cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Amèrica del Sud
Storia
Popołi de origine axiàtega i ga abità el Sud America fin da tempi remoti (dal X miłenio prima de Cristo). Cristoforo Colombo co i Spagnołi del so Terzo Viajo i xe sta i primi eoropei a arivar proprio so ła Tera Ferma de ł'America meridional, inte el mexe de agosto del 1499. Posteriormente, 'n'antra spedision spagnoła comandà da Alonso de Ojeda, inte ła cuała Amerigo Vespucci el faxeva el navigador, ła ga vixità quełe coste, ma questo el xe suceso on ano dopo.
Elenco dei Paexi sudamericani
So sto continente a se cata: Al dì de ancó ła xe divixa pułitegamente in 12 stati menbri de łe Nasion Unìe, e 3 teritori dipendenti.
Stati sovrani
teritori dipendenti:
Vegaviana
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cáceres, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Estremadura.
Alpago (BL)
Alpago el xe on comun de 6 858 àneme inte ła provinça de Bełun inte el Vèneto. El xe nasùo el 23 de febraro 2016 da l'union de Fara, Pieve e Puos d'Alpago. El xe on comun sparso e el muniçipio el xe stà meso a Pieve d'Alpago.
El Comun de Alpago el fa parte de l'Union montana Alpago.
Zeografia
El comun el sta inte ła conca de Alpago, tra łe Prealpi de Bełun, da granda parte inte el baçin del Piave.
Pa'l comun de Alpago el pasa el torente de Texa, e anca i canałi de Cełina e Rai.
Union del comun
Inte el 1997 ła Łiga Nord ła gavéa proposto de unifegar i çincue comuni de l'Alpago (Ceis, Fara, Pieve, Puos, Tanbre) ma po el referendum del 2001 soło i tre comun de Fara, Pieve e Puos i ga dito de sì e no xe stà fat gnent fin a na nova consultasion inte el 2016 (el 17 de xenaro) ndo che i tre comuni i ga confermà l'union.
Trasporti e infrastruture
Pa'l comun de Alpago ła pasa ła Aotostrada A27 (co ła sortìa de Fadalto-Łago de Santa Croxe). Ghe xe anca ła statałe 51 de Alemagna, ła SP 4, ła SP 5, ła SP 28, ła SP 422 e ła SP 423.
A Santa Croxe del Łago ghe xe na stasion de ła ferovia, anca se ła "Stasion par l'Alpago" ła xe a ła Seca (comun de Ponte inte łe Alpi).
19 de otobre
El 19 de otobre el ze el 292° dì dal scumìsio de l'ano drio del całendàrio gregorian e el 293° inte i ani bizesti. Par rivar al cao de l'ano ghe vołe oncora 73 dì.
Pierrot
__HIDDENCAT__
thumb|right|260 px|Pierrot thumb|right|200 px|El mimo [[Charles Debureau (fioło de Jean-Gaspard Deburau) inte i pani de Pierrot]] thumb|right|200 px|The Harrogate Pierrots Pierrot el xe na màscara de orixene italiana, ma che ła se ga evolvesta in Fransa.
Etimołoxia
El nòme Pierrot el vien da petit Pierre, che vołe dire "pìcoło Piero".
Caraterìsteghe
La màscara de Pierrot la se prexenta come un clown tristo, muto, vestìo de bianco e co 'na làgrima nèra so ła guansa.
Champdolent
Champdolent el xe on comun de   400 abitanti del departemento de Charente-Maritime che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Pierrot
Istòrego
En Fransa la xe atestà a partire dal 1673.
Inisialmente, la màscara de Pierrot la jera parlante. A partire parò dal 1820, grasie a łe interpretasione del mimo de orìxene boema Jean-Gaspard Deburau al Théâtre des Funambules, la màscara de Pierrot la ga scumisià a divegnere muta.
En seguito, inte i ani otanta del XIX sècolo, Pierrot el xe devegnesto un personajo prediłeto dai pitori de Montmartre.
San Millán de los Caballeros
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de León, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
David Woodard
thumb|175px|Woodard inte el 2020 David James Woodard (Santa Barbara, Całifornia, 6 de apriłe 1964) el xe un direttore d'orchestra e scritor statunitense.
Woodard el xe anca noto par i so sforzi umanitari a nome de Nueva Germania, un insediamento in Paraguai.
Susville
Susville el xe on comun de  1 272 abitanti del departemento de Isère che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Dompierre-sur-Yon
Dompierre-sur-Yon el xe on comun de 4 244 abitanti del departemento de Vandia che el fa parte del rejon Pays de la Loire in Fransa.
Ennetbürgen
el xe on comun del canton Nidvaldo inte ła Svisara
Stroheim
el xe on comun del distreto de Eferding che el fa parte del stato de ła Alta Àustria en Austria
Viłaco
ła xe na sità statutarie del stato de ła Carinsia en Austria.
Ennetmoos
el xe on comun del canton Nidvaldo inte ła Svisara
Cusino
el xe un comun inte la provincia de Como chel fa parte de la rejon Lombardia
Regueras de Arriba
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de León, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Ollo
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Navara, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma Navara.
Warner Bros. Discovery
Warner Bros. Discovery xe na dita statunitense co sede in New York, fondada in 2022.
Pornassio
el xe un comun inte la provincia de Inperia chel fa parte de la rejon Liguria
Mendavia
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Navara, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma Navara.
Irlanda del Nord
L'Irlanda del Nord ła xe na parte del Regno Unìo che ła se cata inte el nord del ìzoła d'Irlanda, de ła cuae cuerxe un area de 14 121 km².
Sità e viłagi in ordene alfabetego
Armagh, Ballycastle, Ballyclare, Banbridge, Bangor, Belfast, Carrickfergus, Cookstown, Craigavon, Derry, Donaghadee, Downpatrick, Dungannon, Dungiven, Enniskillen, Hillsborough, Limavady, Londonderry , Lurgan, Magherafelt, Newcastle, Newry, Newtownards, Newtonstewart, Omagh, Strabane, Warrenpoint,
Altre robe
Ła so vałuta ła xe ła Sterlina inglexe (£) (GBP); el Euro anca se el no xe mia uficiał el xe difuso.
El so emblema el xe el shamrock.
Viandar de la Vera
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cáceres, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Estremadura.
Nouvion
Nouvion el xe on comun de 1 316 abitanti del departemento de Somme che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Essarts-en-Bocage
Essarts-en-Bocage el xe on comun de  8 931 abitanti del departemento de Vandia che el fa parte del rejon Pays de la Loire in Fransa.
Coulgens
Coulgens el xe on comun de   537 abitanti del departemento de Charente che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Hergiswil
el xe on comun del canton Nidvaldo inte ła Svisara
Castellaro
el xe un comun inte la provincia de Inperia chel fa parte de la rejon Liguria
Pellio Intelvi
el xe on comun inte la provincia de Como chel fa parte de la rejon Lombardia
Bošnjaci
el xe on comun inte la rejon de Vukovar e de ła Sirmia che ła fa parte del stato de ła Croasia.
20 de otobre
El 20 de otobre el ze el 293° dì dal scumìsio de l'ano drio del całendàrio gregorian e el 294° inte i ani bizesti. Par rivar al cao de l'ano ghe vołe oncora 72 dì.
Intestin crasso
320px|miniatura|destra|Desegno del'intestin crasso che el mostra le porsion che elo costituisse, oltra che la desposision a cornise intorno al'intestin tenue, le austre e le tenie. 320px|miniatura|destra|Vision in [[colonscopia del colon trasverso: se poe recognossare de èssare rivai a sto trato par l'aspeto a triàngolo de le pieghe che le separa le austre, mentre inte le altre parte del vìssere le ga più na forma a sercio.]] 320px|miniatura|destra|Toco de mucosa còlica visto al microscopio, taja pa un pian trasversale paralelo a la diresion de la parede del vìssere. Le struture sircolari no le xe vili come queli catai in te'l intestin tenue, ma giàndole che le se buta in fondo a la làmina propia. Se nota la presensa, in te'l epitelio, de colociti e sèlule caliciformi: ste ùltime le someja a balete bianche parché el contegnuo de muco no ghe fa ciapare su la colorasion co ematossilina-eosina. L'intestin crasso, anca dito grosso intestin parché el costituisse la parte de le buele de diàmetro mazor (ma de longhessa menor, in gènere no la sùpara 1,5 m, sirca un quinto de quela del'intiero intestin), el xe n'òrgano parte del'aparato degerente, catà squasi a la fin del canale alimentare. Alcuni auturi de anatomia i consìdara na so parte anca el canale anale, che el mete in comunicasion el so lume col fora regolando l'espulsion de la caga. Sta qua la xe el prodoto de scarto de la degestion del magnar e la se forma a livelo del'intestin crasso par, prinsipalmente, condensamento del materiale lìquido che el ghe riva dal'intestin tenue. traverso la vàlvola ìleo-cecale. Anca se'l deriva dal nome doparà par inténdare solo na de le so parte, par quanto la più longa, l'ajetivo còlico' el se riferisse al'intiero intestin crasso; se invesse sto qua vien considarà in conpagnia al pìcolo intestin, se usa el tèrmine intestinale''.
L'intestin crasso el ga na particolare desposision a cornise che, al drento de la cavità adominale, la sirconda la mazor parte del intestin tenue e de la so raisa mesentèrica, cavando l'ecesion rapresentada dal'inissio del duoden. Oltra che par sta posission, xe fàssile da recognóssare al tajo cerùsego e autòptico par do caraterìsteghe anatòmiche destintive: le austre (formasion a tasca visìbili par fora e par drento a sto tubo, che el toe na forma a colana) e le tenie, (necessarie par l'austradura del vìssere) che le xe fassi longitudinali de la parte esterna de la tònega de muscolaura lissa e le toe el nome dal stesso parassita elminta che el ghe someja.
Parte
L'intestin crasso, cussì come l'intestin tenue, vien par convension diviso in tre porsion:
Fisiologia
Na distinsion funsionale co na base de enbriologia, la destingue in tel'intestin crasso el colon de drita (dal cieco fin ai 2/3 prossimali del colon trasverso) che el xe vascolarizà dai vasi mesentèrici superiori (i stessi del intestin tenue) e'l ga come prinsipale funsion l'assorbimento de aqua e eletroliti. Dopo de sto qua ghe xe el colon de sanca (da la fin del colon trasverso al reto), che invesse el risseve i vasi mesentèrici inferiori e'l ga na funsion de propulsion del contenuto fecale, senpre più sòlido a sto ponto.
L'intiero intestin crasso se poe considerare come un magazin, dove che i processi degestivi più inportanti i xe za fenidi da assè tenpo. No ghe xe infati a sto livelo particolari secresion enzimàtiche a scopo degestivo, l'ugnola atività de sto tipo la vien fata da la inportante microbiota flora batèrica, che la rende sto posto la sede del organismo de gran longa più contaminada (anca se da bateri e altri microorganismi, de sòlito, comensali miga patògeni). Dal metabolismo del microbiota còlico se forma, par esenpio, na bona parte de la vitamina K che ghe gavemo bisogno.
La motilità del grosso intestin la xe particolare, parché oltra a le onde de peristalsi catae da altre parte del trato gastro-intestinale, ghe xe movimenti più rari (qualche volta al dì) che i core longo tuto el vìssere, ciamadi aponto movimenti de massa, che i sposta grandi volumi de materiale fecale dal colon de drita a sanca e i prepara a la defecassion.
Séchilienne
Séchilienne el xe on comun de  1 052 abitanti del departemento de Isère che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Villa del Campo
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cáceres, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Estremadura.
Oberdorf (Nidvaldo)
el xe on comun del canton Nidvaldo inte ła Svisara
San Pedro Bercianos
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de León, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Ivankovo
el xe on comun inte la rejon de Vukovar e de ła Sirmia che ła fa parte del stato de ła Croasia.
Lombard (Jura)
Lombard el xe on comun de   211 abitanti del departemento de Jura che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Noyelles-en-Chaussée
Noyelles-en-Chaussée el xe on comun de   243 abitanti del departemento de Somme che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Metauten
el xe un comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Navara, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma Navara.
Sorico
el xe un comun inte la provincia de Como chel fa parte de la rejon Lombardia
254 v.C.
El 254 v.C. (CCLIV v.C par numari romani) el xe on an de el III secoło v.C..
Mirafuentes
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Navara, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma Navara.
Chaniers
Chaniers el xe on comun de 3 590 abitanti del departemento de Charente-Maritime che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Sant'Angelo a Fasanella
Sant'Angelo a Fasanella el xe un comun itałian de 718 abitanti. El xe in provincia de Salerno inte ła rejon Canpania e el se estende so na area de 32,61 km². L'abità el xe situà a 515 metri s.l.m. El confina co i comuni de Cesa, Frattamaggiore, Frattaminore, Grumo Nevano, Orta di Atella, Sant'Antimo e Succivo.
Caravonica
el xe un comun inte la provincia de Inperia chel fa parte de la rejon Liguria
Eferding
ła xe na sità del distreto de Eferding che el fa parte del stato de ła Alta Àustria en Austria
Sankt Stefan im Gailtal
el xe on comun del Distreto de Hermagor che el fa parte del land de ła Carinsia en Austria
Riego de la Vega
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de León, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Gaimberg
el xe on comun de Distreto de Lienz che el fa parte del del stato de Tiroło in Austria
Gànbia
El Gànbia el xe un Stato de l'Africa Ocidental. El confina solo col Senegal a nord, est e sud. El xe bagnà da l’Oceano Atlantego a ovest.
Villa del Rey
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cáceres, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Estremadura.
Gànbia
Na vecia colonia inglexe, el ga vù l’indipendenza inte el 1965 e la cavedal xe Banjul.
Corvus corone
Ła cornàcia (Corvus corone, Linnaeus 1758) xe un oxeło de ła fameja dei corvidi. In inglexe se dixe Carrion Crow, in todesco Aaskrähe, in francexe Corneille noire, in tałjan Cornacchia.
Gànbia
Zeografia
El va drio al corso del fiume omonimo.
Corvus corone
Ła cornàcia ła ga 2 sotospece : Ła cornàcia grisa (Corvus corone cornix) se diferensia dała cornàcia nera (Corvus corone corone) par ła colorasiòn griso-ciaro de łe so piume. Ła ga invese nere quełe de łe ałi e de ła testa. Ła cornàcia nera xe invese tutta nera. La cornàcia nera ła xe distinguìbiłe dal corvo par łe dimension pi picenine.
Gànbia
Antighità
El Gànbia l'è inportante parché el se cata al confin de le culture sudaniche e quele guineane. L’area longo el fiume Gànbia ancò ocupá dal Gànbia l’è stá sempre divisa tra le popolasion wolof che vegnea dal nord, e quele mandinka che vegnea dal sud.
Corvus corone
Distribusiòn
Xe posìbiłe vardare ła cornàcia inte l' Europa, Asia, e Africa del Nord. In Italia el xe un oseo tanto comun, che fal gnaro soto i 2000 m s.l.m., in zone dove ghe xe l'omo, ma anca inte i boschi. Łe do sotospece europee de ła Cornàcia le xe tute e do presenti inte łe Alpi, dove se cata la Cornàcia nera. Inte ła Val d'Aosta no xe difisiłe catare copie miste.
Gànbia
Antighità
I portoghexi i xe rivá chi in tel 1455 e i ga costruio dei porti par el marcá co la popolasion locale e par rifornir le navi che ndaa a le Indie. I inglexi i xe rivá inte el 1816 e i ga costruio on forte su l’isola de Banjul. En tel 1894, i inglexi i a trasformá el teritorio in protetorato lungo tuto el fiume Gànbia fin a 20 km nord the Basse-Santa Su.
Corvus corone
Cosa che ła magna
Łe cornàcie łe ga 'n'alimentasiòn tanto varia. No łe xe rapaci, le magna morti, fruti, le cata pulxini e le magna i ovi.
Keira Knightley
__HIDDENCAT__
Corvus corone
Riprodusiòn e nidificasiòn
Łe cornàcie łe fa 4-6 ovi tra ła metà de marso fin ała seconda metà de magio. I xe ovałi, lisi e legermente lucidi. El gnaro xe groso, fato de rame, stechi, stełi e erbe. I giovani i taca a vołare a 4-5 setimane.
Gànbia
Indipendensa
El 18 fevraro 1965, el Gànbia l’è deventá indipendente e David Jawara l’è stá nominá primo ministro. Cinque ani pi tardi, el paexe l’è deventá na repùblega e Jawara el so primo presidente. En tel 1981, Jawara el ga subio on colpo de Stato. Le trupe senegalexi le xe vegnue a jutarlo, ma el ga dovù acetar la federasion col Senegal, formando el SeneGànbia.
Keira Knightley
Keira Christina Knightley (pron.: /ˌkɪərə ˈnaɪtli/; Teddington, Łondra, 26 de marso 1985) ła xe na atora inglexe.
Gànbia
Indipendensa
Inte el 1995, Yahya Jammeh el sa tolto el poder co on colpo de Stato.
Ìxoła de Santa Maria de ła Grasia
Santa Maria de ła Cavana o de ła Grasia o, più senplicemente, ła Grasia (o oncora Santa Maria de łe Grasie o Ìxoła de łe Grasie) ła xe na ìxoła artificiałe de ła Łaguna Veneta de sirca 4 etari de superficie; ła se łeva inte el medioevo par l'uxo de descargave i detriti de Venesia.
Gànbia
Indipendensa
La federasion l’è durá fin al 1999.
Keira Knightley
Fioa d'arte (de Will Knightley e Sharman Macdonald  ), ła ga partesipà, a partir da ła fin dei ani novanta, o sia fin da cuando che ła zera na toxatea, a pì de na cuarantina de produxion, tra sinema e tełevixion.
Gànbia
Popolasion
El 64% de i Gànbiani i vive ne le zone rurali.
Ìxoła de Santa Maria de ła Grasia
left|thumb|panorama da sudovest Inte el 1264 ła xe stada sede de un recèto par i pełegrini de ła Terasanta, che ła confraternita de San Momoło (San Girolamo) de Fiexołe ga adata drìoman a convènto. 'Nteła cexa se conserva na imaxene ritegnùa miracołoxa, da cui el nome de l'ìxoła. Da ła confraternita el convènto xe pasà a łe sore Scapusine fin a łe sopresion de Napołeon. Strasformàda in polvariera (inte el 1849 in un insidente xe saltà par aria ła cèxa), ła xe stàda sede de un ospeàl par łe małatie infetive fin a poco tenpo fa.
Keira Knightley
Tra i so ruołi pì conosudi, figura chel de Juliette Paxton inte el film Bend It Like Beckham (2002), cheo de Elizabeth Swann inte el siclo Pirates of the Caribbean, cueo de Elizabeth Bennet inte el film Pride & Prejudice (2005), ecc.
Ìxoła de Santa Maria de ła Grasia
L'ìxoła xe stàda atualmente asegnada a na socetà de Trevixo, la Giesse Investimenti S.r.l. de Giovanna Stefanel.
Gànbia
Etnie
Par la so storia de pasagi de varie popolasion, el paexe el ga tanti grupi etnici. El grupo pi grosso i xe i mandinga, dopo se cata fula, wolof, jola, serere e serahule.
Keira Knightley
thumb|right|250 px|Keira Knightley inte el [[2007.]]
Gànbia
Religione
El 90% de la popolasion xe musulmana. I cristiani xe el 6%, e quei che segue le religioni tradisionali xe el 4%.
Léngue
En Gànbia se parla inglexe. El francexe l’è capio da la majoria de la popolasion. Se parla anca el mandingo e el wolof.
Economia
La majoria de la popolasion la vive de agricoltura. El teren rente del fiume el xe fertile e el parmete coltivasion de arachidi, mais, manioca. La pesca la se pràtega sul fiume e in tel Oceano. Lo sfrutamento de le poche foreste el parmete l’esportasion de legni pregiati.
La zente che laora ne l’industria la xe pocheta.
Sant'Arsenio (SA)
Sant'Arsenio el xe un comun itałian de 2 747 abitanti. El xe in provincia de Salerno inte ła rejon Canpania e el se estende so na area de 20,14 km². L'abità el xe situà a 448 metri s.l.m. El confina co i comuni de Ispani, Morigerati, San Giovanni a Piro, Torre Orsaia, Tortorella e Vibonati.
Dwight Schultz
__HIDDENCAT__
El gà resità in difarenti serie tełevixive cofà Perry Mason, Star Trek: The Next Generation e Start Trek: Voyager (inte el roło de ten. Reginald Barclay e Stargate SG-1 ma el personajo che ło gà rendesto pì famoxo xe stà cueło del capitàn Murdock (Murdock el mato) inte ła serie tełevixiva A-Team. El gà anca inprestà ła voxe a Dingodile e Fake Cash inte el videoxugo Cash Nitro Kart.
Spoxà dal 1983 co Wendy Fulton, el gà na fioła de nome Ava.
Festivalbar
L'ideasion e l'afermasion
Vittorio Salvetti durante ła serada inaugurałe de'l Festivalbar 1969 a Sistiana, el ghe consenja a Liana Orfei el premio Volto del juke-box e a'l sartor Angelo Litrico el premio Sarto dei Giovani; el premio el ze ła scultura "Dama bianca" de Marcello Mascheroni
El Festivalbar el nase inte el 1964 da na idèa de Vittorio Salvetti. Ła mezurasion de łe prefarense de'l pùblego ła avien atraverso i ascolti rełevài dai jukebox che i se cata sparpanjài inte i bar de tuta Italia (da cui el nome de ła kermesse): ad onji paramento jera aplicà un "contador" che'l rełevava cuante volte un brano el venjiva sielto e de conseguensa sonà. Da 'sto conzenjo A ze nasesto el neołojizmo "gettonare", da'l momento che el brano el partiva inserindo inte'l juke-box pròpio un geton ; a ła fin de l'istà, a decretar el vinsidor el zera ła suma de tute łe "getondure".
El Festivalbar el ga na ùnjoła premiasion finałe a setenbre, che a partìr da'l 1966 ła sarà na vera e pròpia serada tełeviziva trazmetesta so łe rete Rai fin al 1982: avùo un riscontro cresente st'altra inte'l 1975 ła fa masarìa da Asiago - indove che se dezvolzeva fin a'l ano presedente, co łe ecesion de łe edision 1965 (zvolzesto a Miłan), 1966 e 1967 (zvolzesto invese a Salice Terme) - a l'Arena de Verona, che ła ghe ne deventarà cusì sede "stòrega".
El pieno succeso inte ła tełevizion comersiałe
Inte'l 1983, co'l pasajo a łe redi Fininvest (prima os Canale 5, drioman so Italia 1 a partir da'l 1989), ła manifestasion ła canbia regołamento e format, piegandose mazormente a łe łòzega dei ascolti tełevizivi e devenjendo un spetàcoło itinerante, reprendesto setimanalmente da na diversa piasa d'Itałia. Algune location (cofà l'arena Alpe Adria de Łignan Sabiadoro) łe deventarà "stòreghe", ospitando ła kermesse par tanti ani consecutivi, e inte'l 1997 do pontade łe ze stàe xiràe adiritura inte l'Arena de Poła, in Croasia. Anca el mecanizmo de voto el canbia: łe "zetonadure" łe ciapa un ròło senpre manco rełevante, dazesta anca ła progresiva desconparsa dei juke-box dai bar de łe łocałità de viłegiatura itałiane. El vinsidor el sarà stabiłio in baze al nùmaro de pasaji radiofòneghi e tełevezivi otenjùi e dai rezultadi de vendita.
L'edision de'l 1986 ła senja na novità a l'interno de'l sòłito rituałe, o sia ła nàsita de'l Festivalbar 33', overosìpia ła premiasion de'l mejo 33 ziri (drioman àlbun) de l'istà. Ła popołarità de cui ga senpre godesto e el spasio rełativo vadanjà (senpre mazor) ła ga contribuìo a réndar el Festivalbar un apontamento irinunsiabiłe de l'istà. No de raro, infati, A ze propio da'l palco che ze zlansài ła mazor parte dei cusìditi tormentoni estivi, e tanti artisti emerzenti i cata l'adato spasio grasie anca a l'introdusion, in ani recenti, de un premio spesiałe (dito premio Rivełasion) par i novi tałenti.
Ła manifestasion so idea de Salvetti ła ga portà fortuna anca a tanti dei só prezentadori: inte i ani otanta, ad ezenpio, ła ga senjà el debuto in prima serada de na stra zòvane Licia Colò, e inte'l desenjo drioman ga costituìo un inportante trapołin de łanso par Amadeus e Fiorello (che in st'altra ocazion el strenze un sòłido e proficuo sodałisio artistego co Alessia Marcuzzi), entranbi a'l inisio deejay e prezentadori de programi muzegałi ma "consagrài" in sèito cofà do tra i prensipałi intratenjidori e showmen itałiani.
Inte i ani novanta el Festivalbar el efetua serti ajustamenti de rota, partindo tradisionalmente a fine majo, con un gałà de veta rezistrà inte n'ùnega serada ma trazmetùo in do parte, par sèitar vanti par i mezi de zunjo e łujo con do o tre apontamenti da łe varie piase itałiane, che łe va in onda drioman (el tenpo de "diferìa" el va da pochi zorni a na setemana) e sudividesti par distribuir in pì pontade łe ezibision, rigorozamente in playback. Daspò na curta pauza ad agosto, a setenbre va in onda el gałà finałe, anca eło senpre rezistrà in t'un ùnega sołusion ma a volte trazmetesto in do serade.
Ciapa inportansa anca un curto spin-off ciamà Anteprima Festivalbar, in onda a partir da'l 1987, costituìo da un montagio (trazmetesto come strisia cotidiana in vari orari opur con un ùnego apontamento setemanałe speso in segonda serada o in tarda matinada) de varie repreze inte i backstage o durante łe prove, intarviste ai artisti e inprofondimenti so ła łocałità ospedante. 'St'ùlteme informasion łe vien po' reciapàe inte ła tradisionałe cartułina, overo na sorta de mini-spot co ła voze de Vittorio Salvetti che ła introduzeva el łogo che'l ospeda ła tapa, in onda durante ła pontada vera e propia.
Ła crize e ła fin
Inte’l 2002 vien par ła prima volta zbandonà el playback e tanti artisti taca ezibirse da'l vivo : inisialmente el programa el continua otenjer el favor de'l pùblego, co boni rezultadi in tèrmeni de share; ma l'edizione del 2006 – scominsiando ła fòrmuła ad acuzar el pezo dei só ani – el rezistrarà invese ascolti dełudenti. .
Cueła de'l 2007 ła reduze cusì el nùmaro de łe tape tocando tre sità: Miłan par ła serada de vertura, Catania e - come senpre - Verona par ła finałe. Ła produsion ła ciapa rento anca Internet intrà i mezi par mezura de'l gradimento de'l pùblego : vien verta na pajina MySpace in cui i utenti i pol diałogar diretamente co’l staff e ‘l cast e vizionar contenjùi audio e video escluzivi (intarviste e repreze drìo le cuinte), nonché istituìo el premio Digital a ła canson pì sernìa e descargada dai navegadori, che'l venjarà vinsesto dai Tokio Hotel co’l brano Monsoon. St'altra, ła ze stada de fato, l’ùltema edision de'l Festivalbar.
Infati l'edision de'l 2008, inisialmente anunsiada co ła condusion de Teo Mammucari e Lucilla Agosti, no ła se dezvolze par mancansa de fondi: nonostante ła só asensa da łe piase e dai schermi tełevizivi, vien tutavia publegada - par l'ùltema volta dopo trent'ani - ła tradisionałe compilation che rancura i sucesi de l'istà.
L'artista che'l ga vinsesto pì Festivalbar el ze Vasco Rossi, co tre edision a l'ativo.
Edision
Inte ła tabèła drìo xe ełencae łe ùgnołe edison, co indicasion dei condutori e dei vinsidori de categoria.
Catechismus ex decreto Concilii Tridentini, ad parochos, Pii Quinti Pont. Max. iussu editus
'Catechismus ex decreto Concilii Tridentini, ad parochos, Pii Quinti Pont. Max. iussu editus' (Catechismo par el decreto del Conciłio de Trento, ai preti, Pio V Pont. Max. comandò de editare) pi curto (Catechismo del Sacro Conciłio de Trento) o (Catechismo Roman) ła xe na ópera catechistega rivolta ai preti (ad parochos) prołungà ufixialmente da ła Cexa Catòłega riunia drio el Conciłio de Trento del XVI secoło, col fin de procurare on manuałe cuałifegà che el sipia fondamento par i insegnaminti de preti ai fedełi łaici e che cołabora a dichiarar ła dotrina catòłega contro ła reforma protestante.
Storia
Ł'espansion de ła reforma protestante in tel XVI secoło e łe nove tecnołoxie de stanpa ga fato che tanti tratati de teołoxa popołari e catechismo se ga difondesto in Eoropa, granda parte de ste prołungasion de dotrine in verto contrasto co ła Cexa Catołega e da e ła considerà ereteghe. I preti pì visin al popoło de frecuente no i gavea conosense teołoxeghe necesarie par contrastàr i coseti riformà che se difondea e i portava via tanti fedełi a ła Cexa da Roma.
Inte łe discusion rento a el conciłio ecumenego de Trento xe saltà fora ła vołontà de ciapare in tel on soło testo ufisial i fondaminti de tuti i insegnaminti de ła Cexa Catòłega: «movù da sta spece de robe i Pari del Conciłio Ecumenego Tridentin, co vivo desiderio de doprare cualche rimedio sałutare par on mal cosita pericoloxo, no i se ga łimità a ciarìr co łe so definision i punti prinsipałi de ła dotrina catòłega contro tute łe erexie de i nostri tenpi, ma i ga decretà na serta formuła e on determinà metodo par istruir el popoło cristian in tei fondaminti de ła fede, da doprate inte tute łe cexe da parte de cuei speta ł'oficio de łexitimi pastori e mestri (Prefasion del Catechismo 4).
Ła publegasion xe vegnù insieme in łatin e in itałian in tel 1566 so órdene de Papa Pio V col titoło Catechismus ex decreto Concilii Tridentini ad parochos Pii V iussu editus, Romae, 1566 (in-fojo). El conciłio el ga òrdenà łe tradusion inte tute łe altre łengue (Sess. XXIV, "De Ref.", c. vii).
Descrision
El conciłio el ga interpretà el catechismo come el manuałe uficial par ł'istrusion popołare, el setimo canone De Reformatione (Sess. XXIV) el dixe: «Parchè el fedel posa visinarse ai sacramenti co major devosion, el Santo Sinodo incarica tuti i vescovi che i aministra a spiegar i gesti e łe uxanse inte ła maniera de adatar a ła conprension del popoło; i ga anca oservar come i so preti i varda ła stesa regoła co pietà e prudensa, doprandoło par łe so spiegasion, dove xe necesario e conveniente, de ła łengua volgar; e che el sipia conforme a łe prescision del Santo Sinodo in tei so insegnaminti (catechesi) par i vari sacramenti: i vescovi i ga da acertarse che tuti sti insegnameinti i sipia fortemente tradui in łengua volgar e spiegà da ojun prete ai fedełi...».
Inte ł'intension de ła Cexa el catechismo, seben scrito privatamente par i preti, el xe sta intendesto anca come on schema fermo e stàbiłe de insegnamenti par i fedełi, spesialmente riguardo ła grasia; par cuesto cònpito el łaoro va drio fedelmente łe difinision dogmateghe del conciłio.
El testo el xe diviso in cuatro parte:
Xe presente in èło anca punti no tratà drio el conciłio, come el primato del papa, el łinbo, el xe sensa ła dotrina de łe indulgense che ła xe indicà in tel Decretum de indulgentiis, Sess. XXV.
253 v.C.
El 253 v.C. (CCLIII v.C par numari romani) el xe on an de el III secoło v.C..
Stans
el xe on comun del canton Nidvaldo inte ła Svisara
21 de otobre
El 21 de otobre el ze el 294° dì dal scumìsio de l'ano drio del całendàrio gregorian e el 295° inte i ani bizesti. Par rivar al cao de l'ano ghe vołe oncora 71 dì.
Oteiza
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Navara, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma Navara.
V sècoło v.C.
II miłenio v.C. | I miłenio v.C. | I miłenio
VIII secoło v.C. | VII secoło v.C. | VI secoło v.C. | V secoło v.C. | IV secoło v.C. | III secoło v.C. | II secoło v.C.
Ani 490 v.C. | Ani 480 v.C. | Ani 470 v.C. | Ani 460 v.C. | Ani 450 v.C.
Ani 440 v.C. | Ani 430 v.C. | Ani 420 v.C. | Ani 410 v.C. | Ani 400 v.C.
El V sècoło v.C. xe on secoeo del I mìłenio v.C., che 'l xe tacà inte el an 500 v.C. e el xe finì inte el ano 401 v.C..
Robe che łe xe sucese
Sto secoło el xe dito da tanti on gran secoło par el desviupo de l'umanidà. I vèneti i jera on dei popoi pì 'vansai de l'Eoropa e dal seco'eo prima i jera intrai inte el łoro tenpo de mejo sviłupo, par sto seco'eo i vive gran pensadori, sortatut in Gresia inte e sità stato,a pì inportante e rica a xe Atene inte el Atega che co Pericle riva al edà d'or. Sto tenpo vede nasar ła republega romana e in Çina e India i vien fati dei inportanti testi de matematega. I nase el Budismo, Confuçianeximo e Jainismo.
Longchaumois
Longchaumois el xe on comun de  1 167 abitanti del departemento de Jura che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Coulonges
Coulonges el xe on comun de   133 abitanti del departemento de Charente che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Vallebona
el xe un comun inte la provincia de Inperia chel fa parte de la rejon Liguria
Bad Zell
el xe on comun marcà del distreto de Freistadt che el fa parte del stato de ła Alta Àustria in Austria
Jarmina
el xe on comun inte la rejon de Vukovar e de ła Sirmia che ła fa parte del stato de ła Croasia.
Stansstad
el xe on comun del canton Nidvaldo inte ła Svisara
Pusiano
el xe un comun inte la provincia de Como chel fa parte de la rejon Lombardia
Noyelles-sur-Mer
Noyelles-sur-Mer el xe on comun de   730 abitanti del departemento de Somme che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Sant'Egidio del Monte Albino
Sant'Egidio del Monte Albino el xe un comun itałian de 8 715 abitanti. El xe in provincia de Salerno inte ła rejon Canpania e el se estende so na area de 7,25 km². L'abità el xe situà a 656 metri s.l.m. El confina co i comuni de Montefusco, Montemiletto, Prata di Principato Ultra, Torrioni e Tufo.
Morbihan
El nome del departemento vien da ła lengua bretone: Morbihan xe na union de do nomi mor (mar) e de bihan (piccolo-ceo). El nome nase cussi perche ła rejion xe proprio sul Oceano Atlantico, e ła ła forma el Golfo di Morbihan.
El departemento confina co i departementi de Finistère/Penn-ar-Bed a nord-ovest, de Côtes-d'Armor/Aodoù-an-Arvor a nord, de Ille-et-Vilaine/Il-ha-Gwilen a est e de ła Loira atlantica/Liger-Atlantel a sud-est. A sud-ovest el xe anca bagnà dal'Oceano Atlantico.
E città pi importanti xe, oltre al capoluogo Vannes/Gwened, anca Lorient/An Oriant, Pontivy/Pondi, Auray, Hennebont e Ploërmel
Ła rejion xe stada popolada dai Veneti nel'Età del fero. I Gali Veneti controlava el commercio da łe isoe britaniche e i dominava ła confederasion armoricana. L'Aremorica (el paese) davanti al mar l'andava da ła fin de ła Loira (che la divideva dall'Aquitania) a queła de ła Senna donde confinava co el Belzo. Ła forsa veneta giera un gran ostacolo par conquistar ła Gallia da Giulio Cesare, che dopo łe varie sconfitte ghe tocò allearse coi Namneti (Nantes/Naoned) e i Picti (Poitiers) par costruir na flotta che fuse bona de opporse a queła dei Veneti. Inte el '56 AC finalmente, sconfisse ła flotta veneta el fa vender i prigionieri al mercà dei s-ciavi de Roma dopo ver fato masar tutti i membri del Senato e vietà ła produsion de sal. Par controłar i Veneti Cesare ghe messo i veterani romani sui cantoni pi importanti de quel Veneto galico (Locmariaquer/Lokmaria-Kaer, al sboco del'attual Mor-Bihan) e el ga fato costruir ła città de Darioritum (futura Vannes/Gwened). Come sempre, i Romani faseva comerci co i soi alleati casando a remengo i soi veci nemici. Cusì Nantes/Naoned e Rovan sostituise Vannes/Gwened come principal città armoricana.
El departemento xe stà creà dopo ła Revolusion fransese, el 4 marso 1790, grasie a una lege del 22 dicembre 1789 che ghaveva ło scopo de sudivider łe provinsie fransesi in istitusion teritoriai. El teritorio del departemento corisponde esensialmente a ła civitas dei Veneti che deventa al'invasion bretone del reame, dopo ła contea de Broërec/Broereg e ulteriormente el baliato de Vannes/Gwened. Corisponde anca a ła diocesi de Vannes/Gwened.
Santa Colomba de Curueño
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de León, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Morbihan
Inte el departemento xe ncora difondesta ła lengua bretone, che vien anca insegnada nełe scuoe del'obligo bilingue.
Villamesías
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cáceres, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Estremadura.
Gallués
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Navara, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma Navara.
Krems an der Donau
ła xe na sità statutarie del stato de ła Basa Àustria in Austria.
Sérézin-de-la-Tour
Sérézin-de-la-Tour el xe on comun de 1 057 abitanti del departemento de Isère che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
252 v.C.
El 252 v.C. o p. de C. (CCLII v.C par numari romani) el xe on an de el II secoło v.C..
Wolfenschiessen
el xe on comun del canton Nidvaldo inte ła Svisara
Castel Vittorio
el xe on comun inte la provincia de Inperia chel fa parte de la rejon Liguria
Chantemerle-sur-la-Soie
Chantemerle-sur-la-Soie el xe on comun de   185 abitanti del departemento de Charente-Maritime che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Mahathir Mohamad
Mahathir Mohamad el xe stà 'na figura impurtante de ła politica Małèzia, avendo servìo come Primo Minìstro de Małèzia inte un perìodo de durada prolungada. El xe stà el Primo Minìstro inte dòi periodi distinti, cussì, in deventando el quint Primo Minìstro de Małèzia inte el 1981 e in deventando el setimo Primo Minìstro de Małèzia inte el 2018. El xe riconosesto par el so àlto niveau de leadership e par i so piani de svilupo ecunòmico che àn portà a Małèzia a creàr 'na posision internaziunal rilevante.
Conserva ałimentària
miniatura|Carteło inte ła Prima Guera Mundiałe che el sujerise a ła xente de conservar el magnar par el inverno. miniatura|Difarente conserve in vaxi de vero e oton Łe conserve alimentari łe xe el rexultà del proceso de ła manpołasion dei ałimenti in manjiera che se èvite o se rałéntee ła so deteriorasion (pèrdida de cuałità, comestibiłità o vałori nutrisionałi). Na conserva ła xe ogni varietà de ortajo, e no soło, conservà in varie manjiere par poder èsar magnà anca fora stajon. Finmente inte i tenpi antighi, vegnea parecià in caxa da łe masare łe conserve, par poder conservar el magnar e èsar consumà co no ghe xera dispunibiłità de magnar fresco. Se połe cuindi dir che sta operasion ła costuma farse par evitar el cresimento de fonghi e altri microorganismi inte i ałimenti, cusita come par rałentar ła osidasion del graso, inte ła carne, che el ghene pròvoca el so inagrimento.
Istòria
Intrà łe conserve se ghe połe métar drento anca on mùcio de altre sorte de ałiminti, cofà par exenpio el pese (soto ojo o al nadurałe) e ła carne (in xełatina).
Da ła metà del XX secolo, col difóndarse dei frigorìfari domèsteghi co surxełador e ła caena del fredo, ga tacà difóndarse anca i prodoti surxełai che i ga rendesto pì ràpida ła preparasion del magnare, inte el spesìfego in chełe fameje, senpre pì numaroxe, andove tuti e do i ghea on laoro fora caxa.
Uncó, sto xenaro de ałimenti, el xe on mùcio difondesto e se prevede che ło sìpia senpre de pì, man man che ła indùstria ałimentar ła vansarà inte i studi de ła tecnołoxia ałimentare par ła produsion de sti ałimenti conservai rapidamente pronti par èsar magnai.
ACF Fiorentina
Ła Associazione Calcio Fiorentina (Asociasion bałon Fiorentina) (conozesta cofà ła Fiorentina) el xe un club de bałon italian, de ła sità de Firense, caołogo de ła Toscana. El xe stà fondà inte el 1926 e el xuga scuaxi senpre inte ła Serie A.
Lasnigo
el xe un comun inte la provincia de Como chel fa parte de la rejon Lombardia
ACF Fiorentina
Ła Fiorentina ła xe sta ła prima scuadra del canpionato tałian a rivare inte ła finałe de ła masima conpetision eoropea de bałon (Copa dei Canpioni 1956-57) e ła prima, senpre del canpionato tałian, a vinsere ła Copa de łe Cope (1960-61). A liveło nasionałe, ła Fiorentina ła ga vinto do volte el scudeto (inte łe stajon 1955-56 e 1968.69), sie volte a Copa Itàlia e na Supercopa itałiana (inte el '96).
Da ła fondasion a ła seconda Guera Mondiałe
Ła Fiorentina ła nase el 26 de agosto del 1926 da ła fuxion de ła Pałestra Ginastica Fiorentina Libertas e del Club Sportivo Firense. El presidente el xe Luigi Ridolfi Vay da Verrazzano. Ła prima maja ła xe bianca e rosa: i cołori de Firense e dei do club che se jera pena fuxi. Ła prima partia uficiałe ła se xoga sol canpo de via Bellini, el 3 de otobre del 1926. Se trata de ła prima vitoria uficiałe de ła Fiorentina: un 3-1 al Pixa.
Inte el 1929 vien indosà pa' ła prima volta ła maja vioła, pa' vołontà del presidente Ridolfi. Inte ła stajon 1930-31 i vioła i vinse el canpionato de Serie B, e i vien cuindi promosi in Serie A. Inte el setenbre 1931 vien inprimà, co ła partia contro l'Admira Viena, el Stadio Giovanni Berta, futuro "Artemio Franchi", opara del inxegner Pier Luigi Nervi. El 20 de setenbre del 'steso ano ła Fiorentina ła xoga, a Miłan e contro el Miłan, ła so prima partia in Serie A parejando 1-1. A ła fin de ła stajon i vioła i xe cuarti in clasifica e capocanonier del torneo el xe, co 25 gol, Petrone, sentravanti uruguaian dei giłiati. Inte ła stajon 1934-35 i vioła i riva tersi e i ga cusì ła posibiłità de partesipar, el ano dopo, pa' ła prima volta inte ła so 'storia, a na conpetision eoropea. El 16 de zugno del 1935 ła scuadra de Firense ła exordise cuindi a Budapest, in copa Mitropa, contro el Újpest, e ła vinse par 2 a 0.
Inte ła stajon 1937-38 ła retrosede in Serie B, ma ła risałe suito in Serie A. Inte el 1940 ła Fiorentina ła vinse el so primo trofeo: ła Copa Itałia, batindo 1-0 in finałe el Xenoa. Inte el 1943 el canpionato el vien sospexo cauxa seconda Guera Mondiałe.
I do scudeti
I primi ani '50 i vede na progresiva cresita in termini de rexultai sportivi de ła scuadra giłiata. Inte ła stajon 1955-1956 ła Fiorentina del presidente Enrico Befani, alenà da Fulvio Bernardini, ła vinse el so primo scudeto, co sincue xornate de antisipo e 12 ponti de vantajo so ła seconda. I titołari de cheła scuadra i jera Sarti, Magnini, Cervato, Chiappella, Rosetta, Segato, Julinho, Montuori, Virgili, Gratton e Prini. Soło che Segato e Gratton i ga xogà tute łe 34 partie. Ła vitoria de ła Serie A ghe consente a i vioła de xogar ła Copa Canpioni. Ła Fiorentina ła riusirà rivar in finałe sensa perdar gnanca na partia, ma ła perdarà propio ła finałe 2 a 0 contro el Real Madrid, che, dato che se xogava al Santiago Bernabéu de Madrid, el xugava in caxa.
Dopo de ła vitoria del scudeto ła socetà giłiata ła rivarà seconda in canpionato pa' cuatro stajon drio fiła. Inte el 1961 i vioła, alenai da Nándor Hidegkuti, i riese a vinsare do titołi: na Copa Itałia, batindo in finałe ła Lasio par 2-0, e ła Copa de łe Cope, batindo inte na dopia finałe i Rangers Glasgow. Co sta vitoria ła Fiorentina ła deventa ła prima scuadra itałiana a vinsare na copa internasionałe. Anca ne ła stajon dopo i vioła i riese rivar in finałe de Copa de łe Cope ma stavolta i vien batui dal Atlético Madrid.
Par tuti i ani '60 i giłiati i resta inte łe prime poxision de ła Serie A. Inte el 1966 i vioła i vinse ła so tersa Copa Itałia, batindo in finałe el Catanxaro par 2-1. Inte el 'steso ano i vinse anca ła Copa Mitropa batindo i sloveni del Jednota Trenčín par 1-0. Inte ła stajon 1968-69 ła Fiorentina, alenà da Bruno Pesaola, ła vinse el so secondo scudeto.
I ani '70 e '80
Inte el 1975 i vioła i vinse ła so cuarta Copa Itałia, batindo 3-2 el Miłan, e ła Copa de Liga Itało-Inglexe, batindo el West Ham.
Inte i ani '80 riva a ła presidensa i Pontello. Inte ła stajon 1981-82 i vioła i se contende el scudeto co ła Juve fin a l'ultema xornada: a ła fin vinse ła Juve che ła riese a batere el Catanxaro, mentre i vioła no i va oltre al parejo col Całiari. Serti epixodi dubi avegnui inte sta ultema xornada (el rigore dato a i bianco-neri e el gol anułà a i vioła) i ndarà a alimentar ncora de pì ła fortisima rivałità tra i vioła e ła scuadra torinexe e i xe al orixene del moto dei tifoxi mejo secondi che ladri.
Da ła stajon 1986-87 inisia un progresivo declin de ła scuadra, i problemi economisi i portarà i Pontello a vendare i mejo xugadori. Ła cesion de Roberto Baggio a i rivałi de ła Juve, ano 1990, ła scatenarà ła rabia dei tifoxi contro i Pontello, che un mexe dopo i vendarà ła socetà a Mario Cecchi Gori.
L'era Cecchi Gori
Dopo do ani de canpionati da metà clasifica, inte ła stajon 1992-93 a sorprexa, visti i xogadori d'esperiensa rivai inte el mercà estivo, ła Fiorentina, ła retrosede in Serie B. 'L ano dopo ła Fiorentina del presidente Vittorio Cecchi Gori, guidà dal tenico Claudio Ranieri, ła torna suito in Serie A. Inte el 1996 i vioła i vinse ła Copa Itałia, batindo l'Atałanta, e ła Supercopa itałiana, batindo 2-1 a San Siro i canpioni d'Itàlia del Miłan. Inte el 1997 Ranieri no'l vien confermà, al so posto riva Alberto Malesani. 'L ano dopo xe ła volta de Giovanni Trappattoni: al so primo ano el porta ła scuadra al terso posto e donca a ła partecipasion a ła Copa dei Canpiuni del ano dopo. Inte el zugno 2001 i vioła i vinse ła sesta Copa Itàlia batindo in finałe el Parma.
Inte el istà del 2001 vien invià na prosedura de fałimento pa' ła socetà giłiata, che ła vende scuaxi tuti i mejo xugadori, ma no basta. Inte ła stajon 2001-02 i vioła i retrosede in Serie B. Ma ła socetà no riusirà a iscrivarse a ła seconda serie e ła vegnarà dichiarà falia.
Ła nova Fiorentina dei Della Valle
Nase na nova socetà ciamà Fiorentina 1926 Florentia che ła vien iscrita a ła Serie C2. Ła vien suito cronpà da Diego Della Valle che ła rinomina Florentia Vioła: el fin el xe cheło de riportar ła scuadra de Firense in Serie A in tri ani. El canpionato de Serie C2 el vien vinto e donca ła scuadra ła vien promosa in Serie C1. El 15 de majo del 2003 Della Valle el cronpa a l'asta i cołori de ła vecia Fiorentina, de conseguensa dopo pochi dì ła socetà ła torna aver uficialmente el vecio nome. Pochi mixi dopo, a cauxa del caxo Catania, che el porta a na riformułasion del canpionato de Serie B da 20 a 24 scuadre, ła socetà giłiata ła vien ripescà diretamente in Serie B.
Inte ła stajon 2003-04 ła Fiorentina ła riva sesta in Serie B e batindo el Perugia al sparejo ła torna in Serie A. 'L ano dopo ła scuadra vioła, dopo un canpionato difiçiłe, ła se salva a l'ultema xornada grasie a ła clasifega avulsa. Inte ła stajon 2005-06 riva so ła panchina Cesare Prandelli che el porta ła scuadra al cuarto posto, ma a cauxa de calciopułi no ła podarà ndar in Champions. 'L ano dopo, pur partindo co na penałixasion de 19 ponti (ridoti dopa a 15), ła riese rivar cuinta e cuałificarse pa' ła Copa UEFA. Inte ła stajon 2007-08 i vioła i riva a ła semifinałe de Copa UEFA e al cuarto posto in canpionato, donca i se cuałifica pa' i preliminari de ła Copa Canpiuni. Anca inte l'anata sucesiva i riese a cuałificarse pa' la Copa pì inportante, e stavolta i rivarà fin a i otavi contro el Bayern Monaco, che a ła fin el se xogarà ła final contro el Inter, persi grasie anca a na clamoroxa svista arbitrałe. 'L otimo camin in Copa Canpioni parò no'l xe conpagnà da rexultai in canpionato a l'altesa de łe anate presedenti. A fin stajon Prandelli el va ałenar ła nasionałe de bałon e al so posto riva el tenico serbo Siniša Mihajlović. Mihajlović el resta alenador fin al novenbre 2011, cuando che el vien exonerà. Al so posto vien ciamà Delio Rossi che parò, prima de finir ła stajon, el vien sostituio da Vincenzo Guerini.
Tifuxi
I tifuxi de ła Fiorentina i xe xemełai co chei del Catanxaro, co chèi del Toro e co chèi del Hellas Verona. Ła rivałità pì grosa ła xe sensa dubio cheła co ła Juventus.
Markušica
el xe on comun inte la rejon de Vukovar e de ła Sirmia che ła fa parte del stato de ła Croasia.
Villamiel
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cáceres, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Estremadura.
Carpasio
el xe un comun inte la provincia de Inperia chel fa parte de la rejon Liguria
Courbillac
Courbillac el xe on comun de   733 abitanti del departemento de Charente che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Tania Cagnotto
"Chi che decide de fare 'sto spor, no ło fa né pa' i soldi, né par diventare famoso"
Waidhofen an der Ybbs
ła xe na sità statutarie del stato de ła Basa Àustria in Austria.
Tania Cagnotto
- Tania Cagnotto
thumb|right|300 px|Tania Cagnotto Tania Cagnotto (Bolzan, 15 de majo 1985) ła xe na tufatrice italiana.
Fioła d'arte (del tufatore Giorgio Cagnotto  e de l'ex-tufatrice Carmen Casteiner  ), ła detien el record de esere stà ła prima tufatrice italiana a vinçere na medaja ai campionati mondiałi.
Complessivamente ła ga vinto, tra ł'altro, 10 ori, 2 argenti e 4 bronxi ai Europei, 1 argento e 4 bronxi ai Mondiałi, 4 ori e 5 argenti ai Mondiałi giovaniłi e 9 ori, 5 argenti e 1 bronxo ai Europei giovaniłi.
La fa parte de łe Fiame Xałe.