Oʻpka_saratoni
Simptomlari
. Oʻpka saratoni endi rivojlanayotgan vaqtda koʻpincha hech qanday belgilar koʻzga tashlanmyadi. Kasallik rivojlanishi bilan nafas olish muammolari: yoʻtal, nafas qisishi va koʻkrak sohasida ogʻriqlar boshlanadi, ammo bu belgilar hammada ham bir kuzatilmaydi. Yoʻtal paydo boʻlganda bemorlar, bu yoʻtalning oldingi boshidan oʻtkazgan yoʻtallariga nisbatan kuchli va ogʻriqli boʻlayotganidan shikoyat qilishadi. Taxminan har toʻrt bemordan birida yoʻtal bilan birga qon ajralmalari chiqadi. Oʻpka saratoni tashxisi qoʻyilganlarning qariyb yarmi nafas qisishi, 25-50 foizi esa doimiy koʻkrak ogʻrigʻidan shikoyat qilishadi. Baʼzi bemorlarda ishtahaning yoʻqolishi, ozib ketish, holsizlik, isitma va tungi terlash kabi alomatlar kuzatiladi. Bemorlarda kamdan-kam holatlarda shish paydo boʻlishi mumkin. Koʻkrak qafasidagi oʻsmalar traxeyani yopib qo '' yishi, diafragma nervini qisib qoʻyish orqali nafas olish muammolariga paydo boʻlishi, qiziloʻngach qisilishi oqibatida yutishda muaommolar paydo boʻlishi, halqum nervlariga taʼsiri oqibatida ovozning xirillashi va simpatik nerv tizimi buzilishi tufayli Gorner sindromi paydo boʻlishi mumkin. Gorner sindromi oʻpkaning yuqori qismiga metastazlanib Pankoast o'smalari deb nomlanadi. Bu holat yelka ogʻrigʻiga sabab boʻladi. Yurakdagi qon oqimiga toʻsqinlik qiladigan oʻsmalar yuqori venada kavasaki sindromini (tananing yuqori qismining shishishi) keltirib chiqarishi mumkin, yurak atrofiga tarqalgan oʻsmalar esa yurak atrofida suyuqlik toʻplanishi, aritmiya (yurakning tartibsiz urishi) va yurak yetishmovchiligiga olib kelishi mumkin. Oʻpka saratoni tashxisi qoʻyilgan har uch kishidan birida saraton markazi hisoblanmish oʻpkadan uzoqda joylashgan aʼzolarda metastazlar paydo boʻladi. Oʻpka saratoni tananing har qanday joyiga metastaz berishi mumkin, metastazlangan joyga qarab turli xil belgilar vujudga kelishi mumkin. Metastaz miya sohasiga oʻtganida bosh ogʻrigʻ i, koʻngil aynishi, qusish va nevrologik nuqsonlar paydo boʻlishi mumkin. Suyak metastazlari ogʻriq, suyak sinishi va orqa miya siqilishiga olib kelishi mumkin. Suyak iligidagi metastazlar qon hujayralarini yoʻq qilishi va leykoeritroblastozga (qonda yetilmagan immunitet hujayralari) paydo boʻlishiga olib kelishi mumkin. Jigar metastazlari jigar kattalashishiga, qorinning oʻng yuqor qismida ogʻriq paydo boʻlishiga, isitma va vazn yoʻqotishiga olib kelishi mumkin. Oʻpka oʻsmalari koʻpincha organizmning oʻzgarishiga sabab boʻluvchi gormonlar ishlab chiqarilishiga yoʻl ochadi, bu gormonlar paraneoplastik sindrom deb ataladigan gʻayrioddiy simptomlarni chaqaradi. Gormonlarning ishlab chiqarilishining buzilishi qondagi minerallar kontsentratsiyasining keskin oʻzgarishiga olib kelishi mumkin. Koʻpincha paratireoid gormoni bilan bogʻliq protein yoki paratireoid gormonining haddan tashqari koʻp ishlab chiqarilishi natijasida giperkalsemiya (qon kalsiyining koʻpayib ketishi) vujudga keladi. Giperkalsemiya koʻngil aynishi, qusish, qorin ogʻrigʻi, ich qotishi, tashnalikning kuchayishi, peshobning tez ajralishi va ruhiy holatning tez oʻzgarishiga sabab boʻladi. Oʻpka saratoni bilan ogʻrigan bemorlarda adrenokortikotrop gormonning notoʻgʻri sekretsiyasi tufayli gipokalemiya (qondagi past kaliy miqdori), shuningdek, antidiuretik gormon yoki natriuretik peptidning ortiqcha ishlab chiqarilishi tufayli giponatremiya (past miqdordagi natriy) kuzatiladi. Oʻpka saratoni bilan ogʻrigan uch kishidan bittasida tirnoqlarning tez sinishi kuzatiladi, har oʻntdan birida gipertrofik birlamchi osteoartropatiya kuzatiladi. Oʻpka saratoni bilan ogʻrigan bemorlarda turli xil autoimmun kasalliklar paraneoplastik sindromlar sifatida namoyon boʻladi, shu jumladan Lambert-Eaton miastenik sindromi (mushaklarning kuchsizligini keltirib chiqaradi), hissiy neyropatiyalar, mushaklarning yalligʻlanishi, miya shishi va miyachada oʻzgarishlar paydo boʻladi. Oʻpka saratoni bilan ogʻrigan har oʻn ikki kishidan birida paraneoplastik qon ivishi, shu jumladan venoz tromboflebit va keng tarqalgan intravaskulyar koagulyatsiya uchraydi. Teri va buyraklar bilan bogʻliq paraneoplastik sindromlar kamdan-kam kuzatiladi, bunday holat oʻpka saratoni bilan kasallanganlarning 1% gacha boʻlgan bemorlarda uchraydi.