cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Labarthète
Labarthète el xe on comun de   140 abitanti del departemento de Gers che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Manre
Manre el xe on comun de   100 abitanti del departemento de Ardennes che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Poivres
Poivres el xe on comun de   159 abitanti del departemento de Aube che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Colméry
Colméry el xe on comun de   321 abitanti del departemento de Nièvre che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Sant'Agata di Esaro
el xe on comun inte la provincia de Coxensa chel fa parte de la rejon Całabria
La Chapelle-du-Mont-du-Chat
La Chapelle-du-Mont-du-Chat el xe on comun de   257 abitanti del departemento de Savoja che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Châlons-en-Champagne
Châlons-en-Champagne el xe on comun de  44 753 abitanti del departemento de Marne che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Saint-Brais
el xe on comun del distreto de łe Franches-Montagnes che el fa parte del canton Jura in Svisara
Saint-Sulpice-de-Ruffec
Saint-Sulpice-de-Ruffec el xe on comun de 31 abitanti del departemento de Charente che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Xiometria
right|300 px|thumb|Osidentałe e àrabo che i pràtega ła giometria, manoscrito sénsa nome del [[XV secolo|XV sècoło.]] Ła giometria (dal greco γεωμετρία, conposto da γῆ, gê = "tera" e μετρία, metria = "mexura", tradoto dónta leteralmente come mexurasion de ła tera) ła xe que ła parte de ła siensa matemàtega che ła parla de łe forme inte el pian e inte el spasio e de łe sóe difarénti rełasion.
Entrevaux
Entrevaux el xe on comun de   852 abitanti del departemento de Alpes-de-Haute-Provence che el fa parte del rejon Provensa-Alpe-Costa Axura in Fransa.
Xiometria
Se pénsa che ła giometria ła sia nasesta 'ntel'Antigo Egito. Erodoto el conta che par via dei fenòmeni che i smagnava e i portava tera, durante łe piéne del Niło, l'estension de łe propietà teriére egisiane łe canbiava ogni ano e łe gaveva da èsare calcołae de novo par scopi fiscałi. Cusì el xe nasesto el bixogno de descovrir tècneghe de mexura de ła tera (giometria inte el signifegà orixenario del tèrmine).
Schlins
el xe un comun del Distreto de Feldkirch che el fa parte del stato Vorarlberg in Austria
Alustante
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Guadalajara, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja-La Mància.
1766
El 1766 (MDCCLXVI in numari romani) el xe on an del XVIII secoło.
La Sauvetat (Puy-de-Dôme)
La Sauvetat el xe on comun de 720 abitanti del departemento de Puy-de-Dôme che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Huawei Mate 30
El Huawei Mate 30 el xe on smartphone de alta gama produxesto da Huawei, col sistema operadivo EMUI 10.1, lansà inte el marcà inte el 19 de setenbre del 2019. El fa parte de la serie de dispoxidivi Huawei Mate.
El modeło sevente el xe el Huawei Mate 40.
Auzon
Auzon el xe on comun de   896 abitanti del departemento de Alta Loira che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Parçay-sur-Vienne
Parçay-sur-Vienne el xe on comun de   644 abitanti del departemento de Indre-et-Loire che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Bantzenheim
Bantzenheim el xe on comun de  1 608 abitanti del departemento de Alto Reno che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Fontaine-l'Abbé
Fontaine-l'Abbé el xe on comun de   527 abitanti del departemento de Eure che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Xiometria
'Ntel'Antiga Gresia i ga scuminsià a doparare co frequénsa ła riga e'l conpaso (anca se pare che sti struminti i fuse xà stai inventai da altre parte) e soratuto ła xe nasesta l'idea nova de doparar tècneghe demostrative. Ła giometria greca ła xe servia de baxe par ła cresuda de ła zeografia, del'astronomia, del'òtica, de ła mecànega e de altre siénse e anca de difarénti tècneghe, come quełe par ła navegasion. Inte ła siviltà greca, oltra ła giometria euclidea che ła se studia oncora a scóła e a ła teoria de łe còniche, łe xe naseste anca ła giometria sfèrega e ła trigonometria (piana e sfèrega).
L'introdusion de łe coordenade de René Descartes e ła cresuda, inte el fraténpo, del'àlgebra łe ga marcà na nova tapa par ła giometria, parché figure giomètreghe, come łe curve piane, łe podeva da ełora èsare raprexentae in giometria anałìtica, co funsion e equasion. Sta roba ła ga xugà un roło ciave inte ła cresuda de inportansa del càlcoło inte el XVII sècoło. Infin, ła teoria de ła prospetiva ła ga demostrà che ghe jera de pì par ła giometria che łe sołe propietà mètreghe par łe figure: ła prospetiva, infati, ła xe l'orìxene de ła giometria projetiva. El sojeto de ła giometria el xe stà richìo da novo dal studio de ła strutura drénto dei ojeti giomètreghi, che el xe stà orixenà da Eulero e Gauss e'l ga portà a ła nasuda de ła topołozia e de ła giometria difarensiałe.
Giometria euclidea e giometrie no euclidee
right|250 px|thumb|El quinto postułato. Ła giometria creada da Euclide ła xe queła che ła vien studiada par prima. I conceti fondamentałi i xe el ponto, ła reta e'l pian. Ła se baxa su sinque asiomi fondamentałi, dai cuałi i se orìxena i teoremi e tuto queło che el vegne de conseguénsa. Quełi fisai da Euclide i jera:
Parò col canbiar de ła concesion del mètodo asiomàtico i ga aumentà el nùmaro de asiomi, cusì che sti qua insiéme i fuse boni a descrìvare el conportamento dei tèrmini primitivi (ponto, reta...) sénsa che ghe fuse el bixogno de darghe definision (poco ciare, xe ojetivamente difìsiłe dire cosa che el xe un ponto).
Baìcołi
"No gh'è a sto mondo no più bel biscoto più fin, più dolce, più lisiero e san per mogiar nella cicara e nel goto del Baicolo nostro venezian"
thumb|300px I baìcołi i xe biscoti séchi tipici de Venesia. I se ciama baìcołi parché ła só forma ła ghe someja a queła del pésse baìcoło o bransin.
I va ben par èsser tociai nea ciocołata, inte el cafè, inte el tè o inte el vin dolse.
Riceta
Par farli ghe vol tempo e boresso, ma ghe ne val la pena. Se pesa 70 g de farina de fior e se li mete a fontana sula tola e se ghe incorpora subito 15 g de levà de bira (se lo compra dal forner soto casa), destemperà in un poco de late tiepido. Se scominsia a impastar co forza, fin che se forma una specie de balòta.
Co un cortein se ghe incide una croxe par sora e po' se mete la pasta a levàr, par meza oreta, coverta co un tovagiol neto. Quando che se vede che la bala xe deventada quasi el dopio, se la rimete sula tola e se ghe incorpora oncora 300 g de farina de fior, meso eto de butiro descolà, na ciara sbatua, un pizegheto de sal. Se impasta tuto da novo e co forsa, ogni tanto se ghe zonta un giosseto de late tiepido, in maniera da far su na bela balòta de pasta elastica e consistente.
Questa po' se tagia in 4 parti, che se rodola fin a tirar fora un cilindro longo quasi 30 cm. Sti 4 cilindri i va messi sula piastra del forno, un pocheto onta, e un poco distanti uno da staltro. Se i coverse col solito tovagiol neto e se i lassa levar par 1 ora e meza. Passà el tempo giusto se impìra la piastra inte el forno, che sarà fato scaldar in precedensa, e lassarli dentro solo 10 minuti, cioè finchè la pasta deventa rosa, sensa che la fassa la crosta. Se cava la piastra dal forno e se lassa riposar i cilindri, coverti dal solito tovagiol neto, par 48 ore, cussì intanto i deventa fredi.
Dopo e fatidiche 48 ore, se scominzia a tagiar i cilindri de pasta a fetine sotii e, me racomando, de sbiego, come quando che se tagia el salame.
Ste fetine de pasta se ciama "baìcoli", e se li rimete sula piastra zà caldeta e se impira da novo sul forno caldo. I baìcoli ga da "biscotàrse" cioè ciapar un bel color de oro da tute do le parti. Prima de magnarli bisogna lassar che i deventa fredi.
Pernes
Pernes el xe on comun de  1 686 abitanti del departemento de Paso de Calè che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Calvagese della Riviera
Calvagese della Riviera el xe on comune de 2.522 abitanti inte ła provincia de Bresia.
Notre-Dame-de-Londres
Notre-Dame-de-Londres el xe on comun de 480 abitanti del departemento de Hérault che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Fontaine-Raoul
Fontaine-Raoul el xe on comun de   225 abitanti del departemento de Loir-et-Cher che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Langueux
Langueux el xe on comun de  7 692 abitanti del departemento de Côtes-d'Armor che el fa parte del rejon Bretagna in Fransa.
Fréchou-Fréchet
Fréchou-Fréchet el xe on comun de   163 abitanti del departemento de Hautes-Pyrénées che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Ademuz
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Vałénsia, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma de Vałénsia.
Saint-Nicolas-de-la-Haie
Saint-Nicolas-de-la-Haie el xe on comun de 413 abitanti del departemento de Seine-Maritime che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Brens (Tarn)
Brens el xe on comun de  2 305 abitanti del departemento de Tarn che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Samsung Gear S
El Samsung Gear S l'è el cuarto rełojo intełijente prodoto da Samsung Electronics co sistema operadivo nadivo Android Wear. El fa parte de la fameja Samsung Gear e l'è sta anunçà el 28 de agosto 2014 e lè sta lansà el 7 de novenbre del 2014.
Soubey
el xe on comun del distreto de łe Franches-Montagnes che el fa parte del canton Jura in Svisara
Cendrey
Cendrey el xe on comun de   191 abitanti del departemento de Departemento de Doubs che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Châlons-sur-Vesle
Châlons-sur-Vesle el xe on comun de   192 abitanti del departemento de Marne che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Cahors
Cahors el xe on comun de  19 878 abitanti del departemento de Lot che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Arraye-et-Han
Arraye-et-Han el xe on comun de   359 abitanti del departemento de Meurthe-et-Moselle che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Santa Caterina Albanese
el xe on comun inte la provincia de Coxensa chel fa parte de la rejon Całabria
La Chapelle (Savoja)
La Chapelle el xe on comun de   331 abitanti del departemento de Savoja che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Lieutadès
Lieutadès el xe on comun de   162 abitanti del departemento de Cantal che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Łéngua dei ségni cuebechéxa
Ła łéngua dei ségni cuebechéxa (Langue des Signes Québécoise o Langue des signes du Québec, scursà co LSQ) ła xe na łéngua dei segni, vixiva, doparà pì che altro inte ła comunidà sorda. Ła xe doparà da poc manco de 700 parsone cofà marełéngua e conosùa da so par zo 4.500 parsone inte el Cuebech (Canada francofon).
Sta łéngua ła xe conpagna a ła łéngua dei segni fransexa e a chea mericana, parché ła xe ła mescołansa de ste do łéngue.
Schnifis
el xe un comun del Distreto de Feldkirch che el fa parte del stato Vorarlberg in Austria
Maranwez
Maranwez el xe on comun de   61 abitanti del departemento de Ardennes che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Viroflay
Viroflay el xe on comun de  16 129 abitanti del departemento de Yvelines che el fa parte del rejon Île-de-France in Fransa.
Corancy
Corancy el xe on comun de 301 abitanti del departemento de Nièvre che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Ingrandes (Vienne)
Ingrandes el xe on comun de  1 750 abitanti del departemento de Vienne che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Coyolles
Coyolles el xe on comun de   344 abitanti del departemento de Aisne che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
La Tour-d'Auvergne
La Tour-d'Auvergne el xe on comun de   640 abitanti del departemento de Puy-de-Dôme che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Vellechevreux-et-Courbenans
Vellechevreux-et-Courbenans el xe on comun de   128 abitanti del departemento de Haute-Saône che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Marcorignan
Marcorignan el xe on comun de  1 300 abitanti del departemento de Aude che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Azérat
Azérat el xe on comun de   273 abitanti del departemento de Alta Loira che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Pernes-lès-Boulogne
Pernes-lès-Boulogne el xe on comun de   421 abitanti del departemento de Paso de Calè che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Labastide-Savès
Labastide-Savès el xe on comun de   174 abitanti del departemento de Gers che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Entrevennes
Entrevennes el xe on comun de   168 abitanti del departemento de Alpes-de-Haute-Provence che el fa parte del rejon Provensa-Alpe-Costa Axura in Fransa.
Tressange
Tressange el xe on comune fransese de 1.986 abitanti che el se cata inte el departemento de ła Moseła inte ła rejon de ła Łorena.
Fontaine-la-Louvet
Fontaine-la-Louvet el xe on comun de   332 abitanti del departemento de Eure che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Saint-Séverin
Saint-Séverin el xe on comun de   774 abitanti del departemento de Charente che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Nébian
Nébian el xe on comun de  1 388 abitanti del departemento de Hérault che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Vanxains
Vanxains el xe on comun de   700 abitanti del departemento de Dordogna che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Lainsecq
Lainsecq el xe on comun de   326 abitanti del departemento de Yonne che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Fréchède
Fréchède el xe on comun de   50 abitanti del departemento de Hautes-Pyrénées che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Cramaille
Cramaille el xe on comun de   143 abitanti del departemento de Aisne che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Champdôtre
Champdôtre el xe on comun de   606 abitanti del departemento de Côte-d'Or che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Orgosolo
Orgosolo (in sardo: Orgòsolo) el xe un comun itałian de 4 210 abitanti. El xe in provincia de Noro inte ła region Sardegna e el se estende so na area de 222,6 km². L'abità el xe situà a 620 metri s.l.m.
Ador
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Vałénsia, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma de Vałénsia.
1768
El 1768 (MDCCLXVIII in numari romani) el xe on an del XVIII secoło.
1769
El 1769 (MDCCLXIX in numari romani) el xe un an del XVIII secoło
Saint-Nicolas-de-la-Taille
Saint-Nicolas-de-la-Taille el xe on comun de 1 572 abitanti del departemento de Seine-Maritime che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Art-sur-Meurthe
Art-sur-Meurthe el xe on comun de  1 470 abitanti del departemento de Meurthe-et-Moselle che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Messanges (Côte-d'Or)
Messanges el xe on comun de   236 abitanti del departemento de Côte-d'Or che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Huawei Mate X
El Huawei Mate X el xe un smartphone de alta gama produxesto da Huawei, col sistema operadivo Android 9, prexentà al pùblego inte el Mobile World Congress del 25 de febraro del 2019 e lansà inte el marcà inte el 15 de novenbre del 2019. El fa parte de la serie de dispoxidivi Huawei Mate.
El modeło sevente el xe el Huawei Mate 30. De facto parò, prima del Mate 30, Huawei el produxe un novo modeło de ła sèrie Mate, o sia el tablet Huawei MatePad Pro.
Sulz
el xe un comun del Distreto de Feldkirch che el fa parte del stato Vorarlberg in Austria
Facebook
Facebook el xe un sitio web de reate sociałi. Creà orisinalmente par studenti de l' Università de Harvard, parò el xe stà rendùo verto a tute le parsone che le gabia un indirizzo mail. I utenti i pol èssar ativi in pì de na reata social, in relaxion co la so situaxion acadèmega, el so laoro, pa region giogràfega, etc.
Operaxion
El sito el xe gratuìo par i utenti e el tol vadagno da la publicità, inclusi i banner. Inte l'April 2006, de le indiscrexion le ga dito che le intrae le fusse de 1,5 miioni de dòlari a setimana.
Contee de ła Norvexa
Ła Norveja ła xe divixa in 11 rejon aministrative, dite contee (en norvejexe: singołare fylke, plurałe fylker (Bokmål) / fylke (Nynorsk); note fin al 1918 come amt, pl. amter / amt), e 356 comuni (kommune, pl. kommuner / kommunar). Ła cavedal Oslo ła xe sia na contea che on comune. thumb|left|300px|Contee 2020
Facebook
Profìi
I utenti i crea profìi che tante volte i tien rento foto e liste de intaressi personai, scanbiando messagi privai o pùbleghi e i fa parte de grupi de amighi.
Contee de ła Norvexa
Lista de łe contee 2017
Lista alfabetega de łe contee co i so capołoghi.
Facebook
Profìi
La vision dei dài detagiai del profilo la xe ristreta a utenti de la stessa reata o de amighi confermai. Secongo TechCrunch, circa l'85% dei studenti dei college el ga un profilo sul sito.
Contee de ła Norvexa
Lista de łe contee 2017
left|500px
Facebook
Visite
De chei che i xe inscriti el 60% el va rento al sito "quotidianamente". Cerca l'85% inmanco na volta la setimana, e el 93% inmanco na volta al mese.
Contee de ła Norvexa
Note
Административное деление Норвегии 挪威行政區劃
Marby
Marby el xe on comun de   62 abitanti del departemento de Ardennes che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Facebook
Studenti
Inte un studio condoto da Student Monitor, na azienda a responsabiità limità basà inte el New Jersey speciaisà in ricerca rivardante el marcà studentesco, Facebook el xe stà nominà cofà la seconda roba pi "in" intra i studenti universitari, al stesso posto de la bira e del sesso e dopo de l'iPod.
Velleclaire
Velleclaire el xe on comun de   109 abitanti del departemento de Haute-Saône che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Clermont (Oise)
Clermont el xe on comun de  10 147 abitanti del departemento de Oise che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Bouilly-en-Gâtinais
Bouilly-en-Gâtinais el xe on comun de   319 abitanti del departemento de Loiret che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Alle (Svisara)
el xe on comun del distreto de Porrentruy che el fa parte del canton Jura in Svisara
Iteuil
Iteuil el xe on comun de  2 940 abitanti del departemento de Vienne che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Santa Domenica Talao
el xe on comun inte la provincia de Coxensa chel fa parte de la rejon Całabria
Briatexte
Briatexte el xe on comun de  2 016 abitanti del departemento de Tarn che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Castelnau-Tursan
Castelnau-Tursan el xe on comun de   193 abitanti del departemento de Landes che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Corbigny
Corbigny el xe on comun de  1 482 abitanti del departemento de Nièvre che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Pioz
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Guadalajara, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja-La Mància.
La Chavanne
La Chavanne el xe on comun de   685 abitanti del departemento de Savoja che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Lojan
Lojan el xe on comune de 4260 abitanti inte ła provincia de Bołogna.
Departementi e rejon d'oltremar
miniatura In baxe ała Costitussion de ła Quarta Republica del 1946, łe cołonie fransexi de Guadałupa, Martinica e Guiana Fransexe inte i Caraibi, e de Mayotte e Réunion inte l'Oçeano indiano, łe xe diventà départements d'outre-mer (Departementi d'Oltremare) o DOM.
Poligny (Aube)
Poligny el xe on comun de   64 abitanti del departemento de Aube che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Iloílo
Iloílo la xe na sità inte ła provìnsia fiłipina de Iloílo.
Épinonville
Épinonville el xe on comun de   72 abitanti del departemento de Meuse che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Bains
Bains el xe on comun de  1 353 abitanti del departemento de Alta Loira che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Santa Maria del Cedro
el xe on comun inte la provincia de Coxensa chel fa parte de la rejon Całabria
Arsenal Football Club
Rosa
Aggiornà al 15 agosto 2018
Fontaine-sous-Jouy
Fontaine-sous-Jouy el xe on comun de   873 abitanti del departemento de Eure che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Gaillagos
Gaillagos el xe on comun de   128 abitanti del departemento de Hautes-Pyrénées che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Voisins-le-Bretonneux
Voisins-le-Bretonneux el xe on comun de  11 088 abitanti del departemento de Yvelines che el fa parte del rejon Île-de-France in Fransa.
Nézignan-l'Évêque
Nézignan-l'Évêque el xe on comun de  1 820 abitanti del departemento de Hérault che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Battenheim
Battenheim el xe on comun de  1 587 abitanti del departemento de Alto Reno che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Agullent
el xe un comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Vałénsia, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma de Vałénsia.
Peuplingues
Peuplingues el xe on comun de   777 abitanti del departemento de Paso de Calè che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Saint-Vallier
Saint-Vallier el xe on comun de   136 abitanti del departemento de Charente che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Labrihe
Labrihe el xe on comun de   209 abitanti del departemento de Gers che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Basse-Allaine
el xe on comun del distreto de Porrentruy che el fa parte del canton Jura in Svisara
Esparron-de-Verdon
Esparron-de-Verdon el xe on comun de 398 abitanti del departemento de Alpes-de-Haute-Provence che el fa parte del rejon Provensa-Alpe-Costa Axura in Fransa.
Labessette
Labessette el xe on comun de   62 abitanti del departemento de Puy-de-Dôme che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Asołutivo
El sojeto de un verbo tranxitivo, o sia quel sojeto agente che el fa asion su calcosa altro, invese el vien segnà par cónto suo col caxo ergativo.
El sojeto intranxitivo e l'ojeto direto i ze segnài precixi "gizona" (omo) mentre el sojeto tranxitivo "mutilak" el ga na final speciałe ergativa.
Cernay-l'Église
Cernay-l'Église el xe on comun de   302 abitanti del departemento de Departemento de Doubs che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Spedision dei Miłe
La Spedision dei Miłe ła ze sta uno dei epizodi vitałi del Resorzimento. El zera avegnesto inte el 1860 co che un sirca miłe vołontari, al comando de Giuseppe Garibaldi, i zera partii inte ła notada intrà el 5 e inte el 6 de majo da Quarto (arente de Zènoa, inte el teritòrio del Regno de Sardegna) par ndar verso de ła Sicìlia, controłada dal Regno Borbònego de łe Du Sicìlie.
El fine de ła spedision el ze sta cheło de sostegnere łe revolte s-ciopae inte l'ìzoła e roversare el goerno borbònego. I vołontari i zera desbarcai l'11 de majo inte ła sitadina de Marsała e, gràsie a ła contribusion de vołontari meridionałi e al desbarco de altre spedision garibaldine, i zera cresesti de nùmaro, creando l'Ezèrsito sud, el cuało el se ghea movesto verso nord par ndar verso de Nàpułi.
Dopo de na sèrie de bataje vitorioze contro l'Ezèrsito borbònego, i vołontari garibaldini i ze stai boni de concuistare tuto el Regno de łe Du Sicìlie, permetìndoghene l'anesion al nasente Regno de Itàlia.
Coivrel
Coivrel el xe on comun de   251 abitanti del departemento de Oise che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Vellefaux
Vellefaux el xe on comun de   499 abitanti del departemento de Haute-Saône che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Saint-Ouen-du-Breuil
Saint-Ouen-du-Breuil el xe on comun de   778 abitanti del departemento de Seine-Maritime che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Craonne
Craonne el xe on comun de   82 abitanti del departemento de Aisne che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Corvol-d'Embernard
Corvol-d'Embernard el xe on comun de   87 abitanti del departemento de Nièvre che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
1770
El 1770 (MDCCLXX in numari romani) el xe un an del XVIII secoło.
Fontaine-les-Coteaux
Fontaine-les-Coteaux el xe on comun de   337 abitanti del departemento de Loir-et-Cher che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Viktorsberg
el xe on comun del Distreto de Feldkirch che el fa parte del stato Vorarlberg in Austria
Barges (Alta Loira)
Barges el xe on comun de   96 abitanti del departemento de Alta Loira che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Huawei Mate 20
El Huawei Mate 30 el xe on smartphone de alta gama produxesto da Huawei, col sistema operadivo Android Pie, lansà inte el marcà inte el 16 de otobre del 2018. El fa parte de la serie de dispoxidivi Huawei Mate.
El modeło sevente el xe el Huawei Mate X.
Marcq
Marcq el xe on comun de   100 abitanti del departemento de Ardennes che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Jardres
Jardres el xe on comun de  1 273 abitanti del departemento de Vienne che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Châtillon-sur-Broué
Châtillon-sur-Broué el xe on comun de   77 abitanti del departemento de Marne che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Lachaux
Lachaux el xe on comun de   280 abitanti del departemento de Puy-de-Dôme che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Cahus
Cahus el xe on comun de   206 abitanti del departemento de Lot che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Cucumis sativus
__HIDDENCAT__
Érize-Saint-Dizier
Érize-Saint-Dizier el xe on comun de   189 abitanti del departemento de Meuse che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Cucumis sativus
El cocómaro o anca dito sarùmoło e mescołoto inte el teritòrio de ła Sità metropułitana de Venèsia e megało (me | ga | ło) in provincia de Verona (Cucumis sativus L., 1753 ) el ze on ortajo che el fa parte de ła fameja de łe Cucurbitaceae, orizenàrio de l'Azia orientałe e meridionałe. Ła ze na pianta strisante o ranpegante co ła se cata pozada inte on suporto, ai cuałi ła se taca traerso pànpani produzesti dai trozi o da łe rame. El truzo, cuadrangołar, el ze pełozo co coste su par zo in rezalto. Łe foje łe ze racuanto grande, łe ze palmae-bobae, co on longo pégoło, verdo scuro e rùvido. I fiuri i ze załi a sìncue lobi, mia tanto grandi, i ze unisesuałi, portai da ła istesa pianta (pianta monòega), i mascułini a grupi de sìncue, i femenini i ze sołitari o a cópie. El fruto el ze na baca polpoza piena de àcua.
Tasonomia
Cucumis sativus L., Sp. Pl. 2: 1012 (1753).
Aielo de Rugat
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Vałénsia, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma de Vałénsia.
Marquein
Marquein el xe on comun de   82 abitanti del departemento de Aude che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Samsung Gear S2
El Samsung Gear S2 l'è el cuinto rełojo intełijente prodoto da Samsung Electronics co sistema operadivo nadivo tizen, ma modifegàbiłe co Android. El fa parte de la fameja Samsung Gear e l'è sta lansà el 2 de otobre del 2015
Oristano
Oristano (in sardo: Aristànis) el xe un comun italian de 31 687 abitanti. El xe in provincia de Oristan inte ła region Sardegna e el se estende so na area de 84,57 km². L'abità el xe situà a 9 metri s.l.m.
Vélizy-Villacoublay
Vélizy-Villacoublay el xe on comun de  22 036 abitanti del departemento de Yvelines che el fa parte del rejon Île-de-France in Fransa.
Beurnevésin
el xe un comun del distreto de Porrentruy che el fa parte del canton Jura in Svisara
Luzón
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Guadalajara, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja-La Mància.
Fontego dei Turchi
right|250 px|thumb|Fasàda del Fontego dei Turchi El Fontego dei Turchi el ze un pałaso de Venesia, situà inte'l sestièr de Santa Croze, e afasà so'l Canal Grando, arénte el Fontego del Megio, e danànsi a ła ceza de San Marcuoła de Canaregio.
Storia
right|200 px|thumb|El fontego dei Turchi inte el 1870 poco prima del restàuro El pałaso el resałe a'l XIII sècoło, costruìo par vołontà de Giacomo Palmieri, po' vendùo inte'l steso sècoło a ła Repùblega de Venesia e, drioman, a privà. Infrà el XVII e XIX sècoło el ga avùo ła funsion de enpòrio dei Turchi. A partir da'l 1858 el ze de propietà de'l común, che ło gaveva adibìo, dopo un dezastrozo restàuro/costrusión, a muzeo ( ła ze stàda ła vecia sede del Muzeo Correr, ancùo in Piasa San Marco). Da'l 1923 el ospita el Muzeo civico de storia natural de Venesia.
Descrision
right|200 px|thumb|El Fontego dei Turchi inte el 1870, suìto drìo el restàuro El Fontego dei Turchi el ze un pałaso de do piani, vìtema de un restàuro intarpretativo fałà de metà Otosento, par man de Federico Berchet. Anpò A ze lexìbiłi oncora alguni ełementi de ła strutura tìpega de'l fòntego e del dezenjo stiłistego veneto-bizantin che'l caraterizàva el Fontego dal XIII sècoło. L'altésa contenjùa de l'edifisio el ze caratere común ai fonteghi, avendo st'altri soratuto funsion de magazen. La fasàda ła prezenta un piano tera senjà da dieze archi a tuto sesto e na łoza co dezdòto arcàde de dimension menóri, ispirandose a ła vecia fasàda. So łe bande Berchet el ga zontà do torezìni, artegołà so tre livełi. Tuta ła fasàda ła ze sorastàda so tre livełi. Tuta ła fasàda ła ze sorastàda da merli, asenti vanti de ła recostrusión. Tante de łe decorasion (patere, sculture, soaze) doparàe inte'l restauro łe ze materiałi de recuparo o falsi scultorei reałizài ispirandose a l'architetura bizantina.
Łe stanse del 'edifisio łe se afasa so na corte sentrałe resente a'l pian tera un pòrtego.
Muzeo de Storia Naturałe de Venesia Giancarlo Ligabue
El muzeo el ze nasesto da ła vołontà de rancurar varie cołesion naturałìsteghe situàe inte ła sità łagunar, in presedensa de difarenti propietà tra łe cuałe A se cita el Muzeo Correr, l'Istituito veneto de siense, łétare e arte e el conte Alessandro Pericle Ninni. Ciapando l'ocazion de'l spostamento de'l Correr inte l'atuałe sede de łe Procuratie Nuove inte'l 1922, el muzeo el ze nasesto par inisiativa de Silvio Coen. Le cołesion pi notevołi łe ze ła cołesion entomołòzega Giordani Soika (prezente da'l 1983),  ła rancura naturałìstega Bisacco Palazzi (prezente da'l 1986), ła cołesion małacołòzega Cesari (prezente da'l 1993), ła cołesion ornitołòzega Perale e ła cołesion Ligabue, recante tra gli altri reperti  fosiłi. miniatura|Foto all'interno, [[Museo civico di storia naturale (Venezia)]]
EMUI
EMUI, conosesto de pì cofà Emotion UI, el xe on sistema operadivo par dispoxidivi mòbiłi doparà inte i smartphone Huawei e Honor, baxà so el sistema operadivo Android.
Bures-sur-Yvette
Bures-sur-Yvette el xe on comune fransese de 9.679 abitanti che el se cata inte el departemento de ł'Essonne inte ła rejon de ł'Île-de-France.
I so abitanti i se ciama Buressois.
Xemełagi
thumb|300px|left|Ła ciesa de San Mateo inte el sentro de Bures-sur-Yvette
Beblenheim
Beblenheim el xe on comun de   941 abitanti del departemento de Alto Reno che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Octon
Octon el xe on comun de 527 abitanti del departemento de Hérault che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Saint-Yrieix-sur-Charente
Saint-Yrieix-sur-Charente el xe on comun de  7 274 abitanti del departemento de Charente che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Estoublon
Estoublon el xe on comun de   486 abitanti del departemento de Alpes-de-Haute-Provence che el fa parte del rejon Provensa-Alpe-Costa Axura in Fransa.
1771
El 1771 (MDCCLXXI in numari romani) el xe un an del XVIII secoło.
Champeau-en-Morvan
Champeau-en-Morvan el xe on comun de   228 abitanti del departemento de Côte-d'Or che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Messigny-et-Vantoux
Messigny-et-Vantoux el xe on comun de  1 660 abitanti del departemento de Côte-d'Or che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Laroche-Saint-Cydroine
Laroche-Saint-Cydroine el xe on comun de  1 252 abitanti del departemento de Yonne che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Varaignes
Varaignes el xe on comun de   403 abitanti del departemento de Dordogna che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Santa Sofia d'Epiro
el xe on comun inte la provincia de Coxensa chel fa parte de la rejon Całabria
Vellefrey-et-Vellefrange
Vellefrey-et-Vellefrange el xe on comun de   121 abitanti del departemento de Haute-Saône che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Fontego del Megio
Storia
Costruìo inte el XIII secoło da ła Republica de Venesia, el Fontego su'l scominsio xe stà magaxen del forménto. Po' ła speciałixasión de tałe Fontego xe pasàda al megio, ben ałimentare del qual el pałaso xe stà el sentro de racolta sitadina fin a ła cascàda de ła Republica inte el 1797, co ła s'a sfantà. Ancùo ospita na scòła ełementàr.
Pierremont
Pierremont el xe on comun de   292 abitanti del departemento de Paso de Calè che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Craonnelle
Craonnelle el xe on comun de   117 abitanti del departemento de Aisne che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Saint-Ouen-le-Mauger
Saint-Ouen-le-Mauger el xe on comun de   302 abitanti del departemento de Seine-Maritime che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Jazeneuil
Jazeneuil el xe on comun de   804 abitanti del departemento de Vienne che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Fort-Moville
Fort-Moville el xe on comun de   500 abitanti del departemento de Eure che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Riva de Biasio
Ła Riva de Biasio se cata a drèta del "Canal Grando", inte el sestièr de Santa Crose.
Castelner
Castelner el xe on comun de   107 abitanti del departemento de Landes che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Riva de Biasio
Biasio "ługaneghèr"
Ła riva ciapa el nome da un çerto Biasio Carnico, un furlan che façeva el mestièr de ługaneghèr. Se dise ch'el sia dasseno esistìo, ma altre vose aferma invese che sia na legenda. El gavea ła so ostarìa in Canpo San Zan Degołà ciamàda "Taverna da Biasio", local conossùo soratuto par le bone ługaneghe ch'el fasseva. El piato ghe gaveva dà fama de esser un bon luganeghèr gera el "sguazzeto", un spezzatìn de carne che vegniva apresà anca da ła zente che rivava da Mestre par magnarlo.
Un dì, intrà tuti quełi che podeva amar sta so speçiałità ghe xe stà anca Toni, carpentièr, na persona precisa e un mucio atenta. El gera andà łà anca eło par provàr sto guazeto, cussì el gà tacà a magnar sta porzion. Mentre ch'el gera drìo bever el broeto pien de gusto, el se inacorze de qualcossa che ghe resta intrà i denti : podeva esser un tòchetin de osso; Toni, essendo schizignoso spua quel'oso che gaveva in boca descoverzendo che parò no pareva par gnente un osso, ma de un deo cèo de un putèło, co anca l'òngia tacàda. Un gran oror, un qualcossa che no se podeva mo' gnanca imaginàr.
Gremìo par sto fato, ma senza farse ciapar dal scatùro, el sconde sto deìn drento int'un fazzoleto fracandoło indrento ła scarsèła pagando e insìndo come se no fusse capità gnente.
Érize-la-Brûlée
Érize-la-Brûlée el xe on comun de   188 abitanti del departemento de Meuse che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Zwischenwasser
el xe un comun del Distreto de Feldkirch che el fa parte del stato Vorarlberg in Austria
Atton
Atton el xe on comun de   832 abitanti del departemento de Meurthe-et-Moselle che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Russkaja osvoboditel'naja armija
Lezèrsito de libarasion ruso (in ruso: Русская освободительная армия, Russkaja osvoboditel'naja armija; ROA, in latin, anca acrònemo conosesto cofà " 'Ezèrsito de Vlasov' ", ła zera na formasion miłitare rusa de vołontari armai da ła Zermània nasionalsociałista inte el ndar de ła Seconda Guera Mondiałe.
Alaquàs
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Vałénsia, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma de Vałénsia.
Russkaja osvoboditel'naja armija
Sto ezèrsito el zera sta organizà dal dezertor zenerałe de l'Armada Rosa Andrei Vlasov e el ghea intentà de unificare tuti i rusi che i zera contro del sistema sociałista de l'Union Soviètega. Intrà i vołontari ghe zera un grando nùmaro de prezonieri de guera sovièteghi, "Ostarbeiter" (lavoratori de l'Eoropa orientałe) e Rusi bianchi emigrai (conprendesti i veterani anticomunisti de ła Bélaya Ármiya (Ezèrsito bianco) che i ghea partesipà a ła Guera siviłe rusa).
Inte el 14 de novenbre 1944, łe so trupe łe ghea canbià el nome ufisałe in Forse armae del Comità par ła libarasion dei pòpołi de ła Rùsia (VS-KONR). Inte el 28 de zenaro del 1945 ła ze sta proclamada ła separasion de łe divizion ruse da ła Wehrmacht e el so trasferimento ufisale al comando de "KONR"
Riva de Biasio
Biasio "ługaneghèr"
Poco tempo drìo sta taverna se gà impegnìo de soldài de ła Quarantia Criminal, che gà slontanà cussì i aventori e rivando in cusina i gà avùdo un bruto spetacoło de vardàr tute ste parti de putèłi tagiài a tòchi, tridài col terìbiłe destìn de deventàr luganeghe e parte de quel guazzeto che Biasio saveva ben de far e de cui el gera altièr, no vołendo verzerse co nissùni riguardo ła so riçeta.
Boulay-les-Barres
Boulay-les-Barres el xe on comun de   982 abitanti del departemento de Loiret che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Riva de Biasio
Biasio "ługaneghèr"
Ła storia continua contando anca de quanti putèłi gera desparìi a Venezia. Descoverto pròpio dal vivo, el gà dovesto confessàr i so atroci dełiti. Condanà a morte, el xe stà strazzinà da un cavàło in còtego: drìo aver avùo man smozzàe ghe xe stàe tacàe al còło e vegnìndo torturà e straportà verso łe do cołone de San Marco e Todaro; ghe xe stàda cavàda ła testa e 'l so còrpo tagià in quatro tòchi cussì pagando tuto quel che gaveva fato a quèłi fantuìni. El so cao xe stà cussì mostrà in Campo San Zan Degołà.
Butàda zo ła ostarìa e ła carbona dove ch'el viveva, l'imàzene de ła so testa xe stàda rapresentàda su'l muro viçin al ponte del campo, e par no vołer desmentegarse de cussì tanto orór xe stà deciso de ciamàrla Riva de San Biasio. Ancùo xe una de łe fermàe de vaporeti presenti su'l Canal Grando.
Sta storia cussì piena de atrocità xe parte del passà, ma anca vardando i tempi inte i cuałi xe capitàda, ła sità gà savùo dar un fio zusto par un móstro come ghe ne xe tanti ne łe società.
La Croix-de-la-Rochette
La Croix-de-la-Rochette el xe on comun de 365 abitanti del departemento de Savoja che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Tortuera
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Guadalajara, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja-La Mància.
Margny
Margny el xe on comun de   192 abitanti del departemento de Ardennes che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Corvol-l'Orgueilleux
Corvol-l'Orgueilleux el xe on comun de   800 abitanti del departemento de Nièvre che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Broze
Broze el xe on comun de   119 abitanti del departemento de Tarn che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Provìnsia de Iloílo
Iloílo ła xe na de le provìnsie de le Filipine. Ła so cavedal ła xe ła sità de Iloílo.
Casteło Texino
Casteło Texino (trentin: Castèlo) el xe un comune de 1 443 abitanti de ła provincia de Trento. El xe incastonà tra i monti Picosta e Agaro, e el xe el sentro abità majore de ł'omonima vałe.
Compiègne
Compiègne el xe on comun de 40 199 abitanti del departemento de Oise che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Boncourt (Svisara)
el xe on comun del distreto de Porrentruy che el fa parte del canton Jura in Svisara
Sean Penn
__HIDDENCAT__
Polisot
Polisot el xe on comun de   326 abitanti del departemento de Aube che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Sean Penn
Sean Penn, (Santa Monica, Całiforna, 17 de agosto, 1960) el ze un ator, produtor sinematogfràfego, senejador e rezista statunitense. El ze stà par sìncue volte nomenà a l'Oscar come mejo ator, vinsendoło in do ocazion. Interprete camałeòntego, el ze famozo par łe partesipasion a séłebri film tra i cuałi Carlito's Way, Dead Man Walking - Condannato a morte, La sottile linea rossa, Mystic River (premio Oscar al mejo ator protagonista inte'l 2004), 21 grammi e Milk (premio Oscar al mejo ator protagonista inte'l 2009) e par ła rezìa, produsion e senejadura del pluripremià Into the Wild - Nelle terre selvagge.
El ga vinsesto i prensipałi premi de intarpreatasion inte i pì prestijozi festival; l'Orso d'argento al mejo ator al Festival de Berlin par Dead Man Walking - Condannato a morte, el Prix d'interprétation masculine al Festival de Cannes par She's So Lovely - Così carina e 2 volte ła Copa Volpi par ła mejo intarpretasion mascołìna alla Mostra intarnasionałe d'arte sinematogràfega de Venesia par Bugie, baci, bambole & bastardi e 21 grammi.
Biografia
El nase inte ła contea de Los Angeles, Całifornia, dal rezista ator Leo Penn e da l'atora Eileen Ryan. I noni da parte del pare i zera abrei imigrài da ła Rusia e da ła Łituania. El ga orizeni spanjołe da parte de'l pare, infati el vero conjome de'l nono paterno el zera Piñón. Só mare Eileen invese ła ze catòłega, de orizeni italo-irlandezi. El gaveva do fradełi: Michael (1958, muzegante) e Chris (1965-2006, ator, morìo de cadiomiopatia). Penn el ga frecuentà ła Santa Monica High School, e el ga scominsià a zirar i só primi curometrazi co alcuni dei só amighi de infansia, tra cui i fradełi Emilio Estevez e Charlie Sheen, che i viveva visin de caza soa.
Cariera
El só debuto cofà ator avien inte'l 1974 in un epizodio de ła serie La casa nella prateria, mentre el só debuto sinematogràfego el resałe al 1981 co Taps - Squilli di rivolta; drìoman el se spesiałiza inte'l ròło de'l zòvane viłento e rebełe, prima in Bad Boys (1983), cruo mełodrama anbientà so un reformadorio, drìo inte Il gioco del falco (1985) de J. Schlesinger da rénte a Timothy Hutton e drìoman inte l'interesante A distanza ravvicinata (1986), storia vera de un tozo sucube de un pare gagiòfo. Dopo alcune prove inte łe comedie Shanghai Surprise (1986) e Non siamo angeli (1989), dove el resita respetivamente co ła só ex mujer Madonna e el só amigo Robert De Niro, el interpreta un avocato cinico e coroto inte'l gangster-movie Carlito's Way (1993) de Brian De Palma darente ad Al Pacino. Inte'l 1991 el debuta inte ła rezìa co Lupo solitario, afresco desperà de ła provinsia mericana, a cui ghe va drìo 5 anni dopo 3 giorni per la verità (1996), storia de un pare che'l se vendega de'l sasin de'l fio. Inte'l 1996 el ze stà el protagonista de'l discuso Dead Man Walking - Condannato a morte de Tim Robbins, grasie al cuało el otien l'Orso d'argento par el mejo ator al Festival de Berlin e na nomination come mejo ator protagonista ai Oscar; inte'l 1997 el ga intarpretà She's So Lovely - Così carina de Nick Cassavetes (premio par ła mejo intarpretasion mascołina al Festival de Cannes), U Turn - Inversione di marcia e The Game - Nessuna regola.
Premià inte'l 1998 cofà mejo ator al Festival de Venesia par Bugie, baci, bambole & bastardi, inte l'isteso ano el ze stà tra i protagonisti de La sottile linea rossa de Terrence Malick. Woody Allen ło ga vołesto interprete de'l chitarista zeniałe e scuinternà de Accordi e disaccordi. Considerevołe anca ła só partesipasion a Il mistero dell'acqua de Kathryn Bigelow. Inte'l 2001 el ga otenjùo ła nomination a l'Oscar cuało mejor ator par ła só intarpretasion de un pare retardà in Mi chiamo Sam de Jessie Nelson.
El alterna ła resitasion co ła rezìa (La promessa, pì un epizodio in 11 settembre 2001) e el vinse l'Oscar come mejo ator protagonista inte'l 2004 (oltra al Golden Globe) co na granda intarpretasion in Mystic River, de Clint Eastwood, indove el interpreta un pare de fameja co pasà criminałe, ła cui vita ła vien sconbinada da'l sasinio de ła fia. Inte'l 2004 el interpreta el ròło de'l protagonista in The Assassination, ła storia vera de'l tentativo (sventà) de Samuel Byck, un modesto negosiante de Cincinnati, de far sciantar un picoło reoplan so ła Caza Bianca al fin de copar el presidente Nixon. L'ano drìo el recita co Nicole Kidman in The Interpreter, zirà inte'l Pałaso de Vero de l'ONU meso a dispozision da Kofi Annan.
Inte'l 2007 el torna drìo ła màchina da preza par dirizer l'intensa storia de Christopher McCandless in Into the Wild - Nelle terre selvagge, el film de major suceso de'l rezista. Penn el ga dovesto spetar oltra dièze ani par otenjer i deriti da l'autor de'l łibro, da cui A ze traesto el film, Jon Krakauer, e poder reałizar 'sto film. Inte'l majo de'l 2008 el ze presidente de ła zurìa del Festival de Cannes. El 22 de febraro 2009 el vinse el só segondo Oscar par ła performance inte'l film Milk, indove el intarpretada Harvey Milk, paładin dei deriit gay sasinà inte'l 1978. El entra cusì a far parte de ła ristreta sercia (Spencer Tracy, Gary Cooper, Fredric March, Marlon Brando, Dustin Hoffman, Jack Nicholson, Tom Hanks, Daniel Day-Lewis e Anthony Hopkins) dei atori che ga otenjesto do Oscar par el mejo ator protagonista. Drìoman el torna a ła corte de Terrence Malick in The Tree of Life, drìoman Paolo Sorrentino el ło sełie par na prova da rockstar in rovina in This Must Be the Place. Inte'l 2013 el ze Mickey Cohen inte'l gangster movie Gangster Squad. Resentemente el resita in film de scarso suceso (The Gunman e Il professore e il pazzo) e el ofre prove da rezista (Il tuo ultimo sguardo, co l'ałora conpanja Charlize Theron e Javier Bardem, e Una vita in fuga, in cui el dirize sé steso e só fia Dylan) che no convinse né el pùblego né critica, infin Paul Thomas Anderson el ghe ofre na parte inte'l só aclamà Licorice Pizza.
Vita privà
Inte i ani otanta el ze stà par un parìodo curto fidansà co łe atore Pamela Springsteen (conosùa so'l set de Fuori di testa), Elizabeth McGovern (conosciuta sul set di In gara con la luna) e Susan Sarandon.
Inte l'agosto de'l 1985, ła vita parsonałe di Penn ła ga scumisià ad atirar l'atension dei media daspuò el só primo maridaùro co ła cantante Madonna a Malibù. I do i ga resità insenbre in Shanghai Surprise, e Madonna ła ghe ga dedicà el só terso àlbun intitołà True Blue, indove ła definise l'ator całifornian come "el tozo pì cool de l'universo". Ła rełasion ła ze stà senjà anca da viołente rełasion contro ła stanpa, tra cui un insidente inte'l cuało Penn el ze stà arestà par aver agredìo un somejàro so un set sinematogràfego. Par 'sto epizodio, l'ator el ze stà condanà a 60 zorni de prezon a metà de'l 1987, scontandone 33. Pì tardi Penn el ze stà anca acuzà de viołensa domèstega. Inte'l zenaro 1989 i do i firma łe carte par el divorsio.
Daspò 7 ani de fidansamento, int'el 1996 el spoza l'atora Robin Wright, da ła cuała el gaveva avùo do fiòłi: Dylan Penn (1991) e Hopper Jack (1993). A ła fin de'l 2007, ła cubia ła anuncia ła separasion. Penn e só muger i se riconsiłia par un curto parìodo un paro de volte, par po' anunciar el divorsio definitivo inte'l 2010.
Inte'l 2011 el ga avùo na rełasion de sìncue mezi co l'atora Scarlett Johansson. Tra el 2014 e'l 2015 el ze stà sentimentalmente łigà a l'atora Charlize Theron. Inte'l 2016 el se ga łigà a Leila George, só fiòła dei atori Greta Scacchi e Vincent D'Onofrio, che'l ga spozà el 30 de łujo 2020. Ła cubia ła ga divorsià el 15 de otobre 2021.
Fan de Charles Bukowski, Lloyd Cole, cantaudor britànego, el ghe ga dedicà ła canson Sean Penn Blues, contenjùa inte l'àlbun Mainstream del 1987.
Ativizmo
Sean Penn el ze sostenjidor dei deriti gay e favorevołe al matrimonio tra parsone de'l steso seso, infati el ze protagonista inte'l 2008 de'l film Milk par cui el vinse l'Oscar. Durante el discorso d'asetasion de'l premio el dichiara  :
In resposta a chi manifestava contro łe union omosesuałe e indirisava insulti a l'ator Heath Ledger (par el só ròło inte'l film I segreti di Brokeback Mountain) al de fora de'l Kodak Theatre, in cui si zvolze ła serimonia dei Oscar, dice :
So'l fronte de ła połìtega estera, Penn el ze contrario a ła guera in Iraq e el ga anca produzesto un film-documentario al revardo intitołà War made Easy. Da'l 2003 no'l ga mai sconto el só dezacordo par łe sielte de l'ałora Presidente George W. Bush e el só suporto par el Presidente Barack Obama. El ga inazonta sostenjùo ła połìtega de'l presidente de'l Venesueła Hugo Chávez, marxista terzomondista. Inte'l marso 2010, l'ator el ga dichiarà che i zornałisti che i ło difama ciamandoło ditador i meritarìa de èsar arestài.
A ła morte de Chávez inte'l 2013, Penn ło ga cusì comemorà: