cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sagrada Familia
right|thumb|250px|Vista de ła catedral da nord thumb|upright thumb|upright Ła Sagrada Família, nome conpleto in łéngua catałana Temple Expiatori de la Sagrada Família (Ténpio espiatorio de ła Sacra Faméja) de Barçełóna, Catałogna, ła xe el cavolaóro de Antoni Gaudí, architet spagnol.
Das Lied der Deutschen
Von Fallersleben riferise Das Lied der Deutschen a ła tanto spaxemada unifegasion todesca, siendo ben consapevołe, che soło che na Xermania unìa sarìa stà in grao de poner fenimento a ła połitega espansionistega de ła Fransa de l'epoca. Infati ła canson l'è devegnesta par łongo tenpo l'ino del movimento todesco par l'unifegasion.
Sagrada Familia
El se trata de na baxełega Católega Romana (no de na catedral - ła catedral de Barçełóna ła xe ła Catedral de Santa Eułałia, na costrusion gòtega del tardo medio-evo).
Projeto
El projeto el xe baxà sìa su łe version ricostruìe dei projeti e dei modełi perdésti inte un inséndio inte el 1936), intacà durante la Guera siviłe Spagnoła dai republicani a l'atelier de Gaudì, che el ga desfà tante tołe projetuałi del sèłebre architet, sìa su adataménti moderni.
Das Lied der Deutschen
Co'l cròło de l'inpero striaco das Lied der Deutschen xe stà seliesta cofà ino nasionałe da ła Republega de Weimar. Hitler inveçe ga seliesto solchè ła prima strofa come ino (seguìa da ła canson naxista Horst-Wessel-Lied'''), stravolxendo par intièro el senso de łe parołe otosentesche del Lied der Deutschen.
Sagrada Familia
Projeto
Ogni part del dixegno ła xe rica de sinbołismi cristiani mìstisi, visto che Gaudì el considerava ła Ceza Catòłica "l'ùltimo grando santuario de ła cristianità". I aspeti che i colpise de pi łe xe łe do tóre fuxołae. In total łe xe previste 18 tóre, raprexentanti in órden de altésa: i dódexe apòstołi, i quatro vangełisti, ła Madona e, ła pi alta de tute, Jesù. Łe tóre dei vangełisti łe sarà sormontae da sculture dei só sìnbołi tradisionałi: un On (Omo), un Toro, na Łaguia, e un Łeon. Ła tóre de Cristo ła sarà sormontada da na Cróxe xigante: l'altésa total de łe tóre ła sarà inferior al metro a qûeła del Montjuïc, visto che Gaudì el credéa che el só laóro no'l vése da pasar via qûeł'a de Dìo. Łe do tóre łe xe sormontae da grasp de ua, che i raprexenta el fruto spiritual.
Das Lied der Deutschen
Orixeni e contesto storego
Tre xe i ini del Deutsches Reich. El Kaiserlied, canto dinastego so ła mełodia de l'ino britànego, versi del poeta Harries. No'l xe un omagio clàsego del popoło al prinsipe: serve par łe ponpe ufisiałi. L'ino popołar de ła Xermania xe inveçe ła Wacht am Rhein, Sentinèła sol Reno, rexo çełebre, drìoman a łe pretexe espansionisteghe de ła Fransa, che ga portà a łe c.d. "crixe del Reno inte el 1840. El terzo ino, "Deutschland, Deutschland über alles, no xe ch'el famoxo ino de Haydn, par el cuało el poeta von Fallersleben gaveva scrivesto inte el 1841 dei versi pien de sentimento nasionałe. El muxicista striaco ga fenìo sta mełodia inte el 1797 par l'inperador Francesco II so versi del poeta Haschka e'l xe restà ino ufisiałe striaco (Kaiserhymne) Gino Visonà.
Sagrada Familia
Projeto
Ła Ceza ła varà tre grande fasae, ła Fasada de ła Natività, ła Fasada de ła Gloria (incóra da finir), e ła Fasada de ła Pasion. Sta ùltima ła colpise in maniera particołar par' i so personaji fini, tormentai, conprexa ła figura del Cristo tonfà su ła Cróxe. Sti dixegni controversi i xe òpara de Josep Subirachs.
Das Lied der Deutschen
Orixeni e contesto storego
Inte el 1841 ła Xermania ła jera oncora dividesta in un mucio de stati, segondo i confini stabiłìi dal Congreso de Viena: l'unidà ła jera ben łonxi a vegnir. On primo tentadivo de riunifegasion sarìa fałìo inte el 1848 e l'obietivo xe stà ciapà soło inte el 1871 ad ópara de Bismarck. Par cuesto ła Xermania ga visùo in chełi deseni un fermento culturałe anałogo a cueło del Risorximento itałian. Sto cuà el xe vero signifegado del çełebre e de frecuente straintendesto incipit del 'ino, Deutschland über alles: l'unidà de ła patria gavea da èsar el primo e pì inportante pensier de paromo. Fallersleben, pien de fervor patriotego, ga conponesto el testo in tre strofe e, non siando muxicista, ło ga adatà so ła mùxega de l'Ino inperiałe striaco de Haydn. E cusì el brano, ino in Austria, se ga diramà in Xermania come canto patriotego. Ła Confederasion xermanega prima e l'Inpero todesco drìoman gavea el so ino, conpagno a cueło del Regno Unìo. Dopo ła prima guera mondiałe e ła rełativa sconfita, inte el 1922 ła nova Republega todesca ga deçidesto de canbiar ino, tanto pì che in chel periodo, ad opera del cancelier Renner, l'Austria gavea renonsià a ła mełodia de Haydn, e cusì el canto patriotego de Fallersleben xe devegensto ino todesco. Inte el 1929 l'Austria ga riadotà l'ino e ghe xe stà cusì guałivésa muxegałe so do testi desconpagni. Co l'anesion da parte de ła Xermania naxista del teritorio striaco inte el 1938 (avegnimento conosùo come Anschluss), Hitler ga faxesto sì che l'ino todesco (solchè ła prima strofa) el deventase tałe anca par ła desconparìa Austria.
Sagrada Familia
Projeto
Aree specifiche del santuario le sarà, da quel che se pol presùmar, designàe a rapresentar vari conceti religiosi come: santi, virtù, pecadi e conceti secolari come le rejoni de la Spagna.
Das Lied der Deutschen
Orixeni e contesto storego
A cauxa del naxismo, che ga adotà na interpretasion a pròpio vantagio de łe prime parołe del testo (Deutschland über alles, über alles in der Welt, "Ła Xermania sora a tuto, sora a tuto inte el mondo"), drìoman l'ino xe deventà sìnboło de opresion par tanti popołi europei. Drìo ła segonda guera mondiałe i Ałeai ghe n'a proibìo l'uxo, mentre ła rixorxesta Austria se ga orientà verso un novo ino. Intanto, inte el 1949, inte ła xona de ocupasio sovietega ga nasesto ła Republica Democratega Todesca (DDR) che ga adotà l'inn Auferstanden aus Ruinen ("Rixorxesti da łe rovine") del conpoxidor Hanns Eisler (1898-1962) co testo del ministro Johannes Becker. Ałora i Stati Unii d'America ga aconsentìo a ła creasion de ła Republega Federałe de Xermania (BRD); par cuesta se ga adotà el novo ino Land des Glaubens del conpoxidor Hermann Reutter (1905-1984), che parò no xe piaxesto ai todeschi. Perciò, dopo sołi do ani, inte el 1952 se ga deçidesto de repristinar ła mùxega de Haydn co l'utiłixo de ła soła tersa stansa de l'ino, che çita i vałori condividesti dai stadi democrateghi (Einigkeit und Recht und Freiheit, "Unidà, giustisia e łibartà") par no crear małintexi, evitando sora-de-tuto, inte ła prima strofa, ła çitasion dei confini (da ła Mosa fin a ła Memel, da l'Àdexe fin al Picoło Belt) che che i se cata tuti (eçeto el mar Baltego) al de fora de l'atuałe teritorio todesco, ma che a l'epoca de ła conpoxision dełimitava efetivamente i teritori todeschi.
Sagrada Familia
Projeto
La modelasion al computer la se ga resa necesaria par darghe forma a vari elementi, come i pilastri interni de la cesa. Defati grasie a l'uso de sti programi e de determinadi machinari se pole finalmente realizar tochi identici intrà de lori, così come Gaudí el li gaveva imaginà.
Das Lied der Deutschen
Cronołoxìa
L'ino el xe sità in ben ùndexe conpoxision de mùxega clàsega.
Testo
Deutschland, Deutschland über alles,
wenn es stets zum Schutz und Trutze
brüderlich zusammenhält.
Von der Maas bis an die Memel,
von der Etsch bis an den Belt:
Villexanton
Villexanton el xe on comun de   201 abitanti del departemento de Loir-et-Cher che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Das Lied der Deutschen
Testo
über alles in der Welt.
Deutsche Frauen, deutsche Treue,
sollen in der Welt behalten
ihren alten schönen Klang.
deutscher Wein und deutscher Sang.
Einigkeit und Recht und Freiheit
für das deutsche Vaterland!
brüderlich mit Herz und Hand!
Saint-Pons-la-Calm
Saint-Pons-la-Calm el xe on comun de 438 abitanti del departemento de Gard che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Das Lied der Deutschen
Testo
sind des Glückes Unterpfand.
Blüh im Glanze dieses Glückes,
blühe deutsches Vaterland. Xermania, Xermania, al de sora de tuto
al de sora de tuto inte el mondo,
purché par protesion e defexa
se riunisa fradernamente.
Da ła Mosa fin a ła Memel
da l'Àdexe fin al Belt:
Xermania, Xermania, al de sora de tuto
al de sora de tuto el mondo.
Done todesche, fedeltà todesca,
vin todesco e canto todesco,
ga da mantegnir inte el mondo
el so antigo, bel son.
Che i ne ispire a nobiłe asion
vin todesco e canto todesco.
Unidà, justisia e łibartà
par ła patria todesca!
Aspiremo ànemo a cuesto,
xe ła garansia de ła fełiçità.
Fiorisi inte el fulgor de sta xogia,
fiorisi, patria todesca!
Montigny-le-Franc
Montigny-le-Franc el xe on comun de   142 abitanti del departemento de Aisne che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Liverdun
Liverdun el xe on comun de  6 087 abitanti del departemento de Meurthe-et-Moselle che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Colleretto Giacosa
el xe on comun inte la provincia de Turin chel fa parte de la rejon Piemonte
Liverpool F.C.
El Liverpool F.C. xe na scuadra de bałon inglexe. Una de łe pi forti. Ciamada anca I Reds. Xe stà fondà intel 1892. Xuga al stadio Anfield. thumb|left|400px|Stadio Anfield
Giremoutiers
Giremoutiers el xe on comun de   172 abitanti del departemento de Seine-et-Marne che el fa parte del rejon Île-de-France in Fransa.
Casteldaccia
el xe on comun inte la çità metropolitana de Pałermo chel fa parte de la rejon Sicilia
Guéret
Guéret el xe on comun de  13 161 abitanti del departemento de Creuse che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Vito Badalamenti
Fioło del pì noto boss Gaetano Badalamenti el xe ricercà dal 1995, par asociazion de tipo mafioxo, e dal 22 de novembre del 2000 el xe stà spicà intełi soi confronti un mandato d'aresto internazionałe. . El xe tra i trenta pì pericołoxi criminałi ricercà da łe forze de l'ordine itałiane.
Mancenans
Mancenans el xe on comun de   308 abitanti del departemento de Departemento de Doubs che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Vito Badalamenti
A l'inizio de ła seconda guerra de mafia, Vito Badalamenti el lasia Cinisi insieme al pare intel 1981 par emigrar prima in Brasile, poi in Spagna dove el viene arestà insieme al padre par l'afare "Pizza connection". Estradato da ła Spagna verso i Stati Uniti intel 1984, el trascore quattro ani in gałera poiché no el paga la cauzion de diversi miłioni de dołari. Ała fin del proceso, mentre el pare sarà condanà a 45 ani de gałera, lu el sarà asolto da łe accuse. .
In Italia, el viene condanà a sie ani de reclusion intel ambito del proceso "Maxi quater" a Cosa nostra.
La stampa la ga acredità Vito Badalamenti come latitante a l'estero, in Brasile o in Australia, da dove el continuarìe a gestir afari co la mafia americana e co queła siçiłiana.
Salignac-de-Mirambeau
Salignac-de-Mirambeau el xe on comun de 164 abitanti del departemento de Charente-Maritime che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Salérans
Salérans el xe on comun de   90 abitanti del departemento de Hautes-Alpes che el fa parte del rejon Provensa-Alpe-Costa Axura in Fransa.
Paris Saint-Germain Footbal Club
El Paris Saint-Germain Footbal Club xe na scuadra de bałon francexe, co sede a Parixe. Una de łe pi forti e fondà intel 1970.
Agenvillers
Agenvillers el xe on comun de   228 abitanti del departemento de Somme che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Wormerland
el xe un comun dei Paexi Basi, situà inte ła provinsa de l'Ołanda Setentrionałe.
Gema
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Zamora, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Luçay-le-Mâle
Luçay-le-Mâle el xe on comun de  1 366 abitanti del departemento de Indre che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Chavanatte
Chavanatte el xe on comun de   154 abitanti del departemento de Teritorio de Belfort che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Garanou
Garanou el xe on comun de   159 abitanti del departemento de Ariège che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
975 v.C.
El 975 v.C. o p. de C. (CMLXXV v.C in numari romani) el xe un an del X sècoło v.C..
Tagsdorf
Tagsdorf el xe on comun de   294 abitanti del departemento de Alto Reno che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Librilla
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Murcia, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma de Murcia.
Ino de la Federasion Rusa
L'Ino de Stato de ła Federasion Rusa (in ruso: Государственный гимн Российской Федерации, Gosudárstvennyj gimn Rossíjskoj Federácii), conosùo anca cofà Ino de ła Federasion Rusa ( Gimn Rossijskoj Federacii), el ze l'atuałe ino nasionałe de ła Rusia, adotà co decreto presidensiałe de'l 20 de desenbre 2000 in sostitusion de'l presedente (Canto Patriotego) introduzesto inte'l 1991 al momento de ła disołusion de l'Union soviètega.
Istòria
Ła nesesità de aver un novo ino ła zera stà esprimesta da'l presidénte ruso Putin drioman łe imàjini de łe Ołinpiadi de Sydney 2000 in cui i atleti rusi no i cantava durante łe premiasion poiché, nonostante vari tentativi, no i se jera mai riusìi a catar un novo testo adato par el Canto Patriòtego. Ła sielta de reutiłizar ła mełodia de'l vecio, ma séłebre, ino nasionałe soviètego tutavia el ga susità łe critiche dei oponidori de Putin, che i ło ga zudegà un paso verso ła "ri-sovietizasion" de ła Rusia. I oponidori i zera favorevołi a l'adosion de L'addio della Slava (in ruso: Прощание Славянки - Proščanie Slavjanki) na marcia patriòtega resałente a'l 1912 conosesta da'l mestro Vasilij Ivanovič Agapkin (Василий Иванович Агапкин) e dezà uzada da l'Armada Bianca de Aleksandr Vasil'evič Kolčak so'l fenir de ła Prima guera mondiałe. Brano paraltro frecuentemente sonà da bande miłitare in ocazion ofisiałe cuałe ad ezenpio ła Parada de ła Vitoria (Парад Победы / Parad Pobedy). Da védar ła sielta de L'adio de ła Slava cuało brano de serada de ła parada miłitar, avesta łogo el 19 de majo 2010 a Mosca, par ła sełebrasion de ła vitoria ruso-soviètega so łe trupe todesche. Altri intełetuałi invese i ga proponesto adiritura ła posibiłità de riadotar el vecio ino inperiałe ruso Боже, Царя храни! / Bože, Carja chrani! (Dio salve el Zar), ma oviamente co testo difarente. A ze stà anca proponesta ła mełodia patriòtega Хор "Славсья" / Chor "Slavs'ja" (Coro "Gloria") de Michail Ivanovič Glinka e rifarìa a l'ópara Жизнь за Царя / Žizn' za Carja (Na vita par el Zar) che in èpoga soviètega ła zera stà ciamà Иван Сусанин / Ivan Susanin, da'l nome de uno dei parsonazi de l'ópara. 'St'ùltema ła ga senpre godesto de na serta popołarità e ofisiałità tanto in èpoga soviètega cuanto in èpoga odierna, tanto che anca st'altra ła vien de frecuente sonada inte l'anbito de sarimonie ofisiałe.
L'8 de desenbre 2000 ła Duma ga aprovà, co 371 voti a favor, 51 raversi e 1 astenjùo, l'adosion de'l novo ino che, daspò ła firma de'l decreto presidensiałe, el zera stà sonà par ła prima volta in t'una sarimonia ofisiałe a'l Cremlino el 30 de desenbre.
Venarey-les-Laumes
Venarey-les-Laumes el xe on comun de  2 884 abitanti del departemento de Côte-d'Or che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Nova Guinea Todésca
Ła Nova Guinea Todésca xe stà on protètorato de ła Xermania dal 1884 al 1914, che ciapava el teritòrio de ła parte nord-orientałe de ła Nova Guinea in Oçeania e qualchedun dełi arçipełaghi darente.
Blécourt (Nord)
Blécourt el xe on comun de   306 abitanti del departemento de Nord che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Nova Guinea Todésca
El teritòrio prinçipałe de sta cołonia jera ła rejon nord-orientałe de ła Nova Guinea ciamà Kaiser-Wilhelmsland, invense łe isołe a est de sta rejon xe sta batìxà Arcipełago de Bismarck (Bismarck-Archipel in todesco) e sto qua jera composto da ła Nova Pomerania (Neu-Pommern) che desso xe ciamà Nova Britània e dal Novo Mecklemburgo (Neu-Mecklenburg) che desso xe ła Nova Irlanda.
Trèbes
Trèbes el xe on comun de  5 601 abitanti del departemento de Aude che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Ino de la Federasion Rusa
Istòria
Łe prensipałe difarense tra el novo testo e el presedente testo de l'ino soviètego łe ze:
Nova Guinea Todésca
Co ła unica ecceçion de łe Samoa todésche, tutte łe isołe sotto el controło coloniałe todésco inte el Pacifico xe finìde soto ła aministraçion de ła Nova Guinea Todésca.
Ła nassita de sta nova cołonia xe stà el risultato in gran parte de ła capaçità commerciale de Adolf von Hansemann, diretòr de ła Disconto-Gesellschaft, ona de łe piesè importanti banche todésche de l'epoca e fondador de ła Compagnia de ła Nova Guinea Todésca (Deutsche Neuguinea-Kompagnie) che xe stà creà inte el 26 majo 1884 co el scopo de fondar na nova cołonia comerciałe neła rejone de ła Nova Guinea no oncora occupà da łe altre potençe cołoniałi. Co l'juto offiçiałe de Bismarck, łe navi todésche ga esplorarà ła xona costiera interessà e impiantà ła bandiera todésca neła nova cołonia. In avril del 1885, ła Xermania el Regno Unìo ga firmà on tratàto par dividarse e so rispetìve aree de influença inte el teritòrio de ła Nova Guinea. 300px|thumb|left|Cartina dove xe evidensià el teritòrio de ła cołonia. Nonostante el pien supòrto del governo todésco, ła Compagnia de ła Nova Guinea Todésca ga incontrà bastansa dificoltà inte el aministraçion del teritòrio che ghe jera stà dà, al ponto da essar obligà dopo soło che do anni a darghe in man el mandato de governo a Berlin. In otobre del 1889 el governo todésco ga firmà co ła compagnia on acòrdo dove ghe vegneva dà non soło l'aministraçion teritòriałe ma anca tutti i dirìti commerciałi sui vari monopołi drìo el pagamento de 4 000 000 de marchi.
Cabestany
Cabestany el xe on comun de 10 106 abitanti del departemento de Pyrénées-Orientales che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Nova Guinea Todésca
Inte el 1919, dopo el tratato de Versailles, ła Xermania ga perso tuti i so teritòri cołoniałi, compresa ła Nova Guinea Todésca, che xe deventà on mandato de ła Socetà de łe Naçion soto l'Australia col nome de Teritòrio de ła Nova Guinea.
Saint-Vincent-des-Bois
Saint-Vincent-des-Bois el xe on comun de   334 abitanti del departemento de Eure che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Abzac (Xironda)
Abzac el xe on comun de  1 937 abitanti del departemento de Xironda che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Pierrefitte-en-Beauvaisis
Pierrefitte-en-Beauvaisis el xe on comun de   365 abitanti del departemento de Oise che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
La Chaux (Saône-et-Loire)
La Chaux el xe on comun de   302 abitanti del departemento de Saône-et-Loire che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Auw
el xe un comun del distreto de Muri che el fa parte del canton Argovia in Svisara
Engayrac
Engayrac el xe on comun de   169 abitanti del departemento de Lot-et-Garonne che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Montlauzun
Montlauzun el xe on comun de   123 abitanti del departemento de Lot che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Villiers-sur-Loir
Villiers-sur-Loir el xe on comun de  1 131 abitanti del departemento de Loir-et-Cher che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Gruffy
Gruffy el xe on comun de  1 567 abitanti del departemento de Alta Savoia che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Saint-Martin-le-Vieux
Saint-Martin-le-Vieux el xe on comun de   922 abitanti del departemento de Haute-Vienne che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
974 v.C.
El 974 v.C. (CMLXXIV v.C in numari romani) el xe on an del X sècoło v.C..
Saint-Hilaire-au-Temple
Saint-Hilaire-au-Temple el xe on comun de   342 abitanti del departemento de Marne che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Valjouze
Valjouze el xe on comun de   24 abitanti del departemento de Cantal che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Cossano Canavese
el xe on comun inte la provincia de Turin chel fa parte de la rejon Piemonte
Viviers-lès-Montagnes
Viviers-lès-Montagnes el xe on comun de  1 930 abitanti del departemento de Tarn che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Loisy
Loisy el xe on comun de   325 abitanti del departemento de Meurthe-et-Moselle che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Malón
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Saragosa, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Aragona.
La Forteresse
La Forteresse el xe on comun de   322 abitanti del departemento de Isère che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Heiloo
el xe un comun dei Paexi Basi, situà inte ła provinsa de l'Ołanda Setentrionałe.
Montagna (BZ)
l'è on comun inte la Provincia autonoma de Bolxan chel fa parte de la rejon Trentin-Alto Àdexe.
Issoudun-Létrieix
Issoudun-Létrieix el xe on comun de   299 abitanti del departemento de Creuse che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Savines-le-Lac
Savines-le-Lac el xe on comun de  1 058 abitanti del departemento de Hautes-Alpes che el fa parte del rejon Provensa-Alpe-Costa Axura in Fransa.
Mancenans-Lizerne
Mancenans-Lizerne el xe on comun de   192 abitanti del departemento de Departemento de Doubs che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Salce
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Zamora, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Beinwil (Argovia)
el xe on comun del distreto de Muri che el fa parte del canton Argovia in Svisara
Gironville
Gironville el xe on comun de   155 abitanti del departemento de Seine-et-Marne che el fa parte del rejon Île-de-France in Fransa.
Aigneville
Aigneville el xe on comun de 890 abitanti del departemento de Somme che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
David Letterman Show
David Letterman Show el xe un programa tełevisivo merican.
Brie (Ille-et-Vilaine)
Brie el xe on comun de   950 abitanti del departemento de Ille-et-Vilaine che el fa parte del rejon Bretagna in Fransa.
Gaudiès
Gaudiès el xe on comun de   243 abitanti del departemento de Ariège che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Montigny-lès-Condé
Montigny-lès-Condé el xe on comun de   59 abitanti del departemento de Aisne che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Thann
Thann el xe on comun de 7 780 abitanti del departemento de Alto Reno che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Salignac-sur-Charente
Salignac-sur-Charente el xe on comun de   599 abitanti del departemento de Charente-Maritime che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Aillas
Aillas el xe on comun de   822 abitanti del departemento de Xironda che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Aliminusa
el xe on comun inte la çità metropolitana de Pałermo chel fa parte de la rejon Sicilia
Provincia de Ferara
Ła Provincia de Ferara ła xe una provincia de l'Emilia-Romagna de quasi 350 000 abitanti.
Confina a nord col Veneto (Provincia de Rovigo) e ła Lombardia (Provincia de Mantova) longo el Po (e el Po de Goro intel Delta del Po), a ovest con ła Provincia de Modena, a sud con la Provincia de Bołogna e ła Provincia de Ravena, a est col Mar Adriatico.
Saint-Vincent-du-Boulay
Saint-Vincent-du-Boulay el xe on comun de   381 abitanti del departemento de Eure che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Caixas
Caixas el xe on comun de 142 abitanti del departemento de Pyrénées-Orientales che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Tréville
Tréville el xe on comun de   104 abitanti del departemento de Aude che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Mallén
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Saragosa, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Aragona.
Lorca
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Murcia, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma de Murcia.
Altofonte
el xe on comun inte la çità metropolitana de Pałermo chel fa parte de la rejon Sicilia
Fiorano Canavese
el xe on comun inte la provincia de Turin chel fa parte de la rejon Piemonte
Boeschepe
Boeschepe el xe on comun de  2 183 abitanti del departemento de Nord che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Habère-Lullin
Habère-Lullin el xe on comun de  1 010 abitanti del departemento de Alta Savoia che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Ut (nota)
Ut el xe na nota mùxicałe, el primo dei sei soni del sistema exacordałe teorixà da Guido d'Areso, corispondente all'odierno Do.
Par poder distinguare i soni de łe note, Guido d'Areso doparò łe prime siłabe dei primi sie emistichi de un Ino a San Joani scrito da Paolo Diacono:
- Ino a San Joani
da cui i deriva i nomi de łe note Ut-Re-Mi-Fa-Sol-La-Si.
Inte i paexi ladini ła nota Ut ła xe stà poi sostituìa cò Do (forchè in Fransa, 'ndove se continuò a uxar Ut) a partire dal XVII secoło. El novo nome el fu atribuìo da Joani Batista Doni, che utiłixò łe inisiałi del so cognome (Doni). Ła setima nota, Si, fu poi introdota inte el secoło sucesivo e deriva dall'union de łe inisiałi de Sancte Iohannes (SI).
Teatro Berga
destra|302x302px
El Teatro Berga (o Teatro di Berga) el jera el teatro roman de Vicensa, ła romana Vicetia, chel jera inte na xona de ła del fiume Retrone, che uncò el fa parte del çentro storego de Vicensa, inte el steso posto intrà contrà Santi Apostołi, Piaseta San Giuseppe, contrà Porton del Luzzo, Piaseta Gualdi, contrà del Pozzetto e contrà Lioy, co ła cavea voltada verso sud e ła sièna verso nord. En particołare, el percorso de contrà Porton del Luzzo el segue el andamento çircołare del perimetro fora de ła cavea del teatro.
Trabazos
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Zamora, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Oppidum
I Romani i ciamava oppidum (plurałe: oppida) l'insediamento prinsipal de on'area aministrativa.
Giulio Cesare el doparava sto termine anca par i insediamenti che el ga catà in Gallia; ogni tribù gałica ła controłava difarenti oppida. Ła stessa paroła vien inquó doparà anca par tute łe grande sità pre-romane de l'Eoropa osidental e sentral. Pareci oppida i zera costruì intorno forteze de cołina, siben de par sé el termine oppidum no el inplica necesariamente ła presensa de fortificasion. I oppida sircondai da fortificasion in tera (el cusidito murus gallicus) i zera ciamai oppida fortificadi.
Saint-Hilaire-le-Grand
Saint-Hilaire-le-Grand el xe on comun de   363 abitanti del departemento de Marne che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Bergantin
Bergantin xe on comune de 2611 abitanti de ła provincia de Rovigo.
Saint-Privat-des-Vieux
Saint-Privat-des-Vieux el xe on comun de 5 182 abitanti del departemento de Gard che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Nalles
l'è on comun inte la Provincia autonoma de Bolxan chel fa parte de la rejon Trentin-Alto Àdexe.
La Frette
La Frette el xe on comun de  1 094 abitanti del departemento de Isère che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Heerhugowaard
el xe on comun dei Paexi Basi, situà inte ła provinsa de l'Ołanda Setentrionałe.
Villiersfaux
Villiersfaux el xe on comun de   255 abitanti del departemento de Loir-et-Cher che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Lorquí
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Murcia, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma de Murcia.
Esson
Esson el xe on comun de   516 abitanti del departemento de Calvados che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Jalesches
Jalesches el xe on comun de   90 abitanti del departemento de Creuse che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Escassefort
Escassefort el xe on comun de   600 abitanti del departemento de Lot-et-Garonne che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Criptoportego roman (Vicensa)
right|200px El criptoportego roman de Vicensa el xe on criptoportego de l'antica Vicetia (uncò ciamada Vicensa), de ła fin del l secolo a.C. Al criptoportego, conservà in bone condision, se ghe va drento da l'entrada che ghe xe inte ła Piasa del Domo.
L'è el exenpio mejo conservà de criptoportego roman de posto andove vivare che ghe xe a nord del Po.
Pierrefonds
__HIDDENCAT__
Pierrefonds el xe on comun de  1 808 abitanti del departemento de Oise che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Vénès
Vénès el xe on comun de   813 abitanti del departemento de Tarn che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Longlaville
Longlaville el xe on comun de  2 486 abitanti del departemento de Meurthe-et-Moselle che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Besenbüren
el xe on comun del distreto de Muri che el fa parte del canton Argovia in Svisara
Taden
Taden el xe on comun de  2 467 abitanti del departemento de Côtes-d'Armor che el fa parte del rejon Bretagna in Fransa.
Maleján
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Saragosa, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Aragona.
Fa (nota)
El fa el xe na nota mùxicałe de ła scała diatonega fondamentałe (l'unica scała priva de diexis e de bemołe, inte i so diversi sete modi) in particołare ła xe quarta nota scała majior de Do, ma anca ła sesta nota de ła scała minore de La, ossia ła scała minore "fondamentałe", e in xenerałe el xe prexente in tuti i 7 modi de ła scała diatonega fondamentałe.
Ła frequensa del fa de ła 4ª otava (queło imediatamènte al de sora del do sentrałe) ła xe de 349 hertz sirca.
Inte ła notasion in uxo inte i paexi de łéngua inglexe e todésca, el fa corisponde a ła nota F. Questo xe l'unico caxo inte el cuało l'inisiałe dei nomi uxai inte łe do notasion ła xe ła stesa (Fa - F).
thumb|center|800px|Ła poxision de ła nota Fa3 (F4) sol [[pentagrama (mùxega)|pentagrama in quatro ciavi, de viołin, de contralto, de tènor e di baso.]]
Nord Sud Ovest Est
Nord sud ovest est el ze el segondo àlbun dei 883, publegà inte'l 1993.
El ze l'ùltemo àlbun reałizà e scrito insieme da Max Pezzali e Mauro Repetto.
El gaveva vendesto 1,400,000 copie pì 130,000 VHS, rezultando èsar l'àlbun pì vendùo de cheł'ano. L'àlbun l'è restà in sima a łe clasifeghe par 14 setimane de sèito e el ga vinsesto el Festivalbar 1993 inte ła sesion album.
Descrision
'Sto segondo àlbun el ze in parfeta continuità co'l primo, come se el ne fuse la prosecusion. Anca in Nord sud ovest est i 883 i afronta, inte łe só canson, senari de vita cotidiana tìpeghi de l'età adołesensiałe; el sinjifegado de onji canson, par zonta, el ze esplisità inte ła parte drio de ła coeartina de l'àlbun, soto forma de "fumeto" co na didascałia.
Racuanti singołi de 'sto àlbun i ze devenjesti suito grandi sucesi e, uncora uncò, i ze intrà i pì conosùi de'l grupo (A se pense a Come mai o Nord sud ovest est che'l dà el nome a l'àlbun).
Nonostante ła continuità co Hanno ucciso l'Uomo Ragno, A ze posibiłe notar in 'sto segondo àlbun na łezera evołusion a łeveło muzegałe; i aranzamenti i par èsar pì curà, grasie anca a l'aporto de serti muzeganti in sała de rezistrasion.
'Sta evołusion no ła ze rescontrabiłe solche a łeveło muzegałe; al de łà de'l łenguajo senplise e zovaniłe che'l descrive situasion parentemente banałe, emerze in tanti testi, el sotofondo de małinconia e dezazio ezistensiałe (che po' emerzarà esplisitamente inte l'àlbun sucesivo, co ła canson Gli anni) che ła caratariza in partegołar modo l'età adołesensiałe, o cueła brevemente sucesiva.
Biłenguismo
Co biłenguismo se intende in magnera zenèrega l'èsarghe de una o pì łéngue inte na persona o inte na comunità. El biłenguismo in senso largo el costituise ła condision pì difondesta a liveło sia individuałe che de socetà: ła vera ecesion ła saria el monołenguismo. Pì inte el partegołare, el biłenguismo el se rifarise sia al conceto pì zenerałe de ła conpetensa e de ła doparasion de do łéngue, sia a cheło pì spesìfego de repertòrio lenguìstego (mejo definio cofà biłenguismo sociałe) formà da do łéngue, che el se opone a ła diglosia. La diglosia ła ze de consevensa na spesìfega forma de bilenguismo andove łe do łéngue dispunìbiłi łe ga un raporto zeràrchego difarente e conplementare, andove na łéngua ła ze doparada par fini formałi mentre cheła altra ła vien doparada inte łe situasion informałi e de consevensa inte ła fameja.
Fußball-Club Bayern München
El Fußball-Club Bayern München o Bayern o Bayern Monaco el xe na scuadra de bałon todesca baxada in Baviera. Fondà inte el 1900. Ła xe ła scuadra co pì titołi vinte inte ła Bundesliga, gavendo vinto 24 canpionati, 17 Cope nasionałi, 4 Supercope de Xermania e 6 Cope de Lega todesche, nonché una tra łe pi vitorioxe del mondo vantando 2 Cope Intercontinentałi, 5 Cope dei Canpioni/Champions League, 1 Copa UEFA, 1 Copa de łe Cope, 1 Supercopa europea e 1 Mondiałe par club FIFA. Insieme co ła Juventus, el Ajax e el Chelsea ła xe l'unica scuadra a gaver vinto e tre prinsipałi conpetision UEFA par club e tute łe conpetision UEFA a cui ła ga partecipà. Inte ła stajon 2012-2013, co ła vitoria de campionato, copa nasionałe e Champions League, ła xe deventà el ùgnoło club tedesco a reałixar el prestigioxo treble, sucedendo a Celtic (1967), Ajax (1972), PSV (1988), Manchester United (1999), Barcełona (2009) e Inter (2010).
El Bayern Monaco el xe sta uno dei fondatori del G-14, asociasion de club calcistisi europei par otegner na tuteła comun dei diriti sportivi, legałi e tełevixivi de fronte al UEFA e a ła FIFA.
Ailly-le-Haut-Clocher
Ailly-le-Haut-Clocher el xe on comun de   966 abitanti del departemento de Somme che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Moulon (Loiret)
Moulon el xe on comun de   195 abitanti del departemento de Loiret che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Savournon
Savournon el xe on comun de   259 abitanti del departemento de Hautes-Alpes che el fa parte del rejon Provensa-Alpe-Costa Axura in Fransa.
Gouaix
Gouaix el xe on comun de 1 479 abitanti del departemento de Seine-et-Marne che el fa parte del rejon Île-de-France in Fransa.
Gestiès
Gestiès el xe on comun de   28 abitanti del departemento de Ariège che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Forno Canavese
el xe on comun inte la provincia de Turin chel fa parte de la rejon Piemonte
Salles-sur-Mer
Salles-sur-Mer el xe on comun de  2 153 abitanti del departemento de Charente-Maritime che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Tréziers
Tréziers el xe on comun de   100 abitanti del departemento de Aude che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Vernois-lès-Vesvres
Vernois-lès-Vesvres el xe on comun de   175 abitanti del departemento de Côte-d'Or che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Mandeure
Mandeure el xe on comun de  4 819 abitanti del departemento de Departemento de Doubs che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Saint-Élier
Saint-Élier el xe on comun de   440 abitanti del departemento de Eure che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Los Alcázares
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Murcia, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma de Murcia.
Lye
Lye el xe on comun de   740 abitanti del departemento de Indre che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Saint-Hilaire-le-Petit
Saint-Hilaire-le-Petit el xe on comun de   339 abitanti del departemento de Marne che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Thannenkirch
Thannenkirch el xe on comun de   463 abitanti del departemento de Alto Reno che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Azoudange
Azoudange el xe on comun de   118 abitanti del departemento de Moselle che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
972 v.C.
El 972 v.C. (CMLXXII v.C in numari romani) el xe on an del X sècoło v.C..
Calce
Calce el xe on comun de 210 abitanti del departemento de Pyrénées-Orientales che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Ambarès-et-Lagrave
Ambarès-et-Lagrave el xe on comun de  16 344 abitanti del departemento de Xironda che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Andavías
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Zamora, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Saint-Quentin-la-Poterie
Saint-Quentin-la-Poterie el xe on comun de 3 054 abitanti del departemento de Gard che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Janaillat
Janaillat el xe on comun de   330 abitanti del departemento de Creuse che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Albefeuille-Lagarde
Albefeuille-Lagarde el xe on comun de   633 abitanti del departemento de Tarn-et-Garonne che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Altavilla Milicia
el xe on comun inte la çità metropolitana de Pałermo chel fa parte de la rejon Sicilia
Bois-Grenier
Bois-Grenier el xe on comun de  1 612 abitanti del departemento de Nord che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
San Candido
l'è on comun inte la Provincia autonoma de Bolxan chel fa parte de la rejon Trentin-Alto Àdexe.
Valuéjols
Valuéjols el xe on comun de   565 abitanti del departemento de Cantal che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Esclottes
Esclottes el xe on comun de   151 abitanti del departemento de Lot-et-Garonne che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Montredon
Montredon el xe on comun de   297 abitanti del departemento de Lot che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Pimprez
Pimprez el xe on comun de   868 abitanti del departemento de Oise che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Cavea
miniatura|La division in settori della cavea al [[Colosseo]]
Habère-Poche
Habère-Poche el xe on comun de  1 465 abitanti del departemento de Alta Savoia che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Cavea
La cavea (inte el senso latin de "cava") o anca dito koilon, el xe ze l'union de łe scainae (dividesto in setori) de on anfiteatro o de on teatro clasego, andove che se sentava i spetatori par vardare łe raprexentasion, xughi o altri intrategnimenti.
In orixane parò, inte ła antica Roma, ła Cavea ła jera cheła parte sconta dei anfiteatri, andove vegnea mese łe gabie de łe fiere, par dopo doparare sto nome anca pal posto dato al publego.
Ghe jera na divixion par clase sociałe e łe divixion łe ciapava el nome in ”ima”, ”media” e ”summa cavea”, che rispetivamente i ghe spetava al rango senatorio (in prima fiła) e de rango ecuestre, ła clase intermedia, e i plebi.
La cavea ła se poxava sora a łe vomidorie, che ghe se podeva ndar drento dal anbułagro chel fea el jiro tuto intorno al stabiłe.
Inte ła majorìa dei caxi, se ła cavea ła ga forma de on ełise, se catego davanto a on antiteatro.
Longuyon
Longuyon el xe on comun de  5 320 abitanti del departemento de Meurthe-et-Moselle che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Bettwil
el xe un comun del distreto de Muri che el fa parte del canton Argovia in Svisara
Montigny-sur-Crécy
Montigny-sur-Crécy el xe on comun de   315 abitanti del departemento de Aisne che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Gourbit
Gourbit el xe on comun de   76 abitanti del departemento de Ariège che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Saint-Maurice-les-Brousses
Saint-Maurice-les-Brousses el xe on comun de  1 060 abitanti del departemento de Haute-Vienne che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Marracos
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Saragosa, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Aragona.
Tonquédec
Tonquédec el xe on comun de  1 180 abitanti del departemento de Côtes-d'Armor che el fa parte del rejon Bretagna in Fransa.
Gassino Torinese
el xe on comun inte la provincia de Turin chel fa parte de la rejon Piemonte
Ailly-sur-Noye
Ailly-sur-Noye el xe on comun de 2 838 abitanti del departemento de Somme che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Mazarrón
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Murcia, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma de Murcia.
Brielles
Brielles el xe on comun de   687 abitanti del departemento de Ille-et-Vilaine che el fa parte del rejon Bretagna in Fransa.
Gouvernes
Gouvernes el xe on comun de  1 176 abitanti del departemento de Seine-et-Marne che el fa parte del rejon Île-de-France in Fransa.
Tuchan
Tuchan el xe on comun de 786 abitanti del departemento de Aude che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Ceza de ła Madona de l'Orto
thumb|Portàl rinasimentàl reałixà da [[Bartolomeo Bon]]
La Céxa de ła Madona de l'Orto xe na Ceza de Venesia.
Storia de ła Cieza e orìzene de'l nome
La Cieza ła Madona de l'Orto, dita anca de San Crestofoło Martire ła ze stàda costruìa inte ła metà de'l XIV sècoło (dopo el 1355) da Tiberio da Parma Zeneral de ł'Ordene dei Umiłiài, che'l ze stà sepołìo in sta Cieza in sèito a ła so morte capitàda el 21 zenaro 1377, e dedicàda a San Crestofoło Martire.
I umiłiài i ze stài sopresi el 17 disenbre 1461, cussì che in sto modo xe subintrài i Całòneghi Regołari de San Zorzi in Alga, che gera na Congregasion de lerigioxi nata da poco, a ła cuała ghe apartegniva anca San Lorenso Giustiniani, primo patriarca de Venesia dal 1451.
Inte'l 1483 A ze stà fenìo e cołogà el portàl renasimentàl reałizà da Bartolomeo Bon e inte'l 1503 xe stà terminà anca el Canpanìl, ła cui costrusion gera unica del so zenare, sormontàda da łe statue del Redentor e dai Quatro Evangełisti de ła scòła de Pietro Lonbardo. Gera stà anca el logo, la céxa, indove, el Tintoreto, dal 1552 al 1569, ga depento diexe òpare, abitando anca visin in Fondamenta dei Mori che xe a pochi pasi da ła céxa. Co ła morte, inte el 1594, se ga portà via Tintoreto, el xe stà sepełìo a ł'interno de sta céxa.
Inte el 1622 el Patriarca Tiepolo el gaveva ordenà de reałizàr el ciclo de dipinti che raprexentava i Santi e Beati venesiani. Inte el 1668 i Całòneghi xe stài sostituìi dai Cistercensi da Torseło ma anca staltri xe finìi sopresi inte el 1787 co ła Ceza gera stàda fidàda al clero secołàr. In seguito, ła Ceza gà subìo diversi restauri, restando anca seràda, e inte el 1868 ła vien 'verta da nòvo deventando po' sede parochiałe dal 1876, mantegnìndo cussì el titoło de orìxene de ła dedicasion, overosìpia, Ceza de San Crestofoło Martire vulgo Madona de l'Orto.
Al so interno ła Ceza gaveva diverse scòłe che desvolzeva łe so funsion :
El diłuvion che el gà colpìo ła sità inte el 4 novenbre 1966 xe stà anca una de łe cauxe parchè ła costrusion xe stàda restoràda da l'Italian Art ad Archives Rescue Fund grasie anca a ł'interesaménto de l'Inbasaor Inglexe Sir Ashley Clarke de S.E.Dal 1987 al 1993 xe stài reałixài dei laóri de manutensión e restauro fato par la Ceza e l'organo.L'aniversario de ła Dedicasión se festixava el 5 de setenbre.El canpo xe uno dei pochi ad aver oncora el siòło antigo tìpego venesian. El xe composto da 66 canpadure retangołari in matoni che se cata a spina de pese, spartìe da na granda fàsa centrałe che xonta ła porta de ła Ceza a ła riva sul rio de ła Madona de l'Orto. Un siòło squaxi conpagno se cata a l'interno del giòstro e inte el visin Canpo de Santa Maria in Val Verde (Abasia).Darente a ła Ceza vien costruìo el monastièr che xe stà reałixà dai całòneghi sol finir del XV secoło che gera subintrài ai Umiliài.
Andrea Bruno Mazzocato
Vita
Vescovo de Adria-Rovigo dal 2000 al 2003, el ze sta trasferio a Treviso 3 de dicembre 2003. El 20 de agosto 2009 Papa Benedeto XVI lo nomina Arcivescovo de Udine.
Ceza de ła Madona de l'Orto
Storia de ła Cieza e orìzene de'l nome
I edifici che gera conventi se catava sol fianco drèto del tenpio sviłupandose verso ła parte drìo dei absidi e danànsi ła łaguna.
Bovernier
Bovernier (Birnier in todesco) el xe on comune del Canton Vałexe de 746 abitanti.
Saujon
Saujon el xe on comun de  7 165 abitanti del departemento de Charente-Maritime che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Vernot
Vernot el xe on comun de   85 abitanti del departemento de Côte-d'Or che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Ambès
Ambès el xe on comun de  3 128 abitanti del departemento de Xironda che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Arcenillas
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Zamora, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Jarnages
Jarnages el xe on comun de   452 abitanti del departemento de Creuse che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Ceza de ła Madona de l'Orto
Storia de ła Cieza e orìzene de'l nome
Co ła Republica ła gà mołà de esistèr, el monastièr el xe stà vendùo cofà depoxito.
Ai nostri dì el giòstro xe tuto queło che resta del grando monastièr e soło tre bande gera intersàe da 26 cołonine in pièra de Istria e in pièra de Verona; ła so baxe ła prexenta na simiłe łavorasion a queła reałixàda par le dièxe cołone che forma łe navàe che łe se trova ne ła céxa.
Cieza de Santa Madałena (Orto)
El nome el riva da na imàzene miracołoza de ła Madona che un scultor gaveva deposto inte el so orto (o bròło). Presto sta imaxene la gà tacà a eser veneràda dai abitanti che popołàva el sestièr. La Ceza la xe na tapa obligatoria par chichesìpia vogia far conosensa de ła pitùra de Jacopo Robusti dito el Tintoreto. De derivasion romanica xe łe nicie che ospita łe statue dei Dodexe Apostołi òpara reałixàda dai Delle Masegne. Montando sol ponte che se cata danànsi a ła Ceza se pol amiràr el canpanìl indove se pol capìr l'influensa de ła cultura araba so ł'architetura venesiana. Gera stàda raprexentàda ła devosion a ła verxene co l'òpara La presentazione al Tempio del 1552 che Jacopo Robusti (el Tintoreto) el ga depento so' łe ante de ł'organo. Anca ła decorasion del presbiterio ła se deve al Tintoreto. Il popolo ebraico che adora il vitello d'oro e Il Giudizio Universale. Invese so'l'altàr maxor L'Annunciazione e il Padre Eterno in gloria de Jacopo Palma el Giovane. El 1° de Marso del 1993 ła Ceza xe stàda vitima de na rapina e cussì xe stàda robàda l'òpara Madonna col bambino del Bełini.
Note stòreghe so' ła parochia
Inte el corso dei secołi XI e XIV ła sità ła se zlargava estendendose dal nucleo primitivo de ìzołe intaresando senpre pì zne, zontandose ad altre ìzołe che za ezisteva e ndando a ritràr terèni fin ad arivar inte ła parte nord de ła sità. Inte'l teritorio de ancùo indove A se cata ła Parochia de ła Madona de l'Orto, situà a nord de Venesia, no se pol infati rentrasàr edifisi costruìi prima de'l XIV° sècoło, cofà łe carbone "fontego" de'l XIII° sècoło, invese A ze un mucio prezenti łe architeture gotiche, renasimentałi e dei parìodi drìo.
Bacourt
Bacourt el xe on comun de   109 abitanti del departemento de Moselle che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Yronde-et-Buron
Yronde-et-Buron el xe on comun de 648 abitanti del departemento de Puy-de-Dôme che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
La Garde (Isère)
La Garde el xe on comun de   98 abitanti del departemento de Isère che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
971 v.C.
El 971 v.C. (CMLXXI v.C in numari romani) el xe un an del X sècoło v.C..
Castellana Sicula
el xe on comun inte la çità metropolitana de Pałermo chel fa parte de la rejon Sicilia
Céxa de San Marcuoła
La cieza de San Marcuoła o Cieza dei santi Ermagora e Fortunato el ze un edificio rełigiozo de Venesia situà inte'l sestièr de Canaregio e afasà so'l Canal Grando, propio davanti a'l Fontego dei Turchi.
Chèvremont
Chèvremont el xe on comun de  1 600 abitanti del departemento de Teritorio de Belfort che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.