cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sistersiylar
Sistersiylar (Ordo Cisterciensis, OCist), oq rohiblar, — 11-asrda Benedikt ordenidan ajralib chiqqan katolik monastir ordeni. Klervalik Bernard ordenning shakllanishida muhim rol oʻynaganligi sababli, baʼzi mamlakatlarda opa-singillarni Bernardina deb atash odat tusiga kirgan edi (lekin Sharqiy Yevropada Bernardlar kuzatuvchi fransisklar deb ataladi, ular Sien Bernardines deb ataladi).
Najotkor qon cherkovi
Ma'bad qurilishi
1923-yil avgust oyidan boshlab, qozon va Avliyo Ishoq soborlarining yangilanuvchilarga o'tishidan so'ng, Ma'bad Petrograd Yeparxiyasining "starotserkovnaya" ("tixonovskaya") soboriga aylandi.
Sistersiylar
Tashkilot
Sistersiy libosi — qora skapulyar, qora qalpoqli va qora jun kamarli oq xalat.
Tarixi
Sistersiylarning nomi ordenning birinchi monastiri — Sieto monastiridan (Cîteaux, Cistercium), 1098-yilda Molemlik Robert tomonidan asos solingan.
Jahon urushi
Boshqa global mojarolar
Tarixchilar Richard F. Hamilton va Holger H. Herwigning fikricha, shu vaqtgacha sakkizta jahon urushi boʻlgan. Garchi bu taxmin haqiqatdan uzoq boʻlsa-da, aytib oʻtilgan urushlar ichida Yetti yillik urushdan boshqa urushlarni: Toʻqqiz yillik urush, undan keyin Ispaniya vorisligi urushi, Avstriya vorisligi urushi, Napoleon urushlari, Birinchi jahon urushi va Ikkinchi jahon urushi — rasman jahon urushi deb atasa boʻladi.
Kate Walsh
Yoshligi
Walsh Catalina Magnet oʻrta maktabini tamomlagan va oʻqishni tashlamasdan oldin Arizona universitetida aktyorlik boʻyicha tahsil olgan. Walsh Nyu-York shahriga koʻchib oʻtdi va oʻzini ofitsiantlik bilan taʼminlab, Burn Manhattan komediya truppasiga qoʻshildi.
Shaxsiy hayoti
Walsh 2007-yil 1-sentyabrda 20th Century Fox rahbari Alex Yangga turmushga chiqdi. 2008-yil 11-dekabrda Yang murosasiz kelishmovchiliklarni aytib, ajrashish uchun ariza berdi. Ajralish toʻgʻrisidagi arizada ajralishning rasmiy sanasi 22-noyabr deb koʻrsatilgan. 2008-yil 24-dekabrda Walsh Yangning ajralish hujjatlarida koʻrsatilgan ajralish sanasiga qarshi ajralish uchun qarshi ariza berdi. Ajralish 2010-yil 5-fevralda yakunlandi.
Oxim
Mifologiyasi
Taxtga koʻtarilishdan oldin aka-ukalar birodarining joniga qasd qilishgan. Yetti aka-uka geliodlar Rodosda yashagan. Aka-ukalar Aktiy, Triop, Makarey va Kandal oʻz birodari Tenagni oʻdirishgan. Shundan soʻng oʻz orollaridan qochib ketishgan, Oxim va Kenaf esa jinoyatga aloqador boʻlmaganligi uchun qolishgan.
Olga Akopyan
Biografiya
Volgograd gandbol maktabi oʻquvchisi, birinchi murabbiyi Lyubov Petrovna Sidoricheva. 2002 yildan beri u „Dinamo“ jamoasida oʻynagan (2004 yilgacha — Aqua, Dinamo-Aqua). Rossiya chempioni (2009, 2010, 2011, 2012, 2014), kumush (2003-2006) va bronza (2007, 2008) Rossiya chempionatlari sovrindori, EHF kubogi gʻolibi (2008).
Alfeya
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Gruziyaning Afgʻonistondagi harbiy kontingenti
Gruziyaning Afgʻonistondagi harbiy kontingenti Gruziya qurolli kuchlarining 2004-yilda tashkil etilgan boʻlinmasi hisoblanadi. 2004-2014-yillarda ISAF kuchlari tarkibida harakat qilgan.
Tarixi
2013-yil 1-avgust holatiga koʻra kontingentlar soni 1561 nafar harbiy xizmatchilarni tashkil etgan.
2021-yil fevral oyida Gruziya harbiy kontingenti soni 860 nafar harbiy xizmatchi edi.
2021-yil 28-iyunda Gruziya qoʻshinlarni evakuatsiya qilish va operatsiyada ishtirok etishni yakunladi. 3-piyoda brigadasining 32-chi yengil piyodalar batalonining harbiy xizmatchilari oxirgi boʻlib mamlakatni tark etishdi.
2021-yil 15-16-avgust kunlari Tolibon Kobulni qurshovga oldi va egalladi. O‘shanda mamlakat hududida NATO davlatlarining shartnomaviy askarlari sifatida ishlagan 23 nafar Gruziya fuqarosi qolgan va ularni Gruziyadan evakuatsiya qilish uchun Kobul aeroportiga samolyot jo‘natildi.
Folklorning kichik janrlari
Folklorning kichik janrlari kichik folklor asarlaridir. Bunday xalq asarlari inson hayotiga juda erta, nutq va yozuv mahoratidan ancha oldin kirib kelgan.
Allalar
Alla folklorning eng qadimiy janrlaridan biri boʻlib, unda fitna-tumor unsurlari borligi shundan dalolat beradi. Insonlar odamni sirli qora kuchlar o'rab olishiga ishonishgan va agar bola tushida yomon, dahshatli narsani ko'rsa, o`ngida bu takrorlanmasligiga ishonishgan.Shuning uchun allalarda siz "kulrang bo`ri" va boshqa qo'rqinchli qahramonlarni topishingiz mumkin. Keyinchalik, allalar o'zlarining sehrli elementlarini yo'qotib, kelajakka bo'lgan ezgu tilak ma'nosiga ega bo'ldilar. Demak, alla bolani uxlatadigan qo‘shiqdir. Qo'shiq bolani tebratish orqali amalga oshirilishi  sababli, unda ohang juda muhimdir.
Pestushka
Pestushka (tarbiyalash, ya'ni enaga, kuyov so'zidan) - bu enagalar va onalarning qisqa she'riy qo'shig'i, chunki ular bolaning hayotining boshida bajaradigan harakatlariga hamroh bo'ladi. Misol uchun, bola uyg'onganida, onasi uni erkalaydi, erkalaydi:
Asarane-Burun qal’asi
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Jordan Green
Barnsley
2021-yilning 4-yanvarida Jordan Greenning „Barnsley“ futbol klubi bilan shartnomasi oʻzaro kelishuvga koʻra bekor qilindi.
Chernogoriya ayollar milliy futbol terma jamoasining natijalari
Xalqaro turnirlarda
Chernogoriya ayollar milliy futbol terma jamoasi 2017-yil aprel oyida Jahon chempionati saralashida ikkinchi marta ishtirok etdi. Farer orollari mezbonlik qilgan 2019-yilgi jahon chempionati saralash turnirida Chernogoriya ayollar milliy futbol terma jamoasi bir gʻalaba va ikkita magʻlubiyat bilan uchinchi oʻrinni egalladi (gollar farqi ijobiy edi (8:6)). Lekin Chernogoriya ayollar milliy futbol terma jamoasi Jahon chempionatiga chiqa olmadi.
Rinsola Babajide
Xalqaro karyera
2018-yil avgust oyida Babajide 2018-yilgi FIFA U-20 ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritgan Angliya U20 terma jamoasining bir qismi edi.
Gorizontal teleskop
Gorizontal teleskop — optik oʻqi gorizontal joylashgan astronomik asbob. Quyosh betidagi granulalar, doglar va h. k. fotosuratini olishda ishlatiladi. G. t.da selostatdan keyin yordamchi koʻzgudan qaytgan quyosh nuri dastasi tasvir yasovchi optik sistemaga boradi. Yordamchi koʻzgudan qaytgan nur teleskop darchasidan oʻtib, parabolik shakldagi bosh koʻzguga tushadi. Bu koʻzgu Quyoshning 160 mm li tasvirini teleskopning Nyuton fokusida hosil qiladi. Bosh koʻzguning vaziyatini oʻzgartirish yoʻli bilan undan qaytgan nurni Kassegren koʻzgusiga tushirib, diametri 900 mm li Quyosh tasvirini olish mumkin. Quyoshning oq nurdagi tasvirini fotosuratga olish uchun G. t.ning Nyuton va Kassegren fokusiga kamera oʻrnatiladi. G. t. Toshkent astronomiya institutida ham bor.
Karib dengizi qaroqchilari: Qora marvarid tavqi lanʼati
Karib dengizi qaroqchilari: Qora marvarid tavqi lanʼati AQShda 9-iyul 2003-yilda premyera qilindi. Film umumjahon boʻylab $654 million toʻplab, 2003-yilning 4chi eng kassabop filmiga aylandi.
Lu Andrade
Shaxsiy hayot
Luciana fotograf Leonardo Pereyra bilan 1998-yilda, u 19 yoshida, ikkalasi ham Varjiniyada yashaganida tanishishni boshlagan. 1999-yilda u Minas janubidagi Universitet markazida (UNIS) reklamani oʻrganishni boshladi va uni oltinchi semestrda qoldirdi. 2001-yilda u va uning sevgilisi San-Pauluga musiqa oʻrganish uchun koʻchib oʻtishga qaror qilishdi, Souza Lima konservatoriyasida toʻliq stipendiya oldi va boshqa oʻn musiqachi bilan respublikada yashashga qaror qildi. 2003-yilda u Leonardoga sof fuqarolik marosimida va ommaviy axborot vositalaridan uzoqda, bir nechta mehmonlar bilan turmushga chiqdi. 2004-yilda u Varjiniyadagi Madaniy sanʼat festivalining onasi boʻldi, uning maqsadi shahar talabalari orasida yosh isteʼdodlarni kashf etish, ularni sanʼatga yoʻnaltirilgan oʻqishga yoʻnaltirish, har yili hakamlar hay’ati aʼzolaridan biri boʻldi. 2013-yilda qon va suyak iligi donorligini ragʻbatlantiradigan Leykemiya Tem Healing kampaniyasi aksiyalarida ishtirok etdi.
Nahitan Nández
Xalqaro karyerasi
2015-yil boshida Nahitan Michel Nández Acosta Urugvay yoshlar terma jamoasi tarkibida Janubiy Amerika yoshlar oʻrtasidagi uy chempionatining bronza medali sovrindori boʻldi. Turnirda u Chili, Peru, Paragvay, Argentina, ikki marta Kolumbiya va Braziliya jamoalariga qarshi oʻyinlarda ishtirok etgan.
U jamoa bilan 8-sentabr kuni San-Xose milliy stadionida boʻlib oʻtgan Kosta-Rikaga qarshi oʻyinda debyut qildi. Ammo ular bu oʻyinda 1:0 hisobida magʻlub boʻlishdi.
Larissa
Mifologiya
Argos akropolisi, shuningdek, boshqa ikkita shaharning akropollari (Larissa va Peneadagi), ehtimol bu nimfa sharafiga nomlangan.
Iryna Herashchenko (siyotsatchi)
Iryna Volodymyrivna Herashchenko (Ірина Володимирівна Геращенко ) ukrainalik jurnalist va siyosatchi, hozirda Yevropa birdamligidan Ukraina xalq deputati sifatida faoliyat yuritib kelmoqda. 2000-yildan beri Ukrainada xizmat koʻrsatgan jurnalist Oliy Rada (Ukraina parlamenti) raisining sobiq birinchi oʻrinbosari Donbasdagi urush boʻyicha Minsk tinchlik muzokaralarida prezidentning gumanitar elchisi sifatida ham ishlagan.
Bolaligi va jurnalistik faoliyati
1971-yil 15-mayda Cherkas shahrida dunyoga kelgan Herashchenko 1993-yilda Kiev universitetining jurnalistika fakultetini tamomlagan
Herashchenko " Inter "da jurnalist, so'ngra 2005 - 2006-yillarda Viktor Yushchenkoda prezident matbuot kotibi bo'lib faoliyatini davom ettirgan. 2006-yildan 2007-yilgacha u Igor Kolomoyskiyning 1+1 media guruhi va UNIAN axborot xizmati va telekanalining prezidenti bo'lgan.
Emmeline Pethick-Lawrence
Dastlabki yillar
Pethic-Lawrence xonim Bristolda tugʻilgan. Uning otasi tadbirkor boʻlgan. U 13 farzandning ikkinchisi edi va sakkiz yoshida internat maktabiga yuborildi.
Logʻon
Logʻon (Лаган) — Oʻzbekiston Respublikasi Fargʻona viloyati Fargʻona tumaniga qarashli shaharcha. 2009-yilda shaharcha maqomi berilgan.
Gormonal preparatlar
Gormonal preparatlar - tarkibida gormonlar yoki ularning sintetik analoglari boʻlib, gormonoterapiya uchun qoʻllaniladigan dorilar. Tabiiy G.p. asosan soʻyilgan molning ichki sekresiya bezlaridan tayyorlanadi.
Buyrak usti bezlari poʻstloq qavatining G.p.i — kortizon, gidrokortizon, dezoksikortikosteron, shuningdek, sintetik G.p. — prednizolon, deksametazon, sinalar va b. (kortizon bilan gidrokortizonning analoglari) revmatizm, infeksion poliartrit, bronxiol astma, infeksion mononukleoz, neyrodermit, ekzema va b. teri kasalliklari, Addison kasalligi, buyrak usti bezlari poʻstloq qavatida gormonlarning yetarli ishlanib chiqmasligi, ge-molitik anemiya, glomerulonefrit, oʻtkir pankreatit va b. kasalliklarni davolashda qoʻllaniladi. Ayol jinsiy gormonlarining G.p.i 2 xil: estrogen G.p. — follikulin yoki estron, estradioldipropionat, etilestradiol, sinestrol, dietilstil-bestrol, dimestrol, oktestrol, sigetin tuxumdonlar faoliyati susayganda yoki butunlay gormon chikarmaganda, tugʻruq dardi va toʻlgʻoq yaxshi tutmaganda, ayolning koʻkragidan sut kelmay qolganda, shuningdek, erkak prostata bezining rakiga davo qilishda buyuriladi. Gestagen G.p. — progesteron, oksiprogesteron kapronati, pregnin sariq tananing yetarli ishlamasligiga aloqador kasalliklarni davolashda buyuriladi. Erkaklar jinsiy gormonlarin ing G.p.i — androgen preparatlar (testosteron propionati, metiltestosteron) erkak jinsiy bezlari tuzuk ishlamaganda, erkak va ayollarning klimakteriy davrida, ayollar koʻkrak bezi rakini davolashda, tomir va nerv kasalliklarida, akromegaliyat buyuriladi.
Reychel
Ей красота её очей мила, Как мне - сплетенный мной убор цветочный; Ей любо созерцанье, мне - дела <div class="ts-Врезка-подпись" style="">Dante Aligeri, „Bojestvennaya Komediya“,
36-shaxmat Olimpiadasi
Azmaiparashvili voqeasi
Olimpiadaning yopilish marosimi oldidan FIDE vitse prezidenti Zurab Azmaiparashvili sahnaga chiqishga uringanida mahalliy huquq-tartibot idoralari tomonidan hibsga olingan edi. Xavfsizlik xodimlari, mahalliy politsiya bilan hamkorlikda, Azmaiparashviliga turnir tashkilotchilari bilan uchrashishga ruxsat bermadi, shundan soʻng kurash boshlandi, bir qancha jarohatlar olgan Azmaiparashvili hibsga olindi; u 40 soat ushlab turilganidan soʻng 500 evro garov evaziga ozod etilishini taʼminladi va keyinchalik unga qoʻyilgan ayblovlar olib tashlandi.
Maanselkä
Geografiya
Maanselkaning adirlar past va dumaloq koʻrinishga ega. Eng baland joyi — Sokusti togʻi 718 m balandlikka ega boʻlib, Finlandiya tomonidagi Saariselkä shahridagi baland choʻqqilardan biri hisoblanadi. Kareliyaning eng baland nuqtasi — 576 m lik Nuorunen bo;lib, Maanselka mintaqasining Rossiya qismida joylashgan. Togʻlararo havzalarda koʻplab koʻllar, shuningdek, vodiylarida qurigan daryolar va botqoqli oʻrmonlar mavjud. Eng baland joylari daraxtsiz va oʻsimliksiz boʻlib, togʻ tundrasining ayrim oʻsimlik turlarini uchratish mumkin.
Yandex Music
Tarix
2017-yil oktabr oyida Yandex xizmatni to‘liq qayta ishlab chiqqan. Asosiy sahifaga „Yangi nashrlar“, „Yangi kompozitsiyali pleylistlar“, „Kayfiyat va janrlar“ va „Chartlar“ bo‘limlari qo‘shilgan. Player va ijrochi ekrani ham oʻzgardi. 2018-yil iyun oyida Armanistonda Yandex Music ishga tushirilgan. Ishga tushirish vaqtida interfeys arman tiliga tarjima qilgan, xizmat tahririyati arman musiqasi bilan pleylistlarni tayyorladi va asosiy sahifada Armanistonda mashhur treklar bilan har kuni yangilanadigan jadvallar paydo boʻldi. 2018-yil oktyabr oyida Isroilda Yandex Music ishga tushirildi. Katalog yangilandi. Mahalliy mashhur ijrochilar qoʻshildi. Qidiruv ingliz va ibroniy tillarida soʻrovlarni tushuna boshladi.
Altenburg qal’asi
Altenburg qal’asi (Alteburg) ― Shimoliy Reyn-Vestfaliyadagi Karoling qal’asi boʻlib, uning xarobalari Essenning janubida, Rurning chap qirgʻogʻida joylashgan. Shimoldan 100 metr narida IX—XI -asrlarda Herrenburg qalʼasi boʻlgan.
Shirak Viloyati
Etimologiyasi
Shirak viloyati Qadimgi Armanistonning tarixiy Ayrarat viloyatidagi Shirak kantoni sharafiga nomlangan boʻlib, lll—VIII asrlarda Kamsarakan zodagonlar oilasi tomonidan boshqarilib kelingan.
Ann Wauters
WNBA
Vauters birinchi boʻlib 2000-yilgi WNBA draftida Klivlend Rokers tomonidan 19 yoshida tuzilgan va oʻsha paytda ligadagi eng yosh oʻyinchi boʻlgan. U, shuningdek, WNBAdagi Belgiyada tugʻilgan birinchi futbolchi edi. Jamoa uni tanlaganida, u loyiha va xom isteʼdod deb hisoblangan. Loyihadan oldin atigi 7 yil basketbol oʻynagan Vauters tezda yirik markazlar bilan aralashib ketdi.
Shirak Viloyati
Geografiyasi
left|thumb| Shirak tekisligi Shirak viloyati Armanistonning shimoli-gʻarbiy qismini egallaydi va 2,680 km² hududni egallaydi (Armaniston umumiy maydonining 9 % tashkil etadi). Sharqdan Lori viloyati, janubdan Aragatsotn viloyati, gʻarbdan Turkiyaning Kars viloyati va shimoldan Gruziyaning Samtsxe-Javaxeti viloyati bilan chegaradosh hisoblanadi. thumb| Axurian daryosi Axurian daryosi oʻz suv ombori bilan viloyatning asosiy suv manbai hisoblanadi. Shiroqning shimoli-gʻarbidagi Arpi koʻli viloyatdagi yagona koʻldir. Hudud Arpi koʻli milliy bogʻi sifatida hukumat tomonidan himoyaga olingan.
Ann Wauters
Chet elda
Vauters basketboldagi faoliyati davomida boshqa ayol oʻyinchilarga qaraganda koʻproq xorij tajribasiga ega boʻldi. WNBAdagi faoliyatidan oldin, Wauters Fransiyada USV Olympic uchun oʻynagan. WNBAdagi yangi mavsumdan soʻng, u mavsumdan tashqari yana toʻrt yil jamoa bilan oʻynadi va ketma-ket toʻrtta chempionlikni qoʻlga kiritdi. 2004-yildan 2007-yilgacha Vauters VBM-SGAU uchun Rossiyada oʻynadi va chempionlikni qoʻlga kiritdi. 2007-yildan 2009-yilgacha Vauters Moskvaning CSKA jamoasida ikki mavsumdan tashqari oʻynadi. 2009—2010-yilgi mavsumda Vauters UMMC Ekaterinburgda oʻynadi va jamoa bilan chempionlikni qoʻlga kiritdi. 2011—2012-mavsum oraligʻida Vauters Ispaniyada Ros Kasares Valensiya safida oʻynadi va jamoa bilan ikkita chempionlikni qoʻlga kiritdi. 2012—2013-mavsum oraligʻida Vauters Turkiyada Galatasaray SK tarkibida oʻynadi va jamoa bilan Turkiya kubogini qoʻlga kiritdi. 2013—2014-yilgi mavsumda Vauters UMMC Ekaterinburgga qaytib keldi va jamoa bilan ikkinchi marta Rossiya Ligasi chempionligini qoʻlga kiritdi. 2014—2015-yillar mavsum oraligʻida Vauters Fransiyada ESB Villeneuve-dʼAscq uchun oʻynadi va jamoa bilan Evrokubok chempionligini qoʻlga kiritdi. 2015—2016-yilgi mavsumda Vauters oʻz vatanida „Royal Kastors Brayn“ jamoasida mavsum oraligʻining birinchi qismida oʻynadi va mavsum oraligʻining ikkinchi qismini „Galatasaroy SK“ jamoasida oʻtkazdi, 2016-yil may oyidan boshlab, Vauters bilan shartnoma imzoladi. AGÜ Spor 2016—2017-mavsumdan tashqari Turkiya Ligasi. 2017-yil iyun oyida Wauters Yakin Dogu bilan shartnoma imzoladi. 2019—2020-yilgi mavsumda " Kayseri Basketbol " jamoasida oʻynagan.
Shirak Viloyati
Qishloq xoʻjaligi
thumb| [[Marjumak|Shiroqdagi grechka dalalari]] Viloyat iqtisodiyoti asosan dehqonchilik, jumladan dehqonchilik va chorvachilikka asoslangan. Armanistonning yillik umumiy qishloq xoʻjaligi mahsulotida uning ulushi 11,6 % ni tashkil etadi. Taxminan 80 % (2145,56 km2) viloyat umumiy maydonining 36,7 % (787)qolgan joylari esa ekin maydonlaridir km 2)ekin maydoni sifatida haydaladi.
Sanoati
thumb| Gyumri pivo zavodi Sovet davrida mintaqa Armaniston SSR tarkibidagi yirik sanoat markazi edi. Mustaqillikka erishgandan soʻng viloyatning sanoat tarmogʻi keskin pasayib ketdi. Hozirda viloyat Armanistonning yillik umumiy sanoat mahsulotining 3,5 %ini tashkil qiladi. Shirak Armanistondagi eng yirik qurilish materiallari ishlab chiqaruvchisi, asosan tufa toshlari va pomza toshlarini ishlab chiqaradi.
John Arbour
Oʻyin faoliyati
Arbor Boston Bryuins tashkiloti orqali paydo boʻldi, lekin 1968-yilda Pitsburg Penguinsga sotilgunga qadar Bostonda atigi 6 ta oʻyin oʻynadi. U 1968—1969-yillarda pingvinlar safida 17 oʻyinda maydonga tushdi, ammo Vankuver Kanuks bilan 1969-70-yillarda WHLda oʻzini koʻrsatdi. Vankuverdagi ajoyib mavsumdan soʻng, keyingi-yili jamoa NHL franchayzasiga aylanganda, Arbor Vankuver Kanukligida qoladigan 6 oʻyinchidan biri edi. Biroq, u Sent-Luis Blyuziga topshirilgunga qadar faqat 13 oʻyinni davom ettirdi. 1970—1971-yillar uning NHLdagi yagona toʻliq kampaniyasi boʻladi, chunki u Vankuver va Sent-Luis oʻrtasidagi 66 oʻyinda maydonga tushib, NHLdagi yagona golini va 7 ochkosini qayd etdi. Keyingi-yili u koʻk-anorranglilar uchun yana 17 ta oʻyinda maydonga tushdi, lekin yana oʻzini asosan WHLda topdi.
Kambodja Olimpiada oʻyinlarida
Kambodja o'nta yozgi Olimpiya o'yinlarida ishtirok etgan. Ular hech qachon Olimpiya medallini qo'lga kiritmagan va Qishki Olimpiya o'yinlarida qatnashmagan.
Halil Hâlid Bey
Istanbul Dorulfununun professori
Birinchi jahon urushi va sulh yillarini Germaniyada o‘tkazgan Hâlid Bey 1922-yili Istanbul Darülfünunuga o‘qituvchi etib tayinlanadi. Adabiyot fakultetida bir muddat ishlagan Halil Hâlid Bey, soʻngra ilohiyot fakulteti Akvam-i Islomiye etnografiya oʻqituvchisi sifatida oʻz vazifasini davom ettirdi. Bu yerda u islom falsafasi, musulmon xalqlari etnografiyasi, antropologiya kabi kurslardan dars beradi. Ilohiyot fakultetidagi kurslari bilan bir qatorda Harbiyeda ingliz tili darslari ham bera boshladi. Keksaligi va kasalligi tufayli 1930-yilda harbiy sohadagi darslari toʻxtatildi. Dorulfununda dars bergan kezlari gazeta va jurnallarda ham maqolalari chop etilgan. Xususan, Dorulfununun ilohiyot fakulteti jurnalida chop etilgan maqolalarda qimmatli maʼlumotlar bor.
Uchrashuv
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Christian Benteke
Liverpool
2016-yil 8-yanvarda Benteke Liverpoolning " St James Parkda Exeter City bilan Angliya kubogi uchinchi bosqichi uchun sardor etib tayinlandi.
Xalqaro martaba
U 2014-yilgi FIFA Jahon chempionati saralash bosqichida yettita oʻyinda ikkita gol urdi, ammo Axilles tendonining yorilishi tufayli turnir finalida ishtirok eta olmadi.
U Belgiya terma jamoasining 2018-yilgi Jahon chempionati uchun 23 kishidan iborat yakuniy tarkibidan avvaliga dastlabki tarkibda qayd etilganiga qaramay, oʻz oʻrnida qoldirilmagan.
Davlatlararo H-201
Yo'nalish tavsifi
H-201 Gonolulu markazi yaqinidagi H-1 ga muqobil marshrut bo'lib xizmat qiladi va Moanalua avtomagistralida Tuz ko'lining shimoli-sharqiy tomonida sayohat qilish imkonini beradi. U Marshrut bilan kesishgan joydan boshlanadi & nbsp;  99 Aloha stadionining shimoliy tomonida, Pearl Harbor-Hikkam qo'shma bazasi yaqinida joylashgan. Magistral H-1 bilan almashish orqali sharqqa boradi, u g'arbdan Kapolei tomon va janubdan Daniel K. Inouye xalqaro aeroporti va H- 3gacha davom etadi. H-201 va H-3 qisqa vaqt ichida Halava orqali bir-biriga parallel ravishda o'tadi, birinchisi Kahuapaani ko'chasini kesib o'tadi, H-3 esa Ko'olau tizmasi bo'ylab shimoli-sharqda davom etadi. H-201 Red Hillni chetlab o'tish uchun janubi-sharqga buriladi va Kaiser Permanente, Veteranlar ishlari bo'yicha departament va AQSh armiyasi (jumladan, Tripler Army Tibbiyot Markazi) tomonidan boshqariladigan kasalxonalar joylashgan Moanalua turar-joy mahallasi bo'ylab sayohat qiladi.. Moanalua bog'lari va sanoat zonasidan o'tib, Kalixi vodiysidagi harbiy ob'ekt Fort Shafterni ikkiga bo'lishdan oldin magistral janubi-sharqqa tomon harakat qiladi. Keyin H-201 Fort Shafterning janubiy tomonida H-1 bilan almashinadigan joyda tugaydi, u janubi-sharqda Lunalilo shossesida Gonolulu markaziga qarab davom etadi.
Tarixi
Mahalliy hukumat 1948 - yilda Tripler armiyasining yangi kasalxonasi ochilgandan so'ng, Moanalua yo'li o'rniga to'rt qatorga bo'lingan avtomobil yo'lining dastlabki qurilishini boshladi. Yo'lda egri chiziqlar sonini 24 dan 6 gacha kamaytiradigan loyiha, shuningdek, Mauka arteriali (hozirgi H-1 qismi) bilan bog'lanish va Pearl-Harbor yaqinidagi Kamehameha avtomagistralidagi tirbandlikni bartaraf etish uchun mo'ljallangan edi. Eng g'arbiy 2.7 mi boʻlingan avtomobil yoʻli 1954-yil 28-aprelda ajratilgan va harakatga ochilgan Yoʻl 1955-yilda 72-yoʻnalishning bir qismi sifatida belgilangan edi Federal avtomagistral maʼmuriyati 1989-yil 1-noyabrda H-201-ni davlatlararo avtomobil yoʻllari tizimiga qoʻshishni tasdiqladi HDOT sharqiy qismida H-1 bilan almashish federal magistral standartlariga mos kelishi uchun Moanalua avtomagistralini davlatlararo sifatida qayta tasniflashni so'radi. HDOT dastlab 1990-yil iyun oyida Amerika Davlat avtomobil yoʻllari va transport xodimlari assotsiatsiyasidan (AASHTO) AASHTOning AQSh marshrutlarini raqamlash boʻyicha maxsus qoʻmitasiga, davlatlararo avtomagistrallarning belgilarini tasdiqlovchi qoʻmitaga arizada H-1A sifatida avtomagistralni tasdiqlashni soʻradi. HDOT o'sha yilning oxirida uni H-101 deb raqamlash uchun so'rovni qayta yubordi va AASHTO uni H-201 sifatida 1990- yil 8- dekabrda tasdiqladi Magistral dastlab H-1A deb belgilandi, ammo AASHTO siyosati odatda davlatlararo raqamlarda alifbo qo'shimchalariga ruxsat bermaydi. Yakuniy belgi, H-201 bo'lib, teng boshlang'ich raqamdan foydalanadigan uch xonali davlatlararo halqa yo'nalishlari uchun umumiy qoidaga mos keladi.
Gorn
thumb|300px Gorn — burun, Jan. Amerikaning eng jan. nuqtasi. Gorn o.da, Olovli Yer arxipelagining janla joylashgan (55° 59’ j.k. va 67° 16’ gʻ.u.). G. dengiz sathidan 150 m tik koʻtarilgan qoyatoshlardan iborat. G. rnida kuchli boʻron va tumanlar boʻladi. G.da yevropaliklardan dastlab 1616-yilda golland sayyohlari Ya. Lemer va V. Sxauten boʻlgan. Sxautenning vatani — Gorn sh. nomi bilan atalgan. G. Gorn Burni (Chili) milliy parki hududida.
Üçdirek, Adıyaman
Tarixi
Qishloq nomi 1919-yildagi yozuvlarda "Köristan" deb qayd etilgan .1935-yil yozuvlarida qishloq sifatida paydo boʻlgan aholi punkti uzoq yillar mahalla sifatida qolib, 2000-yillar boshida yana qishloq maqomiga ega boʻldi.
Shiojiri (Nagano)
Demografiyasi
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Shiojiri aholisi soni bir necha oʻn yillik oʻsishdan soʻng yaqinda yana avvalgi ahvoliga tushib qolgan.
A++
Tarixi
A++ real hayot ishlatiladigan boshqa tillarda qoʻllanilishi mumkin boʻlgan. Dasturlashning asosiy mohiyati va dasturlash kodlari bilan tanishish uchun samarali vosita boʻlishi uchun moʻljallangan.
Nashrlar
thumb|300x300px|A++ dasturlash tilini boshqa dasturlash tillari bilan sinxronizatsiyasi Birinchi nashr etilgan hujjatlar nemis tilida 2003-yil yanvar oyida „Programmierung pur --- Programmieren fundamental und ohne Grenzen“ („Aralashmagan dasturlash“) sarlavhasi bilan paydo boʻldi (919-bet)ISBN 978-3-87820-108-3.
A++ haqida dunyodagi eng kichik dasturlash tili kitobida tanishtirilgan. Kitob 2004-yil oktyabr oyida Germaniyaning Darmshtadt shahrida ISBN: 3-87820-116-8 ostida nashr etilgan.
Milliy xotira insituti (Polsha)
Faoliyat
Shu bilan birga, 25-mart kuni Belarus tashqi ishlar vazirligi matbuot kotibi IPN xabariga izoh berib, "ushbu hujjat biz tomonidan qabul qilingan". Shuningdek, u "jigarrang "kabi jinoyatchilarni oqlash mumkin emasligini va qahramonlikka yo'l qo'yilmasligini ta'kidladi".
Zelim Kosoyev
Tarjimai hol
2014-yilda Afinada o‘smirlar o‘rtasida Yevropa chempioni bo‘ladi. 2015-yilda u Ukraina terma jamoasida ishtirok eta boshladi va mazkur yil Sofiyada o‘smirlar o‘rtasidagi Yevropa chempionatida g‘olib chiqadi. Shundan so‘ng Ozarbayjon terma jamoasiga o‘tadi. Kosoyevga Ozarbayjon terma jamoasida qatnashishni vatandoshi Xetag Gazyumov tavsiya qilgandi.
Viktor Bannix
Bannix Viktor Iosifovich — 1917-yili tugʻilgan, sobiq Uralsk oblasti Korovka qishlogʻidan, hibsga olingan vaqgda aniq mashgʻuloti boʻlmagan. Jinoyatchi guruh aʼzolari bilan birgalikda mart oyida yoʻlovchi fuqarolarga 3 marta qurol bilan tan jarohati yetkazganlikda va talaganlikda ayblangan.
Ma’buda Pallada
- I darajali zirhli kreyser „Pallada“;
Vasho xalqi
Tarixi
Yevropa bilan aloqa qilishdan oldin Vasho hududi shimolda Asal koʻlining janubiy qirgʻogʻi, janubda Uoker daryosining gʻarbiy egilishi, gʻarbda Syerra Nevada togʻlari va Syerra Nevadadan keyingi birinchi togʻ tizmasi bilan chegaradosh edi. Vasholar odatda yozni Syerra-Nevadada, kuzni sharqdagi togʻlarda, qish va bahorni esa ular orasidagi vodiylarda oʻtkazgan. Qishda, asosiy oziq-ovqat qaragʻay yongʻoqlari edi, ular kuzda yigʻib olingan. Boshqa fasllarda ildizlar, urugʻlar, rezavorlar va yovvoyi hayvonlar ham isteʼmol qilingan.
Gorovits Vladimir Samoylovich
GOROVITS (Horowitz) Vladimir Samoylovich [1904.18.9(1.10), Ukrainadagi Berdichev sh,— 1989, Nyu-York] — amerikalik pianinochi. 20-asrning mashhur virtuoz ijrochilaridan. Kiyev konservatoriyasini tamomlagan (1921). 1925 y.dan chet el (1928 y.dan Nyu-York)da yashagan. Ijro uslubiga tabiiy joʻshqinlik, mohirona texnika bilan birgalikda ruhiy koʻtarinkilik, jozibali nafislik xos. Repertuaridan F. Shopen, F. List, P. Chaykovskiy, S. Raxmaninov, A. Skryabin, S. Prokofyev va b. kompozitorlarning asarlari oʻrin olgan.
Zastavnivskiy tumani
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Zastavnaviskiy tumani — Ukraina gʻarbidagi Chernovtsi viloyatining janubiy qismida, Ruminiya chegarasida joylashgan maʼmuriy tuman hududining katta qismi tarixiy Bukovina viloyatida joylashgan boʻlsa, uchta aholi punkti (Balamutivka, Rjavyntsi va janubiy Onut) Bessarabiyada joylashgan. Viloyatning maydoni va markazi Zastavna shahrida joylashgan. Ukrainaning maʼmuriy islohoti doirasida 2020-yil 18-iyulda tuman tugatilib, Chernovtsi viloyatining tumanlari soni 3 taga qisqartirilib Zastavna tumani hududi Chernovtsi tumani tarkibiga qoʻshib yuborilgan. Tuman aholisining 2020-yil maʼlumotlariga koʻra 48,198 kishini tashkil etadi.
Mil. av. 1040-lar
'''Mil. av. 1040-lar''' — Miloddan avvalgi 1040-1049 yillarni oʻz ichiga olgan oʻn yillik
Punta del Estening qo‘li
Haykal qumdan tashqariga qaragan besh barmoq uchlarini ifodalaydi. Muallif chililik Mario Irarrasabal. Qurilish materiali sementdir, plastmassa va korroziyaga qarshi himoya materiallari bilan qoplangan, poʻlatdan yasalgan karkasda. Ochilish  marosimi 1982-yil fevral oyida boʻlib oʻtgan.
Bar sayohati
Tadbirning oʻtkazilishi
Kutilmaganda boshlanadigan sayohat — odatda juma kuni kechqurun bir guruh doʻstlarning barlar boʻylab sayohat qilib chiqishlari; bu odatda Avliyo Patrik kuni yoki Xellouin kabi bayram, shuningdek, „kuyov bazmi“ yoki „kelin bazmi“, tugʻilgan kun, diplom olish yoki boshqa har qanday hodisani nishonlash usulidir. Baʼzida bu biron bir barda tanishib qolgan va koʻngilxushlikni boshqa barlarda davom ettirishga qaror qilgan odamlarning haqiqatan ham kutilmaganda boshlangan sayohati boʻladi.
Baholash
Oldindan tashkil qilingan pabkroulning kutilmaganda tashkil qilingan bar sayohatidan afzalligi sayyohlar va mahalliy aholini shaharning ekzotik jihatlari bilan tanishtirish, shuningdek, barlarga tashrifning uzoq davom etishi hisoblanadi. Shu bilan birga, tashkiliy nuqtai nazardan, bunday bar safarlarini rejalashtirish juda qiyin.
Alberto Almici
[[italy|🇮🇹]]Gubbio (ijara)
2011-yil iyul oyida Primavera jamoasidagi muvaffaqiyatli mavsumdan soʻng Alberto Almici yangi koʻtarilgan AS Gubbio 1910 klubiga ijaraga berildi.
U klubdagi debyutini 2011-yilning 14-avgustida Italiya kubogi doirasida Benevento Calcio klubiga qarshi o‘yinda o‘tkazdi va 27-avgustda Grosseto klubiga qarshi B seriyada debyut qildi. U mavsumni 23 oʻyinda (1492 daqiqa) maydonga tushirib yakunladi va Grubbio jamoasi yakunda quyi ligaga tushib ketdi.
Keyingi yillar
2020-yil sentyabr oyida Alberto Almici C Seriyaning Palermo klubiga erkin agent sifatida shartnoma tuzdi. U 2022-yilning yanvarida Palermo klubini tark etib, B Seriyaning SPAL klubiga doimiy transferga oʻtdi.
Viktor Stefanovich
Stefanovich Viktor Stanislavovich — 1912-yili tugʻilgan, Turkmaniston SSR Mari shahridan, 1933-yili oʻgʻirlangan buyumlarni olib oʻtganligi uchun 10 yilga qamalgan, muddat 5 yilga kamaytirilgan, jazoni oʻtamay qochgan. 1934-yili mashinada avariya qilganligi uchun 9 yilga qamalgan, ozod qilinishga hujjati boʻlmagan, 1936-yili oʻgʻirlik uchun 2 yilga qamalgan, jazoni oʻtamay qochgan, hibsga olingan vaqtda aniq mashgʻuloti boʻlmagan. Jinoyatchi guruh bilan birgalikda yoʻltoʻsarlik bilan shugʻullanganlikda, pistolet bilan qurollanganlikda ayblangan.
Anadoluxisar qal’asi
Tarixi
Anadoluhisar 1393-yilda Sulton Boyazid I buyrugʻi bilan Bosforning Osiyo qirgʻogʻida qurilgan va Konstantinopol qamalini tayyorlash uchun moʻljallangan edi. Qal’a boʻgʻozning eng tor qismida joylashgan boʻlib, uning bu qismida kengligi 660 metrni tashkil etadi. Keyinchalik, 1452-yilda Anadoluhisar — Rumelihisar roʻparasida yangi qal’a quriladi, shundan soʻng Bosfor butunlay Osmanlar imperiyasi tomonidan nazorat qilinadi.
Ichak disbakteriozi
Alomatlariga qarab tasniflanishi
Mikroflora oʻzgarishining jiddiyligiga qarab disbakterioz toʻrt bosqichga boʻlinadi, ularning har biri oʻz belgi va alomatlariga ega. Keling, ularni jadval shaklida aniqlik bilan koʻrib chiqamiz:
Ichak mikroflorasi buzuqligi bilan axlatni vizual taxlil qilish
Ich ketishi bilan kechadigan ichak disbakteriozini „yumshoq“ oziq-ovqat mahsulotlariga asoslangan parhez bilan tuzatish kerak. Ratsiondagi ovqat issiq yoki sovuq boʻlmasligi kerak, oziq-ovqat qaynatilgan va imkon qadar ezilgan boʻlishi kerak.
Kasallik davrida parhez
Ichak mikroflorasi buzilganda toʻgʻri ovqatlanish, ayniqsa dastlabki bosqichlarida, disbakterioz muammosini butunlay bartaraf etish imkonini beradi. Biz yuqorida axlat konsistentsiyasini normallashtirish uchun imkoniyatlarni koʻrib chiqdik, endi bu holatda boshqa oziq-ovqat qoidalarini muhokama qilamiz.
Ichakdagi mikrofloraning muvozanatini tiklash usullaridan biri bu shifokor tomonidan tayinlangan terapevtik parhezdir. Har bir bemor ovqatlanish boʻyicha individual maslahat olishi kerak. Shu bilan birga, har qanday darajadagi disbakteriozga chalingan barcha bemorlar tomonidan bajarilishi kerak boʻlgan umumiy prinsiplar mavjud.
Havolalar
https://avatars.mds.yandex.net/get-vthumb/1030728/6b3596bcb0d1db593e446f4049144ae5/564x318_1
Kadeisha Buchanan
Xalqaro martaba
Buchanan 2010-yilda Kanadaning yoshlar dasturiga qabul qilinganda 14 yoshda edi. U 2012-yilda Gvatemalada oʻtkazilgan 17 yoshgacha boʻlgan ayollar oʻrtasidagi KONKAKAF chempionatida kumush medalni qoʻlga kiritdi. 2013-yilning 12-yanvarida Buchanan oʻrta maktabda oʻqib yurgan chogʻida Xitoyga qarshi oʻyin uchun Kanada ayollar terma jamoasiga chaqirilganida, ayollar terma jamoasining eng yosh futbolchilaridan biriga aylandi.
Buchanan oʻzining birinchi xalqaro golini 2014-yil 8-may kuni Manitobaning Vinnipeg shahrida, Kanadadagi ayollar futboli oʻyinini tomosha qilgan ikkinchi eng katta olomon oldida AQSh darvozasiga kiritdi. Uchrashuv 1:1 hisobidagi durang bilan yakunlandi. Byukenan, shuningdek, 2013-yilda Kanadaning 20 yoshgacha boʻlgan ayollar oʻrtasidagi eng yaxshi futbolchisi deb topilgan va 2014-yilda Kanadada boʻlib oʻtgan 20 yoshgacha boʻlgan ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionatida mezbon mamlakat himoyasini mustahkamlagan.
2020-yil 9-fevralda Buchanan Kanada terma jamoasi safidagi 100-uchrashuvini AQShga qarshi oʻyinda (3:0) oʻtkazdi.
Faxriy unvonlar
Kanada U17
Mil. av. 1090-lar
'''Mil. av. 1090-lar''' — Miloddan avvalgi 1090-1099 yillarni oʻz ichiga olgan oʻn yillik
Ayshaxon Qoʻchqorova
Mehnat faoliyati
1984-yildan 2008-yilgacha boʻlgan vaqt davomida Namangan viloyati tugʻuruqxonasida boʻlim mudiri sifatida faoliyat yuritadi. 1976—1991-yillar oraligʻida Sanitariya aviatsiyasida navbatchi akusher-ginekolog, 1991—2008-yillar Namangan viloyati boʻyicha gemotologik brigadada navbatchi aku­sher-ginekolog sifatida xizmat qiladi. 2003-2008 yillarda Oʻzbekiston Respublikasi sogʻliqni saqlash vazirligi Akusherlik va ginekologiya ilmiy tekshirish instituti Namangan filiali ginekologiya boʻlimi mudiri, oilaviy poliklenika boʻlimida vrach ordinator sifatida samarali faoliyat olib boradi.
Viruslarning ijtimoiy tarixi
Qadimgi davrda
10 000 yillar oldin Oʻrta yer dengizi havzasi atrofidagi yerlarda yashagan odamlar yovvoyi hayvonlarni xonakilashtirishni boshladilar deb hisoblanadi. Choʻchqalar, qoramollar, echkilar, qoʻylar, otlar, tuyalar, mushuklar va itlar asirlikda saqlangan va koʻpaytirilgan. Oʻz oʻrnida, bu hayvonlar oʻzlari bilan viruslarini olib kelishgani taxmin qilinadi. Viruslar hayvonlardan odamlarga yuqishi mumkin, ammo bunday zoonotik infeksiyalar kamdan-kam uchraydi, shuningdek, garchi gripp kabi sezilarli istisnolar mavjud boʻlsa-da, hayvonlar viruslarining odamdan odamga yuqishi holatlari bundan ham kam kuzatiladi. Aksariyat viruslar turlarga xosdir va odamlar uchun hech qanday xavf tugʻdirmaydi. Bu viruslar odamlarga toʻliq moslashmaganligi sababli hayvonlardan yuqtirish yoʻli bilan kelib chiqadigan kamdan-kam uchraydigan virusli kasalliklar epidemiyasi qisqa muddatli boʻlgan va inson populyatsiyalari infeksiya zanjirlarini saqlab qolish uchun juda kichiklik qilgan.
Oʻrta asrlar
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9f/Middle_Ages_rabid_dog.jpg/220px-Middle_Ages_rabid_dog.jpg|right|thumb| [[Oʻrta asr|Oʻrta asrlar. Yogʻochdan ishlangan quturgan it tasviri.]] Yevropa aholisining tez oʻsib borayotganligi, shaharlar va ulardagi odamlar sonining koʻpayishi koʻplab yuqumli kasalliklar, jumladan, ehtimol, eng mashhur bakterial infeksiya sanalgan qora oʻlimning tarqalishi uchun qulay zamin yaratdi. Chechak va grippdan tashqari viruslar sabab boʻlishi maʼlum boʻlgan infeksiyalarning hujjatlashtirilgan epidemiyalari kamdan-kam uchraydi. 4000 yil ilgari qayd etilgan quturma Yevropada keng tarqalgan infeksion kasalliklardan biri edi va bu holat 1886-yilda Lui Paster tomonidan vaksina ishlab chiqilgunga qadar davom etdi. Oʻrta asrlarda Yevropada oʻrtacha umr koʻrish 35 yoshni tashkil etgan; bolalarning 60 foizi 16 yoshga toʻlmasdan vafot etgan, ularning aksariyati olti yoshgacha umr koʻrgan, xolos. Shifokorlarning ozchilik qismi davo choralarini qoʻllashda oʻz cheklangan tibbiy bilimlariga va, shuningdek, astrologiyaga ham tayangan. Infeksiyalarni davolashning baʼzi usullari orasida kirpi yogʻida qovurilgan mushukdan tayyorlangan malham ham bor edi. Bolalar oʻlimiga sabab boʻlgan kasalliklar orasida qizamiq, gripp va chechak kabilar maʼlum boʻlgan. Salib yurishlari va musulmonlarning istilolari Yevropada V—VII asrlarda qitʼaga kirib kelganidan keyin tez-tez uchrab turgan epidemiyalarning sababi boʻlgan chechakning tarqalishiga yordam berdi.
Zamonaviy davrning boshidan oxirigacha
Grippga aloqador ilk qaydlar XV asr oxiri — XVI asr boshlariga toʻgʻri keladi, ammo infeksiya bilan kasallanish holatlari bundan ancha oldinroq sodir boʻla boshlagan. 1173-yilda Yevropada ilk marta epidemiya sodir boʻldi, 1493-yilda hozirgi cho'chqa grippi epidemiyasi Hispanioladagi tubjoy amerikaliklar orasida tarqaldi. Infeksiya manbai Kolumb kemalaridagi choʻchqalar boʻlganligini isbotlaydigan baʼzi dalillar mavjud. 1557—1559-yillarda Angliyada sodir boʻlgan gripp epidemiyasi paytida aholining besh foizi — taxminan 150,000 kishi — infeksiyadan vafot etdi. Oʻlim darajasi 1918—19-yillardagi pandemiyadan deyarli besh baravar koʻp edi. Ishonchli tarzda qayd etilgan birinchi pandemiya 1580-yil iyul oyida boshlangan va Yevropa, Afrika va Osiyoni qamrab olgan. Oʻlim darajasi yuqori edi — Rimda 8000 kishi halok boʻldi. Keyingi uchta pandemiya XVIII asrda sodir boʻldi. Xususan, 1781—82-yillarda roʻy bergan pandemiya, ehtimol, tarixdagi eng halokatlilaridan biri boʻlgan. Bunda kasallik 1781-yil noyabrda Xitoyda boshlanib, dekabrda Moskvaga yetib kelgan. 1782-yil fevral oyida Sankt-Peterburggacha borib, may oyida Daniyaga yetgan. Olti hafta ichida Britaniya aholisining 75 foizi kasallikni yuqtirgan va pandemiya tez orada Amerikaga tarqalgan. Amerika va Avstraliya XV—XVIII asrlar oraligʻida yevropalik mustamlakachilar kelguniga qadar qizamiq va chechakdan xoli boʻlgan.
Chechak
Ledi Mary Wortley Montagu (1689—1762) aristokrat, yozuvchi va parlament aʼzosining rafiqasi edi. 1716-yilda uning eri Edward Wortley Montagu Angliyaning Istanbuldagi elchisi etib tayinlandi. Ledi turmush oʻrtogʻiga ergashib Istanbulga bordi va kelganidan ikki hafta oʻtgach chechakdan oʻzgaruvchanlik bilan himoya qilishning mahalliy amaliyotini oʻylab topdi. Bu chechak bilan ogʻrigan odamlarning yiringini teri ostiga yuborish orqali amalga oshirilar edi. Mary Montaguning ukasi chechakdan vafot etgan, xonimning oʻzi ham kasallikka chalingandi. Besh yoshli oʻgʻli Edwardni xuddi shunday azob-uqubatlardan qutqarishga qaror qilib, u elchixona jarrohi Charles Maitlandga uni emlashni buyuradi. Londonga qaytib kelgach esa Maitlanddan qirol shifokorlari huzurida toʻrt yoshli qizini emlashni soʻraydi. Keyinchalik Montagu Uels shahzodasi va malikasini protseduraning ommaviy namoyishiga homiylik qilishga koʻndirdi. Oʻlimga hukm qilingan va Newgate qamoqxonasida qatl etilishini kutayotgan olti mahbusga ommaviy eksperiment subyektlari sifatida xizmat qilish evaziga toʻliq afv etish taklif qilindi. Ular 1721-yilda emlandilar. Barcha mahbuslar protseduradan keyin tuzalib ketishdi. Himoya taʼsirini sinab koʻrish uchun ulardan biri — oʻn toʻqqiz yoshli ayolga chechak yuqtirgan oʻn yoshli bola bilan bir toʻshakda olti hafta davomida uxlash buyurildi. Ayolga kasallik yuqmadi.
Quturish
Fransiyada Louis Pasteur davrida (1822—1895) odamlarda quturish har yili bor-yoʻgʻi yuz martacha qayd etilardi, biroq ayni shu paytda kasallikni davolash usullari yuzasidan juda koʻplab izlanishlar olib borilgan. Ehtimoliy xavfni anglagan Pasteur „mikrob“ni quturgan itlardan qidira boshlagan. Olim quturish natijasida oʻlgan itlarning qurigan orqa miya suyaklaridan modda olib, sogʻlom itlarga joʻnatdi. Mazkur tajribada sogʻlom it kasallikni yuqtirmadi. U tajribani bir necha marta bitta itda kamroq muddat davomida quritilgan toʻqima bilan takrorladi. It yuqtirilganiga u qadar ham koʻp boʻlmagan quturish infeksiyasi bilan zararlangan orqa miya toʻqimasini inyeksiya qilishdan keyin ham tirik qoldi. Shunday qilib, Pasteur itni quturish kasalligiga qarshi immunizatsiya qilgan va keyinroq bu amaliyot yana 50 ta it bilan takrorlangan. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a7/Rabies_cartoon_circa_1826.jpg/220px-Rabies_cartoon_circa_1826.jpg|left|thumb| London koʻchalaridan birida yurgan quturgan it. 1826-yilgi multfilmdan parcha. Pasteur oʻz usuli qanday ishlashi haqida yetarli tasavvurga ega emas edi. Shunday boʻlsa-da, u amaliyotni 1885-yil 6-iyulda oʻzining huzuriga onasi tomonidan olib kelingan bemor Jozeph Meister (1876—1940)da sinab koʻrdi. Bolani quturgan it tishlab olgan edi. Meisterning onasi Pasteurdan oʻgʻliga yordam berishini iltimos qildi. Pasteur shifokor emas, olim edi va agar biror narsa notoʻgʻri amalga oshirilsa, oʻzi uchun qanday oqibatlarga olib kelishini yaxshi bilardi. Shunday boʻlsa-da, u bolaga yordam berishga qaror qildi va soʻnggi oʻn kun ichida quturgan quyonning orqa miya toʻqimasidan modda olib, bolani emladi. Keyinchalik Pasteur shunday deb yozgan edi: „Bolaning oʻlimi muqarrar boʻlib tuyildi, men chuqur va ogʻir tashvishga tushmasdan qaror qildim… itlar ustida doimiy ravishda muvaffaqiyatli yakulangan protsedurani Jozef Meisterda sinab koʻrdim“. Meister tuzalib, 27-iyul kuni onasi bilan uyiga qaytdi. Oʻsha yilning oktyabr oyida Pasteur ikkinchi bolani muvaffaqiyatli davoladi; boshqa bolalarni himoya qilish mahalida 15 yoshli choʻpon bola Jean-Baptiste Jupillening (1869—1923) oʻzi quturgan it hujumiga uchragan edi. Pasteurning davolash usuli 50 yildan ortiq vaqt davomida qoʻllanib kelindi.
Kuyov bazmi marosimi
Shuningdek, har qanday erkaklar ziyofati „yigitlar bazmi“ deb atalishi mumkin.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Viruslarning ijtimoiy tarixi
Gripp
1918-yilda virusning yangi shtammi paydo boʻldi, ispan grippining keyingi pandemiyasi tarixdagi eng dahshatli tabiiy ofatlardan biriga aylandi. Qurbonlar soni juda koʻp edi; butun dunyo boʻylab 50 millionga yaqin odam infeksiya natijasida vafot etdi. Birgina AQShda kasallik natijasida kelib chiqqan oʻlimlar soni 550 mingni tashkil qilib, bu Birinchi Jahon urushi paytidagi mamlakatning yoʻqotishlari sonidan oʻn baravar koʻp edi. Buyuk Britaniyada 228,000 kishi halok boʻldi. Hindistonda 20 milliondan ortiq oʻlim holati kuzatilgan, Gʻarbiy Samoada esa aholining 22 foizi vafot etgan. Gripp bilan kasallanish holatlari har qishda sodir boʻlsa-da, XX asrda faqat ikkita pandemiya roʻy berdi.
Eng soʻnggi pandemiya 2009-yilda sodir boʻldi, shunday boʻlsa-da, oxirgi uchta pandemiyaning hech biri 1918-yildagidek talafotli kelmagan. 1918-yilda paydo boʻlgan gripp virusining yangi shtammi nima uchun bu qadar halokatli boʻlganligi haqidagi savollar haligacha javobsiz qolmoqda.
Gepatit viruslari
Gepatit qadim zamonlardan beri maʼlum boʻlgan jigar kasalligidir. Uning alomatlari orasida sariqlik, teri, koʻzlar va tana suyuqliklarining sargʻayishi qayd etilgan. Kasallik koʻplab sabablar, shu jumladan, viruslar, ayniqsa gepatit A, B va C virusi natijasida kelib chiqadi. Tarix davomida sariq epidemiya bir necha marotaba qayd etilgan boʻlib, u asosan urushdagi askarlarga taʼsir qilgan. „Kampaniya sariqligi“ asosan Oʻrta asrlarda keng tarqalgan edi. Xususan, Napoleon qoʻshinlari orasida va XIX va XX asrlarning aksariyat yirik toʻqnashuvlari paytida, shuningdek, Amerika fuqarolar urushi davrida sodir boʻlgan 40 000 dan ortiq kasallanish holatlarida 150 ga yaqin oʻlim holatlari qayd etilgan. Kasallikni keltirib chiqaradigan viruslar XIX asrning oʻrtalariga qadar maʼlum boʻlmagan. 1946-yilda nashr etilgandan risolada epidemik sariqlik — gepatit A va qon orqali yuqadigan yuqumli sariqlik — gepatit B nomlari ikki alohida kasallik sifatida taʼriflangan. 1960-yillarda gepatitga olib kelishi mumkin boʻlgan birinchi virus topildi. Bu gepatit B virusi boʻlib, u oʻzi keltirib chiqaradigan kasallik nomini oldi. Gepatit A virusi 1974-yilda topilgan. Gepatit B virusining kashf etilishi va uni aniqlash uchun testlarning ixtiro qilinishi koʻplab tibbiy va baʼzi kosmetik muolajalar mohiyatini tubdan oʻzgartirdi. 1970-yillarning boshida joriy etilgan donorlik qonining skriningi virusning tarqalish koʻrsatkichlarini keskin kamaytirdi. 1975-yilgacha toʻplangan inson qon plazmasi va VIII omil donalari koʻp hollarda gepatit B virusining yuqumlilik darajasini namoyon qildi. 1960-yillarning oxiriga qadar boʻlgan davrda gipodermik ignalar koʻpincha tibbiyot mutaxassislari tomonidan qayta ishlatilardi. Bundan tashqari, tatuirovka rassomlarining ignalari infeksiyaning umumiy manbai edi. 1990-yillarning oxirida Yevropa va AQShda vena ichiga yuborish orqali giyohvand moddalarni isteʼmol qiluvchilar tufayli infeksiyalar tarqalishining oldini olish uchun igna almashinuv dasturlari tashkil etildi. Bu chora-tadbirlar, shuningdek, OIV va gepatit C virusining keyingi taʼsirini kamaytirishga yordam berdi.
Hayvon viruslari
Epizootiya — bu hayvonlar orasida kasallik tarqalishi (epidemiyasi). XX asrda butun dunyoda hayvonlar, xususan, chorva mollari orasida virusli kasalliklarning sezilarli epizootiyasi kuzatildi. Viruslar keltirib chiqaradigan koʻplab kasalliklarga oqsil kasalligi, qoramollarning teri zararkunandalari, parranda va choʻchqa grippi, choʻchqa isitmasi va qoʻylarning koʻk til kasalligi kabilar kiradi. 2001-yilda Buyuk Britaniyada oqsil kasalligining avj olishi shuni koʻrsatdiki, chorva mollarining virusli kasalliklari ham fermerlar, ham keng jamoatchilik uchun halokatli boʻlishi mumkin.
Virusli gemorragik isitma
XIX asrning boshlarida rivojlanayotgan mamlakatlarda halokatli epidemiyalar toʻgʻrisida global xabardorlikning oʻsishi kuzatildi. Bu oʻtgan oʻn yilliklarda xalqaro sogʻliqni saqlash hamjamiyatining eʼtiboridan chetda qoldi.
Foydali viruslar
Ser Peter Medawar (1915—1987) virusni „oqsil qoplamasiga oʻralgan yomon xabar“ deb taʼriflagan. Bakteriofaglardan boshqa viruslar kasallik va oʻlim sababidan boshqa narsa emasliklari tufayli munosib „obroʻga“ ega edilar. Zamonaviy virusologlar tomonidan viruslarning xilma-xilligi va koʻplab ekotizimlarda mavjudligining kashf etilishi ularning biosferadagi rolini qayta koʻrib chiqishga turtki boʻldi.
Yer yuzida 1031 ga yaqin virus borligi taxmin qilinadi. Ularning aksariyati bakteriofaglar boʻlib, okeanlarda uchraydi. Mikroorganizmlar dengiz biomassasining 90 foizdan ortigʻini tashkil qiladi. Viruslar kuniga ushbu biomassaning taxminan 20 foizini oʻldirishi, okeanlarda bakteriyalar va arxeyalarga qaraganda oʻn besh baravar koʻp virus mavjudligi taxmin qilingan. Viruslar boshqa dengiz hayotini oʻldiradigan zararli suv oʻtlarini yoʻq qilish uchun masʼul boʻlgan asosiy agentlardir va ular dengiz koʻk-yashil suvoʻtlari xilma-xil turlarining ekologik muvozanatini saqlashga yordam beradi.
Karib dengizi qaroqchilari (filmlar seriyasi)
Serial rejissyorlari jamoasi Gore Verbinski (1-3-filmlar), Rob Marshall (4-film), Joachim Ronning (5-6-filmlar) va Espen Sandberg (5-film)dan iborat. Serial asosan Ted Elliott va Terry Rossio (1-4-qismlar) tomonidan yozilgan. Boshqa yozuvchilar orasida Stuart Beaitte (1-film), Jay Wolpert (1-film), Jeff Nathanson (5-film) va Craig Mazin (6-film) bor. Hikoyalar kapitan Jack Chumchuq (Johnny Depp), Will Turner (Orlando Bloom) va Elizabeth Swann (Keira Knightley)ning sarguzashtlarinining davomi boʻlib, bir-birga ulanib ketadi. Hector Barbossa (Geoffrey Rush) va Joshamee Gibbs (Kevin MakNally) kabi personajlar filmlar davomida Jack, Will va Elizabethni kuzatib boradi. Boshqa taniqli qahramonlar orasida Davy Jones (Bill Nighy), Jeyms Norrington (Jek Davenport) va Tia Dalma (Naomi Harris) obrazlari bor. Toʻrtinchi filmda Qorasoqol (Ian MakShane) va Anjelika (Penelopa Cruz), beshinchi filmda Armando Salazar (Xavier Bardem), Genri Tyorner (Brenton Thwaites) va Karina Smit (Kaya Skodelario) ishtirok etadi. Filmlar Oltin Qaroqchilik davrining uydirma koʻrinishida boʻlib oʻtadi va asosan Karib dengizida suratga olinadi.
Tosaint Ricketts
Yutuqlari
Jamoaviy yutuqalri
Moldova ayollar milliy futbol terma jamoasi
Moldova ayollar milliy futbol terma jamoasining hozirgi sardori yarim himoyachi Ludmila Caraman hiosblanadi. Ayni paytda FIFA reytingida 86-oʻrinni egallab turgan Moldova ayollar milliy futbol terma jamoasi oʻz uy oʻyinlarini mamlakat poytaxti Kishinyov shahridagi „Zimbru“ stadionida oʻtkazadi.