cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Burcio
I modełi più recenti xe reałixài in metało e spénti da motóri diexel.
Uterga
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Navara, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma Navara.
Favale di Malvaro
el xe on comun inte la provincia de Xenoa chel fa parte de la rejon Liguria
Esparragalejo
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Badajoz, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Estremadura.
Festa de i Veneti
right|200px|thumb|El cussìdito tanko uxà dai [[Serenisimi par l'asalto al canpanil de San Marco, in mostra a ła Festa dei Veneti a Sitadeła el 3 setenbre 2006]] La Festa dei Veneti xe na manifestasiòn organixà da l'asociasiòn Raixe Venete a partir dal 2004 a Sitadeła, che se dichiara puramente culturałe e, quindi apołitega.
Villadangos del Páramo
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de León, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Festa de i Veneti
El fin de sta festa xe queło de rimarcàre e raprexentae el Veneto e ła so culturae in tuti i so aspèti, fasendo uxo del slogan: "Insieme co łe nostre tradisión contro łe nostre divixión" .
Durante ła festa se pòłe catàr prodòti tipèghi de ła rejón e cansón rap in łéngua veneta.
El sentro de ła manifestasión xe el palco, sòra el cuało sensa alcuna interusión, se exibise ed intervien on mucio de persone e grupi el cui operà xe insentrà so ła łéngua veneta.
Vien anca svòlta na paràda datòrno a łe mure de ła sità de grupi co cartełi a favór de łengòa e cultura veneta, de grupi de rievocasión storega e de grupi culturałi de ogni xenàre.
I organixadóri stima che 'nteła prima edisión gabia partisipà 10 000 persone cresùde a 30 000 inte l' edisión 2006.
Inte el edisión 2007 ghe xe stà na cołaborasión co alcune raltà culturałi e połiteghe catałane e xe stà egualià anca el numàro de partisipanti prexenti a l'edisión presedente.
Infine, inte l'edisión 2009 infra łe varie Istitusión locałi e nasionałi, gà portà i so sałudi el sìndaco de Roncade (del Partio Democratego) e el ministro, adeso governadór del Veneto, Luca Zaia.
L'edisión 2010 gà rejistrà un vasto consenso infra ła popołasión, co sirca 50 000 vixitadóri, spetadóri e partesipanti. Na edision che gà susità numeroxe discusión sui jornałi par ła posibiłità de ripetàr, en un'urna ricostruìa storigamente el voto plebisitario del 1866, che gà xontà el Veneto a l'Itałia co rexultadi bulgàri e poco ciàri.
Javier (Navara)
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Navara, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma Navara.
Sveti Ivan Zelina
el xe on comun inte la rejon de Xagabria che ła fa parte del stato de ła Croasia.
Riccardo Cocciante
Riccardo Vincent Cocciante (Saigon, 20 febraro 1946) el ze un cantante, conpozidor e mùzego itałian.
I scominsi
El taca ezibirse inte i łocałi romani co un pròpio repertorio co testi in ingleze co un só grupo, i Nations, e dopo alguni provini co algune etichete, el vien meso soto contrato da ła RCA Talent, debutando inte'l 1968 co'l pseudonemo Riccardo Cocciante insidendo un 45 ziiri, che parò no'l vien considarà pasando inosarvà.
Osarvà da Mario Simone e Paolo Dossena, ghe vien proponesto de pasàr a ła só eticheta ła Delta co cui el inside, utiłizando el nome Richard Cocciante, inte'l 1971 el 45 ziri Down memory lane/Rhythm e, inte'l steso ano, ła canson Don't put me down, contenjùa inte ła cołona sonora de'l film Roma bene de Carlo Lizzani; 'ste insizion no łe otien parò rescontri da'l pùblego.
Cocciante el conose in chel parìodo i autori Marco Luberti e Amerigo Paolo Cassella: el deside cuindi de pasàr a testi in itałian, scominsiando na cołaborasion co i do autori, e el firma un novo contrato co l'RCA Itałiana, par cui el pùblega inte'l 1972 un concept àlbun co influense muzegałe de rock progresivo, Mu, contando ła storia de'l continente perdùo Mu, oncora a nome Richard.
A łe rezistrasion de l'àlbun ghe partesipa un gran nùmaro de muzeghisti de un serto prestizio, tra cui el leader dei Brainticket, el flautista Joel Vandroogenbroeck, e'l tastierista Paolo Rustichelli (de'l do Rustichelli e Bordini).
El primo disco publegà come Riccardo el ze Poesia de'l 1973 che, a'l roverso de'l presedente (costituìo da do suites, una par banda) el ze conponesto da canson inte'l stiłe co cui Cocciante el deventarà po' conosùo sucesivamente. Ła title track ła vien insidesta inte'l steso parìodo da Patty Pravo, e co'l tenpo ła deventarà una de łe canson pì conosùe.
El suceso
El suceso el riva inte el 1974 co ła canson Bella senz'anima e da l'albun da cui ła ze tiràda zó, Anima, rangià da Ennio Morricone e Franco Pisano, che ła contien altre canson de Cocciante un mucio conosùe cofà par ezenpio Quando finisce un amore, Qui (prezentàda pochi mezi prima de'l Festival de Sanremo 1974 da Rossella), Il mio modo di vivere (de cui el grupo de ła Schola Cantorum insidarà in una cover inte'l só àlbun Coromagia vol.2 de'l 1976) e L'odore del pane, za conosùa parchè l'ano presedente ła gera stada insidesta da Don Backy che ła gaveva inserìa inte'l só àlbun Io più di te.
El 1975 el ze l'ano de L'alba, che mena oncora Cocciante in clasifega grasie a ła canson omònema, publegada so 45 ziri, ed altre come Era già tutto previsto o Canto popolare (insidesta anca da Ornella Vanoni).
Inte'l 1984 el conpone co Santandrea La fenice, che'l partesiparà a'l Festival de Sanremo 1984 inte ła sesion Nove proposte.
Tra i altri só sucesi A se recorda Margherita, Io canto (che inte'l 2006 Laura Pausini ła ga reportà in clasifega co l'omònemo àlbun de cover), Cervo a primavera, Celeste nostalgia e Quando finisce un amore.
El ga vinsesto el Festival de Sanremo 1991 co Se stiamo insieme.
El ga dotà co Mina (Questione di feeling inte el 1985 e Amore inte el 1994), co Mietta (Sulla tua pelle ed E pensare che pensavo mi pensassi almeno un po' inte el 1994) e co Paola Turci (E mi arriva il mare inte el 1991).
El ga visùo tanto in Itałia ma anca par łongo tenpo inte i USA e in Fransa; pì resentemente a Dublin (Irlanda).
Inte'l 1994 Riccardo pùblega el CD Un uomo felice in cui el propone diversi doti co interpreti femeniłi de'l panorama de ła canson itałiana, intrà cui spica ła Tigre di Taranto Mietta, in ben do brani, e ła Tigre di Cremona Mina, che co Riccardo canta Amore, brano che'l gerà stà za publegà vinti ani prima da l'autor de ła canson Maurizio Monti.
Inazonta, Riccardo, inte'l 1995 el ga cantà tre canson, cołone sonore de'l film Toy Story, da łù traduzeste in itałian: Hai un amico in me ("You Got a Friend in Me"); Che strane cose ("Strange Things") e Io non volerò più ("I Will Go Sailing No More").
Inte'l 2006 el ze stà condanà par defràudo fiscałe in Fransa.
Inte'l 2009 el gà cantà inte l'ùltemo disco de Claudio Baglioni "Q.P.G.A.", inte ła trasa "L'incontro".
De resente, inte'l 2013 el gà partesipà come "couch" a ła trazmision che serca zòvani tałenti "The Voice of Italy", in conpanjia de Raffaella Carrà, Noemi, e Piero Pelù. Un programa che come el dize łù, ghe ga fato ben e ghe ga insenjà un mucio ma che al steso tenpo el gà mostrà ła só emosion e ła só partegołàr sensibiłità.
Discografia itałiana
Cocciante el ga a l'ativo na vasta discografia in itałian, ma el ga anca produzesto canson in franseze e spanjoło.
33 xiri
a, PL 31352 e da nòvo inte'l 1988, NL 71913)
Note
(Riccardo Cocciante condanà par defràudo fiscałe)
Grünau im Almtal
el xe on comun del distreto de Gmunden che el fa parte del stato de ła Alta Àustria in Austria
Hall in Tirol
Hall ła xe na sità inte el Tiroło, Austria. El xe el sentro majore del distreto de Innsbruck-Land, co sirca 12 000 abitanti.
Corrado Mantoni
"E non finisce qui..."
Hall in Tirol
Storia
Dal 1938 al 1974 el nome de ła sità gera Solbad Hall.
Corrado Mantoni
- Corrado, inte ła trasmision La corrida
Corrado Mantoni, conosudo anca soło come Corrado (Roma, 2 de agosto 1924 - Roma, 8 de zugno 1999), l'é stà un condutore tełevixivo e condutore radiofonico italian, considerà - insieme a Mike Bongiorno, Raimondo Vianello, Pippo Baudo e Enzo Tortora - uno dei padri de ła tełevixion in Italia.
Hall in Tirol
Personagi çelebri
A xe naro chi Klaus Dibiasi.
Corrado Mantoni
Tra łe trasmixion tełevixive da łu condote, prima in Rai e dopo in Mediaset, figura Controcanale, L'amico del giaguaro, La prova del nove, La trottola, Domenica in..., Fantastico', Il pranzo ze servito, La corrida, Ciao gente!, Buona domenica'', ecc.
In cariera, el se gaveva agiudicà par do volte el Telegatto, el premio dei letori de TV Sorrisi e Canzoni.
El gera so' fradeło de Riccardo Mantoni (1918-1991)
Cingia de' Botti
el xe on comun inte la provincia de Cremona chel fa parte de la rejon Lombardia
Canton Sołeta
El el xe on canton de ła Svisara
Distreti
El Canton Sołeta el xe dividesto in 10 Bezirke, ingrupai in sincue sircoscrision ełetorałi, ciamae Amteien. Dal 2005 i distreti i ga on signifegà soło statìstego:
Loano
Loano el xe un comune de 11482 abitanti inte ła provincia de Savona.
211 v.C.
El 211 v.C. (CCXI v.C par numari romani) el xe on an de el III secoło v.C..
Sylt
Sult (in todésco Sylt [ˈzʏlt], inte el diałeto locałe Söl'ring: Söl) ła xe un'ìzoła tedesca sul Mare del Nord, apartenente a l'arcipełago de łe Ixołe Frixone Setentrionałi e al Land Schleswig-Holstein. La conta çirca 21.000 abitanti.
Centro prinçipałe de l'ìzoła xe Westerland. Altre locałità xe Archsum, Braderup, Hörnum, Kampen, Keitum, List, Morsum, Munkmarsch, Rantum e Wennigstedt.
Zeografia
thumb|left|imaxene aerea, co el Wattenmeer so el sfondo L'ìzoła se trova a nord/nord-ovest de le ìzołe tedesche de Amrum e Föhr e a sud de l'ìzoła danexe de Rømø. La dista 90 km da Flensburg. L'ìzoła xe lunga çirca 40 km. El so' punto pì largo mixura 12,5 km, queło pì streto 300 metri.
Geołozia
L'ìzoła xe de origine glaciałe e se ga formà intorno al 130.000 a.C.
Trasporti
L'ìzoła xe cołegà a ła teraferma da un ponte feroviario. Inoltre ła xe ragiungìbiłe via traghetto da l'ìzoła de Rømø.
Turismo
thumb|left|Na [[spiagia de Sylt co i carateristici Strandkörbe]] L'ìzoła ła registra ła presensa de çirca 650.000 vixitadori a l'ano.
Pupà Nadałe
miniatura Pupà Nadałe (dito anca "Popà Nadałe", "Pare Nadałe" o co łe variante sensa "E" finałe) el ze na fegura prezente in tante culture che ła distribuise i regałi a i tozatełi, de sòłito ła sera de ła viziłia de Nadałe. Pupà Nadałe el ze na fegura inportante de ła tradision nadałisia de ła siviltà osidentałe, oltra che in Amèrega, in Japon e in altre parte de l'Azia oriental.
Orìzene
Tute le version del Pupà Nadałe de deso, ciamà Santa Claus inte i paezi anglòfoni, łe vien sora de tuto dal steso parsonajo stòrego: San Nicoła, véscovo de Myra (oncò Demre, sità situada inte ła Turchìa de deso), del cuałe par ezenpio A se dize che el ga catà e reportà in vita sincue bocia, rapìi e copài da un osto, e che par cuesto el jera considerà el protetor de i bocia. L'apeładivo Santa Claus el vien fora da Sinterklaas, nome ołandeze de San Nicoła.
Caza de Pupà Nadałe
Ła caza tradisionałe de Pupà Nadałe ła canbia drio łe tradision. Inte i Stati Unii A se pensa che l'àbite al Poło Nord (situà par l'ocazion in Alaska) ma in Cànada el só łaboratorio el ze indegà inte el Nord del paeze; in Europa ła ze pì difondesta ła version finlandeze che ła ło còłoca inte un viłajo rente a ła ben pì granda sità finlandeze de Rovaniemi, in Łaponia, ezatamente inte el Sìrcoło Połare Àrtego.
Ancín
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Navara, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma Navara.
Esparragosa de Lares
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Badajoz, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Estremadura.
Zaprešić
el xe on comun inte la rejon de Xagabria che ła fa parte del stato de ła Croasia.
Mesnay
Mesnay el xe on comun de   583 abitanti del departemento de Jura che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Łéngue austronexiane
__HIDDENCAT__
Le Łéngue Austroneziane le xe na fameja de łéngue parlae prinsipalmente inte ła Oseania. La fameja la contien pì de 1200 łéngue, par Ethnologue ezatamente 1276.
Sudivision
miniatura|L'ìzoła de [[Taiwan (ìzoła)|Taiwan]] Nove de diexe rame de łe łéngue, łe xe parlae solché inte l'ìzoła de Formoza (deso Taiwan).
I grupi prinsipali i xe: (numaro de łéngue che łe detien intrà parénteze)
Linganbi foresti
https://treccani.it/enciclopedia/lingue-austronesiane/
Canton Glarona
__HIDDENCAT__
El el xe on canton de ła Svisara
Villademor de la Vega
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de León, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Gschwandt
el xe on comun del distreto de Gmunden che el fa parte del stato de ła Alta Àustria in Austria
7 de novenbre
El 7 de novenbre el ze el 311° dì dal scumìsio de l'ano drio del całendàrio gregorian e el 312° inte i ani bizesti. Par rivar al cao de l'ano ghe vołe oncora 54 dì.
Viła Poma
Viła Poma xe un comune de 2029 abitanti de ła provincia de Mantova.
Casarza Ligure
el xe on comun inte la provincia de Xenoa chel fa parte de la rejon Liguria
Carugà
Carugà (Carugate in talian, Carugà in dialeto meneghin) l'è on comune de 14 000 abitanti inte la provinsa de Milan, visino al confin co la Brianza.
Carugà la g'a prima abità Orobi, Liguri, Celti ed Etruschi, poi i Romani.
La tradision la dise che ghe vivea Santa Marcelina, soréla de S. Ambrogio e S. Satiro. La cà ndoe l'a ritirio la santa co le so consoréle l'è 'deso on monastièr benedetino. Dai ani '30 Carugà el g'a conossio un bon periodo de industrializasion, soratuto co la lavorasion dei cavaléri.
Carugà la g'a inportanti monumenti, cofà la ciesa de S.Andrea e la Villa Gallerana.
210 v.C.
El 210 v.C. (CCX v.C par numari romani) el xe on an de el III secoło v.C..
Corte de' Cortesi con Cignone
Corte de' Cortesi con Cignone (Curt dé Curtées e Signòon in diałeto cremoneze ) el ze un comun italian de 1.078 abitanti de ła provinsa de Cremona, in Lonbardia.
Comore
__HIDDENCAT__
Le Comore, ufisialmente l’Union de le Comore le xe no Stato de l'Africa Oriental. Le xe on arcipełago che el se cata inte ł'Osèano Indian oriental, intra el Mozanbico e el Madagascar.
I Stati pì visini li xe le Seychelles a nordest, el departemento fransexe de Mayotte a sudest, el Madagascar a sud, el Mozanbico a sudovest e la Tanzania a nordovest. A est se cata anca el teritorio fransexe de le Ìxole Glorioxe, parte de le Ìxole sparpagnae del Osèano Indian. Le Comore le revendica anca la ìzoła de Mayotte, cofà parte del teritorio nasional.
Zeografia
Le xe ìzołe vulcaniche. El Karthala (2316 m) su l'ìzoła di Grande Comore xe on vulcano ativo.
Esparragosa de la Serena
__HIDDENCAT__
Comore
Zeografia
L’interno xe composto da ripide montagne e base coline.
Esparragosa de la Serena
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Badajoz, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Estremadura.
Comore
Antighità
Durante i secoli, popolasioni indonesiane xe rivá su le ìzołe vulcaniche de l’arcipelago de le Comore. Grupi africani e del Golfo Persico i sa unio a sta popolasion. I portoghexi xe sbarcá su le ìzołe inte el 1505. En tel 1814, le quatro ìzołe xe diventá colonia francexe.
Indipendensa
En tel 1973, la Francia e l’aministrasion locale ga patuio de lavorar par l’indipendenza in tel 1978. Parò, inte el 1975, el parlamento de Moroni pasò la dichiarasion de indipendenza unilaterale. I abitanti de Mayote i ga rifiutá do olte, co i referendum del 1974 e 1976, l’indipendenza da la Francia.
Inte el 1997, le ìzołe di Anjouan e Moheli le sa dichiará indipendenti. Dopo l’interesamento de l’Union Africana, tute le tre ìzołe xe diventá autonome ma ligá in una federasion.
Zeografia politega
La cavedal xe Moroni.
Etnie
I comoriani che abita la Grande Comore, Anjouan, e Moheli (86% de la popolasion) ga n'origine etnica mista arabo-africana-indonesiana.
Religion
Islam 86%, Cristianesimo 14%.
La majoria de i comoriani xe de cultura arabo-islamica. .
Žumberak
el xe on comun inte la rejon de Xagabria che ła fa parte del stato de ła Croasia.
Viana (Spagna)
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Navara, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma Navara.
Besançon
__HIDDENCAT__
thumb|left|250px|Łe rive del Doubs a Besançon
Besançon el xe on comun fransexe de 117.733 abitanti, cavologo del departemento del Doubs e de la Franca Contea.
I so abitanti i se ciama Bisontini (Bisontins par franzese).
Xemełaji
thumb|left|Stemmi de [[Friburgo en Brisgovia|Friburgo in Brisgovia e de Besançon]]
Vaujany
Vaujany el xe on comun de   337 abitanti del departemento de Isère che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
La Tour-de-Peilz
La Tour-de-Peilz el xe on comune del Canton Vaud de 10.435 abitanti, sol łago de Ginevra.
Sandolo
thumb|Sàndoło, detajo. Foto de [[Paolo Monti, 1969]]
El sòndoło (sàndoło o sandalo in itałian) el ze una de łe pì famoze e più difondeste inbarcasión de ła Łaguna Veneta.
Caraterìsteghe
thumb|upright 2|left|Sandolo La ze na barca a fondo piato tìpega de ła łaguna de Venesia che inte łe sò varianti ła pol canbiar dimension che ła va da pòco più de 5 a suparzò 10 metri.
Ła se pol considarar ła barca "de baze" de ła Łaguna Veneta, in cuanto racuante de łe altre inbarcasión łe ze derivàe da 'sto modeło. Drio i dòpari, łe forme e ła zona d'utiłizo st'altro el ga ciapà nomi difarenti, sàndoło puparin, sàndoło sciopon, sanpierota o sàndoło de sanpiero, mascareta, sàndoło buraneło, sàndoło da barcariol, saltafosi.
Ła ze na inbarcasión sòłida, capiente e manezèvołe: el scafo łongo e streto infati ła rende màsime adata a ła condusion a remi co ła tradisionałe tècnega de ła voga a ła veneta.
Tutociò ciare vòlte A ze posibiłe całumar (osarvar) dei sàndołi co ingansà un motor forabordo.
Un tenpo ła gera utiłizada soratuto par ła pesca, mentre ancùo ła se dòpara anca par diporto trasporto de parsone o de carghi sàvi o par regate.
Curiozità
El tèrmen sàndoło, in dòparo da'l 1292, el ga e só raìze etimołòzeghe inte ła paroła łatina sandalium, calsaùra che, a cauza de ła só forma piata,  ła recorda el fondo de ła barca, che'l ze sensa cołónba par soportar megio i basi fondałi łagunari.
Casella
el xe un comun inte la provincia de Xenoa chel fa parte de la rejon Liguria
Astegheło (fiume)
Ł'Astegheło (nome ufisałe in itałian Astichello) el xe on fiume de ła provincia de Vicensa, chel pasa prinsipalmente inte i paexi de Doviłe, Cavasałe, frasion de Montexeło Conte Oto, par sbociar intel Bacajon visin el ponte Pusterła in sità de Vicensa.
Inte i secołi pasà tanti aspeti de ła vita economega, artistega e culturałe visentina ga catà inte sto anbiente fluviałe ła so espresion. Oltre a eser doprà come inportante via de acua, drio łe rive del fiume xera nato fabriche che łe doprava ła forsa motore de l'acua e xe stà costuio tante viłe patrisie. thumb|Xona che ciapa i fiumi Bacajon e Astegheło|sinistra
Storia
Fin da el XI secoło intel łeto de deso de Astegheło pasava el torente Astego cuando i visentini, par sbasare el pericoło de piene i ga devià el corso a nord de Montecio Precalsin e indirisà el corso verso el Texena, łasando che a Vicensa rivase soło na parte de acua, o mejo che l'Astegheło el scora intel so vecio łeto.
Ła poexia de Giacomo Zanella
Intel 1878 el poeta Giacomo Zanella, ciapà dal desiderio de ła sołitudine de ła paxe canpestre par poter desmentegare, a contato co ła natura tanto amà, i tormenti del "secol fasendiere", se ga fato edifegare na viłeta a Cavasałe, inte łe rive de l'Astegheło, e chive el ga pasà i so ultemi ani, nando ojni tanto in sita a catare i so amighi.
Inte sti ani eło el ga savudo dare el mejo del so spirito e de ła so arte, parchè el ga savudo trascrivere co senpleghedà łe sensasion che łe robe de spigaso de ła natura ghe risvejava i soneti cołesionà soto el nome de Astegheło, łe xe sensa dubio tra łe so opare mejori.
Percorso
El xe on fiume de sorgente che nase fixegamente da l'union de numaroxe canałete che parte da Doviłe, in łocałità Piłastoni. El so corso el scomisia a nord de Paso de Riva e Montecio Precalsin par nar drio l'omonema via, el caxeło autostradałe e ciapar ła łocałità Pilastroni. Łe rodete che chive łe se unise, tante nata da sorgenti, łe vien tute dal teritorio de Doviłe, prinsipalmente da Vivaro.
El fiume el pasa dopo drio el confine de Cavasałe e Połeje rivando a Vicensa; chive el traversa prima el parco de l'Astegheło de fianco de l'ospedałe San Bortoło, par dopo traversare el Parco Querini e nare rento intel fiume Bacajon.
Kirchham (Austria)
el xe on comun del distreto de Gmunden che el fa parte del stato de ła Alta Àustria in Austria
Altopascio
Altopascio el xe on comune de 11152 abitanti inte ła provincia de Luca.
Oronz
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Navara, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma Navara.
Weiach
el xe un comun del distreto de Dielsdorf che el fa parte del canton Xurigo in Svisara
Villarejo de Órbigo
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de León, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Quimper
Quimper połe riferirse a:
209 v.C.
El 209 v.C. (CCIX v.C par numari romani) el xe on an de el III secoło v.C..
Tran sabiera de l'ATM
thumb|Sabiera 706 I tran sabiera de l'ATM i xe dei tran co ła sabiera doparai so ła rede dei tran de Miłan par alsar l'aderensa so łe sine co che ghe xe piova o neve.
I tran i xe 702, 704, 705, 706, 712, 713, 717, 718 e 719 e ła 705 ła xe anca całà e i deriva tuti dal tran ATM 700, ancò tran storego.
Frank Churchill
__HIDDENCAT__
Frank Edwin Churchill (October 20, 1901 – May 14, 1942) el xe sta un inprenditor merican.
8 de novenbre
L' 8 de novenbre el ze el 312° dì dal scumìsio de l'ano drio del całendàrio gregorian e el 313° inte i ani bizesti. Par rivar al cao de l'ano ghe vołe oncora 53 dì.
Feria (Spagna)
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Badajoz, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Estremadura.
Lengua paiwan
La Lengua Paiwan la xe na lengua austronesiana parlàa inte el ìzoła de Taiwan o Formosa, fazente parte de'l stado de Taiwan.
La lengua la xe na lengua aborizena, che n'a ga gnente en comun co'l sinese. I aborizeni Paiwan li xe inte Taiwan il 17% sirca de'l todal de'i aborizeni, che li xe el 2% de'a popolasion total.
Dialeti
La lengua la se caratariza de pì dialeti:
Velika Gorica
el xe on comun inte la rejon de Xagabria che ła fa parte del stato de ła Croasia.
Fregenal de la Sierra
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Badajoz, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Estremadura.
Puparin
Ła strutura
El puparìn el ze łongo intrà 9 e 10 metri (el ze el pì łongo tra i sàndołi) e łargo 1,20 metri. Pur sendo un tipo de sàndoło, ła ze l'ùnega inbarcasión łagunar oltra a ła góndoła ad aver na strutura asimètrega. In azonta ła pol recordar ła góndoła par ła fórcoła co'l comio e l'alta postasión de'l popièr so ła covèrta. El pol eser utiłizà a do remi e anca a cuatro.
Utiłizo
Par ła so rafinatésa, el puparin inte i sècołi pasà el venjiva uzà da algune famegie patrisie venesiane cofà barca de cazada, overosìpia cofà inbarcasion privàda de ła famegia (ła cazada apónto), senjo de ełevàda condisión sosial. Łe riche decorasión che gaveva 'ste barche łe portava i cołori de ła famegia de spetànsa. Oramai el puparìn el vien utiłizà prensipalmente inte łe regàte, parciò el vien anca ciamà sàndoło da regata.
Mesnois
Mesnois el xe on comun de   187 abitanti del departemento de Jura che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Ceranesi
el xe un comun inte la provincia de Xenoa chel fa parte de la rejon Liguria
Quimper (Fransa)
Quimper (en bretone: Kemper; 84,43 km², 67 000 ab. ca.) ła xe na sità francexe, situà lunga ła confluensa dei fiumi Steir e Odet, inte el departemento del Finistère, inte ła region de ła Bretagna (Francia nord-ocidentałe).
Porto Mantovan
Porto Mantovan xe un comune de oltre 15000 abitanti in provincia de Mantova.
Quimper (Fransa)
Ciamà dai Romani Aquilonia, la zera l'antica capitałe de ła provinsa storica de ła Cornovagia (Cournouaille).
Etimołozia
El termine bretone kemper vołe dire "confluensa", in rełaxion a ła posixion de ła sità.
Artigianato
Famoso prodoto artixanałe de ła sità xe ła maiolica de Quimper.
Gazzada Schianno
Gazzada Schianno el xe on comune de 4 514 abitanti inte ła provincia de Varexe.
Bachs
el xe un comun del distreto de Dielsdorf che el fa parte del canton Xurigo in Svisara
Sorlada
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Navara, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma Navara.
Voltido
el xe un comun inte la provincia de Cremona chel fa parte de la rejon Lombardia
Boppelsen
el xe un comun del distreto de Dielsdorf che el fa parte del canton Xurigo in Svisara
Alvixopoli
Alvixopołi, ła xe na frasion del comun de Fosalta de Portogruaro, in provincia de Venesia.
Geografia fizega
Alvisopoli se cołoca a nord de Fosalta, al confin co Tejo Veneto e San Micel al Tajamento. El centro xe traversà dal canałe che mete in comunegasion el Tajo Novo co ła roja Lugugnana.
Istòria
Nonostante el pasagio de na strada romana che cołegava il Concordiexe a Quadrivium (Codroipo), ła storia e Alvixopołi ła xe un mucio recente e ła xe łigada ai patrisi venesiani Mocenigo del ramo de San Samuele. Ła fameja ga faxesto ła so conparsa inte’l Siesento, co ła ga acuistà un vasto fondo conprendente un modesto centro abità ciamà el Molinat; drìoman, i ghe ga fato caxamentar na viła.
Inte l'Otosento łe propietà xera rivae al conte Alvise Mocenigo, el cuało gaveva deçidesto ła costrusion de na çità ideałe che portase el so nome. L'inisiativa xe stà sertamente inovativa: a difarensa de caxi anałoghi, el Mocenigo ga progetà un centro abità dotà de servisi che rendese ła comunidà autosufisente. Partanto, a ła tradisionałe atività agricoła (potensiada traverso l'introdusion de tecneghe inovative, come cuełe revardanti i rixi e ła barbabietoła) ga proà ad afiancar el setor industriałe (in partegołar cueło tesiłe) che podese baxarse so łe resorse produxeste in łoco.
Ła canpagna xe stà cusì riorganixà e bonifegà, alternando aree sute e tereni umidi, regołamentai da un eficiente sistema de canałi ancora funsionanti al dì d’ancò. Par cuanto riguarda l'urbanistega, xe sta costruìi edifici ad uxo rexidensiałe (A se pol ancora oservar łe base caxete dei contadini) e industriałe (barchese, rixàre, fornaxe, mułin). A ciò se ga xontà łe atività culturałi, co ła fondasion de na çełebre tipografia che ga funsionà ad Alvisopoli fin al 1814, fin cuando ła xe stada traslocada a Venesia.
Cexa de San Luigi
Ła xe sta inalsà ła prima volta inte’l 1720 da Antonio Mocenigo e in orixenee ła xera a na ùgnoła navadad. Durante ła fondasion de Alvisopoli, Alvise Mocenigo gavarìa vołesto ricostruirla in altro łogo (a ła fin de l’atuałe via ai Molini) e pì gramda ma, par l’amanco de fondi, se ga łimità a slargarla, baxandose so i conseji de Giovanni Battista Balestra e de Antonio Canova. Ła xe stà drìo modifegà inte’l 1843 da ła mujer del conte, Lucia Memmo, che ga reałixà el coro e łe do navae łaterane e ne ga arichìo i aredi “montadure” trasferindove varie opere da l'oratorio de Ca' Memmo de Cendon. Tra staltre ła prexevołe Madonna del Latte, teła del XVII sècoło, e do anxołi de marmàro, atribuìi a Giusto Le Court. I ùltemi anpliamenti se ga avesti inte’l 1881 co ła xonta de łe do nìcie łaterałi e inte’l 1907 xe stà tirà su el canpaniel.
Oratorio de San Biagio
El picoło edificio, situà a sud del paexe, el ga na storia antighisima: un tenpo ben pì grando, segondo ła tradisio sarìa stà ła prima de łe cexe fosaltexi e par un periodo el gavarìa raprexentà ła pieve del caołogo. Par sècołi el xe stà un łogo de forte devosion popołar e meta de pełegrinaxi e inte’l XV sècoło el ga ospità i artisti inpegnai in te ła decorasion de ła cexa de Fosalta. Inte’l 1787 ła cexa ła xe sta in gran pare butada xo par utiłixar da novo el materiałe ediłisio in te ła costrusion del canpaniłe de Fosalta.
Tafalla
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Navara, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma Navara.
Fuenlabrada de los Montes
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Badajoz, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Estremadura.
Egitologia
__HIDDENCAT__
L'egitologia la xe, a l'interno de le disipline de l'archiologia e de la storia antica, el canpo de studio su l'Antico Egito, o sia la xona ziogràfega che corisponde a l’Egito de uncó in relazion al periodo de la so storia corispondente a l'età pre faraonica e antica, dal quinto milenio a.C. fin a la fin del dominio roman inte el IV secolo.
Vaulnaveys-le-Bas
Vaulnaveys-le-Bas el xe on comun de  1 282 abitanti del departemento de Isère che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Gorreto
el xe un comun inte la provincia de Xenoa chel fa parte de la rejon Liguria
Lengua rukai
miniatura|sinistra|Aborizeni Rukai La Lengua rukai la xe na lengua aborizena parlàa inte el ìzoła de Taiwan, dai aborìzeni rukai, in tuto ghe xe 10 000 parlanti, co anca racuanti monoléngue.
Dialeti
Ła łéngua ła ze formada da racuanti dialeti:
Rukai
Anbasada
thumb|Palazzo de Amboage, anbasada d'Italia a [[Madrid, in Spagna.|323x323px]] L ' anbasada ła xe na raprexentansa diplomadega de on Stato riconosua drento inte on altro Stato. De sołito ła se połe catare inte ła cavedałe de on paexe foresto.. El termane "anbasada" el xe anca doparà par dirghe ai locałi andove drento a sti cuà se fa l'atività diplomadega. Talvolta ła coinçide co ła rexidensa de l'anbasadore, o sia el personajo ełeto co on decreto del prexidente de ła republega del stato che el raprexenta.
Fuente del Arco
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Badajoz, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Estremadura.
Obertraun
el xe on comun del distreto de Gmunden che el fa parte del stato de ła Alta Àustria in Austria
Villares de Órbigo
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de León, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Vrbovec
el xe on comun inte la rejon de Xagabria che ła fa parte del stato de ła Croasia.
Glarona
el xe uno dei tre comuni del Canton Glarona, che el fa parte de ła Confederasion Svisara.
Villafranca del Bierzo
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de León, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Beire
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Navara, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma Navara.
Ohlsdorf
el xe on comun del distreto de Gmunden che el fa parte del stato de ła Alta Àustria in Austria
Buchs (Xurigo)
el xe on comun del distreto de Dielsdorf che el fa parte del canton Xurigo in Svisara
Wikimedia Ciłe
thumb|Logo par ła Wikimedia Ciłe Wikimedia Ciłe, asociassion par ła difuxion de ła conosensa libara, xe ła varsion ciłena de ła Wikimedia Foundation, Inc.
L'asociassion, che no ga fini de lucro, opera ne el setore de ła cultura e del saver contribuendo ativamente a ła difuxion, miglioramento e avansamento de el saver e de ła cultura ne el paexe e el mondo; in particolar modo ła se ocupa de promovere e sostegnere ło sviłupo e łe tradussion in łéngua spagnoła de i projeti de ła Wikimedia Foundation, Inc.
Fontanigorda
el xe un comun inte la provincia de Xenoa chel fa parte de la rejon Liguria
Wikimedia Ciłe
Ła Wikimedia Ciłe persegue i propri fini sia direttamente, che in cołaborassion con altre organixassion e enti che i ga el steso fin istitussional.
Castel d'Azàn
Castel d'Azàn (nome ufisial in italian Castel d'Azzano) el xe on comun de 11368 abitanti de ła provincia de Verona.
Dragoni
Dragoni el xe un comun italian de 2 167 abitanti. El xe in provincia de Caxerta inte ła rejon Canpania e el se estende so na area de 25,78 km². L'abità el xe situà a 130 metri s.l.m. El confina co i comuni de Alife, Alvignano, Baia e Latina, Liberi e Roccaromana.
Castel d'Azàn
Zeografia
Castel d'Azan el se cata a 6 chilometri da Verona, in diresion sud.
Vescovato (CR)
el xe un comun inte la provincia de Cremona chel fa parte de la rejon Lombardia
Villamartín de Don Sancho
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de León, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Fuente de Cantos
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Badajoz, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Estremadura.
Samobor
el xe on comun inte la rejon de Xagabria che ła fa parte del stato de ła Croasia.
Toledo
el ze un comun de ła Spagna, antiga cavedałe del Regno de Casteja e atuałe cavedałe de ła omònema provinsa, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja-La Mància.
206 v.C.
El 206 v.C. (CCVI v.C par numari romani) el xe on an de el III secoło v.C..
9 de novenbre
El 9 de novenbre el ze el 313° dì dal scumìsio de l'ano drio del całendàrio gregorian e el 314° inte i ani bizesti. Par rivar al cao de l'ano ghe vołe oncora 52 dì.
Messia-sur-Sorne
Messia-sur-Sorne el xe on comun de   842 abitanti del departemento de Jura che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Funes (Spagna)
el xe un comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Navara, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma Navara.
Picołe Dołomiti
Łe Picołe Dołomiti (ciamà anca Picołe Dołomiti visentine) łe xe na picoła catena de montagne de łe Alpi, inta łe provinsie de Vicensa, Trento e Verona Łe xe formae da un arco de montagne da sudest a nordovest de sirca 30. Ła pi ałta sima ła xe Sima Carega (2 259 m).
Piacensa
__HIDDENCAT__
Sità gemełà
Piacensa ła xe gemełà co 3 sità del mondo:
Videoxugo
miniatura|Màchine pa i videozughi El videozugo (videoxogo o videoxugo) el ze un zugo jestìo da un dispozidivo ełetrònego che el parmete de interajir co łe imàjine de un schermo. El tèrmene zenaralmente l'ìndega un software, ma in serti cazi el połe referirse anca a un dispozidivo hardware dedegà a un spesìfego zugo. Chi che el dòpara un videozugo el vien ciamà "videozugador" o "gamer" e el se serve de una o pì perifèreghe de input 'fà el joystick, ła tastiera, el gamepad evc.
El ze nasesto za a partir da i ani 1950 inte i anbienti de reserca sientìfega e inte łe facoltà univarsitarie meregane, e'l ga vù el só dezviłupo a partir da ła seconda metà de i ani 1970.
Zènari
Come calsìase zugo, el videozugo el połe raprezentar robe astrate o reprodur sinbołegamente determinadi contesti culturałi, ciapàndołi fora dal só ànbito e aplegàndołi a contesti e situasion che i połe ndar da ła simułasion pì fedełe a ła parodìa. Da ła nàsita, i videozughi i se ga drioman evołùo formando man man dei zènari conpletamente difarenti tra de łori, co mecàneghe de zugo difarente e difarente abiłità dimandà al zugador. I prinsipałi grupi inte i cuałi A se połe divìdar i videozughi i ze do: simuładivo o arcade.
Un zugo simuładivo l'è un zugo bazà so ła simułasion de łe règołe del mondo reałe; chi che l'opta par programar un zugo orientà so 'sto zènare el sa che el zugador el vołe pasar anca ore del só tenpo zugando a calcosa de mìa za visto e difìsiłe asà. Un zugo de guida co ła reałe raprezentasion de ła fìzega, opur un zugo de guera indóe che co un soło colpo ła partìa ła fenise, i ze òtemi ezenpi. El zugo arcade invese l'è l'ezato oposto. Chi che el serne un zugo arcade no'l ga voja de ndarghe drio a l'aprendimento de łe mecàneghe de un zugo masa conplegà, e el só ùnego deziderio el ze cueło de aviar el zugo e gòdarseła a l'istante, evitando se posìbiłe de łèzar el manuałe.
Glarona Nord
el xe uno dei tre comuni del Canton Glarona, che el fa parte de ła Confederasion Svisara.
Strada dei Scarubi
thumb|Malga Canpiłia thumb|left|Vista suła Val Posina da ła Strada dei Scarubi Ła Strada dei Scarubi ła xe na strada de montagna sul Pasubio, raquanto streta e no sfaltà, co diverse frane de sasi e giara specie in primavera. No ła xe verta al trafico. Łonga 9 kiłometri e quatroxento metri, ła parte dal Paso Xomo, a 1056 m, e ła riva ałe Porte del Pasubio, a 1934 m, rente el Rifugio Papa. Ła xe ła strada pi panoramica e inpresionante de łe Picołe Dołomiti e ła core sul bordo de profondi buroni ke casca xo in Val Poxina, co vista sul Monte Magio, Monte Majo, el Coston dei Laghi, el Toraro, i monti de Tonezza del Cimon e l'altopian de Asiago. Dopo un kiłometro dal paso Xomo, la pasa Bocheta Canpìłia, a 1210 m, da dove ke parte ła Strada de łe Gałerie, un troso scavà 'nteła piera durante ła prima guera mondiałe e ke riva direto al Rifugio Papa. Dopo Malga Canpiłia, ke vien lasà in baso suła destra, ła strada ła monta in presa co diversi tornanti finke no ła riva alta suła Val Sorapache. thumb|Ła Strada dei Scarubi in Val Sorapache, soto i Forni Alti, a destra Lì ła cata el Troso Eoropeo E5, ke vien su dal Paso de ła Borcoła e ke ghe va drio in sto ultimo toco, 'ndove ke ła core in quota soto el versante nord-est dei Forni Alti. Se riva cusì ałe Porte del Pasubio, dove se cata ła Strada dei Eroi, ke ła vien su da ła Val Canałe e ke ła finise łì rente, al Rifugio Papa. Dałe Porte del Pasubio, dove ke ghe xe anca ła Malga Pasubio de Sora, ła strada continua pi su, fin ała cieseta rente ała Sełeta Comando.
Sanremo
Sanremo o San Remo el xe on comune de 56 269 abitanti inte ła provincia de Inperia.
Frasion
San Romolo, Poggio, Bussana, Bussana Vecchia, Coldirodi, Verezzo, San Bartolomeo, Gozo Superiore, Gozo Inferiore, Verezzo San Donato, Verezzo Sant'Antonio, San Giacomo, San Giovanni, Borello, Bevino, San Lorenzo, Isola Superiore
Lantz
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Navara, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma Navara.
Vaiano Cremasco
el xe on comun inte la provincia de Cremona chel fa parte de la rejon Lombardia
Pinsdorf
el xe on comun del distreto de Gmunden che el fa parte del stato de ła Alta Àustria in Austria
Fuentes de León
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Badajoz, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Estremadura.
Dielsdorf
el xe un comun del distreto de Dielsdorf che el fa parte del canton Xurigo in Svisara
Glarona Sud
el xe uno dei tre comuni del Canton Glarona, che el fa parte de ła Confederasion Svisara.
Falciano del Massico
'Falciano del Massico el xe un comun italian de 3 673 abitanti. El xe in provincia de Caxerta inte ła rejon Canpania e el se estende so na area de 46,72 km². L'abità el xe situà a 70 metri s.l.m. El confina co i comuni de Carinola, Grazzanise, Mondragone e Sessa Aurunca.
Sveta Nedelja
el xe on comun inte la rejon de Xagabria che ła fa parte del stato de ła Croasia.
Montoggio
el xe un comun inte la provincia de Xenoa chel fa parte de la rejon Liguria
Villazanzo de Valderaduey
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de León, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Lengua puyuma
miniatura|sinistra|Zente Puyuma inte el [[1897.]] La Lengua puyuma la xe na lengua parlada inte l'ìzoła de Taiwan, dal popoło aborìzeno dei puyuma. Ła łéngua puyuma, no la ga gnente en comun co el sinese. La lengua la xe en perìgolo de estinsion, parché i pì zoveni no i xe pì drio inpararla.
Dialeti
La lengua la ga numarévołi dialeti:
Maran
Maran xe el nome de più posti:
Antigo Exito
thumb|La Val del Nilo Col termine Antigo Egito se se intende la çiviltà che se ga svilupà inte la streta stricheta de tera che se stende longo le rive del Nilo (a partir da le so catarate al confine col Sudan fin a la foce), e riconossiùa come entità statal a partir dal 3300 a.C. fin al 343 a.C., quando la ga perdesto la so indipendensa.
I segni de insediamenti longo el Nilo i xe veci assè e se calcola che l'agricoltura (in particolar la coltivazion del formento e de l'orzo) la gavia fato la so conparsa in chele region lì intorno al 6000 a.C.. Proprio la presenza del fiume, che el rende possìbiłe la vita in na region che senò sarìa tuto deserto, la xe el motor che ga fato nàssar na çiviltà urbana che ga podesto continuar fin ai dì nostri.
Le aque del Nilo, co le so piene anuali, no le porta mìa solo fertilità ma anca distruzion, se no le vien costantemente tegnùe d'ocio, incanalà, conservà par i periodi de seco; e xe proprio da sto motivo che nasse la necessità de un Stato organizà (uno dei primi de la storia, inte el inte el 3300 a.C.), un Stato che el garantisa la manutenzion de quele struture da cui dipende la sopravivensa de tuti quanti. Defati sta esigenza la ga fato sì che le tribù nilotiche le inparesse a vivar prima soto l'autorità de cai locali (fase de la formazion dei distreti o nomos). I vari nomos i se ga scontrà e aleà tra de lori, ne l'arco de çirca un milenio, fin a formar do regni, l'Alto Egito al sud (costituìo da la parte meridional de la val del Nilo) e el Basso Egito al nord (costituìo prinsipalmente dal delta del fiume), che i xe stà unificà inte el 3000 a.C. in un solo inpero da Menes (che forse se ga da identificar col sovrano egizio Narmer), re de l'Alto Egito), che el ga inaugurà le 30 dinastie de l'antico Egito.
Vaulnaveys-le-Haut
Vaulnaveys-le-Haut el xe on comun de  3 867 abitanti del departemento de Isère che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Antigo Exito
L'antico Egitto el xe rivà a l'apice de la so potensa e estension teritorial inte el periodo ciamà Novo Regno (1567 a.C.-1085 a.C.), quando i confini de l'inpero i ndasea da la Libia a l'Etiopia al Medio Oriente. L'antico Egitto el ga conosesto anca momenti de deboleza e de polverizazion del potere, come xe sucesso inte i do Periodi Intermedi, inte el secondo dei quali el xe stà invaso dai Hyksos.
thumb|left|Le piramidi de Giza
Tra i monumenti pi famosi de l'Antico Egito ghe xe sicuramente le piramidi, tonbe de sovrani da la III a la XII dinastia. Le piramidi piasè famose le se cata a Giza, vizin a la sità moderna del Cairo. La so inponensa la testimonia la potensa del Stato e l'inportansa de le credense religiose su l'oltretonba. La granda piramide, la tonba del sovrano Khufu (conossiùo anca come Cheope), la xe l'unico monumento sopravissùo de le sete maraveje del mondo antico.
Dällikon
el xe un comun del distreto de Dielsdorf che el fa parte del canton Xurigo in Svisara
Trigolo
el xe un comun inte la provincia de Cremona chel fa parte de la rejon Lombardia
205 v.C.
El 205 v.C. (CCV v.C par numari romani) el xe on an de el III secoło v.C..
Valbrevenna
el xe un comun inte la provincia de Xenoa chel fa parte de la rejon Liguria
Garbayuela
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Badajoz, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Estremadura.
Arano
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Navara, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma Navara.
Hüttikon
el xe un comun del distreto de Dielsdorf che el fa parte del canton Xurigo in Svisara
Garlitos
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Badajoz, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Estremadura.
Puidoux
Puidoux el xe un comune svisero del Canton Vaud, che el se cata inte el distreto de Lavaux. Comprende na parte del łago de Ginevra e el łago de Bret.
Villamontán de la Valduerna
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de León, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
204 v.C.
El 204 v.C. (CCIV v.C par numari romani) el xe on an de el III secoło v.C..
Trescore Cremasco
el xe on comun inte la provincia de Cremona chel fa parte de la rejon Lombardia
Lengue tsouiche
Le lengue tsouiche le xe na fameja de lengue de le lengue austroneziane, formada da tre léngue difarenti. Tute le lengue le xe lengue aborizene, e parlae solché inte l'ìzola de Taiwan.
Lengue
La fameja la comprende le lengue de:
Niederglatt
el xe un comun del distreto de Dielsdorf che el fa parte del canton Xurigo in Svisara
Giuseppe Conte
Biografia
Se parla del primo prexidente del consejo Italian che el provien da ła basa itàlia dai tenpi de Ciriaco De Mita inte el 1988 e el xe in pì el primo prexidente del consejo che ga goernà inte ła stesa lejixladura co do majoranse de orientamento pułitego contrario, prima de çentro-drita (Liga - M5S) e dopo de çentro-sanca (PD - M5S - LEU - IV).
Meussia
Meussia el xe on comun de   420 abitanti del departemento de Jura che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Fuente del Maestre
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Badajoz, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Estremadura.
Sankt Konrad
el xe on comun del distreto de Gmunden che el fa parte del stato de ła Alta Àustria in Austria
Cavriglia
Cavriglia el xe on comune de 8832 abitanti, che se cata inte el Valdarno Superiore, in provincia de Arezo.
Aras (Spagna)
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Navara, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma Navara.
Namur
__HIDDENCAT__
Namur' (in vałon 'Nameûr, in fiamingo 'Namen) Ła xe na sità belga de sirca 100 000 abitanti, capitałe de ła Vałonia, capołogo de ł'omonima provincia e sede vecoviłe catolega, e ła se cata ała confluensa dei fiumi Moşa e Sambre.
Walkman
thumb|Alcuni prodoti de ła łinea Walkman El walkman xe un łetor de muxicasete creà da Akio Morita, Masaru Ibuka e Kozo Ōsone, e prodoto da ła Sony dal 1978 al 2010.
Ła paroła ła xe anca ‘na marca; el primo exenplar xe stà vendùo el 1° łujo del 1979.
Un inventor todesco, Andreas Pavel, inte’l 1980 ha rivendegà de èsar el vero inventor, dao che do ani prima el gavarìa creà un ogeto granfàto sìmiłe, ciamandoło stereobelt. Dopo svariàe visende łegałi inte’l 1999 Sony e Pavel ga ciapà un acordo extragiudisiałe.
Storia
thumb|Il walkman TPS-L2
El primo modeło produxesto da Sony xe stà el modeło TPS-L2, de cołor blu-arxento, exatamente cueło inte ła someja, in vendita in Japon dal 1º łujo 1979. Inte’l Regno Unìo el prodoto xe stà slansà in un łocałe de Łondra, el Regines, co’l nome de Sony Stowaway, inte’l mexe de majo del 1980. Inte’i Stati Unii el prodoto xe stà vendùo, par un periodo di tenpo curto, soto el nome de Sony Soundabout, par po’ pasar vełosemente a ła marca Walkman. El TPS-L2 de ła Sony gaveva un preso slanso de 200 dołari. El primo Walkman jera baxà so’l Pressman, un rejistrador portatiłe dedicà al mondo del business. Pur mantegnendo un aspeto sìmiłe, parò, el Walkman ga sostituìo ła capasità de rejistrar co’ na capasità de reprodusion stereo e ła posibiłità de cołegar do pari de scufie (anca se inte ła confesion ne jera escluxo solchè uno). Al posto del tasto de rejistrasion del Pressman, el Walkman gavea un tasto "hotline", che consentiva a do ipotèteghi utenti, che xera drìo uxar do pari de scufie, de parlar un co’ l’altro, traverso un picoło microfono incorporà. Inte’l modeło de walkman sucesivo ła dopia usìda audio e ła funsion hotline no xe stàe pì inplementàe. Drìoma sviłupai altri tipi de Walkman co’ capasità de rejistrar pì articołàe, come ad exenpio l modeło WM-D6C de ła Sony, co’ na cuałità audio conparàbiłe a cueła dei łetori da tòła. Sto modeło el gaveva de łe picołe łeve par el contròło manuałe dei łivełi de rejistrasion. Dàe łe so posibiłità de rejistrasion vansà, jera preferìo dai xornałisti e dai amanti dei sistemi hi-fi.
A metà dei ani otanta, ła Sony ga produxesto Walkman a presi strabasi (cavando tuto cueło che no xera nesesario sensa prexudegar ła cuałità), cofà el WM-22, che i gavea ‘na bona cuałità audio e i ga segnà ‘na nova icona del mondo xovaniłe: el Walkman. Infati, a l'epoca l'idèa de poder menar drìo tuta ła pròpia mùxega preferìa in xiro co’ sé jera daseno a l'avanguardia.