cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Còdaze fonte
Se un serto editor l'è bon de laorare co altri strumenti de laoro (compilatore, linker, interprete e altri.. lexi pì vanti), no se parla de un senplise editor, ma de IDE - Anbiente de xvilupo integrà. Se ga da dire parò, che alguni dei lenguaji de programasion pì novi, i dà el modo de laorare so na forma mista de programasion, o sia se pole scrivar el codaxe sorxente ASCII e se ghe dà anca operasion de programasion vixuale, che co sto cuà, el programadore el pole descrivare alguni aspeti del programa, dixegnando a video traerso el mouse (un programa l'è GUI par dixegnar finestre, menù, e altra roba).
El codaxe sorxente el pole esar exeguio pasandoghelo a un interprete chel exeguirà le operasion che ghe xe stae scrite sol codaxe sorxente, che xe la roba normale che capita inte i lenguaji di scripting; o se no el pol vegner conpilà, o sia tradoto in istrusion de lenguajo machina da un programa conpiladore: El rixultato el xe un file binario 'exeguibile' (codaxe exeguibile) che nol ghe serve nisun altro programa par esar exeguio e l'è anca pì rapido rispeto a un programa interpretà.
Col ndar dei ani, la difarensa de prestasion tra i lenguaji interpretai e cheli conpilai, la xe sta scursada co tecneghe de conpilasion just-in-time, anca se oncora se costuma doparare cheli conpili (se non addirittura l'assembly) par le aplicasion che le domanda la masima veloçità.
Coume
Coume el xe on comun de 662 abitanti del departemento de Moselle che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Sant'Angelo di Brolo
el xe on comun inte la provincia de Mesina chel fa parte de la rejon Sicilia
Mauregard
Mauregard el xe on comun de 353 abitanti del departemento de Seine-et-Marne che el fa parte del rejon Île-de-France in Fransa.
Saint-Martial-le-Mont
Saint-Martial-le-Mont el xe on comun de   261 abitanti del departemento de Creuse che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Les Pennes-Mirabeau
Les Pennes-Mirabeau el xe on comun de  21 046 abitanti del departemento de Bouches-du-Rhône che el fa parte del rejon Provensa-Alpe-Costa Axura in Fransa.
Audruicq
Audruicq el xe on comun de  5 412 abitanti del departemento de Paso de Calè che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Barinque
Barinque el xe on comun de 606 abitanti del departemento de Pyrénées-Atlantiques che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Roussines (Indre)
Roussines el xe on comun de 360 abitanti del departemento de Indre che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Marie
Marie el xe on comun de   105 abitanti del departemento de Alpe Maritime che el fa parte del rejon Provensa-Alpe-Costa Axura in Fransa.
Bourdon
Bourdon el xe on comun de 385 abitanti del departemento de Somme che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Cleyrac
Cleyrac el xe on comun de   160 abitanti del departemento de Xironda che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Reuilly-Sauvigny
Reuilly-Sauvigny el xe on comun de 201 abitanti del departemento de Aisne che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Barbazan
Barbazan el xe on comun de   490 abitanti del departemento de Alta Garona che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Rochejean
Rochejean el xe on comun de   672 abitanti del departemento de Departemento de Doubs che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Bouville (Essonne)
Bouville el xe on comun de 648 abitanti del departemento de Essonne che el fa parte del rejon Île-de-France in Fransa.
Frazzanò
el xe un comun inte la provincia de Mesina chel fa parte de la rejon Sicilia
Sommesous
Sommesous el xe on comun de   533 abitanti del departemento de Marne che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Bassignac-le-Haut
Bassignac-le-Haut el xe on comun de   179 abitanti del departemento de Corrèze che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Prény
Prény el xe on comun de   355 abitanti del departemento de Meurthe-et-Moselle che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Ruesga
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cantàbria, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma de Cantàbria.
Muñosancho
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Ávila, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
827 v.C.
El 827 v.C. (DCCCXXVII v.C in numari romani) el xe un an del IX sècoło v.C..
Osséja
Osséja el xe on comun de 1 330 abitanti del departemento de Pyrénées-Orientales che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Maya Angelou
__HIDDENCAT__
Euskal Herria
__HIDDENCAT__
Maya Angelou
Marguerite Annie Johnson (St. Louis, 4 de apriłe 1928 - Winston-Salem, 28 de majo 2014) ła xe sta na poeta e atora mericana.
Euskal Herria
In basco co Euskal Herria A se intende sia el posto abità da i baschi, sia l'insieme dei baschi, el popoło basco. El motivo de tale particołarità l'è da risercar inte ła storia basca, che no l'ha quaxi mai visto na unità teritoriale basca; storicamente difati l'è l'atacamento a ła sò cultura (e in particolare ła łéngua) quel che l'ha parmeso a i baschi de mantegner un forte grado de unità, seben ghe fuse divizion de confine, e la conservasión de un patrimonio lenguistico de valore fondamental par l'intiera comunità umana. Se pol quindi dir che un basco l'è principalmente ci che el parla basco (in basco "Euskaldun") prima che un abitante de Euskal Herria.
Maya Angelou
Literadura
Almanco che no sìpia spesifegà el contraro, sta lista ła xe vegnesta fora tuta da Gillespie et al, pp. 186–191.
Euskal Herria
Cò che se parla de Paezi Baschi se ga da star tenti a no confondar Euskal Herria co el teritorio de la Comunità Autonoma dei Paexi Baschi, de ła cual l'è sol che na parte, anca se la ga la bandiera conpagna, l' Ikurriña. Un altro termine doparà par indicar Euskal Herria, ma soło inte l'acesión de teritorio dei baschi, l'è Euskadi, conià da Sabino Arana, pare del nasionalismo basco moderno, fato che el dona a ła paroła un signifegà in particołare połìtico.
Euskal Herria l'è situà a caval dei Pirenei sul golfo de Bizkaia su na superfice de 20 664 km² e ła conprende sete province (en basco lurraldeak, teritori) divideste tra Francia e Spagna che łe gode de łivełi de autonomia difarenti: łe province fransezi (l'Iparralde) le ze ła Basa Navara (Nafarroa Beherea), Lapurdi e Xiberua e no łe ga el basco (euskara) recognosùo come łengua ofisiałe. Ła situasion l'è difarente inte łe province spagnołe (l' Hegoalde): inte la Comunità Autonoma Basca (ciapà anca le provinsie de Bizkaia, Gipuzkoa e Alaba) e in parte de la Comunità Foral de Navara, el basco l'è recognosùo dal Stato e doparà, anca se co persentuałi de parlanti difarenti, specialmente in Gipuzkoa, parte de ła Nafarroa e inte i sentri minori (l'è zà più difisile sentir parlar basco inte la grande metropoli de Bilbao). Ła popolasión l'è de sirca 3 000 000 abitanti (2 500 000 in Hegoalde e 500 000 in Iparralde) e no ła ga na capitale ofisiałe, anca se de frecuente par razon stòriche ła vien individuà in Iruñea (Panplona).
Bazełega
thumb|200px|Baxełega Ła baxełega ła gera on edificio publico doparà inte ł'antica Roma come łogo de riunion publiche e de aministrasion de ła giustisia. Dal IV secoło łe baxełeghe łe xe sta riadate come łoghi de culto cristian.
Eichgraben
el xe on comun marcà del distreto de Sankt Pölten-Land che el fa parte del stato de ła Basa Àustria in Austria
Influensa
L’influenza la xe na malatia infetiva respiratoria acuta cauxà dal virus del'influenza, un virus a RNA de la fameja dei Orthomyxoviridae. I sintomi i poe variare da lievi a severi; i pì comuni i xe fevra, faringodinia (mal de gola), rinorea (naxo che sgiòssa), mialgie e artralgie (dolori ai muscoli e a le articolasion), cefalea, tosse e malesare xenerale. Tipicamente i sìntomi li inisia do dì dopo l'espoxision al virus (periodo de incubasion) e xeneralmente i dura manco de na setimana.
Le sucesive pandemie de influensa no le xe pì sta cuxì devastanti. L'influensa asiàtica del 1957 (tipo A, cepo H2N2) e l'influensa de Hong Kong del 1968 (tipo A, cepo H3N2) xe stae pì chiete, anca se xe morte mijoni de persone. Inte le ultime pandemie i xera disponìbiłi antibiòtisi par el controlo de le infesion secondarie che ga contribuio a ridure la mortalità, a diferensa de la influensa spagnola del 1918.
Eziologia
miniatura|Diagrama de la nomencladura del virus in baxe a la International Committee on Taxonomy of Viruses Al la famiglia Orthomyxoviridae apartien tre tipi de virus influensali: Influenzavirus A, Influenzavirus B e Influenzavirus C. Influensa A e C la infeta diverse spece, mentre l'Influensa B cuaxi esclusivamente l'omo.
I virus A e B i prexenta in superfisie 2 glicoproteine:
Champtauroz
el xe on comun del distreto de Broye-Vully che el fa parte del canton Vaud in Svisara
Rio de łe Amàxoni
El Rio de łe Amàxoni el xe un fiume de ła Mèrica del Sud setentrional.
Zeografia fixega
El nase inte łe Ande peruviane e el ciapa diresion norosidental. El fiume el ciapa el so nome daspò ła confluensa co el Ucayali; el continua co diresion oriental traversando ła Amàxonia, e formando un enorme estuario vanti de butarse inte el Osèano Atlàntego.
Łi so afluenti prinsipałi łi xe 'Napo, Putumayo, Japurá, Rio Negro-Rio Branco', Juruá, Purus, Madeira, Tapajós, Xingu. Serti giografi łi considera anca el Tocantinis.
Scuaxi tuto el so basin el xe coverto da ła foresta pluvial amàxonega.
Astrołozia
miniatura|Iłustrasion da un manuscrito alchèmego del 1687 che el figura ła Tera in pozision [[Zeosentrismo|zeoséntrega intrà del Sołe e de ła Luna]] thumb|Personificasion de l'Astrołozia (ca. [[1650-1655), ojo in teła del Guercin.]] L'astrołozia (dal grego antigo : astrologhía = (astēr, steła) +  (lógos, discorso  ) el ze un conpleso de credense e tradision, privae de fondamento sientìfego, secondo ła cuała łe pozision e i movimenti dei corpi cełesti in confronto a ła Tera i influise in avegnimenti umani cołetivi e individuałi   . Na definision alternativa de astrołozia ła provien da l'Ensiclopedia de łe rełijon Vałechi andove ła ze definia cofà na tècnega e dotrina de tipo rełijozo che traerso de l'identificasion dei astri co intełijense divine o superiori, ła stabiłise na rełasion direta intrà asion dei astri e avegnimenti inte l'anbiente, inte ła natura e inte ła istòria umana . Chi che pràtega l'astrołozia, el vien ciamà astròłogo e ła so divinasion ła ze ciamada oròscopo.
Rio de łe Amàxoni
Zeografia umana
Łi fiumi de so basin idorgrafego łi xe navigabiłi par sirca 50000 km.
Astrołozia
Da l'antighità finmente al XVII secoło, tutavia, col tèrmano astrołozia se ghe indicava tuta l'astronomia, e łe previzion astrołòzeghe łe zera considerae na branca, cueła che ła figurava łe consevense sui avegnimenti umani rezultanti da ła configurasion astronòmega. El tìtuło del testo prinsipałe de l'astrołozia antiga, el Tetrabiblos, el zera "Dei efeti [de łe configurasion astronòmeghe su ła istòria dei indivìdui e de łe nasion]" e l'astrołozia ła zera ciamada da Tolomeo ὴ ἀπoτελεσματικής τέχνχη, o sia "ła siensa dei efeti". L'astrònomo/astròłogo de corte, de fato, el ghea da studiare el moto dei pianeti col fin de dar i so oròscopi e i ła prategava anca du protagonisti de ła revołusion astronòmega cofà Keplero e Gałiłei.
L'afermasion del sistema ełioséntrego, retegnesto dai astròłoghi conpatìbiłe co na vizion zeoséntrega, no ła ghra mudà łe pràteghe de l'astrołozia. Co ła revołusion sientìfega, tutavia, l'astrołozia ła ghea finio de vegner considerada parte de l'astronomia e ła vegnea considerada na pràtega de l'oculto e na pseudosiensa. L'astrołozia, de consevensa, ła vien oncó considerada da fiłòzofi de ła siensa, da psicòłoghi  e da esponenti de ła comunità sientìfega ativi inte łe descipline pì vàrie  na credensa bazada su antighe superstision    e, secondo racuanti studiozi, ła se configura cofà na siensa patołòzega. Inte el 2006, el National Science Board dei Stati Unii de l'Amèrica el ghea publegà na declarasion ufisałe inte ła cuała el rebadise che l'astrołozia ła ze na pseudosiensa.
Bruyères
Bruyères el xe on comun de  3 064 abitanti del departemento de Vosges che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Astrołozia
Le prinsipałi tradision łe ze:
Istòrego de l'Astrołozia
Tute łe pì inportanti siviltà antighe łe ghea dedegà granda atension a l'oservasion dei fenòmani cełesti e desviłupà na so astrołozia. Podemo recordar l'astrołozia babiłoneze (de ła cuała ła ze na erede l'astrołozia osidentałe), l'astrołozia vèdega o indiana (oncora oncó difondesta in Ìndia ma anca sta cuà erede de l'astrołozia babiłoneze), l'astrołozia cineze (sostansialmente vària da cueła osidentałe) e l'astrołozia del pòpoło Maya inte l'Amèrica Sentrałe.
Anca inte i pòpołi primitivi ła ghe zera na forma de astrołozia, sertamente manco vansada in confronto a cueła madurìa inte łe grandi siviltà par colpa de łe reduzeste capasità matemàteghe, esensiałi par definire el movimento dei astri. Ła mancansa de fonti scriveste no ła parmete na conosensa in detajo de łe tècneghe astrołòzeghe fate dai "pòpołi de ła natura", tutavia se połe dedùzar che i prinsipałi ponti de refarimento astrałe i fuse el Sołe, ła Luna, Vènere e ła steła Sìrio, oltre che racuante costełasion (i du Cari, Orion, łe Pleiade).
L'astrołozia, in cuanto suponesto strumento de previzion del futuro, ła ghea vesto drento de tuti i pòpołi del mondo forti lighi co altre pràteghe divinatòrie, in particułare co ła chiromansia, ła metoposcopia e ła zeomansia. Inte l'isteso tenpo ła ze sta, e ła ze oncora uncó, un esensiałe ponto de refarimento inte łe pràteghe màzeghe.
Savitri Devi
Maximiani Julia Portas, conjosesta co’l pseudònimo de Savitri Devi Mukherji (Łion, 30 Setenbre 1905 – Sible Hedingham 22 Otobre 1982), ła ze sta na scritora, poeta e ativista de orìzene grega. Ła ze nota pa’l so inpenjo verso ła defeza de i anemałi, de’l sistema de łe caste e de l’indipendensa indiana e pa ła partecipasion a i movimenti neo-nasionalsociałisti internasionałi.
Biografìa
Maximiani Julia Portas, conjosesta pi tardi co'l nome de Savitri Devi, ła ze nasesta a Łion el 30 setenbre 1905 da na fameja de orìzene grega. Zóvane tanto prometente, Maximiani ła se destingue partegołarmente inte i studi. Dapò de un corso de studi orientà verso łe łengue (zovanìsima ła patroniza l'italian, el franseze, l'ingleze, e, pi vanti, el todesco, l'izlandeze, el bengali e l'hindi) ła se apasiona a i testi baziłari de l’antighità grego-romana in version orizenałe. Ecesionalmente eclètega, ła se apasiona anca a’l studio de ła biołozìa. Dapò ła làurea in łétare de’l 1928 a Łion, ła se dèdega anca a i studi universitari de fìzega e de chìmega (diplomi universitari in chìmega inte’l 1930 e in chìmega biołòzega inte’l 1931) e inte’l 1935 ła ciapa el dotorado in łétare. Sensìbiłe a l’eredità ełènega, ła afirmarà pì vanti inte i ani che ła Gresa “ła ga raprezentà na siviltà de fero, inraizà inte ła verità; na siviłizasion che ła gaveva tute łe virtùe de’l mondo antigo e nisuna de łe só debełese, tute łe reałizasion tècneghe de ła modernità sensa l’ipocrizìa, ła meschinità e ła mizeria morałe de l’età moderna” (Pilgrimage).
Doparando łe só conpetense łenguìsteghe, ła pèrtega el Medio-Oriente sercando na soravivensa reałe de ła sacrałità pagana de łe só orizene. Inte un pełegrinajo in “Tera Santa” ła remete in discusion el Cristianèzimo, “superstision de l’omo” antroposéntrega e mortifegante “rełijon de sciavi” sostenidori de Izraełe. Ła vien atrata da un panteizmo “biosentrà” che ła reserca a partir da ła feconda eredità de Ipasia, de l’inperador Zulian e de Widukind che i gaveva rezistìo a’l novo órdene rełijozo instaurà in Europa du miłeni indrìo da i setari sostenidori de Cristo. Maximiani ła se stabiłise in India inte’l 1936 e ła asume el nome de Savitri Devi in onor de łe briłante àneme sołare veneràe da l’Induizmo. Portà da ła só reserca verso na spirituałità fondà so na idèa de na gerarchìa naturałe de i èsari e de i doveri, ła sarà in sta aryavarta – teritorio de i ariani d’oriente – che eła ła sercarà łe virtùe che ła gaveva amirà inte i libri: “I altri pòpołi i ga conservà ła łista de i propi rèi e łe ruine de i só tenpli: i ga na istoria. Ma i ga perdesto ła Tradision de l’esensiałe che l’India ła conserva”. (L’Etang aux lotus). Ła se prezenta cofà pełegrina a Swami Satyananda presidente de ła Mision Indù. Sto movimento de reconcuista identitaria e culturałe el fa fronte a i vasti “caritatévołi” prodoti da ła vera de soversion conduzesta da i misionari cristiani che i conjose łe baze de l’Induizmo ma i fa un “comercio spirituałe” de ła mizeria indiana. Eło ghe spiega ła só vizion de’l mondo, eła ła se declara “pagana – che ła ga senpre refudà ła conversion a ła rełijon de Paulo de Tarso, sircuìa o inposta, de ła só Europa nadałe -” e ła afirma che “ła vol łaorar par inpedir che l’ùnjoło e ùltimo paeze a aver mantenjesto (almanco parsialmente) łe Deitàe ariane – l’India – ła vaga drìo l’ezenpio funesto de l’Ocidente e che ła casca, anca eło, soto l’influensa spirituałe ebràega” (Souvenirs et réflexions d’une aryenne).
Ła segonda vera mondiałe ła sciopa in Europa e tute łe ativitàe a caràtare todesco łe vien proibìe in India. Sospetà de sinpatìe nasionalsociałiste, Savitri Devi ła deventa sitadina britànega grasie a Sri Mukherji, che el ghe ofre ła só protesion traverso de un matrimonio bianco concludesto inte’l 1940. Inte un desenałe parcorso insiàtego traverso l’India, Savitri Devi Mukherji ła redize alguni aponti de un viazo de sentenari de chiłòmetri da Benares a Peshawar. In ste note devenjeste L’Etang aux lotus (1940) ła descrive ła spacadura che opon l’ingleze, turista pretensiozo e borgheze, a ła prestansa aristocràtega de l’indù. Savitri ła spiega ła só decizion de canpo in favor de un India bułegante e onta pa’l só refudo de’l caràtare “febriłe e tranzitorio” de łe nostre socetàe ocidentàe igeniste ma vacue e false. Ła espon ła só version par na stratezìa che ła podese soverar in modo pontuałe i prezudisi sociałi e confesionałi e ła sostien inte’l The Non-Hindus Indians and the Indian Unity łe razon de na reconcuista de’l poder de i autòctoni.
Sto sentimento nasionałe fabricà fretołozamente no’l cata che un łeco modesto in teritori indóe ła cosiensa patriòtega ła se łìmita frecuentemente a ła sénplise soravivensa de ła propia casta. A partir da'l 1942 Savitri Devi ła se entuziazma par Akhenàton, faraon de'l XIV sècoło prima de Cristo, conjosesto in Egito par aver inposto na reforma rełijoza monoteista a caràtare sołare. Se podarìa dimandarse cuało tipo de interese podese aver na pagana verso un setario sostenidor de Àton, dìo ùnjoło in nome de'l cuało ze stài desfài i tenpli de i só avi. Anpò, ezistarìa un łigame łontan, inte łe preteze orìzeni ariane de'l faraon. El culto de Àton, aplegà come sołusion a łe diatribe spirituałe de łe nostre socetà moderne el parmetarìa de reunir un Ocidente e un Oriente arian rezenerà co el łigame comun de na spirituałità sołare. Na vizion de'l mondo archeofuturista che ne vien proposta, ben prima de Faye, inte el A Son of God: The Life and Philosophy of Akhnaton, King of Egypt scrito fra el 1942 e el 1945 a Calcuta.
Dapò de na parmanensa indiana de oto ani grasie a'l só "asenjo in bianco" de matrimonio, Savitri ła parte par refugiarse in Europa co un pasaporto ingleze in scarseła... Inte'l 1944 ła pasa par na Fransa de rabalton. In The Lightning and the Sun, piovegà clandestinamente a Calcuta inte'l 1958, ła farà l'anàłizi de ła desfada de'l só eròe. Segondo eła, Hitler el zera sta davero l'àvatar de Vishnu venjesto a restaurar l'órdene tradisionałe e a remontar ła corente tenporałe de'l Kali Yuga o età oscura par rivar a'l Satya Yuga o età de l'Oro. So'l só libro ła definise na gerarchìa inte l'atitudine de l'Omo a confrontarse co'l Kali Yuga, fin de'l siclo caratarizà da l'inversion de i vałori tradisionałi. Ghe ze in prinsipio l'Omo de i tenpi ùltimi che, furo de oro e de onori el se move egoistegamente par i propi interesi. E po ghe ze cueło che, a'l de sora de i tenpi, el refuda onji coinvolzimento inte'l mondo e el se orienta verso ła spirituałità. Sto ùltimo el ze zeneralmente el Bramin inconprezo e schernìo. Sol che par ùltimo vien l'Omo contra el tenpo, el mìstego miłitante che l'àplega par medo de viołensa ła vołontà divina de restaurasion de l'età de l'oro. Segondo Savitri Devi, Hitler el zera sto Omo, e ła só morte no ła mete minimamente in càuza el conbatimento contra i tenpi.
Inte'l 1945, co ła fine de ła vera, ła tèrmena a Łion el só manscrito Impeachment of Man che'l sarà piovegà a Łondra inte'l 1959. Inprenjà de fiłozofìa orientałe, el manifesta na vołontà integrałe de defeza de i anemałi e ła só aversion radicałe verso ła casa, ła corida e ła masełasion. Ła esprime el só favor a l'euzenètega e a l'eutanazìa cofà mezure de sałute pióvega e prevension inte un mondo inte'l cuało el problema demogràfego el crese in modo rapidìsimo tanto inte'l terso mondo cuanto altrove. Spenzesta da ła só mision, indifarente a ła represion de łe idèe conese a ła ideołozìa desfà, Savitri Devi ła sèita candidamente ła só reserca de ła Tradision sperando de recostruir na Europa so l'ezenpio indo-arian de i Veda.
Inte'l corso de łe só pełegrinasion in ocidente in cuałità de costumista de teatro ła va in Izlanda, in Svesia pasando par l'Inghiltera e ła Zermania dove che ła vien arestà inte'l 1948 co l'inputasion de "propaganda nasionalsociałista". Ła vien condanà a tri ani inte ła prezon de Werl, ła sconta soło che sìe mezi dapò de sò ła torna a devulgar ła fede de ła nova Europa. Amesa inte łe confratèrnite de i veterani de vera inprezonài co ła vien rełagà grasie a l'intervento de'l marìo. Inte'l 1950, Savitri Devi ła piovega Defiance, autobiografìa de ła só mision de propaganda in Zermania e de ła só deseza inte łe prezon de'l sistema. Du ani dapò ła èdita Gold in the Furnace che el trata de łe condision de vita cotidiane inte ła Zermania de'l dapò-vera, de i só incontri co i fedełi nasionalsociałisti che i reziste a l'ocupasion aleà. A despeto de na interdision a l'aceso inte'l teritorio ła decide de revédar i só amighi todeschi verso ła fin de'l 1952 grasie a un pasaporto falso. L'ano drìo ła entra in Àustria e ła vìzita i loghi de ła zoventù de'l Führer. Da l'Obersalzberg a Mònaco fin a Norinberga ła reacosta spiritualmente a i intravenjimenti che no ła gaveva vivesto parché inpenjà inte na łota precursora da st'altra banda de'l mondo. Inte'l só Pilgrimage de'l 1958 el łai miłitante el fa posto a na njozi nasionalsociałista co referimenti a l'induizmo che'l se opon a un mondo desacrałizà e ostiłe.
A'l prensipio de i ani '50 Savitri Devi ła conjose Otto Skorzeny, l'intrèpido łiberador de Musołini, organizador fra el 1949 e el 1952 de ła rede de fuga ODESSA, che ła prezenta a Leon Degrelle, el capo rexista belga comandante de ła divizion SS Wallonie. Inte'l 1962 l'ingleze Colin Jordan el fonda ła World Union of National - Socialist (WUNS). Inte i paezi de'l nord Europa se pensa che el posa èsar el senjałe de renovamento tanto spetà Savitri Devi che ła se presìpita in Inghiltera, par deventar menbro fondador e fervente ativista de sta organizasion. Inte'l 1967 Savitri Devi convinta da ła letura de Naissance de l'Odyssée ła scominsia a influensar el futuro editor Ernst Zündel.
Par ła devosion irasionałe che na spoza mìstega vòta a'l só dio, Savitri Devi ła ze romanjesta fedełe a ła fede purìsima de łe orìzene ariane de l'Ocidente. Conprendendo ła Tradision inte el só sinjifegar pi anpio, łonzisima da ła contingensa meschina de nasionałizmi e siovinizmi moderni, eła ła ga fato sóa ła leze brahmànega de'l "tuto el ze un" che ła coórdena caùnjo ełemento de l'Universo a'l só posto adecuà. Ła reputasion de sta dona straordinaria, che ła ga conpiesto el ziro de i nasionałizmi contenporanei, ła pròvoca a cualcheduni un sorizo conpasà, a altri na amirasion incondisionà par ła testimoniansa vivente de ła fede de Wewelsburg e de ła Bhagavad Gita. In tuti i cazi, anpò, el só recordo l'inpon el respeto dovesto a'l soldào połìtego, a l'Èsar contro i só Tenpi. [Tradusion de https://www.centrostudilaruna.it/savitrideviluce.html de Sigrid Helia]
Libri come Maximine Portaz
Essai-Critique sur Théophile Kaïris, 1935
La simplicité mathématique, 1935
Libri e pamphlet come Savitri Devi
L’étang aux Lotus, 1940
The Non-Hindu Indians and Indian Unity, 1940
Akhnaton’s Eternal Message, 1940 (pamphlet)
A Perfect Man: Akhnaton, King of Egypt, 1940-1942
Joy of the Sun, 1942
A Son of God, 1946
Akhnaton: A Play, 1948
Impeachment of Man, 1959
Gold in the Furnace, 1952
Defiance, 1951
Pilgrimage, 1958
The Lightning and the Sun, 1958
Paul de Tarse, ou Christianisme et Juiverie, 1958
Long-Whiskers and the Two-Legged Goddess, 1965
Souvenirs et réflexiones d’une Aryenne, 1976
Libri pòstumi e mài conpletài
Forever and Ever, 1952-1953
Hart Wie Kruppstahl, 1961-1963
Tyrtée l’Athénien, 1963-1979
Ironies et paradoxes dans l’histoire et la légende, 1979-1979
Tradusione come Maximine Portaz
Voltaire - Candide, 1945
Denis Diderot - Confessions of a Nun, 1944
Baxełeghe papałi
Col termine de baxełeghe papałi a se indica łe quatro Cexe prinsipałi de Roma (in precedensa ciamae baxełeghe patriarcałi) che łe ga el rango pì alto dal punto de vista liturgico.
thumb|Baxełega de San Piero in Vatican
Tute łe Baxełeghe papałi łe se cata a Roma e łe xe:
Wikiquote
Wikiquote el xe uno dei projeti baxai su wiki promosi da ła Wikimedia Foundation e dopàra ło steso softuér MediaWiki de Wikipedia.
Nato da un'idea de Daniel Alston e sviłupà da Brion Vibber, l'obietivo del projeto xera queło de produre in modo cołaborativo un'anpia racolta de citasioni de persone famoxe, opare leterarie, sinematografighe, teatrałi o mùxicałi, memoriałi, proverbi, epitafi evc., e de fornire aprofondimenti su de łori. Xe el secondo wiki (dopo Wikipedia) pì conosùo.
Inte el 2007 łe citasion de Wikiquote in itałian łe sè stae coinvolte infrà un esperimento sientifego dell'Universidad Politécnica de Valencia, Spagna; ło scopo xera de verificare se'l fuse posibiłe identificare automaticamente łe fraxi spiritoxe. Ła versione itałiana xe al secondo posto tra quełe co pì citasion.
Loghi
Fino a uncò, Wikiquote gà utiłixà quatro loghi. I loghi orixinałi i contegneva ste do citasion:
Bad Cat
Bad Cat ("Kötü Kedi Şerafettin") el xe un film del 2016 direto da Mehmet Kurtuluş e Ayşe Ünal.
Prefisi tełefòneghi mondiałi
827x827px|thumb|right|Mapa de ła destribusion internasionałe dei còdaxiSta cuà ła xe na lista dei prefisi tełefoneghi nasionałi, spartii da l'International Telecommunication Union co el stàndar E.164.
Amèrica
Isołs del Caribe
Mérica Sentrałe
Mérica del Sud
Guera Iran-Iraq
__HIDDENCAT__
La guera Iran-Iraq, conosesta anca cofà ła guera inponesta (, Jang-e-tahmīlī) in Iran e cofà ła Qādisiyya de Saddam Hussein ( قادسيّة صدّام , Qādisiyyat Saddām) in Iraq, ła ze stada na guera conbatesta intrà i du Paezi dal setenbre del 1980 a l'agosto del 1988.
Rasegna istòrega
El casus belli ła ze sta l'invazion irachena de l'Iran, ocoresta inte el 22 de setenbre del 1980 dopo de na longa istòria de dèspute inte el confin, frision intrà i rezimi in cuestion (ditatoriałe-làego cueło iracheno, teocràtego-ditatoriałe cueło iranian, che el se gavea trasformà inte na repùblega islàmega iłibarałe, ma multipartìtega inte ła fin de ła guera). L'Iran el ghea declarà de èsar sta vìtema de l'ataco irachen: de facto i iracheni i ghea atacà par primi e de sorpreza, sensa na formałe declarasion de guera.
Inte el scumìsio del setenbre del 1980, el ditatore irachen Saddam Hussein el ghea sconfesà el tratà che el regołava ła dèsputa confinària siglà inte el 1975, dal so predecesore Aḥmad ʿAlī Ḥasan al-Bakr col scià Moḥammad Reża Pahlavī, regnante in cueła època in Iran. Tuti e do i contendenti no i zera sodisfai dei acordi confinari siglai dai respetivi predecesori: l'Iraq el se ispirava al vècio confin otoman in vigore finmente al 1920, e l'Iran el garia vołesto anétarse tuto l'Iraq del sud, de predomenansa sciita, l'istesa confesion rełijoza de majoransa inte l'interior de ła Repùblega Islàmega.
El Consejo de Seguresa de łe Nasion Unie ła ghea ciamà a l'órdene pì de na volta tuti e do i goerni, ma el cesar el fogo no el ze sta decretà prima del 20 de agosto del 1988, e el scànbio dei prezonieri de guera no el ze sta pusìbiłe finmente al 2003. El conflito el ghea rabaltà insanabilmente i ecuiłibri de ła rejon, e i so efeti i se ghea fazesto sentir fortamente inte el imedià dopoguera: du ani dopo de l'armistisio, de fato, l'Iraq el ghea invadesto el Kuwait inte el tentativo de otegnere un rescato econòmego e pułìtego dal ponto-morto post-conflito che el ghene zera derivà.
Consumadore
__HIDDENCAT__
Segondo el dirito italian, el consumadore l'è: "La persona fixega che agise par scopi difarenti da l'atività inprenditoriale, comersale, artixanale o profesional eventualmente fata".
Pianeta nano
Un pianéta nano el xe un corpo celeste de tipo planetario che l'gira torno na stéła e che el ga bastansa masa da aver fórma sferoidałe, ma che no l'è mìa stà bon de "netar fora" ła só zona orbitałe da altri corpi de łe só stése dimension.miniatura|I 12 corpi indicai come posìbiłi pianeti inte na prima idea de proposta de l'UAI. In seguito Haumea e Makemake i xe stai riconosui come pianeti nani.|417x417pxNonostante el nome, un pianéta nano no'l xe mìa necesariamente piasè picenin de un pianéta e in teoria no ghe xe miga łìmiti a łe dimension dei pianiti nani. Intrà l'altro ła clase dei pianiti nani no ła fa mìa parte de queła dei pianiti, ma łe xe dó robe diverse.
Ła definision de pianéta nano ła xe stà introdóta uficialmente inte ła nomenclatura astronòmica da n'asenblea de l'Union Astronòmica Internasionałe el 24 de agósto del 2006, in mezo a un saco de discusion: intrà l'altro xe stà notà che ła definision no l'è mìa ojetiva (nesun corpo cełeste el pol netar fora ła só zona orbitałe e no gh'è gnanca un łìmite obietivo par definir quando che un corpo l'è sferoidałe o nò). D'altra banda, na definision de sto tipo de clase qua ła ghe vołéa propio, par distìnguarla da ła clase dei pianiti tradisionłi, e donca xe probàbiłe che el nome el reste. Segue un prospetto dei cinque corpi celesti orbitanti intorno al Sole che attualmente rientrano nella categoria dei pianeti nani.
Roches-lès-Blamont
Roches-lès-Blamont el xe on comun de   632 abitanti del departemento de Departemento de Doubs che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Ribeauville
Ribeauville el xe on comun de   63 abitanti del departemento de Aisne che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Ruiloba
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cantàbria, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma de Cantàbria.
Provincia de Saragosa
Saragosa (Zaragoza in spagnoło e Saragossa in catełan) ła xe na provinsa de ła comunità autònoma de l'Aragona, inte ła spagna setentrionałe.
Limina
el xe un comun inte la provincia de Mesina chel fa parte de la rejon Sicilia
Provincia de Saragosa
Comuni
Ła Provincia de Saragosa) ła xe dividesta in 293 comuni:
Aumerval
Aumerval el xe on comun de   198 abitanti del departemento de Paso de Calè che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Massoins
Massoins el xe on comun de   102 abitanti del departemento de Alpe Maritime che el fa parte del rejon Provensa-Alpe-Costa Axura in Fransa.
826 v.C.
El 826 v.C. (DCCCXXVI v.C in numari romani) el xe on an del IX sècoło v.C..
Saint-Eustache
Saint-Eustache el xe on comun de   513 abitanti del departemento de Alta Savoia che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Saint-Thibault (Oise)
Saint-Thibault el xe on comun de   298 abitanti del departemento de Oise che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Premariacco
el xe on comun inte la provincia de Udine chel fa parte de la rejon Friul-Venesia Julia
Saint-Martial-le-Vieux
Saint-Martial-le-Vieux el xe on comun de   136 abitanti del departemento de Creuse che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Brû
Brû el xe on comun de   562 abitanti del departemento de Vosges che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Pulligny
Pulligny el xe on comun de  1 165 abitanti del departemento de Meurthe-et-Moselle che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Pi greco
__HIDDENCAT__
thumb|Sinboło del Pi greco Ła costante matemàtega π (ła se scrive 'pì andove łe letere greche nò son disponibiłi) ła xe dopàra multisimo in matemàtega e fìxica. Inte ła giometria piana, el π vien definio cofà el raporto tra ła çirconferènsa e el diamètro de un sercio, o anca cofà l'area de un sercio de ragio 1. Un grando numaro de libri de uncò de anałixi matemàtega i definise el π dopàrando łe funsion de trigonometria, par exenpio cofà el pì picenin numaro stretamènte puxitivo par cui sen(x)=0 opùr el pì picenin numaro che divìxo par 2 anuła cos(x). Tute łe definision son uguałi.
π el xe conosuo anca cofà ła costante de Archimede (da nò confondar cò i numari de Archimede), ła costante de Ludolph van Ceulen o numaro de Ludolph. Invese, a un'idea comun, π nò el xe na costante fìxica o naturałe, cuànto pìtosto na costante matemàtega definia in modo astrato, indipendènte da łe mixure de caratere fìxico.
Ŀe prime 64 çifre deçimałi de π son:
Ricchi e Poveri
I Ricchi e Poveri i ze un grupo muzicałe italian nasesto a Genova inte 'l 1967  e formà da Angela Brambati, Franco Gatti, Marina Occhiena (dal 1967 al 1981 e dal 2020) e Angelo Sotgiu.
En cariera, i ga publicà na trentina de àlbun (de cui 20 en studio) e i ga vendesto oltre 20 milioni de dischi ; tra canson pì famoze interpretà Ricchi e Poveri, ricordemo: Canzone d'amore, Che sarà, Come vorrei, Mamma Maria, Piccolo amore, La prima cosa bella, M'innamoro di te, Sarà perché ti amo, Se mi innamoro, L'ultimo amore, Voulez vous danser, ecc. I ga partesipà a 12 edision del Festival de Sanremo, totałizando na vitoria e do secondi posti.
Chevroux (Svisara)
el xe on comun del distreto de Broye-Vully che el fa parte del canton Vaud in Svisara
May-en-Multien
May-en-Multien el xe on comun de   912 abitanti del departemento de Seine-et-Marne che el fa parte del rejon Île-de-France in Fransa.
Ricchi e Poveri
Istòrego
Uno dei primi dischi de suceso publegà dai Ricchi e Poveri ze stà L'ultimo amore, na cover (con testo en itałian de Mogol) de Everlasting Love de Robert Knight usìa inte 'l 1968.
Barraute-Camu
Barraute-Camu el xe on comun de 174 abitanti del departemento de Pyrénées-Atlantiques che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Sompuis
Sompuis el xe on comun de   291 abitanti del departemento de Marne che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Ricchi e Poveri
Istòrego
'Nte 'l 1970 i ze rivà secondi al Festival de Sanremo co ła canson La prima cosa bella (cantà anca da Nicola Di Bari) da drio a Adriano Celentano/Claudia Mori co Chi non lavora non fa l'amore. L'ano dopo i ga bisà el secondo posto al Festival de Sanremo 1971 co ła canson Che sarà (cantà anca da José Feliciano) da drio a Nicola Di Bari/Nada co Il cuore è uno zingaro.
Monteton
Monteton el xe on comun de   331 abitanti del departemento de Lot-et-Garonne che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Paray-le-Monial
Paray-le-Monial el xe on comun de  9 189 abitanti del departemento de Saône-et-Loire che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Ricchi e Poveri
Istòrego
Inte 'l 1981, poco prima de na nova partecipasion al Festival de Sanremo, dove che i Ricchi e Poveri i se ga prezentà co ła canson Sarà perché ti amo, se ga separà dal grupo Marina Occhiena.
Senpre inte 'l 1981, i ga insizo la canson Come vorrei, che ła ze stà anca doparà cofà ła sigla de ła trasmision, conduzesta da Enzo Tortora, Portobello. L'ano dopo i ga publegà el 45 giri de suceso Mamma Maria, che el ze stà includesto inte l'àlbun omònemo e inte 'l 1983 n'altra canson de suceso, Voulez vous danser, che ga dà anca el tìtoło a l'àlbun omònemo.
Inte 'l 1985 i ga vinto el Festival de Sanremo co ła canson Se m'innamoro davanti a Luis Miguel (secondo co Noi, ragazzi di oggi) e Gigliola Cinquetti (tersa co Chiamalo amore).
Inte 'l 2016, Franco Gatti, che tre ani prime el zera stà colpìo da on grave luto familiare (la morte de so fioło de soło 23 ani), el ga desidesto de łasare el grupo , ma el ga fazesto ritorno inte 'l 2020, cuando che anca Marina Occhiena ze tornà co el grupo dopo 39 ani.
Courcelles-Chaussy
Courcelles-Chaussy el xe on comun de  3 075 abitanti del departemento de Moselle che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Dommartin (Rodano)
Dommartin el xe on comun de 2 576 abitanti del departemento de Rodano che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Breuillet (Essonne)
Breuillet el xe on comun de  8 394 abitanti del departemento de Essonne che el fa parte del rejon Île-de-France in Fransa.
Saint-Cirq-Madelon
Saint-Cirq-Madelon el xe on comun de   128 abitanti del departemento de Lot che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Rimbez-et-Baudiets
Rimbez-et-Baudiets el xe on comun de   105 abitanti del departemento de Landes che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
La Boissière
La Boissière el xe on comun de   189 abitanti del departemento de Calvados che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Bannegon
Bannegon el xe on comun de   274 abitanti del departemento de Cher che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Maillane
Maillane el xe on comun de  2 582 abitanti del departemento de Bouches-du-Rhône che el fa parte del rejon Provensa-Alpe-Costa Axura in Fransa.
Abejuela
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Teruel, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Aragona.
Bourseville
Bourseville el xe on comun de   699 abitanti del departemento de Somme che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Palau-de-Cerdagne
Palau-de-Cerdagne el xe on comun de 408 abitanti del departemento de Pyrénées-Orientales che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Solfato de potasio
El solfato de potasio l'è el sałe de potasio fato da l'àsido solfòrego.
Propietà
A tenperadura anbiente el xe sòłido e no el ga ni odor ni cołor.
Fertiłixante
El se dòpara cofà fertiłixante co na conpoxision NPK 0-0-50.
Champrond-en-Gâtine
Champrond-en-Gâtine el xe on comun de   661 abitanti del departemento de Eure-et-Loir che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Granda bariera corałina
Ła Gran bariera corałina ła xe na bariera corałina che ła se cata inte el Mar dei Corałi a el łargo de ła Austrałia nordoriental.
Sendo łonga sirca 2000 km, ła xe ła pì granda de el mondo, e ła vien tutełada cofà patrimonio de ła umanità.
Candes-Saint-Martin
Candes-Saint-Martin (Latin: Candia Sanctus Martinus) el xe on on comune fransexe de 227 abitanti che el se cata intel departemento de Indre-et-Loire inte ła rejon del Sentro.
Macedonia
Coła paroła Macedonia se pol intendar varie robe:
Diversi posti de l'Europa sud-orientale i se ciama o i sà ciamà Macedonia:
Doetinchem
el xe un comun dei Paexi Basi, situà inte ła provinsa de Gheldria.
Menton
Menton el xe on comun de  28 958 abitanti del departemento de Alpe Maritime che el fa parte del rejon Provensa-Alpe-Costa Axura in Fransa.
Rognon (Departemento de Doubs)
Rognon el xe on comun de 48 abitanti del departemento de Departemento de Doubs che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Larrazet
Larrazet el xe on comun de   687 abitanti del departemento de Tarn-et-Garonne che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Corcelles-le-Jorat
el xe on comun del distreto de Broye-Vully che el fa parte del canton Vaud in Svisara
Frankenfels
el xe on comun marcà del distreto de Sankt Pölten-Land che el fa parte del stato de ła Basa Àustria in Austria
9 de majo
El 9 de majo el ze el 129° dì dal scumìsio de l'ano drio del całendàrio gregorian e el 130° inte i ani bizesti. Par rivar al cao de l'ano ghe vołe oncora 236 dì.
Sivili
Internasionali:
Nasionali:
Rełijoze
Cristianèzemo:
Pulney
Pulney el xe on comun de   59 abitanti del departemento de Meurthe-et-Moselle che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Avellaneda (Spagna)
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Ávila, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
9 de majo
Rełijoze
Rełijon romana antiga e moderna:
Saon
El saon (o son) l'è de sòłito un sal de sodio o de potasio fato da n'àcido carbosìlico alifàtico a cadéna łónga; el vien prodóto par desfar e tirar via łe sostanse grase durante i procesi de netìxia (pułisia).
El se fa co ła saonificasion, cioè traverso l'idrołixi alcałina, de grasi animałi o vegetałi che ła porta a formar el sal carbosìłico (el saon) e un àlcol.
Consumo
El consumo l'è el fato de consumar beni e servisi par sodisfar le exijense e voje dei consumadori, o par esar doparai par la produsion de le axiende.
Meaux
Meaux el xe on comun de 54 991 abitanti del departemento de Seine-et-Marne che el fa parte del rejon Île-de-France in Fransa.
Consumo
In economia, el consumo o domanda, l'è na variabile macroeconomega de granda inportansa, che la xe in grado de determinar, come na prima cauxa dal baso (dal popolo), le tendense de cresita, stagnason o resesion drento a on sistema economego.
Relasion tra preso e consumo
Se el preso de on ben o on servisio el crese, la domanda da parte dei consumadori la diminuise e cusì capita anca al contrario, andove che se el preso el cala, la domanda la va a salir. La leje inte lo spesifego la se ciama: Leje de ła domanda
Saint-Eusèbe (Alta Savoia)
Saint-Eusèbe el xe on comun de   547 abitanti del departemento de Alta Savoia che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Àsido solfòrego
L' àsido solfòrego l'è un àsido minerałe forte, lìquido a tenperadura anbiente, ołióxo, sensa cołor e gnanca odor; el ga fòrmuła chìmica H2SO4. I só sałi i se ciama solfati.
El geso el xe el solfato piasè comun, solfato de calcio diidrà.
Montignac-Toupinerie
Montignac-Toupinerie el xe on comun de   149 abitanti del departemento de Lot-et-Garonne che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Ruan
Ruan el xe on comun de 205 abitanti del departemento de Loiret che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Courcelles-sur-Nied
Courcelles-sur-Nied el xe on comun de  1 190 abitanti del departemento de Moselle che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Medio Cudeyo
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cantàbria, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma de Cantàbria.
Hafnerbach
el xe on comun marcà del distreto de Sankt Pölten-Land che el fa parte del stato de ła Basa Àustria in Austria
Łìbano
El Łìbano (in àrabo: لبنان, Lubnān) ufisalmente denomenada Repùblega łibaneza (in àrabo: الجمهورية اللبنانية, al-Jumhūriyya al-Lubnāniyya), el ze un stato del Mèdio Oriente che el fa frontiera al nord e a l'est co ła Sìria, al sud co Israełe e el Stato de Pałestina, e a l'òvest el ze invese bagnà dal Mar Mediteràneo.
Zeografia
El relievo łibanezo, bastansa montagnozo, el połe vegner sudividesto in cuatro grande unità struturałi, che łe se sucesiona da òvest a est:
Inte ła fasa costiera, na sèrie de terasamenti formai inte el Pleistocene i se erleva finmente a 100 metri sora del liveło del mare. La caena montagnoza del Łìbano, pì alta verso nord che verso sud, ła riva a ła so màsima altitùdene, e cueła de tuto el paeze, inte el Qurnat al-Sawda ' de 3.088 m. L'Anti-Łìbano, pì verso est, el riva ai 2.814 m inte el so slongamento meridionałe. In anbedó łe caene montagnoze i predòmena i calcari mezozòeghi del Zuràsego e del Cretàceo, ponesto-che i ga formà un sistema ùgnoło che el ze sta dividesto in do dal proceso de formasion de ła Rift Valley. La parte somerzesta ła corisponde a ła depresion de ła Bekaa, ła cuała ła se estende intrà 800 e 1.200 m de altitùdene
Clima
El Lìbano el ga un clima meditaràneo moderà. Inte łe zone costiere i inverni i ze zeneralmente freschi e piovozi, mentre łe istà łe ze calde e ùmide; inte łe zone pì alte łe tenperature łe se sbasa zeneralmente soto el zero inte el ndar de l'inverno e i se forma strati de neve de spesor, i cuałi i reziste finmente al scumìsio de l'istà su łe sime pì alte.
Zeografia połitega
Ła so cavedał Beirut ła ga 1,7 miłion de abitanti.
Paris-l'Hôpital
Paris-l'Hôpital el xe on comun de   306 abitanti del departemento de Saône-et-Loire che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Aguatón
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Teruel, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Aragona.
Pace del Mela
el xe on comun inte la provincia de Mesina chel fa parte de la rejon Sicilia
Barzun
Barzun el xe on comun de 591 abitanti del departemento de Pyrénées-Atlantiques che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Saint-Vaast-de-Longmont
Saint-Vaast-de-Longmont el xe on comun de 647 abitanti del departemento de Oise che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Scherpenzeel
el xe un comun dei Paexi Basi, situà inte ła provinsa de Gheldria.
Marco Marcelliano Marcello
Marco Marceliano Marcello (San Gioani Lupatoto, 7 de marso 1818 - Milan, 23 de lujo 1865) el xera no scritor e on composidor tajan. El xera noto par i libreti de opera realixà par altri composidori tajani.
Rouvres-les-Bois
Rouvres-les-Bois el xe on comun de 286 abitanti del departemento de Indre che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Ribemont
Ribemont el xe on comun de  1 982 abitanti del departemento de Aisne che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
MVS Comunicaciones
MVS Comunicaciones xe na dita mesegana co sede in Sità del Mèsego, fondada in 1967.
Breux-Jouy
Breux-Jouy el xe on comun de  1 245 abitanti del departemento de Essonne che el fa parte del rejon Île-de-France in Fransa.
Boussicourt
Boussicourt el xe on comun de   87 abitanti del departemento de Somme che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
825 v.C.
El 825 v.C. o p. de C. (DCCCXXV v.C en numari romani) el xe un an del IX sècoło v.C..
Noyarey
Noyarey el xe on comun de  2 223 abitanti del departemento de Isère che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Somsois
Somsois el xe on comun de   196 abitanti del departemento de Marne che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Mars Climate Orbiter
El Mars Climate Orbiter (in partensa conosesto cofà Mars Surveyor Orbiter '98) ła ze parte de ła còpia de sonde del programa Mars Surveyor, col Mars Polar Lander (na volta ciamà Mars Surveyor Lander '98). La mision de łe du sonde ła zera cheła de studiare ła meteorołozia, el clima e ła cuantità de àcua e de anidride carbònega (CO2) del pianeta Marte e catar-fora prove de canbiamenti climàteghi de longo inpatamento.
El Mars Climate Orbiter el zera vegnesto desfà inte el momento che, invese de pozisionarse a un'altesa de 140 — 150 km da ła superfise de Marte, el se ghea insersionà inte l'atmosfera marsiana a na altesa de solché 57 km. La sonda ła zera vegnesta desfada dai stress cauzai da ła frision prezente in cueła altesa co l'atmosfera. La sonda ła zera stada lansada da un vetore Delta II 7425 l'11 de disenbre del 1998 a łe 18:45:51 UT. El costo totałe de ła mision, intrà satèłite e sonda sul teren, el ze sta de 328 milioni de dòłari.