cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
The Greatest American Hero
Sigla
Ła sigla inisiałe Believe It or Not ła ze cantà da Joey Scarbury. Ła canson ła ze deventàda asé famoza durando ła serie. Ła gà debutà in clasifega inte ła Top 40 de ła mericàna Billboard Hot 100 el 9 majo 1981, razonzendo ła segonda pozision inte ła setemana da'l 15 a'l 22 agosto, restando in clasifega par ben 18 setemane inte łe prime cuaranta pozision. El toco el ze ndà anca in sìma a ła clasifega Record World Chart.
Greatest American Hero
Inte'l 1986 A se gà proà rełansàr ła serie, ma cualméntre el protagonista William Katt no'l ga vołesto pì intarpretàr el parsonazo, ła protagonista ła ze deventada Mary Ellen Stuart, visin a tuto el resto de'l cast orizenałe. A ze nasesto cusì The Greatest American Heroine, A ze stà reałizà un pilot direto da Tony Mordente e scrito da Babs Greyhosky che parò no'l ze stà seguìo da na stazon tełeiziva e el projeto el ze parigołà. 'Sto epizodio ło se pol comuncue consiarar come ùltemo capitoło de l'istòria, indove ch'A se asiste a un ideàl pasajo de consenje tra el vecio protagonista e ła nova eroina. El pilot el ze stà trazemtesto sòło che da tv minori e presto el ze stà dezmentegà.
Ła trama ła vedeva Bill contarghe a un rezistrador łe aventure visùe co Ralph fin a'l dì inte'l cuało, durando el salvatazo de na toza, Ralph el vien vedesto da tuti e el Presidente dei Stati Unìi d'America el ło dichiara "El pì grando eroe american". Ła fama e łe conparse tełevizive parò łe ghe inpedìse l'anonemà vołesto dai estraterestri e anca el raporto co Pam el se deteriora; i do i vien rapìi dai ałieni che i ghe dize a Ralph de darghe el costume a n'altro "portatór" par conbáater el mal. Co el costume el venjarà cedùo i ałieni i farà sì che'l mondo el se desemntega de Ralph, de Pam, Bill e de łe só aventure.
Daspò algune reserche i cata Holly Hathaway, na insenjante ełementàr, che ła ciapa ła caratarìsteghe de fiłantropìzmo e bontà domandàe dai ałieni. Bill el se trovarà riłutante a doverle far da istrutor e po' in cùbia co eła el afrontarà un novo cazo. A ła fine łe só pìtime so'l łaorarghe co na dona el desparise e A taca el nòvo sodałìsio.
Altre òpare
Editi da ła "Catastrophic Comics", direta da'l steso William Katt, inte'l 2008 A ze stà publegà tre albi a fumeti so ła serie The Greatest American Hero anbientà inte'l 2008.[2]
Na serie de 6 web-epizodi co protagonisti un novo Ralph, na nova Pam e un novo Bill (fiancài da na cheerleader anca wła in costume) ła ze stà reałizà inte'l 2009 e ła reciapa i temi de'l tełefilm.
Inte'l 2008 A gera stà anunsià anca un adatamento sinematografego de ła serie. Rimandà e programà cuindi par el 2013 co ła rezìa de Stephen Herek e ła senejadura de Chris Matheson e Ryan Rowe[3][4], de'l film, drioman, no A se gà pì avùo notìsia.
Adra (Spagna)
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Almería, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Andałusia.
Bédar
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Almería, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Andałusia.
Castel del Piano
el xe on comun inte la provincia de Groseto chel fa parte de la rejon Toscana
267
El 267 (CCLXVII en numeri romani) el xe un an del III secoło.
Seregno
el xe on comun inte la provincia de Monsa e Briansa chel fa parte de la rejon Lombardia
268
El 268 (CCLXVIII en numeri romani) el xe on an del III secoło.
El Cubo de Don Sancho
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Salamanca, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Križevci (Xlovenia)
el xe on comun de ła rejon statistega de Murania che ła fa parte del stato de ła Xlovenia.
Sant Martí de Llémena
el xe un comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Xirona, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Catełogna.
Sant Martí Vell
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Xirona, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Catełogna.
Chagarcía Medianero
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Salamanca, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Castell'Azzara
el xe un comun inte la provincia de Groseto chel fa parte de la rejon Toscana
Ronco Briantino
el xe on comun inte la provincia de Monsa e Briansa chel fa parte de la rejon Lombardia
Lucainena de las Torres
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Almería, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Andałusia.
269
El 269 (CCLXIX en numeri romani) el xe un an del III secoło.
Sant Miquel de Campmajor
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Xirona, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Catełogna.
Bissau
Bissau la xe la cavedal de la Guinea Bissau.
La sità la se cata su la costa, a l’estuario del fiume Geba, e la ga 350 000 abitanti. Bissau la xe la sità pi granda del paexe e l’unico porto comerciale. La sità la xe divisa dal resto del paexe dal fiume Geba a sud e da vari rii – insenature de àcua salà in comunicasion co l’Oceano Atlantico.
Bissau la xe stà fondà da i portoghexi in tel 1687.
L’aeroporto internasionale Osvaldo Viera serve la sità e tuto el paexe.
Free to view
El free to view (sigla FTV; leteralmente in inglexe "vardàbiłe gratis") xe ła trasmision vardàbiłe co schei e criptada de contegnui tełevixivi e/o radiofonisi a łe utense.
El free to view se difarensia da el free to air (ntel qual ła trasmision xe vardàbiłe sensa schei ma no criptada) e da ła pay TV (inte ła qual ła trasmision xe criptada ma vardàbiłe co schei).
Doparar el termine
Co el free to view i contegnui tełevixivi e/o radio i vien criptai co on sistema de aceso condisionà. L'utente par poder vardarla, el ga quindi da dotarse de mestieri (tełevixion, set-top box, videorexistratore, ecc.) in grado de decriptar el sistema de aceso condisionà e, normalmente ma no sempre, anca de na smart card che ghe autorixa l'aceso.
El free to view vien doparà da łe emitenti tełevixive satełitari par permetare ła vixion dei programi tełevixivi soło che a ła nasion. Tante 'olte łe emitenti tełevixive satełitari łe cronpa i diriti de trasmision dei programi tełevixivi soło che par ła nasion e inte el contenpo el segnałe satełitare, de norma, se poe ciaparlo anca a l'estero. In Itałia el free to view vien d'oparà par ła piataforma tełevixiva satełitare vixìbiłe sensa schei Tivùsat, e in mixura minore anca da Sky andoe alguni canałi i połe esar ciapabiłi anca soło che co decoder e smart-card co diriti de abonamento pay-tv scadui.
LA7
LA7 xe on canałe tełevixivo de proprietà de el grupo Cairo Communication.
La programasion xe de tipo xenerałista, caraterixada da ła prexensa de programi de aprofondimento e de intratenimento.
L'anunciator uficiałe de ła rete, xe el dopiador Francesco Prando e ła racolta publisitaria xe afidada a ła concesionaria Cairo Pubblicità.
El canale xe vixìbiłe in dixitałe terestre e via satełite su Sky Italia e Tivùsat.
Ceriano Laghetto
el xe on comun inte la provincia de Monsa e Briansa chel fa parte de la rejon Lombardia
270
El 270 (CCLXX en numeri romani) el xe on an del III secoło.
Cexa de Santa Margherita (Canaro)
Ła cexa de Santa Margherita ła xe un edifisio rełigioxo łogà a Garofoło, frasion del comun de Canaro, in provinsia de Rovigo, situà inte el mèdio Połexine; sede parrochiałe, inte ła sudivixion teritoriałe de ła cexa catołega ła xe cołocada inte el vicarià de Crespino-Polesella, a so volta parte de ła diòsexi de Adria-Rovigo.
Ła cexa, dedicada a Margherita de Antiochia, ła santa martire del III sècoło patrona de łe partorienti, xe stà costruìa tra ła fin del XVI e l'inisio del XVII sècoło in sostitusion de ła presedente, de do sècołi anteàta, desfada inte el 1567 da ła rota del visino fiume Po.
Cilleros de la Bastida
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Salamanca, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Kobilje
el xe on comun de ła rejon statistega de Murania che ła fa parte del stato de ła Xlovenia.
271
El 271 (CCLXXI en numeri romani) el xe un an del III secoło.
Kuzma
el xe on comun de ła rejon statistega de Murania che ła fa parte del stato de ła Xlovenia.
Sant Mori
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Xirona, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Catełogna.
Sant Miquel de Fluvià
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Xirona, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Catełogna.
Fiume Nìzer
__HIDDENCAT__
El Nizer el xe el pi importante fiume de l’Africa Ocidentale. El xe anca el terzo fiume africano dopo Nilo e Congo.
Istoria
Na olta, inte el pasà, i antichi (Plinio e ibn Battuta), i pensava che Nizer e Nilo fuse in colegamento o che el Nizer el fuse on toco de fiume Nilo. On antico testo ziogràfego in latin, la Tabula Peutingeriana parla de el Flumen Girin. Sto testo no l’è preciso, ma el miscia verità co suposisioni.
El Pedroso de la Armuña
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Salamanca, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Fiume Nìzer
Istoria
El xe stà solo in tel XIX secolo che tuto el traciato xe stà registrà da i giografi.
Nome
Tanti i pensa che el nome Nizer el vegna dal latin nizer, "nero". Altri i dixe che i portoghexi ga dato stò nome Rio Negro come i ga fato in altri posti. Bisogna parò dire che le àcue del Nizer no le xe nere, o scure; e che le popolasion che vive longo el fiume no le xe le pi nere de l’Africa.
El nome vien da la lengoa tuareg, che i le ciama gher n’ ghren, o anca solo n’gher, che vol dir el "fiume de i fiumi".
miniatura|sinistra|fiume a vałe de [[Bamako|Bamaco]] miniatura|sinistra|delta interno a monte de Tinbuctù
Zeografia fixega
El Nizer el xe longo 4200 km.
El nase in Guinea, a 200 km da la costa, ma el se porta a nordest in Mali, verso el deserto del Sahara, a i marxeni de el cual el forma un delta interno. Daspò Tinbuctu, el gira a sudest, verso el Nizer, el continua al confin tra Nizer e Benin e el entra in Nizeria, indove el teren piato parmete la formasion de un gran delta co n’area pi grande del Belzo. El se finise in mar inte el Golfo de Guinea, senpre in Nizeria.
El Nizer nase e pasa da zone rociose. En stò modo, el no porta limo e ga le àcue ciare. Tuti i ani, dopo le piove, el Nizer se ingrosa a scominsiar da setembre fin a magio.
En tempi preistorici, el fiume Nizer el formava on grande lago da le parte de Tinbuctu.
Cinigiano
el xe un comun inte la provincia de Groseto chel fa parte de la rejon Toscana
Cesano Maderno
el xe on comun inte la provincia de Monsa e Briansa chel fa parte de la rejon Lombardia
272
El 272 (CCLXXII in numeri romani) el xe on an del III secoło.
Ugo Maneo
Biografia
Dal 22 de majo 1891 al 4 de lujo del steso ano el xe sta diretor del Corriere del Polesine, quotidian łocałe de Rovigo.
El xe sta sindaco de Rovigo dal 1899 al 1900, dal 1914 al 1917 e dal 1922 al 1928.
Iscrito al Partio Nazionale Fascista dal 1921, el xe sta anca, par pareci ani presidente de ł'Accademia dei Concordi.
Ałe ełesion połiteghe del 1913 el xe sta ełeto deputato inte el cołejo de Rovigo, carica da ła cuałe el xe decadesto qualche mexe dopo a causa del ricontejo dei voti che ga portà a ł'ełesion del sociałista Galileo Beghi.
Durante ła canpagna ełetoral del 1913 el gera praticante inte el so studio Umberto Merlin.
Brisket
Brisket el ze un tajo de carne statunitense corespondente presappoco al peto de manzo.
Metodi par cuzinarlo
El Brisket el pol èsar cuzinà in tanti modi, tra cui cotura, bojidura e tostadura. L'inbastidura de ła carne ła vien de frecuente ezeguìa durante el proceso de cotura. Sto tajo de carne normalmente duro, a cauza de łe fibre de cołagene che costituìse el tesùo conetivo inte el tajo, el vien intenarìo cuando ch'el cołagene xełatinixa, co conseguente pèto pì tènaro. Il capuso de graso, che de frecuente vien łasà tacà al peto, juta a mantenjer ła carne umida durante ła cotura prołongada nesesaria a sconponer el tesùo conetivo inte ła carne. L'àcua ła xe nesesaria par ła conversion del cołagene in zełatina, che xe 'l prodoto de idrołisi del cołagene.
Tra i metodi pì difondesti de preparasion inte'i Stati Unii ghe xe el fregaménto co spesie e ła marinadura de ła carne, ma anca ła cotura a fogo łento indireta sol carbon o sol łenjo. Staltra ła ze na forma de infumegar ła carne uzando un łenjo duro, cofà ła ocàra, ła nóxa, el pecan, carya o mesquite, a volte vien zontà, da soło o in combinasion co altri łenji duri, a ła fonte de całor prensipałe.
Altre nasionałità
In altri paezi el Brisket el coresponde al tajo del peto, in partegołar in Itałia parò el vien tajà in manièera difarente, o sia A se uza el tajo: ponta de peto.
In altri paezi sto tajo vien uzà inte el pho vietnamita, inte el suea rong hai taiłandeze, inte el nihari pachistan.
Cantoria (Spagna)
__HIDDENCAT__
Cornate d'Adda
el xe on comun inte la provincia de Monsa e Briansa chel fa parte de la rejon Lombardia
Cantoria (Spagna)
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Almería, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Andałusia.
Gornja Radgona
el xe on comun de ła rejon statistega de Murania che ła fa parte del stato de ła Xlovenia.
Ciudad Rodrigo
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Salamanca, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
273
El 273 (CCLXXIII en numeri romani) el xe un an del III secoło.
Sant Pau de Segúries
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Xirona, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Catełogna.
Istria
zeografia
thumb|300px|center|Mapa del'Istria
L'Istria o Ístria (in croato e in sloveno Istra) ła xe ła più granda penìzoła del Mar Adriatico (superfice: suparzó 3 500 km²).
La màgior parte de l'Istria ła fa parte atualmente de ła rejon istriana e de ła rejon łitoraneo-montana de ła Croazia,. Un tocheto, che ciapa drento łe sità costiere de Ìxoła d'Istria (Izola), Portoroxe (Portoros), Piràn (Piran) e Capodistria (Koper), el fa parte invese del teritorio de ła Slovenia. Un tòco ncora piesè picenin de ła penìzoła (limità suparzó a ła zona dei comuni de Muja e de San Dorligo della Valle/Dolina) el xe in teritorio itałian.
Ła costa ocidentałe de l'Istria ła xe longa 242,5 km (co łe ìzołe 327,5 km) e queła orientałe ła xe 202,6 km (contando i isołoti ła riva a 212,4 km). Tuta quanta ła costa ła xe longa 445,1 km.
L'Istria preromana e romana
El nome el deriva da ła tribù illirica dei Histri, ricordai da Strabone come abitanti de sta rejion. I Romani i łi descriveva come na tribù feroce de pirati de l'Illiria, proteta da ła dificoltà de navigasion de łe so coste rocioxe. Ai Romani ghe ga vołest do campagne miłitari par sotometarli inte el 177 a.C..
El Medioevo
Dopo ła fin de l'Impero Romano d'Occidente, l'Istria ła xe stada sachegiada dai invasion di Awari e Slavi i xe venuti drio i Longobardi. Son restai i longobardi in Istria inseme cola popołasion romana. Dopo una parte ła xe pasada soto el controło de Bisanzio (538). Inte sto periodo storico se ga sviłupà un diałeto ladin parlà dai abitanti romani de l'Istria setentrional (inte l'Istria meridional se ga sviłupà l'Istrioto. Ła xona istriana ła xe stada anessa al Regno Longobardo (588) di Friuli e Venesia e dopo al Regno Franco da Pipino III (789), re dei Franchi e Longobardi, e ła xe deventada na Marca, par dopo esar controłada dai duchi de Merano, dal duca de Baviera, dai duchi de Carinzia e dal patriarca de Aquileia. Inte el 933, co ła pace di Rialto, Venezia ła ga otegnù un primo riconosimento del dirito de navigar e de far comerci sułe coste istriane: inte sto periodo storico dei popołi itałici i se ga spostà suła costa de ła xona e ghe xe stadi de insediamenti de popołi slavi inte ła parte interna istriana.
Periodo venesian
L'Istria ła xe deventada squasi tuta teritorio de ła Repubblica di Venezia piassé dal 1420 finché Napoleon no ła ga fata finire inte el 1797.
Inte el periodo venesian l'Istria ła xe stada periodicamente devastada da guere e pestiłense; par sto motivo ła Repubblica di Venezia ła ga ripopołà l'interno de ła rejion co cołoni de diverse razze slave (oltre che de greci e albanesi), trasferìi dai chełaltri so posedimenti. In Istria, cusì, se ga formà ła tipica composision etnica, co ła costa e i çentri urbani de lengua italiana e łe campagne abitae pi che sia da slavi.
Periodo napoleonico
Dopo el trattato de Campoformio l'Istria insieme a tut el teritorio de ła Republica de Venesia ła xe stada data ai Asburgo de Austria. Dal 1805 al 1813 ła xe stada dominada diretamente da Napoleon. Dal 1805 al 1808 ła ga fat parte del Regno d'Italia napoleonico, e dopo de łe Province illiriche diretamente anese a l'Impero francese.
Santa Fe de Mondújar
__HIDDENCAT__
Istria
Dominasion asburgica
Inte el 1814 l'Istria ła xe tornada soto ła dominasion dei Asburgo. Inte el 1825 l'Impero austriaco el ga fondà ła provincia istriana, che inte el 1861 ła xe deventada autonoma co na so dieta a Capodistria (Marchesado d'Istria).
Inte el periodo de ła dominasion asburgica l'Istria ła jera abitada da italiani, croati, sloveni e grupi pi ridoti de vałachi/istro-rumeni e serbi.
Santa Fe de Mondújar
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Almería, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Andałusia.
Istria
Dominasion asburgica
Inte el XIX secoło se ga sviłupà i movimenti nasionałi italian, croato e sloveno. Co ła nasita de sti movimenti ga scumisià łe prime barufe intrà i italiani da na parte e ii slavi da chełaltra, parché ognun dei grupi el gavarìa vołest l'anesion de ła rejion a ła so madrepatria.
Esendo una de łe tere reclamae da l'iredentismo italian, el governo austro-ungarico el ga fat in modo che ghe inte ła rejion se trasferese altri slavi par contrastar el nasionałismo dei italiani.
Un pas importante el xe stat el trasferimento da Venesia a Poła de ła base pi granda de ła Marina austriaca. Sta deçixion ła xe stada fata in seguito a l'insuresion de Venesia inte el 1848-49. In pochi ani Poła ła ga fat na cresita grandisima, pasando da pochi çentener de abitanti ai 30-40 000 de fin '800.
Grandi i xe stati i benefiçi su l'economia de ła penìzoła, che inte i ultimi ani del dominio asburgico ła ga prosperà, anca grasie al turismo balnear da tutte łe rejion de l'Impero.
Ła prima e ła seconda guera mondial
In seguito a ła vitoria 'taliana inte ła prima guera mondial col tratato de Versailles (1919) e'l tratato de Rapallo (1920) l'Istria ła xe deventada parte de l'Italia. Co l'arivo del fasismo xe scumisiada na pułìtega de italianixasion forsada. Inte ła seconda guera mondial, par colpa de l'ocupasion de ła Jugoslavia da parte de łe potense de l'Asse łe rełasion intrà italiani e slavi łe se ga guastà uncora de pi.
L'8 de setembre del 1943 el Regno d'Italia el xe stat sconfito e l'esercito italian el se ga desfà. Ła rejion ła xe stada ocupada par poco tempo dai partigiani titini, e dopo dai tedeschi che i ła ga anesa al Terso Reich a l'interno del cosideto Adriatisches Kustenland. Tra l'april e'l majio del 1945 l'Istria ła xe stada ocupada da novo dai partigiani titini.
El dopoguera
A la fìn de ła seconda guera mondiał l'Istria, salvo Muja e Pola, la vien ocupada del esercito jugoslavo. Cola Conferenza de Paxe e col tratàdo de Parigi (1947), vien deciso che squasi duta l'Istria, Pola inclusa, ła passi a ła Jugoslavia. La parte istriana nordocidentał (500 km²) de Ancaràn a Citanova, ła gavarìa dovesto far parte del Territorio Libero de Trieste come zona B, co capologo Capodistria, insieme co la zona de Trieste cità e dintorni, dita la zona A (200 km²) Ma anca sta zona B la ga continuà a restar soto ocupaziòn militar Jugoslava, intanto che a Trieste cità xe restai i Angloamericani. Pò, visto che pasava i ani e mai no se rivava a meter in pìe sto TLT, i aleati ga lassà che italiani e jugoslavi se spartissi provisoriamente el Teritorio Libero de Trieste, cussì Italia e Jugoslavia le ga firmà iinte el 1954 el memorandum de Londra, e anca la zona B la xe stada incorporada definitivamente a la federativa Jugoslava. Sta spartiziòn del TLT qualchi ano dopo la xe stà de novo confermada, cò Italia e Jugoslavia le ga firmà intrà de lore el trattato de Osimo (1975). De facto solo Mùia, che jera el unico paexe istrìan inserido in zona angloamericana, dentro la Zona A, xe desso teritorio aministrativo taliàn. Intant un gran numaro de 'taliani jera stai copadi inte el masacro dele foibe, sia inte el Istria che inte el Carso triestìn. El teròr par sti masacri, seguìo dela represion e dele vesazioni operade sui italiani dele 'utorità Jugoslave, l'a portà a scampar de l'Istria squasi tuti i abitanti 'taliani, tanti subito tel 1945-46 e tanti che ga provà a restar ma dopo ani no i ga podù pì resister. Inte el 1954-56, xe stà la ultima ondada del’esodo, cò i abitanti de la zona B ga visto sparir le ultime speranze che vegnissi fato el TLT : in totàl l’Istria la ga perdù metà dela so popołasion e de ła so identità sociał e culturał. El drama dei taliani de l’Istria se ga vìsto sora detuto col esodo de Poła concentrà tra el disembre del 1946 e el marso del 1947, in sti pochi mesi ła sità la xe stada bandonada de oltra 28 000 dei so 32 000 abitanti. I polesani fino inalora jera i unici istriani che no gaveva oncora dovesto scampar visto che Pola cità jera soto ocupaziòn angloamericana: i jugoslavi i jera tuto intorno ma no a Pola. Cò se ga savù che el tratado de paxe de Parigi firmado el 10 febraro 1947, el asegnàva Pola a la Jugoslavia, in un impeto de disperasion, tuti a Pola ga deciso de scampar, xe stà organizà navi, e i polesani ga zercà de portar via tuto quel che se podeva e parfin desoterà del zimisterio Nazario Sauro, portandose via la salma. Stò esodo de Pola, l'unico esodo che ga podù eser organizà uficialmente de l'Istria, el ga vu granda difusion dela stampa internasional. Tel 1991 la Jugoslavia se ga disolto e l'Istria desso risulta spartida intrà Slovenia e Croazia. Dopo de sto esodo dei italiani, tanti paesi e campagne xe restàe despopolàe e ghè ndà a starghe croati, sloveni e tanti jugoslavi de zone anca ssai lontane.
La comunità italiana in Istria
Inte el dramàtego contesto storico de la fin de la II guera mondiale, inte la rejon triestina, istriana, fiumana e dalmata 4 000-17 000 persone le xe stà copà (ma sul nùmaro efetivo de le vìtime se discute aspramente oncora desso). A causa del terór provocà dai massacri e de le vessazioni del governo jugoslavo, circa el 90% de la popołasion 'taliana el ga lasà la so tera. Le stime dei profughi le varian da le 200 000 a le 350 000 persone (comprese Fiume e la Dalmazia). Par comemorar sti dramàteghi avegnimenti, dal 2005 i ga istituìo in Italia un Dì del ricordo el 10 febraro (aniversario de la ratifica del tratado de pace).
Fra i esuli istriani devegnesti famosi se ricorda:
Inte el 1954-56 i taliani lassa anca la zona B e l'esodo xe quasi sconcluso. La Jugoslavia ga otignù tuta l'istra, i taliani li ga fati scampar squasi duti e le persecusion pol calar anche quele. Ai istriani italiani, che iera restai, perlopiù i comunisti o i veci che no podeva moverse, la repùblega socialista jugoslava ghe lassa qualche blanda tutela. In tante cità de l'Istria i italiani praticamente no xe più ma la bandiera dela comunità italiana (el tricolor co in mezo la stela rossa) la podeva esser picà sui edifici publici e durante le cerimonie. Ano drìo ano sempre pì scole diventa scole slovene o croate, resta sempre manco le scole dove se insegna in italian. Le tabele, un primo periodo fino al 1949 soto l'italian vien zontà el serbocroato, ma in breve diventa scrito tuto in serbocroato e dopo soto in italian. Par i italiani vien stampade un par de publicasion periodiche propie ( de ideołozia comunista ) e a Capodistria una stazion radio in italian, ssai utilizzada anca par difonder verso l'Italia la propaganda jugoslava. Tel 1953 quando diventa ciaro che Trieste no diventerà jugoslava, a Pola, Fiume e tanti altri loghi vien organizade manifestazioni antitialiane, vien dispicade le tabele in italian, eliminà el bilinguismo. Tuto diventa monolingue serbocroato e el ministro del'istruzion jugoslavo decreta serade le scole in italian.
Dopo del sfacelo dela Jugoslavia, el novo Stato Sloveno ga bastanza confermà le tutele, anca se no xe praticamente italiani xe bilinguismo sule tabele. Inveze in Croasia, par via del nasionalismo del partio nasionalista HDZ de Franjo Tuđman, che iera stado tra l'altro el principale artefice dela indipendensa, ghe iera stai 'ssai tentativi par limitarghe i diriti ai italiani e par no riconoser la particolarità de l'Istria. I istriani de ogni raza alora i fondava la Dieta Democràtega Istriana, un partio senza una forte conostasion de etnia, che lotava par otegnir l'autonomia de l'Istria a l'interno dela repùblega croata. Quando che el HDZ xe stado sconfito, ai italiani in Istria i ghe ga riconosudo le tutele che i gaveva prima soto la Jugoslavia.
Dialeti
I taliani d'Istria i parla do difarenti dialeti autoctoni: l'istrovèneto e l'istrioto, entranbi presenti da prima de la dominasion venexiana (anca se tanti pensa el contrario).
Fra i croati istriani xe prevalentemente doparà el dialeto ciaciavo e in minor misura el stokavo.
Istrorumeni
In tel'Istria interna sopravive na picenina comunità de Istrorumeni, i Ciribiri inte la piana de l'Arsa e i Cicci a Seiane/Sejane (Cicceria), disendenti dei rumen-valachi, un tenpo tanto più numerosi, vegnùi a star in sti teritori inte el tardo Medioevo. Al dì d'ancuò, purtropo, la so lengua e cultura e la so stessa identità nassional le xe a serissimo ris-cio d'estinsion a causa del secolare processo de assimilasion a l'etnia croata e slovena (processo de slavixassion, par lo più naturale), ma anca a causa del scarso intaresse e de la mancansa de tutela da parte de le istitussion.
Bangui
Bangui, 600 000 abitanti, la xe la cavedal de la Repubblica Centrafricana. La sità la xe costruia longo el fiume Oubangui, in fronte a la sità congolexe de Zongo. Bangui el xe on sentro agricolo e industriale, e anca on porto fluviale.
Istria
Istrorumeni
<!--
Bangui
Storia
Bangui la xe stà fondà in tel 1889 da i francexi e l’è l’unico sentro urbano de na certa grandessa inte el paexe. A l’inisio, Bangui no l’era altro che on fortin dove ghera de i soldà francexi. La zente de la zona ga scominsià a costrui de i vilagi rente al fortin e così sa formà la sità. La majoria de la popolasion del paexe la vive ne la zona de Bangui. La sità l’è stà de de frecuente in mezo a la violenza, specialmente dopo l’aresto de Jean-Bedel Bokasa, che el se xera proclamà imperatore. En te i ani novanta, i soldai ga de frecuente fato de i amutinamenti e sachegià la sità. En tel 1997, el grupo de difesa de i diriti umani Mercer Consulting ga meso Bangui a 214° posto su 215 come sità co manco diriti umani. Soltanto Brazzaville, in Congo, xe stà peso.
Edirne
Edirne la xe ła sità de ła Turchia e capołogo de ła provincia omonima, co na popołasion de 165.979 abitanti (censimento 2019).
Istria
Comune di Muggia
-->
Concorezzo
el xe on comun inte la provincia de Monsa e Briansa chel fa parte de la rejon Lombardia
Bangui
Economia
A Bangui se cata la picola industria del paexe: tesile, trasformasion agricola, bira e sapone. El 30% de i citadini no ga laoro.
274
El 274 (CCLXXIV en numeri romani) el xe on an del III secoło.
Roccalbegna
el xe un comun inte la provincia de Groseto chel fa parte de la rejon Toscana
Civitella Paganico
el xe on comun inte la provincia de Groseto chel fa parte de la rejon Toscana
Distreto de Diessenhofen
thumb|right|150px|Poxision del distreto inte el Canton Turgovia El distreto de Diessenhofen el jera on distreto del Canton Turgovia, in Svisera, sopreso el 31 de desembre 2010. El confinava col distreto de Steckborn a est, col Canton Zurigo (distreto de Andelfingen) a sud e a ovest, co ła Germania (distreto de Costansa inte el Baden-Württemberg) e el Canton Sciafuxa a nord. El capołogo el jera Diessenhofen.
Torismo
552x552px|thumb|[[Venesia, una de łe sità pì vixitae al mondo]] El torismo el xe "el conpleso de łe manifestasion e de łe organixasion rełative a viaji e sojorni fati a scopo ricreadivo o de istrusion" (Devoto, Oli, 2011).
Inte el çentro de l'esperiensa toristega ghe xe el "torista", che el njien definio da l'Organixasion mondiałe del torismo (World Tourism Organization, ajensia speçałixada de łe nasion Unìe) come ła persone che ła viaja in paexi difarenti da ła so rexidensa abituałe e al de fora del proprio anbiente de tuti i dì, par on periodo de almanco na note, ma no pì longo de on an e che el fin del viajo el sia difarente da l'exercitasion de calsiasi laoro par schei drento del Stato vixità. In sto termine, i xe considerai tuti chełi che viaja par ripoxarse, divertirse, par na vacansa, na vixita a amighi o parenti, motivi de afari e profesionałi, de sałute, rełijosi e altre motivasion manco disfrutae.
Sant Pere Pescador
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Xirona, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Catełogna.
Torismo
Torismo come setore economego
L'indusria del tenpo libaro ła raprexenta on setore economego vero e proprio e talvolta fondamentałe par alguni paexi del mondo, parché el porta schei drento a łe case del stato traerso difarenti manjiere: ła tasasion de servisi coreładi al torismo (tase aereoportuałi), łe tasasion dei servisi doparai dai toristi e altro. L'è nato da l'evolusion de ła industria culturałe.
Col termine turismo se połe intendare anca, a segonda del contesto, el setore industriałe e comerçale, parte del setore tersiario, che el se ocupa de vendare servisi come i trasporti (aerei, navi, pullman e altri), servisi de ospitałità (alberghi, viłaji toristeghi, baite e altri) e altri servisi corełai (guide toristeghe, ingreso inte i muxei, fiere, servisi de ristorasion, intrategnimento e atrasion toristeghe in xenerałe).
Drento a sto setore ghe xe i fornidori de servisi e i intermediatori come i operadori toristeghi e ajensie toristeghe. Se trata de on setore economego estremamente rico, che el finansia grande manifestasion e che ła i so afari i ga vuo na granda cresita da dopoguera in dopo.
A łiveło internasionałe, se stima che el torismo, al dì de oncò, el sia el 10% del prodoto interno łordo. Par dimostrar ła grandisima cresita del torismo, podemo dire che inte el 1950 ghe jera 25milioni de toristi internasionałi, inte el 2015 ghin'è stài 1186milioni e se pensa che inte el 2030 ghin sarà 1,8miliardi. El numaro de toristi interni l'è stimà a pì de 5milioni.
L'è cusì tanto rico sto sistema economego, che tante organixasion no goernadive, łe ga tacà a trabacare inte el torismo par jutare el xviłupo de łe nasion poarete.
Motivasion soçołoxeghe
Inte el canpo soçołoxego, Raffaele Alberto Ventura el definise el torismo come «forma sublimada de ła critega sociałe parché el ne permete de vivare tenporaneamente come sitadini de socetà ideałi, ma del tuto artifiçałi.»
Limiti al torismo
Algune olte el torismo porta barufe co łe popołasion che vive inte el posto vixità par colpa de canbiamenti economeghi, soçałi, anbientałi e altre conseguense che el torismo połe portar. Par sto motivo, alguni i parla del ris-cio che ghe xe de far rivar el torismo a na situasion de neocolonialismo e de dominio. *
Clasifega par numero dei arivi internasionałi e de prexense inte łe struture ospitanti
Arivi internasionałi Prexense toristeghe inte łe struture ospitanti
Clasifega dei schei fati dal torismo par paexe
Dati OMT al 2018
Ununoctio
El Ununoctio (sinboło UUo) el xe un eleminto chimego de la tabeła periodica. El ga nùmaro atomico 118. El so nome el xe tenporaneo, e el xe sta decixo dal IUPAC. I ło ga catà fora inte el 1999 al Lawrence Berkeley National Laboratory, Berkeley, Stati Uniti. Par trovarlo i ga dovudo fonder 86kr e anca 208PB.
Torismo
Spexe toristeghe par paexe
Dati OMT al 2018
El Pino de Tormes
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Salamanca, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Grad (Xlovenia)
el xe on comun de ła rejon statistega de Murania che ła fa parte del stato de ła Xlovenia.
Cogliate
el xe on comun inte la provincia de Monsa e Briansa chel fa parte de la rejon Lombardia
Gornji Petrovci
el xe on comun de ła rejon statistega de Murania che ła fa parte del stato de ła Xlovenia.
275
El 275 (CCLXXV en numeri romani) el xe un an del III secoło.
Antonio Napolioni
Vita
Nà in provinsia de Macerata, el 11 de diçenbre de el 1957 el xe ordinà prete inte el 1983.
Nominà el 16 de novenbre de el 2015 da Papa Francesco, el vegnarà consacrà Vescovo de Cremona el 30 de genaro da el Vescovo emerito Dante Lafranconi inte ła catedràl de Cremona. ; ;
Giussano
el xe on comun inte la provincia de Monsa e Briansa chel fa parte de la rejon Lombardia
Santa Coloma de Farners
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Xirona, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Catełogna.
Hodoš
el xe on comun de ła rejon statistega de Murania che ła fa parte del stato de ła Xlovenia.
277
El 277 (CCLXXVII in numeri romani) el xe un an del III secoło.
Scansano
el xe un comun inte la provincia de Groseto chel fa parte de la rejon Toscana
276
El 276 (CCLXXVI en numeri romani) el xe on an del III secoło.
Roccastrada
el xe un comun inte la provincia de Groseto chel fa parte de la rejon Toscana
Sibilia
Sibilia (in spagnoło Sevilla) la xe na cità spagnola situada inte la banda sud-ocidental de la penisola iberica; la xe el cavologo de la Comunità Autònoma de l'Andalusìa e de la provinzia de Sibilia. La cità la se leva su le rive del fiume Guadalquivir.
La xe la cuarta cità de la Spagna par numaro de abitanti, 709.975 (sibiliani, in spagnolo sevillanos), inveze i abitanti de l'area metropolitana i xe 1.294.081.
Sibilia la pol essar considerada cofà el centro artistego, cultural, finanziario, economego e social del sud de la Spagna.
Notevole anca l'intaresse turistego grazie ai numarosi monumenti, piazze, zardini e cese.
Intra de i monumenti pi famoxi si recorda ła Tore del Oro e ła Giralda (antigo minaret de na moschea, uncuò canpaniłe de ła catedrałe).
Ste ùlteme, insieme a l'Alcazar, l'archivio de łe Indie, i xe stai decharai patrimonio de l'umanità da l'UNESCO inte el 1987.
Clima
sinistra|thumb|Clima de Sibilia (Aeroporto) El clima de la cità el xe de tipo oceanego co infruenze continentai. La tenperadura mèdia anual la xe de cerca 18,6° rendendola una de le cità pì calde de l'Europa.
I inverni i xe dolzi, inte el mese pì fredo, zenaro, se resistra tenperadure mèdie de 5,2°(mineme) e 15,9°(massime).
La tenperadura pi bassa resistrada la xe -5,5° a la risal al 12 de febraro del 1956.
Le istae le xe tanto calde, inte el mese pì caldo, lujo, se resistra tenperadure mèdie de 35,3° (massime) e 19,4°(mineme).
La tenperadura pì alta resistrada la risal al 6 de avosto del 1946, 47°, comuncue tuti i ani se supara i 40° numaroxe volte.
Le precipitazion le xe de 534 mm a l'ano e le xe concentrae intra otobre e april, co ponte in dicenbre.
In mèdia ogni ano ghe xe 54 dì de piova.
Distreto de Andelfingen
El distreto de Andelfingen el xe on distreto del Canton Xurigo, in Svisara. El confina co i distreti de Winterthur a sud e de Bülach a sud-ovest, col Canton S-ciafuxa a ovest e a nord-ovest, co ła Xermania (Baden-Württemberg: sircondari de Waldshut a ovest e de Costansa a nord) e col Canton Turgovia (distreti de Diessenhofen a nord, de Steckborn e de Frauenfeld a est). El caołogo el xe Andelfingen.
Carboneras
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Almería, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Andałusia.
Encina de San Silvestre
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Salamanca, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Rai 4
Rai 4 xe on canałe tełevixivo semixenerałista fato da ła Rai. El ga tacà le so traxmision el 14 de lujo del 2008 a le 21:00 co la traxmision del film Elephant. Col ga tacà a traxmetar, la gran parte de la so programasion la jera ocupada sora tuto par serie cult, film e vari reality show de Rai 2.
Sto canale el jera inisialmente xestìo da RaiSat, ma par colpa de la decixion de sarare la società, el canale l'è pasà a la RAI.
Gavorrano
el xe un comun inte la provincia de Groseto chel fa parte de la rejon Toscana
Rai 4
El 13 de setenbre del 2015 rai 4 el scumisia a traxmetar anca so la piataforma a pagamento Sky Italia.
Rai 4 ga scumisia le so traxmision in alta definision el 22 de xenaro del 2016 sol satelite e so Sky Italia.
Sulbiate
el xe on comun inte la provincia de Monsa e Briansa chel fa parte de la rejon Lombardia
Santa Llogaia d'Àlguema
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Xirona, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Catełogna.
Črenšovci
el xe on comun de ła rejon statistega de Murania che ła fa parte del stato de ła Xlovenia.
Medisi co l'Àfrica Cuamm
Medisi co l'Àfrica Cuamm (nome uficiałe in itałian: Medici con l'Africa Cuamm) ła xe na organixasion no governativa che se ocupa de ła promosion e de ła tuteła de ła sałute de łe popołasion de l'Àfrica. Ła òpara ai difarenti livełi del sistema sanitario, da łe cliniche mobiłi a łe università, daxendoghe a tuti ła posibiłità de aceso a un servisio de cuałità.
El CUAMM (che sta par Colejo Universitario Aspiranti Medisi Misionari) el nase a Pàdoa inte el 1950, pa' inisiativa del profesor Francesco Canova e del vescovo de Pàdoa Girolamo Bortignon col scopo de formar medisi pa' i Paexi in via de sviłupo; int ei ani el ga sielto de oparar soratuto inte el continente african, tanto da ciapar el nome "Medisi co l'Àfrica".
Santa Cristina d'Aro
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Xirona, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Catełogna.
Medisi co l'Àfrica Cuamm
Obietivo del CUAMM el xe cueło de sostegner łe struture sanitarie dei vari paexi faxendo in modo che se posa reałixar de łe infrastruture organixae e sostenibiłi (a liveło econòmego e de risorse umane) sol longo periodo.
Scarlino
el xe un comun inte la provincia de Groseto chel fa parte de la rejon Toscana
278
El 278 (CCLXXVIII en numeri romani) el xe on an del III secoło.
Láujar de Andarax
__HIDDENCAT__
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Almería, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Andałusia.
Sarrià de Ter
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Xirona, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Catełogna.
Apače (comun)
el xe on comun de ła rejon statistega de Murania che ła fa parte del stato de ła Xlovenia.
Dios le Guarde
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Salamanca, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Usmate Velate
el xe on comun inte la provincia de Monsa e Briansa chel fa parte de la rejon Lombardia
Santa Pau
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Xirona, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Catełogna.
Follonica
el xe un comun inte la provincia de Groseto chel fa parte de la rejon Toscana
Tenołogia
thumb|250px|Inte el [[20° secoło ła tenołoxia ła gà fato grandi pasi in vanti, tanto che se ga podù parfin far dei raxi pa' menar dei omeni so ła Luna e inte i prosimi ani anca so Marte]]El termine tenologia, o anca scrito tenoloxia, xe na parola conponesta e che la riva dal greco antico "tékhne-logìa" (τεχνολογία), che xe letaralmente "tratà sistematego so un'arte". Inte l'Etica nicomachea Aristotele el gà separà do forme de axire: prâxis e téchnē. La prima, la ga el proprio fin in ela, la segonda l'è senpre al servisio de chel'altro, come un mexo. In sto senso la "tenega" (termine doparà de frecuente come sinonimo), no la jera difarente né da l'arte, né da la siensa, gnanca da calsiasi prosedimento o operasion che la serve par xontar a un efeto calsiasi, e el so canpo se stendea so tute le atività omane. Solo intrà la fin del XX e el scuminsiarse del XXI secoło se xe rivai a darghe a "Tenega" un signifigà del sotogrupo de le prateghe omane, che se intende el conportamento inte i confronti de la naura diresionà a la produsion del ben.
Par tenega se pole intendare la aplicasion de le conosense derivae da la siensa a fini prateghi e a la produsion de mestieri par farli.
La parola tenoloxia indica par sto qua la catalogasion e el studio sistematego de teneghe aplicade, un mucio riferie a un serto dirghe spesifego (se pole parlar, par exenpio, de "tenoloxia informatega", "tenoloxia mecanega", "tenoloxia eletronega", "tenoloxia eletrotecnega", "tenoloxia del magnare", "tenoloxia telematega" e un altro bel mucio).
Doñinos de Ledesma
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Salamanca, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Sentrismo
"Sentrismo" el ga on significà tuto difarente inte ła tradision marxista, discorso inte el qual no ła varda sta voxe. In sto contesto, el termine el se rifarise a ła poxision intermedia tra rivołusionari e riformisti, rivendicada da i partii de l'Union dei Partii Sociałisti ler l'Asion Internasionałe.
Alboloduy
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Almería, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Andałusia.
Beltinci (comun)
el xe on comun de ła rejon statistega de Murania che ła fa parte del stato de ła Xlovenia.
Encinas de Abajo
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Salamanca, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
280
El 280 (CCLXXX en numeri romani) el xe on an del III secoło.
Ceza de San Ziminiàn (Venesia)
Ła Céxa de San Ziminiàn xe un edicicio sacro de Venesia, logà inte el sestièr de San Marco, danànsi a ła Baxełega. Ancùo l'edificio butà xo.
Storia
Ghe xe notisie de orìxene un mucio antiga del primo nucleo de ła céxa, vołesta da Narsete (xeneràl bixantìn) inte el VI secoło, ma butàda xò inte el XIII par far spasio al remodernamento de Piasa San Marco.
Indrìoman xe stàda caxamentàda naltra céxa, sol prinsìpio su progeto de Cristoforo da Legname, a partìr dal 1505; ne ła segonda metà del XVI secoło xe stà parò Jacopo Sansovino a fisàr l'aseto architetonego finàl de ła céxa, dando rimàrco a ła parte osidentàl de Piasa San Marco.
El destìn de sta Ceza xe łigà al personaxo de Napołeon che inte el 1807 fa butàr xò ła céxa, par far costruìr l'Ała Napołeonica, dove ch'el vołeva ła pròpia sała da bało
Ancùo, sòto łe arcàe de l'Ała Napołeonega na tavèła sul siòło recorda a chi che pasa che se trova el caołaoro de Jacopo Sansovino.
Descrision
thumb|300px| Opara de [[Francesco Guardi co ła Ceza del Sansovino al centro ]]
Ła Ceza de San Ziminiàn se mostrava co łe so ełeganti forme renasimentałi situàe infra Procuratie Vecie e Procuratie Nove (a sànca), fasendo ła cexura e creando cussì un movimento al lai curto de ła piasa.
Ła fasàda gera a sałienti, sorastàda al çentro da un fronton e ai lai da do pinacołi. Cùbie de cołonine corinsie cołaborava a ła tripartision de ła fasàda, caraterixàda da quatro vertaùre : el portàl, do anpie monofore a a tuto sesto e, in sìma, el roxon.
Al so interno ła Ceza gaveva el sepolcro del so architeto, co ła xe stàda desfàda el corpo xe stà spostà a ła Madona de ła Sałute.
No ghe xe più stàe notisie del crocifiso de marmaro prexente su l'altèr de ła sagrestìa. Scolpìo dal scultor venesian Bartolomeo Modulo, che gaveva xa reałixà alcune statue al xardìn d'Istà de San Pietroburgo, rexulta dispersa da l'epoca quando che l'edificio xe stà desfà.
Castiglione della Pescaia
Teritorio
El teritorio comunałe se estende da łe coste del Mar Tireno, indove conprende anca l'Ixołoto del Sparviero e i Scogli Porchetti, fin a łe propaxeni sud-osidentałi e meridionałi de ła caena cołinar che da Poggio Ballone riva al Poggio Petriccio e che costituise ła xonta meridionałe de łe Collìne Metallifere grossetae. Tra ła pełàsa e l'area cołinar ghe xe na vasta area pianexante de ła Maremma grossetana, parsialmente interessada da na area pałudoxa, totalmente incluxa inte ła riserva naturałe Diaccia Botrona. Ła pełàsa rexulta prevałentemente basa e sabioxa, fata ecesion par el pìcoło promontorio de Punta Capezzolo, che divide ła xona abitada de Castiglione della Pescaia da ła łocałità de Riva del Sole, e par l'intièra area del promontorio de Punta Ala, che prexenta tuti do coste alte e piene de scògi.
Orixeni del nome
Łe orìxene del toponemo łe resałe a do destingueste faxe del periodo alto-medievałe. Inte l'VIII sècoło apariva ła denominasion Castelione in refarimento al'insediamento dei pìcołi pałùi situài 'rente l'àrxare del fiume, mentre in un documento de l'814 l'area del pì antigo insediamento roman dei pìcołi pałùi rexultava denomenàda Piscaria a Mare. Durante el periodo medievałe rexulta tutavia prevałente l'utłlixo del topònemo Castelione anca drìoman ła dominasion pixana, mentre inte łe eoche sucesive xe stà gradualmente introduxesta anca ła denominazione Pescaja, avisinandoał a queła pì recorente.
Lentate sul Seveso
el xe on comun inte la provincia de Monsa e Briansa chel fa parte de la rejon Lombardia
Brazzaville
Brazzaville la xe la cavedal de la Republica del Congo. Co na popolasion de 1 300 000, la xe costruia longo la riva destra del Fiume Congo, in fronte a Kinshasa, cavedal de la Republica Democràtega del Congo. La sità de Brazzaville la xe stà fondà rente al vilagio de Nkuna da l’esploratore francexe, nato italian, Pierre Savorgnan de Brazza, che ga anca dato el nome. Quasi la metà de la popolasion congolexe vive a Brazzaville.
Storia
Brazzaville la xe stà fondà el 10 setembre 1880 dopo che el cao locale gavea firmà on tratato de protesion co i francexi. Le prime costrusion stàbiłi le xe stà costruie inte el 1884, ano de la Conferensa de Berlino. En tel 1924, la ferovia da Brazzaville a la region Kouilou su la costa ga scominsià a funzionare. En tel 1944, a Brazavilla sa tegnù na conferenze de le colonie francexi par discutar el tipo de relasion ta tegnar co la Francia dopo la guera.
Economia
Brazaville ga poche industrie che seerve el marcà locale – tessili, trasformasion alimentare, mecanica legera -
Alcolea
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Almería, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Andałusia.
Ponte dei xogatołi
El ponte dei Xogatołi (fin a zugno 2018 ponte San Giovanni Grisostomo) el xe on ponte de Venezia, che el sta inte el sestiero de Canarégio, poco distante dal Ponte de Rialto.
Isola del Giglio
el xe on comun inte la provincia de Groseto chel fa parte de la rejon Toscana
Suflí
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Almería, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Andałusia.
Saus, Camallera i Llampaies
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Xirona, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Catełogna.
281
El 281 (CCLXXXI in numeri romani) el xe un an del III secoło.
Distreto de Bülach
El distreto de Bülach el xe on distreto del Canton Xurigo, in Svisara. El confina co i distreti de Andelfingen e de Winterthur a est, de Pfäffikon, de Uster e de Xurigo a sud, de Dielsdorf a ovest, co ła Xermania (çircondario de Waldshut in tel Baden-Württemberg) a nord e col Canton S-ciafuxa a est. El caòłogo el xe Bülach.
El Manzano
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Salamanca, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Biassono
el xe on comun inte la provincia de Monsa e Briansa chel fa parte de la rejon Lombardia