cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Infermiero
XX secolo, łe organizasion internasionałi e łe speciałizasion
Inte el 1911 inte i Stati Unii nase l'organizasion profesionale American Nurses Asociation (ANA). De sevente łe nase łe organizasion profesionali cofà ła Canadian Nurses Asociation (CNA), l ' International Council of Nurses (ICN), ła National League of Nursing (NLN) o ła Federazione italiana degli Infermieri e delle Infermiere dei Ospedali e dei Manicomi.
right|thumb|upright=0.7|Coertina del primo nùmaro de l'Am4rican Journal of Nursing, publegà inte l'otobre del 1900
La prima revista infermierìstega ła riva dal 1900, o sia l ' American Journal of Nursing (AJN), zestia e publegada ugnołamente da infermieri. Inte el 1909 ła verze ła prima scoła universitària de asistensa infermierìstega in Minnesota.
thumb|upright=0.7|El "Goldmark report"
Inte el 1922 se zera rivada a ła publegasion de un raporto conosesto cofà Goldmark Report, inte el cuale se ga rezaltà che ła cualità dei programi de formasion i zera inadeguai, e se racomandava, de consevensa :
Ceza dei Santi Ermacora e Fortunà (Lorensago)
La ceza dei Santi Ermacora e Fortunà, o dei Santi Ermagora e Fortunato, ła ze pozisionada a Lorensago, in provincia de Bełun e diòceze de Bełun-Feltre; ła ze parte de ła converzensa foraniałe 1.
Storia
La prima citasion de na capeła a Lorensago ła riva dal 1214. Sto edifegà el ze sta sostituio da uno pì grando inte el XV secolo. La ceza atuałe, projetada dai architeti tolmezini Doménego Schiavi e Anzelo Fabro, ła zera stada portada a cao inte el 1758 e consacrada inte el 1764; inte el 1857 ła ze sta tirada-sù a parochiałe e ła paròchia creada co teritòrio desmenbrà da cheła de Vigo.
Interno
Òpare de prejo conservae inte l'interior de ła ceza łe ze na pała de Cézare Vecełio co Sant'Antònio, l'altare majore, realizà dal zemoneze Francesco Aloi e inrichio da do stàtue figuranti i santi màrtiri Ermacora e Fortunà, do pałe de Antònio Betio figuranti na ła Madona Asunta coi Santi Agostino e Mònega e una i Santi Sebastian, Roco e Fabian, na stàtua in legno de San Joani e vari freschi de Antonio S-ciavi, co i Santi Ermagora e Fortunà, Sant'Antònio Abate e San Osvaldo in glòria e ła  Beata Vèrzene Maria in glòria.
Ceza de San Biajo (Całalso)
La ceza de San Biajo ła ze ła parochiale de Całalso, in provincia de Bełun e diòceze de Bełun-Feltre; ła ze parte de ła converzensa foraniałe 1.
Istòrego
La prima citasion de na ceza a Całalso ła riva dal 1234. Cueła atuałe ła zera stada costruita su projeto de Gian Luizi Pigasi e de Luizi Osvaldo Pałatini intrà el 1847 e el 1852 e erezesta a parochiałe in cheło isteso ano co teritòrio smenbrà dal "pare" de Pieve
Interno
Òpare de prejo conservae inte l'interior de ła ceza łe ze l'altare majore, fato da ła dita Zanette de Vitòrio Vèneto e rezaltà da do statue dei Santi Biajo e Florian, òpare de Juzepe Obleter, un dipinzesto de Joani Maria De Stefani figurante łe Virtù Teologali, cuatro tełe de Oràsio Vecèłio, i cuałi sojeti i ze San Piero e Anunciasion, San Poło e Natività de Jezù, Sant'Antònio abate e sirconcizion de Jezù, San Vito e adorasion dei Maji, ła pała de ła Madona de ła Sałute, dipinzesta da Joan Batista Vicari, del isteso autore un cuadro figurante ła Madona co Putelo coi Santi Sebastiano, Roco e Antònio de Pàdoa e, inte ła fin, na stàtua del siesento de autor sconosesto co Jezù deponesto da ła Croze.
Florence Nightingale
__HIDDENCAT__
Florence Nightingale (Firense, 12 de majo del 1820 – Londra, 13 de agosto del 1910) ła ze stada na infermiera britànega.
Conosesta cofà "la siora col ferałe", ła ze considerada ła fondatora de l'asistensa infermierìstega moderna, parché ła ze stada ła prima a doparar el mètodo sientìfego traverso ła doparasion de ła statìstega. Ła gheva proponesto par de pì na organizasion dei ospeałi da canpo
Zoventù
Nasesta inte na fameja racuanto benestante e parte de l'élite borgheza britànega: so pare el zera William Edward Nightingale, nasesto William Edward Shore (1794-1874), un pioniero de l'epidemiołozia; ła mare ła zera Frances "Fany" Smith (1789-1880), e el nono maderno el zera l'abołisionista William Smith (1756-1835); ła nona paderna, Mary Evans, ła zera ła nevoda de Peter Nightingale, che el ghea costruio ła rezidensa de fameja.
Ciamada Florence in onor de Firense (Florence in ingleza), ła sità andove ła zera nasesta, a Viła Colonbaia (per ła istesa razon ła soreła majore, nasesta a Nàpułi, ciamada Parthenope). La fameja ła gaveva na tegnesta inte el Derbyshire e ła viveva normalmente inte el Buckinghamshire.
L'infermiera al tenpo ła zera na profesion poco stimada, tanto che inte l'ezèrsito łe zera ecuiparae a łe cantiniere. Anca se no gavendo na formasion de tipo mèdego-infermierìstego, ła Nightingale ła ghea reconosesto suito łe carense de ła profesion infermierìstega cofà che ła zera ezersitada in chei tenpi. Zà inte el disenbre del 1844 ła zera divegnesta ła prinsipale propagandista par un mejorar de łe cure mèdeghe inte i anbułatori de łe workhouses par łe persone poarete, ciapàndose el sostegno de Charles Villiers, primo presidente del Poor Law Board istituio inte el 1847, e tołendo parte a ła reforma zenerale de łe Poor Laws (per ła Scòsia inte el 1845, par el resto del regno inte el 1847).
Inte el 1847 ła conose Sidney Herbert, pulìtego e zà ministro de ła guera (lo divegnarà novamente durante ła Guera de Crimea): ła so durévoła amicìsia ła sarà decizionałe par eła inte ła esperiensa in Crimea e oltre, sia par ła cariera pulìtega de eło, interonpesta da morte premaura inte el 1861.
Inte el 1850, al fin de declararse łe idee sol pròpio futuro, ła ghea scrivesto el Suggestions for Thought to Searchers after Religious Truth; mai publegà in vita, e solché in parte inte el 1928 gràsie de Ray Strachey, ła ze inte el isteso tenpo òpara de teołozia e de feminismo.
Suito dopo, inte el 1850 ła ghea sojornà par un perìodo a Kaiserswerth a Düsseldorf, un ospeałe fondà da Theodor Fliedner e zestionà da un grupo de diaconeze luterane, e ła zera restada racuanto inpresionada da l'ełevada cualità de łe cure mèdeghe date; ła ghe zera tornada oncora inte el 1851 par un peìiodo de formasion e par pareciar ła publegasion de un raporto publegà anonemamente (The Institution of Kaiserswerth on the Rhine, for the Practical Training of Deaconesses, etc). So pare ła ghe ghea concedesto na réndita anua de 500 sterline (40.000 eoro de uncó), che ła ghe ghea permetesto de dar sèvito a ła pròpia vocasion sensa preocupasion econòmeghe.
Prinsìpio/Avegniminti 17 majo
<templatestyles src="Intestasion/styles.css" />
Florence Nightingale
Inte ła guera de Crimea
Dal 22 de agosto del 1853 al 18 de otobre del 1854, ła Nightingale ła ze stada soraintendente a l'Institut for the Care of Sick Gentlewomen de Londra. Cualche tenpo dopo col scumìsio de ła guera de Crimea, ła stanpa ła ghea portà notìsie de łe stra-grave condision inte łe cuałe i ferii i vegneva curai. El 21 de otobre del 1854, autorizada da Sidney Herbert, Nightingale ła zera partia co 38 infermiere volontarie adestrae da eła (intrà ste cuà so zia de parte de so mare) par ła Turchia e ai primi dì de novenbre łe zera rivae Scutari (uncó divegnesto un cuartiero de ła sità de Istanbul), a 500 km (via mare) da Balaklava, cuartier zenerale de ła spedision britànega in Crimea, a Sebastòpułi.
Solché al so ritornar in patria, tołendo su documentasion par ła Royal Commision on the Health of the Army, ła Nightingale ła ga capio l'inportansa de ste ùlteme variàbiłi, tanto da darghe priorità anca in tenpo de paze e in canpo siviłe. Partanto, ła so teoria de nursing ła ze insentrada sol conceto de anbiente, fator prinsipałe inte el desviłupo de małatie, individuàndoghe sìncue recuizii esensiałi che un anbiente el ga da ver par èsar san: ària neta, àcua neta, sistema fognàrio efisente, pulisia, luze; zontàndoghe recuizii cofà siłénsio, całore e dieta, miga esensiałi, ma pozitivi.
Durante ła guera de Crimea ła Florence Nightingale ła se ghea ciapà ła nomea de The Lady with the Lanp (la siora col ferałe), derivà da un artìcuło del Times che el ghene lodea l'abnegasion (When all the mèdegal officers have retired for the night (...) she may be observed alone, with a little lanp in her hand, making her solitary rounds) e che rendesto popolare da ła poezia Santa Filomena (1857) de Longfellow ("Lo! in that hour of misery/A lady with a lanp I see/Pass through the immering gloom/And flit from room to room").
Colpia da frevi, probabiłmente na forma crònega de brusełoze, Florence Nightingale ła ze tornada in pàtria cofà eroina el 7 de agosto del 1857 e ła ze nada vìvar a Londra al Burlington Hotel a Piccadilly, andove ła se ghea metesto in cuarantena vietando l'entrada parfin a so mare e a ła soreła pì granda. No-ostante tuto, in resposta a un invito de ła Rezina Vitòria ła ga vesto un roło sentrale inte ła costitusion de ła Royal Commision on the Health of the Army, presiedesta da Sidney Herbert. In cuanto dona, no ła podeva vegner nomenada a fàrghene parte, ma ła ga scrivesto el Raporto Finałe de ła Comision, de pì de 1 000 pajne e inpienio de statìsteghe detajae (dotada par ła matemàtega, ła portava vanti cusita el intarese paderno par ła statìstega), e sentrale anca inte ła sevente atuasion de łe racomandasion finali del raporto, che łe revołusionea ła sanità militare: costituito l'Army Medical College e on mùcio de ospedali, soratutto militari, i zera vegnesti fati sevendo łe so indegasion.
Mèdia età
Co ła zera oncora in Turchia, el 29 de novenbre del 1855, na manifestasion de riconosensa par el so lavoro ła zera finia inte ła costitusion del Nightingale Fund par ła formasion de łe infermiere, co na marea de zeneroze donasion; Inte el 1859 Florence Nightingale ła ghea 45 000 sterline dispunìbiłi par istituir ła Nightingale Training School al St. Thomas' Hospital de Londra el 9 de lujo del 1860 (cheła che uncó ze ła Florence Nightingale School of Nursing and Midwifery che ła fa parte de King's College London).
Inte el 1860, Florence ła ghea publegà Notes on Nursing, un libretin de 136 pàzene che el ze devegnesto ła piera miliare del curriculum de łe scole par infermieri e che ła ga vendesto ben anca al pùblego zenerale: oncora uncó el ze considarà na introdusion clàsega a ła profesion de infermiere. Per el resto de ła so vita, ła Nightingale ła ga promovesto l'istitusion e el desviłupo de ła profesion de infermiere inte ła so forma moderna. La profesion infermierìstega, fin a cheła època mal-considarada, ła ga ciapà de status.
Gràsie al so lavoro inte ła Comision Herbert, inte el 1858 ła ze devegnesta ła prima dona menbra de ła Royal Statistical Society e pì tardi devegnesta menbra onoràrio de ła American Statistical Association. Inte i dezeni seventi ła se ga dedegà a l'oservasion crìtega e a l'atività de consulensa par ła sanità britànega. Soto de ła so guida ła ze stada introduzesta ła tolta-sù de dati par ciapare de łe statìsteghe so i tasi de natałità, mortałità e so łe colpe de łe morte. Ła ga fato na doparasion pionierìstga de l'anàłeze statìstega inte ła conpiłasion, anàłize e prezentasion gràfega dei dati so łe cure mèdeghe e so ła izene pùblega, doparando in partegołar i diagrami a torta (inventai da William Playfair inte el 1801) e l'istograma sircolare o scarpia, de so invension. Oltre che al Raporto de ła Commision Herbert, el ze conosesto el so studio statìstego so łe condision sanitàrie inte l'India rurałe, che el ga portà al desviłupo del sistema sanitàrio de l'India. Ła se ga ocupà anca de asistensa sociałe e ła ga contribuio al nasimento dei servisi sociałi inglezi.
Intrà el 1883 e el 1908 Florence ła ghea ricevesto tante onorifisense (prima dona a risévar l'Order of Merit). Confinada in leto dal 1896, ła ze moresta inte ła so càmara; i parenti i ghea refiutà l'oferta de sepełirla inte l'Abasia de Westminster e i ła ga fata sepełir inte l'East Wellow, inte el Hanpshire.
Ceza de San Biajo (Àłeghe)
La ceza de San Biajo ła ze ła parochiale de Àłeghe, in provincia de Bełun e diòceze de Bełun-Feltre; ła ze parte de ła converzensa foraniałe 4.
Stòria
La prima citasion de na ceza a Àłeghe ła ze da sercar inte na boła emetesta inte el 1185 da papa Lùsio III.
Inte el 1466 sta capeła ła ze stada consacrada dal véscovo Antònio da Fabrian ; inte el XVI secolo ła ceza ła zera stada probabiłmente rifata, esendo stada consacrada novamente inte el 1539 dal véscovo Fiłipo Donati.
Sta ceza ła se prezentava a na sola navada sudividesta in tre canpae e ospitante trè altari, co ła volta caraterizade da costołoni, co sie fenestre in faciada e inte łe pareti laterałi e trè de l'abside ; tacà a ła ceza ła sorzeva ła tore canpanaria gòtega.
Descrision
Òpare de prejo conservae inte l'interior de ła ceza łe ze l'òrgano, costruio inte el XVIII secolo e restaurà inte el 2005 da ła dita Zanin de Codroipo, ła statueta de ła Madona de Loreto, scolpia in legno de tajaro (Tilia) intrà el 1560 e el 1570 sirca , ła pała figurante San Biajo in glòria intrà i santi Maria Madałena e Joani Napomuzeno, fata inte el XVIII secolo dal moenezo Valentin Rovizi scołaro de Joani Batista Tièpoło , i freschi figuranti ła Glòria de San Biajo, el sogno de Jacobe, el sacrefiso de Noè e el zudìsio de Sałomon, dipinzesti dal Rovizi e da l'altotezin Josef Adam Mölk , ła tela co l ' Asunsion de ła Beata Vèrzene Maria intrà i santi Antònio Abate e Vinsenso Ferer , fata inte el 1780 da Vicensa Joana Rovizi , e ła tela de ła Madona de ła Neve, derivante dal 1784.
El canpaniłe el ze caraterizà da ła prezensa so ła parete esteriora de un fresco figurante San Biajo inte l'ato de benedire, fato dal todesco Kurt Geibel Hellmek.
Ceza de San Zorzi Màrtire (Domeje)
La ceza de San Zorzi Màrtire ła ze ła parochiale de Domeje, in provincia de Bełun e diòceze de Bełun-Feltre; ła ze parte de ła converzensa foraniałe 1.
Istòrego
Se sa che Domeje ła zera divegnesta sede de na pieve autònoma da cheła de Pieve de Cador inte el 1208. La ceza ła zera stada re-edìfegada inte el 1463. L'atuale parochiałe, el cual projeto, orizenariamente elaborà da l'ingegner Sandi, ła zera stada modìfegada seventemente dal feltrin Juzepe Seguzini, ła zera stada costruia in stiłe neoclàsego intrà el 1861 e el 1867
Interno
Òpare de prejo conservae inte l'interior de ła ceza łe ze l'altar majore, rezaltà da do stàtue de San Zorzi e de Santo Stèfano, scolpie da Franco Cavałini, na pała figurante San Zorzi che el copa el drago, fata da l'udinezo Joani Moro, un basorilievo co l'isteso sojeto, i altari laterałi del Sacro Core de Jezù e de ła Beata Vèrzene del Rozàrio, anbedó in màrmoro, na teła de Marco Vecèłio co ła Madona co Putelo co łe Sante Apołònia e Lusia e un crozefiso in legno
Bazéłega dei Santi Fiłipo e Jàcomo
thumb|El canpanile de ła bazéłega miniatura|L'interno de ła Bazéłega La bazéłega dei Santi Filipo e Jacomo, in memòria dei apòstołi Fiłipo e Jàcomo, patroni de Cortina, ła ze ła sede de l'omònema paròchia apartegnente a ła diòceze de Bełun-Feltre.
Storia
Pozisionada pròpio inte el sentro del paeze, sarada intrà el sèłebre Corso Italia (verso drita) e Via del Marcà (verso sanca), ła ze stada costruia intrà el 1769 e el 1775 sol posto inte el cual łe zera za vegneste sù do presedenti ceze del XIII e del XVI secolo.
Organo a cane
thumb|L'inponente organo visto da ła navata El strumento el ze sta costruio da ła dita Mauracher de Linz e inaugurà el 31 de otobre del 1954. Inte el 2002 ze sta ojeto de un inportante intervento de restaurasion, fato da l'organaro Andrea Zeni, che el ga conportà anca el reordenamento e l'integrasion de ła conpozision fònega drio el projeto del maestro Francesco Finoti.
L'organo el ze a trasmision ełètrega co na faciada dividesta in trè canpae, respetivamente de 10 – 22 – 10 cane, cołocà so ła granda cantòria ponesta sora de l’ingreso prinsipale. El strumento el ga bel-che 3078 cane, e ła console ła ze destacada dal corpo del strumento, co trè tastiere de 58 botoni (Do1 / La5) e na pedaliera de 30 botoni (Do1 / Fa3). I rezistri i ze comandai da plachete disponeste su do file sora el terso manuałe.
Canpanile
El conosesto canpanile (el cianpanin) de ła bazéłega, divegnesto un sinbolo inconfondìbiłe de Cortina, el ze sta traesto-sù da l'architeto cortinezo Silvestro Franceschi intrà el 1852 e el 1858 al posto de na vècia tore campanària del tardo sincuesento. El se ełeva in altura par 65.8 metri, inte un stile sòbrio, ełegante e maestà che, cofà che i dize i cortinezi, no el ze "ni tirołezo, ni cadorin".
Racuante fonte łe reporta na altesa erada de 73 metri, informasion che invese ła vien smentia anca dal sito ufisale de ła paròchia.
Inte el campaniłe łe ze pozisionae łe seventi canpane, forse dal noto fonditor Grasmayr de Innsbruck, ełetrifegae a tirada tirołeza:
Oltre a łe sie prinsipali, el campaniłe el detien altre trè campane:
Note
thumb|El sofito de ła bazéłega
Cùspide
La paroła cùspide ła se połe refarir a:
Ceza dei Santi Piero e Poło (Sospiroło)
La ceza dei Santi Piero e Poło ła ze ła parochiale de Sospiroło, in provincia de Bełun e diòceze de Bełun-Feltre; ła ze parte de ła converzensa foraniałe 5.
Stòria
No se ghe conose el ano justo de ła costrusion de ła pieve de Sospiroło, ma, sertamente, prima del 1185. Da ła relasion de ła vìzita pastorale del 1538 se sente che ła pieve ła gaveva l'altare majore, el cuało el se catava inte l'abside inalsà respeto al pavimento de ła navada, ornà da na pała co ła Madona col Putelo coi Santi Piero, Poło, Joani Batista e Vitore Màrtire, e do altari laterałi, in memòria respetivamente de San Roco e Sant'Antònio, e che ła istesa pieve ła zera dotada de canpaniłe. A poca distansa da ła pieve el zera situà el canposanto, inte l'interior del cuało ghe zera ła cezeta confradernałe de San Joani Batista, doparada fin al XVI secolo cofà batistero. Inte el XVII secolo ga tocà re-edìfegare ła pieve co dimensioni majori, dato l'incresimento de ła popolasion locałe. La nova ceza ła ghea cuatro altari e de trè ingresi. Se sa che in cuel perìodo l'antigo batistero el zera cadesto in fora-dòpara no ghe se fazeva pì nisuna funsion rełijoza. Inte el XIX secolo ła ceza sie-sentesca ła se ghea demostrà insufisente a sodisfar łe ezijense dei fedełi e, cusita, se ghea decidesto de edìfegàrghene una nova. L'atuałe parochiale, volesta da l'arciprete don Gregòrio De Loto e projetada da Marco Poliaghi, ła zera stada costruia in stiłe neogòtego intrà el 1889 e el 1898 e consacrada - cofà che ne recorda na làpide ponesta inte el 1954 - el 23 de marso de chel isteso ano dal patriarca de Venèsia Juzepe Sarto, futuro papa Pio X.
Certoza de Vedana
La certoza de Vedana ła ze ponesta in località Maziere, inte el comun de Sospiroło, sol posto andove ghe zera situà l'antigo ospìsio de San Marco de Vedana derivante da l'Alto Medioevo.
Stòria
Al prinsìpio del Baso Medioevo ła pare certa l'ezistensa de un ospìsio (ligà a altri recòveri par pełegrini, fazenti parte de ła via dei Ospisi) inte ła località de Vedana, de cual ła zera propietaria el Capìtoło dei Canòneghi de Bełun. El atesta na boła papałe de l'otobre del 1155, col cuało papa Adriano IV el mete soto ła so protesion i canòneghi de Bełun e łi declara in perpètuo propietari de l'ospìsio de Agre e de ła ceza. Inte el corso del XIII secolo łe dificoltà econòmeghe e łe réndite senpre pì scarse łe sujerise che łe struture asistensiali łe vègnee zestionae in altra magnera.
Inte el 1458 zera ndai in chel posto i comisari inviai dal capìtoło zenerale: pare Filipo da Milan prior de ła certoza de Pàdoa e pare Gulielmo retor de ła certoza de Venèsia, al fin de ciaparse łe donasion e inpartir łe diretive fondamentali a l'edìfegasion. L'ospìsio, co łe relative propietà. Inte el 1460 i zera stai concedesti anca i ospisi menori de Candaten e Agre, co i respetivi fondi; tuti sti beni i zera stai incorporai ufisalmente inte el 1467 da l'Órdene Certozin.
Nei dezeni seventi l'òpara de costrusion ła zera sevitada: inte una de łe colone del clostro ghe zera ponesta ła data del 1521, ma presedentemente i zera za stai costruii racuanti edifegai senobìteghi cofà che el refetòrio, el capìtolo, łe capełe de San Juzepe e Santa Madałena. Un documento del capìtolo zenerale del 1542 el dize al priore de ła nesesità de sgrandir el nùmero de łe cełe par i mònaghi del coro da sie a oto, ma łe dificoltà finansiarie no łe ghea consentio na ràpida concluzion dei lavori e solo ła zenerosità dei benefatori ła ghea permetesto pian pian de finir l'òpara.
El véscovo de Càorle Benedeto De Benedeti, delegà da cheło de Bełun Alvize Lołin, inte el 1619 el ga consacrà ła ceza, fin a chel momento solché benedita. Inte el febraro del 1695 el ze s-ciopà un inséndio che ga portà forti dani ai fabregai e el ga desfà anca documenti inportanti cofà i protocołi notariłi, donasion, titułi, relasion de donasion; da cuel momento, dopo un difìsiłe restàuro dei locali, no ghe ze pì stai signifegativi intervegnimenti de costrusion, ma ghe ze stai lavori de decorasion pitòrega de ła ceza e dei anbienti.
El 7 de setenbre 1768 el Senato Vèneto el ghea decidesto de aplegar al clero regołare provedimenti de sopresion; el decreto fato da 11 paràgrafi, el vien aprovà co sento-sìncue voti favorévuli, disdoto contrari, sincuanta-cuatro no "sinceri". L'8 de setenbre 1769 ai mònaghi ghe ga tocà de sbandonare ła certoza de San Marco de Vedana e trasferirse inte ła visina certoza del Monteło.
Inte el 1771 el patrìsio venesian Nicolò Eriso el ga cronpà ła certoza e i so beni par 101.000 ducai, gheła ghea dazesta in afito a ła fameja Segato converténdoła in fatoria e inte el 1773 el Senato el ga cełerà łe oparasion de véndita dei conventi.
Ne ł'ex ceła del procuratore el 13 de zugno 1792 da Benedeto Segato e da Justina Lante de Bełun nase Ziròłamo Segato dito el pierìfegadore. Inte el 1825 Matilde Eriso ła ga eredità i beni de ła certoza e li ga portà in dote ai marchezi Araldi de Cremona; inte el 1864 Andrea Segato el ghene zera devegnesto propietàrio, dopo ła fioła Corina inte el 1882 e so mario i ghea rivendesto el monastiero al pare zenerale de l'Órdine Marseło Grezier. Inte el isteso ano i pari de Pavia i ghea ritolto posedimento del monastiero sensa i tereni e i beni un tenpo de propretà de ła certoza. El conpleso ła ze sta dopo ojeto de granda restaurasion.
L'Órdene dei Mònaghi Certozini ghe zera restà fin al 1977, sucesivamente ła strutura ła zera restada inabitada finmente el 1998 co che ła ze stada ospitada ła comunità de mònaghe de clauzura provegnenti da ła Certoza de Riva de Pinerolo fin al 2014. Inte el 2018 ze ndà star na comunità di mònaghe de clauzura Adoratore perpètue del Santìsimo Sacramento, dèdite a ła preghiera ininteronpesta davanti al Santìsimo sołenemente esponesto. El conpleso monàstego no el ze vizitàbiłe.
Certoze vènete
La certoza ła ga gavesto inte i sècołi na granda atrasion par anbienti ecleziàstieghi e làeghi, cofà espresion de vigoroza oservansa e de devosion gràsie a ła tradision spirituałe e disiplinare de łe so orìzeni. Ghe zera cuatro certoze vènete, trè in teraferma e una lagunar:
Sovrani de Scòsia
Ła sevente lista ła ze un listaso dei Sovrani de Scòsia dividesto in dinastie, co de fianco i ani de goerno, Ła Scòsia, unifegada par ła prima volta cofà stato da Kenneth I Mac Alpin inte el IX secolo.
Ła Scòsia ła ga finio de ezìstar cofà regno separà dopo de l'Ato de Union 'Act of Union'' del 1707 co l'Inghiltera.
Primo Inter-regno 1290-1292
Vardiani de Scòsia 1286-1292
Secondo Inter-regno 1296-1306
Vardiani de Scòsia 1296-1306
Capeła de Sant'Antònio da Pàdoa
La Capeła de Sant'Antonio da Pàdoa ła ze na cezeta sita inte el viłajo de Ciave inte el comun de Cortina, in provincia de Bełun e diòceze de Bełun.
Esterno
A l'esterno ła capeła se prezenta cofà che un edifegà senplice, in stiłe clàsego e col cuerto a capana sormontà da un picenin canpaniłe in legno co finistroni a tuto sesto e cuerto a sioła. So ła faciada prinsipale el ze situà un fresco dipinzesto inte i ani trenta del novezento raprezentante Sant'Antònio co inbraso el Putelo. Inte ła ceła canpanària łe ga sede do canpane.
Interno
La ceza ła se confà in na ùnzoła navada e inte ła sacrestia, a ła cuala se entra par mezo de na porta a ła drita de chi che entra. L'altare major el ze in stiłe baroco e el detien na pała raprezentante Sant'Antonio col Putelo, òpara del pitore anpesan Juzepe Lacedelli (1774-1832). L'altare laterałe el ze invese na prejévołe òpara in legno che ła zera stada cronpada a Oberasen in Pusteria inte el 1841 e vegnesto fora probabiłemente da na botega furlana del XVII secolo. A łe parete łe ze poneste in grande jósołe do stàtue antighe: ła prima (a sanca par chi che entra) raprezenta l'Omo dei Dołori, e ła seconda Santa Catina da Siena. Inte el presbitèrio i ze ponesti do cuadri, l'uno prezentante el Cristo e l'altro Sant'Ana, anbedó vegnenti dal XVII-XVIII secolo. Sora de l'ingreso se ghe cata in pì un dipinzesto figurante San Joani Evanzełista, provegnente probabiłmente da ła ceza de Santa Catarina. La granda croze de mareperla de ła nìcia a drita ła zera stada invese cronpada da Enrico Gaspari Becheréto a Jeruzałeme e donada a ła capeła in memoria de ła mare Roza.
Stòria
L'ato de fondasion de ła capeła el riva dal 26 de marzo 1791, co che vinti confradełi i ghea decidesto de costruir e mantegnere na ceza in onor de Sant'Antònio. La costrusion de l'edifegà ła ze sta ultemada in poco tenpo, ma inte el 1809 łe trupe napoleòneghe de pasajo inte l'Anpesan łe ghea insedià l'intiero abità de Ciave, desfando anca ła capeła, che ła ze sta parò re-edìfegata. Inte el 1933 ła ze sta sotoponesta a un profondio restauramento, cofà che ne recorda na epìgrafa ponesta inte l'interior sora el porton d'ingreso.
Machu Picchu
El Machu Picchu ( pron. ), o anca Machu Pikchu ("vècia montagna" in quechua: machu, "vècio"; pikchu, "sima" o "montagna") ła ze una de łe zoje architetòneghe i archeołòzeghe pì inportanti de l'Inpero Inca in Perú e na sità santa. Ła ze iscrivesta a ła lista dei Patrimoni de l'umanità da ła UNESCO partindo da l'an 1983.
Locałità
La sità sacra de Machu Pichu ła ze ponesta a 130 chiłòmetri verso nord-est de Cusco, so ła cresta de łe montagne de Machu Pichu, a 2.200 metri sora del liveło del mare.
La pozision de ła sità ła zera un segreto miłitare, ponesto-che łe profonde scojere e łe montagne łe zera ła mejo defeza naturałe.
Sentro Archeolòzego
El ze uno dei sentri archeołòzeghi pì inportanti, el pì inportanti del Sud Amèrica e, in pì, l'atrasion turìstega pì vizitada del Perù.
Santuàrio
Inte el 1981 el Santuàrio de Machu Pichu el ze sta declarà santuàrio stòrego, co na superfise de 32.592 ètari, el detien miga solché ła parte s-cetamente archeołòzega, ma anca ła flora, che ła se evidénsia co ła bondansa de orchidee, fauna e paezajo.
Le teorie pì verosìmiłi łe sostengne che i se parla de na "llaqta" (sità) Inca: un'insediamento costruio par controłare l'economia de łe rejon concuistae. Ła zera ła pì beła llaqta de l'Inpero Inca, e ła zera sta costruia par reparar ła pì alta aristocrasia in cazo de ataco. Pararia che el sìpie sta doparà par un perìodo de longo repozo dai Sapa Inka e cofà oservatòrio. Dopo ła concuista de l'inpero da parte dei spagnołi ła ze sta ła fortesa de ła revolta de Mancu Inka.
Patrimònio
Machu Pichu ła ze stada declarada un Patrimònio de l'umanità de l'UNESCO inte el 1983.
Tre setori
Inte ła prima àrea, in memòria de Inti, el dio del sołe, ła so pì granda divinità, i ze detegnesti i prinsipałi tezori archeołòzeghi: l'Intiwatana, el Ténpio del Sołe e ła Sała de łe Trè Fenestre.
Inte ła zona de łe stanse ghe zera un setore par ła nobiltà, un grupo de caze poneste a s-cera in pendensa verso baso, ła rezidensa dei Amautas (saji), caraterizada da łe so mura rosastre, e ła zona de łe Nyustas (prinsipese). ), co stanse a forma de trapèsio.
Inte l'interior de ła sitadeła ghe zera anca un setore destinà a łe prezon, andove łe vegnea aplegae łe punision ai prezogneri drento a nìce incavae inte ła ròcia.
El Mauzołeo Monumentałe el ze un bloco de piera co un interior a forma de volta che el vegnea doparà par riti o sacrifisi.
Architetura
Tuti i edifegai de Machu Pichu i respeta el clàsego stiłe architetònego Inca: costrusion co parete regołarmente spianae co incastri de parfeta fatura intrà i blochi de piera. Sti incastri i ze oncora inte el dì de uncó un mistero del come che i sìpia stai boni de laorar co tanta precizion, de łe strumentasion che i gàpia doparà, ponesto-che no ze sta renvegnesto nisun ojeto che el podese vegner doparà par sto laoro.
El ze inportante da segnałar che i Incas, siben i conosese ła forma rotonda (el dio Inti i ło raprezentava cusita), no i aplicava mai sta forma, varia a dir che i conosea ła forma del ser-cio, ma no i ła doparava mai. Partanto, ła mobiłità dei grandi blochi de piere ła ze oncora uncó un mistero. Tutavia, siben che no i conosese ła roda, i ghea doparà el pian inclinà e, co sto ełemento, se połe ris-ciar na teoria sul come che ste piere łe sìpia stae moveste, rivando a pezar anca 20 tonełae. Par rivar a èzito, ze oromai ciaro che ghe corese ła forsa de miliaja de òmani. Desfortunatamente, i Incas no i ga dasà nisuna tràcia scrivesta so l'argomento, ponesto-ché gnanca i conoseva ła scritura.
Ghe ze sirca 140 edifegai in tuto el spàsio, includesti tenpli, santuari, piase e àree rezidensiałi.
Łe ze prezenti pì de sento scałe in piera (de frecuente incavae intieramente inte un soło bloco de granito) e un grando nùmaro de fontane d'àcua, ligae intrà de lore da canałi e scołi scavai inte ła rocia, destinae a l'orìzenàrio sistema de irigasion.
Vie dei Inca
Intrà łe miliaja de strade costruie da łe culture precołonbiane in Sud Amèrica, i Camini Inca i ze uno dei pì intieresanti. Sta rete de strade łe converzeva Cusco, ła capitałe de l'Inpero Inca, e se rivava a ła sità de Machu Picchu. I Incas i difarensiava i sentieri de ła costa da cuełi de ła montagna; i primi i zera ciamai "sentieri de łe pianure" e i secondi "Qhapac Ñano".
Oncó, ogni ano, mijaia de turisti percorono i Camino Inca par almeno do dì traverso łe Ande.
Opinion de Kofi Anan
Durante ła so vizita a Machu Pichu, el 13 de novenbre del 2003, el Segretàrio zenerałe de łe Nasion Unie, Kofi Anan, el ga dizesto che i peruani i garia da sentirse inorgojii de sta fortesa, che el ga descrivesto cofà "maravejoza eredità de ła Peruanità".
Zemełajo
Inte el majo del 2005, ła sità zordana de Petra ła se ga zemełà co Machu Picchu. Anbedó i monumenti i ze sentri che i se destìngue inte el mondo del turismo par el so èsar e par łe siviltà de apartegnensa.
Prinsìpio/Avegniminti 18 majo
<templatestyles src="Intestasion/styles.css" />
Capeła de ła Beata Vèrzene de Lourdes
La capeła de ła Beata Vèrzene de Lourdes (sanò ciamada cezeta de Grava) ła ze pozisionada inte el comune de Cortina, in locałità Grava de Soto, in provincia de Bełun e diòceze de Bełun-Feltre.
Descrision
Se parla de na picenina capeła dei primi del '900 (finia inte el 1907, cofà che ne dize na iscrision ponesta inte ła parte alta de ła faciada) in memòria de ła Nostra Siora de Lourdes, patrona de ła frasion de Grava. El santuàrio, mèta de frecuenti pełegrinaji da parte de ła popolasion locałe e dei comuni arenti, ła sorze drio Via Grava de Soto, imerzesta inte el verdo dei prai de l'anpesan, inte i pie del masìcio del Pomagagnon. La festa ła core el 11 de febraro.
Esterno
thumb|El fianco sanco de ła capeła. Inte el sfondo, el masìcio de łe [[Tofane]] La faciada ła ze racuanto sénplega e "desnuda". In intònago color avòrio, ła prezenta un arco in arzeto, tajà, ai do tersi de ła so altesa, da un còrdoło che core drio tuto el perìmetro esterno de l'edifegà. Soto l'arco el ze pozisionà el picenin ingreso in legno sormontà da un fronton che el tien incidesto "150°: 1858 Lourdes 2008", sełebrante i sentosincuant'ani da ła prima parision de ła Madona de Lourdes a santa Bernadette Soubirous. intrà el stìpite superior de l'entrada e el frontonsin, ghe ze incidesta na curta invocasion latina a l'Imacołada Concesion:
Inte el mezo de ła faciada, poco sora el fronton, ze pozisionà un picenin rozon.
In alto, oltre che l'architrave, se ghe cata do torete canpanàrie, simetregamente divideste da un frejo sentrałe, sormontà da un crozefiso, aonde el ze bel-ché vedìbiłe un grando rełojo bianco.
El cuerto, infin, el ze in lamiere de rame, łe cuale łe ga ciapà col tenpo ła tìpega cołorasion verda mare gavesta par colpa de l'osidasion.
Interno
L'interno, a pianta lonzitudenale, el se conpone de na ùnzoła navada racuanto lumenada; el ga solché ponesto inte el presbitèrio in fondo de ła capeła. Drio de ła navada, sie longhe finestre finamente lavorae, disponeste a trè par fianco, łe da inte l'interior na granda lumenozità: st'ùltema anca gavesta da ła dispozision nord-sud de l'edifegà, che el vien in tal magnera ciapà dai raji sołari in tuto el dì. Sto incorzimento el ghe da bona lumenozità a ła capeła anca inte i dì de inverno, co che łe ore de sołe łe ze poche.
Asenblea Nasionałe de Ecuador
L'Asenblea nasionałe de l'Ecuador (in spagnoło Asamblea Nacional de Ecuador) el ze l'òrgano che l'ezèrsita el podere lejislativo de ła Repùblega de l'Ecuador. L'Asenblea Nasionałe ła ze un òrgano unicamarałe formà da 137 menbri ełezesti par un perìodo de 4 ani, i cuałi i ze repartii in dódaze comision permanenti.
Capeła de ła Beata Vèrzene de Lourdes
Interno
Drio tute łe pareti, intrà na finestra e l'altra, łe ze pozisionae de łe ełeganti lesene in màrmoro roza, che i fa un vivo contrasto col candor de łe pareti. I capitełi, arichii da lejeri inbełiminti in foja d'oro, i unise dopo łe lesene a ła trabeasion in marmo grizo, che el core tuto drio el perìmetro de ła navada e el presbitèrio. Par ogni lesena ghe ze picà-sù un cuadreto figurante na siena de ła pasion de Cristo. I cuadreti i ze in totale cuatòrdezi e, inte ła Stimana Santa, i ga el roło de stasion de ła Via Crucis. La pavimentasion ła ze in marmo roza.
Asenblea Nasionałe de Ecuador
Ła sede de l'Asenblea Nasionałe Ecuadoregna ła ze a Quito inte el Palacio Legislativo. Dal 31 de lujo del 2009, l'Asenblea Nasionałe ła sostituise el vècio Congreso Nacional del Ecuador, sarà par via del Referendum costitusionałe de l'Ecuador del 2008 che el ga reformułà el sistema pułìtego.
Capeła de ła Beata Vèrzene de Lourdes
Interno
El presbitèrio, dividesto da ła navada da łe fine colonete de na sénplega bałustra marmòrea, el ga un altare pozà a ła parete, in magnera che el sełebrante no el sèłebre verso el pòpolo. Inte el fondo de l'abside, sarà da un fondo cain absidałe, ła ze reproduzesta in bon senso prospètego, el cóvoło de Lourdes, coredà de statotue in legno de ła Madona e de ła stra-zóvene Bernadette Soubirous. Inte i pie del cóvoło (grota), ghe ze pozisionà el tavernàcoło. Senpre inte el presbitèrio, ła ze conservada na teła ben fata figurante San Juzepe col Putel Jezù, inserada drento na preja soaza intarsia. Dal fianco drito del presbitèrio, dopo, se ingresa a ła sacrestia.
Ai fianchi de l'abside, do nice łe detien łe statue in legno di santa Lusia, a drita, reconosìbile par i oci che ła porta sora de na vantiera, so prinsipal tribusion, e san Miciełe Arcànzeło, a sanca, co ła spada sguainada, vestio da senturion roman e figurà so l'ato de schiciar el Satana in cadene. Le do stàtue, vegnenti dal 1907, i ze òpara de l'artista gardenezo Corado Pitscheider.
Muzeo del vèro (Muran)
__HIDDENCAT__
El Muzeo del vèro, fondà intel 1861 el fa parte de ła Fondasion dei Muzei Sìveghi de Venèsia. Ła so sede ła ze intel Pałaso dei Vescovi de Torceło, edifiso in stiłe gotego che prima zera ła dimora del vescovo Marco Giustinian.
Storia
El muzeo el ze stà fondà da l'abate Vincenzo Zanetti intel 1861.
El ze nasesto come projeto de costusion de on archivio che ciapa rento łe testimonianse de l'ìzoła, ma in presia el se gà trasformà inte ła forma muzeałe. Intel 1882 el ze stà anca cołegà a na scoła che ga permeso ai veraji de studiare i dizigni e modei dei véri contenui intel muzeo. Intel 1923, co l'amision de Muran al Comun de Venesia el Muzeo del véro el ze stà ciapà rento a i Muzei sìveghi venesiani.
Łe so rancurade łe ze stà sojete a on reórdinamento intel 1932, co ła zontada de vèri de ła cołesion Correr, Cicogna e Molin. Dopo i depoziti de ła soraintendensa archeołozega i gà permeso de istituir na sesion de archeołozega, che da chełi i ełementi pì prestijozi i ze chełi vegnesti da Zara. Deso łe condision del muzeo, oltre che par mezo de conprade, vien incrementà da donasion da darte de ła fornaze de l'ìzoła, che łe va a cresere ła rancurade contenporanea. El muzeo el ze stà restaurà par ospitar łe cołesion del Novesento.
Glass in Venice
Projeto nasesto in coładorasion intrà i muzei sìveghi venesiani e l'Istituto Vèneto de Sciense, Łetere e Arti fato par promuover ła conosensa del vèro de Muran. Cołegà al projeto ze stà istituio el PREMIO GLASS IN VENICE destenà a i artisti vèraji. Łe ópare premià łe vien dopo esposte inte ła sede de l'Istituto Vèneto. El projeto el ze partio par vałorizar l'atività artistega del vèro e continuar l'atività de łavoratorio culturałe del muzeo de vèro.
Wyoming
__HIDDENCAT__
El Wyoming el ze un stato osidentałe dei Stati Unii d'Amèrica, situà verso nord de łe Montagne Rocioze. La so capitałe ła ze Cheyenne. Co 493.782 abitanti, el ze el stato manco popołà dei Stati Unii.
El confina verso nord col Montana; South Dakota e Nebraska verso est; Cołorado verso sud; Utah inte el so àngoło sud-òvest e Idaho inte el resto de l'òvest.
Inte el nord-òvest del stato se ghe cata i parchi nasionałi de Yellowstone e Grand Teton.
Popołasion
Nel 2005 il Wyoming el ghea na popołasion stimada de 509.294 abitanti, co un'incremento de 3.407 individui (0,7% del totałe) rispetto a l'ano presedente e na crésita de 15.512 abitanti (3,1%) rispeto al 2000. Ste stime łe tien conto de la crésita naturale rispeto a l'ultimo censimento de 12.165 persone (33.704 nasesti e 21.539 morti) e un incremento par via de l'imigrasion de 4.035 persone. Inte el 2004 la popolasion nasesta fora del Wyoming ła zera de 11.000 persone (2,2% del totale).
Prinsipali sità
Le sità del Wyoming co pì de 10.000 abitanti in órdine desendente:
Etnie
I abitanti del Stato i ze:
I pì grandi grupi nasionałi in Wyoming i ze: todesco (25,9%), ingleze (15,9%), irlandeze (13,3%), statunitense (6,5%) e norvejeze (4,3%).
Zeografia fìzega
El Wyoming el ze uno dei trè stati che i ga i confini che i ze parte de meridiani e parałełi, insieme a Utah e Colorado.
Inte el Wyoming łe se reunise łe rejon de łe Grande Pianure co łe Montagne Rocioze. In magnera sintètega se połe dir che el stato el ze un grando altopian traversà da vàrie cadene montagnoze: verso nord-ovest ghe ze Absaroka, Owl Creek, Gros Ventre, Wind River e Teton inte el sentro-nord, łe Montagne Big Horn; inte el nordest, łe Black Hills; e inte ła rejon meridionałe, łe montagne Laramie, Medicine Bow e Caena Mare.
La cadena montagnoza inevada inte l'àrea sentro-meridionałe ła ze un'estension de łe Montagne Rocioze del Colorado, sia zeołozegamente che in aparensa. La Wind River Ranse, inte el sentro-ovest, ła ze ła pì distante e ła conprende el Ganet Peak (4207 m), ła sima pì alta del stato. Le Big Horn, inte l'àrea sentro-setentrionałe, łe ze separae da ła masa montagnoza de łe Montagne Rocioze.
La catena montagnoza del Teton, verso nord-ovest, ła se slarga par sirca 80 km e ła raprezenta ła sesion montagnoza pì inponente del stato. Ła ze invese el Grand Teton ła seconda sima pì alta del Wyoming e del Parco Nasionałe del Grand Teton, che el detien drento ła sesion pì apresàbiłe de ła catena montagnoza.
Conpagnia de ła Veła
La Conpagnia de ła Vela el ze un yacht club de Venèsia, menbro FIV, co sede a San Marco sol Moło Marcian.
Le dàrsene łe ze invese su l'Ìzoła de San Zorzi Majore, inte el sentro de ła Conca de San Marco.
Halifax (Cànada)
Halifax ła ze na munisipałità rejonałe del Cànada orientałe, capitałe de ła provincia de ła Nova Scòsia.
Conpagnia de ła Veła
Istòrego
Fondada el 15 de marzo 1911 inte l'interior de l'Hotel Bauer cofà che Yacht Club Venesian, intrà i so soci el ghea anca Gabriele d'Annunzio che co un mesajo del 1919, l'orìzenałe el ze conservà inte ła sede sociałe, el ghene gavea ispirà el novo nome Conpagnia de ła Vela e el moto Custodi Domine Vigilantes, dai cuałi l'acrònemo sociałe CDV. Co breveto del disenbre del 1933, el Rè d'Itàlia Vittorio Emanuele III, el ghe ghea concedesto a ła Conpagnia el priviłejo de frejar el guidon sociałe del Stema Reałe, oltre l'onor de bàter ła Bandiera Nasionałe da Guera e de èsare rebatezada Reałe Conpagnia de ła Vela. La sede stòrega ła se catava inte łe Procuratie vècie e cheła sportiva ai [[Jardini de ła Bienałe par dopo trasferirse ai Jardini de San Marco e inte l'Ìzola de San Zorzi (sede sportiva).
Riciapà el nome atuałe de Conpagnia de ła Vela a l'avegnimento de ła Repùblega inte el 1948, uncó el guidon sociałe el ze fato da na croze bianca su canpo roso e el primo cuarto verdo.
Halifax (Cànada)
Sta munisipałità ła ingloba ła stòrega sità de Halifax e el ze el pì grando sentro del Paeze inte ła parte est de ła sità de Québec.
Conpagnia de ła Veła
Istòrego
Inte el 1990 ła società el ga recevesto CONI ła Steła d'argento al mèrito sportivo. Inte el 1995 senpre el CONI el ga insignito ła conpagnia de ła Steła d'oro al mèrito sportivo. Inte el 2012 ła società el ga recevesto el Cołare d'oro al mèrito sportivo.
Tra i soci stòreghi:
El club è zemełà co:
America's Cup
Inte el 1992 co l'inbarcasion Moro de Venèsia ła Conpagnia ła ga vinto ła Louis Vuitton Cup partesipando a ła XXVIII America's Cup. Ła ze sta ła prima volta par un club sportivo vèneto e italian portar ła pròpia barca in finałe de Copa Amèrica. L'inbarcasion volesta da Raoul Gardini e finansiada da ła Montedison, ła ze sta protagonista ne l'edision del 1992. L'è ła prima barca italiana inte ła storia a vìnsare ła Louis Vuitton Cup.
Ceza de San Liberałe
La ceza de San Liberałe el ze un liogo de culto catòlego ubegà a Pedeserva, frasion del comun de Bełun.
Ceza de Santa Justina (Santa Justina)
La ceza arcipretałe de Santa Justina Vèrzene e Màrtire ła ze ła parochiale de Santa Justina, in provincia de Bełun e diòceze de Bełun-Feltre; ła ze parte de ła converzensa foraniałe 5.
Presidenti de ła Repùblega Islàmega de l'Iran
I presidenti de ła Repùblega Islàmega de l'Iran dal 1980 (costitusion de ła Repùblega  Islàmega de l'Iran e fine de ła monarchia) finmente uncó i ze i seventi.
Ceza de San Liberałe
Istòrego
No-ostante łe prime notìsie łe sìpia racuanto tarde (1578), San Liberale el ga seguramente orìzeni belché pì antighe, antesedenti a l'ano Miłe. In orìzene ła zera in memòria de san Daniełe profeta, za titolare de l'altare majore.
Ceza de Santa Justina (Santa Justina)
Istòrego
No se sa co precizion co ła zera stada edifegada ła presedente ceza de Santa Justina, ma ze seguro che ła so dimension ła zera pì picenina. El ze seguro, invese, l'ano de costrusion del vècio canpaniłe, o sia inte el 1682. L'atuałe parochiałe ła ze sta costruita intrà el 1782 e el 1791 e consacrada inte el 1832. Inte el 1855 el zera sta rifato el pavimento de ła ceza e, inte el 1878, edìfegà l'atuale canpaniłe, dopo che cheło vècio el zera sta interà da un fùlmene. Inte el 1918 i soldai austriaghi i ghea robà łe trè canpane, che łe ze stae dopo renpiazae da altre-tante inte el 1920. Inte el 1935 el zera sta rifato el pavimento e, par finir, inte el 2000, ła ze sta recostruita ła guja de ła tore canpanària
Ceza de San Liberałe
Descrision
Se parla de un picenin edifegà co pianta a croze latina, fiancà da ła sagrestia del sincue-sento. L'intònago de łe pareti esterne el se ga in parte destacà, metindo desnudo ła strutura murària a fiłareto.
De intarese ła coertura, costituita da na partegołare strutura in legno cueerta da lastre in piera calcàrea. L'abside ła sorałevada e soto el presbitèrio ła se desviłupa na cripta anułare a ła cuała se ghe fa ingreso co streto coridòio.
Le òpare conservae łe ze parte de vàrie èpoche stòreghe. Le pì antighe łe ze un sarcòfago e dei tocheti de pluteo del perìodo medievałe, co trase de un siclo de freschi cuatrozenteschi; decorasion e freschi sincuezenteschi e un altare in legno de prejo del XVII secolo.
Le pertinense esteriore de ła ceza łe ze delimitae da un muro a seco a sostegno de un dùplego terasamento. El spàsio el zera un tenpo doparà cofà simitero.
Bazéłega santuàrio dei Santi Vitore e Corona
La bazéłega santuàrio dei Santi Vitore e Corona el ze un conpleso rełijozo a 3 km da Feltre, inte ła frasion Anzù, in provincia de Bełun. El ze parte de ła lista dei monumenti nasionałi italiani.
Stòria
Involzesta sul monte Miesna, ła ze costituia da ła bazéłega vera e pròpia e da l'anetesto clostro del 1495.
La costrusion del santuàrio ła ze stada tacada inte el 1096. La ceza ła ze sta consacrada el 13 de majo del 1101 dal véscovo de Feltre Arpon par ospitar łe rełicuie dei santi Vitore e Corona, patroni de Feltre e de ła diòceze de Feltre. Al santuàrio se ghe ga vołesto afiancar dopo un monastero, che el ga ospità da prima i fiezołani (1495-1668), de consevensa i somaschi (1668-1777), infin i menori oservanti (1852-1878).
El 23 de lujo 2002 papa Joani Poło II el ghea ełevà el santuàrio a ła dignità de bazéłega menore.
Descrision
La bazéłega ła ze un'auténtega zoja del romànego e el porta ciari segni de influense armene e orientałi. I interni i ze totalmente afrescai (XII-XV secoło) co òpare de età otoniana, de scoła zotesca e de scołari de Tomaso da Modena. I rezalta intrà łe imajni de santi, so ła parete sanca, l'ùltema sena e ła stòria del màrtirio dei titołari inte el transeto de sanca. A oriente de l'altare el ze ponesto el sarcòfago marmòreo dei màrtiri, tirà-sù da cołone e ornà da un frizo floreałe.
Inte ła cantoria, a osidente, ghe ze un antigo organo Joani Batista De Lorensi, donà da l'inperatore Fransesco Juzepe I d'Austria inte el 1861.