cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rottier
Rottier el xe on comun de   21 abitanti del departemento de Drôme che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Interjesion
Na interjesion ła xe cheła parte del discorso che ła esplega on emosion del parlante, in manjiera direta. Inte ła lengua scrivesta, xeneregamente, ła xe seguia da on ponto esclamadivo par far rivare al interłocudore ła rapidità e el tono de l'espresion.
Tipołoxia
Le interjesion łe se soradivide in tre tipołoxie:
Hézecques
Hézecques el xe on comun de   122 abitanti del departemento de Paso de Calè che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Tinajo
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Las Palmas, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Ìxołe Canàrie.
La Basse-Vaivre
La Basse-Vaivre el xe on comun de   37 abitanti del departemento de Haute-Saône che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Isle-Aubigny
Isle-Aubigny el xe on comun de   179 abitanti del departemento de Aube che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Calcinaia
Calcinaia el xe on comune de 9 366 abitanti inte ła provincia de Pixa.
Chailland
Chailland el xe on comun de 1 171 abitanti del departemento de Mayenne che el fa parte del rejon Pays de la Loire in Fransa.
Lesina (Italia)
el xe on comun inte la provincia de Foxa chel fa parte de la rejon Puja
Le Teich
Le Teich el xe on comun de  7 906 abitanti del departemento de Xironda che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Quintigny
Quintigny el xe on comun de   248 abitanti del departemento de Jura che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Sorgà
Sorgà el xe un comune de 2978 abitanti inte ła provincia de Verona.
Les Cent-Acres
Les Cent-Acres el xe on comun de   64 abitanti del departemento de Seine-Maritime che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Sainte-Féréole
Sainte-Féréole el xe on comun de  1 941 abitanti del departemento de Corrèze che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Alland'Huy-et-Sausseuil
Alland'Huy-et-Sausseuil el xe on comun de   245 abitanti del departemento de Ardennes che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Saint-Chamassy
Saint-Chamassy el xe on comun de   514 abitanti del departemento de Dordogna che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Beaumont-en-Véron
Beaumont-en-Véron el xe on comun de  2 699 abitanti del departemento de Indre-et-Loire che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.
Samouillan
Samouillan el xe on comun de   124 abitanti del departemento de Alta Garona che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
1371
El 1371 (MCCCLXXI en numeri romani) el xe un an del XIV secoło.
Ginestar
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Tarragona, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Catełogna.
Algarra
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cuenca, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja-La Mància.
Rio de Janeiro (stato)
Rio de Saneiro (en portoghexe Rio de Janeiro, IPA [ˈʁi.u dʒi ʒɐˈnejɾu] e [ˈʁi.u dɨ ʒɐˈnɐjɾu]) el xe un stato de el Braxil sudoriental. El confina a ovest co el stato de San Poło, a nordovest co cheło de Minax Serais, a nordest co cheło de Espirito Santo. A est el xe bagnà a sudest da el Osèano Atlàntego sudosidental.
Zeografia fixega
El xe costituio na streta simaxa łongo ła costa oriental, e a ovest da łe alture de ła Sera do Mar e de ła Sera da Mantiqueira, separae da ła vałe de el Rio Paraiba do Sul, navigàbiłe par bona parte.
El ga clima che pasa da ecuatorial łongo ła costa (par Köppen-Geiger A) a tropical de altitudine (Cfa e Cfb'' a el interno.
Zeografia umana
Ła sità pì inportante ła xe ła cavedal Rio de Saneiro, altre sità de ła istesa area metropułitana (São Gonçalo, Duque de Caxias, Nova Iguaçu).
Economia
Ghe xe industrie ałimentari, tesiłi, chimeghe e siderurgheghe.
Ła economia ła se fonda so łi servisi. Łi pì inportanti łi xe łe tełecomunicasion, el audiovixivo, łe tecnołozie informateghe, el turixmo, łe asicurasion e el comercio.
El esporta petrołio grexo, e semiłavorai de fero.
Léster Rodríguez
thumb|Léster Rodríguez
Léster Yomar Rodríguez Herrera (Barinas, 29 marzo 1952) xe un ingegnere, accademico e połitego venesuełano, attuale sindaco de Mérida (Venesueła). Eleto con el COPEI, xe tra li candidati ale proxime elession a Governator delo Stato Mérida (2012), nonché retor emerito dell'Università dele Ande.
Vietnam del Nord
El Vietnam del nord (Repùblega Democràtega del Vietnam, in vietnamita: Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa) el zera un stato piasà inte ła parte nord del Vietnam fondà a ła fin de ła seconda guera mondiałe. Inte el 1975, A ła fine de ła guera del Vietnam se zera stai boni de unifegare tuto el paeze. Finmente a ła so morte, inte el 1969 el presidente de ła Repùblega Democràtega del Vietnam el ze sta Ho Chi Minh.
Istòria
Ła Repùblega Democràtega del Vietnam ła zera stada proclamada da Ho Chi Minh a Hanoi el 2 de setenbre 1945 co un goerno provizòrio. Sta cuà ła vegnea reconosesta da ła Repùblega Popołare Cineze e da l'Union Soviètega inte el 1950. Inte el 1954, dopo de ła sconfizesta dei fransezi da parte dei Việt Minh inte ła Bataja de Dien Bien Phu e cofà consevensa de ła Conferensa de Zinevra, ła Fransa ła ghea negosià coi Việt Minh e el Vietnam el zera sta dividesto da na Zona demiłitarizada (o DMZ drio del 17° parałeło).
La Fransa ła ghea cedesto ła so autorità a ła metà nord del paeze ai Việt Minh che i ghea fondà Repùblega Democràtega del Vietnam cofà goerno definitivo. A zudìsio dei acordi de Zinevra del 1956 łe zera prevedeste de łe ełesion in anbedó łe du parti del Vietnam col fin de na nova reunifegasion. Inte el contenpo inte ła parte nord del Vietnam el zera nasesto un stato sociałista, el primo inte el Sudest Aziàtego, mentre inte ła parte sud el zera nasesto el Vietnam del sud co capitałe Saigon.
De sevente de ła divizion del paeze i zera seguii grandi èzodi de masa dal Vietnam del Nord verso del Vietnam del Sud, soratuto intrà i Catòleghi che i zera persevitai da ła pułìtega ufisałe del goerno Nordvietnamita. La sifra de ła popołasion che ła se ghea spostà ła ze de 1 milioni su na popołasion de 13 milioni.
Chalonnes-sur-Loire
Chalonnes-sur-Loire el xe on comun de  6 535 abitanti del departemento de Maine-et-Loire che el fa parte del rejon Pays de la Loire in Fransa.
Oisseau-le-Petit
Oisseau-le-Petit el xe on comun de   662 abitanti del departemento de Sarthe che el fa parte del rejon Pays de la Loire in Fransa.
Thiant
Thiant el xe on comun de  2 917 abitanti del departemento de Nord che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Monchiero
el xe un comun inte la provincia de Cuneo chel fa parte de la rejon Piemonte
Vignal
Co la parola vignal se intende an fondo de dicà a la monocoltura de la vit.
Storia
Secondo al Vecio Testament (Genesi 9:20), Noè, al ga inpiantà an vignal su el Monte Ararat, e, co el vin fat, al ga fat cioca. Quando che Mosè al ga condusest i Ebrei a Canaan, se diss che i epje assà co despiaser i vin del Egito (Numeri 20:5. Inte la so tera nova, siben, i ga catà tanti vignai. In età romana Columella al ga scrit fior de parole par contar come che gnea coltivà la vit. Tante de le so proposision le ze oncora valide.
I vignai europei i ze stati inpiantadi co diverse qualità de Vitis vinifera vinifera', ma, su el fenir del XIX secolo quasi tute le sort le ze state eliminade da la Fillossera, an afide che in qualche modo al era migrà in Europa. Da' che le specie mericane de Vitis le era toleranti a la Filossera, la vit europea la ze stata salvada a incalmarla su selesion de incroci derivadi da i tipi Berlandieri, Riparia e Rupestris, che i fa part de la sotspecie Vitis vinifera lambrusca.
Forme de alevamento
A seconda del sistema de alevamento de la vit doperà, i vignai i se divide in
Mours
Mours el xe on comun de  1 609 abitanti del departemento de Val-d'Oise che el fa parte del rejon Île-de-France in Fransa.
Urville (Vosges)
Urville el xe on comun de   57 abitanti del departemento de Vosges che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Tuineje
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Las Palmas, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Ìxołe Canàrie.
Monica Bellucci
__HIDDENCAT__
right|200 px|thumb|Monica Bellucci Monica Anna Maria Bellucci (Sità de Casteło, 30 de setenbre 1964), ła ze na atora sinematogràfega e modèła itałiana.
Biografia
Nasesta a Selci Lama, in provinsia de Perugia, da Pasquale Bellucci e Brunella Briganti, ła ze visùa a Lama frasion de San Giustino, fìn a'l trasferimento in Fransa. Ła gà tacà a łaorar cofà modèła par pagarse i studi a ła facoltà de giurisprudensa de l'Università dei studi de Perugia anca se ła zbandona presto par dedicarse del tuto a ła paseréła.
right|200 px|thumb
Moda
Inte'l 1988 ła riva a Miłan, indove ła desfiła so łe pì inportanti pasaréłe soto contrato co l'Elite Model Management. L'ano drìo ła deventa famoza a Parize e anca a New York. Inte'l 1997 ła ze imortałà da Richard Avedon intet'l Całendario Pirelli. Ła gà pozà par el całendario sexy de ła rivista Max (1999), fotografàda da Fabrizio Ferri e l'ano drìoman ła ze ła protagonista de'l całendario sexy de GQ.
Da'l 2008 el stiłista John Galliano co'l make-up artist Tyen el ła ga vołesta cofà testimonial de'l roséto Rouge Dior (pa'l cuało l'atora ła ze tut'ora testimonial), uno dei cavałi de bataja de ła maison franseze Dior inte'l canpo de'l maquillage. Testimonial par Dior anca par ła łinea de borse e asesòri, inte'l 2010 ła gà vestìo i pani de na moderna Eva par el spot del stra famozo profùmo Hypnotic Poison. Inte'l 2010 l'atrice ła vien confermà da Martini e da Dolce&Gabbana come protagonista de un novo spot tv (da l'atmosfera felliniana) par el zlanso de'l novo aperitivo Martini Gold, nasùo da ła cołaborasion tra i do stiłisti e el brand de bevande.
Sìnema
left|200 px|thumb|Monica Bellucci fotografà al [[Festival de Cannes inte el 2002]]
Daspò l'espariensa a l'èstaro, ła torna in Itałia dove ła zee infrà i protagonisti de Ricordati di me de Gabriele Muccino, roło grasie a'l cuało ła reseve na nomination ai David di Donatello e ła vinse un nastro d'arzento. Inte'l 2005 ła ze na teribiłe striga, direta da Terry Gilliam, inte I fratelli Grimm e l'incantevole strega e Daniela, na prostituta itałiana inte'l film Par sesso o par amore? de Bertrand Blier.
Inte'l 2006 Paolo Virzì el ghe ofre el roło de na baronesa goderecia e sinpàtega, roło dove ła rimarca co ganga el só acento unbro, inte'l film N (Io e Napoleone), verzendo ła prima edision de'l Festival de'l Sinema de Roma. Inte'l 2007 ła ze na fasinante fizioterapeuta che ła ghe fa pèrder ła testa a'l parsonazo intarpetà da Riccardo Scamarcio in Eros, primo epizodio de'l film Manuale d'amore 2 - Capitoli successivi de Giovanni Veronesi. El rezista franseze Alain Corneau ła vołe invese bionda inte'l film noir Le Deuxième souffle, dove ła resita a'l fianco de Daniel Auteuil.
Inte'l 2008 ła ghe partesipa a'l Festival de Cannes co el film itałian fora concorso de Marco Tullio Giordana Sanguepazzo, ndove che ła veste i pani de Luisa Ferida, Inte'l 2008 ła partesipa a'l Festival de Cannes co el film itałian fora concorso de Marco Tullio Giordana Sanguepazzo, ndove ła veste i pani de Luisa Ferida, ła diva małedeta de l'era fasìsta, muger de Osvaldo Valenti. El steso ano ła verze ła tersa edision de'l Festival de'l Sinema de Roma, prezentandose co el film L'uomo che ama de Maria Sole Tognazzi.
Inte'l Marso 2009 A ghe vien conferìo el World Actress Award durando ła sarimonia dei Women's World Awards, che ła se ga dezvolzesta a Vienna. A'l festival di Berlino de'l 2009 A vien prezentà The Private Lives of Pippa Lee de Rebecca Miller, dove ła resita co grandi nomi de'l sinema intarnasionałe tra cui Robin Wright Penn, Winona Ryder e Keanu Reeves. Inte'l steso ano ła prezenta a'l festival di Cannes el film fora concorso Ne te retourne pas direto da Marina De Van, film che'l vede ła partesipasion de n'altra icona de'l sinema franseze Sophie Marceau.
El 27 setenbre 2009 ła ze intrà i firmadari de l'apeło revolto ai podéri zvisari par el rełaso de'l rezista Roman Polanski, detenjùo in ateza de èsar istradà inte i Stati Unìi. A ła cuarta edision de'l Festival de'l Sinema de Roma ła veste i pani de Tosca, co Andrea Bocelli, inte'l curtometragio firmà da Franco Zeffirelli, Omaggio a Roma, vołesto fiso da'l comun de Roma par promóver l'imàzene de ła cavedàl inte'l mondo. Inte i film I fratelli Grimm e l'incantevole strega e Par sesso o par amore? ła ze stà dopià da Irene Di Valmo.
Ła parla l'itałian, el franseze e l'ingleze. Inte ła Passion di Cristo ła ga par zonta resità in aramàego.
Vita privàda
El 3 agosto 1999 ła ga spozà l'ator franseze Vincent Cassel, conosùo inte'l 1996 so'l set de'l film L'appartamento, co'l cuało ła ga resità oncora in altri film. Da'l marìo ła ga avùdo do fìe, Deva nasùa el 12 setenbre 2004 e Léonie, nasùa el 20 magio 2010. Ła se gà declarà anjòstega.
1372
El 1372 (MCCCLXXII en numeri romani) el xe on an del XIV secoło.
Tanoni
I tanoni o baùxi o fruti del diavoło o łigabosco (nome sientifego Tamus communis) xe na pianta ranpegante de ła fameja de łe Dioscoreaceae. Sta pianta ła se ranpega su pai bar e i albari e in primavera ła buta fora picołe perle rose (no magnarle: łe xe tosiche). Se tira su invese i buti, ke par i turioni dei spàraxi, ke se pol metare soto axedo o farghe insieme un rixoto o magnarli coti. I se pol anca cuxinare co aqua de bojo prima, e dopo i se pol desfrizare coł'ojo o metarli 'ntełe fortaje. thumb|left|Perle de tanoni
Difusion
I tanoni i se trova in Europa, Nord Africa e Axia ocidentałe.
Habitat
I tanoni crese dal łiveło del mare a ła montagna.
Sostanse drento i tanoni
thumb|left|Foje e perle de tanoni I tanoni ga drento:
Saint-Michel-de-Montjoie
Saint-Michel-de-Montjoie el xe on comun de 314 abitanti del departemento de Manche che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Inchy-en-Artois
Inchy-en-Artois el xe on comun de   624 abitanti del departemento de Paso de Calè che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Roussas
Roussas el xe on comun de   365 abitanti del departemento de Drôme che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Le Theil
Le Theil el xe on comun de 404 abitanti del departemento de Allier che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Lucera
el xe un comun inte la provincia de Foxa chel fa parte de la rejon Puja
Sainte-Colome
Sainte-Colome el xe on comun de 356 abitanti del departemento de Pyrénées-Atlantiques che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
La Bruyère
La Bruyère el xe on comun de   218 abitanti del departemento de Haute-Saône che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Sana
Sana el xe on comun de   258 abitanti del departemento de Alta Garona che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Sainte-Marie-Lapanouze
Sainte-Marie-Lapanouze el xe on comun de   59 abitanti del departemento de Corrèze che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Sonthonnax-la-Montagne
Sonthonnax-la-Montagne el xe on comun de 312 abitanti del departemento de Ain che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Le Temple
Le Temple el xe on comun de   615 abitanti del departemento de Xironda che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Le Lindois
Le Lindois el xe on comun de   345 abitanti del departemento de Charente che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Amagne
Amagne el xe on comun de 725 abitanti del departemento de Ardennes che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Mondovì
el xe un comun inte la provincia de Cuneo chel fa parte de la rejon Piemonte
Saint-Crépin-d'Auberoche
Saint-Crépin-d'Auberoche el xe on comun de   356 abitanti del departemento de Dordogna che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Les Grandes-Ventes
Les Grandes-Ventes el xe on comun de  1 821 abitanti del departemento de Seine-Maritime che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Chambellay
Chambellay el xe on comun de   403 abitanti del departemento de Maine-et-Loire che el fa parte del rejon Pays de la Loire in Fransa.
Lisle-en-Barrois
Lisle-en-Barrois el xe on comun de   35 abitanti del departemento de Meuse che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Chions
Chions (Cjons in furlan) el xe on comune de 4522 abitanti de ła provincia de Pordenon.
Carlo Goldoni
__HIDDENCAT__
thumb|Monumento a Carlo Goldoni, Campo San Bartolomeo Venezia di Antonio Dal Zotto|sinistra Carlo Osvaldo Goldoni (25 de febraro 1707 - 6 de febraro 1793) el xe stà un dramaturgo, scritor e avocato vèneto, e on dei pì grandi dramaturghi europei de senpre. El scrìvea soratuto in łéngua vèneta, ma el ga fato uxo anca del francexe e del tałian.
En serte so ópare el ga utiłizà on mucio i personaji de ła Comedia De l'Arte, ła cuał ła ga dominà ła sena in chel tenpo (come Il servitore di due padroni co Arlechin e Brighela); parò in generałe el ga reasionà contro sto stiłe, pa dar special rełevanxa a ła descrision dei personaji e łe çircostanxe che łe roda torno la asion.
Grand-Auverné
Grand-Auverné el xe on comun de   768 abitanti del departemento de Loire-Atlantique che el fa parte del rejon Pays de la Loire in Fransa.
Carlo Goldoni
El mejo de łe so ópare in łéngua italiana łe xe: El Cafè (del 1750), Ła locandiera e El ventajo.
Le Poiré-sur-Vie
Le Poiré-sur-Vie el xe on comun de 8 509 abitanti del departemento de Vandia che el fa parte del rejon Pays de la Loire in Fransa.
Tías
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Las Palmas, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Ìxołe Canàrie.
Carlo Goldoni
Ópare in venessian
Goldoni gà scrito numeroxe e famoxe ópare anca in lengua vèneta, cui riportemo łe pì inportanti.
I rusteghi
Comedia in łéngua vèneta, ła xe stà rapresentà pà ła prima olta a Venesia al teatro San Luca verso ła fin del carnevałe del 1760 e publicà inte ło steso ano. Raprexenta el picenin e sereno mondo borghexe conposto da quatro veci rusteghi, ostiłi al prexente e ligài a i antighi vałori del mondo mercantiłe. In contrapoxision, un grupo de done e de xovani che i sente el riciamo del prexente, de ła xoia de vivare e de ła fełisità, raprexentà dal carnevałe. Tuto xe xùga sol conflito generasionałe, che vede el trionfo dei xovani.
Sior Todero brontolon
Comedia in tre ati in łéngua vèneta raprexentà pà ła prima olta al teatro San Luca. Ła comedia xe contraposta da un vecio pitosto brontołon (come sugerisce el titoło) che vołe a tuti i costi far el paron de caxa e savér tuto de tuti (grasie al so servo Gregorio), e da un matrimonio (nò fasiłe da portar a termine) tra Zanetta (fioła del fioło del paron) e tra un cavałiere venessian.
Una de łe ultime sere de carnovałe
Ópara pitosto autobiografega. Domenica, fiòła de Zamaria, raprexenta ła comedia riformada, xe inamorà de Anzoletto, łù contracanbia, ła spoxerà portandoseła apreso in Moscovita asieme al pare Zamaria novo spoxo de madame Gatteau, sinboło de ła comédie italienne, che gaveva insidià Anzoletto, sperando de 'verlo tuto par sé.
Manfredonia
el xe un comun inte la provincia de Foxa chel fa parte de la rejon Puja
Thiennes
Thiennes el xe on comun de   908 abitanti del departemento de Nord che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Durban-Corbières
Durban-Corbières el xe on comun de   649 abitanti del departemento de Aude che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
1373
El 1373 (MCCCLXXIII en numeri romani) el xe un an del XIV secoło.
Bot (Spagna)
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Tarragona, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Catełogna.
Kernilis
Kernilis el xe on comun de 1 453 abitanti del departemento de Finistère che el fa parte del rejon Bretagna in Fransa.
Buciegas
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cuenca, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja-La Mància.
Uxegney
Uxegney el xe on comun de  2 294 abitanti del departemento de Vosges che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Moussy (Val-d'Oise)
Moussy el xe on comun de   130 abitanti del departemento de Val-d'Oise che el fa parte del rejon Île-de-France in Fransa.
Ambly-Fleury
Ambly-Fleury el xe on comun de   134 abitanti del departemento de Ardennes che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Sainte-Engrâce
Sainte-Engrâce el xe on comun de 193 abitanti del departemento de Pyrénées-Atlantiques che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Rahon (Jura)
Rahon el xe on comun de   508 abitanti del departemento de Jura che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Monesiglio
el xe un comun inte la provincia de Cuneo chel fa parte de la rejon Piemonte
Geay
Geay el xe on comun de   747 abitanti del departemento de Charente-Maritime che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
La Chapelle-Saint-Quillain
La Chapelle-Saint-Quillain el xe on comun de   154 abitanti del departemento de Haute-Saône che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Le Tourne
Le Tourne el xe on comun de   812 abitanti del departemento de Xironda che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
1374
El 1374 (MCCCLXXIV en numeri romani) el xe on an del XIV secoło.
Les Ifs
Les Ifs el xe on comun de   75 abitanti del departemento de Seine-Maritime che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Le Tablier
Le Tablier el xe on comun de   746 abitanti del departemento de Vandia che el fa parte del rejon Pays de la Loire in Fransa.
Trichiana
Trichiana la xe na frazion del comun de Borgo Valbełuna de 4496 abitanti inte ła provincia de Bełun.
Chumillas
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cuenca, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja-La Mància.
Russange
Russange el xe on comun de  1 285 abitanti del departemento de Moselle che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Champfrémont
Champfrémont el xe on comun de   309 abitanti del departemento de Mayenne che el fa parte del rejon Pays de la Loire in Fransa.
Isle-Aumont
Isle-Aumont el xe on comun de   472 abitanti del departemento de Aube che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Mattinata
el xe un comun inte la provincia de Foxa chel fa parte de la rejon Puja
Natzwiller
Natzwiller' el xe on comun de   542 abitanti del departemento de Bas-Rhin che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Viłinpenta
Viłinpenta (2096 abitanti) el xe on comune inte ła provincia de Mantova.
Sagre e ricorense
Inte el paese a se tien ła Sagra del Risoto, che ła xe gemełà co ła Sagra de ła Volìa Cazzata (Sagra de ł'Ołiva Schisà) de Martano (Lece).
Micronasion
El tèrmano el ze nasesto inte i ani setanta del XX secoło par descrìvar łe stra-tante "entità autodeclarae" che łe nasea in cuel perìodo, in zènere de picenine dimension e de ezistensa efìmara.
Ultemamente racuante micronasion łe se ga definie cuinto mondo, probabilmente in senso połèmego in rełasion a ła conosesta scała econòmega che ła clasìfega łe nasion del mondo in primo, secondo, terso e cuarto mondo.
Caraterìsteghe
Le micronasion łe ga un nùmaro de atribusion in comun:
El pretendimento de sovranità el ga caràtare pì o manco fitìsio, talora vertamente parodìstego.
Picenini Stati ufisalmente reconosesti, sparii o oncora ezistenti, cofà el Prinsipà de Monaco e San Marin, i gnen talvolta in magnera erada ciamai micronasion, ma sti Paezi i ze propiamente denomenai microstati.
Le Vernet
Le Vernet el xe on comun de 1 941 abitanti del departemento de Allier che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Souclin
Souclin el xe on comun de 273 abitanti del departemento de Ain che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Oizé
Oizé el xe on comun de  1 323 abitanti del departemento de Sarthe che el fa parte del rejon Pays de la Loire in Fransa.
Navegadore web
__HIDDENCAT__
En informadega el "navegadore web" o web browser (o pì senplegamente browser, che in lengua inglexe significaria "sfojadore", ma inte ła so açesion informadega signifegaria "'navegadore"') el xe na aplicasion che el consente a l'utente de ver e torse da on lato documenti de ipertesto, de solito scrivesti in HTML, e ła riproduxion de file multimediałi, scrivendo sol servidor, che el xe a dispoxision so el World Wide Web (la rete global che la se poxa so internet), so na rete locałe o sol steso computer, andove el browser el xe in execusion, e da che l'altro lato łe funsionalità de client par el protocoło HTTP, che regoła el descargamento de łe risorse dai server web partendo dal so indiriso URL; Tra i browser pì doparai ghe xe: Google Chrome, Internet Explorer, Mozilla Firefox, Microsoft Edge (vegnuo fora co Windows 10), Safari, Opera e Maxthon.
Saint-Crépin-et-Carlucet
Saint-Crépin-et-Carlucet el xe on comun de   520 abitanti del departemento de Dordogna che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Navegadore web
Lista navegadori web
Baxài so Trident:  AOL Explorer Avant Enigma Maxthon NeoPlanet NetCaptor Netscape 8 Internet Explorer 7 (Internet Explorer)  Microsoft Edge iRider Smart Bro SleipnirTencent Traveler UltraBrowser
Baxài so Gecko:  AT&T Pogo Beonex Communicator Camino Conkeror DocZilla Epiphany Flock Galeon K-Meleon K-Ninja Kazehakase Madfox Minimo Mozilla Mozilla Fennec Mozilla Firefox (3)  Netscape SeaMonkey Skipstone Sleipnir Songbird Swiftfox Swiftweasel XeroBank Browser
Baxài so el WebKit:  ABrowse Arora iCab Google Chrome Epiphany Midori OmniWeb Safari Skipstone Shiira
Baxài so Presto:  Opera Nintendo DS Browser Internet Channel Opera Mobile
Baxài so Java:  HotJava Lobo Opera Mini X-Smiles
Baxài so Tasman:  Internet Explorer for Mac MSN for Mac OS X
Baxai sol modo testo:  Alynxedbrowse ELinks Emacs/W3 Links Lynx Net-Tamer w3m WebbIE
Navegadori web par tełefonin:  Blazer Deepfish Doris Mozilla Fennec Internet Browser (Nintendo 3DS)  Internet Explorer Mobile JOCA Minimo NetFront Nintendo DS & DSi Browser  Obigo Browser Opera Mobile Pixo PlayStation Portable web browser S60 web browser Skyfire ThunderHawk Samsung Internet UCWEB WinWAP  Internet Browser (Wii U)
Altri:   3B abaco Amaya Arachne AWeb Charon Dillo IBrowse Konqueror Mothra NetPositive NetSurf Oregano Tkhtml VMS Mosaic Voyager Yandex.Browser
El Masroig
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Tarragona, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Catełogna.
Saint-Nicolas-de-Pierrepont
Saint-Nicolas-de-Pierrepont el xe on comun de 306 abitanti del departemento de Manche che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Migrasion
368px|right|thumb|Migrasion de oxeli
Navegadore web
Statisteghe de uxo dei navegadori
[[Imàjine:Browser Market Map June 2015.svg|miniatura|Navegadori pì doparai par paexe segondo StatCounter (2015).
Migrasion
Le migrasion le xe dei spostamenti dei animali che i fà in manjiera regolare, periodego (de stajon), longo percorsi e destinasion presixe, e che i fa viaji anca masa grandi, dopo tornando da dove che i jera partii.
Champtocé-sur-Loire
Champtocé-sur-Loire el xe on comun de  1 868 abitanti del departemento de Maine-et-Loire che el fa parte del rejon Pays de la Loire in Fransa.
Lissey
Lissey el xe on comun de   111 abitanti del departemento de Meuse che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Migrasion
Le migrasion le xe invojade da cauxe ligae a la riprodusion (ndare in serca de un logo justo par l'acopiamento, par la gnarificasion o par l'alevamento de la prove) o pure da poco magnare e on anbiente difisile a la vita in serti periodi (ex. co riva la stajion freda inte le xone temperade).
Anca i spostamenti de le popolasion omàne, le xe drento a la difinision de migrasion, co on significà on fià difarente, in sto caxo no le xe vincolae al viajo de ritorno, come exenpio se pole considerar le migrasion dei popoli barbari come i Longobardi che i se stabilia in Italia a la fin de l'Inpero Roman d'Osidente.
Navegadore web
Statisteghe de uxo dei navegadori
{{Legend|#228B22|Google Chrome}} {{Legend|blue|Internet Explorer}} {{Legend|red|Opera}} {{Legend|orange|Mozilla Firefox}} {{Legend|#FFFF00|UC}} {{Legend|#800080|Android}}]]
Migrasion
Migrasion dei animali inte el spesifego
In xenerale, par le varie rase de animali migratrisi, i modeli migratori, anca se co on ris-cio abastansa grando, i raprexenta mecanixmi de soravivensa, che i gà fato tanta amirasion inte i esari omàni inte el corare dei secoli.
Migrasion dei anfibi
La maxor parte dei anfibi, come par exenpio le rane tenporarie, anca se le vive so la tera ferma, ogni ano le fa migrasion de masa durante la stajon de la riprodusion e speso, a segonda de la rasa, le torna inte le stese acque dei ani presedenti.
Migrasion dei inseti
Le dimension cee dei inseti, i ghe rende on fià on problema far in manjiera ativa spostamenti grandi, cusita xe, che inte le xone tenperae e in chele circunpolari, al soraxontare de la stajon pì freda, la major parte dei inseti adulti more, d'asando i ovi, larve diapauxanti o pochi individui in grado de svernare e garantir la soravivensa de la major parte de le rase. Ma alguni inseti, pesalmente quei co le ale e de dimension pì grande, le xe in grado de far grande distanse: a exenpio le cavalete, che, co el magnar el njien mancando andove che i sta, i se raduna in grandi sami (algune volte grandisimi) e i cuerxe grandi distanse a la riserca de nove xone da colonixare.
Migrasion dei retili
Le gajandre marine le fa spostamenti pì o manco grandi par ndar so le spaje andove che le farà i ovi, spiaje andove lore le xe nate. Infati, la roba che pì l'asa inpapinai, xe che le ricorda de presixo la rota par soraxonxare el logo andove che e l'é nate o, nonostante i sirca trenta ani nesesari par esar mauri.
Cordovado
Cordovado (Cordovât in friulan) el xe on comune di çirca 2600 abitanti de ła provincia de Pordenon.
Rainans
Rainans el xe on comun de   269 abitanti del departemento de Jura che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.
Valsequillo de Gran Canaria
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Las Palmas, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Ìxołe Canàrie.
Carapelle (Italia)
el xe on comun inte la provincia de Foxa chel fa parte de la rejon Puja
Sarrecave
Sarrecave el xe on comun de   78 abitanti del departemento de Alta Garona che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Mériel
Mériel el xe on comun de  5 083 abitanti del departemento de Val-d'Oise che el fa parte del rejon Île-de-France in Fransa.
Inxent
Inxent el xe on comun de   162 abitanti del departemento de Paso de Calè che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Salon-la-Tour
Salon-la-Tour el xe on comun de   658 abitanti del departemento de Corrèze che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Castel d'Ario
Castel d'Ario (fin al 1867 el nome del paese el gera Castełaro) el xe on comune de 4224 abitanti inte ła provincia de Mantova, paese nadałe de Tazio Nuvolari (16 de novenbre 1892 - 11 de agosto 1953), piłota de machine da corsa e de moto de fama internasionałe.
Loison
Loison el xe on comun de   119 abitanti del departemento de Meuse che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Grandchamps-des-Fontaines
Grandchamps-des-Fontaines el xe on comun de  6 016 abitanti del departemento de Loire-Atlantique che el fa parte del rejon Pays de la Loire in Fransa.
Les Loges (Seine-Maritime)
Les Loges el xe on comun de  1 157 abitanti del departemento de Seine-Maritime che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Uzemain
Uzemain el xe on comun de  1 055 abitanti del departemento de Vosges che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
HTML
En informadega, l'Hypertext Transfer Protocol (HTML; tradusion leteral de: lenguajo a marcadori par ipertesti) xe un lenguajo de markup. L'HTML l'è nasuo par la formatasion e l'impajinasion de documenti ipertestuali, xà disponibili inte el web 1.0, ma uncò inpegnà prinsipalmente par el dixacopiamento de la strutura loxega de na pajina web (definia dal markup) e la so raprexentasion, jestia dai stili CSS par poderse adatar ai novi voleri de comunicasion e publicasion drento de internet. L'HTML xe un lenguajo de dominio publego, andove la so sintasi la xe detada dal World Wide Web Consortium (W3C).
Montezemolo (Italia)
el xe on comun inte la provincia de Cuneo chel fa parte de la rejon Piemonte
Sparaxe de bosco
Łe sparaxe de bosco, o nogarołe o sparaxe de monte' (nome sientifego Aruncus silvester) xe na pianta de ła fameja de łe Rosaceae (in inglexe e in tałjan ła ga el steso nome: barba de cavra, goatsbeard e barba di capra). Ła xe alta fin a do metri. Łe foje łe xe lunghe anca un metro e łe xe de tipo conposto, vałe a dire ke łe xe fate a so volta da diverse fojete a forma de lancia una drio ł'altra. I fiori, de cołor bianco crema, i xe ingrupà in infioresense fate a ciufo in sima ała pianta.
HTML
La V3C la ga spenxuo in manjiera che i so membri i xvilupase el HTML 5 par la neçesità de dare diretamente le funsionalità che prima le se podeva vere grasie a le estension proprietarie al de fora dei navegadori, come Adobe Flash o robe conpagne. El segondo fin che i xvilupadori i se ghea inposto, jera chelo de garantir ma senpre pì granda conpatibilità tra i diversi navegadori, de tute le piataforme, e la jera prinsipalmente mirada a l'espansion dei dispoxitivi mobili, par dar major esperiensa de uxo.
Sparaxe de bosco
Difusion
Łe nogarołe łe se trova sułe montagne in Europa, Axia del nord e orientałe e in Nord America. In Italia, sułe Alpi e Apenini.
Habitat
Łe vien su in boschi umidi e onbroxi, intrà i 500 e i 1500 metri de quota.
Cuxina
In primavera se tira su i buti xovani ke crese dała parte basa de ła pianta, de cołor rosastro. I se mete via sotojo o se pol fare rixoti e fortaje.
Roynac
Roynac el xe on comun de   486 abitanti del departemento de Drôme che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Bachenbülach
el xe on comun del distreto de Bülach che el fa parte del canton Xurigo in Svisara
Lou Ferrigno
Louis Jude "Lou" Ferrigno (Brooklyn, 9 de novenbre 1951, el ze un ator e un culturista statunitense.
Pianoforte preparà
right|250 px|thumb|Christian Wolff Un pianoforte preparà el ze un pianoforte el cui son el ze stà modifegà insarindo vari ogeti intrà łe so corde. L'idea de canbiar el tinbro de un strumento co l'uzo de ogeti esterni ła ze stà aplegada ad altri strumenti oltra al pianoforte: A se veda par ezenpio ła ghitara preparàda.
Godall
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Tarragona, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Catełogna.
Vladivostoc
Vladivostoc (in ruso Владивосток, Vladivostok) ła xe na sità del estremo orientale de ła Rusia, cavedal del Krai de Primorski, che ła se cata confinante col Mar del Giapòn. Ła ga na popołasion de 606.589 abitanti (est. 2017).
Lou Ferrigno
El ze aparìo in un mucio de spetacołi tełevizivi, film e tełefilm cofà L'incredìbiłe Hulk. Pumping Iron co Arnold Schwarzenegger e Franco Columbu), Sinbad dei sette mari, ed Hercules.
Pianoforte preparà
Storia
I primi esperimenti de piano preparà i resałe ad Erik Satie, che inte l'òpara ''Le Piège de Méduse. Sept pièces pour piano'' ("Ła tràpoła de Cono de Mar. Sete tòchi par pianoforte") el gà inserìo par ła prima volta inte ła casa armònega de'l piano dei ogeti (tocheti de carta, stricołete de metało ed altro) che, vibrando insénbre a łe corde co st'altre łe venjea martełàe, łe modifegava el son produzendoghene n'altro sofistegà. Drìoman el conpozidor statunitense Henry Cowell el ga conponesto tòchi par piano dove che bezonjava sonar łe corde coi dèi e co barete de metało, e po' inte'l 1940 A ze stà ordenàda a John Cage na mùzega par el bałéto Bacchanale: cui par ła prima volta Cage el prova cosientemente ła tècnega de'l "piano preparà" piasando na piàstra de metało so łe corde, cusì da modifegàr el tinbro de'l strumento e prodùzer soni parcusivi.
Vladivostoc
Sità xemełà
Vladivostoc ła xe xemełà co:
Lou Ferrigno
Vita e carièra
Lou Ferrigno el ze cresùo in una fameja Sicuła-sicuło-statunitense, só fio de Matthew, un tenénte de połisia de New York, che a parér de Lou el fa anca el sołevador de pezi e de frecuente critico e negativo verso el fio e ła muger Victoria. So'i tre ani, Lou el gà subìo na infension a ła rècia perdendo cusì l' 0% de'l só sentìo. A trèdeze ani el gà tacà ad ałenarse, imitando el culturista e ator Steve Reeves, che inte'l mondo de'l sinema el se ricorda parchè el gà intarpretà Ercole.
1375
El 1375 (MCCCLXXV en numeri romani) el xe un an del XIV secoło.
Lou Ferrigno
Vita e carièra
Daspò aver fenìo i studi inte'l 1969, Ferrigno el ga vinsesto i só primi trofei, l'IFBB Mr. America e Mr. Universo cuatro ani drìo. Inte'l 1974 el ze rivà terso a'l primo tentativo de concuistàr el titoło de Mr. Olympia. El ze rivà da nòvo terso inte l'ano drìo, e el só tentativo de bàter Arnold Schwarzenegger el ze stà ła trama de'l film-documentario Uomo d'acciaio de'l 1977. Senpre in cuel'ano el gà partesipà a L'uomo più forte del mondo indove l'è rivà cuarto so oto partesipanti. Indrìoman el ga zbandonà el mondo de ła conpetision culturìstega par tanti ani.
So'i primi dei ani novanta el torna a far culturizmo, sendo in conpetision inte i ani 1992 e 1993 par el tìtoło de Mr. Olympia, finindo in dodezèzema e desima pozision, tornando dònca ai Olympia Masters, dove inte'l 1994 el riva segondo suito drìo Robby Robinson. Drìoman el se ga retirà par senpre da'l culturizmo conpetitivo.
Ferrigno el gà visto ła perdita de'l sentìo cofà un fator inportante de ła só vita: "... se mi no gavese perdesto el sentìo, no sarìa dove che A son deso. 'Sto fato el m'à forsà a masimezàr el me potensiałe. Go da èsar megio de na parsona mèdia par aver suceso".
Ghe ze un só cameo in Hulk, film de'l 2003 direto da Ang Lee, indove el conparise da vardiàn de'l łaboradorio univarsidario inte'l cuało łaora Bruce Banner e inte'l 2008 el gà intarpretà el steso ròło inte'l film de Louis Leterrier L'incredìbiłe Hulk.
Inte'l 2012 el dopia Hulk inte ła varsion orizinałe de The Avengers, intarpretà da Mark Ruffalo, primo ator a resitar sia come Bruce Banner che come Hulk, uzando tute CGI.
Le Veurdre
Le Veurdre el xe on comun de 455 abitanti del departemento de Allier che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Lou Ferrigno
Vita privà
Ferrigno el ga spozà Susan Groff inte'l 1978, devorsiando un ano drioman. El 3 de majo 1980 el gà spozà ła psicoterapista Carla Green che ła ga tacà anca a farghe da manager e pì tardi da personal trainer. Da eła el gà avùo tre fiołi, Shanna nasùa inte'l 1981, Louis Jr. inte'l 1984 e Brent inte'l 1990. Só fìa Shanna Ferrigno ła ze atora e produtora de serie tełevizive.
Carpino (Italia)
el xe on comun inte la provincia de Foxa chel fa parte de la rejon Puja
Salies-de-Béarn
Salies-de-Béarn el xe on comun de 4 638 abitanti del departemento de Pyrénées-Atlantiques che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Guenrouet
Guenrouet el xe on comun de  3 349 abitanti del departemento de Loire-Atlantique che el fa parte del rejon Pays de la Loire in Fransa.
Saint-Cybranet
Saint-Cybranet el xe on comun de   385 abitanti del departemento de Dordogna che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Panon
Panon el xe on comun de   44 abitanti del departemento de Sarthe che el fa parte del rejon Pays de la Loire in Fransa.
Sulignat
Sulignat el xe on comun de 586 abitanti del departemento de Ain che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Anchamps
Anchamps el xe on comun de   217 abitanti del departemento de Ardennes che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Marie Gillain
Conplesivamente ła ga parteçipà fin 'deso a na trentina de film. Tra i so ruołi prinçipałi, figura queło de Véronique inte el film Mon père, ce héros (1991), queło de Marie inte el film Marie (1995), queło de Safiye inte el film Harem Suare (1999), queło de Anne inte el film L'Enfer (2005), ecc.
Zafrilla
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Cuenca, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Casteja-La Mància.
Chanteloup-les-Bois
Chanteloup-les-Bois el xe on comun de   700 abitanti del departemento de Maine-et-Loire che el fa parte del rejon Pays de la Loire in Fransa.
Embres-et-Castelmaure
Embres-et-Castelmaure el xe on comun de   152 abitanti del departemento de Aude che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.
Vega de San Mateo
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Las Palmas, che ła fa parte de ła comunità autònoma de łe Ìxołe Canàrie.
Lattebusche
Lattebusche la ze na lateria de la Provincia de Belun La ze nasesta dei ani 50 co el nome de "LATTERIA COOPERATIVA VALLATA FELTRINA-BUSCHE" a Busche, na frasion inte el comun de Çexio. La ze stata la prima a no eser turnaria e a poder fornir na produsion da querder al marcà anca fora dei comuni arent, tanta che des la ze la pi granda del nord del Veneto. Le exijense de vender fora de la provincia e de er on marchio par farse recognoser suito le ga pendest a la invension del nome "Lattebusche", comet da dir e curt da cenerse a mente. Co el tenpo la ga asorbì tuta na serie de laterie pi pisole e la ga scominsià la produsion de gelati inte el stabilimento de Ciosa. De i ani 90 la ga abu na gran trasformasion: ze stat fat na part nova de stabilimento co el inpionto automatico e controlà dal computer, ze stat fat tut al magaxin novo, conbià i busolot del yoghurt, quatà serrti tipi de formai co un film de material orgonico invese che co el ojo de lin... Sto inpianto novo al ga consentì al adeguamento de la produsion a le norme europee su la igiene e a na produsion pi conpagna inte el tenp. De sti ultimi ani a la serie de prodoti soliti se ga xontà i yoghurt e el botiro biologici, e la area de marcà de la lateria la ze ruada a ciapar nice te i altri Stati, come te i USA aonde che gnen esportà al formai Piave.
Champgenéteux
Champgenéteux el xe on comun de   515 abitanti del departemento de Mayenne che el fa parte del rejon Pays de la Loire in Fransa.
Carlantino
el xe un comun inte la provincia de Foxa chel fa parte de la rejon Puja
Magia
Par magia se pol intènder:
Les Brouzils
Les Brouzils el xe on comun de  2 799 abitanti del departemento de Vandia che el fa parte del rejon Pays de la Loire in Fransa.
Estension (file)
L'estension de un file, en informadega, l'è on sufiso, o sia na curta secuensa de carateri alfanumerisi (de sołito tre), poxisionà a ła fin del nome de on file e destacà da ła parte prima co on ponto, col cual el sistema operativo riese a intendare el tipo de contegnuo (testo, muxega, imajine, video...) e el formato doparà par verxalo co l'aplicasion justa.
Łe estension łe njien doparae da tuti i sistemi operativi Microsoft, da MS-DOS a Windows 10.
Ghe xe invese sistemi operativi che i tołe in adosion modi difarenti de identificasion dei tipi de file, on exenpio xe Unix (chel dopara co fini cuaxi compagni sia i diriti d'aceso che el magic number) e i sistemi operativi del Macintosh che vegnea prima de macOS (che i dopara type code e creator code).
Botarell
__HIDDENCAT__
el xe on comun de ła Spagna, situà inte ła provinsa de Tarragona, che ła fa parte de ła comunità autònoma de Catełogna.
Lestanville
Lestanville el xe on comun de   95 abitanti del departemento de Seine-Maritime che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Réauville
Réauville el xe on comun de   387 abitanti del departemento de Drôme che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.
Sant'Anbrozo de Valpołezeła
Zeografia
Sant'Anbroxio el xe distante 18 chiłometri da Verona. Rispeto al caołogo el xe in poxision nord ovest. El fa parte de ła Valpołexeła.
Morozzo
el xe un comun inte la provincia de Cuneo chel fa parte de la rejon Piemonte
Salles-Mongiscard
Salles-Mongiscard el xe on comun de 308 abitanti del departemento de Pyrénées-Atlantiques che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.
Neewiller-près-Lauterbourg
Neewiller-près-Lauterbourg el xe on comun de   656 abitanti del departemento de Bas-Rhin che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.
Saint-Martin-l'Aiguillon
Saint-Martin-l'Aiguillon el xe on comun de 195 abitanti del departemento de Orne che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.
Repùblega Sentrafricana
Zeografia
El Centrafica xe un altipiano da cui se alza do catene de montagne a nord.
El fa da spartiacue tra el Ciad e el Congo. Ghe fiumi e laghi.
Speso la piova provoca aluvioni.
Antighità
I ricatamenti archelogici conferma che la zone xera abità almanco sie mila ani prime de Cristo.
I regni de l’Africa Ocidentale controlaa anca parte del teritorio (imperi de Kanem-Bornu, di Baguirmi, di Ouaddai e i regni de i fur. I grupi islamizati usava la rejone de Oubangui come riserva de sciavi, che i menava su le coste del Mediteraneo o al Cairo.
Modernità
Inte el XIX secolo, ghe fu n’invasion de popoli che vegnea dal sud (zande, banda, e baya-mandija).
I eoropei xe rivà ne la zone de Bangui inte el 1885.
Inte el 1894, le tere rente de i fiumi Oubangui e Chari xe stà prese da la Francia che ga dovuo comabatare contro el sultano Rabih az-Zubayr. En tel 1906, la rejone fu unificà col Ciad. Rico de diamanti e adato a le pinatagioni de cotone, el teritorio fu sfrutà da companie francexi che gavea comprà i diriti dal governo de Parigi. Dopo la seconda guera mondiale, la Francia ga dato la citadinanza francexe a i abitanti de le colonie, che gavea anca el dirito de elezar de i rapresentanti.
El preto catolego Barthélemy Boganda, fondatore del Movimento par l’Evolusion Sociale de l’Africa Nera, ga conbatù par l’emancipasion de tuta l’Africa. El 1 dicembre 1958 segna la nasita de la republega Centraficana. Boganda xera el cao de governo; fu copà tri mesi dopo co un incidente aereo.
Indipendensa
David Dacko, so cusin, ga ciapà el so posto e guidà el paexe a l’indipendenza el 13 agosto 1960. Dacko ga imposto un regime monopartitico e totalitario fin al colpo de Stato del 1965.
El 31 dicembre 1965, el general Jean-Bédel Bokassa ga preso el poder e, inte el 1972, s'a proclamà presidente a vita. Inte el 1976, Bokasa sa fato incoronare imperatore. Inte el 1979, quando Bokasa xera in visita a l’estero, i francexi ga insienà n’altro colpo de Stato e rimeso Dacko a la presidenza.
Inte el setembre 1981 xe sta la olta del general André Kolingba che l’è restà al poder fin al 1985. Inte el 1990, Kolingba ga dovua cedar a la presion de la piasa e internasionale e acetare la nasita de un Consilio Nasional Pułìtego Provisorio de la republega.
A le elesioni del 1993, Ange-Félix Patassé ga vinto e ga scominsià a estrometare i fedeli del vecio presidente da tuta l’aministrasion statale. Patassé l’è stà rieleto inte el 1999, ma ga dovù combatar co i ribeli che volea far un colpo de Stato inte el 2001. El general François Bozizé fu mandà in bando in Ciad.
Boxizé xe tornà par tor el poder inte el otobre 2002. Bozizé xe stà eleto presidente ne le elesioni del 2005.
Isbergues
Isbergues el xe on comun de  8 845 abitanti del departemento de Paso de Calè che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.
Repùblega Sentrafricana
Zeografia politega
La cavedal xe Bangui.
Clade
Un clade el xe definìo come un grupo tasonomico de organismi costituìo da un antenato singolo comune e tuti i disendenti comuni a quel'antenato. Qualsiasi grupo che corisponde a la definision el vien considerà monofiletico e el pode essere rapresentà sia da un'analisi filogenetica, o da un cladogramma.
Repùblega Sentrafricana
Economia
I problemi pułìteghi e la mancansa de democrasia ga vù n’influenza negativa su l’economia.