cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Montézic
Montézic el xe on comun de   226 abitanti del departemento de Aveyron che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Yamaha Motor
Ła Yamaha Motor Co. Ltd (ヤマハ発動機株式会社) ła ze na azienda produtora de veicołi motorizài, motoveicołi e motori marini. Ła nase el 1º łujo 1955 cofà scorporo da ła Yamaha Corporation, a só volta inisialmente Nippon Gakki nasùa inte'l 1897 e che se ga inponesto cofà costrutora de organi e pianoforti.
Ła Yamaha ła ze ła segonda azienda produtora de moto al mondo in órdene de grandesa, dopo ła conasionałe Honda.
Conpajine asionaria
Al 31 disenbre 2006 ła propietà de ła conpanjia ła vedeva come prensipałi asionisti:
El 21 majo 2007 co un comunicato conzunto, A ze stà notifegà ła mesa in vendita, da parte de'l major asionista, de un congruo nùmaro de asion de ła Yamaha Motor Co. raprexentante el 7,8% del capitałe sosiałe
Le corse motosiclìsteghe
Ła Yamaha ła se ga inpenjà inte'l mondo de łe corse fin da l'ano de nàsita, cuando che ła ga vinsesto ła 3ª edision de ła prestijoza corsa in sałìa so'l circuito de'l Monte Fuji co ła "YA-1", primo modeło costruìo da ła caza. Ła divizion sportiva de l'azienda motosiclistega ła ze denomenà Yamaha Racing.
Ła ga vinsesto 9 edision de'l Rally Dakar tra łe moto e 5 co i quad.
Lindre-Haute
Lindre-Haute el xe on comun de   50 abitanti del departemento de Moselle che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Yamaha Motor
Łe corse automobiłìsteghe
Inte'l 1997, come motorista de ła Arrows, ga scuazi vinsesto inte'l Gran Premio d'Ungheria, cuando Damon Hill, che gera autorevolmente primo a ła corsa, ga avuo un problema al canbio inte l'ùltemo ziro. Cuel segondo posto el resta comuncue intrà i mejo rezultadi inte i Gran Premi.
Berberana
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Burgos, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Riós
__HIDDENCAT__
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Ourense, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Gałìsia.
Hures-la-Parade
Hures-la-Parade el xe on comun de   247 abitanti del departemento de Lozère che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Chapelle-Vallon
Chapelle-Vallon el xe on comun de   243 abitanti del departemento de Aube che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Bresilley
Bresilley el xe on comun de   188 abitanti del departemento de Haute-Saône che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Saint-Vitte
Saint-Vitte el xe on comun de   131 abitanti del departemento de Cher che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Bully (Seine-Maritime)
Bully el xe on comun de   916 abitanti del departemento de Seine-Maritime che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Moyenmoutier
Moyenmoutier el xe on comun de  3 186 abitanti del departemento de Vosges che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Brocourt-en-Argonne
Brocourt-en-Argonne el xe on comun de   47 abitanti del departemento de Meuse che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Sitzendorf an der Schmida
el xe on comun marcà del distreto de Hollabrunn che el fa parte del stato de ła Basa Àustria in Austria
Pujols
Pujols el xe on comun de   538 abitanti del departemento de Xironda che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Luogosano
Luogosano el xe un comun italian de 1 238 abitanti. El xe in provincia de Avełin inte ła rejon Canpania e el se estende so na area de 6,07 km². L'abità el xe situà a 390 metri s.l.m. El confina co i comuni de Fontanarosa, Lapio, Paternopoli, San Mango sul Calore, Sant'Angelo all'Esca e Taurasi.
Platì
el xe on comun inte la provincia de Rejo Całabria chel fa parte de la rejon Całabria
525 v.C.
El 525 v.C. o p. de C. (DXXV v.C en numari romani) el xe un an del VI secoło v.C.
Précieux
Précieux el xe on comun de  1 031 abitanti del departemento de Łoira che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Cronpa de ła Luixiana
thumb|right|380px|Le tere aquistae dai [[Stati Unii de ła Mèrica|Stai Unii inte el 1803 evidenziae in verdo]] La cussì dita "cronpa de ła Louisiana" (Louisiana Purchase in ingrese, Vente de la Louisiane in francese) la xe stà ła cronpa da banda dei Stai Unii dai francesi inte el 1803 de 2 140 000 km² de teritorio l'ora conosuo col nome de Luixiana. El costo el xe stà de 11 250 000 dołari che sumai a l'estinsion de le debite e ai intaressi i ga razontà la cifra total de 23 213 568.
La tera aquistada la chiapava rento i odierni Arkansas, Missouri, Iowa, Oklahoma, Kansas, Nebraska, parte del Minnesota, la mazor parte del North Dakota, el South Dakota, la parte nord-est del Novo Mèsego, l'estremità nord del Texas, parte del Montana, el Wyoming, la zona a est del Colorado e parte de la Louisiana, incluso la cità de New Orleans. La zona a l'estremo nord la ocupava anca parte de le atuai provincie canadese di Alberta e Sascaċiùan. El tuto el coverzerva el 23% dei atuai confini statunitensi.
La firma del tratà
thumb|left|220px|La Louisiana vista da un cartografo contemporaneo, limitada a ovest dalle [[Montagne Rocioxe|Montagne Pierose]] El 30 de april del 1803 a Parise el tratà el xe stà firmà da Robert Livingston, James Monroe e dal marchese Barbé-Marbois. Jefferson al ga anunzià l'avegnua stipulazion el 4 de lugio dop che Livingston el gavarisse pronuncià la famosa frasa: ''Gavemo vivuo a longo ma questo xe stà el laoro pì nobile de le nostre intiere vite. I Stai Unii uncuò i chiapa el posto intra le prime podenze del mondo''. El Senà dei Stai Unii el ga ratificà el tratà el 20 de otobre e el dì sevente el ga autorisà el presidente Jefferson a chiapar possesso del teritorio e de stabilirghe un governo militar tenporaneo. El 31 de ottobre vian stabilio inoltra che l'organisazion civil del posto la gavaria temporaneamente dovuo mantegnar le ligne inposte soto de la dominazion precedenti spagnola e francese, e xe stà autorisà el presidente a avalerse de l'esercito par el mantegnimento de l'ordene.
Le Champ-de-la-Pierre
Le Champ-de-la-Pierre el xe on comun de 41 abitanti del departemento de Orne che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Fender
thumb|Pałeta de na [[Fender Stratocaster|Stratocaster mesegana]] Ła Fender Musical Instruments Corporation el ze uno dei marchi pì conosesti inte'l mondo dei costrutori de ghitare, basi ełètreghi, piani ełètreghi e anplifegadori, fondada inte'l 1946 da Leo Fender.
Ła só sede prensipałe ła ze situada a Scottsdale, Arizona e i prensipałi siti de produsion i se cata a: Corona (California), OCONUS manufacturing facilities in Ensenada (Mèsego), in Japon, in Corea e in Cina indove che A ze produzesti i stromenti de ła serie Squier e de ła nova gama "Fender Modern Player".
Montreuil (Seine-Saint-Denis)
Montreuil (Seine-Saint-Denis) el xe on comun de 109 897 abitanti del departemento de Seine-Saint-Denis che el fa parte del rejon Île-de-France in Fransa.
Fender
Ła Telecaster, ła Stratocaster e łe altre ghitare ełètreghe
Fender ła coerze un ròło inportante par ła só produsion de strumenti muzegałi a presi acesibiłii. Ła só idèa ła jera cheła de inpinir ła distansa creada da ła dificoltà de podér reperir boni strumenti muzegałi a baso costo co’l so inovativo progeto che'l se prestava a na reałizasion industriałe de serie. Fender ła ga produzesto: ła prima ghitara ełètrega a corpo pien produzesta in serie, ła Telecaster (orizenalmente ciamada Esquire e Broadcaster); el primo baso ełètrego produzesto in serie, il Precision Bass; e ła Stratocaster, prima ghitara ełètrega a corpo pien co tre pickup. Altri prodoti popołari i ze stà: ghitare ełètreghe cofà Mustang, Jazzmaster, Jaguar, Starcaster, Duosonic, Jag-Stang e łe ghitare Bronco; basi ełètreghi cofà: Jazz Bass e el Telecaster Bass; e i famozi piani ełètreghi Rhodes. Łe canpanje de comunegasion de l'èpoga łe pontava tuto so’l fato che sti strumenti i zera fasilmente trasportabiłi e de poco intrigo, soratuto łe ghitare baso che łe andava a sostituir i stragrandi contrabasi, oltra che a bomarcà e adifabiłi e co un son moderno che'l ga verzesto łe porte de ła mùzega a na miàra de zòvani muzeghisti in erba.
Cesion a ła CBS
Inte’l 1965, Leo Fender el ga vendùo ła só conpanjìa a ła Columbia Broadcasting System Inc. par 13 miłioni di dołari. Leo Fender el ga vendùo a ła CBS par na serie de razon: el prensipałe el ze stà par cazon de sałute (in cuanto Leo Fender el zera ranèr), oltra che parmeter a ła só azienda, grasie a łe dimension finansiarie de CBS, de zviłupar ultariormente l'inpianto industriałe e ła dimension inte’l marcà mondiałe.
Sosan
Sosan (nome ufisial in italian Sossano) el xe on comun de 4123 abitanti de ła provincia de Vicensa.
Ervillers
Ervillers el xe on comun de   399 abitanti del departemento de Paso de Calè che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Lasserre (Pyrénées-Atlantiques)
Lasserre el xe on comun de 89 abitanti del departemento de Pyrénées-Atlantiques che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Fender
Cesion a ła CBS
Ła reasion de'l marcà daspò calche ano ła ze stà negadiva. Ła percesion de'l marcà muzegałe ła ze stà cueła de retenjer ła CBS na conpanjìa intaresada ai sołi costruti e no a ła cuałità dei strumenti produzesti. El tèrmene Pre-CBS el ìndega i strumenti produzesti prima del 1965 e i ze retenjù mejo e pì fedełi a l’idèa Fender.
Dopo aver vendùo ła Fender Company, Leo Fender el ze restà cofà consułente esterno a ła CBS fin al 1970 e inte’l 1975 el fonda na sosietà ciamada drioman Music Man co ła cuała el reałiza difarenti anplifegadori e in partegołar modo el famozo baso Stingray. Inte i ani otanta el fonda na nova dita co’l só vecio conpanjo e socio, George Fullerton: la G&L, overosìpia George & Leo. L'ano prima só muger de Leo ła zera moresta a cauza de un tumor, Leo el se spozarà da novo e el seitarà łaorar instancabilmente inte ła G&L fin a ła só morte, el 21 de marso 1991, a cauza de Parkinson; inte’l steso ano el va in pension George Fullerton, moristo inte’l 2010.
Nogent-sur-Eure
Nogent-sur-Eure el xe on comun de   497 abitanti del departemento de Eure-et-Loir che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Elsenheim
Elsenheim el xe on comun de   813 abitanti del departemento de Bas-Rhin che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Fender
Ancò
Inte i ani ła Fender ła se ga espandesto notevolmente, inglobando inte el só grupo industriałe numaroze altre marche, anche intrà i pì prestijozi de ła istoria de ła łutarìa meregana cofà Squier, Guild (drioman vendesta inte'l 2014), Gretsch, Jackson o Charvel. E ła produze onji dì pì de 200 strumenti.
Inte'l 1985, ła Fender Electric Instrument Manufacturing Company l'è stà vendùa ai só dependenti e ła ga canbià el só nome in Fender Musical Instruments Corporation.
Co'l novo aseto Fender ła ga zontà tanti novi strumenti a'l só catałogo mantenjendo comuncue in produsion tuti i modèłi che i ga rendesto séłebre ła marca inte'l córar dei ani.
Ła Fender pur continuando a prodùzer i só modèłi inte i Stati Unii, daspuò vari ani ła ga inpiantà łe łinee de alta cuałità produtiva in Japon, indove ła ga continuà łe produsion de modełi tipo Mustang, che l'America ła no ga pì produzesto ben poco dopo averla zlansà inte'l marcà e avisinandose inte'l tenpo, pì presizamente inte ła metà dei ani novanta ła ga produzesto ła Jag-Stang, drio segue el Mèsego par el marcà a strasapitòco e altre menori produsion, (ez. Vietnam, Cina) soratuto par ła łinea Squier, cuałitativamente infariori. tutavia, inte i ani un gran nùmaro de ghitaristi i ga prefarìo i prodoti de produsion japoneza, che i ze anca łori tanto cuotài.
Na atension partegołar ła merita i strumenti produzesti in Mèsego, Sina e Corea ('st'ùltemi do de e preso infarior a'l primo): ła comersiałizasion de strumenti un mucio economisi, recanti el logo Fender ed in łarga mezura sìmiłi ai séłebri strumenti produzesti in America, ła ze una de łe razon de ła stragranda difuzion de 'sta marca infrà i muzeghisti.
Łe razon de'l stragrando suceso de łe ghitare Fender el stà inte l'aver introduzesto numaroze inovasion in controtendensa co ła tradision costrutiva de l'èpoga, creando calcosa de totalmente desconpanjo dai strumenti ai cuałi i muzeghisti i jera abituà e credendo in sołusion che łe zera stàe bandìe da łe altre marche stòreghe, cofà el "zigante" Gibson, come controproduzenti.
Rocbaron
Rocbaron el xe on comun de  5 033 abitanti del departemento de Var che el fa parte del rejon Provensa-Alpe-Costa Axura in Fransa.
Fender
Ancò
A ze stà pròpio l'aver ponesto łe baze de'l suceso Fender so łe divarsità a crear un duałizmo stòrego, che'l dura oncora ancùo, co Gibson, altro cołoso de ła produsion de strumenti a corda, che'l ga senpre bazà e el baza oncora ancùo ła pròpia produsion so ła fedeltà a na tradision pì antiga e a presizi rifarimenti cuałitativi, sìben, come par tute łe cose, opinabiłi.
Ła produsion Gibson de łe ghitare ełètreghe a corpo pien ła se insentrava infati totalmente so carateristeghe che, so ła carta, łe andava a confarir a ła ghitara un son "mejo": l'utiłizo de łenjami pezanti, cuałi mogano ed ebano ad incrementar el sustain (ła durada de ła vibrasion de ła corda e cuindi de ła nota), pickup manjèteghi a bobina dopia (diti "humbuckers" pròpio parchè łe do bobine in serie łe reduze drastègamente el ruzor de fondo e łe parmete cuindi un senjałe d'usida granfato pì alto) e el manego tacà a'l corpo par mezo de incoładura, come da tradision.
Łe inovasion introduzeste da Leo Fender (oltra cueła de ergonomia), seguramente miràe anca a na zbasada dei costi de produsion, ma che łe ga avùo suceso soratuto revardo al rezultado sonoro, łe zera bazàe so conceti diametralmente oposti: łenjami łezieri par el corpo, pickup a bobina ùnjoła, e mànego invidà, el tuto a confarirghe al strumento menor sustain, menor trazmision de frecuense mèdie e medio-base, menor potensa e cuindi resposta a'l "toco" manco mediata. Tute 'ste carataristeghe, so ła carta poco adate a'l tìpego utiłizo che se fa de na ghitara ełètrega, łe ze servìe invese pròpio par cuesto a rénder łe ghitare Fender, oltra che pì econòmeghe,
Ancora ancùo i soni tìpeghi de Fender e Gibson i raprezenta i do ponti de rifarimento par i muzicisti de tuto el mondo par definir ła tipołozia costrutiva e el son de na cuałuncue ghitara, e łe discusion so'l duałizmo intrà i do modełi de ponta de łe do caze, ła Fender Stratocaster e ła Gibson Les Paul, ła inpinise da pì de sincuant'ani łe pì inpisàe discusion dei ghitaristi ełètreghi. Mentre parò łe carateristeghe tìpeghe de ła marca Gibson łe vien da l'aplegasion dei prensipi de na secołar tradision łiutarìstega, dovemo ła creasion de l'altro "estremo" soło a'l zenio inovador de Leo Fender.
Al de łà de vałutasion cuałitative o clasifeghe, ła difarensa serta tra Fender e Gibson ła stà inte ła tìnbrega dei strumenti: pì mòrbie e rafinàe cuełe che ofre ła Gibson, parfeta e de frecuente insostituìbiłe "conpanja" dei ghitaristi jazz.
Échouboulains
Échouboulains el xe on comun de   557 abitanti del departemento de Seine-et-Marne che el fa parte del rejon Île-de-France in Fransa.
Mirabel
Mirabel el xe on comun de   654 abitanti del departemento de Ardèche che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Coyrière
Coyrière el xe on comun de   65 abitanti del departemento de Jura che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Gentelles
Gentelles el xe on comun de   640 abitanti del departemento de Somme che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Lavaur
Lavaur el xe on comun de   70 abitanti del departemento de Dordogna che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Vex
el xe on comun del distreto de Hérens che el fa parte del canton Vałexe in Svisara
Saonnet
Saonnet el xe on comun de   305 abitanti del departemento de Calvados che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Treviso Bresciano
el xe on comun inte la provincia de Bresa chel fa parte de la rejon Lombardia
Liocourt
Liocourt el xe on comun de   136 abitanti del departemento de Moselle che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
New Orleans
New Orleans Fondada dai francesi inte el 1718 (leteralemnte Nova Orleans) la xe n a cità dei Stai Unii de la Amèrica, principal cità del stao de la Louisiana.
La xe un centro industrial e de spartizion, un importante porto marin, e la xe conossua par la so siora redità cultural, specialmente par la so musica, par la so cusina, e par el so pitoresco carneval dito Mardi Gras, a la francese.
Al censimento del 2000, la popołasion de la cità la gera de 484.674 abitanti. Sta cifra no la chiapa rento le periferie de Jefferson Parish, Saint Bernard e de altre comunità confinanti; l'area metropolitana della New Orleans Granda la ga na popołasion stimada da cerca un milion de abitanti.
Barbuñales
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Huesca, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Aragona.
Rubiá
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Ourense, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Gałìsia.
Polistena
el xe on comun inte la provincia de Rejo Całabria chel fa parte de la rejon Całabria
Brouennes
Brouennes el xe on comun de   150 abitanti del departemento de Meuse che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Novi (Croasia)
el xe on comun inte la rejon łitoraneo-montana che ła fa parte del stato de ła Croasia.
Morlhon-le-Haut
Morlhon-le-Haut el xe on comun de   557 abitanti del departemento de Aveyron che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Ispagnac
Ispagnac el xe on comun de   890 abitanti del departemento de Lozère che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
524 v.C.
El 524 v.C. (DXXIV v.C in numari romani) el xe on an del VI secoło v.C.
Breuches
Breuches el xe on comun de   688 abitanti del departemento de Haute-Saône che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Puybarban
Puybarban el xe on comun de   423 abitanti del departemento de Xironda che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Brennilis
Brennilis el xe on comun de   444 abitanti del departemento de Finistère che el fa parte del rejon Bretagna in Fransa.
Villamayor de los Montes
el xe un comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Burgos, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Posta (architetura)
Na posta ła xe na costrusion de tołe fata ten posti strategici par ła caxa. Ła pol esar fata par tera, su un albaro o pojada su pai a mo' de pałafita. łe pì senplisi łe xe costituide da na bariera de rame co łe foje picade su un pal orizontal, just par sconderse. Al grado de conplessità al cress infin a quele fate come na vera e propria capana che pol durar difarenti ani.
Uso
La posta se la dopera par ndar a sconderse col stciop e le munision par spetar al passajo de le bestje.
Le Château-d'Almenêches
Le Château-d'Almenêches el xe on comun de 205 abitanti del departemento de Orne che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Médonville
Médonville el xe on comun de   100 abitanti del departemento de Vosges che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Cołònia de ła Corona Britànega
La cołònia de ła corona britànega (in ingleze: Crown colony), conosesta anca inte el XVII secoło cofà Cołònia reałe (in ingleze: Royal colony), el ze sta un tipo de aministrasion cołoniałe del Regno de Gran Bretagna e dopo de l'Inpero britànego.
Le cołònie de ła corona, o reałi, łe zera aministrae da un goernatore nomenà dal monarca. Da ła metà del XIX secoło, el sovran el ghea nomenà i goernatori reałi drio el consejo del Segretàrio de Stato par łe Cołònie. La prima "Cołònia reałe" ła ze sta ła Cołònia de ła Virginia, inte i atuałi Stati Unii.
L'espresion ła ghea continuà vegner doparada finmente al 1981, co che ła nova leje su ła nasionałità britànega ła ghea reclasifegà łe cołònie britaneghe restanti cofà "Dipendense britàneghe" ("British Dependent Territories"). Dal 2002 sti cuà i ze conosesti cofà "Teritori britàneghi de oltremare" ("British Overseas Territories").
Tipi de cołònie de ła corona
Partindo dal 1918, i zera susistii tre tipi de cołònie de ła corona, co vari gradi de autonomia:
Le Bourdeix
Le Bourdeix el xe on comun de   226 abitanti del departemento de Dordogna che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Saint-Éloy-de-Gy
Saint-Éloy-de-Gy el xe on comun de 1 541 abitanti del departemento de Cher che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Saint-Étienne
Saint-Étienne el xe un comune fransexe de 180.210 abitanti, dal 1855 capołogo del departemento de ła Loira, inte ła rejon del Rodano-Alpi.
Baldellou
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Huesca, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Aragona.
Saint-Étienne
Ła sità ła ga visù un serto sviłupo industriałe dopo ła guera: ła risorsa prinsipałe ła gera ła miniera de carbon, ma a gera presente anca ł'industria tesiłe e de łe arme. Ła comunità dei minadori ła gera conposta par ła magior parte da imigrati, de cui un gran numaro itałiani.
Loriol-sur-Drôme
Loriol-sur-Drôme el xe on comun de  6 593 abitanti del departemento de Drôme che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Escalles
Escalles el xe on comun de   228 abitanti del departemento de Paso de Calè che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Valle de Valdelaguna
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Burgos, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Capana
Na capana ła xe na costrusion ediłisia de dimension ridota (de sołito co na unica stansa), caraterizada dal fato che ła xe sensa fonde e che ła xe fata sù co materjai che i se deperis, come legn, foje, pèl, stofa o paja. De sołito ła gnen fata sù e doperada da i boce par dugar, e ła pol esar fata tanto par tera cofà su inte un albaro. Łe prime łe jera naseste par esigense abitative e ten serte aree del mondo łe ło xe anca des.
Difusione in Itàlia
Infin a la metà del XX secolo se costumea far sù capane de canoi in Sardegna par passar la istà in riva al mar. Te la zona del Sinis, le capane de cane dei pescador le ła dimension e sofisticatesa tai da esser considerade vere e proprie case.
Doulevant-le-Petit
Doulevant-le-Petit el xe on comun de   26 abitanti del departemento de Alta Marna che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Lamasquère
Lamasquère el xe on comun de  1 462 abitanti del departemento de Alta Garona che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
523 v.C.
El 523 v.C. (DXXIII v.C in numari romani) el xe un an del VI secoło v.C.
Lasseube
Lasseube el xe on comun de 1 736 abitanti del departemento de Pyrénées-Atlantiques che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Coyron
Coyron el xe on comun de   73 abitanti del departemento de Jura che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Pélussin
Pélussin el xe on comun de  3 765 abitanti del departemento de Łoira che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Égligny
Égligny el xe on comun de   331 abitanti del departemento de Seine-et-Marne che el fa parte del rejon Île-de-France in Fransa.
Ponte (Croasia)
el xe on comun inte la rejon łitoraneo-montana che ła fa parte del stato de ła Croasia.
Wullersdorf
el xe on comun marcà del distreto de Hollabrunn che el fa parte del stato de ła Basa Àustria in Austria
Chappes (Aube)
Chappes el xe on comun de   322 abitanti del departemento de Aube che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Engwiller
Engwiller el xe on comun de   501 abitanti del departemento de Bas-Rhin che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Ginchy
Ginchy el xe on comun de   61 abitanti del departemento de Somme che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Roquebrune-sur-Argens
Roquebrune-sur-Argens el xe on comun de  14 251 abitanti del departemento de Var che el fa parte del rejon Provensa-Alpe-Costa Axura in Fransa.
Manocalzati
Manocalzati el xe un comun italian de 3 234 abitanti. El xe in provincia de Avełin inte ła rejon Canpania e el se estende so na area de 8,75 km². L'abità el xe situà a 450 metri s.l.m. El confina co i comuni de Atripalda, Avellino, Candida, Montefredane, Pratola Serra e San Potito Ultra.
Montpezat-sous-Bauzon
Montpezat-sous-Bauzon el xe on comun de   797 abitanti del departemento de Ardèche che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Agarn
el xe on comun del distreto de Leuk che el fa parte del canton Vałexe in Svisara
Display a cristałi lìcuidi
El display a cristałi lìcuidi (in acrònemo LCD, da l'ingleze Liquid Crystal Display) el ze un tipo de display che el dòpara łe propietà de modułasion de ła luze dei cristałi lìcuidi.
Cinquefrondi
el xe un comun inte la provincia de Rejo Całabria chel fa parte de la rejon Całabria
27 de lujo
El 27 de lujo el ze el 208° dì dal scumìsio de l'ano drio del całendàrio gregorian e el 209° inte i ani bizesti. Par rivar al cao de l'ano ghe vołe oncora 157 dì.
Lixheim
Lixheim el xe on comun de   579 abitanti del departemento de Moselle che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Giografia del Sahara Ocidentale
thumb|Topografia del Sahara Ocidentale
El  Sahara Ocidentale el xe el teritorio non indipendente pi grando al mondo. El se cata so la costa ocidentale de nord de l’Africa e el confina co Maroco a nord; Algeria e Mauritania a est; co lOceano Atlantico a ovest. El paexe el xe desertico al nord, co vegetaxion al sentro-sud. No ghe fiumi, ma se cata tanti uadi, leti de torenti che i se rienpe de àcua co le piove de primavera.
Orgian
Orgian (nome ufisial in italian Orgiano) el xe on comun de 3084 abitanti de ła provincia de Vicensa.
Giografia del Sahara Ocidentale
Risorse naturali
Fosfati, fero, pesca.
Orgian
Orgian nase ai piè dei Cołi Bereghi, inte ła basa provincia visentina.
Giografia del Sahara Ocidentale
Uso de la tera
Teren agricolo: 1%
pascolo: 19%
desertico: 80%
Clima
El clima el xe caldo e desrtico en tel nord. L’aria freda de l’Atlantico la se scontra co l’aria calda dal deserto e la nebia la se forma so la costa tuti i di. Se forma anca la sguaza che la parmete l’agricoltura al sud e al sentro del paexe.
Oblys di Aqtöbe
Aktiuba (in kazako Ақтөбе облысы, Aqtöbe Oblysy) el ze un teritorio de el Kazakistan osidental.
Zeografia fizega
Ła ze na area in bona parte piana, ke al sentro-nord el se alsa inte łi Monti Mugožari ; a sud el riva fin al Łago de Aral.
Łi korsi de akua pi' inportanti łi ze el Enba e el Ulkaiak. El łago pi' grando dopo el Aral, el ze el Łago Aike a nordovest.
El klima el va da el tipo boreal de łe foreste al nord, a keło stepego al sentro fin a keło desertego a sud. A sudest se kata el Dezerto de Moiunkum, ma anca sabha e łagi.
Zeografia umana
Ła popołasion ła ze de etnia kazaka al 78%, rusa al 12%.
Se estrae gas natural, petrołio e kromo.
Eoropa osidentałe
L'Eoropa osidentałe ła ze prinsipalmente un conceto sòcio-pułìtego conià e doparà inte el ndar de ła Guera freda: sta espresion ła identìfega inte el particułare i Paezi eoropei del primo mondo, e ła difarensa in confronto a l'Eoropa orientałe el ga un caràtaro prinsipalmente econòmego, pułìtego e rełijozo pì che zeogràfego; ste definision łe ze parò sojete a mudamenti stòreghi.
Descrision
Uncó el tèrmeno Eoropa osidentałe el ga manco a che védar co ła zeografia e pì co l'economia. El conceto el ze anca comunemente asocià co ła democrasia libarałe, el capitałismo e anca co l'Union eoropea. La major parte dei paezi de ła rejon i spartise ła cultura osidentałe e racuanti i ga lighi pułìteghi e econòmeghi col Nord e el Sud Amèrica e co l'Oseània. Par de pì, ła Scandinàvia, inte el Nord Eoropa, ła vien comunemente asociada a ła socialdemocrasia e ła resta neutrałe inte el ndar de łe dèspute internasionałi.
Inte l'alternativa, Eoropa osidentałe ła ze anca na subrejon zeogràfega de l'Eoropa che ła ze oncora pì strenzente de cuanto dito sora e, cofà definio da łe Nasion Unie, ła detien drento i seventi Stati
L'Eoropa dividesta in do blochi da ła Guera Freda
thumb|L'Eoropa osidentałe ła ze sta prinsipalmente definia inte el ndar de ła [[Guera freda: ła cortina de fero ła separava dai Paezi del Pato de Varsàvia|sinistra]]
Zellerndorf
el xe on comun marcà del distreto de Hollabrunn che el fa parte del stato de ła Basa Àustria in Austria
Eoropa osidentałe
L'Eoropa dividesta in do blochi da ła Guera Freda
Durante el finiri de ła seconda guera mondiałe, el futuro de l'intiera Eoropa el zera stato decidesto dagli Liai inte el ndar de ła Confarensa de Jalta, col Primo Ministro del Regno Unio Winston Churchill, el Presidente dei USA Franklin Delano Roosevelt, e el ditator de l'Union Soviètega Josif Stalin. L'Eoropa post-bèłega ła s gavaria da spartir in do sfere prinsipałi: el bloco osidentałe, prinsipalmente soto l'influensa dei Stati Unii, e el bloco orientałe (comunista-soviètego), domenà da l'URSS. Col scumìsio de ła Guera Freda, l'Eoropa ła ze stada dividesta da ła Cortina de fero, na lìnea che ła corea da Trieste finmente al Mar del Nord e che ła separava łe do àree de influensa. Racuanti paezi i zera ufisalmente neutrałi (Movimento dei No-Lineai), ma sti cuà i zera clasifegai dipendendo drio dei sistemi pułìteghi e econòmeghi.
Eoropa Orientałe
L'Eoropa Orientałe ła zera conponesta da tuti i paezi ocupai dal ezèrsito de l'Union Soviètega da ła libarasion da l'ocupasion todesca o dai rezimi fascisti. A sti cuò ła ghe ze sta unia ła Repùblega Democràtega Todesca (RDT), che ła raprezentava łe zone de ocupasion soviètega de ła Zermània. Par órdene de Stałln, in tuti sti paezi i zera stai istituii rezimi comunisti che, siben che formalmente indipendenti, i zera inte ła realtà limitai forte inte l'autonomia. ła Jugoslàvia e l'Albania, paezi comunisti che i zera indipendenti da l'URSS, i fea parte par convension anca al bloco orientałe.
Chuck Berry
__HIDDENCAT__
Eoropa osidentałe
Eoropa osidentałe
L'Eoropa osidentałe ła zera conponesta dai paezi libarai dagli Liai ocidentałi (USA, Cànada, Regno Unio etc.) da l'ocupasion todesca, dai paezi libaradori co in pì l'Itàlia (na ex-Potensa de l'Ase che ła se zera rendesta e ła zera stada ocupada dai Lieai) e ła Repùblega Federałe Todesca, formada da łe tre zone de ocupasion ingleze, franseze e statunitense.
Chuck Berry
Charles Edward Anderson o co el so nome de arte "Chuck" Berry (Saint Louis, 18 de otobre del 1926 – Wentzville, 18 de marso del 2017 ) el xe stà on cantautor, chitarista, conpoxidor statunitense, inte el partegołar de muxica blues e rock and roll. El xe considarà cofà uno de chełi che i ga tacà sonar el rock.
Eoropa osidentałe
Eoropa osidentałe
Chełi altri Paezi che i se ghea unio a ła NATO, a l'UE o a l'EFTA i zera divegnesti de sevente parte de l'Eoropa osidentałe.
Chuck Berry
Biografia
Nasesto a Saint Louis inte el Missouri, Berry da xovane el gavea na forte tendensa a dełincuer, tanto da aver pasà arcuanto tenpo in reformadorio a cauxa de na rapina. Racomandà da Muddy Waters, Berry se gà prexentà a ła Chess Records co Maybellene: da sto momento xe scumisià ła so cariera muxicałe. I so testi raprexenta el primo exenpio de poexia rock e i conta storie de adołesenti in serrca de łibartà e divertimento. I so caołaori i xe consentrà in un periodo de sołi 3 ani, dal 1955 al 1958. Inte el 1959 ła so carièra ga na bruta batùa d'aresto cauxà ła condana a 3 ani de prexon par aver straportà iłegalmente na minorenne traverso i confini statałi.
Eoropa osidentałe
Eoropa osidentałe
Cuazi tuti i paezi de l'Eoropa osidentałe i ghea asistensa econòmega dai Stati Unii, drio el Pian Marshall.
Chuck Berry
Multimèdia
thumb|thumbtime=1368|start=1368|end=1533|Chuck Berry, [[You Can't Catch Me, 1956.|sinistra|229x229px]]
San Amaro
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Ourense, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Gałìsia.
Massime Eterne
"In nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti. Amen. Ve adoro, mio Dio, e ve amo co tuto eł còre... »
thumb|upright=0.8|[[Papa Pio X inte el leto de morte ła matina deł 20 agosto 1914.]] Massime Eterne (Maxime Eterne) el xe on łiberto conosuo de spirituałità e ascetismo de Sant'Alfonso Maria de' Liguori, dotore de ła Cexa, scrito in tel 1728; l'òpera ła pol eser considerà ła «semensa» de l'Apparecchio alla morte che l'autor eł ga scrito dopo.
Descrision
In tel łibreto xe presente łe orasion de ła matina, łe orasion cłaseghe e łe orasion de ła sera come Ve adoro.
Łe meditasion de ogni dì de ła setimana che Sant' Alfonso eł mete in esposixion i argominti dei ''nòvisimi :
El va vanti co oncora pie pratiche come ła Santa Mesa, ła confesion, ła comunion, ła Via Crucis, ał Sacro còre de Jexù, a eł Santisimo Nome de Jexù, el S. roxario, łitanie de ła Madona, ałegrese de ła Beata Verxene, ła orasion a Maria Dołorà, łe orasion a ła B.V. Berico, ła Supłica a ła Regina del S. Roxario de Pompei, ła novena de l'Asunsion de Maria, ła novena de l'Imacołada Concesion, dułuri e ałegrese del Patriarca S.Giusepe, orasion, ai Santi, Salmi-Ini-Cànteghi.
Ł'òpera ła serve par ła formaxion dei catòłeghi.
Vincelles (Saône-et-Loire)
Vincelles el xe on comun de   424 abitanti del departemento de Saône-et-Loire che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Valle de Valdelucio
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Burgos, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Méménil
Méménil el xe on comun de   151 abitanti del departemento de Vosges che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Puynormand
Puynormand el xe on comun de   302 abitanti del departemento de Xironda che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
522 v.C.
El 522 v.C. (DXXII v.C in numari romani) el xe on an del VI secoło v.C.
Saint-Benoît-des-Ondes
Saint-Benoît-des-Ondes el xe on comun de   994 abitanti del departemento de Ille-et-Vilaine che el fa parte del rejon Bretagna in Fransa.
Nature
Nature ła ze una de łe pì antighe e inprotanti reviste sientìfeghe che ghe ze, forse anca considerada globalmente cheła de mejo prestijo inte ła comunità sientìfega internasionałe (insieme co ła revista Science). Nature ła vien publegada stimanalmente partindo dal 4 de novenbre del 1869.
Ła fameja de reviste Nature
Oltre che a Nature eło isteso, ghe ze anca trè altre fameje de reviste sientìfeghe ligae a Nature, èdite dal Nature Publishing Group:
Laluenga
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Huesca, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Aragona.
Nonvilliers-Grandhoux
Nonvilliers-Grandhoux el xe on comun de   427 abitanti del departemento de Eure-et-Loir che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Broussey-Raulecourt
Broussey-Raulecourt el xe on comun de   283 abitanti del departemento de Meuse che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Breuchotte
Breuchotte el xe on comun de   300 abitanti del departemento de Haute-Saône che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Porto Re
el xe on comun inte la rejon łitoraneo-montana che ła fa parte del stato de ła Croasia.
Le Châtellier (Orne)
Le Châtellier el xe on comun de 411 abitanti del departemento de Orne che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Butot
Butot el xe on comun de   281 abitanti del departemento de Seine-Maritime che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Le Bugue
Le Bugue el xe on comun de  2 587 abitanti del departemento de Dordogna che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Escœuilles
Escœuilles el xe on comun de   479 abitanti del departemento de Paso de Calè che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Berriac
Berriac el xe on comun de   954 abitanti del departemento de Aude che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Julianges
Julianges el xe on comun de   53 abitanti del departemento de Lozère che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Entzheim
Entzheim el xe on comun de  2 390 abitanti del departemento de Bas-Rhin che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Bianco (RC)
el xe on comun inte la provincia de Rejo Całabria chel fa parte de la rejon Całabria
Landorthe
Landorthe el xe on comun de   991 abitanti del departemento de Alta Garona che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Sainte-Gemme-en-Sancerrois
Sainte-Gemme-en-Sancerrois el xe on comun de   427 abitanti del departemento de Cher che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Égreville
Égreville el xe on comun de  2 150 abitanti del departemento de Seine-et-Marne che el fa parte del rejon Île-de-France in Fransa.
Rougiers
Rougiers el xe on comun de  1 656 abitanti del departemento de Var che el fa parte del rejon Provensa-Alpe-Costa Axura in Fransa.
Negroponte
Negroponte (sto qua el topònimo venesian, in itałian Eubea o Evia; in greco Εὔβοια) ła xe un'ìzoła de ła Grecia che se cata inte el Mar Egeo vixin al'Atica. Ła xe anca na prefetura de 4 167 km² e 218 032 abitanti che gà cofà cavedal Calcide.
Istoria
Inte el 1205 ła xe stà conquistà da Bonifaso I del Monferà e inte el 1209 ła xe pasà a ła Republica de Venesia, che ła gà vùa fin a ła conquista turca, avvegnua dopo un łóngo asedio el 12 de lujo 1470. Ła pèrdita de Negroponte da parta de ła Serenìsima, nonostante l'eròega difexa prestà dal presidio del'ìzoła, ła gà cauxà grando sconserto in Itàlia e xe stà mortałà inte ła "Rełasion del viagio de Negroponte" del patrisio vicentin Giovan Maria Angiolello.
Inte el 1688 i turchi i gà rexistio a un viołentìsimo asedio dei venesiani, capexai da Francesco Morosini deto el Pełoponesìaco. Dopo secołi de dominasion otomana, l'ìzoła ła xe ritornà infin a ła Grecia inte el 1830.
Albinen
el xe on comun del distreto de Leuk che el fa parte del canton Vałexe in Svisara
Småland
miniatura|sinistra|mapa de ła provinsia El Småland (pronunzia [ˈsmoːland], version latinizada Smalandia) la xe na provincia storega (landskap) de la Svezia meridional, che al dì de uncuò no la esiste pì. El confinava co le provincie de Blekinge, Scania, Halland, Västergötland e Östergötland e bagnà dal Mar Baltego.
Difarente da la mazoranza de le altre provincie svedesi, el territorio del Småland no'l xe restà intiero co l'indtroduzion de le nove contee, ma el xe stà spacà inte le contee de Jönköping, Kalmar e Kronoberg. Dei tochi i xe passai a le contee de Halland e Östergötland.
Cramans
Cramans el xe on comun de   524 abitanti del departemento de Jura che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Périgneux
Périgneux el xe on comun de 1 512 abitanti del departemento de Łoira che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Lasseubetat
Lasseubetat el xe on comun de 207 abitanti del departemento de Pyrénées-Atlantiques che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Gianico
el xe on comun inte la provincia de Bresa chel fa parte de la rejon Lombardia
Montréal
Montréal el xe on comun de   572 abitanti del departemento de Ardèche che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Ètaro
El ètaro xe na mexura de ła superficie de taren. El corisponde a 0,01 km². Xe na unità derivada del Sistema Internasional de le unità de misura, multiplo del metro quadro (sinbolo m², e da spess scurtà co ha).
Al gnen doperà de solito par definir le estension de tareni e pi in general porsion de teritorio.
Conversion
Un ètaro xe equivałente a:
Valle de Zamanzas
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Burgos, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Progeto Nordest
{{{{Infobox de Organizasion }}
Il Progeto NordEst (PNE) xe il partio połitego fondà da Giorgio Panto inte el zugno del 2004.
Sostien che il Vèneto, co il Friułi-Venesia Julia e il Trentin-Alto Àdexe ga da essere autonomo dall'Italia, parchè questi ga ła stesa cultura e tanti tradission in comùn.
Obietivi
L'fin el xe la formassion de nà macrorejon formà da 13 provinse che desidon liberamente come gestir i propri schèi.
Sesso
In biologia, al sesso al ze al caratere dei organismi dioici che fa sì che se pode distinguer i individui che fa parte de la stessa specie in genere "mastcio" o "femena", che i fa gameti de tipi diversi.
Progeto Nordest
Rixultài
El PNE se prexenta a łe ełesion regionałi inte el Vèneto del 2005 cò Giorgio Panto fà candidà presidente, quindi fora dai dò pì grandi połi de sentro-drita e sentro-sanca. Panto el toe el 6% dei voti e el partio el 5,4%, ciapando cussita dò careghe inte el consejo rejonałe.
Sesso
In antropologia e in altre siense sociai, la parola la ol dir anca al insieme de le atività sessuai o de la sessualità.
Progeto Nordest
Rixultài
Inte el 2006, a łe ełesion połitighe, el PNE se prexenta, anca sta volta sensa ałeanse, soło che in Vèneto e in Friułi-Venesia Julia. El ciàpa pì de 90000 voti (in Vèneto sirca el 3% de łe prefarense), dando na man al sentro-sanca: se el gavesse corso col sentro-drita, sto qua el gavarìa vinto a ła Camara.
Inte el 2010, a łe regionałi inte el Vèneto, el PNE deside de fare un liston, Unione Nord Est, cò altri partii (tra cui Łiga Vèneta Republica) e de sostegnere el candidà presidente Antonio de Poli, de l'Union de Sentro. Ciapando l'1,54% dei voti, sto liston mete su Mariangelo Foxato (presidente del PNE) fà consijere rejonałe.
Sesso
I carateri sessuai
Le gonadi (te i animai, ovario o cojon) e i gonodoti i ze carateri sessuai primari, e le altre diferense fisiche o de conportamento diferenti par i do sessi le costituiss i carateri sessuai secondari. Co se pol distinguer al genere de un individuo anca sensa vardarghe i carateri principai, se parla de dimorfismo sessual.
In serti casi, inte te el isteso individuo, pol esserghe carateristiche tanto del mastcio fa de la femena: sto fenomeno al ze ciamà ermafrodismo e al se verifica de solito inte un serte piante, in tanti verm e inte serti moluschi. Inte altri organismi se pol er la inversion sessual, secont la qual, inte un serto momento, al canbia genere. Si distinguono inoltre caratteri eusessuali e caratteri somatosessuali: i primi si riferiscono a secrezione di ormoni sessuali dalle gonadi, mentre i secondi dipendono dai geni sessuali.
Determinasion del sesso
La determinasion del sesso la ze al processo biologico tramite al qual se definiss al sesso de un organismo, o sia quela funsion par la qual al novo nassest al ciapa le carateristiche de un dei do sessi. Al sesso de un organismo al pol esser determinà dal patrimonio cromosomico dei organismi genitori o da aleli autosomici, o sia par ereditarietà; inte serti animai invece pol esserghe la influensa de serte condision anbientai.
Mamiferi e serti Inseti
Inte i Mamiferi e inte serti Inseti se ga na copia de cromosomi diferensiada par i do sessi.
Par la femena la copia la include do cromosomi conpagni (XX), inte el mastcio diferenti(XY). I gameti i ga inte un solche de sti cromosomi: al ovo an cromosoma X, al spermatozoo invece an cromosoma X o an cromosoma Y. par sto motivo al sesso maschhile inte sti animai al gnen ciamà eterogametico, quel feminil omogametico. Al ovo al pol esser fecondà da un spermatozoo co el cromosoma X o Y, eal ze al cariotipo che risulta da la fecondasion a stabilir al sesso del nassituro.
Inte te el zigote ghe sarà na copia cromosomica XX se al nassituro al sarà na femena, o na copia XY se el sarà an mastcio.
Inte te la femena dei Mamiferi, a i stadi inisiai del svilupo un dei do cromosomi al se inativa (par caso) par er i stessi livei fisiologici dei geni espressi inte el cromosoma X del mastcio (efeto Lyon). Al DNA inativo del cromosoma X al ze presente sot forma de eterocromatina.
Tełevizore
El tełevizore, ciamà anca TV o tełe, el ze na pareciadura resevitore doparà par ła fruision del servìsio de ła tełevizion. Dopo de ła seconda guera mondiałe el ze devegnesto un prodoto de consumo tanto popołare. Dal 1970 el ze devegnesto anca el dispozitivo prinsipałe de visuałizasion dei primi mèdia rezistrai cofà łe videocasete Betamax e VHS, de sevente dei DVD e Blu-Ray. El ze anca doparà cofà despozitivo de visuałizasion par home computer e console par videozughi.
Glisy
Glisy el xe on comun de 771 abitanti del departemento de Somme che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Mounes-Prohencoux
Mounes-Prohencoux el xe on comun de   182 abitanti del departemento de Aveyron che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Lixing-lès-Rouhling
Lixing-lès-Rouhling el xe on comun de   937 abitanti del departemento de Moselle che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Ravna Gora
el xe on comun inte la rejon łitoraneo-montana che ła fa parte del stato de ła Croasia.
Broussey-en-Blois
Broussey-en-Blois el xe on comun de   59 abitanti del departemento de Meuse che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
521 v.C.
El 521 v.C. (DXXI v.C in numari romani) el xe un an del VI secoło v.C.
Vindecy
Vindecy el xe on comun de   254 abitanti del departemento de Saône-et-Loire che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Cittanova
el xe un comun inte la provincia de Rejo Całabria chel fa parte de la rejon Całabria
Quicena
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Huesca, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Aragona.
San Cibrao das Viñas
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Ourense, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Gałìsia.
Périssac
Périssac el xe on comun de  1 198 abitanti del departemento de Xironda che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Breurey-lès-Faverney
Breurey-lès-Faverney el xe on comun de   635 abitanti del departemento de Haute-Saône che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Brest
Brest el xe on comun de  140 064 abitanti del departemento de Finistère che el fa parte del rejon Bretagna in Fransa.
Ménarmont
Ménarmont el xe on comun de   76 abitanti del departemento de Vosges che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Saint-Briac-sur-Mer
Saint-Briac-sur-Mer el xe on comun de  2 070 abitanti del departemento de Ille-et-Vilaine che el fa parte del rejon Bretagna in Fransa.
Quinzano d'Oglio
el xe on comun inte la provincia de Bresa chel fa parte de la rejon Lombardia
Ergisch
el xe on comun del distreto de Leuk che el fa parte del canton Vałexe in Svisara
Sainte-Montaine
Sainte-Montaine el xe on comun de   181 abitanti del departemento de Cher che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Fiol
thumb|Fémene de cui una xe na fiola de n'altra Un fiol (tardo latin filiolus) dito anca fio, fióło el xe na creatura de sèso maschiłe, òmo, animal o pianta vałutà in rapàrto a i so genituri, cioè a chi che il lo ga generà. Co la paròla fiola se ìndica na creatura fémena in raporto a i so genituri.
De sòlito i fioi xe le persone che ciapa la eredità (e anca i tìtoli nobiliari o altro) co che i genituri i mor.
Sìmboło Cristian
Inte el Cristianèximo, "el Fiol" xe na paròla che se referise a Gesù.
951 Gaspra
(951) Gaspra el xe un asteroide de el tipo S ła cui òrbita ła se cata intel vordo interior de el sinturon de i asteroidi. El gà na forma triaxiałe, no simètrica en volta al ase de rotasion.
Descoerto da Grigoriy N. Neujamin en 1916, en nome el coresponde a na xona conosua de ła Crimea.
thumb|left|300px|El asteroide Gaspra fotogrà da ła Sonda Gałiłeo
Capano
__HIDDENCAT__
thumb|right|270px|Capano Co el nome capano se definiss an anbjente creà aposta par crear an microclima aonde poder far cresser mejo pjante e fjor che no ze 'te el so habitat natural. Esiste capani refrigeradi (rari), capani scaldadi e capani che se scalda de so posta sfrutando al efeto sèra.
I capani i pol er na strutura de fer, de legn, de aluminio o de cimento (te i primi prototipi), e le ze serade co materjal trasparente come telo, plexyglass o vjero. Al quert al ze spjovente a una o do falde, o senò al pol esser tondo. Se al capano al ze vert su qualchedun dei lati al ciapa al nome de tunnel. An capano al pol essere dotà anca de luce artificial, finestre e dispositivi manuai o eletronici par al controlo de la umidità, de la tenperatura e de la luce.
Al orjentamento mejo al ze est-ovest co i ragi del Sol che i traversa al rivestimento fando al interno al "efeto sèra": i ragi i gnen assorbidi da le pjante e da la copertura del capano, aonde che i gnen trategnesti scaldando al anbjente. thumb|right|220px|Interno de in capano