cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fokker 100 samolyoti
Kam ekspluatatsiya xarajatlari va 100 oʻrinli qisqa masofali sinfda deyarli raqobat yoʻqligi uni 1980-yillarning oxirida bozorga chiqarilganda eng koʻp sotilgan samolyotga aylantirdi, ammo takomillashtirilgan modellar Boeing, Boeing 737 va Airbus, Airbus A319 samolyotlari savdoga taʼsir qilmay qolmadi. Ishlab chiqarish 1997-yilda 283 ta samolyot yetkazib berish bilan toʻxtatildi. 2006-yil avgust oyida 229 ta Fokker 100 samolyotlari hali ham butun dunyo boʻylab 47 ta aviakompaniyalariga xizmat qilmoqda.
Derby (Iowa)
Geografiyasi
Maydoni — 0,67 km2. Shundan 0,67 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 329 m balandlikda joylashgan.
Fresneville
Aholisi
78 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 22,3 nafar kishi.
Mustafo Chachi
Biografiyasi
1961-yildan — Toshkent viloyati Oqqoʻrgʻon tumanidagi „Oʻzbekiston SSR besh yilligi“ sovxozining 5-boʻlimi mudiri. Paxtachi va mexanizatorlar mehnatini yanada samarali tashkil etish usulini takomillashtirish va joriy etish davom ettirildi. Birinchi tadqiqotlardan biri yangi progressiv sxemalar va texnologik ekishdan foydalanishni boshladi. U mexanizatsiyalashgan boʻlinmalar yordamida ishni tashkil qildi: shudgor traktori unga ajratilgan hududda va ekish uchun agregatda ishladi. Har bir boʻlinma uchun texnologik kartalar joriy etilib, doimiy ishchi va sugʻoruvchilar ajratildi. Mustafo Chacha maʼlum miqdordagi urugʻ bilan ekish usulini joriy qilgan.
Sultonahmet masjidi
thumb|Sultonahmet masjidi
Dahbed madrasasi
Meʼmorchiligi
Dahbed madrasasi 40 ta hujradan iborat boʻlgan. Ushbu madrasa Oʻrta Osiyo meʼmorchiligi uslubida bunyod etilgan. Madrasa pishiq gʻisht, yogʻoch, tosh va ganchdan qurilgan. Madrasa hozirgi kunda saqlanib qolmagan.
Frankenfeld
Frankenfeld Germaniyaning Quyi Saksoniya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Heidekreis tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 24,26 km2. 549 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Niderlandiya milliy futbol terma jamoasi
Yevropa chempionatidagi natijalari
1980 - guruh bosqichi
Xalq banki (Eron)
Hozirda, bank kapitali 13,100 milliard rialni tashkil etadi va u mamlakatdagi eng yirik tijorat banklaridan biri boʻlib, dunyoning top 1000 ta banki qatoriga kiradi.
Séby
Aholisi
171 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 28,5 nafar kishi.
Oʻtror mudofaasi
Oʻtror mudofaasi — moʻgʻullar istilosi davrida Xorazmshohlar davlatiga qarashli Oʻtror shahrini qahramonona mudofaa qilinishi (1219-yil sentabr — 1220-yil mart). Muhammad xorazmshohning Oʻtrordagi noibi Inolchik tomonidan moʻgʻul savdogarlarining oʻldirilishi va molmulklarining musodara etilishi (1218-yil) Oʻrta Osiyoga istilochilik yurishini boshlash uchun Chingizxonta bahona boʻlgan. 1219-yil sentabrda moʻgʻullar shaharni qamal qilishga kirishganlar. Inolchiq ixtiyorida shahar mudofaasi uchun 20 ming kishilik qoʻshin bor edi. Shuningdek, Muhammad xorazmshoh Oʻtrorga Qoracha hojib boshliq 10 ming askarni koʻmak uchun joʻnatgan edi. Shaharni osonlik bilan egallash mushkulligini fahmlagan Chingizxon oʻgʻillari Chigʻatoy va Oʻqtoy boshchiligidagi qoʻshinlarining bir qismini qoldirgan. Shundan soʻng lashkarining asosiy kuchlarini 3 qismga boʻlgan: birini u katta oʻgʻli Joʻjixon boshchiligida Oʻtrordan shimolidagi Jand va Barchinligʻkentni boʻysundirishga yuborgan, ikkinchisini — Uloq noʻyon va Suketu cherbi boshchiligida Oʻtrordan janubidagi Banokat bilan Xoʻjandni bosib olishga joʻnatgan. Oʻzi esa kichik oʻgʻli Tuli va mashhur Jebe noʻyon va Subutoy bahodirlar bilan Buxoroga qarab yurgan. Manbalarga koʻra, Oʻtror qamali 5 oy davom etgan. Moʻgʻullar shaharga oqib kiruvchi ariqlarni koʻmib tashlashgan, manjaniqlardan shaharga qarata tosh va yonuvchi moddalar irgʻitganlar, qoʻrgʻon atrofidagi xandaqlar tuproq hamda shoxshabbalar bilan toʻldirilgan, devorlar ostidan lahimlar qazilgan, tevarakatrofdagi dovdaraxtlar kesilib, uzun, ulama qamal shotulari yasalgan.
Clinton (Indiana)
Geografiyasi
Maydoni — 5,9 km2. Shundan 5,8 km2 quruqlik, 0,1 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 150 m balandlikda joylashgan.
Kavakami (Nagano)
Geografiyasi
Qishloqning katta qismi Chichibu Tama Kai milliy bogʻi chegaralarida oʻrnashgan.
Kim Perrot
Kim Perrot (1967-yil 18-yanvar — 1999-yil 19-avgust) amerikalik basketbolchi. U WNBA da Houston Comets jamoasida oʻynagan.
Kasalligi
Uning oʻlimidan soʻng, Comets ketma-ket uchinchi marta WNBA chempionligini qoʻlga kiritdi. U vafotidan soʻng uchinchi chempionlik uzugi bilan taqdirlandi. U № 10 formasi bilan nafaqaga chiqdi, bu esa uni liga tarixida oʻz raqami bilan tark etgan birinchi oʻyinchiga aylantirdi. Keyinchalik WNBA uning sharafiga sport mahorati mukofotini Kim Perrott sport ustaligi mukofotiga oʻzgartirdi.
Janubi-gʻarbiy Louisiana statistikasi
Manba
Udvar
Udvar ( xor . Udvar, Dvor ) — Vengriyaning Baranya okrugidagi qishloq.
Treppo Grande
Treppo Grande Italiyaning Friuli-Venezia Giulia mintaqasida joylashgan kommunadir. Udine provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 11 km2. 1780 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
1868
1868-yil — chorshanba kuni boshlanuvchi kabisa yil (taqvimni bu yerda koʻring). Bu davrda turli xalqlarda Grigoriy, musulmon, Eron, bahoiy va boshqa taqvimlar ishlatildi.
Voqealar
• 10 yanvar – Krit qo'zg'oloni munosabati bilan Usmonli imperiyasining sultoni Abdul-Aziz Kritdagi nasroniylarning ahvolini engillashtiradigan farman chiqardi: ular harbiy xizmatdan ozod qilindi, yunon tili ikkinchi rasmiy til sifatida tan olindi.
• 18 yanvar – Napoleon III Qonunchilik korpusi majlislarining ochilishida hukumatga qarshi tashviqot kuchayganini eъlon qildi.
• 2 aprel – Vengriyada “1848 yil partiyasi” tashkil topdi.
• 14 aprel – Vengriyada dehqonlar harakatining bostirilishi va "demokratik doiralar"ning tarqatib yuborilishi.
• 18 sentyabr – Kadis portida ispan floti admiral Tope kortesni tiklash talabi bilan qo'zg'olon ko'tardi. Uni marshal Fransisko Serrano va general Xuan Primaning quruqlik bo'linmalari qo'llab-quvvatladi. Beshinchi ispan inqilobi boshlandi.
Aniq sanalar yo'q
• Qatar-Bahrayn urushining tugashi
Abdulqohir al-Bag‘dodiy
Abdulqohir al-Bag‘dodiy (arabcha: عبد القاهر البغدادی — Abu Mansur Abdulqohir ibn Tohir ibn Muhammad at-Tamimiy al-Bag‘dodiy,?, Bag‘dod — 429/1037, Isfaroyin) — shofeʼiy faqihi, matematik.
Faoliyati
Ko‘p o‘tmay, otasi vafot etadi (383/993-yil). Turkman isyonining chiqishi va saljuqiylarning Nishopurni ishg‘ol qilishi natijasida bu yerni tark etib, Isfaroyinga ko‘chib o‘tadi va Abu Ishoq al-Isfaroiyniyning darslariga qatnaydi. Ustozining vafotidan keyin uning o‘rniga o‘tib, Masjidi Uqayldagi ilm darslarini davom ettiradi. Abdulqohir al-Bag‘dodiyning o‘n yetti ilmdan dars bergani naql qilingan. Xususan, kalom, mazhablar tarixi, fiqh va usul al-fiqh, adabiyot va matematikada ustoz sifatida qabul qilingan. Hatto Faxruddin ar-Roziy ham uni matematikada ustun ekanligini eʼtirof qilgan. Abu-l-Qosim al-Qurashiy va Abu Bakr al-Bayhaqiy singari Xuroson olimlarining ko‘plariga ustozlik qilgan. Islom ilmlari tarixidagi shuhratiga ko‘proq „Al-Farq bayna-l-firaq“ va „Usӯl ad-dӣn“ nomli kitoblari orqali erishgan. Asarlarida ash’ariy kalom olimlarining ahli sunna aqidasini ochiq uslubda va o‘ziga xos tasnif etishi, ayniqsa, muxoliflariga qarshi ahli sunnani izchil himoya qilishi diqqatga sazovordir.
NGC 4722
Ushbu obyektni Wilhelm Tempel 1882-yilda kashf etgan.
Rashit Sulaymonov
Rashit Sulaymonovning asarlari Rossiya, Turkiya, Germaniya, Britaniya va boshqa mamlakatlardagi ko‘plab muzeylarda shaxsiy kolleksiyalaridan joy olgan. Rashit bronza va misdan tortib tosh, yogʻoch va loygacha boʻlgan materiallaridan mohironalik bilan turli haykallar yaratadi.
Sanʼat asarlari va koʻrgazmalar
2009-yil iyul oyida Rashit AQShning Toshkentdagi elchixonasiga 2005-yilda Nyu-Orleanda Katrina toʻfonida halok boʻlganlar xotirasiga bagʻishlangan haykalchasini sovgʻa qilgan . 2007-yilda Rashit Germaniyaning Trierda shaxsiy koʻrgazmasini oʻtkazadi. 2002—2005- yillarda Rashit Moskvada Fanlar akademiyasining bir guruh paleontologlari bilan mamont faunasini tiklash loyihasida ishlagan. Rashit Sulaymonovning muzlik davri faunasidan ilhomlangan baʼzi asarlari Moskvadagi Timirayzev muzeyida namoyish etilgan. Andijon viloyati Asaka tumaniga kiraverishda ikkinchi jahon urushining 26 nafar uchuvchi-qahramoni yodgorligi shuningdek „O‘zbekiston gavhari“ „Shoirlar xiyoboni“ „Ot“ kabi asarlari bugungi kunda xalqimizning madaniy meroslaridan biri hisoblanadi.
Treppo Carnico
Treppo Carnico Italiyaning Friuli-Venezia Giulia mintaqasida joylashgan kommunadir. Udine provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 19 km2. 653 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Tokugava Iemitsu
Shimabara qoʻzgʻoloni
Shimabara qoʻzgʻolonidan (1637-1638) keyin Yaponiyada nasroniylarni taʼqib qilish kuchaydi. Iemitsu doimiy ravishda Yaponiyaning tashqi dunyo bilan aloqasini keskin cheklaydigan bir qator farmonlarni chiqardi, bu tarixiy nuqtai nazardan ijobiy va salbiy oqibatlarga olib keldi. 1624-yilda ispanlarning Yaponiyaga kelishi taqiqlangan, 1630-yilda mamlakatga Yevropa kitoblarini olib kirish taqiqlangan, 1639 yilda portugallar Yaponiyadan quvib chiqarilgan. Yaponiyada faqat xitoylar va gollandlarga savdo qilishga ruxsat byerilgan edi.
Wilhelm Keitel
Wehrmacht Oliy qoʻmondonligiga koʻtarilish
1935-yilda general Verner fon Fritsch tavsiyasiga koʻra Keytelga general-mayor unvoni berildi va Reyx Harbiy Vazirligi Qurolli Kuchlari boshqarmasi (Vermachtsamt) boshligʻi etib tayinlandi. U armiya, dengiz floti va havo kuchlarini boshqardi. Ushbu lavozimga kelganidan keyin Keytelga 1936-yil 1-yanvarda general-leytenant unvoni berildi.
Ikkinchi jahon urushi
1939-yil 30-avgustda, Ikkinchi jahon urushi boshlanishidan oldin, Keytel Gitler tomonidan „harbiy kabinet“ sifatida tuzilgan olti kishidan iborat boʻlgan Reyx mudofaa vazirligining aʼzosi etib tayinlandi. Fransiya uchun boʻlgan jangda Germaniya Fransiyani olti hafta ichida magʻlub etganidan soʻng Keytel Gitlerni „barcha davrlarning eng buyuk sarkardasi“ deb taʼrifladi. Keytel fransuzlar bilan sulh boʻyicha muzokaralarni olib bordi. 1940-yil 19-iyulda «generalfeldmarshall» (feldmarshal) lavozimiga koʻtarildi.
Fresnoy-en-Chaussée
Fresnoy-en-Chaussée Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Somme departamenti Montdidier tumani tarkibiga kiradi.
Buxoroda 1917-yil aprel namoyishi
Adabiyotlar
Rahmon Karimov.
Ashland (Pennsylvania)
Geografiyasi
Maydoni — 4,5 km2. Shundan 4,5 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Dickens (Iowa)
Dickens AQShning Iowa shtatida joylashgan shahardir. Clay okrugi tarkibiga kiradi.
Buxoroda 1910-yilgi yanvar voqealari
Buxorodagi tartibsizliklar va toʻqnashuvlar — 1910-yil 9—11-yanvar kunlari Buxoroda shia va sunniylar oʻrtasidagi toʻqnashuvlar. G‘alayonlar paytida mingdan ortiq odam halok bo‘ldi. right|thumb|270x270px|Buxorodagi [[Buxoro arki|Ark qal’asi va Registon maydoni]] right|thumb|250px|[[Ostonaqul qoʻshbegi]] Buxoro Rossiya imperiyasining protektorati boʻlgan Buxoro amirligining poytaxti boʻlib, turli millat va din vakillari istiqomat qiladigan koʻp madaniyatli shahar boʻlgan. Shahar aholisining asosiy qismini oʻzbeklar va tojiklar tashkil etgan, ular asosan sunniy musulmonlar edi. Ular oʻrtasidagi munosabatlar nisbatan barqaror edi.
1873
1873-yil — chorshanba kuni boshlanuvchi yil (taqvimni bu yerda koʻring). Bu davrda turli xalqlarda Grigoriy, musulmon, Eron, bahoiy va boshqa taqvimlar ishlatildi.
Karaköy (Buldan)
Karaköy— Turkiyaning Denizli viloyati Buldan tumanidagi qishloq.
Xitoy choy madaniyati
Tarix
Choy Xitoyning janubi-g'arbiy qismida to'rt ming yil oldin topilgan. Ko'pgina olimlar tibbiyot va qishloq xo'jaligining otasi hisoblangan Shen Nongni choyning ta'sirini kashf etgan birinchi odam deb hisoblashadi. Xususan u bu choy o'simligi iste'molga yaroqli yoki emasligini o'zi iste'mol qilish orqali aniqlagan. Ammo u choydan oziq-ovqat yoki dori sifatida foydalanish mumkinligini aniqlash uchun ko'plab barglarni tatib ko'rganligi ma'lum edi. Afsonaga ko'ra, u choyning foydali xususiyatlarini qanday kashf etgani haqida ikki xil ma'lumot mavjud. Jumladan birinchisi, uning oshkora oshqozoni borligi aytiladi, u yerda uning oshqozoni ovqatlangan narsaga qanday munosabatda bo'lishini ko'rishi mumkin edi. Kun davomida barg terib charchab, suv qaynayotgan paytida, bir qancha barglar yerga tushib ketdi. Suv ichsa shirin edi, ta’midan rohatlanardi. Ko'p o'tmay, u yanada kuchayib ketdi. Ikkinchi hisobda Shen Nong 72 ta zaharli barglarni tatib ko'rdi va qattiq kasal bo'lib qoldi va o'limga yaqin edi. Yonida bir nechta barglarga ko'zi tushib, u ularni og'ziga solib, chaynadi. Biroq u ko'p o'tmay, u o'zini yaxshi his qildi va kuchayib ketdi va kasallik bartaraf bo'ldi, shuning uchun u ko'proq barglar iste'mol qildi. Ko'p o'tmay, zahar uning tanasini tark etdi. Choyning tibbiy ta'siri haqida yozilgan birinchi kitob Shen Nongga tegishlidir. Qadimgi Xitoy xalqi tarix mobaynida choy barglarini iste'mol qilgan deb ishoniladi. Ammo, Xitoyning madaniy jihati sifatida choyning rivojlanishi vaqt o'tishi bilan rivojlandi.
Buxoro yahudiylari
Buxor yahudiylari tarixi
1930-yillarning boshlaridagi stalincha qatagʻon davrida 1000 ga yaqin buxoro yahudiylari hibsga olingan, sinagogalar, yahudiy maktablari, teatr, muzey va gazetalar yopilgan. Buxoro yahudiylaridan adabiy esdaliklarning mashhur mualliflaridan biri Solomon ben Samuel boʻlgan. U 1338-yil Urganchda yahudiy tili lugʻatini tuzgan, Moshe ben Dovud forsiyda poemalar bitgan. XVII asr oxiri — XVIII asr 1-yarmida shoir Yusuf Yagudining (Mollax Iosif ben Isaakning) „Yetti aka-uka“ asari Buxoroda mashhur boʻlgan. Buxoro yahudiylarining asosiy mashgʻulotlari savdo, musiqashunoslik, artistlik, hunarmandchilik boʻlib, keyinchalik maishiy xizmat, pedagoglik sohalari, muhandis, vrachlik kasblarini egallashgan. Buxoro yahudiylari orasidan fan va madaniyatning yirik arboblari yetishib chiqqan: fan doktorlari — professor Y. I. Isʼhoqov, I. A. Kalantarov, B. I. Pinxasov, N. M. Mallayev; kompozitorlar — M. Leviyev, S. Yudakov; rassomlar — Y. M. Yelizarov; Oʻzbekiston xalq artistlari — L. Boboxonov, B. Davidova, I. Oqilov, M. Yoqubova, M. Shamayeva shular jumlasidandir.
Xitoy choy madaniyati
Tarix
Dastlab, choy o'simligi asosan zodagonlar elitasi va qirollik oilasi tomonidan ishlatiladigan hashamatli, qimmatbaho buyum edi. Elita nafaqat tibbiy maqsadlarda, balki tanani quvvatlantirish va ongni tozalash uchun choy iste'mol qilishni boshladi. Choylarni boshqa o'simliklar bilan qaynatib, dori, oziq-ovqat va ichimlikning aralashmasi hisoblangan choy sho'rvasini tayyorlashdi. Sho'rvani iste'mol qilish achchiq ta'mi tufayli omma orasida mashhur bo'lmadi. Tarixiy qaydlardan shu narsa ma'lumki aynan, Chjou sulolasi davridagi marosimlarga sig'inish amaldorlar boshchiligidagi choy marosimlarini o'z ichiga olganligini ko'rsatadi. Choy janubiy Xitoyda ekzotik o'simliklardan biri hisoblangan bo'lib, shuning uchun u imperatorga o'lpon sifatida taklif qilingan, to'langan va zodagonlarga xizmat qilgan.
Igor Vershinin
Biografiyasi
1948-yil 7-avgustda Oʻzbekistonning Namangan shahrida tugʻilgan. Kuybishev Suvorov harbiy bilim yurtida tahsil olgan va SSSR Havo-desant kuchlarida xizmat qilgan. Zaxiradagi ofitser boʻlgan.
Oʻxshash hadlar
Oʻxshash hadlar - bir-birlaridan faqat koeffitsiyentlari bilan farq qiluvchi hadlar.
1874
1874-yil — payshanba kuni boshlanuvchi yil (taqvimni bu yerda koʻring). Bu davrda turli xalqlarda Grigoriy, musulmon, Eron, bahoiy va boshqa taqvimlar ishlatildi.
Orifjonboy masjidi
Orifjonboy masjidi — Toshkent shahrida joylashgan tarixiy masjid. 20-asr boshlarida Oʻzbekistonda Art Nouveau uslubida barpo etilgan birinchi binolardan biridir. Masjid qurilishi uning hisobidan tashkil etilgan asoschisining nomi bilan ataladi.
Tarixi
Masjid Toshkent shahrining Olmazor tumanida joylashgan. „Orifjonboy“ masjidi XX asrning boshida Orifjon Mallaboyev tomonidan qurilgan. 2019-yilda Tashkent City loyihasi amalga oshirilishi doirasida qayta taʼmirlangan. Masjidning nomlanishi va masjid haqida ochiq manbalarda maʼlumot topishning iloji yo'q. Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-son qarori ilovasida keltirilgan „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obʼektlari“ Toshkent shahriga tegishli bandida „Orifjonboy“ masjidi haqida maʼlumot uchratish mumkin.
Ivan Ordets
Ivan Ordets (1992-yil 8-iyulda tugʻilgan) — ukrainalik professional futbolchi. Rossiyaning Dynamo Moscow klubidan ijaraga olingan holda Germaniyaning VfL Bochum klubida markaziy himoyachi sifatida oʻynaydi. Ukraina terma jamoasida 12 ta oʻyinda maydonga tushgan.
Uzluksizlik mexanikasi
Uzluksizlikdagi kuchlar
Uzluksizlik mexanikasi qattiq jismlardan farqli oʻlaroq, deformatsiyalanadigan jismlar bilan shugʻullanadi. Qattiq jism deformatsiyalanuvchi jism boʻlib, kesish kuchiga ega, qattiq jism kesish kuchlarini qoʻllab-quvvatlay oladi (ular taʼsir qiladigan material yuzasiga parallel kuchlar). Boshqa tomondan, suyuqliklar kesish kuchlarini ushlab turmaydi.
Yuza kuchlari
Yuza kuchlari yoki birlik maydonga toʻgʻri keladigan kuch sifatida ifodalangan aloqa kuchlari tananing chegaralangan yuzasida, boshqa jismlar bilan mexanik aloqa natijasida yoki tananing qismlarini bogʻlaydigan xayoliy ichki yuzalarda taʼsir qilishi mumkin. tananing qismlari yuzasining har ikki tomoniga mexanik oʻzaro taʼsiri (Euler-Koshining kuchlanish printsipi). Jismga tashqi aloqa kuchlari taʼsir qilganda, Nyutonning chiziqli impuls va burchak momentining saqlanish harakatining uchinchi qonuniga binoan (uzluksiz jismlar uchun bu qonunlar) ularning taʼsirini muvozanatlash uchun ichki aloqa kuchlari tananing ichida bir nuqtadan nuqtaga uzatiladi. Eyler harakat tenglamalari deyiladi). Ichki aloqa kuchlari konstitutsiyaviy tenglamalar orqali tananing deformatsiyasi bilan bogʻliq. Ichki aloqa kuchlari, tananing moddiy tuzilishidan qatʼi nazar, tananing harakati bilan qanday bogʻliqligi bilan matematik tarzda tavsiflanishi mumkin.
Kinematika: harakat va deformatsiya
Uzluksiz jismning harakati — bu joy almashishlarning uzluksiz vaqt ketma-ketligi. Shunday qilib, moddiy jism turli vaqtlarda turli xil konfiguratsiyalarni egallaydi, shunda zarracha fazoda yoʻl chizigʻini tavsiflovchi bir qator nuqtalarni egallaydi.
RusAir 9605 reysi halokati
RusAir 9605 reysi halokati 2011-yilning 20-iyunida, Moskva vaqti bilan soat 23:40 da sodir boʻldi. Moskva-Petrozavodsk reysini bajarayotgan Tu-134 uchogʻi bortida 52 kishi bor edi, ulardan 44 nafari halok boʻldi. Uchoq RusAir aviakompaniyasiga tegishli edi. Halokatni Davlatlararo aviatsiya qoʻmitasi oʻrganmoqda.
Robert Piris
Robert Ayrton Piris Da Motta (1994-yil 26-iyulda Paragvayning Syudad del Este shahrida tugʻilgan) — paragvaylik futbolchi, „Serro Porteño“ futbol klubi va Paragvay terma jamoasida himoyachi yarim himoyachisi.
Shoh Ismoil Safaviy
Hayoti
1488-yil 9-iyulda Tabasaranda Shirvonshoh qoʻshini bilan jangda qizilboshlar magʻlubiyatga uchradi. Shayx Haydar oʻldirildi. Oʻlimidan keyin Ismoil onasi va aka-ukalari Sulton Ali va Ibrohim bilan birga Sulton Yoqub tomonidan avval Vondagi Akdamar qalʼasida, soʻngra Shiraz yaqinidagi Istaxr qalʼasida hibsga olingan va u yerda besh yil ushlab turilgan. Bir muncha vaqt oʻtgach, Uzun Hasanning nabirasi Sulton Rustam ulardan foydalanish uchun Safaviylarni ozod qildi va Sultonalini mustaqil hukmdor sifatida Ardabilga qaytarib berdi. Shayx Haydarning toʻngʻich oʻgʻli Sulton Ali otasining ishini davom ettirgan va oʻlimidan oldin uning ukasi Ismoiliy voris etib tayinlangan. Sulton Ali va Sulton Rustamning birlashgan kuchlari Baysungurni 1493-yilda magʻlubiyatga uchratdi. Chekinishni istagan Sulton Baysungur jangda halok boʻldi. Sulton Rustam oʻzining asosiy raqibini magʻlubiyatga uchratgandan soʻng, Safaviylarga qarshi siyosatini oʻzgartirdi.
Gilten
Hududi
Giltenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Shoh Ismoil Safaviy
Siyosiy faoliyati
Ismoil oʻz qoʻshini bilan Naxchivan tomon yoʻnalmoqda. 1501-yil oʻrtalarida Alvand Mirzo ularni Sharur tekisligida uchratdi. Sharur jangida Alvand Mirzoning 30 ming kishilik qoʻshini Ismoilning 7000 kishilik qoʻshini tomonidan yoʻq qilindi. Qoʻrqib ketgan jangchilarni toʻxtatish va dushmanning orqa zarbalarini qaytarish uchun bir-biriga zanjirband qilingan tuyalardan foydalanishga urinishlar ham Alvand Mirzoning yordamiga kelmaydi.
Taksim maydoni
Taksim maydoni, shubhasiz, Istanbul ning dunyoda eng mashhur maydonidir. Uning yonida mashhur Istiqlol ko'chasi joylashgan. Bu yerda hayot juda qizg'in. Taksim maydoni va uning atrofi ham madaniy, ko'ngilochar va savdo markazidir. Maydonda ko'plab do'konlar, kino va teatr zallari, san'at ustaxonalari, ko'rgazma zallari, barlar, diskotekalar va kafelar mavjud. Taksimda, ayniqsa, dam olish kunlarida 24 soatlik harakat mavjud. Maydonga kiraverishdagi kiosklarning aksariyati (shu jumladan ish kunlarida ham) dam olish kunlarida kun bo'yi ishlaydi. Tungi klublar ertalabgacha yopilmaydi. Maydon yaqinidagi taksilar kechayu kunduz transportni ta'minlaydi va bu juda mashhur uchrashuv joyi.
Shoh Ismoil Safaviy
Shoh Ismoil va Usmonli imperiyasi
1514-yil 23-avgustda Chaldiran qishloqda ikki qoʻshin yuzma-yuz keldi. Usmonli armiyasi Safaviylar armiyasidan ustun edi. Chaldiron jangidagi kuchlar muvozanatini oʻrganish natijasida Usmonlilar armiyasi 100 ming, Safaviylar qoʻshinlari esa 40 ming kishidan iborat boʻlgan.
Keyingi yillarda Shoh Ismoil Sheki podsholigi, Shirvonshohlar va Gruziya podsholarini Safaviylarga qaram qilib qoʻydi. Uning hukmronligining soʻnggi yillarida Shoh Ismoil va Shirvonshoh Shayx oʻrtasida doʻstlik va qarindoshlik munosabatlari oʻrnatildi. Birinchidan, Shoh Ismoilning qizi Parixon shayxning oʻgʻli Sulton Xalilga rafiqasi bilan turmush qurgan, keyin u Shirvonshohning qizlaridan biriga uylangan. Shoh Ismoilning toʻyi 1523-yil 5-noyabrda Tabriz yaqinida boʻlib oʻtgan.
Oʻlim
1524-yil bahorida, Novruz bayramidan koʻp oʻtmay Shoh Ismoil Qorabog ʼtekisligida ov qilgan katta qoʻshin bilan Sheki podsholigi hududiga kirib keldi. ''Sheki hokimi Hasan bey uni kutib olishga chiqdi, unga taʼzim qilish sharafiga muyassar boʻldi va vaqt hukmdoriga saxiy sovgʻa taqdim etdi. Shoh hazratlari ovni yaxshi koʻrgani va togʻlarni koʻrishga ishtiyoqi tufayli faxriylar va Sheki zodagonlariga hukmronlik qilishdi. Aytishlaricha, sobiq sultonlar oʻsha viloyatdagi Shohdagohni ovlashga ergashmaganlar va shu sababli bu togʻda koʻplab kiyiklar boʻlgan. Hech kim oʻsha maralga tegishi mumkin emas edi, chunki ularni ovlash (Shohdagohda) muvaffaqiyatsizlik belgisi edi.''
Shoh Ismoil Safaviyning xizmatlari
Ismoil Safaviy 13 yoshida, Safaviylar amirlari va boshqa turkiy qabilalarning koʻmagi bilan ota-bobolari boshlagan kurash yoʻliga kirishdi. Uning tarafdorlarining nutqi 1500-yilda boʻlib oʻtdi. Aggoyunlu va Shirvonshoh qoʻshinlari bilan gʻalaba qozongan jangdan soʻng Ismoil Safaviy 1501-yilda Tabrizga kirib, oʻzini Ozarbayjon hukmdori deb eʼlon qildi. Ozarbayjon tarixidagi birinchi markazlashgan davlat - Safaviylar davlati yoki Qizilbosh davlati tashkil topdi. Shundan soʻng Shoh Ismoilning ulkan imperiyani yaratishga qaratilgan faol siyosiy, harbiy va mafkuraviy faoliyati boshlandi. Ushbu faoliyat jasoratli ishlar, koʻplab xavf-xatarlar, qurbonliklar, magʻlubiyat va gʻalabalar bilan birga boʻlgan.
Ushbu tarixiy maqsadga erishish uchun Ismoil 1501-yilda Aggoyunlu Alvand ustidan qozonilgan gʻalabadan soʻng Tabrizga kirib, oʻzini shoh deb eʼlon qildi. Shayx Haydarning oʻgʻli Ismoil oʻzi erisha olmagan maqsadga erishdi va Ozarbayjon hududining katta qismi yagona Qizilbash davlatiga birlashdi.
Ozarbayjon xalqining taniqli davlat arbobi Shoh Ismayil ona tilini hurmat qilgan va shu tilda yozgan shoir va shoiralarni sevgan va himoya qilgan. Shuning uchun ham oʻz tiliga va Vataniga bogʻlangan xalq shoirlari va ashugʻlari uni sevadilar va oʻz asarlarida ona tili va xalqiga sadoqatini ulugʻlaydilar. Shoh Ismoil nafaqat ozarbayjon tilidagi goʻzal sheʼrlar, „Dahnoma“ („Oʻn xat“) sheʼri, mukammal adabiy yodgorlik muallifi boʻlgan. Shuningdek, u davlat farmonlarini imzoladi va shu bilan ozarbayjon tilini davlat va siyosiy darajalarga oʻtkazdi. Tarbiyasi va qiziqishlari tufayli Ismoil Qizilbash qabilalari va koʻchmanchi dvoryanlar bilan chambarchas bogʻliq edi. U yaxshi maʼlumotga ega va shoir va olimlarga homiylik qilgan.
Shoh Ismoil birlashgan qizil bosh mafkurasini yaratdi. Ushbu mafkura oʻsha davrda barcha Ozarbayjon turklarini muvaffaqiyatli birlashtirdi va ularga ulkan hududda siyosiy hukmronlik maqomini saqlab qolishga imkon berdi.
Oila
Shoh Ismoilning 3 asosiy xotini (jami 5 ta), 6 oʻgʻil va 8 qizi boʻlgan.
Shoh Ismoilning shaxsi
Afsonaga koʻra, Shoh Ismoil darvesh kiyinib, mamlakat boʻylab sayohat qilgan va odamlarning muammolariga qiziqqan.
Shu paytgacha xalq orasida aylanib yurgan afsonada Shoh Ismoilning ajoyib jismoniy kuchi haqida ham soʻz boradi.
Adabiyotdagi oʻrni
Chun Xataidir bugun gul-birlik bulbul, Oq-qora gulning ichkariga kirishiga yoʻl qoʻymang.
Uning sheʼrlarida yaxshilik va yomonlik tushunchalari haqida fikrlar ham mavjud. Bu borada Xatai ozarbayjon adabiyoti dahosi Nizomiy Ganjaviyning fikriga qoʻshiladi. Shuningdek, u odam nima qilmasin, yaxshi yoki yomon boʻlmasin, uning samarasini koʻradi, yomonlik qilgan kishi oʻz ishidan uyaladi, deb hisoblaydi. Ammo yaxshilikka intilganlar har qanday sharmandalik va pushaymonlikdan xoli boʻladi.
Agar siz soʻfiy boʻlsangiz, sotib olish va sotish, Haromni halolga qoʻshmang, Egri chiziqdan pastga tushmang, Toʻgʻri yoʻlga qarang.
Vinç havoga uchib ketdi, Lachin aluban vodiyga tushdi…
Shoh Ismoil ordeni
Ozarbayjon Respublikasining eng yuqori harbiy ordeni - Shoh Ismoil ordeni Ozarbayjon Respublikasi Qurolli Kuchlarining eng yuqori darajadagi ofitserlari, harbiy qismlar va birlashmalar komandirlariga beriladi.
Niqobga qarshi qonun
right|thumb|300x300px| Gay Foks niqoblarini kiygan jamoat joylarida [[anonimlik . Los-Anjeles, 2008 yil 2008 yilda Anonim tomonidan birinchi marta foydalanilgan Gay Foks niqobining oʻzi grafik Internet-memga aylandi va Anonim hamjamiyatning ramzlaridan biriga aylandi .]] Niqobga qarshi qonun — koʻplab mamlakatlar qonunlarida jamoat joylarida niqob kiyishga huquqiy cheklov.
Ispaniyada
Ispaniya qonunchiligiga koʻra, yuzlarini yopgan namoyishchilar 30 000 yevrogacha jarimaga tortilishi mumkin.
Pan Gi Mun
Pan Gi Mun (hangul: 반기문, hanja: 潘基文; 13-iyun, 1944) Birlashgan Millatlar Tashkilotining sakkizinchi bosh kotibi. Bu mansabga Kofi Annandan soʻng, 2007-yili saylangan. Bungacha u Koreya Respublikasi Tashqi Ishlar va Savdo Vazirligida diplomat boʻlib ishlagan. Diplomatlik karyerasini universitetni bitirgan yiliyoq Hindistonda boshlagan. 2004–2006-yillarda Pan Tashqi Ishlar Vaziri boʻlgan.
Kulgich
Kulgich deb yonoqdagi chuqurchaga aytiladi. Kulgich hammada ham boʻlavermaydi, biroq koʻp odamlarda kulgu paytida koʻrinishi mumkin. Kulgich chuqurligi va joylashuvi yonoq suyagi va katta yonoq mushagi tuzilishiga bogʻliq boʻladi. Kulgichlar bir necha yildan keyin yoʻqolishi ham mumkin.
Buxta
Buxta (nem. Bucht) — okean, dengiz, qoʻltiq yoki koʻlning quruqlikka yorib kirgan yoki orollar bilan oʻralgan kichik bir qismi. Odatda, kema toʻxtab turishi uchun qulay boʻladi (Bosfor boʻgʻozidagi Oltin Muguz, Qora dengizdagi Novorossiysk B.si). Gidrologik rejimi mahalliy sharoit bilan bogʻliq boʻlib, B.ga tutash suvlardan farq qiladi.
Devereaux Peters
Devereaux Peters (1989-yil 8-oktyabrda tugʻilgan) — Rossiya ayollar ligasining WBC Dynamo Novosibirsk jamoasidagi amerikalik basketbol hujumchisi.
Manbalar
↑
Crawfordsville (Indiana)
Crawfordsville AQShning Indiana shtatida joylashgan shahardir. Montgomery okrugi tarkibiga kiradi.
Jen (til)
Raqam
Jen tilida raqamlardan misollar keltirilgan.
Forgaria nel Friuli
Forgaria nel Friuli Italiyaning Friuli-Venezia Giulia mintaqasida joylashgan kommunadir. Udine provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 29 km2. 1893 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Chesma
1905- yilning iyun oyida Potemkin jangovar kemasi ekipaji qo'zg'olon ko'targanida, Chesma ' ishonchsiz deb topildi, shuning uchun kema Potemkinni ' qilishda qatnashmadi. Biroq, Sinop boshpana ' Potemkinni Konstantadan Sevastopolga olib ketayotganda, Chesma bu ikki kemaga hamrohlik qildi. Chesma 1907- yil 14 -avgustda inventarizatsiyadan chiqarilguniga qadar Sevastopol port ma'muriyatiga topshirildi. Uning korpusi dengiz floti departamenti qarori bilan to'liq demontaj qilinishidan oldin to'liq miqyosdagi zirh sinovlari uchun ishlatilgan. Kema korpusi 1912-yil 22-aprelda 4-sonli inventarizatsiyadan tashqari avtomobil deb belgilangan va artilleriya nishoni sifatida ishlatilgan.
Buxoro Xalq Sovet Respublikasi
Buxoro amirligining tugatilishi
Sharqdagi yirik davlatlardan biri hisoblangan Buxoro amirligi 1868-yilga kelib Podsho Rossiyasining yarim mustamlakasiga aylanganidan soʻng xalqning tirikchiligi ilgarigidan ham ogʻirlashgan. Amirlikdagi xalq qoʻzgʻolonlari podsho Rossiyasi qoʻshinlari yordamida bostirilgan. Rus maʼmurlari amirlikda katta imtiyozlarga ega boʻlgan. Rossiyadagi demokratik jarayonlar, 1908-yil Turkiyada boʻlgan Yosh turklar inqilobi, xususan Petrograddagi 1917-yil fevral inqilobidan keyin amirlik hududida jadidchilik va undan oʻsib chiqqan Yosh buxoroliklar harakati kuchaydi.
1917-yil 7-aprelda Amir Olimxon mamlakatda islohotlar oʻtkazish toʻgʻrisida farmon chiqardi. Lekin amirning bu farmoni amalda joriy qilinmadi. Jadidlar Buxoro shahrida namoyish uyushtirgandan soʻng, mamlakatda ularni yoppasiga taʼqib qilish boshlandi. 1917-yil Oktabr inqilobidan keyin Rossiya bilan Buxoro amirligi oʻrtasida munosabatlar yomonlashdi. Turkiston XKS Buxoro davlatiga gʻanimlik qilib, amir hukumatini kuch bilan agʻdarishga urindi. Bolsheviklar shu maqsadda yosh buxorolik jadidlarni qoʻllab-quvvatlashdi. 1918-yil mart oyida Turkiston oʻlkasi XKS raisi Fyodor Kolesov qoʻmondonligidagi qizil askarlar mamlakat poytaxti Buxoro shahriga hujum uyushtirdilar. Ularning hujumi muvaffaqiyatsiz tugagan boʻlsa ham, Buxorodagi siyosiy tuzumni oʻzgartirish uchun urinish toʻxtamadi. Amir Olimxon mamlakat taqdiri hal qilinayotgan ushbu fursatda muxolifatdagi yosh buxoroliklar firqasi (partiyasi) arboblari bilan til topisha olmadi. U mamlakatda konstitutsion monarxiya va demokratik tartibotlarni oʻrnatmoqchi boʻlgan jadidlar — yosh buxoroliklarni yoʻqotish yoʻlini tutdi. Fayzulla Xoʻjayevning taʼkidlashicha, Kolesov voqeasidan keyin amir mamlakatda 3000 kishini qatl qilgan. Buxorolik adib Sadriddin Ayniyning yozishicha, faqat poytaxt — eski Buxoro emas, balki Gʻijduvon, Shofirkon, Vobkent, Qorakoʻl, Chorjoʻy, Xatirchi, Karmana, Qarshi, Shahrisabz bekliklarida ham minglab kishilar jadidlikda ayblanib nohaq oʻldirildi. Buxorolik jadidlarning tirik qolgan vakillari Samarqand, Toshkent va Moskvaga joʻnab ketishga majbur boʻlishdi, yosh buxoroliklarning bir qismi 1918-yil yozida Toshkentda Buxoro Kompartiyasini tuzishdi, Xoʻjayev Moskvadagi muhojirligi davrida — 1918-yil oktabrida Turkiston respublikasining Rossiya SFSR hukumati huzuridagi muxtor vakolatxonasi qoshida yosh buxoroliklar partiyasi boʻlimini tashkil qildi. 1920-yil yanvarda Toshkentda Xoʻjayev boshchiligida inqilobchi yosh buxoroliklar partiyasining Turkiston Markaziy byurosi tashkil qilindi. Bolsheviklar yosh buxoroliklardan amirlik hokimiyatini agʻdarishda foydalandilar. Ular ham taktik maqsadlarni koʻzlagan holda bolsheviklarga yaqinlashishdi. 1920-yil 25-avgustda rus qoʻmondoni Mixail Frunze Turkfront qoʻshinlariga „qoʻzgʻolon koʻtargan Buxoro mehnatkashlariga yordam koʻrsatish toʻgʻrisida“ buyruq berdi. 1920-yil 2-sentabrda Turkfront qoʻshinlari amirlik hokimiyatini agʻdarib tashladi.
Buxoro Sovet Sotsialistik Respublikasi
Qurultoy qatnashchilari xalq hukumatining 4 yillik ish faoliyati yakunlarini chiqarib, Oʻrta Osiyoda milliy respublikalar tuzish zarurligini yoqlashdi. 1924-yil 18-noyabrda Turkiston ASSR, Buxoro SSR va Xorazm SSR MIKlari qoʻshma qaror qabul qildilar va shu qarorga binoan oʻz vakolatlarini Oʻzbekiston SSR Sovetlarining Taʼsis qurultoyiga qadar ish koʻrib kelgan Fayzulla Xoʻjayev raisligida yangi tashkil etilgan Oʻzbekiston SSR Muvaqqat inqilobiy komitetiga topshirdilar. Shunday qilib, Oʻrta Osiyo respublikalarining milliy-hududiy chegaralanishi deb atalmish tadbir asosida 1924-yil noyabr oyi oxirida Buxoro SSR tugatilib, uning hududi yangi tashkil etilgan Oʻzbekiston SSR, Turkmaniston SSR va Tojikiston ASSR (1929-yildan Tojikiston SSR)ga kiritildi.
Iqtisodi
thumb|left|Buxoro XSRning 100 rubl banknotasi (1922-yil) Buxoro respublikasidagi iqtisodiy siyosat va xoʻjalik sohasidagi islohotlar ziddiyatli tarzda kechdi. Buxoro inqilobiy qoʻmitasining 1921-yil 5-yanvardagi dekreti hamma yerlarni umumxalq mulki deb eʼlon qildi. Vaqf yerlari tugatildi, ayrim toifadagi xoʻjaliklarning chorva mollari va mulklari musodara qilindi. Sugʻorish tizimi izdan chiqdi, ekin maydonlari qisqarib, chorva mollarining soni kamayib ketdi.
Alexander Loginov
Jahon chempionatlari
6 ta medal (1 ta oltin, 1 ta kumush, 4 ta bronza)
Athens (Pennsylvania)
Aholisi
3289 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Vilen Komissarov
Tarjimai holi
Vilen Naumovich Komissarov Rossiya Tarjimonlar Ittifoqining asoschilaridan biri bo`lib xizmat qilgan va Rossiya Tarjimonlar ittifoqining faol boshqaruv a'zosi bo'lgan.
Ijodiy faoliyati
100 dan ortiq ilmiy maqola va darsliklar, jumladan, “Tarjima haqida so‘z” (1973), “Tarjima tilshunosligi” (1980), “Tarjima nazariyasi” (1990), “Adabiy tarjimaning tabiiyligi” kabi kitoblari nashr etilgan. "Tarjima o'qitish metodikasining nazariy asoslari" (1997), "Tarjimaning umumiy nazariyasi" (1999), "Zamonaviy tarjimashunoslikning ma’ruzalar kursi” (1999—2000), “Rossiyada lingvistik tarjimashunoslik nomi ostidai darslik” (2002), “Zamonaviy tarjimashunoslik"(2004); vafotidan keyin Tarjimashunoslikka oid"Tanlangan maqolalar" to`plami adabiyot yuzini ko`rdi 1968-2005 (2020).
Lucia Di Guglielmo
Klub faoliyati
2021-yil iyul oyida „Roma“ga oʻtishidan oldin, Di Guglielmo faoliyatining katta qismini Tuscanyda va ayniqsa, oʻn yilni Castelfrancoda oʻtkazdi, bu klub keyinchalik Empoliga aylandi.
Carlos Sainz
El Matador laqabli Sainz avvalroq finlandiyalik yordamchi haydovchi Miikka Anttila rekordni yangilamaguncha, faoliyatini boshlash boʻyicha WRC rekordini egallab turgan. U, shuningdek, Finlandiyada 1000 koʻl rallisida gʻolib chiqqan birinchi shimollik boʻlmagan haydovchi hisoblangan. U Shvetsiya rallisida toʻrt marta ikkinchi va ikki marta uchinchi oʻrinni egallagan holda bu muvaffaqiyatni takrorlashga yaqin kelgan. WRC muvaffaqiyatlaridan tashqari, u Dakar rallisida (2010-yil, 2018-yil, 2020-yil), Chempionlar poygasida (1997-yil) va Osiyo-Tinch okeani ralli chempionatida (1990-yil) gʻolib chiqqan. Uning yordamchi haydovchilari Antonio Boto, Luis Moya, Mark Marti va Lukas Kruzlar boʻlgan.
Crown Point (Indiana)
Aholisi
27317 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 460,1 nafar kishi.
Englesqueville-la-Percée
Aholisi
97 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 12,4 nafar kishi.
1870
Voqealar
• 10 yanvar
Kemerkaya
Kemerkaya — Turkiyaning Erzurum viloyati Oltu tumaniga qarashli qishloq.
1870
Voqealar
• 19 may – Portugaliyada harbiy to'ntarish bo'lib o'tdi, uning davomida Lule gertsogi Nuno de Moura Barreto hukumati ag'darildi. Parlament tarqatib yuborildi, hukumat rahbari etib marshal Joau Karlosh de Saldan`ya tayinlandi.
- AQSh Kongressiga Jorjiya shtati vakillari qabul qilindi. Janubni rekonstruktsiyasining (qayta qurishning) tugashi.
• 22 iyul – Ispaniya Bosh vaziri general Xuan Prim Ferdinand Saksen-Koburgskiyga yana Ispaniya tojini taklif qildi. Muzokaralar boshlandi.
• 6 avgust – General Karl Shtaynmetsning 1-german armiyasi Saar daryosidagi Shpixern tepaligida general Charl`z Avgust Frossardning 2-korpusini mag'lub etdi. Prussiya armiyasi Forbaxni egallab, Lotaringiyaga yo'l ochdi. Marshallar Patris de Makmaxon va Frantsua Bazinning fransuz armiyalari bir-biridan uzilib qoldi.
• 14 avgust
• 6 sentyabr - Italiya hukumati Fransiyaning yangi hukumatiga o'zini Rimga nisbatan oldingi majburiyatlari bilan bog'lanmagan deb hisoblash kerakligi haqida xabar berdi. Bunga javoban Fransiya Italiyaga to'liq harakat erkinligini berdi.
• 15 noyabr – Baden va Gessen-Darmshtadtning Shimoliy Germaniya ittifoqiga qo'shilishi to'g'risida bitim imzolandi.
• 23 noyabr – Bavariyaning Shimoliy Germaniya Ittifoqiga qo'shilishi to'g'risida bitim imzolandi.
dekabr
• 2 dekabr – Rim Italiya poytaxti deb eъlon qilindi.
• 7 dekabr – Bojansi jangi (1870), 1870 yil 7-10 dekabrda Franko-Prussiya urushi paytida bo'lib o'tdi.
- Madrid ko'chalarida parlamentdagi chiqishidan so'ng respublikachilar Ispaniya bosh vaziri, marshal Xuan Primning karetasini o'qqa tutdi. Ko'p o'tmay, Prim olgan jarohatlaridan vafot etdi va admiral Xuan Batista Topete muvaqqat bosh vazir bo'ldi.
- Juzeppe Garibal`dining Vosges armiyasi Fransiyadagi Dijonni qo'lga kiritdi.
Forni Avoltri
Forni Avoltri Italiyaning Friuli-Venezia Giulia mintaqasida joylashgan kommunadir. Udine provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 81 km2. 667 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Duygu Asena
Duygu Asena (1946 yil 19 aprel - 2006 yil 30 iyul) turk jurnalisti va yozuvchisi edi.
Real Madrid CF
Kalderon prezidentligi
Florentino Peresdan soʻng, klub prezidenti etib Ramon Kalderon tayinlandi. Uning boshqarish uslubi oldingi vazifadoshidan farq qilar edi. Kalderon oʻz oldiga maqsad qilib, eng yaxshi oʻyinchilarni sotib olishni qoʻymadi, garchi uning saylovoldi vaʼdasi Krishtianu Ronalduni sotib olish boʻlgan edi, lekin amalga oshirolmagandi. Kalderon vaqtida Bekxem, Roberto Karlos, Robinyo, Ronaldo ketdi, yaʼni, Peres „meros“larining barchasi sotildi. Lekin uning faoliyati davrida ham muvaffaqqiyatli transferlar amalga oshirilgan edi. 2009 yilda 2006 yilgi saylovlardagi ovozlar oʻzgartirilgani haqidagi mojarolardan keyin Ramon Kalderon isteʼfo berishga majbur boʻldi. Kalderon boshchiligidagi toʻrt yil ichida Real Madrid ikki marta ketma-ket Ispaniya chempioni va bir marta Superkubok sohibi boʻldi.
Peresning qaytishi
2009-yil 1-iyunda Florentino Peres yana Real Madrid prezidenti boʻldi, eʼtborlisi hech qanday ovoz berishlarsiz, sababi uning raqiblari oʻz nomzodlarini olib tashlagan edilar. Yana qaytishidan soʻng, Peres umuman yangicha „galaktikos“ni qayta tiklashga kirishdi. Boshlanishiga klub rahbariyatida oʻzgarishlar sodir boʻldi: prezident maslahatchisi etib Real Madrid sobiq futbolchisi Zayniddin Zidan tayinlandi. 9-iyunda uzoq muzokaralar va har xil ovozalardan soʻng, Italiyaning Milan klubi va Braziliya terma jamoasi yarim himoyachisi Kaka Real Madridga 68 million yevro evaziga oʻtdi. U klub bilan olti yillik shartnoma tuzdi va Peres qaytganidan keyin klubdagi birinchi yangi yulduz oʻyinchi boʻldi. Keyin esa dunyoning 2008-yil yildagi eng yaxshi oʻyinchisi, Real Madrid klubida oʻynash azaliy orzusi hisoblangan Krishtianu Ronaldu bilan shartnoma imzolandi. Portugaliyalik uchun Real Madrid 80 million funt sterling (93,4 million yevro) toʻladi. 25-iyunda Real Madridga Valensiyadan 15 million yevroga Raul Albiolni olib keldi. 1-iyulda Lyon klubi Real Madridga oʻz oʻyinchisi Karim Benzema oʻtishini rasman tasdiqladi. Transfer summasi 35 million yevroni tashkil etdi. Real Madrid qarorgohiga Esteban Granero va Liverpulda oʻng qanot himoyasida ishtirok etayotgan Alvaro Arbeloalar kelishdi. Arbeloa summa transferi 4 millionni tashkil qildi va u bilan 5 yillik shartnoma tuzildi. Arbeloadan tashqari Liverpuldan 5-avgust kuni Xabi Alonso ham kelib qoʻshildi. Uning narxi esa 30 million funt sterlingga baholandi.
Anchelotti, Benetis, Zidan va Chempionlar ligasi gʻolibliklari (2013-…)
Anchelotti jamoaga kelib bir qancha oʻzgartirishlar qildi. Jumladan, taktik tizimda oʻzgartirish qildi. Jamoa 4-2-3-1 taktik sxemasidan 4-3-3 sxemasiga oʻtdi, albatta asta-sekinlik bilan. 2013-yil, 1-sentyabrda esa 100 million yevro evaziga klubga Garet Beyl jalb qilindi. Anchelloti bilan Real dastlabki mavsumda Barselonani finalda yengib Copa del Reyni qoʻlga kiritdi. 24-iyunda esa Atletiko Madrid finalda tor-mor etilib, uzoq kutilgan La Decima (10-Chempionlar Ligasi sovrini)ga ega chiqishdi.
Statistika va hisobot
Shuningdek, Real Madrid UEFA Chempionlar ligasida rekord darajada, 10 marta gʻalaba qozongan. Raul esa UEFA Chempionlar ligasining mutloq bombardiri deya hisoblanib kelinadi. Umumiy hisobda u 71 ta gol urgan, shulardan 66 tasini esa Real Madrid tarkibida urgan. Yevropa chempionlar kubogida ham 1955/56 mavsumdan 1969/70 mavsumigacha ketma-ket rekord darajada ishtirok etgan.
Qoʻllab-quvvatlash
Koʻpincha uydagi oʻyinlarda stadionni oʻrindiqlarini asosan abonement egalari band qilishadi. Ular oʻrtacha 68 670 tani tashkil qiladi. Abonement egasi boʻlish uchun oldin klub aʼzosi boʻlish kerak. Aʼzolikdan tashqari, klubning 1800 dan ortiq fan klublari Ispaniya va butun dunyoda faoliyat yuritib kelmoqda. Real Madrid Santiago Bernabeuga oʻrtacha 65 000 muxlislarini oʻziga jalb qiladi. Bu esa dunyodagi eng yuqori koʻrsatkichlardan biri hisoblanadi. Eng mashxur fan klublardan biri Ultras Sur hisoblanadi. Ular hatto Lazioning Irriducibili guruhi bilan ittifoq ham tuzishga ulgurishgan. Koʻpincha ular rasistlarga xos soʻzlar bilan raqib futbolchilarini haqoratlar qilganliklari uchun UEFA tomonidan ogohlantirilganlar.
Asosiy jamoa
Ispaniya jamoalarida Yevropa Ittifoqi fuqaroligini olmagan futbolchilar soni uchtadan oshmasligi kerak. Roʻyxatda faqat oʻyinchilarning asosiy millati yozilgan va yevropalik boʻlmagan bir qancha oʻyinchilar Yevropa Ittifoqidagi biror davlatidan ham fuqarolikdan oʻtgan.
Buxtarma suv ombori
Buxtarma suv ombori — Qozogʻiston Respublikasining Sharqiy Qozogʻiston viloyatidagi suv ombori. Irtish daryosida 1960—67 yillarda Buxtarma GES uchun toʻgʻon qurilishi natijasida hosil boʻlgan. Buxtarma suv ombori o. oʻzidan yuqorirokdagi Zaysan koʻli bilan tutashib ketgan. Maydoni 490 km², hajmi 49,6 km³, uz. 425 km dan koʻproq, eng keng joyi 35 km, oʻrtacha chuq. 9,6 m, vodiylarda uz. 30–50 km va eni 10 km gacha boʻlgan qoʻltiqlar bor. Buxtarma suv ombori o. Irtish suvini tartibga solib, kema qatnovi sharoitini yaxshilaydi va Buxtarma GES (quvvati 675 MVt)ning toʻla quvvat bilan ishlashini taʼminlab turadi. Sugʻorishda foydalaniladi. Baliq ovlanadi (sazan, taran va osyotr).
Atlantic (Pennsylvania)
Aholisi
43 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Oʻchoq (yulduz)
Shaharda viloyat sanoat mahsulotining 1/3 qismi ishlab chiqariladi. Yetakchi sanoat tarmogʻi — yengil sanoat. Oʻrta Osiyoda eng yirik toʻqimachilik ktlaridan biri, ipakchilik kti, paxta tozalash zavodi, tikuvchilik, poyabzal fabrikasi bor. Oziqovqat sanoati tarmoqlari rivojlangan (non mahsulotlari, goʻshtkonserva, sut, mevasabzavot, meva vinosi ktlari, araq zavodi bor). Mashinasozlik va metallsozlik sanoati (nasos, avtomobil taʼmirlash) korxonalari ishlab turibdi. Qurilish materiallari kti, asfaltbeton, temirbeton buyumlari, gʻisht zdlari, mebel fabrikasi bor. Issiqlik elektr markazi faoliyat koʻrsatadi. Aeroport, turistik baza ishlab turibdi. Oʻ. da pedagogika instituti, telemarkaz, oʻzbek akademik drama teatri, tarixmadaniyat muzeyqoʻriqxonasi mavjud. Oʻ. — Bishkek, Oʻ. — Xorugʻ avtomagistrallari qurilgan. Shahar hududida 30 ga yaqin tarix va madaniyat yodgorliklari joylashgan. Meʼmoriy yodgorliklardan: Yusuf Boyxoʻja oʻgʻli masjidi (20-asr boshlari), Asaf ibn Burxiya maqbarasi (17 — 18 a.lar) va boshqalar saqlanib qolgan.
Shermuhammadbek
Razvedkachilik faoliyati
OGPU maʼlumotlariga koʻra, ikkinchi jahon urushi davrida (1942-yilgacha) Mahmudbek turk, yapon va nemis razvedkasi manfaatlarini koʻzlab Oʻrta Osiyo va Shimoliy Afgʻoniston respublikalarida bosh razvedkachi boʻlgan. Millati oʻzbek, Mahmudbek tajribali figura edi. Afg‘on-sovet chegarasining har ikki tomonida yaratgan keng razvedka tarmog‘i tufayli Mahmudbek O‘rta Osiyo respublikalaridagi hozirgi vaziyat to‘g‘risida turli mamlakatlar razvedka maʼlumotlarini ayirboshlash orqali katta sarmoya topdi.
Ittifoq tashkiloti
Oʻz navbatida, „bosmachi“larning qoʻrbashilari SSSR bilan urush boʻlgan taqdirda Kobul bilan kelishuvlarni mustahkamlashga har tomonlama harakat qilishdi. 1941-yil avgust oyida eng yirik turkman qoʻshinining qoʻrboshisi Qizil Ayak bosh vazir Hoshimxonga maktub yoʻllab, undan Buxoroni oʻz himoyasiga olishni soʻradi va kerak boʻlsa, 40 ming nafargacha qurollangan turkmanlarni qurollantirishni oʻz zimmasiga oldi. Hoshimxon barcha qoʻrbashilarga oʻz tuzilmalarini toʻliq jangovar shay holatda saqlashni taklif qildi va SSSRga hujum qilish uchun qulay vaqt Moskva va Leningradni Germaniya tomonidan bosib olingandan keyin yuzaga kelishini aytdi. 1941-yilning yozida yapon va nemis missiyalari Oʻrta Osiyo istiqlolchilik harakatining barcha yirik qoʻrrbashilari bilan barqaror aloqa oʻrnatdilar.
1941-yilning kuzida Kobuldagi nemis tashqi razvedkasida yashovchi K. Rasmus Mahmudbekka Afgʻonistonning shimoli-sharqidagi Bagʻlon shahrida nemis agentlarini SSSRga oʻtkazish uchun qoʻrgʻon yaratishni buyurdi. Shu maqsadda nemislarning Kobuldagi missiyasidan Mahmud bey huzuriga 40 ming afg‘on joʻnatildi.
Tizi N'Tleta
Manzil
Tizi N'Tleta Tizi Ouzou Vilaya viloyatining janubida joylashgan va Beni Duala, Ouadhia, Ait Bouaddu, Assi Youcef, Mechtras va Souk El Thenin bilan chegaradosh mintaqa hisoblanadi.
Oʻsh teatri
Eson Oʻrinov.
Bushmeyster
Bushmeyster, surukuku (Lachesis muta) — zaharli ilonlar turi. Chinqiroq ilonlar oilasining choʻnqirbosh viperalar urugʻiga mansub. Uz. 4,3 m, yoʻgʻonligi odam sonidek, viperalar ichida eng yirigi va zaharlisi. Terisi qizgʻishsariq, orqa tomonida romb shaklidagi qator qora naqshlari bor; qorni oq yoki sargʻishoq, chinnidek yaraqlaydi. Janubiy Amerika oʻrmonlarida yashaydi. U koʻpincha soya yerlarda kulcha boʻlib yotadi. Zahar tishi 2,5 sm cha, zahari oʻtkir. Odamga tashlanadi. Tuxum qoʻyib koʻpayadi. Turli jonivorlar bilan oziqlanadi.
Decatur (Indiana)
Geografiyasi
Maydoni — 12,8 km2. Shundan 12,7 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 244 m balandlikda joylashgan.
Fällanden
Hududi
Fällandenning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Buxorxudotlar hokimligi
Buxorxudotlar hokimligi — Buxorxudotlar sulolasi idora qilgan kichik davlat (VII—VIII asrlar). Poytaxti Buxoro shahri. Hududi hozirgi Buxoro viloyatining Buxoro, Vobkent, Kogon, Romitan, Jondor va Qorakoʻl tumanlari yerlaridan iborat boʻlgan. Arablar Buxoroni fath etgandan keyingi dastlabki yillarda hokimiyatni buxorxudotlar bilan birgalikda boshqarganlar. 715-yil Xuroson noibi Qutayba ibn Muslim oʻldirilgach, sulola hokimlikni bir yil davomida mustaqil idora eilganlar. VIII asrning 3-choragida arablar butun Movarounnahrni fath etib, Buxorxudotlarni rasman oʻz oʻrinlarida qoldirgan boʻlsalarda, hokimiyatni amalda toʻlaligicha arablar boshqargan. 782-yil soʻnggi buxorxudot Bunyod Muqanna qoʻzgʻolonini qoʻllab-quvvatlagani uchun arablar tomonidan qatl etilib, Buxorxudotlar hokimligi bartaraf etilgan.
Issiqlik harakati
Issiqlik harakati - moddani tashkil etgan zarralar (molekulalar, atomlar, elektronlar va b.)ning tartibsiz (xaotik) harakati. Termodinamik muvozanatli holatdagi zarralarning barcha yoʻnalishlaridagi teng ehtimolli tartibsiz harakati xaotik harakat deyiladi.