cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Avatar (film)
Co na previzion de costo de pì o manco de 237 miłiuni de dòłari, Avatar el gà fato sù cuazi 2,8 miłiardi de dòłari in tuto el mondo, e'l ze deventà el film che el ga incasà de pì inte ła storia del sìnema. El ze stà distribuìo inte i sìnema de tuto el mondo tra el 16 e'l 18 desenbre del 2009 (l'Itałia e ła Zvìsera Itałiana, dove che l'é ndà fora el 15 de genaro del 2010, i ze stà i penùltemi Paezi al mondo dove che el ze stà distribuìo, par colpa de un bel po' de concorensa sinematogràfega inte el parìodo de Nadałe). El film el ze stà projetà col tradisionałe formato 2D, ma el ga visto anca na gran difuzion in 3D e in 3D IMAX.
Cameron steso, gran sostenidor del 3D come futuro del sìnema, el ga dito che A se gavarìa na esperiensa pì conpleta vardando Avatar in tre dimension, parché el ło ga pensà proprio par vardarlo in chel modo. Avatar oltrapì el ze el primo film a doparar el łogo novo de ła 20th Century Fox, che el ze animà da i Blue Sky Studios (che i ze stà i creadori de L'era glaciale).
El film el ga vinto tre Premi Oscar 2010: par ła mejo fotografìa, la mejo senografìa e i mejo efeti spesiałi.
Ponna
el xe un comun inte la provincia de Como chel fa parte de la rejon Lombardia
Late
__HIDDENCAT__
right|thumb|250px|An goto de lat
La lat la ze an alimento liquido fat da le ghiandole mamarie de le mastce dei mamiferi. Al ocor par darghe da magnar a i boat dei mamiferi al inìsio de la so vita.
Fata ecesion par al ornitorinco e al echidna aonde che da le ghiandole mamarie la lat la va direta al esterno, ten tuti i mamiferi la se bina te el scarp (che al pol esser fat da un numero variàbiłe de tete), e al gnen fora da i tet solche se i gnen stimoladi da la boca del boat.
Infin da la antichità i omi i ga inparà a stimolar i tet co le man in modo da far gner fora la lat de serti mamiferi, in particolar de le vache.
Monthuchon
Monthuchon el xe on comun de   680 abitanti del departemento de Manche che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Late
Al bisogn de salvar la lat al ga portà a la invension de diversi derivadi de longa scadensa come al botiro, al fiormai, al jogurt e la poina.
Acrònemo
Acrònemo (da ła grego ἄκρον, akron, «estremità» + ὄνυμα, onyma, «nome»), ła xe na paroła formada da łe létare scumisiałi de parołe de na fraxe o de na definision..
Late
la lat pena moldesta par esser beesta la ga da gner boista in modo da sterilizarla da eventuai bateri che la pol er la vaca. An procedimento pì segur al ze la pastorizasion. Na olta la lat la era tuta del primo tipo, ma la industrializasion de le laterie e le norme igieniche le ga fat in modo che par ani te el marcà se epje catà solche lat pastorizada. Al dì de incoi se pol vender oncora la lat pena moldesta purchè se el fae co adeguade autorizasion secont na filiera controlada. Al ze in continua cressita al numero de distributor del genere. An nantro tipo de lat che se cata te el marcà al ze quel a longa conservasion, che al ga subì an tratamento de uhterizasion.
Co el termine "lat crut" se intende quel che la vaca la fa dei primi dì dopo er fat al vedel. Se trata de un lat che no el ze tanto adato a la alimentasion dei omi e che, se el gnen laorà, al dà origine al formai cagnon o pincion, da la carateristica spusa de piei.
Langenbruck
el xe on comun del distreto de Waldenburg che el fa parte del canton Baxilea Canpagna in Svisara
Gonneville-sur-Scie
Gonneville-sur-Scie el xe on comun de   465 abitanti del departemento de Seine-Maritime che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Joué-en-Charnie
Joué-en-Charnie el xe on comun de 654 abitanti del departemento de Sarthe che el fa parte del rejon Pays de la Loire in Fransa.
Angora
Angora (in turco Ankara) ła xe ła cavedal de ła Turchia. Situada in sentro al paexe, ła ga na popołasion de scuaxi 4 milioni de abitanti, seconda sità turca dopo Istanbul. Ła xe sede del parlamento turco, del goerno cusia come de łe raprexentanse diplomàteghe foreste. Ła xe un comun metropołitan e ga sédexe distreti.
Zeografia
El sentro storego el se cata so na cołina de rocia alta 176 metri rispeto al altopian che ła sirconda. Ła sità ła xe un dei lioghi pì àridi de ła Turchia; ła xe sircondà da stepe e ła ga inverni fredi e nevoxi, invese łe istà łe xe calde e seche. Łe piove łe xe consentrae in primavera e autuno.
Lafage-sur-Sombre
Lafage-sur-Sombre el xe on comun de   124 abitanti del departemento de Corrèze che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Commeny
Commeny el xe on comun de   483 abitanti del departemento de Val-d'Oise che el fa parte del rejon Île-de-France in Fransa.
Liomer
Liomer el xe on comun de 397 abitanti del departemento de Somme che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Oquillas
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Burgos, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Blanzaguet-Saint-Cybard
Blanzaguet-Saint-Cybard el xe on comun de   296 abitanti del departemento de Charente che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Saint-Pierre-de-Colombier
Saint-Pierre-de-Colombier el xe on comun de 411 abitanti del departemento de Ardèche che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
363 v.C.
El 367 v.C. (CCCLXVII v.C en numari romani) el xe on an de el IV secoło v.C..
L'Étoile
L'Étoile el xe on comun de   563 abitanti del departemento de Jura che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Verrières (Aveyron)
Verrières el xe on comun de 454 abitanti del departemento de Aveyron che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Lista de stati par esportasion
miniatura|228x228px|Mapa de [[Stato|Stati par ordine de esportasion inte el 2006.]] Lista de stati del mondo ordinai par valor de esportasion (merse vendue a paexi esteri in canbio de schei o merse). Par conparare mejo le esportasion, ghe xe inte la lista anca algune prexense no statali (come la UE), ma no le sarà contejade inte la clasifica.
Hainburg an der Donau
ła xe na sità del distreto de Bruck an der Leitha che el fa parte del stato de ła Basa Àustria in Austria
Utiłità (economia)
In economia l'utilità l'é la mixura de la felisità o sodisfasion individual. Elora, on ben l'é utile se l'é considerà justo a sodisfar na domanda.
Segondo l'utiłitarismo, la masimixasion de l'utilità social, la garia da esar el fin ultimo de la società, che la garia de conseguensa voler otegner "la major felisità pal major numaro de persone".
Narcy
Narcy' el xe on comun de   247 abitanti del departemento de Alta Marna che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Montjoie-Saint-Martin
Montjoie-Saint-Martin el xe on comun de   243 abitanti del departemento de Manche che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Zizur Mayor
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Navara, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma Navara.
Liéramont
Liéramont el xe on comun de   227 abitanti del departemento de Somme che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Monieux
Monieux el xe on comun de   317 abitanti del departemento de Vaucluse che el fa parte del rejon Provensa-Alpe-Costa Axura in Fransa.
Sestin
Sestin el xe on comune de 1471 abitanti inte ła provincia de Arezo.
Frasion
Calbuffa, Casale, Case Barboni, Colcellalto, Lucemburgo, Martigliano, Monteromano, Monterone, Motolano, Palazzi, Ponte Presale, Petrella Massana, Presciano, San Donato, Valdiceci di Sopra, Ville di Sopra.
Lauwil
el xe on comun del distreto de Waldenburg che el fa parte del canton Baxilea Canpagna in Svisara
Joué-l'Abbé
Joué-l'Abbé el xe on comun de  1 279 abitanti del departemento de Sarthe che el fa parte del rejon Pays de la Loire in Fransa.
Family Guy
__HIDDENCAT__
Family Guy (Uma Família da Pesada in Braxil, I Griffin in Itałia, Padre de familia inte i paexi isponofoni) 'a xe na serie TV de cartoni animadi creada da Seth MacFarlane inte el 1999, par el network FOX. La fameja protagonista del carton xe la disacrante rapresentasion de 'a tipega American way of life.
Alserio
el xe un comun inte la provincia de Como chel fa parte de la rejon Lombardia
Cáceres (Spagna)
el xe un comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cáceres, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Estremadura.
Lagleygeolle
Lagleygeolle el xe on comun de   220 abitanti del departemento de Corrèze che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Humada
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Burgos, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Petrinja
el xe on comun inte la rejon de Sisak e de ła Moslavina che ła fa parte del stato de ła Croasia.
362 v.C.
El 362 v.C. (CCCLXII v.C en numari romani) el xe on an de el IV secoło v.C..
Alassio
el xe un comun inte la provincia de Savona chel fa parte de la rejon Liguria
Neuilly-l'Évêque
Neuilly-l'Évêque el xe on comun de   591 abitanti del departemento de Alta Marna che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Biłiardo
__HIDDENCAT__
miniatura El biłiardo el ze un zogo conpleso che el ga orìjini tanto antighe che al dì de oncò A ze coreto defenir na disiplina sportiva a tuti i efeti co na organizasion de tornèi intarnasionałi e canpionadi del mondo par onji sìngoła spesiałità.
El zogo el se dezviłupa inte un canpo retangołare sircondà da sponde co ła superfisie cuerta da na caratarìstega stofa morbia. A se zoga doparando de łe boce sfèreghe dite bìłie o bijie. Łe bijie łe vien moveste doparando n'asta ciamada steca, o sinò łe vien tiràe co łe man (inte ła variante ciamada bocete).
Orìjine
El primo tàvoło da biłiardo che de cuel A se ga vesto notisia el ze cueło ordenà da Jiji XI, sovran de Fransa inte el 1470.
Versols-et-Lapeyre
Versols-et-Lapeyre el xe on comun de   420 abitanti del departemento de Aveyron che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Xugo da toła
thumb|Xughi da toła Nordamericani Un xugo da toła el xe un xugo che richiede na ben definia superfise de xugo, che ła vien dita de sołito tabełon o plansa ladove nò i existe termini pì specifisi ligai al spesifego xugo in question (par exenpio scachiera o damiera); so ła superfise i vien solitamente piasi e/o spostai i tochi che, senpre in asensa de termini pì spesifici, i vien ciamai segnałini. Oviamente nò ła xe na categoria de cui se posa dar na definision tanto precixa; par exenpio, el conseto de tabełon pol essar anca intexo in senso pitosto lato (includerà el caxo de planse individuałi pà i xugadori, tabełon asenblai via via come parte del xugo, evc.). In sostansa, se podarìa includare in questa categoria quałunque xugo richieda na toła o superfise anałoga, ma escludendo i xughi de carte tradisionałi, che i xe un mondo a sé stante; opùr se pol rifarse all'espresion (tuto somato nò cussi vaga) "xughi in scatoła".
Goupillières
Goupillières el xe on comun de   417 abitanti del departemento de Seine-Maritime che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Xugo da toła
I xughi da toła i raprexenta un fenomeno pitosto difondesto infra i paexi osidentałi come momento de agregasion, anca se ła łoro inportansa inte ła vita sociałe dipenda anca da łe tradision nasionałi. In Xermania e inte i paexi de łéngua todésca, par exenpio, ła cultura del xugo da toła xe tanto pì difondesta che in Itałia. Nò a caxo propio ła Xermania ospita el premio Spiel des Jahres (xugo dell'ano), che xe el pì inportante del mondo.
Sto xenare de xughi gà na notevołe inportansa come intratenimento pà ła famèja, spesalmente par quełi che i se presta a essar xugai a tute łe età; ma nò i manca xughi da toła łe cui regołe łe pol rixultar masa conplicae parsin par tanti adulti (come alcuni wargame), o che i richiede un raxonamento atento e aprofondìo (come tanti clasici xughi astrati cuałi i scachi e ła dama).
Deleitosa
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cáceres, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Estremadura.
Cexa de l'Imacolada (Padova)
La cexa de la Madona Imacolada conosùa naca come cexa de Santa Maria Iconia, l'è on edifiso relijoxo in Borgo Portelo, deso ciamada Via Belzoni, a Pàdova.
Bentivoglio
Bentivoglio el xe on comune de 4557 abitanti inte ła provincia de Bołogna.
Mannersdorf am Leithagebirge
ła xe na sità del distreto de Bruck an der Leitha che el fa parte del stato de ła Basa Àustria in Austria
Montjoire
Montjoire el xe on comun de  1 274 abitanti del departemento de Alta Garona che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Belluire
Belluire el xe on comun de   208 abitanti del departemento de Charente-Maritime che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Ìzoła Navassa
L'ìzoła de Navasa (Navassa Island in ingleze, La Navasse in franseze, Lanavaz o Lavash in creoło haitian) ła ze na picenina ìzoła dezabitada (de sirca 5 km²) inte el mar dei Caràibi a 160 km verso sud de Cuba e sirca 55 km verso òvest de Haiti, che ła dipende da ła baze miłitare statunitense de Guantánamo (situada a sirca 160 km verso nord de l'ìzoła de Navasa). In franseze "navasse" signìfega "navasa"/"barcasa".
Urraul Bajo
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Navara, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma Navara.
Ìzołe Vèrzeni britàneghe
Le Ìzołe Vèrzeni Britàneghe łe ze un teritòrio de oltremare del Regno Unio. Łe fa parte de l'arsipèłago de łe Ìzołe Vèrzeni inte el Mar de łe Antiłe repartio intrà Regno Unio e Stati Unii de l'Amèrica.
Le Ìzołe Vèrzeni Britàneghe łe ze un arsipèłago de pì de 60 ìzołe, 43 dezabitae e 15 de łe cuałe łe ze łe pì abitae intrà łe cuałe Tortola, Anegada e Virgin Gorda. El caołogo ła ze ła sitadina de Road Town, situada inte l'ìzoła de Tortola.
El cao del Stato el ze el sovran del Regno Unio che el ezèrsita łe so funsion mediante de un goernatore; a st'ùltemo łe ghe speta, soto del mandà del sovran, racuanti incarghi intrà i cuałi cueło là de ła nòmena del Premier.
Zeògrafia fìzega
Le Ìzołe Vèrzeni britàneghe łe ze formae da pì de na sesantina de ìzołe, par ła pì granda parte de orìzane volcànega e dal profiło cołinar. La pì estendesta ła ze Tortola (55,7 km²), łe sègue Virgin Gorda, Anegada e Jost Van Dyke. Intrà łe ìzołe menori łe ghe ze:
Brenna
el xe un comun inte la provincia de Como chel fa parte de la rejon Lombardia
Montmartin-sur-Mer
Montmartin-sur-Mer el xe on comun de  1 337 abitanti del departemento de Manche che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Monteux
Monteux el xe on comun de  12 909 abitanti del departemento de Vaucluse che el fa parte del rejon Provensa-Alpe-Costa Axura in Fransa.
La Barre
La Barre el xe on comun de   232 abitanti del departemento de Jura che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Long
Long el xe on comun de 621 abitanti del departemento de Somme che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
6 de setenbre
El 6 de setenbre el ze el 249° dì dal scumìsio de l'ano drio del całendàrio gregorian e el 250° inte i ani bizesti. Par rivar al cao de l'ano ghe vołe oncora 116 dì.
Liedertswil
el xe on comun del distreto de Waldenburg che el fa parte del canton Baxilea Canpagna in Svisara
Anatomia
__HIDDENCAT__
320 px|miniatura|destra|Lesion de anatomia del dotor Tulp, pintura de [[Rembrandt van Rijn|Rembrandt del 1632, che el descrive el dotor che, co na pinsa, mostra fora mùscoli e téndini del vanbraso de sanca ai so scołari. La fama de st'òpera la xe signifegadiva par l'inportansa che i progresi del'anatomia i gaveva in te'l contesto de la revolusion sientìfega che la jera drio vegnere in tel ndare de chełi segołi]] 320 px|miniatura|destra|El tiatro anatòmego de Pàdova, prima strutura stàbile de sto tipo, vosuda da Girolamo d'Acquapendente. Ła xe in tel palaso del [[el Bo|Bo del'università e xe stà el sentro de sta revolusion mèdega. Łe lesion łe se faxeva co el sentro che ghe jera el profesor e i scołari che i vardava dai portexełi sora tuto torno]] L'anatomia ła xe ła disiplina, rama de la biologia, che ła studia la strutura dei organismi, o sia i corpi viventi e de łe so parte.
Etimołoxia
Sta parola ła salta fora dal grego anatomé che ła signìfega tajo, par via de ła di-sesion, mètodo sevità da chi che el pràtega sta siensa.
Descrision
Drento a l'anatomia se połe intravédare vari seturi de studio:
Soradivixion de l'anatomia
L'anatomia la xe n'insieme de studi conpleso che el ìntrega informasion de siense sorele. Intrà ste cuà de połe intravédare:
Istorego
El progreso sientìfego el ga parmeso l'avansamento de łe conosense anatòmeghe inte l'ùltimo sècolo, co invese prima la disesion, restada oncora el mètodo de referimento, la jera el ùgnoło a despoxision. L'istoria del'anatomia la spenxe indrio i primi tentativi de studio del corpo de l'omo fin a l'Antigo Ejito, dal cual ne xe rivai papiri che i descrive pràteghe de autopsia e teorie so łe funsion dei òrgani. Personaji inportanti de l'antighita che i se ga intaresà de l'anatomia e ła medexina i xe stai Ipòcrate, Aristòtele, el re Tolomeo I Soter (che'l ga fondà na scola anatòmega a Alessandria d'Egito) e Galeno. Grandi sbalsi in vanti i xe stai fati anca in tel mondo musulman, mentre quela che in tel corso del Medioevo inte l'Eoropa cristiana fusse proibie le dissession autòptiche sul corpo uman, par motivi relijosi, xe na buzia istòrega che la xe oncora bastansa difusa. Studi anatòmeghi i jera prategai anca in te'l Baso Medioevo, so łe bestie cofà so l'omo. El vero e grando sviłupo de sta disiplina el se ga vudo parò col rinasimento grasie a òmani de siensa cofà Leonardo da Vinci, Girolamo Fabrici d'Acquapendente, William Harvey (che'l ga teorixà el modeło moderno de la circolasion del sangue), Andrea Vesalio e Gabriele Falloppio. Sti ùltimi cuatro i ga goduo del'istitusion, in particolare al'Università de Pàdova. Senpre in sto posto xe sta tribuia a Gian Battista Morgagni la fondasion del'anatomia patolòxega, par nomenare n'altro inportante esponente de sta materia, va recordà inte la Germania del'800 Rudolf Virchow.
Bibliografia
thumb|Alessandro Benedetti, Historia corporis humani, 1502|306x306px
Herguijuela
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cáceres, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Estremadura.
Quadradura numèrica
Ón clasico problema de l'anałisi numèrica xe queło de stimare, 'ndoe che w xe na funsion péxo e sensa che se gabia da passar par ła primitiva de l'integranda.
Formuła de quadradura interpołatoria
Xe sto punto naturałe ciamare interpołatoria la forumuła de quadradura par cui.
Grado de precision
Na formula de quadradura de quadradura xe interpołatoria se e soło se ga g.d.p. almanco N-1.
Formułe de Newton-Cotes saràe
Sia dà. Na formuła tałe che  se dixe de Newton-Cotes sarà se: Quindi łe formule de Newton-Cotes łe xe interpołatorie cò grado de precision almanco N-1.
Exenpi
Qua basso dei exenpi de formułe de Newton-Cotes saràe, ndoe che f_i=f(x_i), e.
Formułe de Newton-Cotes conposte
Coe formule de Newton-Cotes saràe se podaria ndar vanti fin a N=7, ma par N\geq 8 se vede che vegnarìa fora péxi negadivi, che rendarìa no-stabiłi ste formułe.
Par sistemar sto problema se poe doparar łe formułe conposte, che migliorarà la situasion anca par N pì bassi (el g.d.p. xe senpre queło, ma i péxi i xe pì cei).
Sia dà, lo "tajemo" in N tochi pì cei: ndoe che.
L'integrałe el xe lineare, cussita, ndoe che S ła xe na regoła de quadradura. Dałe formułe de Newton-Cotes saràe vien fora łe formułe de Newton-Cotes conposte.
Exenpi
Qua basso dei exenpi de formułe de Newton-Cotes conposte, ndoe che f_i=f(x_i), e.
Boisbreteau
Boisbreteau el xe on comun de   136 abitanti del departemento de Charente che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Popovača
el xe on comun inte la rejon de Sisak e de ła Moslavina che ła fa parte del stato de ła Croasia.
Estépar
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Burgos, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Gournay-en-Bray
Gournay-en-Bray el xe on comun de  6 072 abitanti del departemento de Seine-Maritime che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
361 v.C.
El 361 v.C. (CCCLXI v.C en numari romani) el xe on an de el IV secoło v.C..
Berg (Austria)
el xe on comun del distreto de Bruck an der Leitha che el fa parte del stato de ła Basa Àustria in Austria
Lagraulière
Lagraulière el xe on comun de  1 100 abitanti del departemento de Corrèze che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Łinea dei albari
thumb|300px|In sta vista de na łinea dei albari alpina, ła demarcasion l'apar pitosto neta. I albari i ga rami soło da un łato par via del vento. Ła łinea dei albari l'è el nome atribuio a ła łinea imaginaria oltre ła cual łe condision anbientałi (in genere tenperature frede o mancansa de umidità) no łe parmete mia ła cresita dei albari e de altre forme de vita vegetałe xviłupè. Sta łinea, come altre łinee naturałi, l'apare ben definia da distante, ma a un'oservasion più acurata ła riveła na tranxision graduałe: i albari i se fa man man più basi fin a quando no i crese più. Ła łinea dei albari ła se cata in genare sui monti, marcando, par ogni łatitudine e condision climatica, l'altitudine masima de espansion dei albari e, par quanto riguarda łe rejoni połari, ła łatitudine più ełevà parmesa par i boschi. Se deduxe quindi che sta łinea no l'è mia stabiłe, ma l'è sogeta a variasion in baxe a ła rejon tolta in considerasion: par exenpio, in Himalaya, ła cadena montagnoza piasè granda al mondo, a cauxa del so clima rigido, ła se cata a 3600 m sul łivel del mar, quota oltre ła cual el pin, l'albaro più rexistente al fredo, no'l crese più. De sołito, i'è propio i pini a demarcar ła łinea dei albari.
Mariano Comense
el xe on comun inte la provincia de Como chel fa parte de la rejon Lombardia
Neuilly-sur-Suize
Neuilly-sur-Suize el xe on comun de   311 abitanti del departemento de Alta Marna che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Saint-Paul-d'Izeaux
Saint-Paul-d'Izeaux el xe on comun de   295 abitanti del departemento de Isère che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Veyreau
Veyreau el xe on comun de   137 abitanti del departemento de Aveyron che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Albenga
el xe un comun inte la provincia de Savona chel fa parte de la rejon Liguria
Hernán-Pérez
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cáceres, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Estremadura.
Juigné-sur-Sarthe
Juigné-sur-Sarthe el xe on comun de  1 147 abitanti del departemento de Sarthe che el fa parte del rejon Pays de la Loire in Fransa.
360 v.C.
El 360 v.C. (CCCLX v.C en numari romani) el xe on an de el IV secoło v.C..
Espronceda
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Navara, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma Navara.
Montpinchon
Montpinchon el xe on comun de   529 abitanti del departemento de Manche che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Gouy (Seine-Maritime)
Gouy el xe on comun de   869 abitanti del departemento de Seine-Maritime che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Niederdorf (Svisara)
el xe on comun del distreto de Waldenburg che el fa parte del canton Baxilea Canpagna in Svisara
Iglesias (Spagna)
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Burgos, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Excalibur
miniatura Excalibur ła ze ła pì famoza de łe spade de re Artù.
Ła storia e ła łezenda de re Artù łe ze intimamente łigàe a ła màzega e misterioza spada Excalibur. Come che el mago Merlin el gavéa preanunsià, soło che l'omo che el saria stà bon de cavar ła spada da ła piera el sarìa deventà re. Artù, inzenocià de fronte a ła piera, el ga fato proprio cuesto: el ga ciapà ła spada, la ga portada seco fin a ła Catedrałe e'l ła ga puzada su l'altar. Artù el ze sta onto co l'ojo santo e, a ła prezensa de tuti i baroni e de ła zente comun, el ga zurà sołenemente de èsar un sovrano łeal e de deféndar ła veridà e ła jiustisia drio tuti i dì de ła sò vida.
Seben che Excalibur ła sipia stada identifegada co ła spada inte la piera, in specie inte łe version pì nove del mito arturian, in numaroze òpare A ghe ze do spade distinte. Ła łezenda e ła storia łe se ga zmisià tra de łore drio el tenpo e pa sto motivo el re Artù, i Cavałieri de ła Toła Tonda e ła màzega spada Excalibur i ze rivài intimamente łigàe fin al di de uncuò.
Etimołojìa
Ła paroła Excalibur ła ga orìzene tanto controverse, che A se łi pol far tornar a do varsion łenguìsteghe ben difarente: cueło łatin e cueło sàsone. Da'l łatin gavemo diversi sinjifegadi, ma cueło pì plauzìbiłe el deriva da na popołasion antiga de fàvari che i se ciamava "Càlibi": Excalibur se pol cuindi sernir in do parołe: ex (co l'ablativo) a dir "dai" e Calibs, a dir Càlibi; cuindi tradoto łeteralmente el senso el deventarìa "forsada da i Càlibi". Altre sfumadure łatine łe reporta a ła potensa de ła spada e al sò aspeto come, par ezenpio, ex "calibro" che tradoto el sinjìfega: in parfeto ecuilibrio.
Da ła banda sèltega el nome el derivarìa da Càliburn, nome arcàego de ła łezendaria spada, che in antigo el vołeva dir "asal łuzente" o "asal che A no se pol desfar" e'l podarìa cusì recołegarse al steso ètimo łatin.
Cucciago
el xe un comun inte la provincia de Como chel fa parte de la rejon Lombardia
Maldive
Le Maldive, ofisialemnte Repùblega de łe Maldive (in maldivian ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާ), el xe on stato insułare de 339,761 abitanti (censimento del 2014) conponesto da on grupo de atołoni situai inte el osèano Indian a sud-ovest de l'India. Ła costa orientałe de l'arsipèłago costituise el confin osidentałe del mar de łe Lacadive.
Montlaur (Alta Garona)
Montlaur el xe on comun de  1 576 abitanti del departemento de Alta Garona che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Neuvelle-lès-Voisey
Neuvelle-lès-Voisey el xe on comun de   72 abitanti del departemento de Alta Marna che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Montajon
Montajon el xe on comun de 3431 abitanti inte ła provincia de Firense.
Frasion
Casetta, Sant'Antonio, Olmo, Filicaja, Mura, Albari, Sughera, Santo Stefano, Iano, Pałagio, San Vivaldo, Castelfalfi, Barbialla, Collegalli, Tonda, Piaggia, Vignae
Ła frasion de Filicaja (o Al Filicaja) xe un borgo privà picinin, comprà inte el 1452 da Ser Giovanni de Simone da Filicaja. Ma a sarìa praticamente il stesso de Sant'Antonio parché xe tuto uno.
Sisak
el xe on comun inte la rejon de Sisak e de ła Moslavina che ła fa parte del stato de ła Croasia.
Ochagavía
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Navara, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma Navara.
Mormoiron
Mormoiron el xe on comun de  1 873 abitanti del departemento de Vaucluse che el fa parte del rejon Provensa-Alpe-Costa Axura in Fransa.
Google (Dita)
Google LLC. xe na dita mericana nota in tuto el mondo pa i servisi che la ofre: el pì famoxo xe el motore de riserca Google. La xe sta fondà inte el 1998 da do studenti mericani. Ła ofre anca altri servisi via web cofà GMail, Google Maps, Google Talk e YouTube.
Stòria de Google
Larry Page e Sergej Brin, ałòra stùdènti del'Università de Stanford, dòpo avèr sviłupà ła tèoria secòndo cui on motòr de riçèrca baxà so l'anàłixi matematèga de łe relàxioni tra siti web gàvaria prodòto risùltai mijori rispèto a łe tecnighè enpirìghè dopàrae preçedéntemènte, fondaròno l'axìènda el 27 setenbre 1998. Convìnti che łe pajine çitae co on major nùmaro de cołegàmènti ipèrtestùałi fusèro łe pì inpòrtànti e merìtévołi (Tèoria de łe Rèti), deçixero de aprofòndir ła łoro tèoria al'intèrno dei lòro stùdi e poxero łe bàxi par el łoro motòr de riçèrca.
Benon
Benon el xe on comun de  1 625 abitanti del departemento de Charente-Maritime che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Google (Dita)
Stòria de Google
L'axìènda, che gà el pròprio quartier xenèrałe a Mountain View in Całifornia, in te' cosidèto Googleplex, xe al mòmènto jèstia co capitàłi privai, i majòri detentòri de quòte son Kleiner Perkins Caufield & Byers and Sequoia Capital. Inte'otobre 2003, discùtèndo na posìbiłe ofèrta publicà inixiałe ła socetà fu contatà da Microsoft a propòxito de on posìbiłe acòrdo o de na fuxion; Google rifiùtò l'ofèrta.
Göttlesbrunn-Arbesthal
el xe on comun del distreto de Bruck an der Leitha che el fa parte del stato de ła Basa Àustria in Austria
Longpré-les-Corps-Saints
Longpré-les-Corps-Saints el xe on comun de  1 660 abitanti del departemento de Somme che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Oberdorf (Baxilea Canpagna)
el xe on comun del distreto de Waldenburg che el fa parte del canton Baxilea Canpagna in Svisara
Andorra la Vella
Andorra la Vella (Andorra la Vècia) l'è la cavedàl del Prinsipà de Andora co 22 886 àneme (dato del 2015), che le devien 23.505 se se tien conto de tuta la Paròchia. La xe poxisionada inte i Pirenei orientali, intrà Fransa e Spagna a la confluensa intrà la Gran Valira, la Valira de Oriente e la Valira del Norte.
A 1023 mètri de altesa, la xe ła cavedàl pì alta d'Eoropa.
Sta sità ła òspita el Parlamento e la Corte de Justìsia del Stato. left|thumb|200px|Casa de la Vall, la sede del Parlamènto de Andòra
Insieme denso
N'insieme S\in X, 'ndoe che X el xe un spassio topołogico, el se dixe denso so X se ogni ponto x\in X el sta anca in S o 'l xe ponto d'acumulassion par S.
Definission conpagne
A seconda de ła strutura de X ghe xe on fià de definission conpagne.
X spassio mètrico
Se X el xe un spassio mètrico, eora S el xe denso so X se (e soło se).
X spassio normà
Se X el xe un spassio normà (overo un spassio vetoriałe cò na norma \| \cdot \|), eora S el se dixe denso so Xse vałe una de ste dò (che łe xe conpagne):
Exenpi
inte ła topołogia euclidea, cussita \mathbb{Q} el xe denso so \mathbb{R}.
Łe funsion continue so n'intervało se poe scrivare fà limiti uniformi de na serie de połinomi, cussita  el xe denso so.
Union Soviètega
L’Union de łe Repùbleghe Soçiałiste Sovièteghe (in ruso: Союз Советских Социалистических Республик, СССР, Sojuz Sovetskich Socialističeskich Respublik; ), in struconi URSS e in forma pì comune Unione Soviètega (in ruso: Сове́тский Сою́з, Sovetskij Sojuz,), jera uno Stato federałe chel ndava da ła Eropa orientałe fin l’Asia setentrionałe, nato el 30 de disembre 1922 da queo che jera l’inpero ruso dopo a guera sivie rusa e cascà in manièra ufisiałe el 25 de disembre 1991, fato da 15 repùbleghe sociałiste.
A pì granda ła jera queła rusa. A distansa tra i so do punti geografici pì estremi ła jera sòra i 10 000 chiłometri (co pì de 90 gradi de longitudine); el so punto pì ocidentałe jera el Oblast’ de Kaliningrad (uncò in Rusia), al confin coła Połònia, e queło pì orientałe el cao Desnëv in tel streto de Bering, che lo stacàva dal continente nordamericano longo sirca 80 chiłometri. In particołare, nà sò ìzoła inte el streto, la Grande Diomede, la xe distante soło 3 km da ła Picenina Diomede, che la jera sua dei Stati Unii de Amèrica: la jera a distansa pì picoła tra e do majori potense miłitari de chea epoca.
Pa tutto el periodo de ła sò esistensa xe stà el Paexe pì grando e longo del mondo co 22 402 000 km2 de tèra, vèro come uno su sié de łe tere sparsoræ, quindi el Paexe pì grando rento Asia e Europa. Dopo a vitoria de ła Union Soviètega contro łe potense dell’Asse inte ła seconda guera mondiałe diventò na granda potensa econòmega e miłitare, inponendo el sò sistema połitico e sociałe anca fora dei confini nasionai, soratuto in Europa orientałe. La se scontra col bloco osidentałe, co in testa i Stati Unii de America, scumisiando ła guera freda che la finise coa separasion in tanti tochi de ła Union Soviètega in varie repùbleghe indipendenti doe la pì importante sarà la Rusia. Sta qua la scumisierà far parte in teła fin dei ani novanta inte el Consejo de sicuresa de łe Nasion Unie e dopo inte el G8. Xe da dire che la gà ciapà na granda parte de eredità miłitare e geopołitega soviètega.
A lista de łe repùbleghe che faxeva parte de ła federasion cambiò col ndar vanti del tempo. Prima che la se sołiese ghe faxeva parte quindaxe Republiche Sociałiste Sovietiche (a Rusia la jera queła pì granda in tèra e popołasion). Anca la tera de tuta l’Union subì inte el tempo na secia de cambiamenti e inte el periodo pì resente la jera come l’ultimo impero ruso, sensa parò Alaska, Fiłandia e Połonia.
La organixasion połitega del Paexe vedeva come unigo partio połitico ufisiałe, el Partio Comunista de ła Union Soviètega, guidà da un segretario xenerałe e da un cołejo ristreto de xente (politburo).
Storia
miniatura|[[Ordine de ła Bandiera rosa del laoro]] A Rusia la xe stà uno dei pochi Paexi europei a no aver visuo, in tel XIX secoło, na trasformasion democratega e liberałe de łe proprie struture econòmeghe, sociałi e połitiche. Łe tension tra el bisogno de cambiamento sentiie da na parte de ła popołasion e un modeo połitico fèrmo, basà su na monarchia de tipo autocratico, le xe stæ a ła origine de tre rivołusioni. A prima, sensa portare a niente la xe stà fatta inte el 1905 dopo ła sconfita inte ła guera col Giapon. Ła seconda e ła tersa le sarà fate inte el 1917, de preciso a marso (febraro in tel całendario giuliano, uxà da ła Ceza ortodosa rusa e tegnesto in chel tempo in Rusia) e novenbre (otobre), impisae da gravi problemi połitico-sociałi, da un malstare comune verso a monarchia e da ła tremenda crisi soferta da l’impero ruso durante ła prima guera mondiałe.
Ła rivołusion de febraro
El 23 febraro (8 marso del całendario gregoriano) 1917 na insuresion, in parte spontanea, dei operaji e da ła guardia de Pietrogrado la portò a ła ocupasion de ła sità e al roversamento de ła dinastia Romanov, confermà co ł’abdicasion del zar Nicola II pal fradeo Michail che, el 3 marso, nol ga vosuo el trono. El 27 febraro, intanto, jera stà messo in pìe el Soviet de Pietrogrado, primo de na longa serie de asemblee che da chel momento le se saria difondeste in tuta ła Rusia. Rento l’organo del Soviet i mensevichi e i socialrivołusionari, li gheva na poxision importante e i ghe ga dato el potere nełe man de ła borghexia e del Governo provixorio, meso in pìe a marso coa prexidensa del prinsipe L’vov.
Co Lenin xe ritornà dal bando in Svisera e el ga publicà łe so Tesi de apriłe, aprovæ da ła VII Conferensa del Partio bolsevico, el gavea sempre pì consenso da ła xente parchè el voeva trasformare ła rivołusion borghese inte na rivołusion sociałista. Intanto ghe xera forte tension tra el Governo e Soviet pa decidere se ndare o no in guera, e se rivò a ła formasion de un gabineto de coalision co rento i mensevichi e socialrivołusionari a paro coi ministri borghexi.
Borgo Toxignan
Borgo Toxignan (Borg Tusgnan in romagnoło) xe on comune de 3010 abitanti de ła provincia de Bołogna.
Ł'ultimo conflito mondiałe el ga visto ła zona teatro de traxichi avegnimenti. Inte el setembre del 1944 Tosignan ła xe sta presidià par dodexe dì da forse partixane che łe gheva parà via i todeschi. Quando ł'avansata ałeata inte el tardo autuno ła se ga fermà, ła xente ła ga dovesto scapare e Borgo ła xe sta dichiarà tera de nesuni. Po', a ł'inisio del 1945, na formasion de ex partexani de ła 36° Brigata Garibaldi, inquadrà inte el novo exercito itałian, ła xe entrà a Borgo e ło ga tegnuo fin a ł'ofensiva de ł'apriłe 1945, quando el paexe ła xe sta łiberà e ła popołasion ła ga podesto tornar e dedicarse a ła ricostrusion de ł'abitato.
A ghe xe nati Papa Giovani X (X secoło) e Maria Chiara Serafina Farolfi (1853 - Bertinoro, Forlì, 1917), fondatrice de ł'Ordine delle Clarisse Francescane Missionarie del SS. Sacramento.
Lamazière-Basse
Lamazière-Basse el xe on comun de   299 abitanti del departemento de Corrèze che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Häfele Group
The Häfele Group (Häfele SE & Co KG) Häfele is a German family enterprise with its headquarters located in Nagold. As the leading international manufacturer and supplier, Häfele specializes in producing furniture fittings and architectural hardware. Their products are highly regarded and sought after worldwide, with a customer base spanning across more than 150 countries.
Häfele specializes in manufacturing furniture fittings such as hinges, drawer systems, handles, connectors, and ambient lighting. They also produce architectural hardware including door hardware and electronic locking systems. These products are specifically designed for the furniture, building, and hardware supply industries. In addition to their main product lines, Häfele also manufactures a diverse range of other fittings, ranging from ironing boards to door closers.
In the 2016 financial year, the Häfele Group had a turnover of 1.311 billion Euros with 38 subsidiaries on 6 continents. In 2018, the turnover grew to 1.396 billion Euros, and it reached 1.7 billion Euros in 2021. The share of turnover from international markets was 80%. The company employs 8,000 people globally.
Foundation Phase
On December the 1st of 1923, the merchant Adolf Häfele, together with Hermann Funk, founded the business "Products of the hardware and tool industry" in Aulendorf.
Four years later this became a sole proprietorship with Häfele as sole owner. A few months later, the company moved to Nagold, which was then the centre of Württemberg furniture production.
At that time Häfele had three employees, customers were mainly carpentries in the surrounding area. In order to guarantee fast delivery, a wholesale warehouse was set up.
Internationalization
In 1948, the Adolf Häfele company celebrated its 25th anniversary and the number of employees was 29. Four months later the company founder died. His nephew Walther Thierer took over the management. A major fire destroyed the administration and warehouse in 1950, and it was not until a year later that the company was able to move into its new premises.
In the following 30 years the company grew to up to 700 employees, with whom an annual turnover of over 150 million DM was achieved, and expanded its sphere of activity to 120 countries. Sales subsidiaries were founded in Switzerland, France, Great Britain, the USA and Australia. In addition, the company was distributed among four production companies in Germany.
At the beginning of the 1960s, computer-controlled shipping was introduced. At the beginning of the 70s, a dispatch center with a high-bay warehouse was built. By 1977, the area available for storage had doubled to 8,400 square meters; today, the company operates a central warehouse with over 50,000 items, some of which is fully automated.
After the death of Walter Thierer in 1982, Hans Nock, until then export manager, took over the management of the company. Until 2003 he managed the company, which during this time grew to 2900 employees with a turnover of 534 million euros, and the share of foreign business in this increased to around 70 percent.
As Hans Nock's successor, Sibylle Thierer has been the third generation of the family to run the company since 2003. According to the company, more than 160,000 customers are served in more than 150 countries.
In 2020, the company changed its legal form to "SE & Co KG".
Catalog
At the beginning of the 1970s, Walther Thierer developed a reference book for furniture fittings with 25,000 articles based on the model of his uncle's "World Globe Catalogue". In 1971 "Der Große Häfele" was published with a print run of 60,000 copies, followed two years later by editions in English, French and Spanish. A first catalogue for building and object fittings followed in 1981.
Saint-Pierre e Miquelon
__HIDDENCAT__
Saint-Pierre e Miquelon (in basco Saint-Pierre eta Mikelune; in brètone Sant-Pêr-har-Mìkelon; franseze Saint-Pierre-et-Miquelon), ufisalmente Cołetività de oltremare de Saint-Pierre e Miquelon, ła ze na cołetività de oltremare de ła Fransa.
Ła consta de un grupo de disete ìzołe montagnoze situae inte l'osèano Atlàntego verso sud de Terranova. L'ìzoła Saint-Pierre ła se pozisiona 19 km verso sud-òvest de l'estremità osidentałe de ła penisoła de Burin, inte ła parte sud de Teranova, mentre Miquelon ła ze ponesta 21 km verso òvest-sud-òvest de sta istesa penìzoła. In pasà, ła ze re-entrada a liveło aministrativo cofà cołetività teritoriałe co un status speciałe.
L'arsipèłago el ze formà da du ìzołe prinsipałi: Saint-Pierre, ła pì picenina, che parò ła detien l'86% de ła popołasion, e Miquelon, formada da trè penisołe ligae da du tónbołi. Altre ìzołe e izołoti menori dezabitai i re-entra inte l'arsipèłago: intrà de sti cuà, ła sovranità su l'Île Verte ła ze indetermenada intrà Fransa e Cànada.
Locate Varesino
el xe on comun inte la provincia de Como chel fa parte de la rejon Lombardia
Saint-Pierre e Miquelon
L'arsipèłago el rezulta èsar uno dei sete teritori fransezi in Amèrica (co Guadalupa, Martìnega, Guyana, Saint Martin, Saint-Barthélemy e Clipperton) e l'ùgnoło del Nord Amèrica, l'ùltema parte restante de ła Nova Fransa, i cuałi teritori i zera stai perdesti inte ła metà del XVIII secoło, inte el ndar de ła guera dei sete ani.
Serie A
Ła Serie A xe el masimo liveło profesionistego del canpionato italian de bałon. Ghe parteçipa 20 scuadre. A ła fin de ła stajon ła scuadra che riva prima inte ła clasifega ła vinse el scudeto. Ła scuadra che ła ga vinto pì scudeti ła xe ła Juventus, co 30 tìtołi vinti, daspò vien l'Inter e el Milan, co 18. L'ugnoła scuadra vèneta che ła ga vinto un scudeto ła xe l'Hellas Verona.
Punti (3 co che se vinse, 1 co che se parexa, 0 co che se perde)
Diferensa reti
Gol fati
Vitorie
Gol fati fora dea caxa
Se do o pi scuadre e xe pari, se fa na clasifica avulsa co i punti realixati inte e partite tra łe scuadre, poi se aplica i stesi criteri de prima. Se do scuadre xe oncora pari, se fa no sparexo se łe se xoga una copa, ło scudeto o ła salvesa, se no no se fa gnente e łe do scuadre łe xe pari.
Ła prima scuadra del canpionato vince ło scudeto e va in Champions League, come ła seconda, che parò no ła vince gnente. A tersa ła xoga un preliminare par andare in Champions, ła quarta ła va in Europa League. Ła quinta ła xoga un preliminare par entrare inte la copa. Ła scuadra che vince ła Copa Itàlia va in Europa Leagua. Ła quinta ła va direta se ła Copa Itàlia ła vien vinta da na scuadra che xoga xa n'altra copa. Cussì a xea ła sesta a xogar el playoff.
Łe ultime tre scuadre retrocedono inte la Serie B
Łe squadre che łe xogarà inte el canpionato de serie A 2016-2017 łe xe:
Ninville
Ninville el xe on comun de   79 abitanti del departemento de Alta Marna che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
359 v.C.
El 359 v.C. (CCCLIX v.C en numari romani) el xe on an de el IV secoło v.C..
Bagdad
__HIDDENCAT__
Bagdad, (in arabo بغداد Baghdād) ła xe ła cavedal del Iraq e del omonimo goernadorado. Ła xe ła seconda sità pì granda de l'Àxia sud-osidentałe, dopo Teheran. Ła se cata sol fiume Tigri e a 50 km dal Eufrate. Storegamente ła jera un sentro asè inportante par el comercio internasionałe.
Juillé (Sarthe)
Juillé el xe on comun de   474 abitanti del departemento de Sarthe che el fa parte del rejon Pays de la Loire in Fransa.
Norma
Sia dà un spassio vetoriałe X, na funsion se dixe norma se ste qua łe xe tute vere:
Eora se dixe spassio normà.
Graimbouville
Graimbouville el xe on comun de   615 abitanti del departemento de Seine-Maritime che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Palaja
Pałaja el xe on comune de 4 522 abitanti inte ła provincia de Pixa.
Sunja
el xe on comun inte la rejon de Sisak e de ła Moslavina che ła fa parte del stato de ła Croasia.
Mornas
Mornas el xe on comun de  2 407 abitanti del departemento de Vaucluse che el fa parte del rejon Provensa-Alpe-Costa Axura in Fransa.
Rovellasca
el xe un comun inte la provincia de Como chel fa parte de la rejon Lombardia
Spassio normà
Un spassio normà el xe na copia 'ndoe che X el xe un spassio vetoriałe e \|\cdot\| ła xe na norma.
Montrabot
Montrabot el xe on comun de   85 abitanti del departemento de Manche che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Montmaurin
Montmaurin el xe on comun de   210 abitanti del departemento de Alta Garona che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Descargamaría
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cáceres, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Estremadura.
Haslau-Maria Ellend
el xe on comun del distreto de Bruck an der Leitha che el fa parte del stato de ła Basa Àustria in Austria
Reigoldswil
el xe on comun del distreto de Waldenburg che el fa parte del canton Baxilea Canpagna in Svisara
358 v.C.
El 358 v.C. (CCCLVIII v.C en numari romani) el xe on an de el IV secoło v.C..
Gruèr
Gruèr (Gruaro in itałian; Gruâr in furlan) el xe un comùn de 2831 abitanti inte ła provincia de Venesia.
Grijalba
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Burgos, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Rojas (Spagna)
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Burgos, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
7 de setenbre
El 7 de setenbre el ze el 250° dì dal scumìsio de l'ano drio del całendàrio gregorian e el 251° inte i ani bizesti. Par rivar al cao de l'ano ghe vołe oncora 115 dì.
Fustiñana
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Navara, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma Navara.
Grainville-Ymauville
Grainville-Ymauville el xe on comun de   439 abitanti del departemento de Seine-Maritime che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Viala-du-Tarn
Viala-du-Tarn el xe on comun de   504 abitanti del departemento de Aveyron che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Fontellas
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Navara, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma Navara.
Lamazière-Haute
Lamazière-Haute el xe on comun de   67 abitanti del departemento de Corrèze che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
El Gordo
__HIDDENCAT__
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cáceres, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Estremadura.
Murs (Vaucluse)
Murs el xe on comun de   419 abitanti del departemento de Vaucluse che el fa parte del rejon Provensa-Alpe-Costa Axura in Fransa.
Longueval
Longueval el xe on comun de   271 abitanti del departemento de Somme che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Lurago Marinone
el xe on comun inte la provincia de Como chel fa parte de la rejon Lombardia
Nogent
Nogent el xe on comun de  3 752 abitanti del departemento de Alta Marna che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Łéngua inuktitut
L'Inuktitut (ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ, łeteralmente "come i Inuit") l'è el nome de łe varianti de ła łéngua Inuit (eschimexe) parlè in Canada. L'è parlà in tute łe aree a nord de ła łinea dei albari, includendo parte de łe provinçe de Teranóva e Łabrador, Quebec, i teritori del Nunavut, i Teritori del Nord-Ovest, ła costa artica del Yukon e par çerti versi el Manitoba nordorientałe.
Secondo łe ultime indagini statistiche, se stima che in Canada ghe sia çirca 30 000 parlanti inuktitut, de cui intorno a 200 persone che vive regolarmente fora dal teritorio Inuit.
Diałeti e varianti
thumb|right|350px|Distribusion de łe varianti de ła łéngua Inuit. El termine Inuktitut el pol riferirse sia al diałeto Inuit parlà inte l'Artico oriantałe canadexe, sia a ła łéngua in tel so conpleso, anca se el consiste più in un continuum diałetałe che non in na soła łéngua; sto continuum el se pol dividar aprosimativamente in sedexe varietà, spartie in cuatro grupi:
Tra tute łe varianti, el numaro de parlanti inuktitut el riva a çirca 80 000. El numaro el se riduxe parò a 20 000 se se fa riferimento a l'inukitut in quanto diałeto in senso streto.
El dialłeto inuktitut el se pol dividar in tri subdiałeti prinçipałi e vari sotogrupi:
Keewatin - Parlà inte ła costa oçidental de ła baia de Hudson.
Baffin - Parlà inte łe ìzołe setentrionałi de ła baia de Hudson, soratuto, come sugerise el nome, inte l'Ixoła de Baffin.