cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Siclo mestruałe
El primo siclo el taca zenaralmente tra i dòdeze e i cuìndeze ani, un momento noto come "menarca"; a volte el pol scominsiar anca pì precosemente, intorno ai oto ani de età, un ezordio ancora considarà normałe. L'età media de'l primo siclo el ze zenaralmente retardà inte i paezi in via de zviłupo respeto a'l mondo zviłupà. Ła durada tìpega de tenpo tra el primo zorno de un siclo e primo zorno de'l siclo sucesivo ła pol variar da 21 a 45 zorni inte łe done zòvane e tra 21 a 35 zorni inte łe done adulte (co na media de 28 zorni). Łe mestruasion co ła menopauza, che pardesòłito ła se verifega tra i 45 e i 55 ani de età. Il sanguenamento pardesòłito el dura da sirca 3 a 7 zorni.
El siclo mestruałe el ze regołà da canbiaminti ormonałi, che i pol èsar modifegà doparando contracetivi a baze de ormoni. A'l só mantenjimento concore diverse struture (sistema nervozo sentrałe, ipotałamo, ipofizi e ovaro) stretamente cołegàe tra de łore. Onji siclo el pol èsar spartìo in tre faze, bazàe so i eventi inte l'ovaro (siclo ovàrego) o de l'utero (siclo uterino). El siclo ovàrego el consiste inte ła faze fołicołar, inte l'ovułasion e inte ła faze łuteałe, mentre el siclo uterino el ze spartìo in mestruasion, faze prołiferativa e faze secretoria.
Stimołà da l'aumento graduałe de ła cuantità dei estrozeni inte ła faze fołicołare, łe pèrdite de sangue (mestruasion) łe se aresta el revestimento de l'utero el se fisa. I fołicołi inte łe ovare i scominsia a zviłuparse soto l'influensa de na conplesa interasion de ormoni e dopo de calche zorno uno de łori, o ocazionalmente do, el deventa dominante (i fołicołi mìa dominanti i se restrenze e i more). Sirca a ła metà de'l siclo, da 24-36 ore daspò l'escresion de l'ormone łuteinizante (LH), el fołicoło dominante el rełasa un ovocita, inte un evento ciamà "ovułasion". Dopo l'ovułasion, l'ovocita el vive osło par 24 ore o manco, se no el vien fecondà, mentre i resti de'l fołicoło dominante inte łe ovare i deventa un corpo łuteo; 'sto corpo el ga ła funsion primaria de prodùzer grande cuantità de prozesteron. Soto l'influensa de'l prozesteron, avien modìfeghe a'l revestimento uterino a'l fin de pareciar un potensiałe inpianto de un enbrion e inisiar na graviansa. Se l'inpianto no'l se verifega entro suparzó do setimane, el corpo łuteo el se evolve, provocando na brusca cazùa dei łevełi, sia de prozesteron che de estrozeni. Ła diminusion dei ormoni ła provoca l'espulsion de'l revestimento de l'utero, inte un proseso noto come "mestruasion". Łe mestruasion łe se verifega in racuanti animałi, tra cui sorzerani, barbastreji e n'altri primati cofà łe simie antropomorfe.
Łe faze
[[File:MenstrualCycle gen.svg|thumb|Diagrama tenporałe de'l siclo mestruałe
b - fołicoło maùro
c - ovułasion
d - corpo łuteo
e - corpo albicante
H O - Istołozìa ovàrega
T - tenperatura corporea
O L - ormon luteinizante
O P - ormon Prozesteron
O E - ormon estradioło
O F-S - ormon fołicoło-stimołante
F - faze fołicołare
O - ovułasion
L - faze łuteałe
M - mestruasion
E - istołozìa endometriałe ]] Łe done łe mostra notévołe variasion inte ła łonghesa dei só sicli mestruałi. Ła łonghesa de'l siclo ła difarise anca a segonda de łe spesie animałe (inte 'sto cazo parò A se parla de siclo estrałe.)
Ła łonghesa de'l siclo ła pol variar; 28 zorni i ze ciapà come raprezentadivi de ła media de'l siclo ovuładorio inte łe done. Par convension A se dòpara l'inisio de łe pèrdite mestruałe par senjar l'inisio de'l siclo, cusì che el primo zorno de pèrdite el ze ciamà "primo zorno de'l siclo".
El siclo mestruałe el se pol dividar in cuatro faze:
Mestruasion
L'eumenorea ła denota el normałe, regołare, fluso mestruałe che'l dura par calche zorno, pardesòłito dai 3 ai 5 zorni, ma anca dai 2 ai 7 el ze considarà normałe: ła variasion ła depende da'l càłibro de łe arteriołe intaresàe da l'emorazìa. Ła pèrdita media de sangue durando łe mestruasion ła ze de 35 miłiłitri, ma anca tra i 10 e i 80 ml el ze considarà normałe. Diverse done łe ga par zonta referìo ła conparsa de l'endometrio come tesudo misià a sangue. Un enzima ciamà plazmina, contenjùo inte l'endometrio, el tende a inibir ła coagułasion de'l sangue (el atua ła fibrinołizi). A cauza de 'sta pèrdita de sangue, łe done łe ga un major fabizonjo de fero respeto ai òmeni. Tante done łe ga avùo espariensa de zgranfi uterini, altrimenti ciamài dizmenorea, durando 'sto parìodo.
Frecuensa
Ła mestruasion ła se ga onji 28 zorni, e ła dura suparzó 7 zorni. Intarvałi menori o conpanji a 21 zorni i se ciama połimenorea; par sicli conpanji o supariori a 35 zorni ła ze ołigomenorea. A se ga amenorea se l'intarvało el supara i 90 zorni.
Łéngua emiłiana
L'emiłiano ła xé na łéngoa gałoitàłega, parte del continuum lenguìstego emiłiano-romagnoło parlà in Emiłia, in Vèneto (Transpadana ferarexa) in Lonbardia (ła parte del mantoano e del vogherese) e in Toscana (provincia de Masa-Carara).
Siclo mestruałe
Fluso
El fluso mestruałe normałe el varia tra 50 ml ± 30 ml. A segue un andamento "cresendo-decresendo", che'l ze: partensa co un łeveło modarà, calche incremento, e po na łenta diminusion fin a zgiosizo. Flusi asàe bondanti o majori de 80 ml (iparmenorea o menorzìa) i pol derivar da desturbi ormonałi, anormałità uterine, incluzo łeiomioma uterino o cancro, e altre cauze. El fenòmeno oposto, un sanguenamento asàe redoto, el ze dito ipomenorea.
Lovas
el xe on comun inte la rejon de Vukovar e de ła Sirmia che ła fa parte del stato de ła Croasia.
Siclo mestruałe
Durada
Sanguenamenti prołongài (menorazìa, anca meno-metrorazìa) no i mostra un andamento ciaro. El sanguenamento dezfunsionałe uterino el ze provocà da dezfunsion ormonałe, zenaralmente sensa ovułasion. Tuti i sanguenamenti anomałi i nesesita atension mèdega; i pol indegar zbałansi ormonałi, fibromi uterini, o altri problemi.
Contenjimento de'l fluso mestruałe
A ghe ze diversi prodoti par contenjir el fluso mestruałe de ła dona.
Chamouillac
Chamouillac el xe on comun de   374 abitanti del departemento de Charente-Maritime che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Châteauneuf (Vandia)
Châteauneuf el xe on comun de  1 056 abitanti del departemento de Vandia che el fa parte del rejon Pays de la Loire in Fransa.
Les Repôts
Les Repôts el xe on comun de   52 abitanti del departemento de Jura che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Laconnex
el xe un comun del canton Xenevra inte ła Svisara
Sarcey
Sarcey el xe on comun de   113 abitanti del departemento de Alta Marna che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Valdehúncar
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cáceres, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Estremadura.
263 v.C.
El 263 v.C. (CCLXIII v.C par numari romani) el xe on an de el III secoło v.C..
Lancy
el xe un comun del canton Xenevra inte ła Svisara
Ranzo
el xe un comun inte la provincia de Inperia chel fa parte de la rejon Liguria
San Emiliano
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de León, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Negoslavci
el xe on comun inte la rejon de Vukovar e de ła Sirmia che ła fa parte del stato de ła Croasia.
16 de otobre
El 16 de otobre el ze el 289° dì dal scumìsio de l'ano drio del całendàrio gregorian e el 290° inte i ani bizesti. Par rivar al cao de l'ano ghe vołe oncora 76 dì.
Neuilly-l'Hôpital
Neuilly-l'Hôpital el xe on comun de   323 abitanti del departemento de Somme che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Lengua boarexe
El boarexe o bavarexe (Boarisch in boarexe ) l'é na lengua del alto todesc parlà tela Germania del sud (pì che altro Baviera) e in Austria, oltre che con minoranẑe in Republica Ceca e in Sudtirol.
Cognac
Cognac el xe on comun de  18 825 abitanti del departemento de Charente che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Cremia
el xe un comun inte la provincia de Como chel fa parte de la rejon Lombardia
Murieta
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Navara, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma Navara.
Vannes
Vannes, Gwened in bretone, ła xe na sità bretone che ła on comune fransexe de 51.759 abitanti che el se cata inte el departemento del Morbihan inte ła rejon de ła Bretagna.
Vannes/Gwened, ła xe sta fondà dai Veneti durante ła so łenta migrasion che łi ga portà da l'Iłiria fin inte i angołi pì distanti de l'Eoropa osidentałe. I Romani de Giulio Cesare inte el I secolo AC i ghe ga dal nome de Darioritum.
Tèvere
El Tevere (ciamà antegamente prima Albula, drio Thybris e drio Tiberis ) el xe el prinsipałe fiume de l'Italia sentrałe co 405 Km de corso e terso fiume itałian par longhesa (drio el Po e l'Àdexe. Seconso dopo el Po par anpiesa del basin idrografego (17375 km²), co 324 m³/s) de portada mèdia a l'an al sboco e anca el terso corso de acua nasionałe (dopo el Po e el Ticin) par vułume de trasporto.
Quintana del Castillo
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de León, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
262 v.C.
El 262 v.C. (CCLXII v.C par numari romani) el xe on an de el III secoło v.C..
Pitillas
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Navara, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma Navara.
Sonnay
Sonnay el xe on comun de  1 241 abitanti del departemento de Isère che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Sarrey
Sarrey el xe on comun de   376 abitanti del departemento de Alta Marna che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Valdelacasa de Tajo
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cáceres, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Estremadura.
Versoix
el xe un comun del canton Xenevra inte ła Svisara
Riva Ligure
el xe on comun inte la provincia de Inperia chel fa parte de la rejon Liguria
Verdo
El verdo o vért(pronunsà vèrdo) el xe un dei cołori del spetro che l'omo el xe bon a véder, vèro comun in natura. Łe piante łe xe verdi parché ła clorofiła ła asorbe tute łe longhésze d'ónda (e dónca i cołori) manco el verd, che el vien "refreso" e dónca ciapà dal'ocio umano.
El xe un dei tre cołori primari xontatitivi, el suo cołor complementar el xe el magenta. Un mucio de artisti, parò, i dixe ancor che el xe el róso el suo cołor complementar.
Paréci minerałi i ga un cołor verdo, come el smeraldo, che el xe cusì grasie al contegnuo de cromo. Animałi come rane, luxerte, e altri rètiłi e anfibi, pési, inseti e oxei, i xe verdi par via de un smisiamento de strai de blu e xało che i cołora ła łora pełe. Parò in natura ła clorofiła ła resta ła magior "fónte" de verdo e paréce creadure łe se ga evołue co sto cołor par scónderse co l'anbiénte.
San Mauro Cilento
San Mauro Cilento el xe un comun itałian de 985 abitanti. El xe in provincia de Salerno inte ła rejon Canpania e el se estende so na area de 15,28 km². L'abità el xe situà a 560 metri s.l.m. El confina co i comuni de Montecorice, Pollica, Serramezzana e Sessa Cilento.
Vulpes vulpes
Ła volpe rosa (dita anca bolpe rosa; Vulpes vulpes Linnaeus, 1758 ) la xe un mamìfero carnivoro apartenente ała fameja dei Canidae.
Distribusion
Ła volpe rosa ła se trova 'ntel' emisfero boreałe. Xe presente anca in Australia, dove xe sta introdota 'ntel' fin del XIX secoło. In Itàlia, xe difondesta in tutta ła penisoła e in Siciłia, mentre ła sotospecie Vulpes vulpes ichnusae xe tipica de ła Sardignia e Còrsega.
Descrision
Ła volpe xe lunga dai 75 ai 140 cm e ła pesa dai 3 ai 11 kg; ła pol vivere fin a 12 ani. El cołore, ke'l xe de frecuente rosicio, va dal gialo al maròn. Ła gola, ła pansa e ła punta de ła coa la xe bianche; quest'ultima xe longa e folta. El muso xe alungà e le orecie le xe triangolari. Ła xe giocherełona come i so picołi e tanto furba.
Alimentasion
El so magnar preferito xe el conejo e i roditori, ma anca i osèi i fa parte de ła so dieta; ła magna anca inseti, bisoi, fruta, bache, animałi morti e finanke pesi. Ła cacia al całare de ła note o al'alba e ła usa vari modi a seconda de ła preda.
Fòsforo
__HIDDENCAT__
El fòsforo el ze un ełemento chímego deła tàbeła periòdega dełi ełementi che el gà come númaro adòmego 15 e come sínboło P. El ze un no metało del grupo de 'l nitròdzeno.
A temperadura anbiente el ze sòłido, ma sopra łi 44,15 °C el deventa súbido licuedo.
El fòsforo no se trova en nadura al stado ełementar, ma soto forma de fosfào (sałe del àtsedo fosfòrego), el ze abondante en talune rotse e nełe tsełule dełi èsari vivènti, del cui medabołismo el ze un conponente esentsial. El fòsforo ełementar el ze estremamente reativo e, conbinando se con 'l osídzeno emete na ténüe luminesentsa (da cui el só nome, φωσφόρος, phosphóros, che en grego senjífega "portador de lutse"). El printsipal uzo industrial del fòsforo ze neła produtsion de fertiłidzanti. El se inpiegào anca neła produtsion de esplozivi, fiamíveri, foghi artifeziałi, fitofàrmazi, dentifrizi, dederdzenti e lèd bianchi.
El fòsforo se prezenta come un sòłido tseroso bianco dal caraterístego zgradevołe odor ajàtseo; cuando el ze molto puro rizulta trasparente. El ze insołúbiłe en acua e sołúbiłe nełi solventi orgàneghi e spetsialmente nel solfuro de carbònïo. Rescaldào en aria bruza fatsilmente e el forma el decaòsido de tetrafòsforo P4O10, speso scritto coła fòrmuła bruda P2O5.
Montorso Visentin
Montorso Visentin (nome ufisial in italian Montorso Vicentino) el xe on comun de 3126 abitanti de ła provincia de Vicensa.
Aministrasion
Citadina al confin co Verona, famosa par la Vila Da Porto, 'uogo de nasita dea prima version dea novea de Giulietta e Romeo. L' attuae amministrasion xe guidà dal Sendago Diego Zafari.
Personalità ligade a Montorso Visentin
Sensa desmentegare 'o scrittore pi famoso vissuo a Montorso, Luigi da Porto (1485-1529), el quae sfigurà e storpio 'opo aver affrontà 'a battaia co i Lanzichenecchi in Friuli al servisio dea Serenissima Repubblica di Venezia, se ritirò a Montorso nea villa che la porta el suo nome, dove, inte el 1524, scrisse 'a prima stesura dea novea de "Giulietta e Romeo", che dopo un pò de tempo vegnerà trasposta a teatro da William Shakespeare devegnendo forse 'a pi famosa tragedia al mondo.
Provincia de Bieła
Ła Provincia de Bieła ła xe na provincia del Piemonte de quaxi 187 000 abitanti.
Laino (CO)
el xe on comun inte la provincia de Como chel fa parte de la rejon Lombardia
Łiberia
__HIDDENCAT__
La Łiberia o Liberia xe un Stato de l'Africa Ocidental. La confina co la Siera Leon a nordovest, la Guinea a nord, la Costa d'Avorio a est; la xe bagnada da l'Ozeano Atlantego a sudovest.
Etimołozia
Liberia la vol dir "tera de l'omo libaro".
Zeografia
L'interno l'è piato o con coline base.
La costa l'è interamente ocupà da mangrovie.
El clima l'è caldo umido tropicale, co piova frequente.
Antighità
La Liberia l'è stà popolà da grupi bantu e sudanici a partir dal XII secolo.
Inte el XVI secolo la zona l'è stà conquistà da i mane, seguiì da i vai. I kru xe stá boni de fermar i vai e de tegnar el control de la costa.
En tel 1821, la Società Americana de le Colonizasion sa tolto la Liberia par portarghe i s-ciavi liberai.
Indipendensa
El 26 lulio 1847, i americani residenti in Liberia i ga dichiarà l'indipendenza, co el sostegno del governo degli Stati Uniti. La nova etnia, i americo-liberiani, no se sa mai integrà co la popolasion locale: i se ciamava americani tra de lor, e i xera tratai da americani da i inglexi che xera in Siera Leone; el sistema de governo e i simboli che i ga selto xera ciaramente americani; i tratava i africani come inferiori.
En tel 1926, el governo de la Liberia ga dato a la industria americana Firestone el dirito de utilizar un teritorio vasto par le piantagioni de l'albero de la goma. Stà concesion ga parmeso no svilupo legero del resto del paexe, ma ga anca formà el nucleo de un problema che scioparà pì vanti.
En tel 1980, el sergente magiore Samuel Kanyon Doe la guidà on colpo de Stato contro el presidente William R. Tolbert. Par la prima volta ne la so storia, el novo governo l'era formà da liberiani etnici. Doe xe presto diventà un ditatore. En tel 1989, la prima guera civile l'è scominsià soto la guida de on americo-liberiano, Charles Taylor, che gavea el sostegno de la Costa d'Avorio e del Burkina Faso. En tel 1990, i ribeli ga copà Doe ma la guera civile l'è continuà. Tayor l'è stà eleto presidente in tel 1997 ma l'è durà poco. En tel 1999 n'altra guera civil l'è scopià ne la cavedal Monrovia. Taylor ga dovesto scapar in Nizeria e Gyude Bryant l'è stà nominà presidente par preparar le elesioni democratiche.
En tel 2005, vintitre candidai sà presentà par diventar presidente, tra questi George Weah e Ellen Johnson-Sirleaf. La Sirleaf ga vinto le elesioni. En tel marso 2006, Taylor l'è stà arestà e porta a L'Aia par esar procesà par crimini contro l'umanità.
Popolasion
La Liberia la ga sirca tre milioni abitanti.
Etnie
I liberiani xe divisi in sedeze grupi etnici. I kpelle xe el grupo pì grande. I liberiani de origine americana xe el 5% de la popolasion.
Religion
Le religioni tradisionali xe seguie da la majoria de la popolasion (76,5%). I cristiani xe el 13,5% (catoleghi 4%). I musulmani el 10%.
Léngue
En Liberia se parla inglexe.
Economia
El 85% de la popolasion no la ga laoro fiso, e el debito del paexe xe de 3,5 miliardi de dolari.
L'economia la dipende da l'esportasion de goma e fero, diamanti e legname xe importanti.
La popolasion de origine americana la controla l'economia, mentre la popolasion de origine local la vive soto el livel de povertà. Na campagna nternasional sostegnuda da la rivista italiana Nigrizia ga spinto la Firestone a cambiar le so pułìteghe lavorative in Liberia.
Corpe
Corpe el xe on comun de 1 033 abitanti del departemento de Vandia che el fa parte del rejon Pays de la Loire in Fransa.
Haibach ob der Donau
el xe on comun del distreto de Eferding che el fa parte del stato de ła Alta Àustria en Austria
Fender Bassman
El Fender Bassman el ze un anplifegador par baso introdoto da ła Fender inte'l 1952.
Nijemci
el xe on comun inte la rejon de Vukovar e de ła Sirmia che ła fa parte del stato de ła Croasia.
Fender Bassman
Orizenariamente el zera stà consepìo par el Fender Precision Bass, el primo baso ełètrego desenjà e reałizà da Leo Fender, ma po el ze stà frecuentemente doparà cofà anplifegador par normałe ghitara ełètrega caratarizando granda parte de'l sono ani '50 e '60. El ze stà anca doparà come anplifegador par armònega co'l juto de un microfono adato e dopo èsar stà saturà otenjendo el partegołar sono inte'l blues ełètrego. Inte'l 1990 ła Fender ła ga produzesto na redision de'l Bassman modeło 5F6A, conosùo come '59 Bassman.
Do artisti de 'sto famozo anplifegador A ze Buddy Guy e Kurt Cobain ma el ze stà doparà un mucio anca inte ła mùzega Rockabilly.
Neuilly-le-Dien
Neuilly-le-Dien el xe on comun de   96 abitanti del departemento de Somme che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
San Piero in Gù
San Piero in Gú (nome ufisałe in italian San Pietro in Gu) el xe un comùn de 4 362 abitanti de ła provincia de Padoa.
Champagnac (Charente-Maritime)
Champagnac el xe on comun de   529 abitanti del departemento de Charente-Maritime che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Valdemorales
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cáceres, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Estremadura.
Łéngua daneze
El danéxe l'è ła łéngua uficiałe del Regno de Danimarca e el vien parlà in Danimarca, in Groenlandia e inte łe Ixołe Fær Øer.
El xe na łéngua germànica del nord, łigà col svedexe, e particolarmente col norvegéxe. El vien anca parlà come łéngua minoritaria in Germania in Schleswig-Holstein.
Clasificasion
El danéxe, insieme col svedéxe, el deriva dal grupo de diałeti scandìnavi orientałi mentre che el norvegéxe l'è clasificà come łéngua scandìnava ocidentałe col faeroéxe e l'islandéxe. Un tipo de clasificasion pi moderno, baxà sul grado de interconprension intrà łéngue diverse, el divide el nòrdico (scandìnavo) moderno in du grupi: Scandìnavo sud, che el saria el danéxe, e Scandìnavo nord fato da norvegéxe e svedéxe. Islandéxe e Faeroéxe i ze int'un grupo par cónto suo ciamà Scandìnavo insułar.
Gramàtica
El nèutro el ga łe fórme et / -et e el xenare comun el ga en / -en, donca:
Difarentemente dal svedéxe, el danéxe no'l dopra mìa l'artìcoło finałe se el nome el ga dei agetivi, ma l'uxa soło l'artìcoło agetivałe den/det, na fórma aposta mésa prima de l'agetivo: den store mand = l'omo forte, det store hus'' = ła caxa granda.
I verbi danixi a l'infinìo i finise par -e e i se còniuga drio el modo e'l tenpo ma no i ga mìa nùmaro e gnanca persóna, come inte łe altre łéngue nòrdiche.
Mendatica
el xe un comun inte la provincia de Inperia chel fa parte de la rejon Liguria
Les Rousses
Les Rousses el xe on comun de  3 630 abitanti del departemento de Jura che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Teide
El Teide xe un vulcan inte ła ìxoła de Tenerife de 3718 m. Ła sima ła se cata a sirca 7000 m da ła baxe so ła piataforma continental. Ła xe ła pi alta montagna de ła Spagna e de tute łe ìxołe de el Osèano Atlàntego.
El xe sede de el Parco nasional de el Teide, Patrimonio de ła Umanità de el UNESCO.
Páramo del Sil
el xe un comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de León, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Burguete
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Navara, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma Navara.
Coëx
Coëx el xe on comun de  3 176 abitanti del departemento de Vandia che el fa parte del rejon Pays de la Loire in Fransa.
17 de otobre
El 17 de otobre el ze el 290° dì dal scumìsio de l'ano drio del całendàrio gregorian e el 291° inte i ani bizesti. Par rivar al cao de l'ano ghe vołe oncora 75 dì.
Antonio Machado
__HIDDENCAT__
Combiers
Combiers el xe on comun de   124 abitanti del departemento de Charente che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Antonio Machado
Òpare
N. B. - de frecuente rimanegiade, varia olte anca dal steso autor.
Rancuro de poexie
(1899-1925), Espasa-Calpe, Madrid, 1928 (1899-1830), Espasa-Calpe, Madrid, 1933 (1899-1936), Espasa-Calpe, Madrid, 1936.
261 v.C.
El 261 v.C. (CCLXI v.C par numari romani) el xe on an de el III secoło v.C..
Prinsìpio/Avegniminti 3 majo
<templatestyles src="Intestasion/styles.css" />
Fußball Club Südtirol
El F.C. Südtirol o estexo Fußball Club Südtirol el xe un club de bałon de serie B de ła sità itałiana de Bolzan, inte ła región Trentin-Alto Àdeze. Fondà intel 1974, i so cołori i xe bianco e rosi.
Nuštar
el xe on comun inte la rejon de Vukovar e de ła Sirmia che ła fa parte del stato de ła Croasia.
Valdeobispo
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cáceres, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Estremadura.
San Mauro la Bruca
San Mauro La Bruca el xe un comun itałian de 653 abitanti. El xe in provincia de Salerno inte ła rejon Canpania e el se estende so na area de 19,05 km². L'abità el xe situà a 450 metri s.l.m. El confina co i comuni de Ascea, Centola, Ceraso, Cuccaro Vetere, Futani, Montano Antilia e Pisciotta.
Saudron
Saudron el xe on comun de   46 abitanti del departemento de Alta Marna che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Inverigo
el xe un comun inte la provincia de Como chel fa parte de la rejon Lombardia
Hartkirchen
el xe on comun del distreto de Eferding che el fa parte del stato de ła Alta Àustria en Austria
Sousville
Sousville el xe on comun de   140 abitanti del departemento de Isère che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Neuville-Coppegueule
Neuville-Coppegueule el xe on comun de   521 abitanti del departemento de Somme che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Luca Zanforlin
Luca Zanforlin (Ferrara, 7 de marso 1965) l'é un autore, condutore tełevixivo e scritore italian.
Eslava
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Navara, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma Navara.
260 v.C.
El 260 v.C. (CCLX v.C par numari romani) el xe on an de el III secoło v.C..
Porlezza
el xe un comun inte la provincia de Como chel fa parte de la rejon Lombardia
Fiłetadura
El termino fiłetadura el se aplica a do roba intrà de lore łigà:
Comunamente, ła strutura che ghin deriva la vien ciamada fiłeto'. Normalmente el fiłeto el tol su l'aspeto de on solco ad andamento ełicoidałe, incavà so de na superfisie ziłíndrica o cònega. In seszion longitudinal, sta strutura la ga dei apici esterni (ciamadi creste) e apici interni (ciamadi fondi). Co che la fiłetadura la vien fata esternamente al toco in question la tol su el nome de vida, co invesse la vien efetuà internamente a un toco, la se ciama vidamare.
right|150px|thumb|Conponente idraułico con fiłetadura dentà
Champagne (Charente-Maritime)
Champagne el xe on comun de   611 abitanti del departemento de Charente-Maritime che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
San Justo de la Vega
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de León, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Cugand
Cugand el xe on comun de  3 498 abitanti del departemento de Vandia che el fa parte del rejon Pays de la Loire in Fransa.
Ła Madałena
Ła Madałena (en diałeto gałurexe A Madalena) el xe un comune de 11478 abitanti inte ła provincia de Sasari e el xe costituio da ł'arcipełago de sete ìzołe prinsipałi (Ła Madałena, Caprera, Santo Stefano, Spargi, Budełi, Santa Maria e Razzoli) e altri ixołoti pì picinini, ła sitadina, risałente al setesento, sorge a sud de ł'ìzoła prinsipałe e se afacia verso Palau.
Xemełài
15px Ajacio
Leschères
Leschères el xe on comun de   209 abitanti del departemento de Jura che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Camporosso
el xe un comun inte la provincia de Inperia chel fa parte de la rejon Liguria
259 v.C.
El 259 v.C. (CCLIX v.C par numari romani) el xe on an de el III secoło v.C..
Neuville-au-Bois
Neuville-au-Bois el xe on comun de   153 abitanti del departemento de Somme che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
San Pietro al Tanagro
San Pietro al Tanagro el xe un comun itałian de 1 737 abitanti. El xe in provincia de Salerno inte ła rejon Canpania e el se estende so na area de 15,51 km². L'abità el xe situà a 465 metri s.l.m. El confina co i comuni de Atena Lucana, Corleto Monforte, San Rufo, Sant'Arsenio e Teggiano.
Burlada
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Navara, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma Navara.
Definision
Ła definision la xe na operasion logica che ła consiste in tel’individuar e far vedar łe proprietà esensiałi de un ogeto, material o immaterial, o anca in te‘na equivałenza tra un termine e el so signifegà. Tałi definision, anca se no łe xe equivałenti, no łe se esclude a vicenda.
Significato
Definir significa spiegar el signifegà dei vocabołi usando alti vocabołi pì conosùi; qualcheduni el dixe che cusì no se pol definir tuti i conceti.
Conceti
I conceti che no’ se pol spiegar łi xe ciamài primitivi.
Tipi e tecniche
Se pol distinguar tanti diversi tipi e tecniche de definision. Tante le xe basae sul disionario (definision lesicałe).
Fiłosofia
In ambito fiłosofico, Aristotele, che el xe stà el primo a precisar el signifegà, el dixea che la xe ła dichiarasion del’esensa de ‘na roba e no la se deve ridur a solche na descrision esteriore. In ‘stò modo l’omo el xe definìo come animałe ragionevołe. Liebeniz l’ha distinto ła definision nominałe, che la dà łe caratteristiche del’ogeto, da queła reałe, che la ne dimostra anca ła possibilità.
Condac
Condac el xe on comun de   477 abitanti del departemento de Charente che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
18 de otobre
El 18 de otobre el ze el 291° dì dal scumìsio de l'ano drio del całendàrio gregorian e el 292° inte i ani bizesti. Par rivar al cao de l'ano ghe vołe oncora 74 dì.
Monica Raymund
Monica Raymund, (St. Petersburg, 26 de łujo, 1986), ła ze na atora statunitense.
Biografia
L'atora ła ga frecuentà ła Shorecrest Preparatory School a St. Petersburg in Florida. Drìoman ła se  iscrive a ła Juilliard School a New York e, na volta diplomada, ła va a ła North Carolina School of the Arts a Winston-Salem.
Só mare Sonia ła ze ła confodadora de ła Soulful Arts Dance Academy a St. Petersburg e ła ze orizenaria de Santo Domingo, inte ła Repùblega Domenegana. Monica ga anca un fradeło de nome Will.
Inte'l zugno del 2011 l'atora ła se ga spozà co'l scritor Neil Patrick Stewart; dopo do ani, inte'l 2013, i do i se separa par po' divorsiar l'ano drìo.
Cariera
Monica Raymund ga recità in Cymbeline direto da Richard Feldman; The Diviners direto da Jonathan Bernstein e in Animal Farm direto da Trizana Beverley, tuto ciò mentre che ła frecuentava ła Juilliard School.
Curzon
Curzon el xe on comun de   513 abitanti del departemento de Vandia che el fa parte del rejon Pays de la Loire in Fransa.
Valencia de Alcántara
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cáceres, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Estremadura.
Monica Raymund
Cariera
Drìoman, ła se ga ezibìo anca inte ła so sità nadałe (St. Petersburg, Florida) in Manhattan Casino (direto da Bob Devin Jones), na produsion orizenałe de ła LiveArts Peninsula Foundation, in cui ła ga intarpretà el parsonajo prensipałe Althea Dunbar; in Webb's City: The Musical (mùzega e testi de Lee Ahlin, scrivesto e dirizesto da William Leavengood). L'atora ła ze stà anca na studentesa al Broadway Theater Project de Ann Reinking.
Monica ga łaorà anca co'l comediografo José Rivera in Boleros for the Disenchanted a l'Huntington Theatre Company de Boston inte'l 2008. Inazonta ła ze conparìa inte ła sena de vertura de l'epizodio Authority de ła nona stajon de ła serie tełeviziva Law & Order - Unità vittime speciali, come vitima de na umiliasion sesuałe.
Dal 2011 al 2012 l'atora ga avesto un ròło ricorente inte ła tersa stajon de ła comedia de ła CBS The Good Wife, in cui ła interpretava Dana Lodge, asistent procurador de ła contea de Cook.
Memo Remigi
Memo Remigi, el xe un cantante, parolier, condutor radiofonego e condutor tełevixivo itałian..
Biografia
El nase a Erba, ma crese a Como, sità nadałe dei xenitori.
Descoerxesto da Giovanni D'Anzi, el taca exibirse inte i primi ani sesanta. Dopo aver vinsesto el "Festival della canzone di Liegi" co Oui, je sais, el otien un contrato discografego co ła Karim, eticheta col cuało el insie i primi 45 xiri.
Inte l'otobre del 1964 el pasa a ła Ri-Fi, e inte el 1965 partecipa a Un disco par l'estate co ła canson Innamorati a Milano, co testo de Alberto Testa, e che sarà el so maxor suceso cofà interprete.
Inte el 1965 el conpone ła mùxica de Io ti darò di più, prexentandoła al Festival de Sanremo inte ła dupia interpretasion de Orietta Berti e Ornella Vanoni: sarà un cavało de bataja par entranbe łe artiste, e tranpołin de slanso par ła voxe de Cavriago. Inte ła istesa edision xe prexente un altro so brano, La notte dell'addio, el cui testo xe scrivesto anca staltro da Alberto Testa, interpretà da Iva Zaniccchi e dall statunitense Vic Dana.
Inte el 1967 el partesipa al Festival de Sanremo in cubia co Sergio Endrigo co ła canson Dove credi di andare. El tornarà a Sanremo altre do volte, inte el 1969 co Una famiglia, in cubia co Isabella Iannetti, testo oncora de Alberto Testa, e inte el 1973 co Il mondo ze qui. Inte i ani sucesivi Remigi se dedica soratuto a ał scritura conponendo, tra l'altro, par Shirley Bassey e Ombretta Colli. El motivo de suceso Cerchi nell'acqua del 1967 xe stà inserìo inte el film Vivere par vivere.
Xe del 1974 ła racolta de canson dedicae al caołogo łonbardo, inte l'album ''Emme come Milano. Torna a casa mamma'', ła xe na canson sol tema de ła separasion, interpretada inte el 1977 co so fiòło Stefano de oto ani. Par xonta el scrive canson pì popołari tra cui Salvatore, incixa da Ombretta Colli. Senpre inte el 1977 el conduxe ła trasmision Il mercante in fiera so Antenna 59, emitente łocałe de Cernobbio (Como).
El conpone anca varie canson par putèłi so testi de Ferdinando Pacella e Gianluigi Guarnieri, partesipando come autor a varie edision del Zecchino d'Oro, vinsendo l'edision del 1979 co ła canson Un Bambino. Tra i so sucesi so sto fiłon se recorda Basta prendo parto volo via.
Dai primi ani setanta el taca łaorar asiduamente cofà condutor radiofonego par programi come Via Asiago Tenda e Piano bar "Gocce di Luna" par Radio 1. Rente a l'aitivà pìp pretamente muxicałe, Remigi deventa un volto popołar grasie a varie condusion e partecipasion tełevixive a cavało tra Rai ed emitenti privae, Innamorati a Milano deventa sigla de scominsio trasmision de ła nasente Telemilano 58, futura Canale 5.
El xe condutor de programi tełevixvi so emitenti privae prima de pasar a programi par ła Rai tra i cuałi Qualcosa da dire e Con rabbia e con amore, durante i cuałi el introduxe i cantaudori de chel periodo e el interaxise co łori. El so curriculum tełevixivo va vanti co un varietà de Marcello Marchesi al fianco de Gloria Paul dal titoło Par un gradino in più. El continua col gran suceso in disdòto pontade dal titoło A modo mio in te'l cuało Remigi ga cofà ospite protagonista par ogni pontada na star del spetacoło: Lea Massari, Catherine Spaak, Sandra Milo, Rosanna Schiaffino, Loretta Goggi, Claudia Mori e tante altre.
El partesipa come ospite fiso de l'edision del 1981-82 di Fantastico, interpretando anca ła sigla de seràda Gocce di Luna. El xe ospite fiso anca inte l'edision de Unomattina, conduxesto da Paola Saluzzi.
Remigi se simenta anca come ator teatrałe inte ła comedia Un angelo calibro 9, al fianco de Arnoldo Foà, Rosanna Schiaffino e Lia Zoppelli. Inte el 2006 el xe testimonial de ła LILT par ła Canpagna contro el fumo co ła canson-video Basta, basta, sigaretta. El inside anca do CD dal titoło Canzoni di sempre dedicai a Giovanni D'Anzi e Gorni Kramer.
Inte el 2008 xe usìo co un dopio CD dal titoło Sembra ieri, che ciapa rento i so sucesi, canson so Miłan e brani inediti.
El xe autor e interprete de Varese Va, inno dei mondiałe de siclismo de Varexe 2008, de cui xe stà reałixà un video cantà co alcuni canpioni de siclismo. El ga risevùo el premio a ła carièraa el 9 de łujo 2011 durante l'undexexema edision del "Grand Prix Corallo Città di Alghero".
El xe stà candidà inte łe łiste de l'Union di Sentro par ła Łonbardia in vista de łe ełesion rejonałe del 2013.
A partir dal 2017 el xe ospite fiso de Propaganda Live, programa conduxesto da Diego Bianchi su LA7.
Inte el 2021 vien a mancar, drìoman a na łonga małatia, so mujer Lucia Russo, spoxà inte el 1966.
Drenovci
el xe on comun inte la rejon de Vukovar e de ła Sirmia che ła fa parte del stato de ła Croasia.
Solbiate (CO)
el xe on comun inte la provincia de Como chel fa parte de la rejon Lombardia
Beckenried
el xe on comun del canton Nidvaldo inte ła Svisara
Quintana del Marco
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de León, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Valverde de la Vera
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cáceres, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Estremadura.
Succieu
Succieu el xe on comun de   735 abitanti del departemento de Isère che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Champagnolles
Champagnolles el xe on comun de   648 abitanti del departemento de Charente-Maritime che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Ecoteaux
Ecoteaux el jera on comune del Canton Vaud de 341 abitanti; el 1 de xenaro del 2012 el se ga unio a Bussigny-sur-Oron, Châtillens, Chesalles-sur-Oron, Les Tavernes, Les Thioleyres, Oron-le-Châtel, Oron-la-Ville, Palézieux e Vuibroye par formar el novo comun de Oron.
Diano San Pietro
el xe on comun inte la provincia de Inperia chel fa parte de la rejon Liguria
258 v.C.
El 258 v.C. (CCLVIII v.C par numari romani) el xe on an de el III secoło v.C..
Manuela Arcuri
Manuela Arcuri (Anagni, 8 zenaro 1977 ła ze na atora, modèła e prezentatora tełeviziva itałiana.
Menaggio
el xe un comun inte la provincia de Como chel fa parte de la rejon Lombardia
Buochs
el xe on comun del canton Nidvaldo inte ła Svisara
Manuela Arcuri
Orixene e studi
thumb|150px|left|Manuela Arcuri, [[1995, fotografada da Alberto Magliozzi]] Manuela Arcuri ła ze cresùa a Łatina, in una famegia de orizene całabreze e canpana (so pare el ze orizenario de ła provincia de Croton, só mare ła ze de Avełin) ). Dopo aver frecuentà el liceo artistego de Latina, ła s'a iscrito a l'Academia de arte dramàtega Pietro Scharoff de Roma, sensa aver conpletà i studi. Ł Ła ze só sorèła de Sergio Arcuri.
Carièra da modèła e atora
A teatro
So' i quindexe ani ła taca a far dei fotoromanxi mostrando suìto de aver na forte pasion par el mondo del spetacoło Sol schermo, aparsa un cofà conparsa inte el film I buchi neri de Pappi Corsicato, ła ga scuminsià dal 1995 co I Laureati de Leonardo Pieraccioni recitando inte el film I laureati. Inte el 1997 ła xe stàda una intrà łe vałete, mejo conosùe come letterate, inte el programa, Il gatto e la volpe.
Dopo alcune esperiense sìnematografeghe e de teatro, par exenpio A pretty story of woman e Liolà co ła regia de Gigi Proietti, inte el 1999 xe stà sielta da Giorgio Panariello par un ròło de rimarco inte el film Bagnomaria che gà contribuìo a rendarla più famoxa. Inte el 1999 Boss Magazine gà publicà łe somegie de Alberto Magliozzi in covertina e in 8 paxene drento a ła rivista mentre l'edision itałiana de Maxim gà inserìo de łe someje de eła par quatro paxene. Ła apare a seno nùo so'ła covertina de Max del setenbre 1999 e in 10 paxene interne. Playboy Itałia ghe gà dedicà ła covertina del nùmaro de otobre 2000 e un inserto de 52 paxene. Inte el 2000 ła Arcuri xe stàda protagonista de un całendario sexy par GenteViaggi e inte el 2001 ła s'a mostrà nùa so queło de Panorama, col rexultado de eser senpre più conosùa; sto fato gà anca contribuìo a procurarghe scriture inportanti cofà quełe pa'i programi tełevixivi Mai dire goal e Carabinieri inte el 2001 e par el Festival de Sanremo inte el 2002. Boss Magazine gà publicà el całendario 2000-2001co foto de ła Arcuri fate da Giovanni Cozzi, ma par el fato che no gera stàe autorixàe ła modèła e 'l so fotografo ghe gà fato cauxa a ła rivista. Ła xe aparìa sol nùmaro de otobre 2002 de l'edision ołandexe de Penthouse. El servisio fotografico reałixà infra el 1994 e 'l 1998 da Alberto Magliozzi l'è stà utiłixà in un całendario del 2003 e in un altro del 2004.
Inte el 2003, conpagnà da Teo Teocoli e Anna Maria Barbera (conosùa col nome de Sconsolata par el personaxo che faseva in Zelig), prexenta Scherzi a Parte. Ła gà poxà pa' ła covertin del nùmaro ołandexe de Maxim del magio 2013 par 10 paxene. L'edision itałiana senpre de sta rivista l'avea inserìa in 7 pagine del nùmaro de agosto 2003. Inte el 2004 ła gà partesipà, come protagonista, al video de ła canson Liberi da noi de Gigi D'Alessio, inte el 2007 al video de ła canson Somewhere Here On Earth de Prince e inte el 2009 al video de Ancora qui de Renato Zero. Ła se ga fata fotografàr nùa patòca par i nùmari de GQ de agosto 2002 (coertina e 9 pajine), setenbre 2002 (4 pajine) e maxo 2005 (4 pajine). Ła xe conparìa anca inte i nùmari de lujo e de sentenbre 2005 de Max.
Łéngua rusa
__HIDDENCAT__
El ruso (nome nativo русский язык, russkij jazyk ) el xe na łengua slava oriental. El xe ła lengua uficial de ła Rusia e el xe parlà da 180 miłioni de àneme cofà łéngua mare, 120 miłioni cofà seconda łéngua.
Manuela Arcuri
Ła statua
El 19 lujo 2002 sol longomar de Porto Cesareo xe stà logà na statua che rafegura Manuela Arcuri. Ła statua, alta 175 centimetri e reałixà in pièra lecexe gà na pìgrafe che recita "Il mare di Porto Cesareo a Manuela Arcuri simbolo di bellezza e prosperità" (El mar de Porto Cexareo a Manuela Arcuri sìnboło de bełésa e prosperità). Sta inisiativa gà simentà reasion contrastanti da parte dei foresti che no mancava de farse fotografàr ai pìe del monumento e da parte dei pescaori che, prima de andàr in mar, i gaveva l'uxo de tocarghe el fondoschena de ła statua cofà àto scaramantico e, infìn, da parte de łe mugeri dei pescaori che vołeva tanto che ła fuse cavàda, fin quando, el 30 marso 2010, ła statua xe stà cavà da l'aministrasion comunałe condota da Vito Foscarini. L'8 ługio 2011 l'aministrasion comunałe guidà da Salvatore Albano, ełeto da poco, gà represtinà ła statua ne ła cołocaion che ghe gera prima dopo esar stà fato un restauro al fondoschena, in una cerimonia indove gà partesipà anca ła stesa Arcuri. Inte el mexe de lujo 2012 ła statua xe ogeto de na indaxene de ła procura de Lece par de łe viołasion paexagistiche in quanto sarìa stà istałà int' una xona demaniałe dà in concesion da ła capitanerìa de porto locałe. Infra i intraquerìi, sìe in tuto, ghe sarìa anca el Sìndico Porto Cesareo Salvatore Albano. Inte el disenbre 2012 l'inchiesta xe stàda archiviàda.
Damvix
Damvix el xe on comun de   747 abitanti del departemento de Vandia che el fa parte del rejon Pays de la Loire in Fransa.
Neuvillette (Somme)
Neuvillette el xe on comun de   222 abitanti del departemento de Somme che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Gradište
el xe on comun inte la rejon de Vukovar e de ła Sirmia che ła fa parte del stato de ła Croasia.
Mélida
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Navara, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma Navara.
Mario Draghi
Formà a l'Università dei Studi de Roma "La Sapienza" e speciałizà al Massachusetts Institute of Technology, dopo profesore universitàrio, durante i ani novanta el ze sta diretore zenerałe del Ministero del tesoro. Dopo un curto pasajo a ła Goldman Sachs, inte el 2005 el vien nomenà Goernatore de ła Banca d'Itàlia, divegnendo cusita menbro (e dopo presidente) del Forum par ła stabiłità finansiària (Consejo par ła stabiłità finansiària dal 2009) e del Consejo Diretivo e del Consejo Zenerałe de ła Banca sentrałe eoropea, e anca menbro del Consejo de aministrasion de ła Banca dei regołamenti internasionałi. El ze sta Diretore ezecutivo par l'Itàlia de ła Banca Mondiałe e inte ła Banca Aziàtega de Desviłupo. El ze menbro del Grupo dei Trenta.
Steyr
ła xe na sità statutarie del stato de ła Alta Àustria in Austria.
Łéngua rusa
Ła xe parlada da ła maxor parte de ła popołasion de ła Rusia, e da de łe minoranse in scuaxi tuti łi paexi che łi faseva parte de ła Union Sovietega. Ła xe łengua ofisial in Rusia, Rusia bianca, Cosachia, Kirghisia e Tagikia.
Ła xe stada na łengua de gran inportansa inte el XX secoło. Ła xe una de łe łengue ofisiałi de ła Organisasion de łe Nasion Unìe.
Mario Draghi
Dal 2011 al 2019 el ga cuerto l'incargo de Presidente de ła Banca sentrałe eoropea, catàndose guidar ła BCE durante de ła crize del dèbito sovran eoropeo: in sta so pozision ła ze devegnesta conosesta ła so fraze del 2012 Whatever it takes (ingleze par «El cóstee cheło che el còstee»), par raprezentar che soto del so mandà ła BCE ła garia fazesto «tuto el necesàrio» par preservar l'eoro.
Łéngua rusa
Carateristiche de ła łengua
Sta łengua łe se ga desviłupà dal slavonico, del cual ła ga mantegnuo ła strutura sintatica-infesionale łe raixe del łesico, ma el ga integrà molte parołe del łesico internasional. El ruso el ga de łe carateristeghe tipeghe de łe łengue slave orientałi, cofà ła epntesi (o in ruso полногласие, polnoglasie): el inserimento de vocałi intra łi grupi consonanteghi, che łi evita ła pronunsia de do consonanti tacae; sto fenomeno el xe scominsià inte el XV secoło, anca se el ga subio de łe modifeghe sia ziogràfeghe che diacroneghe.
El xe na łengua non tonal; łe vocałi miga asentae łe xe brevi e ridote.
Mario Draghi
Inte el 3 de febraio del 2021 el Presidente de ła Repùblega Sergio Mattarella el ghe ga conferio l'incargo, dopo acetà co reserva, de formar un novo ezecutivo, dopo de łe dimision del goerno Conte II. El sevente 13 de febraro el ga fato zuramento insieme ai so ministri, dando cusita scumìsio al goerno Draghi.
Łéngua rusa
Alfabeto e pronunsia
El vien scrito co łe 33 łetare del alfabeto siriłico.
Mario Draghi
Biografia
Presidente de la Banca de Italia, dopo de la Banca centrale europea, el ze deventà Presidente del Consejo inte el 2021 dopo le dimision de Giuseppe Conte. El pare ze origenario de Padova, la moier de Noenta Padoana.
Łéngua rusa
Łiteratura
Intra łi autori che łi ga scrito in sta łengua se ricorda Puškin, Gogol, Dostoevskij e Tolstoj.
Pupping
el xe on comun del distreto de Eferding che el fa parte del stato de ła Alta Àustria en Austria
Lesaka
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Navara, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma Navara.
257 v.C.
El 257 v.C. (CCLVII v.C par numari romani) el xe on an de el III secoło v.C..
San Rufo
San Rufo el xe un comun itałian de 1 729 abitanti. El xe in provincia de Salerno inte ła rejon Canpania e el se estende so na area de 31,96 km². L'abità el xe situà a 640 metri s.l.m. El confina co i comuni de Corleto Monforte, San Pietro al Tanagro, Sant'Arsenio e Teggiano.
Quintana y Congosto
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de León, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Doix-lès-Fontaines
Doix-lès-Fontaines el xe on comun de  1 714 abitanti del departemento de Vandia che el fa parte del rejon Pays de la Loire in Fransa.
Colonno
el xe un comun inte la provincia de Como chel fa parte de la rejon Lombardia
Wels
__HIDDENCAT__
ła xe na sità statutarie del stato de ła Alta Àustria in Austria.
Dolceacqua
el xe un comun inte la provincia de Inperia chel fa parte de la rejon Liguria
Loisia
Loisia el xe on comun de   166 abitanti del departemento de Jura che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Nibas
Nibas el xe on comun de   853 abitanti del departemento de Somme che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Brazzers
Brazzers (IPA: ) xe una caxa de produsiòn pornogràfica canadéxe a cui sede xe a Montréal. Gestisce 31 siti web il cui capofila ze brazzers.com.
Pontedassio
el xe un comun inte la provincia de Inperia chel fa parte de la rejon Liguria
Emmetten
el xe on comun del canton Nidvaldo inte ła Svisara
Scharten
el xe on comun del distreto de Eferding che el fa parte del stato de ła Alta Àustria en Austria
256 v.C.
El 256 v.C. o p. de C. (CCLVI v.C par numari romani) el xe on an de el II secoło v.C..
Borovo
el xe on comun inte la rejon de Vukovar e de ła Sirmia che ła fa parte del stato de ła Croasia.
Bogdanovci
el xe on comun inte la rejon de Vukovar e de ła Sirmia che ła fa parte del stato de ła Croasia.
Valdobiadene
Valdobiàden (o Valdobiàdene) el xe un comune de 10 790 abitanti inte ła provincia de Trevixo.
Alexandre Pato
thumb|Pato Alexandre Rodrigues da Silva, mejo conossuo come Alexandre Pato (Pato Branco, 2 setenbre 1989), el xe un xugador brasilian, atacante del Milan.
Obanos
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Navara, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma Navara.
Amèrica del Sud
Ła Amèrica de Soto o America meridionałe o America del Sud el xe on continente o, secondo altre clasificasion, on subcontinente traverso dal'equatore, co gran parte del so teritorio 'ntel'emisfero sud.
Zeografia
El Sud America el se cata tra l'Oçeano Pacifico a ovest e l'Oçeano Atlantego a est. El se ga tacà a ła Amèrica del Nord soło in ere geologiche recenti, co ła formasion de ł'Istmo de Panama.
Tre distinte rejon fiziogràfeghe łe caraterisa el sud de ł'America.