cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bisten-en-Lorraine
Bisten-en-Lorraine el xe on comun de   246 abitanti del departemento de Moselle che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Langreo
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Astùrie, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma de Astùrie.
2008
El 2008 (MMVIII in numari romani) el xe on an del XXI secoło.
Ormes (Loiret)
Ormes el xe on comun de  4 122 abitanti del departemento de Loiret che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Trouville-la-Haule
Trouville-la-Haule el xe on comun de   767 abitanti del departemento de Eure che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Le Pont-de-Claix
Le Pont-de-Claix el xe on comun de 10 435 abitanti del departemento de Isère che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Le Port
Le Port el xe on comun de   154 abitanti del departemento de Ariège che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Arlevamento
miniatura|[[Mas-cio|Mas-ci arlevai inte na fatoria|231x231px]]El arlevamento ła xe chel'atività de tegnere, far cresare e far riproduxare, in cativeria, totałe o in parte, par otegnerghine magnare, pełe, pełiçe, laoro animałe e tràfego de st'ultimi.
I arlevamenti i połe esare de tipo stansiałe o nomade, dipendendo diretamente dal piegoraro, se el se sposta o se el sta fermo so on posto.
Istorego
Ła orìxane de sta atività ła xe tanto distante e tanto probàbiłe che ła sipia nasesta oncor prima de l'agricoltura. Tanti i dixe che ła xe ła nadurałe evołusion, organixativamente e programategamente, de ła caça.
Bonson
Bonson el xe on comun de   737 abitanti del departemento de Alpe Maritime che el fa parte del rejon Provensa-Alpe-Costa Axura in Fransa.
Arlevamento
Istorego
L'omo de fati, el ghea inparà a favorire łe bestie de pì sénplega xestionadura, par podérghine tore prodoti segondari, cofà ła late e i ovi, oltre che a ła carne. El omo el ga inparà a segurarse futuro magnare tegnendo in vita łe bestie e spetandoghine el copiamento intrà de łore, finmente che no fuse sta nesesàrio coparle par ła propia soravivensa.
El arlevamento el xe da senpre in contrapoxision a l'agricoltura, parché ła reprodusion de łe bestie, inmanco fin al Novexento, łe ga senpre dimandà struturasion loxisteghe nadurałi (pascołi) che via a via łe ciapava senpre pì risorse nadurałi, cavandoghełe a ła coltivasion.
Dal Novexento łe ga tacà esare doparae łe magnaure chimegamente conponeste, e łe ga jutà a scursare l'exijensa de novi spasi verdi par darghe da magnare a łe bestie.
Breve esame critico del Novus Ordo Missae
El Breve esame critico del Novus Ordo Missae (Curto ezame critego del Novus Ordo Missae) conosesto anca come Intervento Ottaviani el xe un sajo de 8 capitołi scrito in tel 1969 par far vedere na forte critiga de ła riforma łiturxega venù fora da el Conciłio Vatican II, par cuel che riguarda ła cełebrasion de ła mesa.
Storia
El 3 de avril 1969 Pagoło VI el ga publicà ła costitusion apostołega Missale Romanum che ła autorixava on cambiamento drastego de ła maniera de cełebrar ła mesa. On inventor de ła riforma łiturxega xe sta mons. Annibale Bugnini co 6 protestanti e anglicani, intrà sti chi Max Thurian de ła Comunità de Taixe che el ga dichiarà: «un de i fruti de el nòvo Ordo el sarà magari che łe comunità no catołeghè łe połarà cełebrar ła santa sena co łe stese parołe de ła Cèxa Catòłega. Teołojiamente xe posibiłe».
Dei dì dopo on grupo de dodexe teołoghi visin al Coetus Internationalis Patrum, intrà sti chi el domenican Michel Guérard des Lauriers, cołegà dal vescovo Marcel Lefebvre, i ga scrito on documento critego par el nòvo mesałe. El documento intitołà Bref examen critique du Nouvel Ordo Missae, el xe sta parecià el 5 de zugno del steso ano tradù sultio dal francexe a l'itałian da Cristina Campo.
Cristina Campo e ła so amiga, Emilia Pediconi, łe ga consejà i cardinałi Alfredo Ottaviani e Antonio Bacci de prexentar el testo a Pagoło VI. Ottaviani el ga acetà co ła riserva de vardarło ben e dopo dargheło a Pagoło VI. Par darghe pi inportansa Ottaviani el ga domandà anca al cardinal Giuseppe Siri de firmare el testo, ma Siri no ło ga aprovà e gnanca firmà.
L'òpera, come ła dixe xà da eł titoło, no vołea eser un gran studio ma meter in obiesion chel mesałe nòvo el xe distacà da łe dispoxision del Conciłio de Trento e ła costitusion apostołega Quo primum tempore de papa Pio V: teołoxegamente, secondo i auturi del testo, ła riforma del Nous Ordo ła garia riduto el sacrifisio a un senpłixe "memorial" de ła morte de Jexù, rendendo ła vera prexensa de Cristo tel pan e tel vin na prexensa sinbołega.
Argomento de critega el xe stà anca l'ałtare girà verso el popoło stacà dal tabernacoło, ła ridusion de ła figura del prete come "presidente de asenblea" e cavar ła łéngua latina. Ste modifeghe, secondo i prumuturi del documento, łe xe ła naturałe conseguensa de poxision teołogeghe sbałià.
Riva presso Chieri
el xe on comun inte la provincia de Turin chel fa parte de la rejon Piemonte
Zulu
__HIDDENCAT__
Breve esame critico del Novus Ordo Missae
Storia
Prima de firmare e darghe el documento a Pagoło VI i cardinałi Ottaviani e Bacci i gaveva xontà anca na łetera che ła dixe: «el Novus Ordo Missae [...] el raprexenta, sia in tel so insieme e particołari, on sbałordio distacamento de ła teołoxia catòłega de ła Santa Mesa, come ła xe sta formułà ne ła Sesion XXII de el Conciłio de Trento, che el gaveva fisà in definitivo i canoni del rito, na costusion insuperàbiłe contro cuałiasi erexia che ła naxea contro l'integrità del magistero».
Bévillers
Bévillers el xe on comun de   562 abitanti del departemento de Nord che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Zulu
Origini
Le popolazioni ngoni (dete anca nguni), le xe vegnù zo da l’Africa de l’Est verso el IX secolo d.C. I ngoni i se sa stabilio en te l’Africa australe e i ga dato vita a vari popoli. I zulu i disende da on clan fondà en tel 1709 da Zulu kaNtombhela (Zulu fiol de Ntombhela). El nome zulu el vol dir cielo.
Breve esame critico del Novus Ordo Missae
Storia
Seben che el documento el xera firmà da Ottaviani, che par diexe ani el gaveva guidà el Sant'Ufisio, dopo ciamà Congregasion pa ła dotrina de ła fede, Pagoło VI el gaveva decixo de sentire el parer de ła Congregasion pa ła dotrina de ła fede, che inte cuèłi ani xera el cardinał Franjo Šeper par vagliar i contenui. Šeper, el 12 de novenbre 1969, el ga bocià el testo de Ottaviani, considerandoło superficiałmente sbałià.
Zulu
Origini
El clan zulu el xe diventà inportante en tel XIX secolo soto la guida de Shaka Zulu che el xe stà bon de metare insieme i vari clan ngoni par formar el Regno Zulu. Shaka el xe stà ono de i pi inportanti fatori che i ga influensà la storia del Sudafrica. El regno el xe terminà co la guera contro i inglesi del 1878, anca se el re Cetshwayo el xe stà rimeso sol trono en tel 1883, pochi mesi prima de la so morte. En tel 1887, i inglexi i ga aneso el teritorio zulu a la Colonia de la Sità del Cao.
Goes
el xe on comun dei Paexi Basi, situà inte ła provinsa de Xełanda.
Zulu
Lengoa
La lengoa de i zulu la se ciama isiZulu. La xe na lengoa Bantu del grupo ngoni. La majoria de i sudafricani i caise el isiZulu. I zulu i parla anca inglexe, portoghexe, seSotho e shangaan.
La lengoa isiZulu la xe de frecuente usada da artisti come John Cleg e i LadySmith Black Mambazo ne le so canson. Anca Paul Simon el ga usà el isiZulu en de le canson che el ga scrito co de i musicisti sudafricani.
Religione
La religion tradisionale de i zulu la ge dava inportansa a Dio creator – Nkulunkulu – ma anca a i antenati – amaDlozi. I spiriti cativi i xera considerà la causa de tute le magagne de i zulu. I zulu i ga senpre dato inportanza a la pulizia come segno de spiritualità. Tuti i atrezi e i utensili i gavea da esar netà dopo l’uso, e on bon credente el gavea da fare tre bagni al dì.
Ancò la majoria de i zulu i xe cristiani – catoleghi e batisti.
Tenpo
El tenpo el xe queło che naltri vedemo come el pasar dei secondi, dei minuti, de łe ore, dei ani, dei secołi e dei mileni. Ghe xe dei tenpi masa longhi parché un omo posa vedarli, come i mileni. 'L omo el ga divixo el tempo in ore, e łe riconosea grasie a ła poxision del sołe. Evolvendose, el ga inventà el rolojo, un strumento tanto utiłe par savere che ora che xe. Xe sta inventà anca ła linia del tenpo, par riconosare cuando che ga vivesto serti popołi.
Zulu
KwaZulu
Co la pułìtega de l’apartheid (svilupo separà), la region del KwaZulu la xe stà proclamà (1970) na ‘homeland’, na region semiautonoma ma sotomesa al governo de Pretoria. Tuti i zulu del Sudafrica i ga perso la citadinansa sudafricana e i xe stà considerà citadini del KwaZulu. El cao del KwaZulu el xe senpre stà Mangosuthu Buthelezi. En tel 1994, co la fin de l’apartheid, el KwaZulu el xe stà unio al Natal par formar la provincia del KwaZulu-Natal.
En tel 1975, Buthelezi el ga rimeso en piè el movimento Inkatha YaKwaZlu, pi tardi Inkatha Freedom Party. L’Inkatha la zera stà formà en tel 1923 da Solomon kaDinuzulu, fiol de l’ultimo re de i zulu, par sostegnar la so richiesta del trono. Buthelezi el ga trasformà l’Inkatha en on partio contro l’apartheid, ma anca contro l'African National Congress, el grupo de Nelson Mandela.
Zulu moderni
Co la fin de l’apartheid en tel 1994, i zulu i ga continuà a vivare sora-de-tuto en tel KwaZulu. Tanti zulu i vive anca en te la region de Gauteng do ghe xe fabriche e sentri finansiari.
A livel politego, i vice presidenti del Sudafrica moderno i xe senpre stà zulu (Mangosuthu Buthelezi, Jacob Zuma e Phumzile Mlambo-Ngcuka), anca par sostegnar l’interetnicità de l’African National Congress che el xe senpre stà en te le mane de leader xhosa.
Sainte-Gemme (Marne)
Sainte-Gemme el xe on comun de   139 abitanti del departemento de Marne che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Quesmy
Quesmy el xe on comun de   181 abitanti del departemento de Oise che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Mérey-sous-Montrond
Mérey-sous-Montrond el xe on comun de   430 abitanti del departemento de Departemento de Doubs che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Villy-en-Auxois
Villy-en-Auxois el xe on comun de   218 abitanti del departemento de Côte-d'Or che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Avelesges
Avelesges el xe on comun de 57 abitanti del departemento de Somme che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Windows 95
Rilasà el 24 agosto 1995 par proçesòri Intel 80386 e sopèrìori, Windows 95 xe el prìmo sistèma operativo ibrido 16 bit/32 bit a interfàçia grafèga de ła famèja Windows 4.x.
El lansò sol mercà de Windows 95 xe sta aconpagnà da na granda canpàgna publiçitària che in tełevixion gàveva come aconpàgnamènto musicałe ła canxon dei Rolling Stones Start Me Up, canxon che aludèva a ła novisima funxionałità del softuér: el mènù "Start".
Windows 95 se difondeste on fià rapìdàmènte tra i utiłixadòri de personal computer, parmetèndo a ła Microsoft de afermàrse definìtivàmente sol mercà dei sistèmi operativi e de asumèrne na posixion dominànte anca in te' ani avènir. Ciò che pèrmise a sto sistèma de difòndèrsi tra utènti domestìçi xe sta l'inovatìva grafèga, che senplìficàva notèvolmènte l'utiłixo del computer rispèto a łe preçedènti version e ai altri sistèmi operativi concòrenti, ma soratuto el prexo mòlto pì abordàbiłe rispèto a OS pì còstoxi cofà quełi de ła Apple.
Stromènti novi e aplicaxìoni ajiornae
Graxie a Windows 95 mòlti acesòri e aplìcaxioni inclùse in te' sistèma operativo son stae xòntae o mijorae:
Aplicaxìoni e acesòri
thumb|right|250px|Desktop de Windows 95
Service Pack 1
El 14 febraro 1996 Microsoft rilasa el Service Pack 1 par Windows 95, che corexe alconi erori e introdùçe alcone mijorìe. Eco l'elènco dei novi conponènti che xòntava :
Loisin
Loisin el xe on comun de  1 551 abitanti del departemento de Alta Savoia che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
San Piero in Selve
l'è on comun inte la Istria, rejon de la Croasia.
925 v.C.
El 925 v.C. o p. de C. (CMXXV v.C en numari romani) el xe on an del X sècoło v.C..
Chavagne
Chavagne el xe on comun de  4 015 abitanti del departemento de Ille-et-Vilaine che el fa parte del rejon Bretagna in Fransa.
Gutenbrunn
el xe on comun marcà del distreto de Zwettl che el fa parte del stato de ła Basa Àustria in Austria
Cayriech
Cayriech el xe on comun de   277 abitanti del departemento de Tarn-et-Garonne che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Louhans
Louhans el xe on comun de  6 365 abitanti del departemento de Saône-et-Loire che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Labastide-Castel-Amouroux
Labastide-Castel-Amouroux el xe on comun de   308 abitanti del departemento de Lot-et-Garonne che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Bad Zurzach
el xe on comun del distreto de Zurzach che el fa parte del canton Argovia in Svisara
Rejon raguxeo-narentana
Ła Rejon raguxeo-narentana (o raguxeo-narentina; croato: Dubrovačko-neretvanska supanija) łae na Rejon de ła Croasia de soto. Ła ocupa ła parte soto de ła Dalmasia (con ła penìzoła de Sabbioncello e łe ìzołe de Cursoła, Meleda e Lagosta) e ła confina a est co ła Bosnia-Erzegovina e a sud col Montenegro. Cavołogo de ła Rejon ła xe Raguxa.
Lizières
Lizières el xe on comun de   268 abitanti del departemento de Creuse che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Laviana
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Astùrie, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma de Astùrie.
Widensolen
Widensolen el xe on comun de  1 177 abitanti del departemento de Alto Reno che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Tharaux
Tharaux el xe on comun de 56 abitanti del departemento de Gard che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Estagel
Estagel el xe on comun de 2 016 abitanti del departemento de Pyrénées-Orientales che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Ognes
Ognes el xe on comun de  1 113 abitanti del departemento de Aisne che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Mexy
Mexy el xe on comun de  2 283 abitanti del departemento de Meurthe-et-Moselle che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Arancou
Arancou el xe on comun de 162 abitanti del departemento de Pyrénées-Atlantiques che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Beychac-et-Caillau
Beychac-et-Caillau el xe on comun de  2 227 abitanti del departemento de Xironda che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Leval (Teritorio de Belfort)
Leval el xe on comun de 241 abitanti del departemento de Teritorio de Belfort che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
La Chapelle-Saint-Sulpice
La Chapelle-Saint-Sulpice el xe on comun de   243 abitanti del departemento de Seine-et-Marne che el fa parte del rejon Île-de-France in Fransa.
Hulst
el xe on comun dei Paexi Basi, situà inte ła provinsa de Xełanda.
Bistroff
Bistroff el xe on comun de   311 abitanti del departemento de Moselle che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Val-de-Reuil
Val-de-Reuil el xe on comun de 13 063 abitanti del departemento de Eure che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Andrézieux-Bouthéon
Andrézieux-Bouthéon el xe on comun de  9 790 abitanti del departemento de Łoira che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Monitor
thumb|Un monitor par computer co [[display a cristàɫi ɫiquìdi|display a cristàɫi ɫicuìdi (LCD).]] El monitor par computer el ze un dispozitivo ełetrónego par la vizuałizasion de imàzeni, testo e video trazmetesti in forma ełetrónega. In Italia de łe vòlte el vien ciamà schermo, so alguni posti de łaór, cofà ofisi e servisi, el ze anca ciamà videotermenałe.
Caratéristeghe
thumb|[[Display uzà come monitor in un stromento de mezura.]] thumb|Un vècio monitor par computer co [[schermo a tubo catódego.]] In informadega el monitor cołegà a un computer el vien considarà na pariférega de usìda (output), ma se el ga a dispozision ła funsión touch screen el deventa anca na pariférega de ingrèso (input), parchè ła pol zvòlzer la funsión de tastièra informádega e mouse. El pol èsar cołegà a'l computer co vari tipi de porta, łe pì sparpanjàe łe ze ła VGA, DVI, HDMI e DisplayPort. El pol eventualmente èsar dotà de otoparlànti par la reprodusion de l'audio o altre sòrte de conetóri e pariféreghe, par ezenpio ła pòrta USB o na webcam co microfono.
Display
El conponente prensipałe de un monitor (a vòlte l'ónego) el ze el display, overosìpia el dispozidivo ełetrónego par la vizuałizasion so cui vien zenaràe łe imàzene. In baze a ła tecnołozìa doparada A ghe ze vari tipi de display, tra cui el tubo catódego, un mucio diramà in pasà. Ła tecnołozìa univarsalmente adotàda a'l 2019 ła ze cueła co Schermo a cristałi łicuìdi o display LCD, a vòlte inpriopiamente ciamàda anca "LED" par el dòparo dei diodi LED inte l'inluminasiòn dadrìo.
Tipołozìa e dòparo
Ghe ze vari tipi de monitor, uzà anca in contesti no stretamente informádeghi, co funsión e caratéristeghe desconpànje. Par ezenpio ghe ze monitor utiłizà inte łe banche de regia dei sentri de produsión e difuzion TV che i ze fornìi de partegołare carataristeghe de robustésa, intarfasabiłità e trasportabiłità, o monitor par strumenti monitor medegałi, co display sia a cołori che monocromatego e curva stàndar DICOM.
Eziste inazónta monitor dedicà a montùra de na granda tipołozìa de strumenti, dai pìcołi schermi de vizuałizasion e contròło dei stroménti sientìfeghi cofà sistemi anałíteghi, fìzeghi e chìmeghi, sistemi co robot, de controło in tenpo reałe de strumenti industriałi (varda monitoragio), fin ai monitor dedicà (in zènare dei senplisi display) ai sistemi multimediałi e insarìi in prodoti de gran consumo cuałi: console par pincionéti da scarsèła, navegadóri satełitàri e in zènare in tuti cuełi strumenti che i ga bezonjo de un output a video.
Serti monitor i pol aver anca un touch screen, e sinjifega un display intarativo e sensibiłe a ła presión dei déi, inte i cuałi A ze posibìłe difarensiar l'asión zvolzesta confòrme el grao de presión che se ga ezersità o de partegołàri movimenti dei déi.
Tełevizori
Ła mazor parte dei tełevizori ła ze dotada de ingrèsi video e i pol in alguni anbiti dezvolzer ła fusnión de monitor. Par ezenpio ła conesión HDMI, conpatibiłe par el sòło senjàłe video anca co ła conesion DVI, ła raprezenta un ponte tra el mondo tełevizivo e cuèło tełemátego; dónca un tełevizor che'l gabia ingrèso HDMI el pol èsar bon de dezvolzer sia ła funsión de tełevizor che de monitor par computer.
Villefavard
Villefavard el xe on comun de   158 abitanti del departemento de Haute-Vienne che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Palazzo Canavese
el xe on comun inte la provincia de Turin chel fa parte de la rejon Piemonte
Cagnoncles
Cagnoncles el xe on comun de   611 abitanti del departemento de Nord che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Astùrie
El Prinçipà de le Asturie o Asturie (en spagnoło: Principado de Asturias, in asturian: Principáu d'Asturies o Asturies) l'è na comunità autonoma formà da na soła provinçia situà inte el nord de ła Spagna. El nome de Prinçipato l'è dovùo a raxoni storiche e l'erede al trono spagnoło el se forgia oncora ancó del titoło de Prinsipe de łe Asturie.
Bagnà dal golfo de Bizkaia a nord, ła confina a est co ła Cantabria, a sud co ła Castilia e Leon e a ovest co ła Gałisia.
Ła popołasion ła supera de poco el miłion de abitanti, co na densità de 101,4 ab./km² (2007), al 13º posto sul total spagnoło. Capital l'è ła sità de Oviedo, in asturian Oviéu, mentre ła più popołà l'è Gijón (Xixón). Łe łéngue prinçipałi de ła comunità i'è el spagnoło e l'asturian o bable, che el gode de na particołare protesion.
Xeografìa e clima
left|thumbnail|I Picos de Europa, dal Parco Natural de Redes. Diçenbre 2004 Ła cordiłiera cantabrica ła fa da confin natural intrà łe Asturie e ła provinçia de León a sud. Inte ła so parte orientałe, el Parco Nasional Picos de Europa el prexenta łe piasè alte e tra łe più spetacołari montagne, rivando a 2648 metri al pico Torrecerredo. Altre carateristiche de sta cadena prevałentemente calcarea i'è el Parco Natural de Redes inte ła parte çentro-orientałe, el Parco Natural de las Ubiñas al çentro a sud de Oviedo e el Parco Natural de Somiedo a ovest. Łe montagne cantabriche łe ofre oportunità par difarenti atività, come caminade, alpinixmo, sci e spełeołogia, e łe se estende par 200 km in totałe, fin a ła Gałisia a ovest e ła Cantabria a est.
El łitoral asturian l'è estexo, co sentenara de spiaie, insenature e grote marine naturałi. Exenpi notevołi i include ła Playa del Silencio visin al paexeto de pescatori de Cudillero (a ovest de Gijón), cosita come łe tante spiaie intorno a Llanes, come el Barro, Ballota e Torimbia (l'ultima na spiaia prevałentemente nudista). Ła majoransa de łe spiaie asturiane i'è sabioxe, nete e dełimitè da ripide scołiere, insima a łe cuałi no l'è mia inuxuałe vedar bestiame al pascoło.
Łe carateristiche ciave de ła geografia asturiana i'è łe so irte scołiere su ła costa e łe montagne verso l'interno. El clima de łe Asturie, cosita come el resta de ła Spagna nordoçidentałe, l'è piasè vario de queło de łe rejoni meridionałi. Łe istè i'è in genare calde e umide, sołejè, ma anca l'aqua no ła manca. I inverni i'è bastansa miti, ma ghè anca qualche ondà de fredo forte. El fredo el se sente soratuto sui monti, ndoe ła neve l'è prexente da novenbre a majo. Sołe e aqua i'è entranbi comuni inte i inverni asturiani. Łe precipitasion anue i'è sora i 900 mm longo tuta ła rejon (par ex., a Gijón i'è 971 mm), ma l'aumenta man man che se se sposta a l'interno, e ła riva al so pico sui Picos de Europa (par ex., a Amieva i'è 1800 mm). Łe Asturie i'è considerè parte de ła cosita ciamà Spagna verde.
Etimołogia
El termine Asturie el deve el so nome ai so antichi popołatori, i Asturi, che i abitava łe sponde de l' Astura (Esla) fin a ła dominasion romana. El nome Asturi l'inglobava mia soło i abitanti de ła Meseta (Cismontani), ma anca quei del nord (Transmontani).
Storia
thumb|250px|Dolmen sul Monte Areo che el testimonia ła prexensa umana xa in tenpi preistorici Ocupà da insediamenti umani fin dal Pałeołitico Inferior, durante el Superior łe Asturie łe se caraterixa par łe piture rupestri inte ła parte orientałe de ła Comunità. In tel Mexołitico se xvilupa na cultura original, l'asturiense; in seguito se asiste a l'introdusion de l'Età del Bronxo, caraterixà dai megałiti e dai tumułi. Durante l'Età del Fero, el teritorio el finise soto l'influensa cultural dei Çelti; łe popołasion locałi, conosùe come Asturi, i era conposte da tribù come i Luggones, i Pesicos e altri, che i costruea e i abitava in castri. Al dì d'ancó l'influensa çelta la se conserva inte i nomi dei loghi, dei fiumi e dei monti.
Co la conquista romana tra el 29 e el 19 a.C., soto Augusto, łe Asturie łe entra inte i anałi de ła Storia. Durante sto periodo, çentrale l'è el sfrutamento de łe miniere asturiane de oro, in particołare in epoca alto-inperiałe. Łe miniere ła vien po' in seguito abandonè tra el II e III secoło d.C., preferéndoghe i giacimenti catè in Dacia. thumb|250px|left|Estension del Regno de łe Asturie, in giało, inte el [[790]]
thumb|Imagine de ła facia anterior de ła [[Croxe de ła Vitoria]] Dopo difarenti secołi sensa prexensa foresta, durante el VI secoło i xvevi e i vixigoti i ocupa el teritorio, fin a ła invaxion musulmana ai inisi de l'VIII secoło. Tutavia, cosita come era stà par i romani e i vixigoti, ła conquista de teritori montagnoxi ła se riveła mia façile par i mori: sti qua, difati, no i ruisirà mai a conquistar tuti i teritori łongo ła costa setentrionałe de ła Spagna; ansi, sta rejon ła diventarà un rifujo par i nobiłi cristiani. L'è cosita che inte el 722, a seguito de ła vitoria de Pelayo inte ła bataja de Covadonga, se stabiłise un regno de fato indipendente, el regno de Astuie, che el sarea diventà ła cuna da ndoe ze partìa ła Reconquista. Inte el X secoło, ła momarchia asturiana ła dà łogo al Regno de León. Durante el medioevo, l'ìzołamento favorìo da ła cordiliera cantabrica el fa si che i riferimenti storici i sia scarsi. En seguito a ła ribełion de Enrico II de Castilia inte el XIV secoło, vien fondà el Prinçipato de Asturie. I più famoxi sostenitori de l'indipendensa i'è stè el conte Gonzalo Peláez e ła rejina Urraca (la asturiana), che benché conseguendo inportanti vitorie i'è stè infin sconfiti da łe trupe castiliane. Dopo ła so integrasion al regno de Spagna, łe Asturie łe 'a fornìo ła corte spagnoła de aristocràteghi de alto rango e i ga xugà un inportante roło inte ła cołonixasion de łe Meriche.
Durante el XVI secoło el teritorio el riva a contar par ła prima olta 100.000 abitanti, numaro che el se radopia in tel secoło sucesivo in seguito a l'introdusion del formenton da l'America.
thumb|180px|left|Gaspar Melchor de Jovellanos Durante el XVIII secoło, łe Asturie i era uno dei çentri de l'Iłuminixmo spagnoło. El rinomà pensator Benito de Feijoo el s'era stabiłìo inte el monastièr benedetin de San Vicente de Oviedo. Gaspar Melchor de Jovellanos, n'erudito e inportante riformator e połitico del tardo XVIII secoło, l'è nato inte ła sità costiera de Gijón.
L'8 majo del 1808, ła Junta General del Prinçipato de Asturie ła dichiara guera a ła Françia e ła se proclama sovrana, creandose un propio exerçito e inviando anbasiatori inte i paexi foresti.
A partir dal 1830 se scominsia a sfrutar el carbon e el fero, dando inìsio a ła rivołusion industriałe inte ła comunità. Più tardi se sarea xviłupà l'industria siderurgica e naval. Al steso tenpo se verifica na signifegaiva emigrasion inte łe Meriche, prinçipalmente in Argentina, Uruguay, Cuba e Mèsego. Quei che ga fato fortuna oltremare, generalmente ciamè 'Indianos', i ga de frecuente fato ritorno in patria pieni de schei. L'eredità de ste riche famee l'è oncora vixìbiłe in łe Asturie: ła rejon l'è piena de ste grande vile moderniste, nonché de istitusion culturałi come scołe e biblioteche publiche.
El 6 otobre 1934 łe Asturie i'è teatro de una sołevasion, conposta prevalentamente da minatori, contro l'entrata de ła CEDA in tel goerno, che i considerava un avansamento del fasixmo in Spagna. I avegnimenti asturiani, noti come Rivołusion de łe Asturie, i'è considerè parte de un proceso più anpio ciamà Rivołusion del 1934, che ga avù ła Catałogna e apunto łe Asturie come prinçipałi foghi de ła ribełion.
Quando a ła fin Franco l'otien el controło de tuta ła Spagna, łe Asturie — tradisionalmente łighè a ła corona spagnoła— łe vien senplicemente denominè Provinçia de Oviedo fin a ła morte de Franco inte el 1975. El vecio nome de ła provinçia el vien restaurà dopo el ritorno de ła democrasia in Spagna, in tel 1937.
In tel 1982 łe Asturie łe diventa na comunità autonoma a l'interno de ła strutura teritoriałe decentrałixà stabiłia da ła Costitusion del 1978. El goerno rejonałe asturian el ga anpie conpetense in inportanti materie come ła sanità, l'educasion e ła protesion de l'anbiente.
Fortemente colpìo da ła riconversion industriałe dei ani '90, el Prinçipato el punta deso al turixmo, tentando de potensiar łe so abondanti risorse paexajistiche e naturałi.
Atualmente el major movimento sociałe che łe Asturie łe vive l'è queło de ła łota par ła ofiçiałità de l'asturian; se asiste parimenti a n'aumento del movimento nasionałista asturian, nonostante el sia mai sta bon de otegner raprexentasion drento ła Junta General.
Łéngue
right|thumb|210px|Mapa łinguistica de łe Asturie Ła soła łéngua ofiçiałe de łe Asturie l'è el spagnoło. Tutavia, ve se parla anca ła łéngua asturiana (bable), proteta da ła Ley 1/1998, de 23 de marzo, de uso y promoción del bable/asturiano ('Łeje 1/1998, del 23 marso, de uxo e promosion del bable'). Inte ła parte oçidentałe de łe Asturie se parla anca eonaviego e ła so promosion l'è senpre regoła da ła Łeje 1/1998. Se l'eonavian l'è un continuum diałetałe o na varietà de ła łéngua gałisiana l'è oncora ojeto de dibatito e comunque el so uxo inte ła aministrasion asturiana l'è minor se paragonà a l'uxo de l'asturian. Ghè un proceso in corso par canbiar tuti i nomi dei posti de łe Asturie inte el so nome tradisional in asturian o eonaviego.
Gastronomia
thumb|right|200px|Ła Fabada asturiana, un tipico piato asturian Seben łe Asturie łe sia conosùe prinçipalmente par via del pese, el piasè noto piato rejonałe l'è ła fabada asturiana, un rico stufato fato co łe fave (fabes), spała de porco (lacón), lugànega nera (morcilla), ługanega picante (chorizo) e xaferan (azafrán).
I formai asturiani i'è famoxi in tuta Spagna e anca; łe Asturie i'è difati de frecuente ciamè ła tera dei formai (el país de los quesos) par via de ła cuałità e ła difarenti tà del prodoto in sta rejon. El più famoxo l'è el cabrales.
In quanto a dolçi, el più tradisionałe l'è el rixo col łate (arroz co leche) e łe casadiellas, sfoiadine ripiene de fruta seca come noxe, mandorle e noxełe tritè, misiè col sucaro e na scianta moie de łiquor.
Economia
Par secołi ła spina dorsałe de l'economia asturiana l'è stà l'agricoltura e ła pesca. Anca ła produsion de łate e dei so derivati l'era tradisionałe, ma el so gran xviłupo l'è stà conseguensa de l'espansion econòmega dei tardi ani '60. Al dì d'ancó i prodoti de ła Central Lechera Asturiana i vien comerciałixà in tuta Spagna.
El prinçipal canpo inte i tenpi moderni l'era tutavia l'industria mineraria del carbon e ła produsion de aciaio: ai tenpi de ła ditatura de Francisco Franco, łe Asturie i era el çentro de l'industria siderurgica spagnoła. Ła ałora inprexa siderurgica statałe ENSIDESA l'è deso parte de ła privatixà Aceralia, apartenente al grupo Arcelor. L'industria el ga creà tanti posti de łaoro, che i ga portà a na signifegaiva migrasion da altre rejoni spagnołe, in particołare Extremadura, Andałusia e Castilia e Leon.
Łe industrie siderurgica e mineraria i'è deso in declino, par via de ła conpetision de l'est Europa, i alti costi de produsion e el declino de ła domanda globałe de aciaio. El taso de cresita de l'economia rejonałe l'è soto ła mèdia spagnoła, nonostante inte i ultimi ani ła cresita del setor tersiario l'abia jutà a ridur l'alto taso de dixocupasion asturian. Fora da łe sità pì grose (Gijón e Oviedo) ga verto grosi çentri comerçiałi, mentre ła senpre prexente industria ediłisia ła par continuar a prosperar.
Łe Asturie łe 'a beneficià fin dal 1986 dei investimenti de l'Union europea in strade e altre infrastruture esensiałi, anca se ghè stà de łe controversie su come i fondi i'è spexi, par exenpio, inte łe pension dei minatori.
Demografia
[[Imàjine:Demografia Asturias 2005.png|thumb|right|300px|Variasion de ła popołasion par comun. Verdo: aumento, roso: diminuzion de popołasion (Dati INE 2004-2005)]] Łe Asturie łe gavea al 2007 1 074 862 abitanti (INE, el 2,38% del total nasional. Ła so densità de popołasion, de 101,4 abitanti par km² al 2007, l'è łegermente superior a ła mèdia spagnoła.
Ła popołasion ła se caraterixa par el più alto taso de mortałità de Spagna (12 par miłe) e el più baso taso de natałità (6 par miłe), che i ga fato si che ła popołasion ła vaga vanti a diminuir xa dal 1987. Inte l'ultimo ano ła popołasion de łe Asturie el ga subìo na łejera riprexa inputà par de più a łe grande sità (Oviedo e Gijón i ga visto aumentar ła so popołasion de 2500 e 3000 abitanti rispetivamente) e a altri 17 comuni. Inte i altri el ga continuà a diminuir. L'è signifegaivo el spopołamento ne ła xona de łe miniere e ła łejera disexa de ła popołasion de Avilés.
Ła parsentuałe de foresti l'è del 2,81% (INE 2006), tre olte manco de ła mèdia spagnoła e davanti a łe sołe Gałisia e Extremadura. Łe prinçipałi nasionałità prexenti i'è l'ecuadoregna (14,76% sul totałe dei foresti), ła cołonbiana (9,01%) e ła portoghexe (7,34%).
Atrasion turistiche
thumb|250px|Ła regenta e ła catedral de Oviedo Inte el 1985, l'UNESCO el ga dichiarà i monumenti de Oviedo e del Regno de łe Asturie Patrimonio de l'Umanità. Sta dichiarasion ła ciapa dentro: ła Camara Santa de ła Catedral de Oviedo e ła Baxiłica de Santullano, modernamente ciamà San Julián de los Prados, situè a Oviedo e de l'epoca de Alfonso II; San Miguel de Lillo e Santa María del Naranco', tute e do a łe falde del monte Naranco' inte i dintorni de Oviedo e Santa Cristina de Lena visin a Pola de Lena, tute e tre de l'epoca de Ramiro I e infin ła Foncalada, na fontana publica situà in la calle de Foncalada in pieno çentro de Oviedo e risałente a l'epoca de Alfonso III.
Atrasion prinçipałi
Oviedo, ła capital de łe Asturie: na neta, pitoresca sità co un vario patrimonio architetonico. Santa María del Naranco e San Miguel de Lillo, rispetivamente na cexa preromanica e un pałaso, costruìi dal primo re asturian sul monte Naranco, a nord de ła çità.
El Parco nasional Picos de Europa e altre parte de ła cadena montagnoza asturiana: el pì famoxo monte del parco l'è el Picu Urriellu (2519 m), conosùo anca come El Naranjo de Bulnes, na cima a forma de mołar che durante łe sere de sołe ła ciapa un bel cołor naransa, da qua el nome. Tenpo parmetendo, ła pol esar vista ciaramente dal paexe de Camarmeña, visin a Poncebos, a sud de Arenas de Cabrales.
El santuario de ła Vergine Maria de Covadonga e i łaghi montani (Los Lagos), visin a Cangas de Onís: secondo ła łejenda, inte l'VIII secoło ła Vergine l'avarea benedìo łe forse cristiane asturiane segnałàndoghe el momento justo par atacar i mori conquistatori, ciapandołi quindi de soprexa. Se ritien quindi che ła Reconquista ła sia scomisià propio da qua.
Altri posti de intarese
thumb|250px|Łago Somiedo
Aria
Łe Asturie i'è servìe da l' Aeroporto Internasional de łe Asturie (OVD ), a 40 kilometri da Oviedo, visin a ła costa nordoçidentałe e a ła sità industriałe de Avilés.
Łe Asturie orientałi i'è façilmente acesìbiłi anca da l' Aeroporto de Santander , ciapando l'aereo fin lì e guidando po' verso łe Asturie, che łe pol esar rajunte in |manco de un'ora de guida.
Mar
El Musel (el porto de Gijon) l'è bon de riçevar nave da crocera de tute łe tae. El çentro sità l'è distante sołi 4 km e l'Autorità Portuałe ła fornise n'apoxito cołegamento de autobus che el parmete ai pasejeri de avantajarse de łe oportunità culturałi, gastronomiche e comerçiałi che Gijón ła ofre.
Treno
Ła rete feroviaria nasionałe spagnoła RENFE ła serve anca łe Asturie; i treni i parte regołarmente da e par l'interno de ła penìzoła. Łe fermade prinçipałi i'è ła capital de ła rejon, Oviedo, e ła prinçipałe sità costiera, Gijón. Diversamente, ła conpagnia feroviaria FEVE ła cołega el çentro de ła rejon co łe Asturie orientałi e oçidentałi.
Autobus
Ghè anca un anpio servisio de autobus gestìo da ła conpagnia ALSA . El cołega Avilés, Gijón, Oviedo e Mieres co Madrid e altre sità majori, diverse olte al dì. Altri coligamenti i'è ativi co łe sità de Barcelona, Salamanca, León, Valladolid, La Coruña, Bilbao, Sibilia, San Sebastián, Parise, Bruxelles e Nisa, par nomenarghene qualcheduna.
Muxica
Ła muxica e ła dansa i'è varie e propie de ła rejon. El strumento più carateristico e raprexentativo de ła Asturie l'è ła gaita, na baga a tri tubi de cui uno par supiar (soplete) e do sonori (roncón e punteru), che se uxa in numaroxe danse popołari, sonà aconpagnà dal tanburo ma anca da altri strumenti come ła fixarmonica o el clarineto.
El canto tradisional più raprexentativo del Prinçipato l'è ła tonada ne łe so diverse varianti. En sto canpo se distingue el łaor de Joaquín Pixán, conosùo anca par esar un gran tenor.
L'ino asturian
L'ino asturian Asturias, patria querida l'era na canson popołare adotà come ino de ła rejon e formałixà da ła Ley 1/1984, de 27 de Abríl.
Secondo un mito popołare, sta canson ła sarea cantà da i inbriaghi de tuta Spagna; in realtà, l'è probàbiłe che sta diçeria ła sia stà introdota ai tenpi de ła goera çivile spagnoła da i franchisti par screditar łe Asturie, in quanto ła canson l'era nata a l'interno de ła comunità dei minatori, un çentro del sóçiałixmo spagnoło. De łe varianti de l'ino i'è stè uxe anca da i republicani durante ła goera çivile e ła rivolta dei minatori del 1934 che 'a precedùo ła goera.
Spor
thumb|230px|Stasion siistica de Valgrande-Pajares Ła prinçipal squadra de bałon del Prinçipato l'è el Real Sporting de Gijón che l'è stà par 36 stajoni in prima divixion e che el conta 6 partesipasion europee; atualmente el miłita in ła 1ª divixion de ła łiga spagnoła. Segue in inportansa, par via de l'alto numaro de tifoxi, el Real Oviedo, che el ga miłità par 38 stajoni in ła 1ª divixion e che el conta 1 partesipasion europea, nonostante el miłita deso in 3ª divixion. Inoltre łe Asturie łe ga altre do squadre che miłita in 2ªB, el Marino de Luanco e el Real Sporting B.
Squadre asturiane che miłita inte ła masima categoria dei rispetivi spor i'è:
El piłota Fernando Alonso l'è uno dei prinçipałi protagonisti de ła Formuła 1 dei primi ani del III miłenio.
L'ex xugador de bałon del Barçełona Luis Enrique e l'atuałe çentravanti de ła nasionałe spagnoła David Villa nonché xugador al Vałensia, i'è tuti e do asturiani.
El siclista Josè Luis Rubiera dito "Chechu", gregario de Lance Armstrong e vinicitor de do tape al Giro d'Italia, l'è nativo de Gijón.
Un avenimento sportivo pitosto popołare inte łe Asturie l'è el Descenso Internacional del Sella, prova de canoa/kayak co parteçipanti da vari paexi e che se çelebra propio inte łe Asturie fin dal 1930. Co sto avenimento ga inìsio ła stimana Internacional de Piragüismo in Asturias, che ła finise col Descenso Internacional del Cares.
Inte łe Asturie existe anca dei spor autoctoni co anpio seguito de tifoxi. De sti qua el più inportante l'è el xugo dei biriłi, che inte łe Asturie el se pràtega in varie modałità.
Inportanti i'è anca i spor invernałi e de montagna. Se distingue ła stasion siistica Valgrande-Pajares, una de łe prime inaugurè in Spagna (1954).
Wislikofen
el xe on comun del distreto de Zurzach che el fa parte del canton Argovia in Svisara
Mésandans
Mésandans el xe on comun de   222 abitanti del departemento de Departemento de Doubs che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Vieillevie
Vieillevie el xe on comun de   111 abitanti del departemento de Cantal che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Granda potensa
La locusion granda potensa, inte el lenguajo stòrego-diplomàtego, ła se dòpara par dirghe a un Stato bon de doparar ła so influensa a liveło mondiałe. El ze un conceto de creasion eoropea, doparà fin dal Congreso de Viena, ma el ze sta dopo estendesto in ànbiti mondiałi de łe rełasion internasionałi.
Grande potense par data
Toła cronołòzega dei Stati che i ze stai considerai grande potense dal Congreso de Viena al dì de uncó. Da tegner d'òcio che, par cheło che revarda ła situasion pòstera al 1945, łe idee frecuentemente łe ze in contrasto so cuałi Stati inclùdar cofà zonta ai sìncue menbri permanenti del Consejo de Seguresa.
Le Péage-de-Roussillon
Le Péage-de-Roussillon el xe on comun de 6 680 abitanti del departemento de Isère che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Pradines (Lot)
Pradines el xe on comun de  3 467 abitanti del departemento de Lot che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Kapelle
el xe on comun dei Paexi Basi, situà inte ła provinsa de Xełanda.
Kirchschlag
el xe on comun marcà del distreto de Zwettl che el fa parte del stato de ła Basa Àustria in Austria
Villy-le-Moutier
Villy-le-Moutier el xe on comun de   339 abitanti del departemento de Côte-d'Or che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Ruesca
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Saragosa, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Aragona.
Mouhet
Mouhet el xe on comun de   414 abitanti del departemento de Indre che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Montalto Dora
el xe on comun inte la provincia de Turin chel fa parte de la rejon Piemonte
Lournand
Lournand el xe on comun de   331 abitanti del departemento de Saône-et-Loire che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Montaldo Torinese
el xe on comun inte la provincia de Turin chel fa parte de la rejon Piemonte
Noord-Beveland
el xe on comun dei Paexi Basi, situà inte ła provinsa de Xełanda.
Lornay
Lornay el xe on comun de   560 abitanti del departemento de Alta Savoia che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Mignéville
Mignéville el xe on comun de   187 abitanti del departemento de Meurthe-et-Moselle che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Lourdoueix-Saint-Pierre
Lourdoueix-Saint-Pierre el xe on comun de   773 abitanti del departemento de Creuse che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Geraci Siculo
el xe on comun inte la çità metropolitana de Pałermo chel fa parte de la rejon Sicilia
Lanischie
l'è un comun inte la Istria, rejon de la Croasia.
Ahéville
Ahéville el xe on comun de   69 abitanti del departemento de Vosges che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Sainte-Marie-du-Lac-Nuisement
Sainte-Marie-du-Lac-Nuisement el xe on comun de   268 abitanti del departemento de Marne che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Ortodosia
L'ortodosia (dal greco όρθος, "drito" e δόξα, "opinion", "dotrina") la xe la piena aprovasion de i prinsipi de na dotrina. La paroła la vien doprà in materia de rełijon, la vien contrastà da ł'eresia o eterodosia.
Araujuzon
Araujuzon el xe on comun de 194 abitanti del departemento de Pyrénées-Atlantiques che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Baldingen
el xe un comun del distreto de Zurzach che el fa parte del canton Argovia in Svisara
Valailles
Valailles el xe on comun de   384 abitanti del departemento de Eure che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Viserny
Viserny el xe on comun de   178 abitanti del departemento de Côte-d'Or che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Kottes-Purk
el xe on comun marcà del distreto de Zwettl che el fa parte del stato de ła Basa Àustria in Austria
924 v.C.
El 924 v.C. (CMXXIV v.C in numari romani) el xe on an del X sècoło v.C..
Wihr-au-Val
Wihr-au-Val el xe on comun de  1 263 abitanti del departemento de Alto Reno che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Vinassan
Vinassan el xe on comun de  2 646 abitanti del departemento de Aude che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Estavar
Estavar el xe on comun de 472 abitanti del departemento de Pyrénées-Orientales che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Everest
__HIDDENCAT__
El xe ła montagna pì alta del mondo, ła so altesa ła xe de 8.484 metri sol liveło del mare.
Oronimo
Everest el xe un nome conià da łi britanegjhi inte el XIX secoło, in onor del goernador xeneral de ła India, George Everest. El vien ciamà in tibetan ཇོ་མོ་གླང་མ, in pinyin Qomolangma, ("mare del universo"). In cinexe 珠穆朗瑪峰, pinyin Zhūmùlǎngmǎ Fēng. El nome nepalexe el xe Sagaramāthā (सगरमाथा, in sanscrito "dio del cieło"), ideà dal 'storego nepalexe Baburam Acharya e adotà ufiçalmente dal goerno del Nepal al inìsio dei ani sesanta.
Ohis
Ohis el xe on comun de   303 abitanti del departemento de Aisne che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Menoncourt
Menoncourt el xe on comun de   390 abitanti del departemento de Teritorio de Belfort che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Fontaine-le-Pin
Fontaine-le-Pin el xe on comun de   357 abitanti del departemento de Calvados che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Quincampoix-Fleuzy
Quincampoix-Fleuzy el xe on comun de 396 abitanti del departemento de Oise che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Breil-sur-Roya
Breil-sur-Roya el xe on comun de  2 158 abitanti del departemento de Alpe Maritime che el fa parte del rejon Provensa-Alpe-Costa Axura in Fransa.
Oeyreluy
Oeyreluy el xe on comun de  1 508 abitanti del departemento de Landes che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Aveluy
Aveluy el xe on comun de 522 abitanti del departemento de Somme che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Cambrai
Cambrai el xe on comun de  32 558 abitanti del departemento de Nord che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Le Vernet (Ariège)
Le Vernet el xe on comun de   708 abitanti del departemento de Ariège che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
La Chapelle-la-Reine
La Chapelle-la-Reine el xe on comun de  2 418 abitanti del departemento de Seine-et-Marne che el fa parte del rejon Île-de-France in Fransa.
Métabief
Métabief el xe on comun de  1 196 abitanti del departemento de Departemento de Doubs che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Middelburg
el xe on comun dei Paexi Basi, situà inte ła provinsa de Xełanda.
Lixignan
l'è un comun inte la Istria, rejon de la Croasia.
Monastièr Santi
El Monastièr Santi (𑀲𑀦𑁆𑀢𑀺) el ze un monastièr budista theravāda in Malèzia.
Vaux-sur-Mer
Vaux-sur-Mer el xe on comun de  3 798 abitanti del departemento de Charente-Maritime che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Mercatino Conca
Mercatino Conca (Marcadèn dla Conca in diałeto pesarés) el xe on comune de 1030 abitanti de ła provincia de Pesaro e Urbin.
Trévron
Trévron el xe on comun de 686 abitanti del departemento de Côtes-d'Armor che el fa parte del rejon Bretagna in Fransa.
Thoiras
Thoiras el xe on comun de 436 abitanti del departemento de Gard che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Emanuele Zuccato
Emanuele Zuccato, (Vicensa, 13 de łujo, 1899 – Vicensa, 23 de otobre, 1967) el ze stà un scritor itałian.
Pavone Canavese
el xe on comun inte la provincia de Turin chel fa parte de la rejon Piemonte
923 v.C.
El 923 v.C. (CMXXIII v.C in numari romani) el xe un an del X sècoło v.C..
Chelun
Chelun el xe on comun de   349 abitanti del departemento de Ille-et-Vilaine che el fa parte del rejon Bretagna in Fransa.
Cazals (Tarn-et-Garonne)
Cazals el xe on comun de   225 abitanti del departemento de Tarn-et-Garonne che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Lupersat
Lupersat el xe on comun de   302 abitanti del departemento de Creuse che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Sainte-Marie-à-Py
Sainte-Marie-à-Py el xe on comun de   198 abitanti del departemento de Marne che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Le Sappey-en-Chartreuse
Le Sappey-en-Chartreuse el xe on comun de  1 121 abitanti del departemento de Isère che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Max Pezzali
Max Pezzali, a l'anagrafe Massimo Pezzali (Pavia, 14 de novenbre 1967), el ze un cantaudor itałian.
Wildenstein
Wildenstein el xe on comun de   180 abitanti del departemento de Alto Reno che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Vitteaux
Vitteaux el xe on comun de  1 074 abitanti del departemento de Côte-d'Or che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Orville (Loiret)
Orville el xe on comun de   119 abitanti del departemento de Loiret che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Max Pezzali
Deventà famoxo come ła voze dei 883, grupo fondà insenbre a l'amigo Mauro Repetto inte'l 1991, dal 2004 Pezzali el ga intraprendesto na cariera da sołista, abandonando definitivamente el marchio "883".
Riformismo
In Sciense pułitighe el riformismo el'è on metodo de asion Pulitiga che el se contrapone a ła Rivołusion e al Conservatorismo.