cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Suriya
Matbuoti, radioeshittirishi, telekoʻrsatuvi
Asosiy gaz. va jurnalilari: "As-Savra" ("Inkilob", arab tilida chiqadigan kundalik gazeta, 1963-yildan), "Al-Baʼs" ("Uygonish", arab tilida chiqadigan kundalik gazeta, 1962-yildan), "Al-Jamohir al-Arabiya" ("Arablar ommasi", arab tilida chikadigan kundalik gaz.), "Nizol ash-Shaʼb" ("Xalq kurashi", arab tilida chiqadigan gazeta, 1934-yildan), "Siriya tayme" ("Suriya vaqti", ingliz tilida chikadigan kundalik gazeta, 1981-yildan), "Al-Fido" (arab tilida chikadigan kundalik gaz.), "Al-Muhandis al-Arabiy" ("Arab muhandisi" arab tilida 2 oyda 1 marta chiqadigan jurnali, 1961-yildan), "Nizol al-Fallohin" ("Dehqonlar kurashi", arab tilida chiqadigan haftanoma, 1965-yildan). Suriya arab axborot agentligi (SANA), hukumat axborot mahkamasi, 1965-yil asos solingan. Radioeshittirish va telekoʻrsatuv bosh direksiyasi, hukumat xizmati, 1946-yil tuzilgan.
Meʼmorligi va tasviriy sanʼati
5–6-asrlarda Suriyada mahalliy ilk Vizantiya badiiy maktabi shakllandi (Antioxiya, Apameya, Shahbo qadama naqqoshligi). Tosh va suyak oʻymakorligi, pol mozaikasi, kitob miniatyurasi rivojlandi. 7–8-asrlarda Suriya arab madaniyatini rivojlantirishga katta hissa qoʻshdi, naqqoshlik, haykaltaroshlikning yangi uslublari yaratildi. Oʻsha davrda oʻrta asr shaharlarining qiyofasi shakllandi, mayejid, madrasa, tim, kasalxona, karvonsaroy, hammom va boshqa barpo etildi (Palmira yaqinidagi Qasr alXayr alGʻarbi, 8-asr, Damashqdagi toqiravoqli jome masjid, 705–715 yillar). Salibchilar tomonidan roman uslubida qurilgan qasrlarning harobalari saqlangan (Hims shahri yaqinidagi Crac des Chevaliers qoʻrgʻoni, 12-asr). 13–15-asrlarda meʼmorlikda bezakka koʻp eʼtibor berildi, rang-barang koshinlardan, toshlardan, naqshdan keng foydalanildi, yogʻoch oʻymakorligi rivojlandi. Kitob miniatyurasi sanʼati yuqori bosqichga koʻtarildi.
Neuendorf b. Elmshorn
Hududi
Neuendorf b. Elmshornning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Bibiniso Boltaboyeva
Bibiniso Shamuratovna Boltaboyeva (1913-yil 17-mart — 2004-yil 24-may, Toshkent, Oʻzbekiston ) — oʻzbeklar orasidan chiqqan dastlabki 5 (baʼzi manbalarda 3 yoki 4 ta ) parashutchidan biri. Oʻzbekistonlik Ikkinchi jahon urushi qahramoni, uchuvchi — Abdusamat Toymetovning rafiqasi. Savdo tizimida ishlagan, respublika savdo vazirining oʻrinbosari boʻlgan. 1936-yil kuz—1937-yil 15-yanvar oraligʻida A. Toymetov qoʻlida desantchilik boʻyicha tahsil olgan. Chigʻatoy qabristoniga dafn qilingan.
Parlavà
Parlavà Ispaniyaning Kataloniya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Girona provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 6,14 km2. Aholisi — 402 kishi (2010).
Perry Hall
Geografiyasi
Maydoni — 18,1 km2. Shundan 18,1 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Maloye Beloye (Shimoliy Qozogʻiston viloyati)
Maloye Beloye — Qozogʻistonning Shimoliy Qozogʻiston viloyati Qiziljar tumanidagi qishloq. Kato kodi — 595035400.
Hatting
Hatting Avstriyaning Tirol yerida joylashgan kommunadir. Innsbruck Land (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 7.07 km2. 1119 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
NGC 2428
Ushbu obyektni William Herschel 1785-yilda kashf etgan.
Mountain Village (Alaska)
Geografiyasi
Maydoni — 11,3 km2. Shundan 11,3 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 5 m balandlikda joylashgan.
Saudiya Arabistoni
Tabiati
Saudiya Arabistonijanubi-gʻarbda Qizil dengiz, shimoli-sharqda Hind okeanining Fors qoʻltigʻi bilan oʻralgan. Qirgʻoklari koʻp joyda past, qumloq, baʼzan qingʻirqiyshiq. Saudiya Arabistoni koʻp qismini (1 million km² ga yaqinini) choʻl tashkil qiladi. Platosimon tekisliklar keng tarqalgan (gʻarbga tomon 1000–1300 m ga, sharqqa tomon 200–300 m gacha pasayib boradi). Yer yuzasi quruq daryo vodiylari bilan sezilarsezilmas boʻlinib turadi. Mamlakatning kattagina qismini lavali maydonlar, toshloq choʻllar (homadalar) tashkil qiladi. Qumli choʻllarning eng yiriklari — Nefud, Dahna. RubʼulXolishshx shimoliy qismi barxanlar (200 m balandliklikkacha), tizmali doʻng qumliklardan iborat. Zinasimon qir koʻp. Gʻarbda Qizil dengizga parallel holda bal. 2500–3000 m boʻlgan Hijoz va Asir togʻlari choʻzilib ketgan. Fors qoʻltigʻining sohili boʻylab ayrim joylari botqokdik yoki shoʻrxok qatlam bilan qoplangan AlXasaʼ pasttekisligi joylashgan (kengligi 150 km gacha).
College Park (Georgia)
Aholisi
13942 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga auto nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 25,1 km2. Shundan 25,1 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 320 m balandlikda joylashgan.
Saudiya Arabistoni
Tibbiy xizmati
Soʻnggi 30 yil ichida mamlakatda kasalliklarni davolash va oldini olishga qaratilgan keng qoʻlamli investitsiya dasturlarini amalga oshirish tufayli ijobiy oʻzgarishlar roʻy berdi. Ilgari aholi orasida koʻp uchraydigan sil, bezgak, teri va traxoma kasalliklari deyarli barham topdi. Mamlakatga har yili keladigan ziyoratchilarga yuqori saviyada tibbiy xizmat koʻrsatiladi. Buning uchun Makkada 7 kasalxona, 40 tibbiy markaz, Minoda 4 kasalxona va 24 tibbiy markaz, Arofatda 3 kasalxona va 43 tibbiy markaz, Muzdalifada 6 tibbiy markaz, Madinada 8 kasalxona va 48 tibbiy markaz mavjud. S.A.da 42625 oʻrinli 290 kasalxona bor. Tibbiy markaz va dispanserlar soni 4000 dan oshadi. 2000-yil 30 544 vrach, 61 214 hamshira va 31977 texnik assistent ishladi. Vrachlarning 17% S.A. fuqarolari, qolganlari misrlik, pokistonlik, malayziyalik va boshqa mutaxassislardir. Eng chekka viloyatlardagi bemorlarni markaziy ixtisoslashgan kasalxonalarga tezkorlik bilan keltirish maqsadida 22 samolyotdan iborat havo ambulatoriyasi mavjud. S.A. Qizil Yarim Oy jamiyatining 154 markazi va 500 Kuchma ambulatoriyasi, 27000 xizmatchisi ham aholiga favqulodda yordam koʻrsatadi. Mamlakat va chet el fuqarolari uchun tibbiy xizmat bepul.
Adabiyoti
Hozirgi S.A. hududidagi qad. va oʻrta asr adabiyoti arab madaniyati oʻzanida rivojlandi. Hijozda 5— 7-asrlarda badaviylar sheʼriyati (ImruulQayS) rivojlandi, 7-asrning 1-yarmida esa "Qurʼon" xatga tushirildi. Badaviylar sheʼriyati namunalari va "Qurʼon" mumtoz arab tilini namoyon etuvchi buyuk manba hisoblanadi. Arab xalifaligi tashkil topishi, 7-asrning 20 yillarida adabiy hayot markazlarining oʻzgarib turishi (Damashq, Bagʻdod, Kohira va boshqalar) S.A.da adabiyot rivojini birmuncha sustlashtirdi. Vahhobiylar mafkurasi va konservativ jamiyat tuzilishi yangi adabiyot rivojini uzok vaqtgacha toʻxtatib qoʻydi. Qoʻshni arab mamlakatlarining taʼsirida 20-asrning 20 yillaridan bir qancha shoir, jurnalist, yozuvchilar yetishib chiqdi. Ularning asarlarida maʼrifatparvarlik, romantik va realistik yoʻnalishlar uygʻunlashgan edi. Muhammad Surur asSabbon va Muhammad Hasan Avvad romantik yoʻnalish asoschilari hisoblanadi. Husayn Sirxan, Muhammad Hasan Fiki, Muhammad alAmir arRumeyxa kabi shoirlar mazkur yoʻnalishda ijod qilgan shoirlardir. Mehnatkash xalq hayotini, jamiyatdagi ijtimoiy adolatsizliklarni fosh etish Ahmad Abd alGʻafur Attor ijodida muxim oʻrin tutadi. Ikkinchi jahon urushi (1939—45) dan keyingi davr nasrida Amin Salom Rumayha, Abdulla Munaa, Yusuf bin ashShayx Yaʼqub hikoyalari, Hasan Nosif, Abd asSalom Hoshim Hofiz qissalari realistik yoʻnalishga ega. Realist yozuvchilar asarlarida sentimentalizm ruhi kuchli. 1957-yil Abd asSalom Hoshim Hofizning xotin-qizlar huquqini himoya etishga bagʻishlangan "Hijozlik Samro" nomli birinchi romani nashr etildi. 50 yillardagi publitsistika va adabiy tanqidda Muhammad Hasan Avvad, Abdulla bin Xalis, Saod alBovaridiy, Abdulla Abd alJabbor va boshqa ijodi muhim ahamiyatga egadir.
Tadatoshi Masuda
Tadatoshi Masuda (増田 忠俊; 25-dekabr 1973-yilda tugʻilgan) — yaponiyalik futbolchi.
Jahongir Mahal (Orchha)
Jahongir Mahal, Jahongir qal'asi, Orchha saroyi, Mahali Jahongir Orchha, Jahongir qal'asi Hindistonning Madhya-Pradesh shtatidagi Orchha shahrida joylashgan qo'rg'on va garnizon.
Axmed-Zaki Axtyamov
Axtyamov Axmed-Zaki (tatarcha: Әxmәtzәki Әxtәmev) (1865-yil Qozon viloyati  Noviy Baliqul — 27-noyabr 1937-yil) — mulla, Oxun Ahmad-Zaki ibn-Axtyam ibn-Bikshantai ibn-Abdurashid ibnShafigullax al-Bulgari.
Grézieu-la-Varenne
Grézieu-la-Varenne Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Rhône departamenti Lyon tumani tarkibiga kiradi.
Xudoyorxon oʻrdasi
Bino tuzilishi (tarxi)
Xudoyorxon oʻrdasi toʻgʻri toʻrtburchak tarhli (68x143 m) boʻlib, sunʼiy tepalikka baland gʻishtin poydevorli qilib qurilgan. Xudoyorxon oʻrdasining asosiy sharqiy tomonini tashkil etuvchi peshtoq gumbazli darvozaxona hamda uning ikki qanotida joylashgan xonalargina saqlangan, qolgan qismi qayta taʼmirlangan. Bosh tarzi bir qavatli qilib bunyod etilgan, pishiq gʻishtdan (26x26x5 sm) ganch suvoqda terilgan devorlarga bir gʻisht chuqurligida ravoqlar ishlangan. Peshtoq oʻrda devoridan birmuncha boʻrttirib oldinga chiqarib qurilgan, baland va hashamatli, peshtoqning ikki yoni va tarzlarining ikki burchaklarida gumbazli mezanalar bilan yakunlangan guldastalar bor. Xudoyorxon oʻrdasi bosh tarzi ravoqlari, peshtoq va guldastalaridagi handasaviy naqshlar koshinlar, sirkori parchinlardan mahorat bilan yaratilgan. Peshtoq orqali toʻrtburchak tarhli darvozaxonaga oʻtiladi, darvozaxona gumbazi oʻzaro kesishgan ravoqli asos ustiga qoʻyilgan; gumbaz usti, oʻz navbatida, qubbali mezana bilan yakunlangan, undagi panjarali darchalar orqali ichkariga yorugʻlik tushadi. Oʻrdaning bosh tarzi, xonalar koshinlar, oʻyma ganchkori naqshlar bilan bezatilgan, shiftlari hovuzakli boʻlib, ularga gullar solingan, xonalarning tepa qismi sharafalar bilan hoshiyalangan, ayrim xonalarning poliga parket terilgan, ayvonlar sahniga marmar yotqizilgan, devorlariga ravoqlar ishlanib, naqshlar bilan ziynatlangan.
Saroy dekorasida ganch o‘ymakorligi, rasm chizish, moviy sopol koshinlar chetlari bo‘ylab Qur’ondan parchalar mavjud. Saroyning sharqiy qismida bir vaqtlar madrasaga tegishli boʻlgan 100x30 metrli katta masjid joylashgan.
Qayta tiklash
2009-yilda saroyni qayta tiklash boshlandi. Bosh bino fasadining o‘ng tomonini tiklash ishlari yakunlandi. Kichkina va katta taxt xonalarining devorlarini, shuningdek, boshqa xonalarni bezab turgan bezak ranglarning asl yorqinligini oldi. Yogʻoch oʻymakorlari bir nechta yangi eshiklar va sakkizta ustunni qayta yaratdilar. Muzey infratuzilmasi yaxshilandi.
Serbiyada turizm
Tarixi
Oʻsha paytdagi kommunistik rejim turistik faoliyat uchun qulay boʻlgan. Yugoslaviya urushlari paytida (1991—1995) chet ellik sayyohlar soni kamaydi, ammo Serbiyaga tashrif buyurish davom etgan, faqat 1999-yildagi Kosovo urushi davri bundan mustasno. Mamlakat oʻshanda asosan mojarolar ichida boʻlgan. Urush tugagandan soʻng, raqamlar tiklandi va tashrif buyuruvchilar soni yana koʻpaydi.
Ben Ferencz
Yoshlik davri va ta'lim
Oilasi bilan Nyu-York shahrida joylashganlar, u yerda ular Manhattenning Quyi Sharqiy tomonida istiqomat qilishdi. Ferencz Nyu-York shahrida joylashgan kollejda jinoyatchilikning oldini olish bo'yicha tahsil olgan va uning jinoiy huquq imtihonining natijasi unga Harvard yuridik fakultetining stipendiyasi g'olibiga aylantirgan. Harvardda u Rosko Pound qo'l ostida tahsil olgan va o'sha paytda urush jinoyatlari haqida kitob yozayotgan Sheldon Gluek uchun tadqiqot olib borgan. Ferencz 1943-yilda Harvard universitetini tamomlagan.
Neukirchen (Ostholstein)
Hududi
Neukirchenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Éric Besson
Erik Besson (1958-yil 2-aprelda Marrakeshda tugʻilgan) — fransuz siyosatchisi va tadbirkori. 2009 - yildan 2010 - yilgacha u Fransua Fiyon hukumatida immigratsiya, integratsiya, milliy oʻziga xoslik va hamkorlikni rivojlantirish vaziri boʻlgan.
Abu Said (Temuriy)
Xotinlari
4) Qutlug' Sulton xonim
12) Boysung'ur(1456-...)
19) Mironshox
24) Umarshayx(1456-1494) bu kishi Zahiriddin Muhammad Boburning otalari
Vieux-Charmont
Geografiyasi
Maydoni — 2,5 km2. Dengiz sathidan 318 – 367 m balandlikda joylashgan.
Tibbiyot
thumb|[[Xalqaro qizil xoch va qizil yarim oy jamiyati]] thumb|181x181px Tibbiyot, meditsina, tabobat — kishilar sogʻligʻini saqlash va mustahkamlash, umrni uzaytirish, kasalliklarning oldini olish, davolash haqidagi bilimlar va shu sohadagi amaliy tadbirlar majmui.
Oʻrta Osiyo tibbiyoti tarixi
Oʻrta asrda Abu Ali ibn Sino Tibbiyotning rivojlanishiga katta hissa qoʻshdi. Uning „al Qonun fittib“ (qarang "Tib qonunlari") asari asrlar osha jahon tabobatida asosiy qoʻllanma boʻlib keldi. Bu asar Tibbiyotning asosiy sohalari: anatomiya, fiziologiya, patologiya, terapiya, dorishunoslik, gigiyena va boshqalarni qamrab olgan. Isitma, oʻlat, chechak, qizamiq kabi yuqumli kasalliklarni qandaydir koʻzga koʻrinmas jonivorlar qoʻzgʻatishi toʻgʻrisida fikr yuritgan. U buyrak toshlarini operatsiya qilib olib tashlash, traxeotomiya qilish, jarohatlarni davolash usullari haqida yozadi. Ibn Sinoning bizgacha yetib kelgan eng muhim asarlaridan yana biri „alAdviya alqalbiya“ („Yurak dorilari“)dir. Unda olim yurak kasalligida qoʻllanadigan (oʻzi topgan) dorilar haqida yozadi.
Sharafutdin Abu Abdulloh Muhammad ibn Yusuf Iloqiy ham kasalliklarning kelib chiqishi, sabablari, belgilari, ularni aniklash va davolashga oid koʻp bilimlar sohibi boʻlgan.
Oʻzbekistonda tibbiyotning rivojlanishi
Respublikamizda farmakologiya fanining tezlik bilan rivojlanishi natijasida 40 dan ziyod yangi dorilar yaratildi va tibbiyot amaliyotiga tadbiq etildi (I. K. Komilov, Oʻ.B. Zokirov va b.). Tibbiyotning asosiy tarmoqdaridan biri — tashqi muhitni oʻrganish, aholi yashaydigan joylarni sogʻlomlashtirish, sanitariya gigiyena sharoitini yaxshilash, shaxsiy va ovqatlanish gigiyenasi sohasida ham koʻp ishlar qilindi (A3. Zohidov, Gʻ.M.Maqkamov, B. X. Maʼzumov, T. I. Iskanderov).
Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi tizimida koʻplab ilmiy tadqiqot intlari, tibbiyot oliy oʻquv yurtlari, jumladan, Toshkent farmatsevtika instituti va Toshkent vrachlar malakasini oshirish instituti bor, ularda 3000 ga yaqin ilmiy xodim, shu jumladan, 2000 fan nomzodi va 250 dan ziyod fan doktori ishlab turibdi (2004).
1995-yilgi FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati jamoalari
Quyida 1995-yilda Shvetsiyada boʻlib 1995-yilgi FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati turnirida ishtirok etgan jamoalarning toʻliq yakuniy tarkib roʻyxati keltirilgan. Turnirda ishtirok etayotgan har bir 12 ta terma jamoa kamida 2 nafar darvozabonni oʻz ichiga olgan 20 nafar futbolchidan iborat tarkibni roʻyxatdan oʻtkazishi kerak edi. Turnirda faqat ushbu tarkibdagi futbolchilar qatnashish huquqiga ega edi.
Braziliya
Bosh murabbiy: Ademar Fonseca
Germaniya
Bosh murabbiy: Gero Bisanz
Rogʻun (GES)
Tarixi
Sovet Ittifoqi parchalanganidan soʻng GES qurilishi toʻxtatildi. 1993-yil 8-mayda yuqori qurilish koferdamini kuchli sel oqimi yuvib yubordi, tunnellar va turbinalar zali qisman suv ostida qoldi. Xarkovning Turboatom korxonasi tomonidan ishlab chiqarilgan ikkita RO310-V-483,5 gidravlik turbinani oʻz ichiga olgan gidravlik energetika uskunasining bir qismi 1990-yillarning boshlarida yetkazib berilgan va omborda qoldirilgan.
2004-yilda Tojikiston hukumati va Rossiyaning Rusal kompaniyasi oʻrtasida GES qurilishini yakunlash, yangi alyuminiy zavodni qurish hamda Tursunzoda alyuminiy zavodini qayta qurish boʻyicha shartnoma imzolangan. Rusal mablagʻlari hisobidan loyihaning texnik-iqtisodiy asoslari yaratildi, GES uchastkasida bir qator ishlar amalga oshirildi (xususan, turbinali zali drenajlangan). Biroq tomonlar loyihaning bir qator fundamental xususiyatlari, xususan, toʻgʻonning balandligi, shuningdek, uning turi (Rusal 285 m balandlikdagi beton toʻgʻon variantini taklif qilgan) boʻyicha kelisha olmadi va 2007-yil fevral oyida Rossiya va Tojikiston tomonidan oʻrtasida toʻgʻon qurilishini yakunlash boʻyicha yangi hamkorlik eʼlon qilindi, biroq keyinchalik loyihaning nazorat paketi boʻyicha kelishmovchilik tufayli Rossiya tomonidan rad etildi. 2007-yil sentabr oyida Tojikiston Rusal bilan hamkorlikni rasman yakunladi.
San Felíu de Guixols
San Felíu de Guixols Ispaniyaning Kataloniya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Girona provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 15,92 km2. Aholisi — 21975 kishi (2010).
Oʻzbekiston konstitutsiyaviy referendumi (2023)
Tarixi
Oʻzbekiston Konstitutsiyasini yangilash zarurati 2021-yilning 6-oktabr kuni ikkinchi muddatga saylangan prezident Shavkat Mirziyoyev tomonidan aytilgan. Yangi tahrirdagi konstitutsiya zamon talabiga muvofiq takomillashtirilishi kerakligi alohida taʼkidlangan. 2022-yil 20-may kuni Konstitutsiyaviy islohotlar boʻyicha komissiya tarkibi tasdiqlangan. Komissiya tarkibidan Akmal Saidov, Murod Kamolov, Qutbiddin Burxonov, Aktam Hayitov, Alisher Qodirov, Odiljon Tojiyev, Mirakbar Rahmonqulov, Shuhrat Choʻlliyev, Muxtabar Xusanova, Rahim Hakimov, Mirafzal Miroqulov, Nodir Muxtorov, Gulnoza Ismoilova, Umid Obidxoʻjayev, Ulugʻbek Inoyatov, Zuhra Ibrohimova, Xayrillo Gʻafforov, Jahongir Shirinov, Sharofiddin Nazarov, Erkin Salixov, Ilhom Abdullayev, Bobur Bekmurodov, Viktor Pak, Qodir Joʻrayev, Shuhrat Polvonov, Adham Shodmonov, Yelena Kompolshchik, Davron Oripov, Toʻlqinjon Karimov, Inomjon Qudratov, Zafar Xudoyberdiyev, Malika Qodirxonova, Bahodir Tojiyev, Narimon Umarov, Boriy Alixanov, Qudratilla Rafiqov, Sodiqjon Turdiyev, Rustam Xolmurodov, Guliston Annaklicheva, Nusratulla Pardayev, Ikromxon Najmiddinov, Baxtigul Boʻtayeva, Hayotxon Ortiqboyeva, Abdurahim Erkayev, Dilbar Orziyeva, Gulnora Maʼrufova kabi mas’ullar joy olgan. 26-maydan fuqarolardan "Mening konstitutsiyam" portali, Telegram-bot va koll-markaz orqali taklif yig'ish boshlandi. Hududlar taqsimoti bo'yicha Toshkent shahri eng faol ekanligi va ular berayotgan takliflarda asosan jinoyat sodir etgan mansabdorlarga beriladigan jazoni og'irlashtirish kerakligi qayd etildi. 18-iyun kuni YeXHT Demokratik institutlar va inson huquqlari byurosi uzoq muddatli missiyasi rahbari Owen Murphy Oliy Majlis deputatlariga ikkita taklifni ilgari surgan. Birinchisi, prezidentlik yoki deputatlikka nomzodlarni ko‘rsatishda qo‘yilgan talablar – respublika hududida muayyan muddat yashagani (o‘troqlik senzi) hamda til bilishiga oid talablarni olib tashlash, ikkinchisi, muomala layoqati cheklanganlarga, ya’ni aqli norasolarga ham saylash huquqini berish. Shavkat Mirziyoyev referendum o‘tkazishni taklif qildi va o'z takliflarini berdi : "Albatta, xalqimizdan Komissiyaga kelib tushgan barcha muhim va dolzarb takliflarni bugun Sizlar bilan batafsil muhokama qilish imkoniyatiga ega emasmiz. Men ularning ayrimlariga to‘xtalib o‘tdim, xolos. Komissiya taklifi asosida Parlament tomonidan ishlab chiqilgan loyihani umumxalq muhokamasida ko‘rib chiqishni hamda referendum o‘tkazish yo‘li bilan qabul qilishni taklif etaman. To‘g‘ri, amaldagi qonunchiligimizga ko‘ra, parlamentning o‘zi ham Konstitutsiyaga o‘zgartish kiritish vakolatiga ega. Lekin, konstitutsiyaviy islohotni fuqarolarimiz fikri va qo‘llab-quvvatlashi asosida referendum orqali amalga oshirsak, bu tom ma’noda xalqimiz xohish-irodasining ifodasi – haqiqiy xalq Konstitutsiyasi bo‘ladi, deb o‘ylayman. Bu “Konstitutsiyaning yagona manbai va muallifi – xalqdir” degan tamoyilga to‘la mos keladi. Shunda har bir vatandoshimiz “Yangi O‘zbekiston Konstitutsiyasi – mening Konstitutsiyam” deb yuksak g‘urur bilan ayta oladi"
Enbekshi (Jambul viloyati)
Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 702 kishini (360 erkak va 342 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 648 kishi (339 erkak va 309 ayol) yashagan.
Jordan Krestanovich
Jamoalardagi oʻyin faoliyati
2004-yil 8-martda Krestanovich Avalanche jamoasidan Minnesota Wild jamoasiga Chris Bala evaziga almashtirilgan.
Yaman
Tabiati
Aholisining koʻpchiligi arablar; shuningdek, efiop, hind, yahudiy, somalilar, pokistonliklar ham yashaydi. Rasmiy til — arab tili. Davlat dini — islom. Shahar aholisi 23,5%. Yirik shaharlari: Sano, Adan, Taiz.
Kuzyakaköseler
Qoʻzyakakoseler — Qorabuk viloyati Safranboʻlu tumaniga qarashli qishloq.
NGC 2433
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Santa Cristina de Aro
Santa Cristina de Aro Ispaniyaning Kataloniya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Girona provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 67,77 km2. Aholisi — 5067 kishi (2010).
Raxim Xudoyberdiyev
Raxim Egamberdiyevich Xudoyberdiyev (1922.1.1— Toshkent — 2003.17.3) — anatom, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1971); tibbiyot fanlari doktori (1957), professor (1958). Toshkent tibbiyot akademiyasi ni tugatgach (1943), shu institut anatomiya kafedrasida aspirant (1943— 46), assistent (1946—50), dotsent (195057). 1960-yildan Toshkent tibbiyot akademiyasi anatomiya kafedrasi mudiri, pediatriya (1960—71), stomatologiya ftlari (1971—73) dekani. Ilmiy ishlari turli aʼzolarning kon bilan taʼminlanishi va qon tomirlar jarohatlanganda yangi qon aylanish yoʻllari hosil boʻlishiga oid.
Hadis ilmi
Sahih hadis boʻlish mezonlari
„Sahih“ hadis bo‘lishi uchun alohida bir hadis (Mutavotir hadis bu sinovlardan mustasno edi) „beshta sinovdan o‘tishi kerak“:
Sanadning anʼanaviy ahamiyati
Ilmga intilish hamma narsadan ustun boʻlgan davr va bu paytda ilm yoʻlida turli davlatlarga safar qilinar edi, ilm halqalarida koʻplab ilmlar egallanar edi. Koʻpgina muhaddislar yuqori tabaqa bilan aloqasi boʻlgan taniqli oilada tugʻilgan yoki bu muhaddislarning martabasini oshiruvchi manfaatdor yoki shu kabi munosabatlar va aloqalarga ega boʻlgan erkak qarindoshi boʻlgan. Koʻp hollarda muhaddislar yoshi ulugʻ olimlar va yosh avlod oʻrtasidagi soʻnggi tirik boʻgʻin boʻlgan, chunki ular odatda uzoq umr koʻrishga moyil boʻlar edilar. Shuning uchun ularning isnodlari qimmatliroq boʻlgan. Quyida o‘z davrining eng ko‘zga ko‘ringan muhaddislari keltirilgan.
Shuhda al-Katiba (482-574)
Haute-Rivoire
Haute-Rivoire Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Rhône departamenti Lyon tumani tarkibiga kiradi.
Matt Bai
Filmlar va televidenie
Bai Ssenariy muallifi Jay Carson va film rejissyori Jayson Reitman bilan birgalikda "All the Truth Is Out „ filmining kinematik versiyasi boʻlgan “The Front Runner „ filmining ssenariysini yozgan . Bosh rollarda Hugh Jackman, Vera Farmiga va JK Simmons ishtirok etgan “Front Runner" filmi 2017-yil noyabrida Georgida suratga olish ishlarini yakunladi va 2018-yil noyabrida chiqdi Bai va Carson tomonidan yozilgan yana bir ssenariy 2016-yilda Gollivudning „Qora roʻyxati“ga kiritilgan boʻlib, u Ekvadorda Chevronga qarshi ommaviy sud daʼvosi haqida hikoya qiladi. Bai televidenie uchun ham loyihalar yozgan va 2014-yilda u shouda yozgan jurnal maqolasini oʻz ichiga olgan mavsumiy hikoyaning bir qismi sifatida Netflix-ning mashhur "Kartalar uyi" seriyasining ikkita epizodida oʻynagan.
Oʻzbekiston Olimpiada oʻyinlarida
Oʻzbekistonlik sportchilarning Yozgi Olimpiya Oʻyinlaridagi ishtiroklari
XXVII — yozgi Olimpiada oʻyinlarida ham yurtimiz sharafini 76 nafar sportchilarimiz sportning 13 ta turida himoya qilishgan. *Bayroqdor: Muhammadqodir Abdullaev -Muhammadqodir Abdullaev (boks) — oltin
Cordele (Georgia)
Cordele AQShning Georgia shtatida joylashgan shahardir. Crisp okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
11608 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 468,1 nafar kishi.
Mirzo Ulugʻbek
Mirzo (keyinchalik Sulton) Muhammad ibn Shohrux ibn Temur Ulugʻbek Koʻragon — Temuriylar davlatining hukmdori, Shohruxning oʻgʻli. Buyuk oʻzbek astronomi (yulduzshunos) va matematigi. U otasi Shohrux Mirzo davrida Mavarounnahr hokimi va otasi vafot etgach butun Temuriylar imperiyasi sultoni(1447—1449) boʻldi. Ulugʻbek  trigonometriya va sferik geometriya kabi astronomiya bilan bogʻliq matematika sohasidagi ishlari, shuningdek, sanʼat va intellektual faoliyatga umumiy qiziqishlari bilan ajralib turardi. U besh tilda: turkiy, arab,  fors ,  moʻgʻul va oz miqdorda  xitoy tillarini bilgan deb taxmin qilinadi. Uning hukmronligi davrida (avval hokim, keyin toʻgʻridan-toʻgʻri) uning eʼtibori va homiyligi tufayli  temuriylar uygʻonish davrining  madaniy choʻqqisiga erishdi. Samarqand hokimligi, otasi Shohrux Mirzo tomonidan Ulugʻbekga berilgan.
Astronomiya (Yulduzlar bilimi)
thumb|Mirzo Ulugʻbek sharafiga [[SSSR pochta markasi.]]
Oʻlimi
Otasi Shohrux Mirzo oʻlimidan keyin Ulugʻbek Balxga yurish qildi, chunki Mirzo Alavuddavla ibn Boysunqur Mirzo Hirotdagi Temuriylar hukmdorligiga daʼvogarlik qilgan edi. Murgʻobda boʻlib oʻtgan ushbu toʻqnashuvda Ulugʻbek gʻolib boʻlib Hirot tomon harakat qildi, ammo Alauddavlaning akasi Mirzo Abul Qosim Babur bilan boʻlgan toʻqnashuvda magʻlubiyatga uchrashib, Balxga qaytib kelgach oʻz oʻgʻli Abdullatifni fitnasi tufayli 1449-yilda oktyabrning 27-sanasida, yaʼni 55 yoshida Samarqand yaqinida oʻldirildi. Ulugʻbekning yaqinlaridan biri Abdulloh, uni Samarqandning Amir Temur maqbarasi ziyoratgohida keltirgan. 1830-yilda osmon Yulduzshunoslari Johann Heinrich von Mädler oyda bor boʻlgan kraterlarning birini Ulugʻbek nomiga musammo qildi.
NGC 2434
NGC 2434 Uchar Baliq yulduz turkumidagi E (elliptik galaktika) tipli galaktikadir.
Zenit raketa majmuasi
Zenit raketa majmuasi - bu dushmanning aerokosmik hujum vositalariga qarshi kurashish boʻyicha vazifalarni hal qilishni ta’minlaydigan funksional jihatdan bogʻliq boʻlgan jangovar va texnik vositalar toʻplami
-havo nishoniga davlatga tegishliligini aniqlash tizimining yer usti soʻrovchisi;
C. S. Lewis
right|thumb|C. S. Lewis
Irigny
Geografiyasi
Maydoni — 8,8 km2. Dengiz sathidan 155 – 271 m balandlikda joylashgan.
Bonnie Bartlett
Bonni Bartlett (1929-yil 20-iyunda tug'ilgan) - amerikalik aktrisa. Uning karerasi yetti o'n yillikni o'z ichiga oladi, uning birinchi asosiy roli 1950-yillarning kunduzgi dramasi "Hayot sevgisi" da. Bartlett Maykl Lendonning "Little House on the Prairie" teleserialidagi Greys Snayder Edvards roli va "Sent-Elsewhere " tibbiy drama serialidagi Ellen Kreyg roli bilan tanilgan. U va uning xayoliy eri doktor Mark Kreyg rolini ijro etgan eri, aktyor Uilyam Daniels 1986-yilning o‘sha kechasi Emmy mukofotini qo‘lga kiritib, 1965-yilda Alfred Lunt va Lin Fontandan keyin bu muvaffaqiyatga erishgan birinchi turmush qurgan juftlikka aylanishdi.
Newhalen (Alaska)
Aholisi
133 nafar aholi istiqomat qiladi (2007). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 10,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 21,6 km2. Shundan 15,7 km2 quruqlik, 5,9 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 19 m balandlikda joylashgan.
Neufelderkoog
Neufelderkoog Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Dithmarschen tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 9,76 km2. 166 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hideaki Kitajima
Hideaki Kitajima (北嶋 秀朗; 23-may 1978-yilda tugʻilgan) — yaponiyalik futbolchi.
Neustadt in Holstein
Neustadt in Holstein Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan shahardir. Ushbu shahar Ostholstein tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 19,74 km2. 16 266 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Freddy Kottulinskiy
Biografiya
Uning nabirasi Mikaela Axlin-Kottulinskiy ham Audi Sport TT Cup musobaqasida poygachi sifatida ishtirok etgan. 1980-yilda u Gerd Löffelman bilan birgalikda Audi tomonidan tayyorlangan 4WD VW Iltis mashinasida Parij-Dakar rallisida gʻolib boʻlgan. Jan Ragnottini qoʻllab-quvvatlashi kerak boʻlgan uchta mashinadan birini birinchi marta haydashni soʻrashganda, choʻlda na tajribasi va na ishtiyoqi boʻlgan Kottulinskiy yuqori maosh soʻrab, bilvosita rad etgan. Poyga boshlanishidan sal oldin jamoa uni baribir ishtirok etishga koʻndirgan va Kottulinskiy poygaga kam vaqt tayyorgarlik bilan kirgan. Uning chodiri ham, uxlash uchun sumkasi ham boʻlmagan, ammo mashinani qo‘llab-quvvatlashni kutmasdan ishlashi uchun yetarlicha ehtiyot qismlar mavjud boʻlgan. O‘shanda Kottulinskiy mexaniklarni ham brigadaning xizmat mashinalarini tez va xavfsiz haydashga o‘rgatgan. Bu Audi Fahrsicherheitstraining (haydash xavfsizligi darslari) ga aylangan desa ham boʻladi, Kottulinskiy nafaqaga chiqqunga qadar 25 yil faoliyatini poygalarga bagʻishalgan.
Turk mifologiyasi
Turk mifologiyasi tarixiy turk xalqlari ishongan mifologik butunlikka berilgan nomdir. Qadimgi rivoyatlar turkiy xalqlarning qadimgi umumiy e'tiqodi bo'lmish tengrilik elementlarini o'z  ichiga olishdan ko'ra ijtimoiy  va madaniy mavzularga to'la. Ularning ba'zilari keyinchalik  islomiy unsurlar bilan almashtirildi. Dunyodagi eng qadimiy adabiy hujjatlardan biri sanalgan “Dada Qo‘rqut” dostonlarining asl nusxalari  va Drezden kutubxonalarida saqlanmoqda. Bu Egey va Anadolu sivilizatsiyasi mifologiyasi bilan o'xshashliklarga ega.
Boshqa xudolar
Turk mifologiyasida Osmon Xudosi haqiqiy yaratuvchi kuchdir, u Kayra Xonning otasidir. Shayton Erlikxon yer osti hukmdori. Ulgen esa osmonning 16-qavatida yashaydi va Kayra Xonning o'g'lidir. "Barak Ata" mo'g'ul va turk mifologiyalarida mo'g'ullardan kelib chiqqan deb taxmin qilingan it boshli mavjudotga berilgan nom bo'lib, "Nokay Echege" nomi bilan ham tanilgan. " Umay " unumdorlik va farovonlikni anglatadi. Uning uchta shoxi bor, oq libos kiygan va tug'iladigan bolalarni o'zi tanlaydi. Ulgen, Umay va Barak otalar keyinchalik ilohiylashtirilgan. Kuyash turkiy jamiyatlarda quyosh xudosi g'oyasini anglatadi. Maygil - suvlar xudosi. Urush xudosi kiyimdir
Mohra Nagrial
Mohra Nagrial — Pokistonning Islomobod poytaxti hududidagi shaharcha. U 489 m (1607 fut) balandlikda kordinata 33° 23' 45N 73° 29' 20E da joylashgan. Qishloq aholining aksariyat qismini tashkil etuvchi Rajputlarning Nagrial qabilasi nomi bilan atalgan.
Koʻrgan viloyati
Koʻrgan viloyati - Rossiya Federatsiyasidagi viloyat. Ural iqtisodiy rniga kiradi. 1943-yil 6. fevralda Chelyabinsk viloyatidan ajralib chiqqan. Maydoni 71 ming km². Aholisi 1105,6 ming kishi (1998), asosan, ruslar; shuningdek, tatar, ukrain, boshqird, qozoq va boshqa ham yashaydi. Shaharliklar 55,6%.24 tumanga boʻlingan, 9 shahar, 6 shaharcha bor. Markazi – Koʻrgan shahri
Xulq
Xulq, xulq-atvor — axloqshunoslik tushunchalaridan biri. Insonning feʼl atvori bilan bogʻliq axloqiy hodisa boʻlib, kishi feʼlining axloqiylik doirasida namoyon boʻlishi tushuniladi. Insonning axloqiylik doirasidagi xatti-harakatlari xulqdan tashqari odob va axloqni oʻz ichiga oladi. Odob inson haqida yoqimli taassurot uygʻotadigan, lekin oila, jamoa, jamiyat va insoniyat hayotida oʻzgarish yasaydigan darajada ahamiyat kasb etmaydigan xatti-harakatlardan iborat boʻlsa, axloq — muayyan jamiyat, zamon, insoniyat tarixi uchun taʼsir eta oladigan turli xatti-harakatlar majmui, insoniy kamolot darajasini belgilovchi maʼnaviy hodisa. Xulq qamrovlilik jihatidan ana shu ikki hodisa oʻrtasidagi xususiyatlarga ega; u odobdan keng, axloqdan tor maʼnoga ega boʻlib, axloq singari jamiyat, zamon, tarix miqyosidagi voqelikka taʼsir koʻrsata olmaydi. Lekin, oila, mehnat jamoasi, mahalla koʻy doirasida sezilarli darajada koʻzga tashlanadi. Axloq oʻzini ezgulik va yovuzlik, adolat, insonparvarlik, fidoyilik singari ijtimoiylashgan tushunchalar va tamoyillarda namoyon qilsa, xulq yaxshilik va yomonlik, burch, joʻmardlik, mehmondoʻstlik kabi tushunchalarda aks etadi, odob esa kamtarlik, insoflilik, bosiqlik, halollik, rostgoʻylik va boshqa axloqiy meʼyorlarda ifodalanadi. Sharq falsafasi va axloq ilmida mazkur uch axloqiy hodisa, juda qatʼiy chegaralangan boʻlmasada, bir-biridan farqli tarzda olib qaralgan. Yevropada esa xulq bilan axloq koʻp hollarda aynanlashtiriladi yoki ular bir-biriga sinonim tushunchalar sifatida talqin etiladi.
Hochfilzen
Hochfilzen/Hoxfiltsen Avstriyaning Tirol yerida joylashgan kommunadir. Kitsbuel okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 32.7 km2. 1131 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Yarkaya (Sarıkamış)
Tarixi
Qishloq 1928-yildan buyon shu nomda yuritiladi
Huquqiy targʻibot ishlari aʼlochisi
„Huquqiy targʻibot ishlari aʼlochisi“ koʻkrak nishoni bilan jamiyatda aholining huquqiy ongi va huquqiy madaniyatini yuksaltirishga munosib hissa qoʻshgan davlat organlari va tashkilotlar xodimlari aholining huquqiy savodxonligini oshirishda koʻrsatgan xizmatlari uchun taqdirlanadilar.
Muhammad Bug‘roxon IV
Muhammad Bug‘roxon IV - Sharqiy qoraxoniylar davlati hukmdori (1205 - 1211).
Crawford (Georgia)
Crawford AQShning Georgia shtatida joylashgan shahardir. Oglethorpe okrugi tarkibiga kiradi.
Yoʻtal siropi mojarosi (Oʻzbekiston)
Zaharlanish holatlari
Toshkent viloyatida ham 9 nafar bolaning zaharlangani haqida xabarlar tarqaldi. Viloyat hokimligining xabar berishicha, shu kunga qadar viloyatda „Dok-Maks“ dori vositasi ortidan oʻlim holati qayd etilmagan. OAVda viloyatdagi zaharlanish holati kuzatilgan bolalarning 5 nafari sogʻaygani, 4 nafarining ahvoli esa barqarorligi maʼlum qilingan.
Oʻlim holatlari qayd etilishi
2022-yilning dekabr oyida „Dok-1 Maks“ dori vositasining import qilingan 3 ta partiyasi (60 mingga yaqin qutilar) preparat ortidan boshlangan voqealar fonida Davlat bojxona qoʻmitasi mas’ullari tomonidan qatʼiy nazorat ostiga olingan.
Sogʻliqni saqlash vazirligi
Voqea yuzasidan Oʻzbekiston Sogʻliqni saqlash vazirligi rasmiylari dori vositasi ortidan kelib chiqqan salbiy alomatlarni oʻrganish maqsadida „Dori vositalari, tibbiy buyumlar va tibbiy texnika ekspertizasi va standartlashtirish davlat markazi“ning malakali mutaxassislaridan iborat maxsus ishchi guruh tuzganligi haqida xabar berdi. Xabarda voqea ortida jinoiy alomatlar mavjudligi, 7 nafar mas’ul shaxs ishdan olinganligi, aniqlangan maʼlumotlar esa huquqni muhofaza qilish organlariga yuborilgani taʼkidlangan. Maʼlumotlarga koʻra, dori vositasi shifokor retseptisiz, mustaqil ravishda dorixona sotuvchilari tavsiyasi bilan sotib olingan hamda belgilangan meʼyordan ortiq dozada qabul qilingan. Oʻz SSV vaziri Behzod Musayev Dok-1 Maks dori vositasini qabul qilish ortidan vafot etgan 18 nafar goʻdakning ota-onalari va yaqinlariga hamdardlik videomurojaatini yoʻlladi.
Marion Biotech Pvt. Ltd
"O‘limdan afsusdamiz, hukumat tergov olib bormoqda. Natijalar asosida biz tegishli choralarni ko'ramiz. Namunalar allaqachon olingan. Ushbu mahsulotni ishlab chiqarish to'xtatildi, boshqa jarayonlar davom etmoqda."
Nikolay Orlov
Biografiyasi
1965-yilda KPSS aʼzoligiga qabul qilingan. Rektor sifatida turmush qurgan ayol bilan ishqiy munosabatda boʻlib, keyinchalik u uning xotini boʻlgan (bu vaqtga kelib u birinchi xotinidan ajrashgan va u allaqachon vafot etgan edi). Ularning munosabatlari unga partiya aʼzolari va Taʼlim vazirligi rahbariyatining salbiy munosabatini keltirib chiqardi, bu esa Orlovni Novosibirskni tark etib, Toshkentga qaytishga majbur qildi.
NGC 2439
Ushbu obyektni John Herschel 1835-yilda kashf etgan.
Christine Baranski
Baranski o'z faoliyatini 1972-yilda William Shakespearening " Hamlet " spektaklida Xalq teatrida boshlagan. U Brodveydagi debyutini 1980-yillarda “ Bekinmachoq ” filmida qilgan. 1984-yilda u Tom Stoppardning " Haqiqiy narsa " filmida rol o'ynadi va "Pyesadagi eng yaxshi ko'rsatilgan aktrisa" uchun Toni mukofotiga sazovor bo'ldi. U Hurlyburly (1984), The House of Moviy barglar (1986) va Nik &amp; Nora (1991) kabi Brodvey spektakllarida rol o'ynagan. 1989-yilda u Nil Saymonning "Mish- mishlar " nomli fars filmida rol o'ynadi va u "Pyesadagi eng yaxshi ko'rsatilgan aktrisa" uchun ikkinchi Toni mukofotini oldi. 2002-yilda u Missis obrazini yaratdi. Kennedi markazida Stiven Sondxaymning Sweeney Todd filmida Lovett. 2008-yilda u Boeing Boeingda Brodveyga qaytdi (2008).
Preston (Maryland)
Geografiyasi
Maydoni — 1,5 km2. Shundan 1,5 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 15 m balandlikda joylashgan.
Juliénas
Aholisi
792 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 104,2 nafar kishi.
Culloden (Georgia)
Geografiyasi
Maydoni — 2 km2. Shundan 2 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 221 m balandlikda joylashgan.
Doʻppi
“Paygʻambar sollallohu alayhi vasallam: „Salla bilan oʻqilgan ikki rakʼat namoz sallasiz oʻqilgan yetmish rakʼat namozdan yaxshidir“, – dedilar". (Daylamiy rivoyat qilgan).
Lug'ati turkiy
Fazullaxon barlosning "Lug'ati turkiy" asari. Mazkur lug'atni XVIII asrning ikkinchi yarmida (milodiy 1799-yili) Hindistonning Bangola shahrida Shohjahonning o'g'li Avrangzeb buyrug'i bilan Fazulaxon barlos tuzgan. Lug'at fors tilida bo'lib, uning kunimizgacha yetib kelgan yolg'iz qo'lyozmasi hozir Britaniya muzeyida saqlanmoqda. Unda kelib chiqishi turkiy bo'lgan 1366 ta so'zga izoh berilgan. Lug'atda turkiy fe'llar berilib, uning qanday o'qilishi, ma'nolari fors tilida bayon qilingan. Tuzuvchi fe'llarni o'n uch xil harf bilan boshlanuvchi so'zlar guruhiga (ya'ni boblarga), ismlarni esa o'n sakkiz xil harf bilan boshlanuvchilarga ajratadi. Avval fe'llar, so'ng otlar beriladi. Fe'llarni berganda avval alif bilan boshlanuvchi so'zlar(masalan, oqumoq), so'ng bā bilan boshlanuvchi so'zlar (masalan, bermäk) beriladi, shu tartibda davom etilib, oxirida yā bilan boshlanuvchi so'zlar keladi. Otlar esa anglatgan ma'nolariga ko'ra guruhlashtirilgan: ketma-ketlik uy-ro'zg'or buyumlarining otlaridan boshlanib, hayvonot olamiga kiruvchi so'zlar bilan tugaydi. Turkiy so'zlar ma'nosini to'g'ri anglash, talaffuzida yanglishmaslik maqsadida turli harakatlar (alomatlar), tovushlarning maxsus atamalari (kāf-e'arabî, jim-e fārsî va b) va boshqa ko'rinishdagi izohlash yo'llaridan unumli foydalanilgan. So'zlarning ma'nosi turkiy so'zga teng keladigan forscha so'zlar, so'z birikmalari, ba'zan bunga qo'shimcha holda hindcha so'zlarni keltirish bilan, shuningdek, o'sha so'zning ma'nosini umumiy tushuntirish yo'li bilan beriladi.
Nordermeldorf
Nordermeldorf Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Dithmarschen tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 34,10 km2. 628 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Aberdeen (Shimoliy Karolina)
Aberdeen AQShning Shimoliy Karolina shtatida joylashgan shahardir. Moore County okrugi tarkibiga kiradi.
Hujayra
Hujayra ichida va organizmning ichki suyuq muhitida boʻladigan oqsillar, jumladan, fermentlar ham hujayrada sintezlanadi. Hujayraning har qaysi organoidi faqat unga xos vazifani bajaradi. Masalan, eukariotlarda hujayraning nafas olishi faqat mitoxondriyalar membranalarida, oqsil sintezi — ribosomalarda kechadi. Fermentlarning konsentratsiyalanishi va ularning hujayrastrukturasida muayyan tartibda joylashuvi kimyoviy reaksiyalarni tezlashtirib, ketma-ket borishi (konveyer prinsipi)ni taʼminlaydi. Hujayraga xos mikrogeterogenlik xususiyati bir xildagi komponentdan bir vaqtning oʻzida har xil moddalarni juda oz miqdor (mikrohajm)da sintezlash imkonini beradi. Ixchamlik prinsipi ayniqsa DNK strukturasi uchun xos. Masalan, odam tuxumhujayrasining 61012g keladigan DNK si organizm uchun xos boʻlgan barcha oqsillarni kodlaydi. Hujayra ichida ionlarning muayyan konsentratsiyasi saqlanadi. Hujayra muhitdan yirik molekulalar, jumladan, oqsillar, hatto viruslarni pinotsitoz, ayrim mayda hujayralar va ular fragmentlarini fagotsitoz orqali yutish xususiyatiga ega.
Amerika kestrali
Amerika kestrali (Falco sparverius) — chumchuq lochin deb ham atalgan, Shimoliy Amerikadagi eng kichik va eng keng tarqalgan lochindir. Amerika kestralining kichik turlari va jinsi boʻyicha oʻlchami taxminan ikkiga bir diapazonga ega boʻlib, hajmi koʻk jayning ogʻirligidan motam kabutariga qadar oʻzgarib turgan. Amerika kestrali Janubiy Amerikada keng tarqalgan va Amerika qitʼasidagi turli muhit yashash joylariga moslashgan 17 ta kichik turga aylangan. Amerika kestrali jinsiy dimorfizmni kattaligi (urgʻochilari oʻrtacha kattaroq) va patlarni namoyon qiladi, garchi ikkala jinsning ham orqa tomoni sezilarli toʻsiq bilan qizarib ketgan. Amerika kestralining patlari rang-barang va jozibali boʻlib, balogʻatga yetmagan kattalarnikiga oʻxshaydi. Amerika kestrali jinsiy dimorfizmni kattaligi (urgʻochilari oʻrtacha kattaroq), garchi ikkala jinsning orqa tomoni sezilarli toʻsiq bilan qizarib ketgan. Uning patlari rang-barang va jozibali boʻlib, balogʻatga yetmaganlar kattalarnikiga oʻxshaydi. Amerika kestrali odatda havodan ov qilsa ham, oʻljani pistirma qilish uchun yerni skanerlab, energiyani tejaydigan tarzda ovlaydi. Baʼzan oʻljaga yaqinlashayotganda qanotlarini tez urishi bilan havoda uchib yuradi. Amerika kestralining ratsioni odatda chigirtkalar, boshqa hasharotlar kaltakesaklar, sichqonlar va mayda qushlardan (masalan, chumchuqlar) iborat. Ovqatlanish uning tur sifatida keng muvaffaqiyatiga hissa qoʻshgan. Daraxtlar, qoyalar, binolar va boshqa inshootlardagi boʻshliqlarga uyalarini joylashtirgan. Ayol kestrallar uchdan va yettigacha tuxum qoʻyadi, bu ikkala jins ham inkubatsiyaga yordam beradi.
Taksonomiya
1983-yilda Amerika ornitologlar uyushmasi tomonidan Shimoliy Amerika qushlarining AOU nazorat roʻyxatining oltinchi nashri etilgunga qadar, Amerika kestrali uchun eng koʻp ishlatiladigan nom chumchuq qirgʻiy edi. Bunga Accipiter turkumidagi Yevroosiyo chumchuqlari bilan noto‘g‘ri bog‘lanish sabab bo‘lgan. AOU nazorat roʻyxatining oltinchi nashri buni toʻgʻirlab, qushni Amerika kestrali nomini rasmiy ravishda oʻzgartirgan. Amerika kestral uchun bir qancha boshqa soʻzlashuv nomlari ham qoʻllaniladi, jumladan, chigirtka kalxini, parheziga koʻra va oʻldiruvchi qirgʻiy, oʻzining aniq chaqirigʻi tufayli.
Holati va konservatsiyasi
Amerika kestrali Shimoliy Amerikada eng koʻp tarqalgan lochin boʻlishi mumkin, ammo uning umumiy populyatsiyasini aniqlash qiyin, chunki mahalliy populyatsiyalar resurslar mavjudligi sababli tez oʻzgarishi mumkin. USGS Breeding Bird Survey (BBS) maʼlumotlari shuni koʻrsatadiki, Shimoliy Amerika naslchilik populyatsiyasi uzoq muddatli va bosqichma-bosqich, lekin barqaror pasayishni boshdan kechirmoqda, Yangi Zelandiya va Kaliforniya qirgʻoqlari kabi baʼzi hududlarda esa tezroq pasayish kuzatilmoqda .Yirtqich hayvonlarning migratsiya yoʻlaklaridan olingan maʼlumotlar ham mintaqaviy aholi sonining kamayishini koʻrsatadi va asosan BBS maʼlumotlarini tasdiqlagan. Shimoliy Amerika aholisi 1,2 million juft deb baholangan, Markaziy va Janubiy Amerika aholisi ham shunchalik katta. Kichikroq hisob-kitoblarga koʻra, Shimoliy Amerikada 236 000 ta qush qishlagan. Aholi sonining koʻpayishi 18—19-asrlarda, ehtimol, qishloq xoʻjaligi uchun oʻrmonlarning kesilishi tufayli sodir boʻldi. Olingan yaylovlar kerkenezlar uchun ideal yashash muhitini yaratgan.
AQShning janubi-sharqiy kenja turi (Falco sparverius paulus) 1940-yildan beri uya joyining mavjudligi kamayganligi sababli 82 foizga kamaygan. Bu pasayish uzun bargli qaragʻaylarning qishloq xoʻjaligi dalalari uchun tozalanishi natijasidir. Shunga qaramay, Amerika kestrali IUCN Qizil roʻyxatida eng kam tashvishga solingan.
Ultramort
Ultramort Ispaniyaning Kataloniya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Girona provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 4,36 km2. Aholisi — 213 kishi (2010).
Jullié
Geografiyasi
Maydoni — 9,8 km2. Dengiz sathidan 255 – 704 m balandlikda joylashgan.
Xizrxon
Xizrxon 1087-yilda vafot etdi va uning oʻrniga oʻgʻli Ahmadxon ibn Xizrxon chiqdi.
Nondalton (Alaska)
Nondalton AQShning Alaska shtatida joylashgan shahardir. Lake and Peninsula okrugi tarkibiga kiradi.
NGC 2442
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Cusseta (Georgia)
Cusseta AQShning Georgia shtatida joylashgan shahardir. Chattahoochee okrugi tarkibiga kiradi.
Du Fu
Manbalar
↑[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D1%83_%D0%A4%D1%83#:~:text=%E2%86%91-,%E2%84%9615396%C2%A0,-(%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%BB.) №15396 (англ.). Gazetteer of Planetary Nomenclature. IAU Working Group for Planetary System Nomenclature.]
Ahmadxon ibn Xizrxon
1087-yilda Xizrxon vafotidan keyin uning oʻgʻli Ahmadxon taxtga oʻtirdi. Ahmadxon davrida xon va ruhoniylar oʻrtasida keskin mojaro kelib chiqqan.
Shveysariya Milliy banki
Milliy bank maxsus qoidalarga muvofiq aksiyadorlik jamiyati (Aktiengesellschaft) shaklida tashkil etilgan. Bankning ikkita bosh ofisi mavjud, biri Bernda, ikkinchisi Syurixda joylashgan.
Tarixi
thumb| Shveysariya Milliy bankining aksiyasi, 1907-yil 6-iyunda chiqarilgan Banknotlar emissiya qiluvchi tijorat banklari sonini qisqartirish zarurati natijasida Milliy bank vujudga keldi, tijorat banklari soni 1826-yildan keyin 53 tani tashkil etardi. 1874-yilgi Federal Konstitutsiyani qayta koʻrib chiqishda unga banknotlarni chiqarishga oid qonunlarni nazorat qilish vazifasi berildi. 1891-yilda Federal Konstitutsiya Konfederatsiyaga banknotlarni chiqarish boʻyicha yagona huquqlarni topshirish uchun yana qayta koʻrib chiqildi.
2008-yil: UBS qutqaruvi
Milliy bank va Shveysariya hukumati 2008-yil oktabr oyida ipoteka inqirozi davrida xususiy bank boʻlmish UBS uchun qutqaruv rejasini ishlab chiqdi. UBSning taxminan 60 milliard dollarlik zaharli aktivlarini olishga rozi boʻlgan ShMB qimmatli qogʻozlarni saqlash uchun SNB StabFund deb nomlangan maxsus maqsadli vositani yaratdi. Bir necha yil ichida ShMB UBSning likvid boʻlmagan qimmatli qogʻozlaridan xalos boʻlib, ushbu jarayonda 5 milliard frank foyda qildi.
2022-yilgi zararlar
2023-yil 9-yanvarda ShMB 2022 moliyaviy yil natijalariga koʻra 132 milliard frank zarar koʻrganini maʼlum qildi. Koʻplab kantonlar Milliy bankning dividend toʻlashini kutgan edi, ayrim kantonlar oʻz byudjetlarini qayta koʻrib chiqishlari yoki hatto moliyaviy zaxiralarini ishga solishlariga toʻgʻri keldi. Masalan, Turgau kantoni rejalashtirilgan soliqni kamaytirishni kechiktiradigan boʻldi. Xuddi shunday, federal hukumat ShMBdan 666 million frank daromadni budjetga olishni rejalashtirgan edi.
Masʼuliyat
thumb| Schweizerische National Bank (Shveysariya Milliy banki), 5 Franken (1914). Portretda [[Tell Vilgelm|Uilyam Tell (Altdorfdagi Richard Kisslingning yodgorligi asosida) uzoqda Ryutli tog‘i tasvirlangan. K. Bornhauzer (Bosh kassir), Iogann-Daniel Hirter (Shveysariya Milliy banki Kengashi Prezidenti) va Avgust Burkhardt (Boshqaruv aʼzosi) tomonidan imzolangan.]] Milliy bank faoliyatining asosiy tamoyillari pul-kredit siyosati masalalariga bagʻishlangan Federal Konstitutsiyaning 99-moddasida keltirilgan. Milliy bank haqida toʻgʻridan-toʻgʻri eslatib oʻtilgan tamoyillarga taalluqli uchta omil mavjud boʻlib, ulardan toʻrttasi moddada koʻrsatilgan. Shuning uchun ShMB konstitutsiyaviy nizomga koʻra Shveysariyaning iqtisodiy manfaatlariga muvofiq harakat qilishga majburdir. Shunga koʻra, Milliy bankning asosiy vazifasi:"Shveysariya iqtisodiyoti va Shveysariya xalqi manfaati uchun ishonchli pul-kredit siyosatini olib borish." Milliy bank oʻz saytida xodimlari tomonidan amalga oshirilayotgan ishlar roʻyxatini eʼlon qilib boradi. 2004-yildan (2 ta maqola) boshlangan bu ish 2005-yil (2), 2006-yil (11), 2007-yil (17), 2008-yil (19), 2009-yil (16), 2010-yil (19), 2011-yil (14), 2012-yil (16), 2013-yil (11), 2014-yillarda (13) ham davom etgan. 2015-yil 1-avgust holatida toʻqqizta maqola sakkizta iqtisodiy roʻyxat koʻrsatilgan. 2005-yildan boshlab sanab oʻtilgan bank vazifalari bilan bogʻliq boʻlgan tadqiqotlar, 2012-yildan hozirgi kungacha qoʻshimcha ravishda roʻyxatga olingan tadqiqotning ikki yilda bir marta nashr etiladigan yangilanishigacha mavjud.
Naqd pulsiz toʻlov operatsiyalari
Naqd pulsiz hisob-kitob operatsiyalari sohasida Milliy bank banklar oʻrtasida toʻlovlar boʻyicha xizmatlar koʻrsatadi. Banklararo toʻlovlarShveytariya Banklararo kliring tizimi orqali (SIC) ShMBda saqlanadigan depozit hisobvaraqlari orqali amalga oshiriladi.
Statistika
Milliy bank banklar va moliya bozorlari, toʻlov balansi, xalqaro investitsiya pozitsiyasi va Shveysariya moliyaviy hisoblari boʻyicha statistik maʼlumotlarni tuzadi.
Investitsiyalar
thumb| Berndagi iqlim namoyishida Shveysariya Milliy bankidan qazib olinadigan yoqilgʻidan voz kechishni soʻrab oʻtkazilayotgan namoyish (2019). Shveysariya Milliy banki oʻz aktivlarini, xususan, fond bozoriga ham investitsiya qiladi. 2018-yilda uning aksiyalari portfeli 153 milliard Shveysariya frankini tashkil etdi.
Noorvik (Alaska)
Geografiyasi
Maydoni — 3,5 km2. Shundan 2,5 km2 quruqlik, 1,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 0 m balandlikda joylashgan.