cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Federico II de Prusia
El ga savesto far cresare el proprio reino da Stato picinin a potensa eoropea.
Onderbanken
el xe un comun dei Paexi Basi, situà inte ła provinsa de Linburgo.
Pierrefitte (Creuse)
Pierrefitte el xe on comun de   70 abitanti del departemento de Creuse che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Lamentabili Sane Exitu
thumb|Stema de [[Papa Pio X|papa San Pio X.]]
Lamentabili Sane Exitu (co condanai fruti) el xe on decreto de ła Suprema sacra inquixision romana e universal (łora Sant'Ufisio) e aprovà da papa Pio X el 3 de lujo 1907, preanuncià da na grave ałucusion concistorial.
Contenuo
El decreto contien na łista ciara de 65 propoxision venù fora da pubłicasion de serti auturi modernisti «che i và contro i łimiti stabiłii dai Pari de ła Santa Cèxa stesa, soto somejansa de na inteligensa pì ałta, co el nome de considerasion storega, sercando on progreso de dogmi che de fato la xe na corusion de łuri.»
Sti sbagłi i xe considerà contrai «a ła sincerità de ła Fede».
Dopo el decreto Pio X el ga scrito l'ensìclega Pascendi Dominici gregis par condanar el modernismo teołoxego.
Mont (Saône-et-Loire)
Mont el xe on comun de   186 abitanti del departemento de Saône-et-Loire che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Lavergne (Lot-et-Garonne)
Lavergne el xe on comun de   593 abitanti del departemento de Lot-et-Garonne che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Vellescot
Vellescot el xe on comun de   255 abitanti del departemento de Teritorio de Belfort che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Royaucourt
Royaucourt el xe on comun de   209 abitanti del departemento de Oise che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Orsennes
Orsennes el xe on comun de   758 abitanti del departemento de Indre che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Pesoz
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Astùrie, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma de Astùrie.
Camarsac
Camarsac el xe on comun de  1 004 abitanti del departemento de Xironda che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Caltaniseta
el xe un comun inte la provincia de Caltaniseta chel fa parte de la rejon Sicilia
Aunay-sous-Crécy
Aunay-sous-Crécy el xe on comun de   637 abitanti del departemento de Eure-et-Loir che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Neuviller-lès-Badonviller
Neuviller-lès-Badonviller el xe on comun de   94 abitanti del departemento de Meurthe-et-Moselle che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Villanueva del Campillo
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Ávila, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Monnetier-Mornex
Monnetier-Mornex el xe on comun de  2 295 abitanti del departemento de Alta Savoia che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Arzacq-Arraziguet
Arzacq-Arraziguet el xe on comun de 1 089 abitanti del departemento de Pyrénées-Atlantiques che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Cangrande I de la Scala
__HIDDENCAT__
sinistra|miniatura|Ritrato setesentesco de Cangrande|248x248px Alberto I Canfrancesco de la Scala deto Cangrande I (Verona, 9 de marso 1291 – Treviso, 22 de lujo 1329) l'è sta uno de i piassè brai Siori de Verona. Omo de governo e condotier militar, l'era ben amato da i veronexi.
Cangrande I l'era el terzo fiol de Alberto I de la Scala, Sior de Verona.
So pare e so fradel Bartolomeo i morì un drio l'altro che Alberto gavea dodeze ani, e de sta maniera Alberto, che l'era oncora zoino, el sa dovuo metarse a la guida de la cità insieme con so fradel magior Alboino.
L'era famoso par le so aventure con le done (el deto veronese Fiol d'en can se riferise ai tanti fioi che el Gran Can gavea in giro par la cità); el gavea dieze fiole, anca se no el ga lassà nissun mascio.
Cangrande l'era anca n'omo de governo e el ga portà Verona e i teritori conquistà a la richeza. L'era anca patrono de le arti. A lu se deve monumenti de rara beleza a Verona. El Poeta Dante Alighieri l'è stà so ospite par tri ani, quando l'era drio a finir de scrivar la Divina Comedia. Dante el ga dedicà a Cangrande la terza e piassè importante cantica, el Paradiso. Cangrande l'è morto fora de Treviso chel gavea trentoto ani, i dise de una congestion parché el gavea beuo acqua giazada.
Wikibooks
Wikibooks, inisialmènte ciamà Wikimedia Free Textbook Project e Wikimedia-Textbooks, el xe un projeto multiłèngue pà ła racolta de e-book (overo libri eletronisi, o sia che nò i xe fati de carta) gratuiti e dal contenùo libaro, rivolti in particołare a i studenti, come libri de testo, manuałi e libri comentai, de publico dominio. Eso mira a jutare l'(auto)istrusion sia de studenti che de insegnanti de tuti i livełi.
Partio el 10 de lujo 2003, al novenbre 2010 contava pì de 4800 modułi par sirca 300 libri inte ła version in łengua itałiana. El pì grando Wikibooks xe in łengua inglexe co 35.500 modułi inte ło steso periodo.
El projeto xe stà ativà in seguito a na domanda del wikipedian Karl Wick par 'vere un logo andove scominsiar a costruire dei libri de testo open content, a exenpio pà ła chimega organica o pà ła fìxega, al fin de ridure i costi e altre limitasion inerenti ai materiałi de aprendimento.
Alcuni dei primi libri i xera conpletamènte orixinałi, altri testi copiai da altre fonti libare scovae in rete. I contenùi del sito i vien rilasiài in CC-BY-SA e GFDL. I contributi i xe senpre propietà dei loro creatori, mentre ła licensa copyleft garantise che i contenùi i rimarà senpre liberamènte distribuìbiłi e riprodusibiłi.
Dopo che so alcuni Wikibooks (itałian, inglexe, todésco, spagnoło, fransexe) xera stà ativà el portałe Wikiversity, un anbiente de aprendimento 'verto e na comunidà de riserca, che el fornise corsi online, el projeto se ga sucesivamènte stacà e Wikiversità in łèngua itałian xe ativa ora sul sito de Wikiversity.
Difarense co Wikisource
Ła prinsipałe difarensa che ghè xe tra Wikibooks e Wikisource xe che el primo se ocupa de redixere libri, manuałi, testi comentai scriti ex novo mentre Wikisource se ocupa de '"digitałixare" testi xà editi presedentemènte so ła carta.
Ło scopo de Wikibooks xe queło de preparare libri co finałità didatica, in modo da esar utiłi a chiunque pà ło studio, l'autoaprendimento, o ła senplise voja de saver de pì.
Sicome sti libri i vien scriti in maniera asołutamente vołontaria e libara da vincołi, i testi i xe dinamisi, in costante axornamènto co l'juto de tuta ła comunidà, utenti registrài e nò. Ciò vałe anca par Wikisource ma co ła soła limitasion che, tratandose de testi xà editi, esi i gavarà corispondare exatamente al testo de ła fonte cartacea, partanto na olta raxonta l'identità tra version dixitałe e cartacea, el libro el vien xudicà conpleto.
Arnex-sur-Nyon
el xe on comun del distreto de Nyon che el fa parte del canton Vaud in Svisara
Espinas
Espinas el xe on comun de   174 abitanti del departemento de Tarn-et-Garonne che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Aignes
Aignes el xe on comun de   245 abitanti del departemento de Alta Garona che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Pierrepont
Pierrepont el xe on comun de   370 abitanti del departemento de Aisne che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Île-d'Aix
Île-d'Aix el xe on comun de   224 abitanti del departemento de Charente-Maritime che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Peel en Maas
el xe on comun dei Paexi Basi, situà inte ła provinsa de Linburgo.
Le Boulou
Le Boulou el xe on comun de 5 514 abitanti del departemento de Pyrénées-Orientales che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Ban-de-Sapt
Ban-de-Sapt el xe on comun de 348 abitanti del departemento de Vosges che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Pelousey
Pelousey el xe on comun de  1 527 abitanti del departemento de Departemento de Doubs che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Alpignano
el xe un comun inte la provincia de Turin chel fa parte de la rejon Piemonte
881 v.C.
El 881 v.C. (DCCCLXXXI v.C in numari romani) el xe un an del IX sècoło v.C..
Vighisoło d'Este
Vighisoło d'Este xe un comune de 928 abitanti de ła provincia de Padova.
Budling
Budling el xe on comun de   176 abitanti del departemento de Moselle che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Cercivento
el xe on comun inte la provincia de Udine chel fa parte de la rejon Friul-Venesia Julia
Coudekerque-Branche
Coudekerque-Branche el xe on comun de  21 134 abitanti del departemento de Nord che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Bessenay
Bessenay el xe on comun de  2 293 abitanti del departemento de Rodano che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Villar de Corneja
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Ávila, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Gonneville-en-Auge
Gonneville-en-Auge el xe on comun de   392 abitanti del departemento de Calvados che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Bermesnil
Bermesnil el xe on comun de   222 abitanti del departemento de Somme che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Piloña
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Astùrie, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma de Astùrie.
Coudoux
Coudoux el xe on comun de  3 765 abitanti del departemento de Bouches-du-Rhône che el fa parte del rejon Provensa-Alpe-Costa Axura in Fransa.
Layrac
Layrac el xe on comun de  3 623 abitanti del departemento de Lot-et-Garonne che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Lescherolles
Lescherolles el xe on comun de   463 abitanti del departemento de Seine-et-Marne che el fa parte del rejon Île-de-France in Fransa.
Pannes
Pannes el xe on comun de  3 698 abitanti del departemento de Loiret che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Neuviller-sur-Moselle
Neuviller-sur-Moselle el xe on comun de   235 abitanti del departemento de Meurthe-et-Moselle che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Pionnat
Pionnat el xe on comun de   758 abitanti del departemento de Creuse che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Vescemont
Vescemont el xe on comun de   746 abitanti del departemento de Teritorio de Belfort che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Roye-sur-Matz
Roye-sur-Matz el xe on comun de 466 abitanti del departemento de Oise che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Miglos
Miglos el xe on comun de   117 abitanti del departemento de Ariège che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Sediles
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Saragosa, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Aragona.
Taxolo
Al taxolo (pronuncià Tacsolo) al ze an conposto doperà de sti tenpi pì che sia in chemioterapia par al tratamento de i tumor. Al taxolo al ze na "droga" che la ga an efeto de stabilizasion su i microtubui parchè la cadena lateral de sta molecola la ze in grado de interagir co i microtubui. Al altera al equilibrio de polimerizasion/depolimerizasion de i microtubui provocando la formasion de struture microtubulari tanto stàbiłi e de conseguensa alternado i mecanismi ch ei regola al ciclo celular. Al taxolo al gnen cavà da la scorsa del pola de nass, la atività "tossica" de i tassoidi (cossì i se ciama i conposti che gnen da i pola de nass) la era belche cognossesta a i tenpi de i Romani, come che se desume da i scriti del 51 a.C. (De Bello Gallico) come velen mortal. Inte la Amèrica del Nord-Est tribù indigene le usea estrati de la scorsa de la pola de nass mericana come desinfetante, abortiu e contro al melanoma.
Cuguen
Cuguen el xe on comun de   839 abitanti del departemento de Ille-et-Vilaine che el fa parte del rejon Bretagna in Fransa.
Aix-Noulette
Aix-Noulette el xe on comun de  3 906 abitanti del departemento de Paso de Calè che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Cambes
Cambes el xe on comun de  1 625 abitanti del departemento de Xironda che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Campofranco
el xe un comun inte la provincia de Caltaniseta chel fa parte de la rejon Sicilia
Asasp-Arros
Asasp-Arros el xe on comun de 461 abitanti del departemento de Pyrénées-Atlantiques che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Convension nasionałe
La Convension nasionałe (in franseze Convention nationale), o senplegamente Convension, ła ze sta na asenblea ezecutiva e lejislativa in vigore inte el ndar de ła Revołusion franseze, dal 20 de setenbre del 1792 al 26 de otobre del 1795. Ciamada a dotar ła nova repùblega de na Costitusion, votada inte el 1793, ghe ghea tocà frontejar łe lote intrà i vari schieramenti, che łe zera dezenae de sevente inte ła ditatura dei du comitai de Sałute pùblega e de Seguresa zenerałe.
Montagny-lès-Buxy
Montagny-lès-Buxy el xe on comun de   218 abitanti del departemento de Saône-et-Loire che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Authon-du-Perche
Authon-du-Perche el xe on comun de  1 511 abitanti del departemento de Eure-et-Loir che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Pessans
Pessans el xe on comun de   87 abitanti del departemento de Departemento de Doubs che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Doctor Who (nova serie) (tersa stajon)
Ła nòva tersa serie de ła serie tełevixiva de fantasiensa de ła BBC ła xe ndà in onda, so ła rete BBC One el 25 de dicenbre del 2006 col epixodio The Runaway Bride.
Arzier-Le Muids
el xe on comun del distreto de Nyon che el fa parte del canton Vaud in Svisara
Fabas (Tarn-et-Garonne)
Fabas el xe on comun de   621 abitanti del departemento de Tarn-et-Garonne che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Écury-sur-Coole
Écury-sur-Coole el xe on comun de   501 abitanti del departemento de Marne che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Mont-Saxonnex
Mont-Saxonnex el xe on comun de  1 668 abitanti del departemento de Alta Savoia che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Karimojong
thumb|Karimojong I Karimojong i xe un popolo nilotico che vive en Uganda, inte el distreto col steso nome. I karimojong xe pastori. La lengoa l'è paresa del turkana (Kenya) e Toposa (Sudan). La lengoa e la cultura karimojong xe st' studia' dal misionario combonian veronexe Bruno Novelli. I so libri, tanti anca in italian, ie considera' i meio che ge sia su i karimojong.
Pignicourt
Pignicourt el xe on comun de   197 abitanti del departemento de Aisne che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Duranus
Duranus el xe on comun de   140 abitanti del departemento de Alpe Maritime che el fa parte del rejon Provensa-Alpe-Costa Axura in Fransa.
Sotillo de la Adrada
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Ávila, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Saint-Froult
Saint-Froult el xe on comun de   335 abitanti del departemento de Charente-Maritime che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Bibost
Bibost el xe on comun de   575 abitanti del departemento de Rodano che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Aigrefeuille
Aigrefeuille el xe on comun de  1 275 abitanti del departemento de Alta Garona che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Presidenti de łe Fiłipine
1899 - 1901: Prima Repùblega (Repùblega de Malolos)
La prima Repùblega filipina la ze sta inaugurada el 23 de zenaro 1899 a Malolos e finia el 23 marso 1901 co che el presidente Emilio F. Aguinaldo el ze sta caturà dai statunitensi a Palanan.
1935 - 1946: Commonwealth
El Commonwealth el ze sta inaugurà el 15 de novenbre 1935 a Manila e el se ga desolvesto a l'indipendensa el 4 de lujo 1946.
1943 - 1945: Seconda Repùblega
La Seconda Repùblega ła ze stada inaugurada el 14 de otobre 1943 a Manila e ła se ga desolvesto co che el presidente Jose P. Laurel el ga desolvesto ła repùblega el 17 de agosto 1945 a Tokyo.
1946 - 1972: Tersa Repùblega
La Tersa Repùblega ła ze scumìsiata co che i Stati Unii, el 4 de lujo 1946, i ghea concedesto la sovranità a łe Fiłipine e ła zera finia la tersa Repùblega co l'inpozision de ła leje marziale dal presidente Ferdinando Marcos el 21 de setenbre 1972.
1972 - 1987: Cuarta Repùblega
El presidente Ferdinand Marcos el ghea declarà leje marsiałe inte el 21 de setenbre 1972 in virtù de ła Proclamasion n. 1081. El ga inaugurà la "Nova Società" dopo che la nova costitusion ła zera stada ratificada el 17 de zenaro 1973. El ga declarà la cuarta Repùblega el 17 de zenaro 1981, dopo la leje marsiałe ła ze vegnesta cavada.
1987–oggi: Cuinta Repùblega
El presidente Corazon Aquino el ga inaugurà la cuinta Repùblega dopo de la ratifica de ła costitusion atuale. El plebiscito el ghe ze sta inte el 2 de febraro 1987.
Nomaglio
el xe un comun inte la provincia de Turin chel fa parte de la rejon Piemonte
Orville (Indre)
Orville el xe on comun de 138 abitanti del departemento de Indre che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Roermond
el xe on comun dei Paexi Basi, situà inte ła provinsa de Linburgo.
Honolulu
Honolulu ła xe ła cavedal del Stato federà de Hawaii, inte i Stati Unii de America, co na popołasion de 337. 256 abitanti (2010).
Mijanès
Mijanès el xe on comun de   59 abitanti del departemento de Ariège che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Nomeny
Nomeny el xe on comun de  1 174 abitanti del departemento de Meurthe-et-Moselle che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Villars-le-Sec
Villars-le-Sec el xe on comun de   181 abitanti del departemento de Teritorio de Belfort che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Ban-sur-Meurthe-Clefcy
Ban-sur-Meurthe-Clefcy el xe on comun de   949 abitanti del departemento de Vosges che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Cervignano del Friuli
el xe on comun inte la provincia de Udine chel fa parte de la rejon Friul-Venesia Julia
Bernaville
Bernaville el xe on comun de  1 070 abitanti del departemento de Somme che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Peyrehorade
Peyrehorade el xe on comun de  3 695 abitanti del departemento de Landes che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
880 v.C.
El 880 v.C. o p. de C. (DCCCLXXX v.C en numari romani) el xe on an del IX sècoło v.C..
Miribel-Lanchâtre
Miribel-Lanchâtre el xe on comun de   433 abitanti del departemento de Isère che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Buhl-Lorraine
Buhl-Lorraine el xe on comun de  1 214 abitanti del departemento de Moselle che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Reilhaguet
Reilhaguet el xe on comun de   130 abitanti del departemento de Lot che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Rully
Rully el xe on comun de   720 abitanti del departemento de Oise che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Courchelettes
Courchelettes el xe on comun de  2 809 abitanti del departemento de Nord che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Montagny-près-Louhans
Montagny-près-Louhans el xe on comun de   454 abitanti del departemento de Saône-et-Loire che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Lesches
Lesches el xe on comun de   743 abitanti del departemento de Seine-et-Marne che el fa parte del rejon Île-de-France in Fransa.
Tapia de Casariego
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Astùrie, che ła fa parte de ła omònema comunità autònoma de Astùrie.
Garganta del Villar
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Ávila, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Épila
__HIDDENCAT__
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Saragosa, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Aragona.
Nakuru
Nakuru' la xe na sità importante del Kenya e la cavedal de la provincia de la Rift Valley. Nakuru la ga 350 000 abitanti.
Storia
A 8 km da Nakuro se cata la Colina de i Iraci (Hirax Hill) do en tel 1926 i archeologi de la fameja Leakey i ga cata resti preistorici. La zona la xe stà abita da vari popoli par finir en te la sfera de interese de i maasai. El nome Nakuru vien da el maasai e vol dir ‘acqua co la senare’. El nome se riferise al lago salmastro rente a la sità.
I inglexi i ga fondà la sità moderna parché la se catava en un posto sentrale en tel teritorio de le fatorie de i coloni, e par el clima temperà. Da Nakuru pasa el tren che va da Mombasa a Kampala (Uganda), e la strada che colega Nairobi a Uganda e Sudan.
Economia
La zona rurale rente aNakuru la xe ona de le pi fertili del Kenya. L’agricoltura la xe l’ocupasion pi imortante de la region. Le industrie presenti in sità le xe quele de la trasformasion alimentare e quela casearia. El marcà de Nakuru el xe importante par i prodoti agricoli e el bestiame. El turismo el xe n’altra fonte de laoro par la sità. Rente a Nakuru se cata ono de i pi veci parchi nasioali del Kenya, famos par el lago e i fenicoteri. A nord de la sità se cata el cratere de Menengai. Sempre a nord, ma on tocheto fora de la sità, se cata altri laghi e àcue calde.
Popolasion
A Nakuru se cata zente de tuto el Kenya, ma anca na grosa comunità de indiani e de bianchi de origine inglexe.
Aix-en-Ergny
Aix-en-Ergny el xe on comun de   189 abitanti del departemento de Paso de Calè che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Borgo Trieste (Verona)
Borgo Trieste l'è un quartier de Verona. El confina con San Michel, Borgo Venesia, Borgo Santa Croxe e el Porto San Pancrasio. El Borgo Trieste l'è nato ne i ani sesanta, la majoria de la gente la laoraa a la Mondadori ne le fabriche de lana, vero, e colori de la zona. A Borgo Trieste ge na cexa sola, Santa Maria de i Dolori, e la Piasa Cavalleri. I abitanti i xe setemila.
Reyer Venesia
La Reyer Venezia Mestre, conosùa par raxon de sponsorixasion come Umana Reyer, xe ła prinsipałe sosietà de bałacanestro de Venesia e ła xoga in Serie A.
Inte el so palmarès vanta ła vitoria de cuatro scudeti, conquistà inte łe staxon 1941-42, 1942-43, 2016-17 e 2018-19, e de ła FIBA Europe Cup 2017-2018.
El scominsio
Fondà a Venesia in tel 1872 da l'insegnante de ginastica Pietro Gallo, co el nome de Società Venesiana de Ginnstica Costantino Reyer, in onor de un stimà co uno stimato cołega e amico e, sol prinsìpio, orientà a ła difuxion de ła partica ginica, el sodałìsio ga verxesto presto ad altre disipline ludiche e sportive insìn al 1925, data che xe stà costituìa ła sesion sociałe de bałacanestro... .
I ani d'oro dei scudeti
thumb|left|La Reyer dei do scudeti dei primi ani quaranta Soto ła guida del prexidente Colombo e de l'ałenator Vidal, inte el 1942 e inte el 1943 ła Reyer Venesia masci ga vinto do scudeti, xogando a ła Scoła Granda de Santa Maria de ła Mixericordia (costruìa in tel Sinquesento da Jacopo Sansovino). Co xe stà xogà ła partìa decixiva del canpionato 1941-1942, i venesiani gà batùo ła Mussolini Parioli Roma dove xogava Enzo Bartoli e Vittorio Gassman. Inte el 1944 i granata ga vinto el scudeto, ma no xe vegnùo omołogà (sarìa stà el terso). In tel 1946 ła squadra de fémene xe riusìa a rivar el tìtoło nasionałe, l'ùgnoło de ła so storia.
I ani sinquanta dopo alcuni alti e basi gà fato registràr ne ła staxon 1956-57 ła prima retrocesion in B, seguìa qualche ano drìo anca da na autoretrocesion in C par grevi problemi de biłanso. Xe stà un periodo scuro, ma presto ła società co prexidente Giancarlo Ligabue ha scominsià un longo rislanso da ła prima metà dei ani sesanta. Xe i ani d'oro de l'era de coach Giulio Geroli e, a seguìr, del "paròn" Tonino Zorzi. La squadra, ałenàda da Geroli, torna in masima serie (ciamàda "Elette") so' el finìr de ła Serie A 1963-64 dei masci ; ła roxa gera conposta da: Andrea Besa, Giorgio Cedolini, Santi, Antonio De Stefani, Vincenzo Bottan, Viscovich, Bosello, Bottan, Ezio Lessana, P. Nason, Guido Vaccher, Roberto Zamarin, Scarpa e Toffanello.
I ani nonànta
Tra i ani otanta e nonànta ła Reyer ga vivesto stazón bone e manco bone, co promosión e retrocesión tra Serie A1 e A2 e ricorenti crixe econòmeghe. So'l scomsinsio dei ani nonàtnata xe stà sbandonà el pałasport de l'Arsenàl, non più adàto a łe norme de segurésa, e ła squadra se gà spostà al Pałasport Taliercio de Mestre. Ła staxón 1990-91 ga visto l'adio de Ratko Radovanović da Venesia e di Brown che rivà ga fato cùbia co Lamp; ła squadra ga retrosedesto in B1 par po' vegnìr repescà in A2 par la dexisténsa de ła Bałcanèstro Livorno. Inte ła staxón 1991-92 ła Reyer gà conquistà ła la promosión in A1. In tel 1992-93 ła Reyer gà evità de tornàr in A2 ma no riusìndo a repéter el rexultàdo inte ła stajón drìo, finìa a l'ultemo posto de ła clasìfega co sòłi 12 punti. Ga tacà anca un periodo de dificoltà economeghe che gà tocà el punto più alto, in tel febràro 1996, co el fałiménto de ła sosietà[3], vanifegando cusì ła promosión in A1 otegnùa sol campo qualche mexe drìo, in cao de ła stazón. El fałiménto infati ga conportà na nòva iscrisión de ła sosietà al canpionato de serie C2.
La ripartensa da ła serie C2 e el ritorno in B1
In tel canpionato 1997-98 ła Reyer gà disputà quindi el canpionato de serie C2, dopo che ła se gà fondesta co ła sosietà Chirignago-Gazzera co na nòva dirigensa (prezidente Giovanni Battista Pettenello e aministradór dełegà Alberto Gherardi), otegnìndo suìto ła promosión in serie C1 in cao a ła stazón. In tel 1998-99, ła Reyer xe restà in serie C1 solo dopo aver zogà i play out.
Int el canpionato 1999-2000, co sponsor e presidente Giorgio Panto, dopo che se gà clasifegà sesta inte ła stazóon regołàr, soto ła guida de Ferdinando Bellegotti, ła Reyer ha vinsesto i play-off otegnendo ła promosión in serie B2, categoria inte ła cuała miłitarà fin al 2006, co ła xe stà promòsa in serie B1 batendo Trento inte ła finàłe dei play off, presidente Luciano Bertoncello. In tel zugno del istèso ano ła squadra dei òmeni e cuèła de łe done (ricostituìa a so volta in tel 1998 da ła Bałacanestro Favaro) xe stàe riunifegàe soto ła propietà del presidente de ła Umana SpA Luigi Brugnaro.
Da ła LegaDue ai scudeti
Par la staxón drìo 2009-10 xe entrà a far parte de ła squadra el playmaker Kiwane Garris, łe a łe Boo Davis e Marco Allegretti e i stanghirlóni Christian Di Giuliomaria e Tommaso Rinaldi, co el nòvo ałenatór Sandro Dell'Agnello, a cui a xenàro 2010 se gà xontà l'ingàgio de Alvin Young; anca in sta staxón ła squadra, conquista ła salvèsa restando parò senpre inte ła clasìfega medio-basa.
Inte ła staxón 2011-12 ła Reyer, grasi eal setimo posto in regular season, se ga cuałiegà par i play-off vegnìndo ełiminà da l'Olimpia Milano al primo turno par 3 a 0. Senpre in quel'ano el setor xovanìłe de ła Reyer ha conquistà par prima volta el Scudeto Under 15 co ła formasión xovanìl ałenada da Alberto Zanatta.
In tle 2012-13 ła Reyer ga conquistà ła partecipasión a tute e sete łe finałi xovanìłi d'Esełensa su sett, sia in tel setór dei mašci che in quèło de fémene [5]. Ła squadra prinsìpałe gà finìo el canpionato a l'otavo posto, conquistando oncora l'aceso ai play-off ma vegnìndo ełiminà oncora al primo turno da ła Pallacanestro Varese.
In tel 2013-2014 l'organico de ła squadra ga subìo inportanti canbiamenti: Keydren Clark e Alvin Young gà sbandonà ła squadra, mentre che xe rivà Andre Smith, Donell Taylor e Hrvoje Perić. L'ałenatór Mazzon, confermà da nòvo da ła stajón presedente, xe stà slontanà dopo łe prime sìnque xornàe e sostituìo da Zare Markovski; ła squadra gà termenà el canpionato in poxisión undèxe, mantegnendo ła permanensa in serie A ma sensa partesipàr ai play-off.
I ani nonànta
Tra i ani otànta e ani novanta ła Reyer ła gà vivesto stajón altałenante, co promosión e retrocesión tra Serie A1 e A2 e ricorenti crixe economìghe. Al prinsìpio dei ani nonànta xe stà sbandonà el pałasport de l'Arsenale, non più adato a łe norme de segurèsa, e ła squadra se ga trasferìo al Palasport Taliercio de Mestre. Ła staxón 1990-91 ga visto ła partènsa de Ratko Radovanović da Venesia e l'arivo de Rickey Brown che ga fato cùbia co Lamp; ła squadra ga retrocedesto in B1 par vegnìr drìoman ripescà in A2 par la rinuncia de ła Pallacanestro Livorno. Inte ła staxón 1991-92 la Reyer gà conquistà ła promosión in A1. In tel 1992-93 ła Reyer gà evità ła retrocesión in A2 ma no xe riusìa a ripèter el rexultàdo inte ła staxón drìo, finìa a l'ùltemo posto de ła clasífega co sòłi 12 punti. Gà tacà anca un periodo de dificoltà 'conómeghe che xe rivà al culmine, in tel febràro 1996, co el fałìmento de ła società, vanifegando cuì ła promosión in A1 otegnùa sol canpo qualche mexe drìo, in cao de ła staxón. El fałìmento defàti gà conportà ła resicrisión de ła società al canpionato de serie C2.
Ła ripartensa da ła serie C2 e el ritorno in serie B1
In tel canpionato 1997-98 ła Reyer gà xogà quindi el canpionato de serie C2, dopo che ła se gaveva fuxo co ła società Chirignago-Gazzera co na nova dirigensa (presidénte Giovanni Battista Pettenello e aministratór dełegà Alberto Gherardi), ottegnìndo suìto ła promosión in serie C1 in cao de ła stazón. In tel 1998-99, ła Reyer xe restàda in serie C1 solo dopo aver xogà i play out.
In tel canpionato 1999-2000, co sponsor e presidénte Giorgio Panto, dopo esersi clasifegà sesta inte ła staxón regołàr, soto ła guida de Ferdinando Bellegotti, ła Reyer gà vinto i play-off otegnìndo ła promosión in serie B2, categoria inte ła cuała ła miłitarà fin al 2006, co ła xe stà promosa in serie B1 batendo Trento inte ła finałe dei play off, presidénte Luciano Bertoncello. In tel zugno del istéso ano ła squadra mascołìna e cuèła femenìna (ricostituìa a so vòlta in tel 1998 da ła (Bałacanèstro Favaro) xe stà riunifegàe soto ła propietà del presidénte de ła Umana SpA Luigi Brugnaro.
Da ła LegaDue ai scudeti
In cao de ła staxón regołàr 2007-08, finìa al primo posto, ła Reyer gà otegnùo ła promosión in Canpionato de Legadue (A2) vinsndo ła finałe dei play-off contra el Brindisi. Par la staxón 2008-09 ła squadra xe stà rinforsà co tołendo el Nate Green, Otis George e Alex Bougaïeff, ma el 2 disénbre 2008 ła società gà slontanà l'ałenatór Eugenio Dalmasson par sostituìrlo co Stefano Bizzozi; el 10 disénbre xe stà ingagià el playmaker Davide Bonora, ex nasionałe, e el letone Kristaps Janičenoks. Finìa ła staxón, ła Reyer xe restà in serie A2, sensa parò rivàr ai play-off e gà otegnìo ła Coppa Disciplina.
Par la staxón sucesiva 2009-10 xe entrà a far parte de ła squadra el playmaker Kiwane Garris, łe a łe Boo Davis e Marco Allegretti e i lónghi Christian Di Giuliomaria e Tommaso Rinaldi, co el novo ałenatór Sandro Dell'Agnello, a cui xenàro 2010 se gà xontà l'ingàgio de Alvin Young; anca in sta staxón ła squadra a conquistà ła salvésa, restando parò sénpre inte ła clasìfega medio-basa.
Sito da vardàr
Sito de ła squadra de bałacanestro
Pavesini
I Pavesini i ze dei biscoti prodoti da ła Pavesi fin da'l 1948, so'l prensipi i zera ciamà "Biscottini di Novara", i ze venjesti rebetezà inte'l 1952.
Storia
Mario Pavesi el gaveva invià ła propie atività de produsion dolsiaria inte'l 1937 a Novara e el gaveva rescontrà na bona acołiensa da parte de'l pùblego. Tutavia durando ła segonda guera mondiałe Pavesi el se ga ocupà dei aprovizonamenti ałimentari de l'ezèrsito, el che el ghe ga parmeso de conóser i gusti de'l pòoło statunitense. Dapò un viazo inte i Stati Unìi d'America, el ga desizo de trasformar ła produsion dei stòreghi "Biscotini de Novara" in cueła dei Pavesini, prodoto de minor e major dizeribiłità.
Promosion
Fin dai primi tenpi, ła promosion dei Pavesini ła ze senpre stada consentrada so ła łezeresa de'l prodoto, cuindi partegołarmente indegài par i putełi, a'l ponto che el publisitario Erberto Carboni inte'l 1960 el ga ideà el séłebre bomò "È sempre l'ora dei Pavesini" propio so st'altra falsariga. Bomò, scuazi senpre conpanjà da l'imàzene de un rełogio, in cui a'l posto de łe łansete ghe zera propio i Pavesini. El steso bomò el ze stà po' reprendesto inte i spot publisitari dai ani novanta fin vanti. Da'l 1963, durando Carosello, testimonial dei Pavesini A ze stà Topo Gigio, che'l concludeva onji spot cantando "Ho comprato i Pavesini e son contento, ho comprato Pavesini e me ne vanto, me ne mangio un pacchettin di quei buoni biscottin e mi tengo su, su, su, con i Pavesin".
Ingredienti
Ła reseta ła prevede el dòparo de sùcaro, farina de fromento, vovi, azenti łievitanti (carbonato acido d'amonio, carbonato acido de sodio), sùcaro caramełà e aroma vaniłina.
Varianti
Atualmente i Pavesini i vien produzesti inte ła formuła "tradisionałe" e inte łe varianti a'l cafè e, da'l 31 agosto 2015, a'l cacao. Inte i ani domiłe A ze stà produzesta anca na variante dei pavesini a'l coco. Inte i ani Otanta A ze produzeta na łinea ciamada Tresor, co recovertura de graneła de sùcaro e righini de ciocołato fondente. Drioman l'azienda ła ga desizo de cesarghene ła produsion. Inte'l 2021 A ze stà łansà so'l marcà na nova variante co ciocołato: i Pavesini Double.
Le Mas-d'Agenais
Le Mas-d'Agenais el xe on comun de  1 490 abitanti del departemento de Lot-et-Garonne che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Emil Audero
Emilio "Emil" Audero Mulyadi (nasùo el 18 Xenaro 1997) xe un un xogador Indonexian che xoga come Portier in Serie A co el club Uc Sampdoria. in prestìo da ła società Juventus.
So vita
Nasùo a Mataram, da so pare Indonexian (Edy Mulyadi) e da mare taliana (Antonella), Audero se ga trasferìo co ła so fameja ne ła sità de so mare, Cumiana, pròpio fora Torin, col gavea soło un ano.
Juventus
Audero xe rivà a ła Juventus Giovani in tel 2008, a l'età de 11, dopo esser stà visto da Michelangelo Rampulla. Co ła Primavera, el gà ciapà ła finałe del 2015–16 Canpionato Nasionałe Primavera soto el manager Fabio Grosso, perdendo 7–6 so calci de rigor cntra ła Roma, drìo aver fato pata 1–1.
Rupicapra rupicapra
forme de vita
Emil Audero
Juventus
Audero prima xe stà ciamà ne ła prima squadra de ła Juventus dal ałenador Massimiliano Allegri el 30 Novenbre 2014, ma el xe restà sentà in banca cuando ła squadra gà vinto 2 -1 in caxa in ocaxión del Juve-Toro co el Torino; el xe stà ciamà più de sinque volte in banca ne ła staxón 2014–15. Ła stagión drìo 2015–16 gà firmà el so primo contrato profesional co el club na volta conpìo i 18 ani e xe stà anca inlcuxo ne ła strica de squadra de l' UEFA ; el xe stà ciamà in prima squadra in 18 ocaxión, ma anca na volta gà fałìo de mostrarse ai òci del club. Dopo che el protier Rubinho xe partio intel 2016, Audero gera stà promoso dal club come terso portier drìo Gianluigi Buffon e Neto, portier nasùo in tel 1989, pr la staxón 2016–17
Rupicapra rupicapra
Al camors (nome sientifego Rupicapra rupicapra, Linnaeus 1758) al ze an mamifero artiodatilo ke el fa parte de la fameja dei Bovidi. Al ghe someja a le caore, e al gnen includest co lore e co le sede 'te la sotofameja dei Caprini.
Emil Audero
Juventus
Dopo 61 ciamàe in league, Audero gà fato el so debuto co ła Juventus F.C. el 27 Magio 2017, a l'età de 20 ani, durante ła partìa finàl de ła stagión 2016–17 Serie A, co vitoria de 2 a 1 sol Bołogna
Windows Server 2003
Sucèsor de Windows 2000, Microsoft Windows Server 2003 (Nome en còdexe Whistler Server, o anca Windows NT 5.2 o ancòra Windows .NET Server) (2003) el xe na tapa de ła evoluxion de ła serie server dei sistemi operativi de Microsoft. El lanso xe avegnuo el 24 apriłe 2003.
Emil Audero
Venesia
El 8 de ługio 2017, Audero xe rivà al Venesia in prèstio.
Rupicapra rupicapra
Al'é pitost simile a l'unica specie del genere Rupicapra, al camoscio dei Pirenei (Rupicapra pyrenaica), ke el vive, apunto, sui Pirenei e l'è presente anca in Italia co na sotospecie endemica, al camoscio d'Abruzzo (Rupicapra pyrenaica ornata).
Speransa de vita
I camors i pol donder in teoria i 25 ani de età, ma in realtà i ze pochi a passar via i 15-16 ani.
Windows Server 2003
Inixiàlmènte, el nome de'l novo sistèma operativo doèva esar "Windows .NET Server 2003," par promovare ła nova piatàfòrma Microsoft .NET. Par evitàr confùxiòni, Microsoft gà deçìso de dedicar ła pàroła .NET soło a ła piatàfòrma Microsoft .NET e el .NET Framework.
Rupicapra rupicapra
Speransa de vita
da i 10 ani scominsia la "vechjaja", al so peso al cala de continuo infin a la mort. Al pel al perde al so color gnendo man man senpre pì biso. Da sta età in'gnans scominsia a aumentar al tasso de mortalità, che el cress oncora sora i 14-15 ani. Al fator che incide de pì su la cressita al ze la usura dei dent: la condisiona talmente tanto la capacità de procurarse al magnar che veramente pochi i donde de passar via i 21-22 ani.
IV secoło
I miłenio AC | I miłenio | II miłenio
Rupicapra rupicapra
Speransa de vita
Al ze inportante osservar che, come 'te i omi, le mastcie le ga na aspetativa de vita pì alta.
IV secoło
I secoło | II secoło | III secoło | IV secoło | V secoło | VI secoło | VII secoło
Rupicapra rupicapra
Speransa de vita
I boat sot al primo an de età i ga na aspetativa de vita del 50-70% de invern e circa del 90% de istà.
Riprodusion
Al periodo riprodutiu al scominsia de solito a la fin de otober par fenir 'te la seconda metà de disdenber; al momento principal dei acopiament al ze a caval tra i ultimi dì de novenber e i primi de disdenber.
IV secoło
Ani 300 | Ani 310 | Ani 320 | Ani 330 | Ani 340
Ani 350 | Ani 360 | Ani 370 | Ani 380 | Ani 390
Windows Server 2003
Nove caraterìstighe
Rispèto a Windows 2000 Server, son stae xònta divèrse funxionałità:
Windows Server 2003 R2
On ajiornàmènto prinsipałe de Windows Server 2003, ciamà ufiçiàlmènte R2, xe stà rilasià el 6 de diçenbre 2005 co numaro de build finałe de 5.2.3790.2075.dnsrv_r2.051122-2350 (so cys.exe). Alconi ajiornàmènti riguardàno:
Edixìoni
Ghin son divèrse edixìoni de Windows Server 2003, ognùna secòndo łe divèrse richièste axiendałi:
Montagny-les-Lanches
Montagny-les-Lanches el xe on comun de   705 abitanti del departemento de Alta Savoia che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Santa Caterina Villarmosa
el xe on comun inte la provincia de Caltaniseta chel fa parte de la rejon Sicilia
Gałaria de l'arte
__HIDDENCAT__
Na gałaria de l'arte el ze on spasio de sołito mantenuo da privati o asociasion dedicà a l'espozision de ópare de arte finałizà intel senso grando.
Clasificasion
Na prima clasificasion ła ze tra: Łe gałarie de l'arte łe połe eser clasificade in baze al periodo storego de łe ópare tratae; ona tra łe posibiłi sudivizion łe ze ste altre:
Łe demarcasion łe połe in onji cazo variare.
Atività e fin
Da ła pitura a ła scultura, da ła fotografia a ła videoarte, da łe istałasion artisteghe a ełementi de desing (aredamento e vestiàrio, acesori). Na gałaria de l'arte ła połe prezentar ópare de on sinpio artista o anca de vari autori. Łe ópare de arte chive esposte łe połe eser na conseguensa de: conprade, presteto par espozision, donasion (inte sto ultemo cazo in particołar par i muzei e gałerie de l'arte publeghe).
Na gałaria de l'arte publega ła ga come fin ła difuzion de ła cultura, sipia par medo de espozision permanenti e eventuałi mostre periodeghe. Se połe finansiar par medo: contributi publeghi, sponsor, eventuałi entrade a pagamento, eventuałi guadanji da ła vendita de materiałi rełativi a łe ópare esposte (catałoghi, łibri, ojetistega) par medo chełi spasi rento che senpre i vien asenjà a fin comersiałe, overosipia boteghe comunemente ciamà co termenołozia ingleze "museum shop", "book shop" o "gift shop".
I istisi fin i vien mirà inte ło spirito de gałaria de l'arte privata, che i mete rente on pì marcà ponto de vista comersiałe par ła necesità de sostenerse economicamente: carateristega de na gałaria de l'arte - oncora na inportante maniera de sostenjo par ła so atività - ze ła posibiłità par i vizitatori de conprare łe ópare esposte che el gałarista (diretor o resposabiłe de ła gałaria) el połe gaver entrada. Anca par na gałaria de l'arte privata ze bon costume de organizar mostre verte al publego, par na asion de sensibiłizasion culturałe, par favorir ła conosensa dei autori e de łe tendense artisteghe e ła publicizasion de ła gałaria istesa.
Michelhausen
e xe on comun marcà del distreto de Tulln che el fa parte del stato de ła Basa Àustria in Austria
Dinard
Dinard el xe on comun de  10 027 abitanti del departemento de Ille-et-Vilaine che el fa parte del rejon Bretagna in Fransa.
Internasionałismo
miniatura|Stela internasionalista L'internasionalismo l'é na ideołoxia pułitega, nasua inte el XIX secoło, che la vole major cooperasion pułitega e economega tra le nasion cusì che le staga mejo.
Ghe xe do tipi de internasionałismo:
Internasionałismo prołetario o sociałista
'L internasionalismo proletario o sociałista l'è na teoria che la se baxa sol sociałismo utopistico e che la xe cresua dopo le parole scrite inte el Manifesto del Partio Comunista de Karl Marx e Friedrich Engels, fato inte el 1848, chel dixe che tute le persone de la clase proletaria o operaia, i gapia da ndar vanti in solidarietà verso la rivolusion globale, insieme ai lavoradori de che altri paexi, cusì che no se segua na diresion pulitega "nasionale" ma "internasionale". L'internasionalismo proletario, l'é visto come na prevension a le guere contro le nasion, parché no l'é intarese dei lavoradori coparse intrà de lori, ma invese sia inte el so interese far na guera contro la clase borghexe visto che, par el Marxismo, la sfruta i lavoradori. Par la teoria marxista, el nemico de l'internasionalismo proletario, l'é el nasionalismo borghexe, dato che i pensa che la divixion del mondo in clasi, nasion e relijon, sia on mestiero tra i pie par el svilupo de la siviltà omana.
Anca al dì de oncò, l'intersionalismo l'è senpre streto co i movimenti No Global, contro la globalixasion e el capitalismo osidentale, parché i vole far na eoropa "dei popoli", scancelando del tuto l'idea de Stato-Nasion, oramai ritegnua na idea vecia.
Gonneville-sur-Honfleur
Gonneville-sur-Honfleur el xe on comun de   875 abitanti del departemento de Calvados che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Barilla
Barilla G. e R. Fratelli S.p.A ła ze na azienda multinasionałe itałiana de'l setor ałimentare, operante inte'l marcà de ła pasta seca, dei toci pronti, dei prodoti da forno, de ła farina e de'l pan.
Orìzeni
Ła Barilla ła zera stà fondà inte'l 1877 a Parma in strada Vittorio Emanuele 252 (uncò strada della Repubblica) da Pietro Barilla sr., desendente da na fameja de pistori; l'atività ła ze nasùa cofà botega par ła produsion de pan e pasta.
Ła dita ła ze ga zgrandìo inte'l 1908. Inte'l 1910 i Barilla i ga tołesto in afito un fabregà (che drioman el ze deventà de só propietà) non łontan da'l negosio, 'pena fora Barriera Vittorio Emanuele, e i ghe gaveva inagurà un novo pastifisio, dotà de un forno a "produsion continua". Inte l'isteso ano, el scultor parmezan Emilio Trombara el ga reałizà el primo marchioo de l'azienda, "el garzon co'l vovo".
Dapò ła morte de Pietro Barilla sr. ła diresion de ła dita ła ze pasà intieramente inte łe man dei fiołi Riccardo e Gualtiero. A ze stà a partir da ałora che ła Barilla ła ga aumentà ła produsion e ła distribusion dei prodoti, grasie a l'inovasion tecnołòzega che ła ghe gavaria consentìo de trasformarse rapidamente, inte'l corso dei ani vinti e trenta, inte ła pì inportante azienda de'l setor in Emilia-Romagna.
El parìodo interbełico e el segondo dopoguera
Inte'l 1919 Gualtiero Barilla el ze morìo, łasando el fradeło Riccardo a ła guida de l'azienda insieme a só mujer Virginia. Inte'l 1947 anca Riccardo el ze morìo e ła zestion ła ghe ze pasà ai fiołi Pietro e Gianni, esponenti de ła tersa zenerasion, i cuałi i zera za entrài inte l'azienda de fameja pluzori ani prima, respetivamente cofà responsabiłe comersiałe e responsabiłe de ła produsion. A zera stà propio co l'avento dei do fradełi Barilla che l'azienda parmezana ła ga conosùo na faze de grando zviłupo e inte'l 1952 ła ga sospoezo ła produsion de'l pan par consentrarse unegamente in cueła de ła pasta de sémoła e a l'vovo. In cuełi ani ła Barilla ła ga estendesto el propio canpo de asion so l'intiero Nord Itałia, grasie a ła cuałità dei prodoti vendùi a presi ecuiłibrài e a ła só capasità inovativa, come par ezenpio el dòparo de'l cartonsin par confesionar ła pasta.
Inte'l 1955 A zera stà inaugurà el novo stabiłimento in viale Vittorio Veneto (strada drioman intitołada a Riccardo e Pietro Barilla) e ła Barilla ła ga incrementà ła produsion rivando a razónzer łe 600 tonełade a'l zorno de prodoto. A ze stà cusì che inte i ani de'l boom econòmego ła Barilla ła ze devenjesta azienda leader inte ła produsion e inte'l marcà nasionałe de ła pasta. Inte'l 1960 ła se ga trasformà in società per azioni e inte i ani sucesivi ła ga verto i novi stabiłimenti de Rubbiano a Solignano, ndove ze scominsià ła produsion de cracker e gresini, e de Pedrignano, a łe porte de Parma.
Ła cesion a ła W. R. Grace and Company
Inte'l 1971 i fradełi Barilla, in dezacordo so łe stratezìe, i ghe gaveva cedùo el pacheto de majoransa a ła multinasionałe statunitense W. R. Grace and Company.
Soto ła zestion statunitense ła Barilla inte'l 1973 ła gaveva acuizìo el controło de ła Voiello, inte'l 1974 ła ga fondà el marchio Mulino Bianco e inte'l 1975 ła ga estendesto ła propia produsion ai prodoti da forno (biscoti, marende, torte).
El reacuisto de Pietro Barilla
Inte'l 1979 Pietro Barilla el ga desizo de reconprar dai statunitensi ła majoransa de'l capitałe de ła sosietà e de investir pezantemente el só rełanso. Par tuti i ani otanta ła Barilla ła ga rezistrà na rapida crésita che ła ghe ga consentìo de afermarse come ła pì inportante azienda inte'l setor de ła pasta in Itałia.
A partir dai primi ani novanta ła Barilla ła ga invià na połìtega de espansion a łeveło nasionałe e intarnasionałe. Inte'l 1991 ła gaveva acuizìo ła sosietà grega Misko, mentre inte'l 1992 ła ga riłevà ła sosietà itałiana Pavesi, aumentando ła propia pozision inte'l marcà nasionałe.
Łe acuizision intarnasionałe
Inte'l 1993 Pietro Barilla el ze moresto a l'età de 80 ani e ła zestion de ła sosietà ła ghe ze pasada ai fiołi Guido, Luca, Paolo ed Emanuela. A se ze rivà cusì a ła cuarta zenarasion Barilla e par tuti i ani novanta l'azienda emiłiana ła ga sevità el proseso de intarnasionałizasion inisià so'l scominsio de'l desenio soto ła zestion de Pietro, verzendo inte'l 1999 el primo stabiłimento produtivo inte l'Iowa, inte i Stati Unìi d'America.
'Sta espansion ła ze ndà vanti co l'acuizision de pluzore sosietà estere inte'l setor food, cofà l'azienda turca de pasta Filiz inte'l 1994, el produtor zvedeze de pan crocante Wasa inte'l 1999 e ła joint venture co ła mesegana Herdez inte'l 2002 (marchi de pasta Yemina e Vesta). Inte'l 2002 ła ga riłevà ła sosietà todesca Kamps AG, po' cedùa inte'l 2013 a'l Grupo ceco Agrofert. A l'interno de Kamps A ghe rientrava el marchio Harrys, par ła produsion de pan mòrbio, che drioman no'l ze stà vendùo. Inte'l 2007 ła Barilla ła verzeva un segondo stabiłimento produtivo inte i Stati Unìi, ad Avon. Inte'l 2008 ła ga cedùo invese i marchi Tre Marie e Sanson a l'azienda produtora de zełati Sammontana. ; inte'l 2012 ła ga cedùo anca ła Number 1 Logistics a'l Grupo FISI
Inte'l desenbre 2013 ła sosietà ła ga inisià adotar na nova stratezìa par el zviłupo: vèrzar ristoranti ("Casa Barilla"), in modo de aver un raporto diretto co el cliente. El primo el ze stà a New York, el segondo in Całifornia.
A l'inisio de'l 2021 Barilla ła ga parfesionà łe acuizision in Canada de ła sosietà Pasta Catelli (incluze łe marche Lancia e Tolerant) e inte'l Renjo Unìo de ła cuota de majoransa de Pasta Evangelists, na start-up łondineze, par ła produsion de pasta fresca co consenja a domisiłio.