cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aldehuela de Yeltes
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Salamanca, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Nek
El periodo co ła Fonit Cetra (1992-1994)
Inte el 1992 Nek el ga publegà el so primo album in studio, dal titoło omonemo e antisipà dal sìngoło Amami. L'ano sucesivo el ga cołaborà a ła scritura del brano Figli di chi, prexentà da Mietta e dai Ragazzi di Via Meda al Festival de Sanremo 1993 inte ła categoria Big; a tałe manifestasion ga ciapà parte el steso Nek, prexentando inte ła categoria Nuove proposte el brano In te, el cuało se ga clasifegà terso.
Contenporaneamente a ła so partesipasion, xe stà publegà el segondo album in studio, intitołà anca staltro In te e contegnente nove brani, de cui tre orixinariamente conparìi in Nek. inte el mexe de setenbre 1994 xe usìo invese el terso album Calore umano e drìoman el ga partesipà al Festival italiano 1994, clasifegandose al segondo posto col brano Angeli inte el ghetto.
El 1994 ga segnà anca el termene del contrato discografego co ła Fonit Cetra: Nek ga firmà cuindi un novo contrato discogràfego, staolta co ła Warner Music Italy.
El pasagio a ła Warner Music (1996-1999)
inte el 1996 xe stà publegà el cuarto album in studio Lei, gli amici e tutto il resto, publega da novo l'ano drìo drìoman a ła segonda partesipasion de Nek al Festival de Sanremo 1997 co l'ałora inedito Laura non c'è, sto ùltemo el se ga clasifegà a ła sètema poxision. L'album, el cuało l'ha vendesto un miłion e mexo de copie inte el mondo, xera stà promovesto anca da tre ulteriori sìngołi: Tu sei, tu sai, Dimmi cos'è e Sei grande. In cuel'ano el ga partesipà al Festivalbar e el xe partio co ła tournée Lei, gli amici e tutto - Il tour, dal cuało xe stà sucesivamente publegà l'home video Nek Live: lei gli amici e tutto... il tour, contegnente el concerto tegnùo al teatro Smeraldo l'8 de magio 1997.
Dal suceso del brano Laura non c'è xe stà in pì traxesto el film Laura non c'è, par el cuałe Nek ga reałixà l'intièra cołona sonora, oltra a conparir inte i ùltemi sincue minuti del film inte el ròło de un fumetista.
inte el zugno 1998 el ga publegà contenporaneamente in Europa, America Łatina e Japon el cuinto album In due (comerciałixà anca in łengua spagnoła col tìtoło de Entre tú y yo), definìo da Nek «un disco monotematego: el parla tuto solche de amor». Senpre in chel'ano el ga partesipà al Festivalbar 1998 col brano Se io non avessi te. Oltra a Se io non avessi te, da l'album xe stàio ciapài come sìngołi Sto con te, Se una regola c'è e Con un ma e con un se.
La vita è, Le cose da difendere e The Best of Nek - L'anno zero (2000-2004)
El 2 zugno 2000 ła xe ła volta del sesto album La vita è (usìo anca in łengua spagnoła col tìtoło de La vida es), dal cuało xe stà traxesti i sìngołi Ci sei tu, Sul treno e La vita è. A l'album xe seguìo un tour promosionałe.
El de 24 magio 2002 xe usìo el sètemo album in studio Le cose da difendere, da cui xe stà traxesti i sìngołi Sei solo tu (in doto co Laura Pausini), Parliamo al singolare e Cielo e terra. inte el zugno del steso ano Nek ga prexentà al programa radiofònego Yesterday ła version itałiana de My Heart and I, sigla del film La piovra cantada da Sting e conponesta da Andrea Griminelli co testo de Nek.
Una parte di me e Nella stanza 26 (2005-2007)
Inte el 2005 Nek ga partesipà a Roma par el Live 8 e al Festivalbar 2005, vinsendo l'edision col brano Lascia che io sia, el cuało ga antisipà ła publicasion de l'otavo album in studio Una parte di me, usìo el 13 de magio 2005 del steso ano. L'album xe stà publegà anca in łengua spagnoła col tìtoło de Una parte de mí e inte el steso periodo xe stà publegà par ła soła Amèrica Łatina ła raccolta Esencial.
Da Una parte di me xe stà traxesti anca i sìngołi Contromano e L'inquietudine.
Inte el 2006 el cantaudor ga vinsesto el Premio Lunezia – Poesia Del Rock par el tałento de contar col rock inte el brano Nella stanza 26, el cui testo xe stà scrivesto da Antonello De Sanctis. Tałe brano ga antisipà ła publicasion del nono album Nella stanza 26, usìo anca in spagnoło come En el cuarto 26, sto ùltemo contegnente do ulteriori brani orixinariamente publegai in Una parte de mí: A contramano e Para ti sería... (sto ùltemo in doto co Raquel Del Rosario, cantante del grupo spagnoło El Sueño de Morfeo). I altri sìngołi estraxesti da l'album Nella stanza 26 xe stài Instabile e Notte di febbraio. Alcune canson de sto album xe stàe utiłixàe cofà sołone sonore inte el del 2007 de Simona Izzo Tutte le donne della mia vita.
Inte el 2007 el se ga exibìo ai Wind Music Awards e'l xe stà premià par łe vendite de l'album Nella stanza 26. In cheło steso ano l'ha partesipà, insieme a Ligabue, Samuele Bersani, Giorgia e Max Pezzali, al disco de cover-tributo dedicà a Lucio Battisti Innocenti evasion 2006 co ła canson Sì viaggiare conpletamente ri-arangià. Inte el isteso ano el ga cołaborà coi El Sueño de Morfeo al brano Chocar, prexente inte l'album Nos vemos in el camino.
Un'altra direzione e E da qui - Greatest Hits 1992-2010 (2008-2012)
Dopo pì de do ani da l'usida de Nella stanza 26, Nek ga publegà el desimo album Un'altra direzione, stanpà in do difarenti edision: una stàndar contegnente 12 brani, tra cui el doto co Craig David in Walking Away, e na segonda conponesta da sìe. Oltra a Walking Away, i sìngołi estraxesti xe stài La voglia che non vorrei, Se non ami e Semplici emozioni. Un'altra direzione xe stà çertifegà disco de platino in Itałia par aver vendùo oltra 60.000 copie. L'album xe stà publegò anca in Mèsego co l tìtoło Nuevas direcciones.
Da na idèa de Jovanotti e Giuliano Sangiorgi dei Negramaro, Nek insieme a vari nomi de ła mùxica itałiana se ga inpegnà inte ła registrasion de Domani 21/04.2009, canson el cui recavado xe stà devołesto in socorso dei teremotai de l'Abruso drìoman al Teremoto de l'Aquila del 2009. El 27 novenbre del steso ano xe usìo l'album Q.P.G.A. de Claudio Baglioni, inte el cuało xe prexente un doto co Nek inte el brano Cosa non si fa.
Inte l'istà 2010 se ga desvolxesto el Summer Tour 2010 - Quartet Experience. El 16 de novenbre, vien publegà ła racolta E da qui - Greatest Hits 1992-2010. El łaoro, so dopio disco, contien ła cołesion dei sìngołi de Nek inte'i so vìnti ani de carièra, tre sìngołi (E da qui, Vulnerabile ed È con te, dedicada a so fìa Beatrice) e tre brani in vivo registrai inte el Summer Tour 2010 (più un cuarto contegnùo soło che inte l'edision de iTunes). Inte el steso ano el ga dotà co artista spagnoła Marta Sánchez inte el brano Levántate, incluxo inte el album de ła cantante De Par En Par. Vulnerabile xe el brano scrivesto da Andrea Amati, conponesto da Fabio Vaccaro e'l steso Fasano e cantà da Nek.
Inte l'otobre 2011 el ga publegà, in cołaborasion co L'Aura, el sìngoło Eclissi del cuore, cover in łengua itałiana de Total Eclipse of the Heart.
A zugno del 2012 Nek deside de aderir (co i Nomadi, Francesco Guccini, Laura Pausini, Luciano Ligabue, Gianni Morandi e i Modena City Ramblers) al concerto Emilia: Live, che se ga tegnùo a Bołogna el 25 zugno al Stadio Renato Dall'Ara par rancurar fondi par ajutar łe popołasion colpìe dal sisma.
Filippo Neviani (2013-2014)
El 14 de marso 2013 Nek ga anuncià traverso Twitter ła publicasion del sìngoło Congiunzione astrale, el cuało gavarìa antisipà l'usìda de un novo album in studio. Senpre traverso Twitter, el cantaudor ga rivełà ła data de publicasion de Congiunzione astrale, el 22 marso 2013, e l'inisio de ła promosion co na exibision dal vivo traverso el programa tełevixivo I migliori anni. El 18 de marso, con un comunicà dal so sito uficiałe, el cantaudor ga anuncià el tìtoło de l'album, Filippo Neviani, e ła data de publicasion, fisada al 16 avrìl 2013. Inte el zugno del 2013 el partesipa a l'album de Max Pezzali Max 20 dotando co łù inte el brano Nessun rimpianto. El segondo sìngoło, La metà di niente, xe stà publegà el 31 de agosto 2013.
A l'inisio de otobre 2013 Nek ga comunegà l'anułamento del tour in promosion a l'album a cauxa de un edema a łe corde vocałe che ghe costa un periodo di reoxo de almanco 60 dì. El 6 de disenbre del steso ano el ga publegà Neroverdi, ino conponesto par l'Unione Sportiva Sassuolo Calcio, scuadra de cui el xe tifoso.
El 28 de febraro 2014 prende el partesipa, insieme a tanti altri artisti, al "Teniamo Botta 2", concerto benefico par rancurar fondi a favor dei ałuvionai de ła Basa de Modena organixà da Radio Bruno.
Dal 30 de marso al 6 de avrìl 2014 el partesipa insieme a Lorella Cuccarini, Marco Columbro, Giuseppe Vessicchio e Giovanni Muciaccia, a ła croxera sołidałe de Trenta ore par la vita in ocaxion del vintenałe de l'asociasion.
L'11 de avrìl 2014 ese el terso e ùltemo sìngoło estraxesto Hey Dio, che ga ciapà ła sètema poxision inte ła clasifega de ła muxega itałiana. El 4 de magio del steso ano el ga dotà durante el sesto serałe de Amici di Maria De Filippi co ła cantante Deborah Iurato inte i brani Sei solo tu e Lascia che io sia. A łujo 2014 el riseve el "Premio Lunezia Pop-Rock 2014" par el vałor musical-letterario dell'album “Filippo Neviani” e el partesipa anca a l'Ischia Global Fest.
El 1º de setenbre el se exibise al Stadio Olimpico de Roma durante ła "Partita Interreligiosa par la Pace", avegnimento fortemente vołesto da Papa Francesco organixà da Fondazione P.U.P.I e da Scholas Occurrentes.
Prima di parlare, Unici e altre atività (2015-2018)
El 14 de disenbre 2014 xe stà anuncià dal prexentador Carlo Conti ła partesipasion de Nek al Festival de Sanremo 2015 dal 10 al 14 febraro 2015 col brano Fatti avanti amore, sìngoło publegà l'11 febraro 2015 e antisipator del dodexexemo album del cantaudor, intitołà Prima di parlare e inisialmente prevedesto par el 10 de marso 2015. El 12 febraro el ga vinsesto el premio "Miglior esibizione cover" co ła reinterpretasion del brano Se telefonando de Mina, mentre inte ła serada concluxiva de ła manifestasion Fatti avanti amore el se ga clasifegà segondo, dadrìo a Grande amore de Il Volo. El brano ga tutavia vinsesto el premio come "Miglior arrangiamento"(Mejo arangiamento) e el "Premio Sala Stampa Lucio Dalla".
Drìoman ła manifestasion, Nek ga antisipà ła publicasion de Prima di parlare dal 10 al 3 de marso. L'album l'è costituìo da 12 brani, tra cui łe xa mensonàe Fatti avanti amore e Se telefonando. Sto ùltemo brano l'è stà drìoman estraxesto come segondo sìngoło l'8 de majo del steso ano e'l xe stà prexentà dal cantante al Summer Festival 2015, otegnendo na candidatura par el Premio RTL 102.5 - Canzone dell'estate.
Il mio gioco preferito (2019-prexente)
Int'l 2019 Nek ga anuncià un novo projeto muxegałe intitołà Il mio gioco preferito (el me xogo preferìo), el cuało sarìa stà spartio in do parte. El primo de cuesti, Il mio gioco preferito: parte prima xe stà publegà el 10 de majo e el xe stà antisipà dal sìngoło Mi farò trovare pronto, prexentà dal cantante al 69º Festival de Sanremo, clasifegandose disnovexemo. Un ulterior sìngoło ato a ła promosion del disco xe stà La storia del mondo, prexentà el 19 de avril.
Uesslingen-Buch
Uesslingen-Buch el xe un comune del Canton Turgovia de 1.058 abitanti.
Nek
Il mio gioco preferito (2019-prexente)
El segondo disco del projeto, Il mio gioco preferito: parte segonda, el xe stà rexo disponìbiłe el 29 de majo 2020. El contien diexe brani, tra cui el sìngoło verxipista Perdonare e na nuova version de E da qui, sìngoło orixinariamente publegà diexe ani prima.
Inte el mexe de setenbre Nek ga partesipà in veste de condutore ai SEAT Music Awards 2020 par ła ripartensa de ła musica drìo ła pandemia de COVID-19.
Influense
In un'intervista concesa al Corriere della Sera inte el 1998, Nek ga afermà che Sting ga avùo na inportante influensa sol so modo de fare mùxica, spiegando che "fin da putèło sercavo de imitarlo".
Villaluenga del Rosario
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Càdexe, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Andałusia.
Democrazia Cristiana
{{{{Infobox de Organizasion }} thumb|upright=1.4|Palazzo Cenci-Bolognetti di Piazza del Gesù, 46 di Roma, sede storica della DC.
Ła Democrasia Cristiana (in curto DC anca soranominà in Italian Balena bianca) xe sta on partio pułitego italian de ispirasion democratico-cristiana e moderà, nasuo inte el 1943 xe sta in pułitega par 52 ani e el xe semnpre sta el primo partio de Italia fin al 1994.
El partio el ga vuo on roło fondamental inte el secondo dopoguera italian e inte el proceso de integrasion europea. Anime democristiane, łe ga fato parte de tuti i goerni italiani dal 1944 al 1994, metendo łori, scuaxi senpre, el presidente del consejo.
La DC xe sempre sta el primo partio a łe pułiteghe nasionałi che ła ga partesipà, co na soła ecesion de łe elesion europee del 1984 andove ga vinto el PCI
{{Lista veci partii pułitisi}} {{Interprojeto}} {{Controło de autorità}}
Pardines (Spagna)
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Xirona, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Catełogna.
Ponsaco
el xe on comun inte la provincia de Pixa chel fa parte de la rejon Toscana
Villamartín
__HIDDENCAT__
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Càdexe, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Andałusia.
223
El 223 (CCXXIII en numeri romani) el xe un an del III secoło.
Braunau am Inn
Ła se cata a sirca 90 km a ovest de Linz e a sirca 60 km da Sałisburgo, sora ła riva destra del Inn che ła segna el confin co ła Xermania (Bavaria). Ła popolasion inte el 2001 ła gera de 16 372 abitanti.
A Bruanau am Inn a xe nato Adolf Hitler
Parlavà
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Xirona, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Catełogna.
Alba de Tormes
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Salamanca, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Vojnik
el xe on comun de ła rejon statistega de Savinjska che ła fa parte del stato de ła Xlovenia.
Anna Tatangelo
__HIDDENCAT__
Anna Tatangelo ła ze na cantante itałiana.
Dopo che ła se ga azudegà alguni concorsi muzegałi, tra cui l'Accademia della Canzone di Sanremo, ła ze deventada famoza grasie a ła vitoria de'l Festival de Sanremo 2002 inte ła sesion «Giovani», co'l brano Doppiamente fragili.
Ła ga insidesto pì de novanta canson e publegà sete àlbun de inediti, vendendo pì de un miłion de dischi e resevendo na vintina de sertifegasion intrà dischi d'oro e de platino. Ła ga par zonta insidesto de łe cover de séłebri canson cofà Dio, come ti amo, Mamma, Tu sì na cosa grande e tante altre.
Ła vanta oto partesipasion al Festival de Sanremo. Ła ga anca partesipà tre volte a'l Summer Festival co Muchacha, Inafferrabile e Chiedere scusa.
Ła ga vinsesto un Venice Music Award e un Wind Music Award.
I ezordi
A partir da'l 1994, ła scumisia a partesipar a varie manifestasion canore, sia provinsiałi che rejonałi. Inte'l 1999 ła se azudega el segondo posto al “Minifestival della canzone" de Viterbo, vinsendoło l'ano sucesivo. Inte'l 2001 ła partesipa a'l conserto “'la nota d'oro di Blera”, indove che ła vinse el concorso itinerante “Bravissimi in tour''" de tapa a Sora.
Ancora, dopio segondo posto a łe sełesion e a ła finałe de'l concorso "Una voce per..." e n'altra vitoria a “Castelliri in musica”. Inte l'agosto 2001, co ła gaveva 14 ani, ła vien sełesionà da ła Rai par el “Girofestival”, indove che ła prezenta el só primo inedito da'l titoło, "Dov'è il coraggio". Par ła stesa canson ła zira el só primo videoclip, firmando el só primo contrato discogràfego.
Ła parfesiona el so stiłe a l' ' Accademia musicale de Sora, par ła cuała ła dezvolze atività consertìstega inte'l coro zovaniłe. Inte'l setenbre 2001 ła partesipa e ła vinse l ' Accademia della canzone de Sanremo co'l brano 'l'angelo de Syria: co sta vitoria ła entra de derìto inte'l cast de ła Categoria giovani de'l Festival de Sanremo 2002.
2002-2004: ła vitoria a'l Festival de Sanremo e el primo àlbun Attimo x attimo
Inte'l 2002, a 15 ani, ła partesipa e vinse inte ła Categoria Giovani del Festival de Sanremo, co'l brano Doppiamente fragili conponesto da Marco Del Freo e David Marchetti, seguìa da Valentina Giovagnini e Simone Patrizi.
Pippo Baudo ła sełie cofà co-condutora de ła trazmision Sanremo Top, insieme a Silvia Mezzanotte, vinsidora co i Matia Bazar de ła sesion Campioni col brano Messaggio d'amore.
Senpre inte'l 2002 ła dota co Gigi D'Alessio, inte'l brano, Un nuovo bacio, razonzendo ła nona pozision intrà i singołi pì vendesti. A łujo ła ciapa parte a ła XVII Zornada Mondiałe de ła Zoventù. Inte'l 2003 ła torna al Festival de Sanremo, 'sta volta inte ła sesion Big, in cubia co Federico Stragà, co ła canson Volere volare, firmada da Bungaro e Claudio Passavanti.
Inte l'isteso ano, pì che a dedicarse ai molteplisi concerti de'l primo tour ofisiałe, ła instaura na cołaborasion co'l canałe Video Italia: A ghe vien afidà ła fasa pomeridiana Playlist Italia par ła cuała ła introduze łe intarviste, i programi e i video live rechiedesti dai tełespetadori de Live Italia. Co Video Italia ła Tatangelo ła cołabora par do ani.
2005-2006: El suceso co Ragazza di periferia ed Essere una donna
Inte'l 2005 ła partesipa par ła tersa volta a'l Festival de Sanremo co Ragazza di periferia, canson scrivesta da Gigi D'Alessio co Vincenzo D'Agostino e Adriano Pennino. Ła canson ła se clasifega al terso posto de ła Categoria Donne e inte łe setemane sucesive ła razonze ła pozision nùmaro 16 inte ła clasifega dei singołi pì vendesti in Itałia.
Co ła partesipasion a'l Festival de Sanremo, A vien fora anca el segondo àlbun de ła cantante, anca st'altro intitołà Ragazza di periferia. Do canson de l'àlbun łe vien includeste inte ła cołona sonora de'l film Troppo belli.
A łujo ła Tatangelo ła scominsia el Tour 2005, che'l conta racuante date in tuta Itałia. Quando due si lasciano el ze el singoło estrazesto. El 23 de setenbre 2005, ła partesipa ad O' Scià, festival de mùzega łiziera itałiana ideà da Claudio Baglioni, e, inte'l corso de'l steso meze, A vien estrazesto da l'àlbun el terso singoło, Qualcosa di te. A desenbre ła ze stada ospite de'l tour in Austrałia de Gigi D'Alessio.
Inte'l 2006 ła Tatangelo ła debuta discografegamente in Braziłe e Sudamerica. Ła partesipa par ła cuarta volta a'l Festival de Sanremo co Essere una donna, canson conponesta da Mogol e Gigi D'Alessio. Durando el còrar de ła manifestasion, inte ła serada dei doti, ła reałiza na version riarangià de'l brano, afiancada da Alberto Radius e Ricky Portera. Ła canson ła vinse inte ła Categoria Donne parmeténdoghe de partesipar a ła votasion finałe, indove ła se clasifega a'l terso posto. El brano el razonze ła cuarta pozision inte ła clasifega FIMI.
2007-2008: ła consacrasion co Mai dire mai
Antisipà da'l singoło Averti qui rive el 2 novenbre 2007 el terso àlbun da'l titoło Mai dire mai, che'l raprezenta el debuto de ła Tatangelo come autora: sui A ze infati i testi sia de ła za sitada Averti qui che de ''Lo so che finirà. L'àlbun el vede anca el contributo de Gaetano Curreri dei Stadio, autor insieme a Saverio Grandi de Cosa ne sai''.
Tra otobre e novenbre de'l steso ano Tatangelo ła ze ospite inte'l tour american de Gigi D'Alessio. El segondo singoło estrato de l'àlbun, a partir da'l 23 novenbre, el ze Lo so che finirà.
El 2008 el vede ła só cuinta partesipaasion a'l Festival de Sanremo, dove che ła se clasifega a'l segondo posto con'l brano Il mio amico, dedicà a n'amigo gay de ła cantante, che'l susita critiche negative da parte de algune asosiasion omosesuałi. El brano el razonze anca ła cuatordezèzema pozision inte ła clasifega dei singołi pì vendùi.
San Fernando (Spagna)
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Càdexe, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Andałusia.
224
El 224 (CCXXIV en numeri romani) el xe on an del III secoło.
Ben comun
Ben comun xe na locusion fiłoxofica che se riferise ai diversi conceti che i xe inte l'ambito de ła siensa de uncó. Inte el significà popołare vien definio "ben comun" un spesifico ben che xe de tuta ła xente de na comunità propietà cołetiva e uxo sivico. Ghe xe definision de ben comun anca inte el anbito de ła fiłoxofia, de l'etica, de ła siensa pułitega, de ła rełijon e de ła giurisprudensa.
Cao Setentrional
El Kao Setentrional el ze na provinsa de ła repùblega sudafrikana. El se kata inte ła banda sudosidental de ła Afrika meridional, intra el deserto de el Kałahari a nord e el Osèano Atlàntego a ovest.
Zeografia fizega
El se trata de 'na granda konka situada in kuota ke ła degrada verso ovest sin a 'na alta skarpada in prosimità de ła kosta. El toko meridional de ła konka el kostituise ła rejon de el Karù. Ła sima pi' alta el ze el Krigersbaken ko 2504 m. El ze atraversà da el fiume Oranž e da łi so afluenti; se rikorda par łongesa el Mołopo ke seña anka el konfin setentrional de el stato.
Altikon
Altikon el xe un comune del Canton Zurigo de 634 abitanti.
Cao Setentrional
Zeografia fizega
El klima el pasa da tenperà kaldo semidesertego a nord, a tenperà kaldo stepego a sud. Inte łi rilievi el klima el ze tipegamente de alta montaña. Łongo ła kosta e al sentro el se kata un deserto, ke indando verso nord, est e sud el pasa a ła savana.
Zeografia umana
Łe sità pì inportanti łe ze el kaołogo Kinberli, Apiṅton , łe sità minerarie de Postmasburg, Priska e Ukiep , e el sentro de peska de Port Nołot.
Łongo el Orans ła irigasion ła permete anka kolture irigue de agrumi e fruti. A sud e est ła savana ła vien desfrutada kofà teren da pascoło. Ła peska, in partikolar de krostasei e snoek, ła ze inportante. Se desfruta zasimenti de manganeze, diamanti, rame, fero e zinko. Al łargo de ła kosta se estrae anka petrołio e gas natural.
Santa Maria a Monte
el xe on comun inte la provincia de Pixa chel fa parte de la rejon Toscana
Valdisotto
el xe un comun inte la provincia de Sondrio chel fa parte de la rejon Lombardia
Juan Guaidó
thumb|Juan Guaidó Juan Gerardo Guaidó Márquez (par spagnol: [hwaŋ heˈɾaɾðo ɣwai̯ˈðo ˈmaɾ.kes]; nasù a Ła Guaria el 28 de łujo de el 1984) el xe on poidego e inxegner de el Venesueła.
El xe presidente de l'Asenblea Nasionał del Venesueła da el 5 de zenaro de el 2019, menbro de l'opoxision co el partio sentrista e soçialdemocratego Vołer Popołar, el xe reconosù da tanti stadi cofà presidente ad interim de el Venesueła dopo ła so aotoproclamasion, co el sostegno de l'Asenblea Nasionał, de el Supremo Tribunał de Justisia in exijo e mijoni de parsone in manifestasion in 53 sità de el stato,par portar el stado a ełesion democradeghe fora da el rexime de el soçiałista Nicolás Maduro.
Vransko
el xe on comun de ła rejon statistega de Savinjska che ła fa parte del stato de ła Xlovenia.
Oseània
Ła Oseania (da el fransexe océan, osèano ) el xe un kontinente de ła Tera. El xe dełimità da 'ł Osèano Indian a ovest e da 'ł Osèano Pasìfego a sud, est e nordest; a nordovest invese el xe in kontato co ła Axia.
Zeografia fixega
El karatere prinsipal de sto kontinente el xe ła so insułarità: xe a dir ke łe tere emerse ke łe vien asociae a ła masa prinsipal łe se kata pitosto sparpagnae, e divixe da de łe grande destirae de akua.
Ła se desviłupa a kaval del emisfero oriental a ovest e de keło osidental e est, inte łe łatitudini ekuatoriałi e in kełe tropicałi austrałi. Łi so punti estremi łi xe a nord ła ìxoła Midway, a sud łe ìxołe ìxołe Macquarie , a ovest ła ìxoła Dirk Hartog e a est ła ìxoła de Sala y Gomez; ła se estende donka par sirca 85° de łatitudine e 142° de łongitudine.
Ła xe granda sirka 9 miłioni de km², ła maxor parte de ła so superfisie (sirca 85%) ła xe raprexentada da na masa ugnoła (ła Austrałia); łe ìxołe pì grande łe xe ła Nova Guinea, ła Ìxoła del Nord e ła Ìxoła del Sud de ł'arsipełago de ła Nova Xełanda , ła Tasmania, ła Nova Britania inte łe Bizmark, Viti Łevu inte łe Fiji, Hauài inte el omònemo arsipełago e Buganvił inte ł'arcipełago de łe Sałomone.
Ła masa kontinental prinsipal ła xe pitosto konpata, incixa in modo signifikativo soło ke da ła Gran Baja Austrałiana a sud e dal Golfo de Karpentària a nord, ke ła separa da ła Nova Guinea ke se kata incora pi' a nord; ła penìxoła pì inportante ła xe ła Penìxoła de Kao Iork, al nord est de ła Austrałia. A est de ła Austrałia se kata el Mar de Tasman e el Mar dei Korałi. A est de ła Nova Guinea se kata el Mar de Bizmark e el Mar de łe Sałomone.
Giołozia
Ła Oseania ła konprende sia tere emerse ke łe se kata so ła krosta kontinental de ła Austrałia e de ła Xełandia, sia tere ke se kata so ła krosta oseanega, in partikołar łongo varie serie de kaene montagnoze sotomarine.
Ła Austrałia invese ła prexenta tereni tanto pì antighi. A ovest se kata el Kraton Austrałian Osidental, el Kraton Austrałian Meridional e el Kraton Austrałian Setentrional; inte ła porsion oriental se kata basini sedimentari pałeo-mexoxoici e orojeni pałeoxoici.
Orografia
Łi pì inportanti ełementi de ła orografia łi xe:
Ła veta pì alta del kontinente ła xe el Puncak Jaia inte łi Monti Maoke.
225
El 225 (CCXXV en numeri romani) el xe un an del III secoło.
Oseània
Idrografia
Ła idrografia ła xe karaterixada da un retikoło poko desviłupà, sia par ła skarsità e framentarietà de łe tere emerse, sia par ła skarsità de precipitasioni inte łe aree pì estexe.
Łi łaghi pì vasti łi xe tuti łaghi sałai de ła Austrałia sentro-meridional, Kati Thanda e Łago Torrens; intra kełi de akua dolse łi pì inportanti łi xe el Łago Murray inte ła Nova Guinea, e Łago Taupo inte ła Ìxoła del Nord.
Łi fiumi pì inportanti łi xe Sepik, Fly, Mamberano-Tatitatu e Digul inte ła Nova Guinea, e Murray-Darling inte ła Austrałia oriental. Tra łi fiumi ko andamento iregołar łi pì łonghi łi xe Cooper Creek-Barcoo e Warburton-Georgina inte ła Austrałia central, Flinders inte ła Austrałia nordoriental.
Klima
El clima ekuatorial/tropikal interesa łe bande nordosidentałi de sta rejon (Austrałia setentrional, Nova Guinea, Sałomone, Ebridi, Fiji); el klima subtropical interesa ła maxor parte de łe ìxołe oseaneghe e ła kosta oriental de ła Austrałia; el klima tenperà (mediteraneo pì a ovest e oseanego pì a est) interesa łe bande sudosidentałi del kontinente (Austrałia meridional, Tasmania, Nova Xełanda). El interno de ła Austrałia el ga klima arido.
Ekołozia
In Austałia el interno el xe okupà da dexerto (se ricorda el Gran dexerto Vitoria e el Gran dexerto Sabioxo); indando in diresion de łe koste se kata savane alberae a nord e stepe a est; so łe koste setentrionałi e orientałi ghe xe foresta pluvial, so kełe meridionałi e osidentałi vegetaxion mediteranea. Łe ìxołe de ła Oséania, konprexa ła Nova Guinea, łe xe karaterixae xenralmente da ła foresta pluvial o da foreste subtropikałi. In Nova Xełanda se kata invese foreste tenperae e praterie.
La fauna ła fa parte de łe rejon xooziogràfega Austrałiana, inte ła kual łe bestie pì significative łe xe łi masupiałi (es. kanguri e koała) e łi monotremi (es. ornitorinki); intra łi oxei se ricorda łi oxei del paradixo e łi Casuariiformes (es. emù e kaxuari). La flora ła fa parte del regno floristego austrałian e del regno floristego pałeotropego, inte ła kual łe piante pì significative łe xe łi eukalipti, łe akacie e łe banskie. Sendo ła Oseania un kontinente karaterixà da grande destirae de akua, se rikorda anca ła ekoregion marina de ła Gran Bariera Corałina, ke ła se desviłupa łongo łe coste nordorientałi de ła Austrałia.
Zeografia umana
Ła Oseania ko sirca 36 miłioni de abitanti ła ga una de łe densità de popołasion pì skarse de ła tera pari a 4 ab/km²; ła xe inoltre estremamente variabiłe intra ła parte sentral de ła Austrałia de frekuente konpletamente despopołada e łe so koste sudorientałi o serte ìxołe ke poł rivar a oltre 500 ab/km².
El paexe pì grando e anka pì popoła de ła xona el xe ła Austrałia, ko 7.686.850 km² e sirka 23 miłioni de abitanti; keło ko ła densità de popołasion pì alta el xe Nauru, ko 587 ab/km².
Łe aglomerasion urbane pì grose łe xe Sidni ko 4,6 miłioni de abitanti e Melburn ko 4,2 miłioni de abitanti.
Zahara de la Sierra
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Càdexe, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Andałusia.
Oseània
Sudivixion
Łe Nasion Unie łe sudivide par motivi statisteghi ła area de ła Oseania in:
Al dì de ankó ła xe divixa pułitegamente in 14 stati menbri de łe Nasion Unìe, 2 stati ricognosui de łe Nasion Unìe, e vari teritori dipendenti.
Crespina
el xe on comun inte la provincia de Pixa chel fa parte de la rejon Toscana
Łevarin
El Łevarin xe na inpresta che vien uxà in vari setori co ła funsion de łevar o separar łamiere, tochi de fero, corpi pexanti de materiałe vario, cavare grosi ciodi. El xe fato de un toco soło de açal co estremedhà recurve che łe finisse a ponta. De sòłito una de ste do chi ła se divide in do ponte dando orìjine a na forseła. El pexa in jenere dai 2 ai 10 kg e el ga un braso tanto pi grando quanto che ghi n'è de bexogno.
Łéna
Ła Léna (ruso: Ле́на; iacuto: Өлүөнэ, Ölüöne) el xe un fiume de l'Axia. El nase dai Monti Baikal, e el continua verso nord. El se buta inte el Mar de Laptev, co un gran delta. I giasi bloca ła navegasion sul so parcorso pal groso dei mexi de l'ano.
Łevarin
El vien utiłixà inte ła industria mecànega, inte łe ofisine, dai ponpieri, ladri e altre parsone pa sforsar seradure e porte sarà. El sistema a ponta el vien uxà anca dai contadini pa ficar drento ła tera i pałi de rinforso a piante che se no łe cascaria xo, come pa exenpio i pomidoro.
thumb|alt=Image d'une Pince monseigneurright|upright=4|On Levarin
Łéna
I so afluenti prinsipałi i xe el Vitim, l'Oliokma, l'Aldan e el Viljuj
Laško
el xe on comun de ła rejon statistega de Savinjska che ła fa parte del stato de ła Xlovenia.
226
El 226 (CCXXVI en numeri romani) el xe on an del III secoło.
Aldehuela de la Bóveda
__HIDDENCAT__
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Salamanca, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Partito Democratico della Sinistra
{{{{Infobox de Organizasion (1991-1994) (1994-1998) (1991-1992) (1993-1998) (masimo del 1998) (masimo del 1998) (masimo del 1996) }} {{Controło de autorità}}
Valfurva
el xe un comun inte la provincia de Sondrio chel fa parte de la rejon Lombardia
Santa Luce
el xe on comun inte la provincia de Pixa chel fa parte de la rejon Toscana
Cole Porter
__HIDDENCAT__
Zreče
el xe on comun de ła rejon statistega de Savinjska che ła fa parte del stato de ła Xlovenia.
Antàrtide
El Antartide (da el grego ἀνταρκτική, antarktiké, oposta a 'ł Artego) el xe un continente de 'ł emisfero meridional. El xe sircondà da łe porsion meridionałi de 'ł Osèano Atlàntego, de 'ł Osèano Indian e de 'ł Osèano Pasìfego.
Zeografia fixega
Sentrà asimetricamente so el poło sud, el xe el continente pi meridional de ła Tera. El xe grando 14 miłioni de km² e łe so coste łe se desviłupa par 17968 km. Ła so masa continental ła xe pitosto conpata, incixa in modo significativo soło che da el Mar de Ross in corispondensa del 180° meridian e da el Mar de Weddell in corispondensa de el 45° meridian ovest. Intra sto ultimo e el Mar de Bellinghausen se cata ła Penìxoła Antartega.
Łe vien considerae asociae a sta masa continental:
227
El 227 (CCXXVII en numeri romani) el xe un an del III secoło.
Antàrtide
Orografia
Łi Monti Transantarteghi łi va da el Mar de Weddell a el Mar de Ross e łi divide el continente in Antartide maxor e Antartide minor. Ła veta pì alta de el continente ła se cata inte el Masicio de Vinson, parte dei Monti Ellsworth in Antartide Osidental.
San José del Valle
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Càdexe, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Andałusia.
Antàrtide
Idrografia
Ła idrografia ła xe dominada da ła presensa de 'ł Inlandsis Antartego, un enorme strato de giaso alto de mèdia miłesiesento metri, che el coverxe el 98% de el continente. In serte aree sto giasaro no el se puxa so ła teraferma, ma diretamente so el fondal marin, orixenando łi tavołati de giaso: łi pì estexi łi xe el Tavołato de jaso de Ross, in corispondensa de el Mar de Ross, e el Tavołato de jaso de Filchner-Ronne in corispondensa de el Mar de Weddell; ste struture sendo fate de jaso de orixene continental de fato łe sposta ła łinia de costa verso el alto mar, indove se cata invese ła banchixa, formada da jaso de orixene marina.
Peralada
el xe un comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Xirona, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Catełogna.
Antàrtide
Clima
El xe el continente pì fredo de ła Tera (co un record de -89,2° registrà preso ła stasion de Vostok), caraterixà da el clima de łe całote giasałi.
Montecatini Val di Cecina
el xe on comun inte la provincia de Pixa chel fa parte de la rejon Toscana
Antàrtide
Ecołozia
El Antartide xe scuaxi de el tuto ocupà da un dexerto połar.
Ghe se cata pochisime bestie tra łe cuałi łe pì significative łe xe i pinguini, łe foche e calche tipo de oseo. Tra łe piante se cata soło che i musċi, e tra i funghi soło che i łicheni.
Monteverdi Maritimo
el xe on comun inte la provincia de Pixa chel fa parte de la rejon Toscana
Antàrtide
Zeografia umana
No ghe xe na vera popołasion: i unici insiedamenti abitai łi xe łe baxi sientifeghe (na otantina, costruìe da varie nasion), indove ghe vive sirca quatromiła persone d'istà e sirca miłe de inverno.
Połiticamente el Antartide no el xe de nisuni: vari Stati łi ga revendicà ła sovranità su tochi de 'ł Antartide, ma ste rivendicasion łe xe stae sospexe col Tratà Antartego firmà inte el 1959 da 45 paexi del mondo. Co sto Tratato se ga decixo che in tuti i teritori a sud del 60° parałeło sud, se pol far soło che atività de riserca sientifega e che no se pol farghe atività militari. El Protocoło de Madrid, firmà inte el 1991 da 33 paexi, e rełasionà a el Tratà Antartego, el vieta atività economeghe de estraxion mineraria e regoła chełe łigae a el turixmo cofà co łe atività de riserca.
Ljubno
el xe on comun de ła rejon statistega de Savinjska che ła fa parte del stato de ła Xlovenia.
Pont de Molins
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Xirona, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Catełogna.
Verceia
el xe un comun inte la provincia de Sondrio chel fa parte de la rejon Lombardia
228
El 228 (CCXXVIII en numeri romani) el xe on an del III secoło.
Partìo Comunista Itałian
{{{{Infobox de Organizasion Corenti drento el PCI da el 1972 •Berlingueriani •Cossutiani •Ingraiani •Migliorixmo (masimo del 1976) (masimo del 1976) (Eoropee 1984) }}
Ronzo-Chienis
Ronzo-Chienis el xe un comune de 1.010 abitanti inte ła provincia de Trento.
Planoles
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Xirona, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Catełogna.
Vervio
el xe un comun inte la provincia de Sondrio chel fa parte de la rejon Lombardia
Žalec
el xe on comun de ła rejon statistega de Savinjska che ła fa parte del stato de ła Xlovenia.
Piataforma San Marco
thumb|right|350px|La piataforma de lancio San Marco.
La 'Piataforma de lancio San Marco la ospita el Centro Spasiale Luigi Broglio. La piataforma la se cata 32 km a nord de Malindi, Kenya, e la xe na inportante baxe spasiale italiana a l’estero. La base la xe proprietà de l’Università La Sapiensa de Roma e la xe gestia da l’Agenzia Spaziale Italiana.
Da la baxe San Marco i xe stà lancià en te lo spasio 23 sateliti dal 1966 al 1988. Voci non confermate le dixe che i lanci i xe stà de pì e che qualchedun el xe stà de sateliti militari italiani o eoropei. Ancò la baxe la serve a rilevare el traciato de i sateliti en orbita. La baxe la serve le agensie eoropee e quela cinexe. Resentemente ghe stà la proposta de verzar l’uxo de la baxe a i paexi africani.
Baxe a tera
El Sentro el ga na baxe terestre rente de Malindi, a 2,99 gradi sud. La pozision de proximità a l’equatore el xe on vantagio par far partir i razi. El acordo tra el governo italiano e quelo kenyano parmete el lancio, rilevamento e acquisision dati dai sateliti. La baxe la xe stà ideà dal profesore Luigi Broglio e la xe stà dedicà a lu en tel 2001, ano de la so morte.
Guardistallo
el xe on comun inte la provincia de Pixa chel fa parte de la rejon Toscana
Piataforma San Marco
Piataforme sul mar
La baxe la dispone de tre piataforme marine. La prima la se ciama San Marco. Da qi se efetua i lanci. Le altre do lese ciama Santa Rita 1 e Santa Rita 2 e le serve par la rilevasion de i dati so e da i sateliti.
230
El 230 (CCXXX en numeri romani) el xe un an del III secoło.
Sanlúcar de Barrameda
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Càdexe, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Andałusia.
San Francesco (fiume)
El 'San Francesco (in portoghexe: São Francisco [sɐ̃w fɾɐ̃ˈsiʃku]) el xe un fiume de ła Mèrica meridionałe. El nase ne ła Sera de la Canastra, inte el meridion del Minax Serais, e el continua verso norest fin al confin col Pèrnamvucu, po el jira verso sudest. El se buta inte el Osèano Atlàntego Sentral. Ne ła parte basa del so parcorso el se połe navegare.
Céxa de San Vidal
Ła Céxa de San Vidal xe un edificio lerigióxo de ła sità de Venesia, situà inte el sestièr de San Marco, sensa tanta distànsa dal Ponte de l'Academia.
Storia
thumb|left|[[Vittore Carpaccio - Gloria de San Vidal]] thumb|Campanile Ła Cèxa de San Vidal xe stàda fondàda inte el 1084 durante el dogado de Vitale Falier. Verso ła fìn del XII secoło, xe stà restruturà l'edificio. L'intension gera quèła de trasformarla in un maxengo monumento a Francesco Morosini doxe dal 1688 al 1694. El progeto gera stà fidà ad Antonio Gasperi che gà prexentà un dexegno squaxi conpagno a queło de ła Ceza romana de Sant'Andrea al Quirinàl.
Descrision
Ła fasàda gera stàda costruìa su progeto del 1700 de Andrea Tirali e na reinterpretasion patòca de un schema de stìl paładian.
Curioxità
Intrando ne ła Ceza a sànca ghe xe na sòrta de botega che vende muxega clasica de Antonio Vivaldi prestandose ła Ceza a recordàr el gran muxicista e trasmetendo ła so muxica. Ła Ceza ospita anca mostre de caratere artistego.
Alba de Yeltes
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Salamanca, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Almenara de Tormes
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Salamanca, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
229
El 229 (CCXXIX en numeri romani) el xe un an del III secoło.
Ixera
Ixera el xe un comune de 2471 abitanti inte ła provincia de Trento.
Aldea del Obispo
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Salamanca, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Castellar de la Frontera
el xe un comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Càdexe, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Andałusia.
Tabor (Xlovenia)
el xe on comun de ła rejon statistega de Savinjska che ła fa parte del stato de ła Xlovenia.
Porqueres
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Xirona, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Catełogna.
Lorensana
el xe on comun inte la provincia de Pixa chel fa parte de la rejon Toscana
Paterna de Rivera
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Càdexe, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Andałusia.
Vila vèneta
300px|thumb|right|[[Vila Barbaro a Maxer]] Ła vila vèneta ła xe na tipołoxia de rexidensa patrisia fondà dal patrisiado de ła Republica de Venesia ca ła s'ha sviłupà inte łe aree agricołe dei Domini de Tèraferma infrà ła fin del XV sècoło e el XIX sècoło. Inte 'sto arco tenporałe xe stà reałixà pì de sincuemiła vile vènete, la maxor parte oncora conservà e tutelà dal Istituto Rejonałe Vile Vènete; łe xone atualmente intaresà da ła prexensa de 'sti edifisi łe xe l'intièra Rejon Vèneto, in particołar la Riviera del Brenta, e serte xone de pianura del Friuli-Venesia Julia.
Istòria
Ła concuista venesiana de ła Tèraferma vèneto-friulana, conpiù tra el XIV e el XV sècoło, ła ga conportà un senpre maxor intaresamento de l'aristocrasia vèneto-venesiana pa' i posedimenti fondiari. A łe propietà grande se ga cunpagnà grandi investimenti in agricoltura, de frecuente derivà dai rèditi mercantiłi de łe fameje, remunerà in seguito da ła produtività de łe tenude. Eł sinboło de cuesto "mondo" jera ła vila vèneta, inte ła cuała se afiancava sia ła estetica e ła grandioxità de ła rexidensa signoriłe, sia i edifisi adibii a ła gestion de ła tenuda circostante: ła ghea duncue, a difarensa de altri sistemi de vile, na dopia funsion, sia de raprexentansa e de svago, che de sentro produtivo. Tałe sviłupo el xe stà posibiłe, come dito, anca grasie a łe fortune mercantiłi venesiane: łe cuałe, al contrario de cuanto sostegna ła "foła" de frecuente dominante, no łe jera direte esclusivamente al Mar Adriàtego (vardar par exenpio łe galee che prestava servisio regołar de comercio co łe Fiandre, o ła Conpagnia Vèneta del Baltico), del cuałe comuncue ła xe restada ła prinsipałe potensa comerciałe fin al 1797 e inte el cuałe i comerci i jera inportanti (anca se declinanti inte ła so cuota de comercio globałe) anca dopo che łe potense euro-atlanteghe łe ghea verto nove rote comerciałi e esplorà novi teritori.
Vegnea sodisfà cusita anca chel bixogno venesian de ritorno a ła tèraferma e a ła canpagna, che, inte na sità fata de całi struche e de orixonti lagunari, el jera diventà scuaxi un mito.
Ła strutura de ła vila de tèraferma ła cata ła so base inte i castełi, cascà in dixuso e scuaxi tuti situà so aree rialsà e de vałor paexagistego: a partir da cueste architeture, ła nobiltà venesiana ła taca ła conversion in vila, xontàndoghe inte el tenpo un nùmaro cresente de ełementi stiłisteghi tipisi de l'architetura de ła sità, fin a ełaborar un modèło che el ga el so apise inte łe dimore paładiane; cusita modeło urban e modeło agricoło i va a inestar un interscanbio culturałe ca se protrae inte i secołi: ła venesianità ła vien esportà inte łe ełeganti dimore de ła tèraferma, mentre l'amor par łe canpagne e pa' i orixonti cołinari l'influensa soratuto l'arte sincuesentesca de Venesia, come testimonià da łe opere de Zorzi da Castelfranco e Tisian Vecelio.
Anaya de Alba
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Salamanca, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Plàstega
right|300 px|thumb|Grupo de ojeti de plàstega Ła xe dita plàstega quel maderiałe artifexałe co strutura macromołecołare che in determinae condision de tenperadura e presion łe subise canbiamenti de fórma par sénpre. Se poe divìdare łe plàsteghe in termoplàsteghi, termoindurenti e ełastòmeri. Łe gome, anca se łe ga sóto l'aspeto chìmego e tecnołòxico na s-cianta de robe in comune co łe materie plàsteghe, de sòłito łe no xe miga considarae cusì.
Inte ła chìmega, łe materie plàsteghe ła xe in xenare el rexultà de ła połimerixasion de na quantità de mołècołe baxe (monòmeri) par formar caéne anca vèro łónghe. Se parla de omopołìmeri se el monòmero el xe ùnego, copolimeri se el połìmero el se fa co dó o più monòmeri difarénti, e de łighe połimèreghe se el maderiałe el xe el rexultà de na smisiada de dó monòmeri chei połimerixa sénsa modifegarse chimegaménte.
Un maderiałe plàstego el xe in xenare composto da mołècołe połimèreghe de difarénte łonghésa, par cui bexogna saver ła distribusion dei péxi mołecołari par determinare łe propietà chìmego-fìxiche del maderiałe plàstego in oservasion.
Łe plàsteghe łe se tira su drio łavorar el petrojo.
Diplomasia
__HIDDENCAT__
thumb|Ger van Elk, Symmetry of Diplomacy, 7014, Groninger Museum. Ła diplomasia ła ze l'arte de tratar, par conto del Stato, laori de pułitega internasionałe. Inte i fati, ła połe esar definia come n'insieme de procedimenti gràsie ai cuałi un Stato el mantien normałi rełasion co altre anime de derito internasionałe (Stati foresti e altri enti che i ga personałità internasionałe), col fin de moderare intaresi de contrasto e de favorir ła cołaborasion ambo łe parti, par ła sodisfasion de ezijense comuni.
Par l'Oxford English Dictionary, costuma che łe rełasion diplomàteghe łe se svolze intrà entità statałi. A ła diplomasia de stanpo tradisional, inpegnada in rełasion bilaterałi e inte i tratai de paze e de lota, ghe se ga sostituio ła diplomasia moderna che ła se inpiega inte łe relasion pułiteghe bilaterałi e multilaterałi inte na sèrie de mestieri unii a ła promosion econòmega e cultural del stato, a l'asistensa al popoło e a łe inpreze al estero, a łe pułiteghe migratorie.
Anca se le istitusion ciapae sù inte l'atività diplomàtega łe ze tante e de diverso liveło, el Ministero dei afari esteri, ze anca deso el sentro del coordinamento de ła diplomasia Italiana andove de tradision łe relasion diplomàteghe łe se ga portà vanti sia da funsionari diplomateghi, sia da funsionari de diverso liveło, inserii in tal ambito e inte ła rete de łe anbasade, de łe raprezentanze permanenti, dei consołai e dei istituti de cultura. A ła cariera diplomàtega se va rento co el concorso diplomàtego fati dal Ministero dei afari esteri e el se costruise in 5 gradi, da secretario de legasion ad anbasador. Łe promosion a un grado superior łe se otien dopo a na spesifica formasion e al desbrigo de l'atività łaorativa secondo i criteri indicai dal Ministero.
Bicicleta
upright=1.4|thumb|Na [[bisicleta da spaso]] La bisicreta o bisicleta(de frecuente anca scrivesto bicicleta e scursà in biga) el ze un veìcuło asionà da ła forsa muscołare umana dei arti inferiori, fato da un tełaro al cuało łe ze vincołae do rode inłineae e dotà de un sistema mecànego de trasmision de ła potensa fìzega zenerada a ła roda motora. Dal lato tècnego e normativo, in Itàlia ła bisicleta ła entra inte ła pì granda categoria dei vełocìpedi.
Istòrego
La bisicleta ła nase in Fransa inte el 1791, ano inte el cuało Mède de Sivrac el projeta e el costruise el so "cełerìfaro". Inte el 1817, un cuarto de secoło pì tardi, Karl Drais el ga inventà ła so Laufmachine (in todesco, màchina da corsa) seventemente ciamada da ła stanpa "draizina". Inte el 1861 Ernest Michaux el ga montà su na draizina i primi pedałi fisàndołi al perno de ła roda anteriore.