento de Manche che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
355 v.C.
El 355 v.C. (CCCLV v.C in numari romani) el xe on an de el IV secoło v.C..
Anzano del Parco
el xe on comun inte la provincia de Como chel fa parte de la rejon Lombardia
Noenta Padoana
Noenta (nome ufisial in italian Noventa Padovana) el xe un comun de 10 820 abitanti de ła provincia de Pàdoa, conosùo par łe viłe vènete e pa' ła  sagra del folpo, cusita ciamà parché se vende pese e se magna in conpagnìa. On tenpo 'sta sagra ła xera l'ocaxion pa' véndare i prodoti de ła tera e anca vache e gałine: Noenta ła se mantignea grasie a ł'agricoltura e a ł'ałevamento. Tra łe viłe piasé nominae presenti in te'l teritorio comunałe ghe xe viła Giovanełi (che ghe xe anca inte ło stema de Noventa) e viła Valmarana, famoxa par łe opare d'arte de gran vaeore artistico-culturae.
I dogi
I Dogi xe na band venesiana che se ocupa de mategnir viva ła tradision de ła musica popołar venesiana. Nati inte el 1978 i Dogi gà segnà in modo decixo ła sena de ła canson popołar venesiana.
Noenta Padoana
Storia
El so nome el vien fora par ła prima olta inte un documento del 918, ma sto paexe el ciapa inportansa co vien definio mejo el alveo del Brenta e co vien scavà el Piovego, i primi ani del 1200. Par pasar sto novo canal el venia costruio un ponte che el ga durà fin al 1919. In cuel ano un novo ponte, l'atual, co łe chiuse vien costruio e st'altro el casca in dixuxo fin ła so demolision.
I dogi
La band xe formà da Sergio Dalla Chiara, voxe, chitara e baso, Daniele Perolari, voxe tastiere e chitara, Gianluca Comin, naltro tastierista. Utiłixando strumenti squasi del tuto ełetronici el grupo vive i ani 80 come un periodo de progresive trasformasion canbiando continuamente un fià el so modo de sonar e de intratenimento a volte co musica moderna, altre co queła da camera co gran stiłe. Se vede soratuto in tòchi come "Rondò" e "Denise I so primi album xe "Canzone par te" e "Romantica Venezia".
Noenta Padoana
Storia
El sentro del paexe el xe senpre stà ła Ceza parocial de San Piero e Paolo, nome sità pa ła prima oltain tel 1572, anca se sta Ceza ła esisteva almanco fin dal 1203.
Villefranche-de-Rouergue
Villefranche-de-Rouergue el xe on comun de 11 867 abitanti del departemento de Aveyron che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
I dogi
Quel stil che i gà, xe riprexo anca in canson come "Canzone d'amore par Venezia.
Prima formasion dei ani 78/79
dal 1982 :
Olazagutía
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Navara, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma Navara.
La Charme
La Charme el xe on comun de   68 abitanti del departemento de Jura che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Nomécourt
Nomécourt el xe on comun de   110 abitanti del departemento de Alta Marna che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Arandilla
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Burgos, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Montpitol
Montpitol el xe on comun de   387 abitanti del departemento de Alta Garona che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Bednja
el xe on comun inte la rejon de Varaxdin che ła fa parte del stato de ła Croasia.
Caracas
Caracas (in spagnoło: Santiago de León de Caracas) ła xe ła cavedal de Venesueła e, co na popołasion de 3,3 milioni de abitanti, ła pì major sità dei paexe.
Lapleau
Lapleau el xe on comun de   381 abitanti del departemento de Corrèze che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Appiano Gentile
el xe on comun inte la provincia de Como chel fa parte de la rejon Lombardia
Nanto
Nanto ze on comun de 2298 abitanti de ła provincia de Vicensa.
Caracas
Xemełagi
Caracas ła xe xemełà co:
Bonneuil
Bonneuil el xe on comun de   260 abitanti del departemento de Charente che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Aliseda
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cáceres, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Estremadura.
Parochia de Ordino
Ordino l'è una dele Parochie de Andora, la pì a nord del Paes co 4.396 anime (dato 2010).
Wolfsthal
el xe on comun del distreto de Bruck an der Leitha che el fa parte del stato de ła Basa Àustria in Austria
Parochia de Ordino
Colmèi
La Parochia la é fata dei colmèi de:
Castejón (Navara)
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Navara, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma Navara.
Bruno Capovilla
Bruno Capovilla el xe un ator e comediografo nato inte el 1926 a Pàdoa, morto a Pàdoa el 2021. El ga scrìto 47 comedie in lengua veneta.
Le so comedie pì famoxe le xe:
Orange
Orange el xe on comun de  28 919 abitanti del departemento de Vaucluse che el fa parte del rejon Provensa-Alpe-Costa Axura in Fransa.
Léalvillers
Léalvillers el xe on comun de   167 abitanti del departemento de Somme che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Reinoso
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Burgos, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Mercato San Severino
Mercato San Severino el xe un comun italian de 22 036 abitanti. El xe in provincia de Salerno inte ła rejon Canpania e el se estende so na area de 30,33 km². L'abità el xe situà a 260 metri s.l.m. El confina co i comuni de Baronissi, Bracigliano, Castel San Giorgio, Cava de' Tirreni, Fisciano, Montoro, Roccapiemonte e Siano.
Almaraz
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cáceres, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Estremadura.
Casa
Caza (en croato Sušac) ła xe on'ixoła croata, visin ła costa dalmata, inte l'arcipełago de łe Curzołane.
San Nazzaro Val Cavargna
el xe on comun inte la provincia de Como chel fa parte de la rejon Lombardia
Casa
Insieme a l'ixoła majore Lagosta ła xe apartegnù a l'Itałia dal 1919 al 1945.
Ł'ixoła, montagnoza, ła xe abità soło dai guardiani del faro (2 lanpi in 15 secondi, co na potenza de 24 mija) e saltuariamente da pescaduri.
Larche
Larche el xe on comun de  1 583 abitanti del departemento de Corrèze che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Saint-Pierre-de-Bressieux
Saint-Pierre-de-Bressieux el xe on comun de 761 abitanti del departemento de Isère che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Natalie Portman
__HIDDENCAT__
Cofà atora, ła xe in atività finmente da l'età adołesensiałe        e complesivamente la gà resità, partendo da ła metà dei ani novanta a na quarantina de film.
La ga vinsesto vari premi cinematogràfeghi, intrà sti cuà on Golden Globe cofà mejora atora mia protagonista e on Premio Oscar cofà mejora atora protagonista.
Vita privata
Ła xe insieme dal 2009 al bałarin James Millepied, dal cuało ła ga avesto on fioło inte el zugno del 2011, che el se ciama Aleph.
Montrabé
Montrabé el xe on comun de 4 106 abitanti del departemento de Alta Garona che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Machiel
Machiel el xe on comun de   156 abitanti del departemento de Somme che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Minori
Minori el xe un comun italian de 2 822 abitanti. El xe in provincia de Salerno inte ła rejon Canpania e el se estende so na area de 2,66 km². L'abità el xe situà a 635 metri s.l.m. El confina co i comuni de Maiori e Ravello.
Au am Leithaberge
el xe on comun marcà del distreto de Bruck an der Leitha che el fa parte del stato de ła Basa Àustria in Austria