cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Piasa dei Siuri (Verona)
Ceza de Santa Maria Antiga
Un porteło in fero batuo el reporta inte i guarniminti ornamentałi el sìnboło de la scała, e inte łe arche scałìzere ghe ze i resti de Mastin II de ła Scała e Cansignorio de ła Scała.
Pałaso del Podestà
El Pałaso del Podestà el ze arente de ła Ceza de Santa Maria Antiga; costruio dai scałìzeri, el porta caratarìsteghi merli ghibełini. I venesiani, inte el 1404, i gheva verzesto un novo portałe e i ghe gheva zontà sora el leon de San Marco.
Nano
l'è un comun inte la provincia de Trento chel fa parte de la rejon Trentin-Alto Àdexe.
Curtil-sous-Buffières
Curtil-sous-Buffières el xe on comun de   90 abitanti del departemento de Saône-et-Loire che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Warlincourt-lès-Pas
Warlincourt-lès-Pas el xe on comun de   174 abitanti del departemento de Paso de Calè che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Piasa dei Siuri (Verona)
Loja del Consejo
La Loja del Consejo, ciamada tradisionalmente Loja de fra' Jocondo ła ze sta fata in parte del Pałaso del Podestà e ła ze stada vołesta dal Comun de Verona, par łe reunion del Pàtrio Consejo. Sol finałe, ła so costrusion ła ze stada rimandada al 1476.
Monumento a Dante
Inte el mezo del XVII secolo ze sta proponesto dal podestà d3 Verona ła costrusion de na fontana, che ła ze stada fata dopo da Pietro Tedesco. Za sol finir del sècoło se gheva desidesto che no ła zera el màsimo par inbełir na piasa de cusita tanta inportansa monumentałe, cusita che ła ze stada terada zo.
Saint-Coutant-le-Grand
Saint-Coutant-le-Grand el xe on comun de   421 abitanti del departemento de Charente-Maritime che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Alzen
Alzen el xe on comun de   260 abitanti del departemento de Ariège che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Dournazac
Dournazac el xe on comun de   657 abitanti del departemento de Haute-Vienne che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Breaking Bad
__HIDDENCAT__
Breaking Bad ła ze na serie tełeviziva de i Stati Unii, nasùa da na idèa de Vince Gilligan e pasà da l’emittente vìa cavo AMC da’l 20 de zenaro 2008 a’l 29 de setenbre 2013.
Ła serie ła ga risevùo óteme recension da parte de ła crìtega, soratuto par ła senejadura, ła rejìa e łe intarpretasion de i atori prensipałi. Inte’l 2013 el Writers Guild of America el ga nomenà Breaking Bad cofà ła tredasézema serie mejo scrivesta de tuti i tinpi. Senpre inte’l steso ano, Guinnes World Records ła ga nomenà cofà ła serie co ła pì alta vałutasion de tuti i tinpi, portando de ezenpio ła cuinta stajon co’l puntejo de 99/100 secondo Metacritic. A ga vinto anca racuanti premi : 16 Emmy Award, 8 Satellite Award, 12 Saturn Award, 6 WGA Award, 5 TCA Award, 2 Golden Globe, 3 Screen Actors Guild Award, 1 PGA Award, 2 DGA Award e 6 Critics’ Choice Television Award. In Itałia A ze stà pasà in prima vizion so’l canałe satełetare AXN da’l 15 de novenbre 2008 a’l 9 novenbre 2013 e da’l 2010 in ciaro so Rai 4.
Trama
Walter White el ze un profasore de chìmega de Albuquerque inte’l Novo Mèsego,el vive co ła mojer Skyler, insinta de’l secondo puteło e co’l fìoło Walter "Flynn" Junior, inmałatà da na parałezi a’l sarveło, che A ghe dà problemi de łinguajo e che ło costrinze a dover doparare łe stanpełe par móvarse. Rente ła soja de i sincuanta ani, co problemi econòmeghi e n’altro fìoło che ga da nàsare, Walter el se vede costreto a catarse un secondo làoro cofà dipendente inte’n autołavajo. In pì A ghe se zonta na insodesfasion granda ben parché el ga da soportare łe angherie de’l so paron, de i so amighi e famejari, che i ło vede cofà un bon da njente. Soratuto so conjà Hank, un ajente de ła DEA, che no’l perde na ocazion par métare a confronto ła beła vita che’l gà co coeła dizastrà ben de Walter.
Cuando a Walter ghe vien catà un cancro inte i polmuni, ghe casca indoso el mondo intiero. Parò, dopo l’incontro cazuałe co Jesse Pinkman, un so ex studente devenjùo spaciadore de poco conto, Walter deside de métarse a cuzinare metanfetamina. El prodoto de Walter, viste łe so conosense de chìmega ,el rizulta èsar mejo asè respeto a coeło de ła concorensa, co na puresa de’l 99,1%.
A’l deside cuindi de sfrutare łe so capasità par ciapare el controło de’l marcà de ła droga.
Charantonnay
Charantonnay el xe on comun de  1 911 abitanti del departemento de Isère che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Caltagirone
el xe un comun inte la provincia de Catania chel fa parte de la rejon Siciłia
Renneville (Eure)
Renneville el xe on comun de   197 abitanti del departemento de Eure che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Ricaldone
el xe un comun inte la provincia de Ałesandria chel fa parte de la rejon Piemonte
Petit-Landau
Petit-Landau el xe on comun de   828 abitanti del departemento de Alto Reno che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Winden am See
el xe on comun del Distreto de Neusiedl am See che el fa parte del stato de Burgenland in Austria
San Clemente
San Clemente (San Clement in romagnoło) el xe un comune di 3096 abitanti inte ła provincia de Rimini.
Bréville-les-Monts
Bréville-les-Monts el xe on comun de   655 abitanti del departemento de Calvados che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Saint-Seine-sur-Vingeanne
Saint-Seine-sur-Vingeanne el xe on comun de   393 abitanti del departemento de Côte-d'Or che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Zufikon
el xe un comun del distreto de Bremgarten che el fa parte del canton Argovia in Svisara
Benicasim
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Castellón, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Vałénsia.
Scuderia Toro Rosso
Scuderia Toro Rosso (na tradusion leteral da l'inglese de Team Red Bull) xe el nom de na scuderia tajana de Formula 1, e la xe le erede de la Minardi, dopo l'acquisto efetuà da parte de l'asienda austriega Red Bull. La ga esordìo inte el stagione 2006. thumb|left|250 px|Scott Speed in Malesia 2006
El manager de la squadra el xe l'austriego Franz Tost; i piloi 2007 i xe stai Vitantonio Liuzzi e Sebastian Vettel, de zà colaudatori de la Red Bull Racing. Le veture i le monta motori Ferrari V8. thumb|right|[[Vitantonio Liuzzi al Gp del Canada 2006]] Inte el 9 de febraro 2006, xe trapelà la notisia che el 50% dele asion dela Scuderia Toro Rosso i xe stae comperae da l'ex piloa austriego Gerhard Berger, amigo de lunga data del cao dela Red Bull Dietrich Mateschitz.
Inte el ano de esordio el ghe riussì subito de catar on punto iridà, grasie al'otavo posto de Vitantonio Liuzzi inte el G. P. dei Stai Unii ad Indianapolis.
Inte ła stagion 2007 la Toro Rosso la ga montà motori Ferrari, e la ga catà punti iridai inte el Gran Premio de Cina co on splendido quarto posto de Sebastian Vettel ed on altretanto otimo sesto posto de Vitantonio Liuzzi, el qual ga dà vita ad on spetaolar duelo inte i ultimi 15 giri de gara co la BMW de Nick Heidfeld, par otegnar la sesta posision. En virtu de 'sti punti i xe arivai setimi inte ła clasifega costutori.
Salillas de Jalón
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Saragosa, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Aragona.
Pluduno
Pluduno el xe on comun de 2 193 abitanti del departemento de Côtes-d'Armor che el fa parte del rejon Bretagna in Fransa.
Alex
Alex el xe on comun de 1 072 abitanti del departemento de Alta Savoia che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Chaillac
Chaillac el xe on comun de 1 095 abitanti del departemento de Indre che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Mano
Mano el xe on comun de   125 abitanti del departemento de Landes che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Le Ployron
Le Ployron el xe on comun de   113 abitanti del departemento de Oise che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Champeaux (Seine-et-Marne)
Champeaux el xe on comun de   823 abitanti del departemento de Seine-et-Marne che el fa parte del rejon Île-de-France in Fransa.
Chantemerle-lès-Grignan
Chantemerle-lès-Grignan el xe on comun de   251 abitanti del departemento de Drôme che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Saint-André (Gers)
Saint-André el xe on comun de   123 abitanti del departemento de Gers che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Saint-Savin (Hautes-Pyrénées)
Saint-Savin el xe on comun de   373 abitanti del departemento de Hautes-Pyrénées che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Saint-Julien-du-Pinet
Saint-Julien-du-Pinet el xe on comun de   471 abitanti del departemento de Alta Loira che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Fugitive Slave Act of 1850
La leje sui s-ciavi fuzitivi del 1850 (in ingleze: Fugitive Slave Law, o Fugitive Slave Act) ła ze sta na leje statunitense aprovada dal Congreso dei Stati Unii inte el 18 de setenbre del 1850, inte el contesto del Conpromeso del 1850 intrà i intaresi s-ciavìsteghi dei Stati del sud del Paeze e el Partio de ła Tera Lìbara del nord.
Sto provedimento, promulgà inte el ndar de ła prezidensa de Millard Fillmore, ła ze sta una de łe pì controverse intrà łe leji adotae inte el contesto del Conpromeso, e el ghea fazesto erlevar łe paure del nord in confronto a na "cospirasion del podere s-ciavista".
Carbajales de Alba
__HIDDENCAT__
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Zamora, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Bazéłega de San Zen
Ła Bazéłega de San Zen, conosua anca come San Zen Major o San Zenon ła xe n'importante ceza catòłega de Verona.
El xe rica de opere d'arte, come ła pala de san Zen, del Mantegna, łe formele de bronso del porton e el grande roxon, ciamà anca "Rua de ła Fortuna", opera de Brioloto de Balneo. Intè'l corso de ła so istorìa ga ispirà tanti poeti come Dante, Giosuè Carducci, Gabriele D'Annunzio e Berto Barbarani.
Storia
Ła prima ceza la xe nata intè l'epoca paleocristiana, e ga subìo tanti canbiamenti, fin a ła costrusion de ła grande bazéłega, in onor de San Zen, patrono de Verona.
Ła bazéłega la se trovava de fianco a na abasia, de cui rimaan soło el ciostro.
Durante el teremoto del 1117 la prima ceza la se distruse quasi conpletamente e vien costruìa ła grande bazélega.
Anguiłara
Anguiłara xe un comune de 4 739 abitanti de ła provincia de Padova.
Zeografia
El clima xe continental, caraterizà da istà calde e afoxe e inverni fredi ma non particolarmente rixidi, con frequente formazion de nebie. Łe piove xe bastanza uniformi durante l'ano.
Latronquière
Latronquière el xe on comun de   441 abitanti del departemento de Lot che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Curtil-sous-Burnand
Curtil-sous-Burnand el xe on comun de   133 abitanti del departemento de Saône-et-Loire che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Nave San Roco
l'è on comun inte la provincia de Trento chel fa parte de la rejon Trentin-Alto Àdexe.
Metz
thumb|200px|left|La catedral de Santo Stefano a Metz Metz ła xe na sità inte el nord-est de ła Fransa, cavedal de ła rejon de ła Łorena e del departemento de ła Moxeła (57). Ła se cata a ła confluensa de ła Moxeła col fiume Seille.
Quattordio
el xe un comun inte la provincia de Ałesandria chel fa parte de la rejon Piemonte
Metz
Xemełaji
Metz ła xe xemełà co:
Saint-Crépin (Charente-Maritime)
Saint-Crépin el xe on comun de   347 abitanti del departemento de Charente-Maritime che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Soumaintrain
Soumaintrain el xe on comun de   218 abitanti del departemento de Yonne che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Roullens
Roullens el xe on comun de   465 abitanti del departemento de Aude che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Marolles (Marne)
Marolles el xe on comun de   894 abitanti del departemento de Marne che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
La Chapelle-en-Valgaudémar
La Chapelle-en-Valgaudémar el xe on comun de   104 abitanti del departemento de Hautes-Alpes che el fa parte del rejon Provensa-Alpe-Costa Axura in Fransa.
Licy-Clignon
Licy-Clignon el xe on comun de   74 abitanti del departemento de Aisne che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Peyregoux
Peyregoux el xe on comun de   80 abitanti del departemento de Tarn che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Saint-Saturnin (Puy-de-Dôme)
Saint-Saturnin el xe on comun de 1 172 abitanti del departemento de Puy-de-Dôme che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Culla (Spagna)
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Castellón, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Vałénsia.
Taconnay
Taconnay el xe on comun de   77 abitanti del departemento de Nièvre che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Groninga (provinsa)
ła xe una de łe 12 provinse dei Paexi Basi.
Warlus
Warlus el xe on comun de   377 abitanti del departemento de Paso de Calè che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Pont-Saint-Esprit
Pont-Saint-Esprit el xe on comun de 10 336 abitanti del departemento de Gard che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Oberwil-Lieli
el xe on comun del distreto de Bremgarten che el fa parte del canton Argovia in Svisara
Arcidiòcexe de Xènoa
Ł'arcidiòcexe de Xenoa (łatin: Archidioecesis Ianuensis) ła xe na sede metropułitana de ła Cexa catòłiga in Itàlia e ła costituise na provincia eclexiàstega co siè diocexi sufraganee.
Reuilly
Reuilly el xe on comun de   525 abitanti del departemento de Eure che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Tuili
Tuili (in sardo: Tuìli) el xe un comun itałian de 1 023 abitanti. El xe in provincia de Sud Sardegna inte ła region Sardegna e el se estende so na area de 24,59 km². L'abità el xe situà a 208 metri s.l.m.
Bucéels
Bucéels el xe on comun de   397 abitanti del departemento de Calvados che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Saint-Antoine (Gers)
Saint-Antoine el xe on comun de   198 abitanti del departemento de Gers che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
1999
El 1999 (MCMXCIX in numari romani) el xe un an del XX secoło.
Casalnoceto
el xe un comun inte la provincia de Ałesandria chel fa parte de la rejon Piemonte
Filippo Buonarroti
__HIDDENCAT__
Biografia
Filippo Buonarroti el ga avudo ła ga avudo ła so sua prima istrusion a ła scoła de ła Badia dei Benedettini Cassinesi soto ła guida de Bernardo de' Rossi. Intel 1778 el ga avudo l'onoreficensa de cavaliere de Santo Stefano e el ga tacà i studi de giurisprudensa. A xe sta a l’Università de Pixa che el ga manifestà ła so atrasion verso poxision pułetegamente radicałi. I profesori Sarti e Lampredi i ghe ga fato conosare i autori iłuministi, tra cui i so preferìi i zera Rousseau e Helvetius, Mably e Morelly.
Fombuena
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Saragosa, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Aragona.
Filippo Buonarroti
Biografia
El se ga łaureà e maridà inte ło steso dì, l'8 de zugno del 1782. Ma el matrimonio co ła contesina Elisabetta Conti no el xe durà. Inte sto periodo el se ocupa de comercio de livri, in particołare el inporta e el fa sircołar opare de l'iłuminismo fransexe. Sta atività ła ghe vien contestà, co ordine de imediata interusion de tal comercio. A xe probàbiłe che zà dal 1787 Buonarroti el fuse entrà inte ła masoneria.
Łigadure foreste
Profiło de Fiłipo Buonaroti
Réminiac
Réminiac el xe on comun de 384 abitanti del departemento de Morbihan che el fa parte del rejon Bretagna in Fransa.
Plufur
Plufur el xe on comun de   534 abitanti del departemento de Côtes-d'Armor che el fa parte del rejon Bretagna in Fransa.
Cotanes del Monte
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Zamora, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Isdes
Isdes el xe on comun de   556 abitanti del departemento de Loiret che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Frauenkirchen
ła xe na sità del Distreto de Neusiedl am See che el fa parte del stato de Burgenland in Austria
Antras
Antras el xe on comun de   65 abitanti del departemento de Ariège che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Chalais (Indre)
Chalais el xe on comun de   140 abitanti del departemento de Indre che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Eybouleuf
Eybouleuf el xe on comun de   436 abitanti del departemento de Haute-Vienne che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Verpillières-sur-Ource
Verpillières-sur-Ource el xe on comun de   109 abitanti del departemento de Aube che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Nomi
l'è un comun inte la provincia de Trento chel fa parte de la rejon Trentin-Alto Àdexe.
Benlloc
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Castellón, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Vałénsia.
Les Ageux
Les Ageux el xe on comun de  1 179 abitanti del departemento de Oise che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Saint-Symphorien-sur-Saône
Saint-Symphorien-sur-Saône el xe on comun de   350 abitanti del departemento de Côte-d'Or che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Charavines
Charavines el xe on comun de  1 925 abitanti del departemento de Isère che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Cagliari Calcio
El Cagliari Calcio, mejo conosùo come Cagliari, ła ze na sosietà calsìstega itałiana co sede inte ła sità de Cajari. Fondada inte' 1920, ła ze l'ùnega scuadra de ła Sardenja ad aver miłità in Serie A o in Serie B.
El ga vinsesto, prima scuadra de'l Mezojorno, el canpionato itałian de Serie A inte'l 1969-1970 dopo aver ciapà ła segonda pozision inte'l 1968-1969. El ga vinsesto el canpionato itałian de Serie B inte'l 2015-2016 e el canpionato itałian de Serie C inte el 1951-1952. El ga ciapà el 2º posto inte łe finałe co "torneo a l'itałiana" de ła Copa Italia 1968-1969, e le ga vinsesto ła Copa Italia Serie C inte'l 1988-1989. In canpo europeo el ga ciapà i otavi de finałe de Copa Canpioni inte'l 1970-1971 e el ze stà semifinałista de ła Copa UEFA 1993-1994.
Orizene (1902 - 1939)
La prima partìa reportada da łe croniche ła vien desputada inte'l1902 tra un grupo de studenti cagliartiani e na scuadra di marineri zenoezi, andà in sena a Piazza d'Armi e vinsesta dai łiguri parché pì forti e pì àbiłi. Scuazi oto ani daspò na conpàzene izołana, ła Società Ginnastica Amsicora, ła va Torin par zogar un torneo contro łe pì esperte squadre de'l continente, riusindo a remediar soło pezanti sconfite, anpò cueła espariensa ła buta łe baze par ła creasion de un club calcìstego cagliaritan. El 30 majo 1920 el chirurgo Gaetano Fichera el fonda el "Cagliari Football Club": ła prima gara de ła storia de'l sodałisio cagliaritan ła ze datà 8 setenbre 1920, cuando so'l canpo de'l stadio Stallaggio Meloni i cagliaritani i afronta e i bate ła Torres. El novo nato club drioman el ciapa parte a'l "Torneo Sardo" desputà contro ła Torres, l'Ilva Maddalena e l'Eleonora d'Arborea. El Cagliari, soto ła guida de l'ałenador-zogador Giorgio Mereu, el se inpone vitoriozamente so łe altre conpàzene. Mereu, de profesion avocato, drioman el deventa el novo presidente de'l Cagliari sucedendoghe a Fichera. Inte'l 1926 el Cagliari el indosa pa'ła prima volta ła diviza co i cołori roso e blé. Inte ła segonda metà dei ani 1920, drio de na łonga crize finansiari, ła sosietà ła vien reorganizada da l'ałora podestà de ła sità Vittorio Tredici e da l'avocato Carlo Costa Marras: A vien desidesto de doparar zogadori non izołani (miłitari e non), provenienti da'l resto d'Itałia. Inte'l 1925 ła scuadra ła canbia inpianto e ła se trasferise a'l Campo di via Pola. Inte'l 1928 ła guida de ła scuadra ła ghe vien afidà a l'ałenador ungareze Róbert Winkler, el cuało el se dezinpenja anca cofà portier o sentrocanpista.
El primo torneo ofisiałe a cui el Cagliari el se iscrive el ze ła Divizion Meridionałe, inte'l ziron łasiałe-unbro. La scuadra ła razonze łe finałe, ma ła perde contro, e Foggia. Daspò el 5º posto de'l 1930, riva Ernest Erbstein, altro ałenador ungareze ma de stansa inte ła penizoła za da arcuanti ani, e co łu so ła banca el Cagliari el vinse el ziron F de Prima Divizion e el pol cusì aceder par ła prima volta a'l canpionato de Serie B.
Périgny (Loir-et-Cher)
Périgny el xe on comun de   177 abitanti del departemento de Loir-et-Cher che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Cagliari Calcio
Orizene (1902 - 1939)
A cauza, parò, de ła mancansa de resorse finansiarie, la sosietà ła ze obligada a cédar i só tochi mejo, tra cui propio Erbstein. L'ano sucesivo Al ze ełeto presidente Aldo Pacca, ma ła sosietà ła fałise: inte'l 1935, retroceso so'l canpo in C, el Cagliari el se desfa a cauza de tanti debiti. Da łe só sénare nase l'"Unione Sportiva Cagliari", che ła ciapa l'eredità sportiva de ła vecia sosietà, repartindo da'l Canpionato Rejonałe Sardo. Inte'l 1937 el club se iscrive a'l canpionato de Serie C, sfiorando par poco ła retrocesion. Inte'l 1938, l'ałora presidente Mario Benditelli el reciama a ła guida de ła scuadra Winkler, portando i rosoblé a'l cuinto posto. Inte'l 1939, dopo el segondo adio de Winkler, ła scuadra ła se pozisiona a'l sesto posto grasie a'l sentrocanpista Mariolino Congiu, che'l dezvolze el roło de zogador-ałenador, prima che ła segonda guera mondiałe ła ferme i canpionati de calcio. L'atividà ła sevita co tornei a caratar rezonałe, inte'l fratenpo Banditelli el zbandona ła sosietà.
Cussy-en-Morvan
Cussy-en-Morvan el xe on comun de   388 abitanti del departemento de Saône-et-Loire che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Penny Dreadful (serie TV)
Penny Dreadful ła ze na serie tełeviziva meregana e bretànega de zènare horror fantasy creada e scrivesta par intiero da John Logan, pasada in tełevizion da’l 11 majo 2014 a’l 19 zunjo 2016 so’l canałe via cavo Showtime.
Ła serie ła ciapa el nome da łe publegasion de’l XIX sècoło, i penny dreadful par apunto, e sponto da La Lega degli Straordinari Gentlemen de Alan Moore. Rento ła serie A se intòrcoła łe orìjini de i parsonaji de ła łetaradura horror cofà Victor Frankenstein, Dorian Gray, Dr. Jekyll, el conte Dracula, łovi manari, strighe e vanpiri, so’l sfondo de na Łondra Vitoriana.
Stajon
Ła prima stajon de ła serie ła ze pasà in prima vizion so’l canałe Showtime da‘l 11 de majo a’l 29 de zunjo 2014, ła seconda da’l 3 de majo a’l 5 de łujo 2015, ła tersa da’l 1 de majo a’l 19 zunjo 2016.
In Itałia ła prima stajon ła ze pasà in prima vizion so Rai 4 da’l 7 a’l 28 de setenbre 2015 in varsion censurada, invese da’l 11 de setenbre a’l 3 de otobre 2015 in varsion mìa censurada. Ła seconda stajon ła ze disponìbiłe par intiero so Netflix da’l 22 de otobre 2015, e ła tersa e ùltema senpre so Netflix da’l 2 de majo a’l 21 de zunjo 2016.
Talon
Talon el xe on comun de   40 abitanti del departemento de Nièvre che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Lierval
Lierval el xe on comun de   118 abitanti del departemento de Aisne che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Stigny
Stigny el xe on comun de   94 abitanti del departemento de Yonne che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Biancavilla
el xe un comun inte la provincia de Catania chel fa parte de la rejon Siciłia
Marsangis
Marsangis el xe on comun de   48 abitanti del departemento de Marne che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Saint-Sever-de-Rustan
Saint-Sever-de-Rustan el xe on comun de 173 abitanti del departemento de Hautes-Pyrénées che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Celuloide
thumb|upright=1.4|Celuloide Celuloide al ze al nome comercial de na serie de sostanse plastiche inventade te el 1863 o te el 1868 (le fonti no le ze d'acordo) da John Wesley Hyatt (Starkey, New York, Stati Uniti, 28 novenber 1837 - Short Hills, New Jersey, Stati Uniti, 10 majo 1920) e otegneste da nitrocelulosa al 10-11% de azoto, plastificada co canfora. La gnen ciamada anca nitrato de celulosa.
Saint-Just-Malmont
Saint-Just-Malmont el xe on comun de  4 194 abitanti del departemento de Alta Loira che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Celuloide
Siben che se trata de un materjal che el se piega e che al ze resistente a la umidità, la celuloide la ze tanto infiamabile, e sto tanto al ghe n ga limità tanto al uso.
Saint-Sauves-d'Auvergne
Saint-Sauves-d'Auvergne el xe on comun de  1 133 abitanti del departemento de Puy-de-Dôme che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Celuloide
de el 1887 al pastor episcopal Hannibal Williston Goodwin (Taughannock, New York, Stati Uniti, 21 aprile 1822 - 31 disdenber 1900) (da serti pensà in tort come al inventor de la celuloide) al ghe n ga brevetà al inpiego come suporto par le pelicole cinematografiche. Se ga tratà de na rivolusion te el anbito de la fotografia e la ga rendest possìbiłe la nassita de la cinematografia.
Allinges
Allinges el xe on comun de  4 459 abitanti del departemento de Alta Savoia che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Celuloide
De el 1938 al ingegner todesch Konrad Zuse al ga doperà al nastro de celuloide come interfacia de comunicasion par al conpiuter Z1 de so creasion, al primo conpiuter programàbiłe de la storia.
Altri tipici inpieghi de la celuloide: giocatoi, articoi sanitari e arte par la casa.
David Reynolds
John David Reynolds (nòme relijozo: 𑀧𑀜𑁆𑀜𑁄𑀪𑀸𑀲, Paññobhāsa) el ze scritor statuniteze, filòzofo de’l budismo e ecsmónego theravāda.
Gondrecourt-Aix
Gondrecourt-Aix el xe on comun de   177 abitanti del departemento de Meurthe-et-Moselle che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Linburgo (Paexi Basi)
ła xe una de łe 12 provinse dei Paexi Basi.
Guillon-les-Bains
Guillon-les-Bains el xe on comun de   109 abitanti del departemento de Departemento de Doubs che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Warluzel
Warluzel el xe on comun de   232 abitanti del departemento de Paso de Calè che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
RAI – Radiotełevixion Itałiana
"Rai. Di tutto, di più."
Cofà radio e tełevixion de Stato, ła RAI ła ga dei obleghi de leje, dovendo produxare trasmision de servisio publego e de publega utiłità so na persentuałe oraria prefisada. Ła RAI ła se finansia co el Canone Tełevixivo Italian (tante olte ciamà Canone RAI) che dal 1° de xenaro del 2016 el xe sta metesto inte ła bołeta de ła corente. Prima de ła leje de stabiłità del 2016, jera pusìbiłe no pagare el canone tełevixivo in tel caxo che ła caxa no ła ghese dispoxidivi fati a posta o modifegàbiłe in manjiera de riçévare segnałi aradio-tełevixivi.
In tel 2019 ła RAI ła riva al 35,70% de share co tuti i so canałi, el 4,09% in pì rispeto al so prinçipałe concorente tełevixivo Mediaset che el riva a 31,61% co tute łe so rete.
Dopo al referendum popołare del 1995 ła xe abrogà ła leje che ła riservava in escluxiva al publego ła propietà de łe asion RAI, tutavia no se xe mija mai ndai verso a ła privatixasion che se intendeva far partire.
Saint-Cyr-du-Doret
Saint-Cyr-du-Doret el xe on comun de   656 abitanti del departemento de Charente-Maritime che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Salvatierra de Esca
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Saragosa, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Aragona.
Rudolfstetten-Friedlisberg
el xe on comun del distreto de Bremgarten che el fa parte del canton Argovia in Svisara
Ponteils-et-Brésis
Ponteils-et-Brésis el xe on comun de 364 abitanti del departemento de Gard che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Pietro Favero
'''Piero Cav. Favero''' al ze stat an agronomo. Al ze nassest al 5 de agost del 1812 probabilmente a Valdobiadene.
Al se ga dedicà par tanti ani a la cura del giardin de la vila de Menin, al pi grando e el pi bel giardin le la Provincia de Bełun.
Al ła anca an viovajo aonde che el fea, dopo de na onta de piante da fruto e naransere, pi de 50 qualità de rose.
Fama
La so fama la gnen comunque da quela che al ga fat far colmate te el Col de Simia e da le innovasion che al ga portà, come le ponpe da verderame e la Vit Mericana, necessarie par resister a la Filossera.
Al ze mort al 16 de febraro del 1890 e do ani dopo al Comun de Sess al ghe ga dedicà la scola elementare de Menin che la ga oncora sù na lapide co le inscrision:
"A PIERO CAV. FAVERO
DE VALDOBIADENE
NASSEST 5 DE AGOST 1812 MORT 16 DE FEBRARO 1890
MAESTRO DE OGNI PROGRESSO AGRARIO
PROPAGADOR DE LA VIT MERICANA
REDENTOR DE STO TERITORIO
AL COMUN DE SESS
RICONOSSENTE
1892"
- lapide a la scola elementare de Menin de Sess
Saint-Abraham
Saint-Abraham el xe on comun de 536 abitanti del departemento de Morbihan che el fa parte del rejon Bretagna in Fransa.
Saint-Antonin (Gers)
Saint-Antonin el xe on comun de   159 abitanti del departemento de Gers che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Romanìa
__HIDDENCAT__
La Bóveda de Toro
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Zamora, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja e Leon.
Romanìa
Ła Romanìa (in rumen România) l'è un stato che se cata inte el sud-est del'Europa. Ła confina a nord-est co l'Ucraina e ła Republica de Moldavia, a ovest col'Ungheria e ła Serbia e a sud coła Bulgaria.
Zeografia
Ła gà anca un tocheto picenin del litorale del Mar Negro, in corispondensa del delta del Danubio.
Istòria
Łe rejon istoreghe che łe xe conprexe in tuto o in parte inte el so teritorio łe xe: Banato, Dobrugia, Moldavia, Transilvania e Vałacia.
Divixion aminitrative
Ła Romanìa l'è divixa in 41 distreti (județe): miniatura|centro|Sudivixion de ła Romanìa
e inte el munisipio de Bucarest.
Partecipasion a organixasion sovrastatatałi
Ła Romanìa l'è entrà ufiçialmente a far parte del'Union Europea el 1° de genaro 2007.
Oxana
l'è un comun inte la provincia de Trento chel fa parte de la rejon Trentin-Alto Àdexe.
Pfastatt
Pfastatt el xe on comun de  9 579 abitanti del departemento de Alto Reno che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Piaggio
Piaggio & C. el ze un produtor itałian de veicołi a do rode a motore e veicołi comersiałi. Fondà cuała azienda - inte'l 1884 e controłà da l'holding industriałe IMMSI S.p.A. che ła ze cuotà so ła Borsa Itałiana.
Piaggio & C. ła òpara inte'l setor scooter, moto e siclomotori utiłizando łe marche (marchi) Piaggio, Gilera, Aprilia e Moto Guzzi, Derbi; el ze ativo anca inte'l trasporto łeziero a tre e cuatro rode. El detien anca ulteriore marche stòreghe cofà Laverda.
Ła sosietà ła ze cuotà a ła Borsa vałori de Miłan inte l'ìndaze FTSE Italia Mid Cap.
Łe orizene
El primo nucleo de atività de ła Socetà Piaggio ła ze łigada a ła łaorasion de'l łenjo el 5 de setenbre 1882 el cavalièr Enrico Piaggio, inprenditor titołar de na segarìa par łenjan, el cronpava un teren a Sestri Ponente par inpiantarve un depozito de łenjan che in pochi ani el se trasformarà in t'una botega de artisti remeseri che łaora l'ebano e remeseri. So fiòło Rinaldo inte'l 1884 el fondava ał Sosietà Rinaldo Piaggio, produtora de aredamento navałe, da inìsio sècoło, anca de carose feroviarie, ocupandose a l'inisio de aredamento navałe, e indrìoman de produsion metalmecàneghe e feroviarie.
Inte'l 1915 l'azienda ła acuizise łe Ofisine Aeronauteghe Francesco Oneto de Piza, za Sosietà Aviasion Fratelli Antoni.
I stabiłimenti de l'azienda i venjiva utiłizài inte'l parìodo tra łe do guere mondiałe par ła produsion de rodabiłi feroviari, ma inte'l isteso parìodo A se jera invià anca ła produsion revardante el setor dei aeroplani, setore che ancò el vien zviłupà traverso ła Piaggio Aero Industries. Daspò ła Prima guera mondiałe, A se asiste a ła trasformasion da economia bełica a economia de paze. Inte i primi ani vinti Piaggio costruise el tren reałe e alguni ełetrodomestisi revołusionari sia da'l ponto de vista de'l design che de'l dòparo. Par segurarse de łe maestranse anca inte'l setor aeronaùtego, pròpio in chełi ani A vien acuistà l'intièro stabiłimento Bonmartini de Roma, par ła produsion de'l monoplano da caza Piaggio P.2 i el cuadrimotor Piaggio P.108, únego bonbardier cuadrimotor ad èsar inpiegà da ła Regia Aeronautica durante ła segonda guera mondiałe.
Inte'l 1924 A vien acuistà, a Pontedera, el stabiłimento de ła CMN, Costrusion Mecaneghe Nasionałi; inte'l 1926 Rinaldo el fonda ła SANA, Sosietà Anonema Navegasion Aerea, prima conpanjia itałiana par el trasporto aereo de pasezieri. El capitałe sosiałe el pasa da 15 a 30 miłion de łire inte'l 1930 par po' całar a 10 inte'l 1932: ła crésita inisiałe ła subise suito na frenada dovùa a ła sciopada de ła Granda depresion. Giovanni Gabrieli, Giovanni Casiraghi, Corradino D'Ascanio i ze alguni dei nomi che a l'època i łaora par l'axienda: 'sto ùltemo el ga prozetà el DAT 3, el primo ełicotero de ła storia efetivamente manuvrà da l'omo e co èłiche montàe so zonto cardànego.
Inte'l 1938 A more Rinaldo Piaggio: i só fiòłi i se divide responsabiłità e conpetense, ad Armando ghe va i stabiłimenti łiguri (a Finale Ligure e Sestri) e a Enrico Piaggio cuełi toscani (a Pontedera e a Pisa). Inte i ani del Fasismo A vien costruìi autocari, autobus, tełefèreghe, remurci, funicołari, seramenti in ałuminio. I ze i ani de'l cołoniałizmo itałian: serti insediamenti produtivi i vien ad Addis Abeba e Gura, in Etiopia, par łe reparasion e costrusion aeronaùteghe inte łe Ofisine Mecàneghe Afrega Orientałe (OMAO).
Berchida
Berchida (Belchidda in sardegnoło, Bilchidda in galurexe) el xe on comune de 2 941 abitanti inte ła provincia de Sasari.
Piaggio
Łe orizene
Durante ła Segonda guera mondiałe un mucio de stabiłimenti vien desfai. Armando Piaggio reciapa łe fiła del setor aeronautego e el repristino dei inpianti par l'aredamento navałe e feroviario. Vien sviłupai el Piaggio P.148 e el Piaggio P.149.
A guera finìa, inte el 1945, inisia łe operasion de ricostrusion dei stabiłimenti de Pontedera e se zviłupa i protòtipi de Vespa.
Ła Vespa
miniatura|left|Piaggio Vespa Ła storia de ła Piaggio ła ga donca na svolta inte'l dopoguera, cuando, el 23 de apriłe 1946, so projeto de'l steso D'Ascanio, vien brevetada na motocicleta el cui nome deventarà scuazi sinonemo de "Piaggio": ła Vespa (va recordà che el modeło el jera stà presedesto da un protòtipo, drìoman mìa comersiałizà, denomenà "Paperino", projetà inte'l 1944 a Biella, overosìpia inte'l parìodo inte'l cuało i machinari industriałi i zera stai trasferìi da'l stabiłimentp de Pontedera in Piemonte a cauza dei bonbardamenti anglo-statunitensi).
El primo projeto par 'sta motocicleta el ze stà produzesto a Pontedera inte'l 1946: el ze un mezo co trazmision sensa caene, co'l canbio so'l manubrio e na caroseria in grao de protezar el guidator. El nome “Vespa” l'è stà conià da'l steso Enrico Piaggio el cuało davanti al protòtipo de'l novo mezo el ga esclamà: “El par na brèspa!” par ła somejansa co l'omonemo inseto grasie a ła parte sentrałe asé anpia, ła “vita” streta e par el ruzor de'l motor. Enrico Piaggio ghe n'a metesto in produsion 2,500.
Ła nasita de ła Vespa ła senja ła concluzion dei projeti e łe produsion aeronaùteghe. El novo scooter el ze stà prezentà el 29 de marso 1946 a Roma a'l sircoło de'l golf a'l zenarałe Stone, cao de łe forse ałeàe in Itałia. Łe reasion de ła stanpa łe zera stàe descordanti: par alguni ła jera un “trabìcoło” co scarse capasità de potensa e de afidabiłità, par altri ła zera un mezoi de trasporto inovativo co ełementi de zeniałità inzenjerìstega. Soło a partìndo da'l 1948, co l'usìda de ła Vespa 125, el veicoło el ga rejistrà un suceso de pùblego: inte'l 1953 A ze stà costruìe 171,200 Vespe, inte'l 1956 se festeja el milionezemo ezenplar, inte'l 1960 A vien fora ła do milionezema Vespa, inte'l 1970 se riva a cuatro miłion e inte'l 1988 A venjarà ciapà el traguàrdo de ła dieze milionezema. Ad ancò, łe Vespe produzeste a partir da'l 1946 łe sorpasa i sèdaze miłion de unidà.
El riaseto e l'evołusion in Grupo
Inte'l 1963 A se inaugura a Pune el primo stabiłimento indian de Vespa.
Inte'l 1964 łe do divizion (aeronaùtega e motosiclìstega) łe deventa a tuti i efeti do aziende independenti; ła divizion aeronaùtega ła ciapa el nome de IAM Rinaldo Piaggio, che deventarà drìoman Piaggio Aero Industries.
Daspò ła morte de Enrico Piaggio, avenjesta inte'l 1965, l'azienda ła pasa soto el contròło dei Agnelli. Na faze senjà da l'acuisto de ła Gilera inte'l 1969 e da l'anpliamento de ła gama: A ze i ani de'l Ciao (1967) de'l Bravo, de'l Boxer, de'l Si, de'l Grillo.
El 4 de novenbre 1966 ła ze na data dołoroza par ła storia de Pontedera e par el stabiłimento Piaggio: el fiume Era el sima provocando el zlavajo de tuta ła sità. In cuełe ore un mucio de operai, dirizenti e abitanti de Pontedera i se mobiłita par defénder ła fàbrega e par łimitar el pì posìbiłe i dani. 'Sta granda sołidarietà de operai e sitadini ła stada tałe che in pochi dì ga consentìo ła ripreza de l'atività inte'l stabiłimento. I dani calcołài, parò, i amontava a sìrca 2 miłiardi de l'època.
Inte'l 1973 Piaggio el scominsia el studio de un siclomotor ełètrego ciamà "Eco Electron", e do ani dopo A vien reałizà el primo protòtipo de Ape ełètrego. Inte i ani setanta, inazonta, A se asiste a ła creasion de novi projeti inte'l segmento dei scooter e dei motocari: inte' 1977 nase ła Piaggio Vespa PX, inte'l 1980 vien acuizìa ła marca de biciclete pì antiga de'l mondo F.I.V. Edoardo Bianchi che ła restarà par tanti ani indrento a'l grupo. Inte'l 1989 nase Sfera, el primo scooter co tełàro in tubi de asiaro e carosaria in plàstega.
Inte'l 1993 el stabiłimento Gilera de Arcore el vien serà e parte de ła produsion spostada a Pontedera, indove sèita ła projetasion e l'asenblagio dei novi prodoti de ła marca miłaneze.
Dai ani '90 A vien produzesti i scooter Zip (1992), Hexagon (1994), Liberty (1995), X9 (2000), Beverly (2001).
Drìoman a ła desconparsa de Giovanni Alberto Agnelli, el grupo el invia ła muansa del pròpio seto propietario: inte'l 1999 el contròło el pasa a'l grupo finansiario Morgan Grenfell Private Equity, e senpre inte'l steso ano verze a Baramati el stabiłimento par ła produsion in India de'l tre rode Apé; inte'l 2001 A vien acuizìo el contròło de Derbi; inte'l 2003 ła sosietà ła pasa soto el contròło de ła holding industriałe Immsi S.p.A. de Roberto Colaninno, cuotada a ła Borsa de Miłan.
Inte'l 2005, Vertùra de na fàbrega a Foshan in Sina, par ła produsion de scooter in cołaborasion co l'industriałe Zongshen
Inte'l 2006 ła acuizise l'azienda veneta Aprilia a ła cuała tra l'altro fazeva cao altre marche stòreghe cofà Moto Laverda e Moto Guzzi.
miniatura|sinistra|Piaggio MP3.
Ła cuotasion in Borsa e i ani recenti
Inte'l 2006 ła sosietà Piaggio & C. vien cuotada in Borsa.
Tra łe novità de mazor spico introduzeste inte i ùltemi ani (2009) ze da sitàr el Piaggio MP3, scooter partegołar a tre ròde, do davanti e n'altra dadrìo.
Inte'l 2007 A ze stà anca prezentà a ła stanpa un protòtipo de scooter ibrido, dotà de motor tèrmego e motor ełètrego, ła cui mesa in produsion ła jera stà indegà par l'ano drìo. Inte'l steso ano el Grupo el riva ofisialmente in Vietnam.
Inte'l 2012 Vespa debuta inte'l marcà indiàn e vien inagurà un novo stabiłiménto motori inte'l distreto industriałe visin de Hanoi; inte'l 2013 verze a Pasadena (California, USA) il PADC - Piaggio Advanced Design Center.
Inte'l zunjo de'l 2014 inazonta 10,000 Vespa (e rełativi vespisti) i riva a Mantoa in raprezentansa de 132 Vespa Club da 32 diverse nasion par sełebrar i Vespa World Days. El ze el pì grando raduno de ła storia de Vespa.
Bozzole
el xe un comun inte la provincia de Ałesandria chel fa parte de la rejon Piemonte
Piaggio
Ła cuotasion in Borsa e i ani recenti
So'l fenir de'l 2015 nase ła Piaggio Fast Forward (PFF), sentrà so l'inovasion e un novo modo de far rerserca. Presiedùa da Colaninno, ga sede a Cambridge (Massachusetts, Stati Unii); inte l'advisory board Nicholas Negroponte, Dong Brent e Jeff Linnell de Google, fondador de Bot & Dolly.
Dati econòmeghi
Inte'l 2018 i recàvi i ga tocà 1,38 miłiardi de € co na crésita del 4,3% a canbi variabiłi e de l'8,2% a canbi costanti. El màrzene oparadivo łordo el ze cresùo a 201 miłion, in aumento de'l 4,9%.
Inte'l 2019 i recàvi i ga tocà 1,52 miłiardi de € co un aumento de'l 9,5% a canbi variabiłi e del 7,2% a canbi costanti. El màrzene oparadivo łordo el ze cresùo a 227,8 miłion, in aumento de'l 12,9%.
Inpenji spordivi
Co l'auzilio dei reparti corse Aprilia, Derbi e Gilera ła partesipa, suportando vari team in varie categorie, sia al Motomondiałe che al Canpionato mondiałe Superbike.
Traverso ła Gilera, el grupo Piaggio el ga anca partesipà ad algune edision de ła Parigi Dakar co ła RC 600.
"Projeto culturałe" Piaggio
El “projeto culturałe” promovesto da ła Piaggio el ga come fin ła recostrusion e ła vałorizasion de ła storia de l'azienda e el se conpone de na triade: ła Fondasion Piaggio, L'Archivio stòrego e'l Muzeo Piaggio. Inte'l 2003 el Muzeo e L'Archivio ze stà riconosui come Mejo Muzeo e Archivio d'Inpreza in Italia inte l'edision Premio Inpreza e Cultura.
Produsion
Drioman un ełenco dei prodoti de ponta del Grupo Piaggio inte el corso dei ani.
Veicołi a do rode Veicołi a tre rode Veicołi comerciałi Motori aeronautici (1920-1950) Automotrici feroviarie (1920-1950)
Richeville
Richeville el xe on comun de   272 abitanti del departemento de Eure che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Champillet
Champillet el xe on comun de   153 abitanti del departemento de Indre che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Plumaudan
Plumaudan el xe on comun de 1 288 abitanti del departemento de Côtes-d'Armor che el fa parte del rejon Bretagna in Fransa.
Acireale
el xe un comun inte la provincia de Catania chel fa parte de la rejon Siciłia
Lhéraule
Lhéraule el xe on comun de   189 abitanti del departemento de Oise che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Testicoło
__HIDDENCAT__
Al testicolo al fa parte del aparato genital maschil de quasi tuti i animai e al representa la gonade maschil. Al ze an organo pari (ghe n'è doi) e 'te i mamiferi Euteri al ze inte del scroto, sa specie de "sachet" sot al casso. Al ga la funsion principal de far i spermatozoi (la part pì inportante de la sbora) e serti ormoni intrà i quai al testosterone.
Anatomia umana
thumb|right|250px|Sesion trasversa de la part sinistra del [[scroto e del cojon sinistro, trata dal libro de anatomia Gray's Anatomy.]] I testicoli i ze de sagoma oval, i mesura 5 sentimetri circa de longhesa, 3 sentimetri circa de larghesa e 3 sentimetri circa trasversalmente.
Al peso dei testicoli de un adulto al ze de circa 30 grami par un, anca se un dei doi al pol esser an stciantenin pì grando e pì pesante de quelaltro, e in genere na s-cianta pì bass. Al motivo de sto tanto no el ze segur, ma la podaree esser quela de inpedirghe a i cojoi te tocarse.
I testicoli i ga do funsion: la produsion dei spermatozoi dal momento de la pubertà infin a la mort, e la produsion dei ormoni sessuai maschili ciamadi androgeni, dei quai al testosterone al ze al pì inportante.
La produsion dei ormoni da parte dei testicoli la ze evidente infin da la nasita, ma la aumenta enormemente dintorn de la pubertà e la se mancen a alt livel par tuta la età adulta infin a manifestar an calo durante i ultimi ani de vita. La produsion dei spermatozoi no la scominsia infin a la pubertà, anca se la segue al model de la produsion de ormoni calando in età avansada. I spermatozoi i gnen prodoti inte ogni cojon in struture speciai ciamade tubuli seminiferi in particolar da le celule del Sertoli. Sti tubet i ze al centro de ogni cojon e i ze colegadi co na serie de condoti che i convoglia la sbora a altri inportanti organi e, a la fin, fora dal casso, se sto tanto al ze domandà.
Eyjeaux
Eyjeaux el xe on comun de  1 321 abitanti del departemento de Haute-Vienne che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Testicoło
Anatomia umana
Al medesimo ravesinament dei testicoli al corpo se el ga 'te i momenti de paura, rabia o quando che al on al ga fret. Te un sto modo, naturalmente, al corpo al proteje sto mecanismo delicato e vulnerabile. I cojoi i pende dal corpo par poder star a la tenperatura an pel pì bassa che ze domandada par la produsion de la sbora. Quando che la stajon la ze tanto calda o durante an bagno tiepido i ze pì bassi del solito, distante dal corpo e dal so calor; al incontrario, 'te la stajon freda, i se ravesina al calt del corpo par mancener na tenperatura otimal. Se i gnen cenesti a la tenperatura corporea no i ze pì in grado de far spermatozoi e al on al gnen sterile. Quando che i muscoi del on i se tira, par esenpio quando che al se parecia a na fuga o a na agresion opur pena prim de la ejaculasion, an insieme de muscoi inte el scroto al pende i cojoi insù: sti qua i ze la fassa cremasterica, la fassa spermàtega interna e la fassa spermàtega esterna.
Appy
Appy el xe on comun de   25 abitanti del departemento de Ariège che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Brabante Setentrionałe
__HIDDENCAT__
ła xe una de łe 12 provinse dei Paexi Basi.
Neusiedl am See
ła xe na sità del Distreto de Neusiedl am See che el fa parte del stato de Burgenland in Austria
Routier
Routier el xe on comun de   248 abitanti del departemento de Aude che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Cesar Romero
__HIDDENCAT__
Lauresses
Lauresses el xe on comun de   263 abitanti del departemento de Lot che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Monastièr Dhammavihāra
El monastièr Dhammavihāra el ze un monastièr budista theravāda in Jilotepec, Veracruz.
Cesar Romero
Cesar Julio Romero, Jr. (New York, 15 de febraro 1907 – California, 1° de genaro 1994) el xe sta on ator, diretor sinematogràfego e produtor merican.
Subligny (Yonne)
Subligny el xe on comun de   510 abitanti del departemento de Yonne che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Alberite de San Juan
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Saragosa, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Aragona.
Tula
Tula (in sardo: Tùla) el xe un comun italian de 1 569 abitanti. El xe in provincia de Sasari inte ła region Sardegna e el se estende so na area de 66,19 km². L'abità el xe situà a 275 metri s.l.m.
Cuzy
Cuzy el xe on comun de   119 abitanti del departemento de Saône-et-Loire che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Tamnay-en-Bazois
Tamnay-en-Bazois el xe on comun de   167 abitanti del departemento de Nièvre che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Mant
Mant el xe on comun de   271 abitanti del departemento de Landes che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Wavrans-sur-Ternoise
Wavrans-sur-Ternoise el xe on comun de   201 abitanti del departemento de Paso de Calè che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Sainte-Marie (Hautes-Pyrénées)
Sainte-Marie el xe on comun de   65 abitanti del departemento de Hautes-Pyrénées che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Liesse-Notre-Dame
Liesse-Notre-Dame el xe on comun de  1 298 abitanti del departemento de Aisne che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Charette
Charette el xe on comun de   459 abitanti del departemento de Isère che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Giacinto Trevisonno
Giacinto Trevisonno (Rejo Całabria, 24 de novenbre 1907 – Roma, 6 de Majo del 1984) el ze sta on pułìtego italian.