cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
چىڭگىزخاننىڭ ئۆلۈمى ۋە قەبرىسى توغرىسىدا ئەڭ يېڭى بايقاش
2- خىل قاراش: «دوسان موڭغۇل تارىخى» دا خاتىرلىنىشچە، چىڭگىزخان كىنتاي تېغىدىكى چوڭ بىر دەرەخنىڭ ئاستىدا دەم ئالغاندا بۇ يەردىن كەتكۈسى كەلمىگەن ھەمدە: بۇ يەر ئانام مېنى تۇغقان جاي بولۇشى مۇمكىن، قۇياش شەرقتىن كۆتۈرۈلۈپ غەربكە بارىدۇ، ئادەم يەنىلا تۇغۇلغان جايىدا ئۆلگىنى ياخشى. ئۆلگەندىن كىيىن مېنى مۇشۇ يەرگە دەپنە قىلىڭلار دېگەن. شۇڭا چىنگىزخاننىڭ ئوغۇللىرى ۋەسىيەتكە بىنائەن ئۇنى مۇشۇ يەرگە دەپنە قىلغان. ئاڭلاشلارغا قارىغاندا چىنگىزخاننىڭ جەسىتى ئوتتۇرىدىن ئاجرىتىلىپ، ئىچى ئۇيۇلغان چوڭ بىر دەرەخنىڭ ئىچىگە سېلىنغاندىن كىيىن، دەرەخ يەنە ئەسلى ھالىتى بويىچە يەملىنىپ، 10 گەز چوڭقۇرلۇقتىكى گۆرگە دەپنە قىلىنغان. قەبرە ئۈستى 10 نەچچە مىڭ ئاتنى دەسسىتىپ تۈزلىۋىتىلگەندىن كىيىن، چارلىغۇچى لەشكەرلەر تۆت ئەتراپنى قاتتىق مۇھاپىزەت قىلغان. قەبرىنى قوغدىغۇچى لەشكەرلەر قەبرىنى ئۈچ يىل قوغداپ، بۇ يەرگە ئوت-چۆپلەر ئۆسۈپ، دەپنە قىلغانلارمۇ قەبرىنى پەرق ئېتەلمەيدىغان ھالەتكە كەلگەندىن كىيىن قايتىپ كەتكەن. قەبرىنى قوغدىغۇچى لەشكەرلەردىن باشقا ھەرقانداق ئادەمنىڭ قەبرىگاھقا كىرىشى چەكلەنگەن بولۇپ ، خان جەمەتىدىكىلەرمۇ بۇنىڭ سىرتىدا ئەمەس ئىدى. ئاڭلاشلەرغا قارىغاندا تولۇي، مۆڭكۇ، قۇبلاي ۋە ئارىخ بۆكەلەرمۇ مۇشۇ يەرگە دەپنە قىلىنغان ئىكەن.
ئەسكەرتىش: ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى تور بېتىدىكى يازمىلارنى مەنبەسىنى ئەسكەرتكەن ھالدا كۆچۈرۈپ كەڭ تارقىتىشقا بولىدۇ.
يېڭى تىپتىكى تاجسىمان ۋىرۇس كېسىلى(كوۋىد-19 كېسىلى)
ۋىرۇس ئادەتتە يۆتەل جەريانىدا ھاسىل بولغان نەپەس يولى تامچىلىرى ئارقىلىق بىر ئادەمدىن يەنە بىر ئادەمگە تارقىلىدۇ. ئۇ يەنە بۇلغانغان يۈزلەرگە تېگىش ، ئاندىن يۈزىگە تېگىشتىن تارقىلىشى مۇمكىن. كېسەللىك ئالامەتلىرىنىڭ پەيدا بولغان ۋاقتى ئادەتتە 2 كۈندىن 14 كۈنگىچە بولۇپ ، ئوتتۇرا ھېساب بىلەن 5 كۈن بولىدۇ. ئۆلچەملىك دىئاگنوز قويۇش ئۇسۇلى بۇرۇن يۇتقۇنچاق يەللىكىدىن تەتۈر كۆچۈرۈلگەن پولىمېرازا زەنجىرسىمان رېئاكسىيە (rRT-PCR). يۇقۇملىنىشقا كېسەللىك ئالامەتلىرى ، خەتەرلىك ئامىللار ۋە كۆكرەك CT سىكانىرلاشنىڭ بىرىكىشىدىنمۇ دىئاگنوز قويغىلى بولىدۇ.
مەھمۇت مۇھىتى
ھاياتى ھەققىدە
1931-يىلى قۇمۇل دېھقانلار قوزغىلىڭىنىڭ تەسىرى بىلەن تۇرپان خەلقى قوزغالغاندا تۇرپان قوزغىلىڭىغا قاتناشقان، كېيىن ئاكىسى مەخسۇت مۇھىتى ئۇرۇشتا قۇربان بولغاندىن كېيىن تۇرپان قوزغىلىڭىغا يېتەكچى بولغان. قوزغىلاڭچىلار تۇرپاندىن ئالتە شەھەر تەرەپكە چېكىنىپ قەشقەردە تۇرغاندا،شېڭ شىسەي قارمىقىدىكى 6- شىنىڭ سىجاڭى بولغان. قەشقەردە بولغان مەزگىلدە قەشقەر يېڭى زامان مائارىپى ئۈچۈن كۆرۈنەرلىك تۆھپە قوشىدۇ. دىنىي مەدرىسلەرنى ئىسلاھ قىلىدۇ.
قەشقەردە
شۇ كۈنلەردە شېڭ شىسەي 6- دىۋىزىيەدىن قۇرباننىياز سەئىدى (مەھمۇت مۇھىتىنىڭ ئاچىسىنىڭ ئوغلى)،دىۋىزىيە قورال -ياراغ مەسئۇلى ئابدۇللا ئەپەندى (ئابدۇللا تۇەنجاڭ)،مۇئاۋىنى ئەخمەت تۇەنجاڭ،تۇەنجاڭ قۇرباننىياز شاھىدى ۋە شىتاب باشلىقى سايىمئاخۇنلارنى ئوقۇشقا دەپ ئۈرۈمچىگە ئېلىپ كېتىدۇ. ئۇلار 1934-يىلىدىن 1935- يىلىغىچە تاشكەنتتە ھەربىي مەكتەپتە ئوقۇپ ئىدىيە ئۆزگەرتىپ كېلىدۇ.شۇنىڭدىن كېيىن 6- دىۋىزىيە ئىچىدىكى ۋەزىيەت ئۆزگىرىشكە باشلايدۇ. مەسىلەن، شەرقىي شىمال پىدائىيلار قوشۇنىنىڭ سابىق گېنېرالى لۇ بىن گارنىزون قوماندانى بولۇپ كېلىدۇ، بۇنىڭ بىلەن مەھمۇت مۇھىتى مۇئاۋىن سىجاڭ بولۇپ قالىدۇ. شۇنىڭدىن كېيىن شېڭ شىسەي ھۆكۈمىتى قوراللارنى يىغىۋېلىش ئۈچۈن «6- دىۋىزىيىنىڭ قوراللىرى كونا، بۇ قوراللارنى تاپشۇرۇڭلار،بىز سىلەرگە يېڭى قورال بېرىمىز » دەيدۇ. مەھمۇت مۇھىتى « ئالدى بىلەن يېڭى قورالنى بېرىڭلار،ئاندىن كونا قورالنى بېرىمىز » دەپ قورال تاپشۇرغىلى ئۇنىمايدۇ. شۇنىڭدىن كېيىن شېڭ شىسەي توقسۇنلۇق غوپۇر تۇەنجاڭ،مۇئاۋىنى ئابدۈشۈكۈر تۇەنجاڭ،مۇھاپىزەتچى ئەترەت باشلىقى ھۈسىيىن ئاخۇن،قۇمۇللۇق سالى لۈيجاڭ،پازىل لۈيجاڭ،شايارلىق ھەمدەم بەگ ھاجى، پولات تۇەنجاڭ، مەسلىھەتچىلەر باشلىقى نىزامىدىن ئەپەندى، قورال-ياراغ باشلىقى ئابدۇمۆمىن ھاجى، مەمەت خەلىپەت،ئەييۇپ بەگ قاتارلىق پىشقەدەملەرنى ئۈرۈمچىگە يۆتكەپ، ئۇلارنىڭ ئورنىغا باشقا ئادەملەرنى ئورۇنلاشتۇرىدۇ. شۇنىڭ بىلەن 6- دىۋىزىيىنىڭ سۈپىتى ئۆزگىرىپ،مەھمۇت مۇھىتىنىڭ بەزى يېقىن ئادەملىرىمۇ ئۇنىڭغا قارشى تۇرىدۇ. سەمەت ھاجى شېڭ شىسەي ئالدىدا مەھمۇت مۇھىتىنى ئۆلتۈرۈش ئۈچۈن قەسەم بېرىدۇ. توقسۇنلۇق غوپۇر تۇەنجەڭ،قەشقەرلىك مۇئاۋىن تۇەنجاڭ ئابدۈشۈكۈر ئاخۇنلار ئەھۋالنى مەھمۇت مۇھىتىغا ئېيتىپ قويىدۇ. مەھمۇت مۇھىتى سەمەت ھاجىنى قولغا ئالىدۇ. يۇقۇرقىدەك بىر قاتار ھەركەتلەر مەھمۇت مۇھىتىنىڭ شىنجاڭدا 1937-يىلى 4- ئاينىڭ 2- كۈنى بىر قانچە يېقىن ئادەملىرىنى ئېلىپ، ھىندىستانغا چىقىپ كېتىشكە مەجبۇر قىلىدۇ.
جوڭگۇ شنجاڭ ئايرپوت
جوڭگۇ شنجاڭ ئايرپوت(中国新疆航空公司, China Xinjiang Airlines)جوڭگۇ شنجاڭ ئايرپوت كۇلايلك سلەرنڭ ئولتۇرشگلارنې كارش ئلمىز.
روبوت
thumb روبوت (robot) - يەنە بىر خىل ئاتىلىشى "ماشىنا ئادەم".
روبوت – بۇ كەلىمە تىلىمىزغا يات بىر كەلىمە، "ماشىنا ئادەم" دەپ ئېلىنىپ كەلگەن ۋە شۇنداق قوبۇل قىلىنغان. مەيلى ئىسساك ئاسىموۋنىڭ قەلىمى ئاستىدا يارىتىلغان بۇ شەيئى بولسۇن، ۋە ياكى باشقا ڧانتازىيە يازغۇچىلىرىنىڭ تەسەۋۋۇرى بولسۇن، ۋە ياكى ھازىر تەتقىق قىلىنىپ ياساپ چىقىلغان بۇ مەھسۇلات بولسۇن، بۇ ئۇقۇم "ماشىنا ئادەم" دەپ ئېلىنىشى مۇمكىن. ھازىرقى چۈشەنچىمىز، ھەمدە تەرەققىيات ۋە تەتقىقات نەتىجىلىرىدە بارلىققا كەلگەن ۋە كەلگىلىۋاتقان بۇ شەيئى، پروگراممىلانغان بىر ڧۇنكىسيەنى ئورۇنلايدىغان بىر ماشىنا. لېكىن، "ماشىنا ئادەم" كەلىمىسىدىكى "ماشىنا" سۆزى مىخانىكىلىق بىر ئۇقۇمنى ئوتتۇرىغا تاشلايدۇ، ۋە ئاتالغۇ مەنىسى بىلەن بىزگە يەتكۈزىدىغان ئۇچۇر مەلۇم جەھەتتىن كەمتۈكلۈكتىن خالىي بولالمىغان. ئىسساك ئاسىموۋنىڭ قەلىمى ئاستىدا يارىتىلغان روبوت ئەمەلىيەتتە يالغۇز مىخانىكىلىق بىر مەۋجۇدىيەت ۋە جىسىم ئەمەس. بەلكى ئوخشاش ۋاقىتتا بىر تەپەككۇر ئىگىسىدۇر.
پوزىترونىك مىڭە
پوزىترونىك مىڭە(ئىنگىلىزچە: Positronic brain) – بۇ كەلىمە ئەڭ دەسلەپتە، ئىسساك ئاسىموۋنىڭ تەرەققى قىلغان روبوت تېخنىكىسىنىڭ ئىھتىياجى تۈرتكىسىدە بارلىققا كېلىدىغان بىر تېخنىكا سۈپىتىدە ئوتتۇرىغا چىقارغان بىر ئۇقۇمىدۇر. روبوت تەپەككۇر قىلىدۇ، ۋە بۇ تەپەككۇر خۇددى ئىنسان مىڭىسىدەك بىر بارلىقنىڭ تەسىرىدە ھاسىل بولىدۇ. روبوتنىڭ تەپەككۇرى ئۈچۈن ئەلۋەتتە پەن – تېخنىكىنىڭ، توغرىسى ئىنسانلارنىڭ ياراتقان بىر مىڭىسى بولۇشى كېرەك. مانا بۇ – پوزىترونىك مىڭىدۇر.
Fe/C مەدىنىيىتى
Fe/C مەدىنىيىتى – ئەڭ دەسلەپتە، داڭلىق ڧانتازىيە يازغۇچىسى ئىسساك ئاسىموۋنىڭ ئەسەرلىرىدە ئوتتۇرىغا چىققان بىر مەدەنىيەت ئىپادىسىدۇر.
بۇ مەدەنىيەت پەن تېخنىكا ۋە تەرەققىيات جەھەتتە يەرشارىدىن كۆپ ئالدىغا كەتكەن باشقا پلانېتتىكى ئىنسانلارنىڭ ياراتقان بىر مەدەنىيەت پارچىسى ھالىتىدە ئىسساك ئاسىموۋنىڭ رومانىدا ۋۇجۇدقا چىقىرىلىدۇ. ئىنسانلار – بېئولوگىيەلىك، يەنى كاربون ئېلمېنتى ئاساسىدىكى بارلىق، روبوتلار – تۆمۈر ئېلمېنتى، يەنى مېتاللار ئۈسىدە يارىتىلغان بارلىق بولغانلىقى ئۈچۈن، بۇ ئىككى تىپنىڭ بىرىكىشىدىن ۋۇجۇدقا كەلگەن مەدەنىيەت ئەندىزىسى.
مۇسەننافۇ ئابدۇرراززاق
شەيخ ھەبىبۇرراھمان ئەلئەزەمىي تەرىپىدىن «ئەلمۇسەننەف» نامى بىلەن 12 تومدا (ئاخىرقى تومى مۇندەرىجە ۋە تىزىقلار) 31 بۆلۈم، 2133 بابقا بۆلۈنگەن ھالدا 1970 - يىلى بېيرۇتتا نەشر قىلىنغان بولۇپ، 21 مىڭ 33 ھەدىسنى ۋە ساھابە - تابىئىنلارنىڭ بايانلىرىنى ئۆز ئىچىگە ئالماقتا. لېكىن، ئەسەرنىڭ باش تەرىپىنىڭ ئازغىنە بىر قىسمى ئۆكسۈك بولۇش بىلەن بىرگە، ئۇنىڭ ئىچىدە ئىمام ئابدۇرراززاق ئۇستازى مەئمەر ئىبنى راشىد ئەلئەزدىي (ھ. 95 – 153 / م. 714 – 770) دىن رىۋايەت قىلغان ھەدىسلەر توپلىمى «ئەلجاﻣﯩﺌ»مۇ 10 - تومنىڭ ئاز بىر قىسمى بىلەن 11 - تومدا ئورۇن ئالغان.
ئۆمۈرلۈك كەسىپنى قانداق تاللاش كېرەك(1)
ئەركىن سىدىق2007-يىلى 28-نويابىر
ئامېرىكىنىڭ كەسىپ ۋە كەسىپ تاللاش جەھەتتىكى ئەھۋالى
1. سىز ئەڭ قىزىقىدىغان كەسىپ
يەرشارى ئورۇن بەلگىلەش سىستېمىسى
GPS توغرىسىدا ئومۇمىي چۈشەنچە
GPS – يەرشارى ئورۇن بەلگىلەش سىستېمىسى Global Position System دېگەن نېمە؟ GPS ئاتالغۇسى ۋە ئۇقۇمى تۇرمۇشىمىزغا سىڭىپ كىرىش بىلەن بىرگە، كىشىلەرنىڭ GPS كە بولغان قىزىقىشىمۇ ئېشىپ بېرىۋاتىدۇ. GPS نىڭ يۇقىرى پەن-تېخنىكا ئىشلىرىدىكى قوللىنىلىشىدىن تارتىپ نەچچە يۈز سوملۇق ئەقلىفونلارغىچە كېڭىيىشى، بىزنىڭ بۇ يۇقىرى ھازىرقى زامان تېخنىكىسىغا بولغان چۈشەنچىمىزنى تېخىمۇ چوڭقۇرلاشتۇرۇپ باردى، تۆۋەندە «GPS دېگەن نېمە؟» دېگەن سوئال ھەققىدە توختىلىمىز.
GPS ئاساسىي ئىشلىتىلىش دائىرىسى:
دېڭىزدىكى ئىشلىتىلىشى_ يىراق مۇساپىلىك پاراخوتلارنىڭ ئورنىنى تېپىش، يول باشلاش، دېڭىزدا قۇتقۇزۇش ئېلىپ بېرىش، دېڭىز-ئوكياندا بايلىق ئىزدەش، گىدرو-گىئولوگىيەلىك ئۆلچەش، دېڭىز يۈزى تەكشىلىكىنى ئۆلچەپ تەكشۈرۈش قاتارلىقلار. ئاۋىئاتسىيەدىكى ئىشلىتىلىشى_ ئايرۇپىلانلارغا يول باشلاش، يىراقتىن كونترول قىلىش، تۆۋەن ئوربىتالىق سۈنئىي ھەمراھلارنىڭ ئوربىتاسىنى بەلگىلەش، باشقۇرۇلدىغان بومبىنى كونترول قىلىش، ئاۋىئاتىسيەدىكى قۇتقۇزۇش ئىشلىرى، ئادەم چۈشكەن ئالەم كېمىلىرىنى قوغداش ۋە تەكشۈرۈش قاتارلىقلار.
ياپونىيە
ياپونىيە چوڭ دۆلەت ۋە بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتى (1956-يىلدىن باشلاپ) ، ئىقتىسادىي ھەمكارلىق ۋە تەرەققىيات تەشكىلاتى ۋە G7 قاتارلىق نۇرغۇن خەلقئارالىق تەشكىلاتلارنىڭ ئەزاسى. ياپونىيە ئۇرۇش ئېلان قىلىش ھوقۇقىدىن ۋاز كەچتى. ئىككىنچى دۇنيا ئۇرۇشىدىن كېيىن ، ياپونىيە ئىقتىسادىنىڭ ئېشىشىنى باشتىن كەچۈرۈپ ، 1990-يىلغىچە دۇنيادىكى ئىككىنچى چوڭ ئىقتىسادىي گەۋدىگە ئايلاندى. ئۈچىنچىسى ئەڭ چوڭ دۆلەت ئىچى ئىشلەپچىقىرىش ئومۇمىي قىممىتى ، تۆتىنچى ئورۇندا سېتىۋېلىش كۈچى باراۋەرلىكى. ماشىنا ۋە ئېلېكترون سانائىتىنىڭ باشلامچىسى ، ياپونىيە ئىلىم-پەن ۋە تېخنىكا غا زور تۆھپە قوشتى. سىنگاپور دىن كېيىن ئاسىيا دىكى ئىنسانلار تەرەققىيات كۆرسەتكۈچى دىكى ئىككىنچى ئورۇندا تۇرىدىغان دۆلەت قاتارىغا تىزىلغان ياپونىيە ، گەرچە ھازىر نوپۇسنىڭ ئازىيىشىنى باشتىن كەچۈرۈۋاتقان بولسىمۇ ، ئەمما ئۆمرى دۇنيادىكى ئىككىنچى ئورۇندا تۇرىدۇ. ياپونىيە دۇنيادىكى ئەڭ باي مەدەنىيەتنىڭ بىرى بولۇپ ، ئۇ سەنئەت ، يېمەك-ئىچمەك ، مۇزىكا ۋە ئاممىباب مەدەنىيىتى بىلەن داڭلىق كارتون ۋە سىن ئويۇنى كەسپى بىلەن داڭلىق.
دولقۇن ئەيسا
ب د ت دا چەكلىنىشى
دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ رەئىسى ۋە ۋاكالەتسىز مىللەتلەر تەشكىلاتىنىڭ مۇئاۋىن رەئىسى دولقۇن ئەيسانىڭ، 16- ئاپرىل دۈشەنبە كۈنى ئامېرىكىدا ئېچىلغان ب د ت نىڭ يەرلىك مىللەتلەر يىغىنىنىڭ ئېچىلىش مۇراسىمىغا كىرىشى چەكلىمىگە ئۇچرىدى.
توك، سۇ، گاز ۋە پار بېرىش- ئىشلىتىش توختامى
10- باب توك، سۇ، گاز ۋە پار بېرىش- ئىشلىتىش توختامى 176- ماددا توك بېرىش- ئىشلىتىش توختامى توك بەرگۈچى توك ئىشلەتكۈچىگە توك بېرىدىغان، توك ئىشلەتكۈچى توك پۇلىنى تۆلەيدىغان توختامدۇر. 177- ماددا توك بېرىش- ئىشلىتىش توختامىنىڭ مەزمۇنى توك بېرىش ئۇسۇلى، سۈپىتى، ۋاقتى، توك ئىشلىتىش سىغىمچانلىقى، ئادرېسى، خاراكتېرى، ئۆلچەش ئۇسۇلى، توك باھاسى ۋە توك پۇلىنى راسچوت قىلىش ئۇسۇلى، توك بېرىش ئىشلىتىش ئەسلىھەلىرىنى ئاسراش جاۋابكارلىقى قاتارلىق ماددىلارنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. 178- ماددا توك بېرىش- ئىشلىتىش توختامى ئىجرا قىلىنىدىغان جاي ئالاقىدارلارنىڭ پۈتۈشكىنى بويىچە بولىدۇ؛ ئالاقىدارلار پۈتۈشمىگەن ياكى ئېنىق پۈتۈشمىگەن بولسا، توك بېرىش ئەسلىھەلىرىنىڭ مۈلۈك ھوقۇقى ئايرىلغان جاي توختام ئىجرا قىلىنىدىغان جاي بولىدۇ. 179- توك بەرگۈچى توكنى دۆلەت بەلگىلىگەن سۈپەت ئۆلچىمى ۋە پۈتۈم بويىچە بىخەتەر بېرىشى كېرەك. توك بەرگۈچىلەردىن توكنى دۆلەت بەلگىلىگەن سۈپەت ئۆلچىمى ۋە پۈتۈم بويىچە بىخەتەر بەرمەي، توك ئىشلەتكۈچىگە زىيان يەتكۈزگەنلىرى زىياننى تۆلەش جاۋابكارلىقىنى ئۈستىگە ئېلىشى كېرەك. 180- ماددا توك بەرگۈچى توك بېرىش ئەسلىھەلىرىنى پىلانلىق تەكشۈرۈپ رېمونت قىلىش، ۋاقىتلىق تەكشۈرۈپ رېمونت قىلىش، توك ئىشلىتىشكە قانۇن بويىچە چەك قويۇش ياكى توك ئىشلەتكۈچى توكنى قانۇنغا خىلاپ ئىشلىتىش قاتارلىق سەۋەبلەر بىلەن توك بېرىشنى توختىتىشقا توغرا كەلسە، توك ئىشلەتكۈچىگە دۆلەتنىڭ مۇناسىۋەتلىك بەلگىلىمىسى بويىچە ئالدىن ئۇقتۇرۇشى كېرەك. ئالدىن ئۇقتۇرماي توكنى ئۈزۈپ قويۇپ، توك ئىشلەتكۈچىگە زىيان سالغانلار زىياننى تۆلەش جاۋابكارلىقنى ئۈستىگە ئېلىشى كېرەك. 181- ماددا تەبىئىي ئاپەت قاتارلىق سەۋەبلەر تۈپەيلىدىن توك ئۈزۈلۈپ قالسا، توك بەرگۈچى دۆلەتنىڭ مۇناسىۋەتلىك بەلگىلىمىسى ۋە ئالاقىدارلارنىڭ پۈتۈشكىنى بويىچە ۋاقتىدا تاپشۇرۇشى كېرەك. توك ئىشلەتكۈچىلەردىن توك پۇلىنى مۆھلەت ئۆتسىمۇ تاپشۇرمىغانلىرى پۈتۈشكىنى بويىچە خىلاپلىق پۇلى تۆلىشى كېرەك. سۈيلىگەندىن كېيىنمۇ توك ئىشلەتكۈچى توك پۇلى ۋە خىلاپلىق پۇلىنى مۇۋاپىق مۆھلەت ئىچىدە تاپشۇرمىسا، توك بەرگۈچى توكنى دۆلەت بەلگىلەنگەن تەرتىپ بويىچە توختىتىپ قويسا بولىدۇ. 183- ماددا توك ئىشلەتكۈچى توكنى دۆلەتنىڭ مۇناسىۋەتلىك بەلگىلىمىسى ۋە ئالاقىدارلارنىڭ پۈتۈشكىنى بويىچە بىخەتەر ئىشلىتىشى كېرەك. توك ئىشلەتكۈچىلەردىن توكنى دۆلەتنىڭ مۇناسىۋەتلىك بەلگىلىمىسى ۋە ئالاقىدارلارنىڭ پۈتۈشكىنى بويىچە بىخەتەر ئىشلەتمەي، توك بەرگۈچىگە زىيان سالغانلىرى زىياننى تۆلەش جاۋابكارلىقىنى ئۈستىگە ئېلىشى كېرەك. 184- ماددا سۇ بېرىش- ئىشلىتىش، گاز بېرىش- ئىشلىتىش، پار بېرىش- ئىشلىتىش، توختاملىرىدا توك بېرىش- ئىشلىتىش توختامىغا مۇناسىۋەتلىك بەلگىلىملەردىن پايدىلىنىدۇ.
قىزىل كېسىلى
كېسەللىك ئالامىتى
كېسەللىكنىڭ ئېغىرلىششىغا ئەگىشىپ قىزىتما داۋاملىق ئۆرلەش، بالا ئېمەلمەسىلىك، قىزىل ئەسۋىلىرى بىرلىشىپ ئاي شەكىلىدە قاپارتما پەيدا بولۇش. قاپارتمىنىڭ رەڭگى ئۆزگىرىش، نەپەس قىيىنلىشىش، بالىنىڭ لەۋلىرى كۆكىرىپ، تىلى قارا گەز باغلاش، سۈيدۇكى قۇيۇق، قىزىل كېلىش،بەزىدە يۆتەل ۋە ئۆپكە ئىششىقى كۆرۈلۈش ئالامەتلەر كۆرۈلىدۇ.
گۈلنەزەر بەختىيار
ھەققىدە
گۈلنەزەر 1992-يىلى 5-ئاينىڭ 2-كۈنى ئۈرۈمچى شەھىرىدە تۇغۇلغان بۇلۇپ، جۇڭگودىكى ئايال ئارتىس، مودېل، 16 ياش ۋاقتىدىن ياش ۋاقتىدىن باشلاپلا تەكشىلىكتىكى مودېل بىلەن ئۇسۇل ئارتىسىلىق قۇشۇمچە ۋەزىپىنى ئۆتىگەن، شىنجاڭ سەنئەت ئىنىستوتى قارمىقىدىكى ئوتتۇرا مەكتەپتە ئوقۇغان. 2011-يىلى بېيجىڭ كىنوچىلىق ئىنىستوتىنىڭ ئاكتىيورلۇق فاكولتىتى تۇلۇق كۇرۇس سىنىپىغا كىرگەن.
كاۋكاز تاغ تىزمىسى
left|thumb|300px|كاۋكاز تاغ تىزمىسى left|thumb|300px كاۋكاز تاغ تىزمىسى بولسا ياۋروپا ۋە ئاسىيا، خىمالىكاڭ لىك 43.21°، خارىكى ئۇزۇنلۇك 42°26.
مائارىپ پىسخولوگىيەسى
مائارىپ پسىخولوگىيىسى _مەكتەپلەردىكى ئوقۇتۇش ، تەلىم _ تەربىيە پائالىيىتى جەريانىدىكى دۇچ كەلگەنمەسىلىلەرنى پسىخولوگىيىلىك بىلىش نەزەرىيىسىدىن پايدىلىنىپ تەتقىت قىلىدىغان پەن.
مالىنا (مىۋە)
ھەققىدە
مېۋىسى يېرىم شار شەكىللىك ، رەڭگى قىزىل ياكى بىنەپشە قىزىك رەڭدە بولۇپ ، پىششىقلاپ ئىشلەشكە ئالاھىدە ماس كېلىدۇ ، ئوزۇقلۇق قىممىتى يۇقىرى.
مانخاتتان ئارىلى
مانخاتتان ئارىلى (خەنزۇچە: 曼哈頓) ئامېرىكا نيۇ يورك شەھىرىدە مەركىزىي ئارال. گودزون دەرياسى بىلەن شەرقىي دەريا ئارىلىقىغا جايلاشقان، نيۇ يورك شەھىرىنىڭ بەش رايونىدىكى ئەڭ چوڭ مانخاتتان رايونى ھېسابلىنىدۇ.
ئەنئەنە ۋە قائىدە – يوسۇن
قائىدە-يوسۇن ئۆز پېتى تەكرارلىنىش نەتىجىسىدە ئادەتكە ئايلىنىدىغان بولغاچقا ياشانغانلار مۇتەئەسسىپ كېلىدۇ. ياشلار بولسا مەدەنىي ھەشەمەتلىرى بىلەن كۆزنى قاماشتۇرىدىغان تەرەققىياتقا ئىگە مىللەتلەرنىڭ تەرەققىي قىلىشىدىكى سەۋەب ئۇلارنىڭ تۇتۇپ ماڭغان يولىنىڭ توغرىلىقىدىن دەپ قارايدىغان بولغاچقا، مۇشۇلارنى دوراشقا ھەۋەس قىلىدۇ، شۇنىڭ بىلەن تامامەن ئىنقىلابچىلار قاتارىغا ئۆتۈپ كېتىدۇ.
ئەرمۇدۇن يېزىسى
ئەرمۇدۇن يېزىسى شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى قەشقەر ۋىلايىتى يېڭىشەھەر ناھىيەسىگە قاراشلىق مەمۇرىي يېزا. ناھىيە بازىرىنىڭ شەرقىي جەنۇبىغا جايلاشقان بولۇپ، ناھىيە بازىرى بىلەن بولغان ئارىلىقى 35 كىلومېتىر كېلىدۇ. كۆلىمى 174.6 كۋادرات كىلومېتىر، نوپۇسى 11 مىڭ، ئۇيغۇر، خەنزۇ، قىرغىز قاتارلىق مىللەتلەر بار، بۇنىڭ ئىچىدە ئۇيغۇرلار %95.7، قىرغىزلار %3.7 نى ئىگىلەيدۇ. 315-دۆلەت چېگرىسىنى كېسىپ ئۆتىدۇ. ئەرمۇدۇن يېزىسى يېزا ئىگىلىكىنى ئاساس قىلغان بۇلۇپ، ئاساسلىقى بۇغداي،كېۋەز، قوناق قاتارلىق. چارۋىچىلىقتىن كالا، قوي، ئات، ئېشەك بېقىش قاتارلىقلار. يېزا-بازار كارخانىلىرىدىن يېزا ئىگىلىك ماشىنىلىرىنى رېمونت قىلىش، ئاشلىق-ماي پىششىقلاپ ئىشلەش قاتارلىقلار بار.
تۇڭگۇزباش قەدىمى شەھرى
1992–يىل 3–ئايدا تۇڭگۇزباش قەدىمكى شەھرى خارابىلىقىدىن بىر قېتىمدىلا تاڭ سۇلالىسى دەۋرىگە تەئەللۇق خەنزۇچە دالى يۈەنباۋ  ، جىيەنجۇڭ تۇڭباۋ ، چيەنيۈەن تۇڭباۋ ، كەييۈەن تۇڭباۋ دېگەن خەتلەر چۈشۈرۈلگەن ئۈچ مىڭ تالدىن ئارتۇق مىس پۇل تېپىلغان بولۇپ ، بۇ پۇللار توغرىسىدا جۇڭگو پۇل ئىلمىي جەمئيىتىدىن ۋاڭ يوڭشېڭ ئەپەندى‹‹جۇڭگو پۇللىرى››ناملىق خەنزۇچە ژورنالىنڭ 1996–يىللىق 3–سانىدا ‹‹دالى يۈەنباۋ ۋە جيەنجۇڭ خەتلىك پۇللارنىڭ قۇيۇلغان ئورنى ھەققىدە››دېگەن ماقالىسىنى ئېلان قىلىپ تەپسىلىي مەلۇمات بەرگەن.
يۇنىكورىن
يۇنىكورىن (ئېنگلىزچە: Unicorn) يېڭىدىن قۇرۇلغان ياكى تىكلەنگەن، بازار قىممىتى 1 مىليارد دوللاردىن ئاشقان، شەخسى ئىگىلىكتىكى شىركەت ياكى كارخانىدۇر. بۇ ئاتالغۇ 2013-يىلى پەرىشتە كاپىتالىسىت لىيۇ ئەيلىن تەرىپىدىن ئوتتۇرغا قويۇلغان. يۇنىكورىن دېگەن سۆزنىڭ ئېنگلىزتىلدىكى مەنسى دەل رىۋايەتلەردىكى بىر مۈڭگۈزلۈك ھايۋاننى كۆرستىدۇ. يۇنىكورىننى ئۇيغۇرچىدا يەنە كەركىدان شىركەت ياكى كەركىدان كارخانا دەپ ئاتىلدۇ. يۇنىكورىن ئادەتتە يېڭىدىن تىكلەنگەن ئېگىلكلەر ئارىسىدىكى سىتاستىكىلىق قىممەت جەھەتتە ناھايىتى ئۇتۇق قازانغان شىركەت ياكى كارخانىلارنى كۆرسىتىدۇ. ھازىر كۆپ ساندىكى يۇنىكورىن شىركەتلىرنىڭ ھەممىسى ئۇچۇر تېخنىكىسى، سۈنئى ئىدىراك، شىفىرلىق پۇل، ۋە زامانىۋى بىيوتېخنىكا بىلەن مۇناسىۋەتلىك. ئەنىئەنۋى كەسىپلەر ياكى زامانى ئۆتۈپ كەتكەن ساھەلەر ناھايىتى تەس يۇنىكورىن بۇلالايدۇ.
ھەدىيە توختامى
11- باب ھەدىيە توختامى 185- ماددا ھەدىيە توختامى قوبۇل قىلغۇچى ئۆزىنىڭ مال- مۈلكىنى ھەدىيە قوبۇل قىلغۇچىغا ھەقسىز بېرىدىغان، ھەدىيە قوبۇل قىلغۇچى ھەدىيىنى قوبۇل قىلىدىغانلىقىنى بىلدۈرىدىغان توختامدۇر. 186- ماددا ھەدىيە قىلغۇچى ھەدىيە مال- مۈلكىنىڭ ھوقۇقى يۆتكىلىشتىن ئىلگىرى ھەدىيىنى بىكار قىلسا بولىدۇ. ئاپەتتىن قۇتقۇزۇش، نامراتلارنى يۆلەش قاتارلىق ئىجتىمائىي پاراۋانلىق، ئەخلاق- مەجبۇرىيەت خاراكتېرىدىكى ھەدىيە توختامى ياكى گۇۋاھلىقتىن ئۆتكۈزۈلگەن ھەدىيە توختامىدا ئالدىنقى تارماقتىكى بەلگىلىمە تەتبىقلانمايدۇ. 187- ماددا ھەدىيە مال- مۈلۈكلەردىن تىزىملىتىش قاتارلىق رەسمىيەتلەرنى قانۇن بويىچە بېجىرىشكە توغرا كېلىدىغانلىرىدا مۇناسىۋەتلىك رەسمىيەتلەرنى بېجىرىش كېرەك. 188- ماددا ئاپەتتىن قۇتقۇزۇش، نامراتلارنى يۆلەش قاتارلىق ئىجتىمائىي پاراۋنلىق، ئەخلاق مەجبۇرىيەت خاراكتېرىدىكى ھەدىيە توختامى ياكى گۇۋاھلىقتىن ئۆتكۈزۈلگەن ھەدىيە توختامىدا ھەدىيە قىلغۇچى ھەدىيە مال- مۈلكىنى تاپشۇرمىسا، قوبۇل قىلغۇچى تاپشۇرۇشنى تەلەپ قىلسا بولىدۇ. 189- ماددا ھەدىيە قىلغۇچى ھەدىيە مال- مۈلكىنى قەستەن ياكى سەۋەنلىك بىلەن بۇزۇۋەتسە، يوقىتىۋەتسە، زىياننى تۆلەش جاۋابكارلىقىنى ئۈستىگە ئېلىشى كېرەك. 190- ماددا ھەدىيىدە مەجبۇرىيەت يۈكلەنسە بولىدۇ. ھەدىيىدە مەجبۇرىيەت يۈكلەنگەن بولسا، ھەدىيە قوبۇل قىلغۇچى مەجبۇرىيىتىنى پۈتۈشكىنى بويىچە ئادا قىلىشى كېرەك. 191- ماددا ھەدىيە مال- مۈلۈكتە نۇقسان بولسا، ھەدىيە قىلغۇچى جاۋابكارلىقنى ئۈستىگە ئالمايدۇ، مەجبۇرىيەت يۈكلەنگەن ھەدىيە مال- مۈلۈكتە نۇقسان بولسا، ھەدىيە قىلغۇچى ساتقۇچى بىلەن ئوخشاش جاۋابكارلىقنى يۈكلەنگەن مەجبۇرىيەت دائىرىسىدە ئۈستىگە ئالىدۇ. ھەدىيە قىلغۇچىلاردىن نۇقساننى قەستەن ئېيتماي ياكى نۇنسان يوقلۇقىغا كاپالەت بېرىپ، قوبۇل قىلغۇچىغا زىيان يەتكۈزگەنلىرى زىياننى تۆلەش جاۋابكارلىقىنى ئۈستىگە ئېلىشى كېرەك. 192- ماددا ھەدىيە قوبۇل قىلغۇچىدا تۆۋەندىكى ئەھۋاللارنىڭ بىرى كۆرۈلسە، ھەدىيە قىلغۇچى ھەدىيىنى بىكار قىلسا بولىدۇ: (1) ھەدىيە قىلغۇچىغا ياكى ئۇنىڭ يېقىن تۇغقانلىرىغا ئېغىر زىيان يەتكۈزسە؛ (2) ھەدىيە قىلغۇچىنى بېقىش مەجبۇرىيىتى بار تۇرۇقلۇق ئادا قىلمىسا؛ (3) ھەدىيە توختامىدا پۈتۈشكەن مەجبۇرىيىتىنى ئادا قىلمىسا. ھەدىيە قىلغۇچى بىكار قىلىش ھوقۇقىنى بىكار قىلىش سەۋەبىنى بىلگەن ياكى بىلىشكە تېگىشلىك بولغان كۈندىن باشلاپ بىر يىل ئىچىدە يۈرگۈزىدۇ. 193- ماددا ھەدىيە قوبۇل قىلغۇچىنىڭ قانۇنغا خىلاپ قىلمىشى تۈپەيلىدىن ھەدىيە قىلغۇچى ئۆلۈپ كەتسە ياكى ھەق تەلەپ ھەرىكەت ئىقتىدارىدىن قالسا، ھەدىيە قىلغۇچىنىڭ ۋارىسى ياكى قانۇندا بەلگىلەنگەن ۋاكالەتچىسى ھەدىيىنى بىكار قىلسا بولىدۇ. ھەدىيە قىلغۇچىنىڭ ۋارىسى ياكى قانۇندا بەلگىلەنگەن ۋاكالەتچىسى بىكار قىلىش ھوقۇقىنى بىكار قىلىش سەۋەبىنى بىلگەن ياكى بىلىشكە تېگىشلىك بولغان كۈندىن باشلاپ ئالتە ئاي ئىچىدە يۈرگۈزىدۇ. 194- ماددا بىكار قىلىش ھوقۇقى ئىگىسى ھەدىيىنى بىكار قىلغاندا، ھەدىيە قوبۇل قىلغۇچىدىن ھەدىيە مال- مۈلكىنى قايتۇرۇپ بېرىشنى تەلەپ قىلسا بولىدۇ. 195- ماددا ھەدىيە قىلغۇچىلاردىن ئىقتىسادىي ئەھۋالى كۆرۈنەرلىك ناچارلىشىپ، ئىشلەپچىقىرىش تىجارىتىگە ياكى ئائىلە تۇرمۇشىغا ئېغىر تەسىر يەتكەنلىرى ھەدىيە مەجبۇرىيىتىنى ئادا قىلىۋەرمىسىمۇ بولىدۇ.
ساتار
چالماق
ساتارنى ياساش تەمبۇرغا ئاساسەن ئوخشاپ كېتىدۇ. ئۇ ئاۋاز (سادا) قايتۇرۇش، باش، ساپ، كامالچە، بۇلبۇلەك (خارەك)، ئاساسىي تار قاتارلىق بۆلەكلەردىن تەركىب تاپىدۇ. باش قىسمىنىڭ ئۇزۇنلۇقى 47 سانتىمېتىر، كەڭلىكى 18 سانتىمېتىر بولۇپ، ئۈقمە ياغىچىدا ياسىلىدۇ. باش قىسمىنى ياساشتا ئالدى بىلەن بىر دانە ئۈجمە ياغىچىنى ئۆلچەم بويىچە يېرىم يۇمىلاق شەكىلدە تەييارلاپ، ئاندىن يۈز قىسىمىدىن باشلاپ ئۇيۇپ، چۆمۈچكە ئوخشاش تەييارلاپ، يۈزىگە ئاۋاز ئۆتكۈزۈشچانلىقى يۇقىرى بولغان ئۈجمە ياغىچىدىن يۈزلۈك تەييارلاپ، يۇمىلاق شەكىللىك يۈزىگە يەملىنىدۇ. ساپ قىسمى بىلەن باش قىسمى تۇتاشتۇرۇلىدىغان بۆلىكى ۋورۇنكا شەكىلدە تەييارلىنىدۇ، ئاندىن ساپ قىسمى ئۇزۇنلۇقى ۋە توملۇقى ماسلاشتۇرۇلۇپ تۇتاشتۇرۇلىدۇ. باش قىسمىنىڭ يۈزىگە ‹‹T›› شەكىللىك بىر دانە بۇلبۇلەك (ياكى خارەك) ئورنىتىلىدۇ. ساپ قىسىمىنىڭ يۈزىگە 18 دانە پەدە قويۇلىدۇ ۋە ساپ قىسىمىغا 12 دانە ئايرىم-ئايرىم ھەربىر تار ئۈچۈن بىردىن خارەك ئورنىتىلىدۇ ھەم ساپنىڭ سول يان تەرەپكە تەلەپ بويىچە ھەر بىر تار ئۈچۈن بىردىن قۇلاق تەرتىپلىك ئورنىتىلىدۇ. ساتارنىڭ بىرىنچى سىمى ئاساسلىق چېلىنىدىغان تار بولۇپ، ئاساسىي مېلودىيەگە ۋەكىللىك قىلىدۇ ياكى كامالچە ئاساسلىق سۈركەپ چېلىنىدۇ. قالدى تارلىرى بولسا ئەكس سادا قايتۇرۇش رولىنى ئوينايدۇ. ساتارنىڭ ساپ قىسمىنىڭ يۈزى، ئارقىسى، يان تەرەپلىرى ۋە باش، بوغۇز قىسمىنىڭ ئارقا، يان، بويۇن قىسمىغا ئۇستىخاندىن ياكى بىرىكمە سۇلياۋدىن ئۆزگىچە نەپىس گۈللەر قويۇلىدۇ. شۇڭا ئۇ خاس مىللىي چالغۇ بولۇپلا قالماي بەلكى، نەپس ئىشلەنگەن ھۈنەر-سەنئەت بۇيۇمىدۇر.
كۆكخوت شەھىرى
right|thumb|250px|كۆكخوت شەھىرى right|thumb|250px كۆكخوت شەھىرى بولسا جۇڭگو ئىچكى موڭغۇل ئاپتونوم رايونى دىكىبىخاھار 2007 نوپۇس بار، كۆكخوتنىڭ 2،580،000 نوپۇسىبار، 151.8 كم² دائىرائىقىدا نوپۇس جايلاخكان، خىمالىكاڭ لىك 40.49°، خارىكى ئۇزۇنلۇك 111°39، پوقتانومۇرى 010000 رايۇننومۇرى 471.
ماناس ناھىيىسى
ساياھەتچىلىك
مەدەنىيەت يادىكارلىقلىرىدىن تاسىرقاي قەدىمكى قەلئە خارابىسى، تۇرا، بۇددا ئىبادەتخانىسى، شەنشى سارىيى قاتارلىقلار بار. مەنزىرلىك جايلىرىدىن تاسىرقاي دەرياسى شارقىراتمىسى، چىڭشۈيخې، بەيياڭگو مەنزىرىلىك جايى، قاراغايلىق قاتارلىقلار بار.
ئابدۇسالام ئابدۇرېشىت
باھا
ئابدۇسالام بولسا جوڭگو كەسپى ۋاسىكىتبولچىلار بىرلەشىمىسىنىڭ (س ب ئا )شىنجاڭ ئۇچار يولۋاس كوماندىسىدا توپ ئوينايدىغان ئۇيغۇر كەسپى توپچى. ئۇنىڭ تۇغۇلغان يۇرتى بولسا ئالتاي شەھىرى. ئۇ 1996 - يىلى 20 ماي تۇغۇلغان. ئابدۇسالام ئالتاي شەھەرلىك ئىككىنچى ئوتتۇرا مەكتەپتە ئۇقۇغان. ئۇنىڭ تەنتەربىيە جەھەتتىتكى تالانتى بۇرۇنلا بايقىلشقا باشلانغان. ئابدۇسالام تەنتەربىيە تالانىت ئۇقۇغۇچىسى بۇلۇپ، مەكتەپتە ئۇقۇغان دەۋىرىدىلا مەكتەپكە ۋاكالەتەن نۇرغۇن مۇسابىقىلەرگە قاتناشقان ھەمدە شەرەپلەر قۇچقان. ئۇنىڭ تالانىتى بايقالغاندىنى كىيىن ، ئۇ شىنجاڭ ئۇچار يولۋاس ۋاسكىتبول كوماندىسىغا كىرىپ چېنىققان. 2014-يىلى لىنىڭ مەمىلكەتلىك مۇسابىقىسىدە ئۇ تۇرغان كوماندا چىمپىيون بولغان. شۇ سەۋەپلىك ئۇ "ئەڭ قىممەتلىكى توپچى" شۇنداقلا "گار خانى" بۇلۇپ تاللانغان. ئابدۇسالام 2018-يىلىنىڭ ئوتتۇرلىدىدا، ئامىرىكىغا كىلىپ چېنىقىشقا قاتناشقان، لىكىن ن ب ئا كوماندىسىغان تاللىنالمىغان، شۇنىڭدىن كىيىن ئۇ ۋەتەنگە قايتىپ داۋامىلىق تۈردە دۆلەت كوماندىسى بىلان بىللە مەشىق قىلىپ 2018-يىلى ھىندونىزىيەنىڭ جاكارتا شەھىردە ئۆتكۈزۈلدىغان ئاسىيا تەنھەركەت مۇسابىقىسىگە تەييارلىقى قىلغان. 2018-يىلى 9-ئاينىڭ 1- كۈنى ئۈتكۈزۈلگەن ھەل قىلغۇچ مۇسابىقىدە، ئىران كوماندىسى بىلەن مۇسابىقە ئوينىغان ھەمدە ئۈزى يالغۇز 20 نۇمۇر ئالغان. ئابدۇسالامنىڭ كوماندىسى بۇ مۇسابىقىدە چىمپىيون بولۇپ 8-يىلىدىن بۇيانقى ئاسىيا تەنھەركەت مۇسابىقىسدە جوڭگو كوماندىسى چىمپىيىون بولالماسىلىقتەك رىۋايەنى بۇزۇپ تاشلىغان. ئابدۇسلام ھازىر دۆلەت ئىچىدىكىك تاراتقۇلار ۋە مۇتەخەسسىلەر تەرىپىدىن " يېقىنچى يىللاردىكى ئەڭ قالتىش توپچى"، "كەلگۈسى چولپان" دىگەندەك ناملار بىلەن ئاتىلىپ كەلمەكتە. ئۇ بەلكىم ئۇيغۇرلار ئارىسىدىن چىققان ن ب ئادا توپ ئوينايدىغان تۇنجى توپچى بۇلۇپ قېلىشى مۇمكىن. ئۇ ھازىرغا قەدەر كۆلچىلەر كوماندىسى قاتارلىق 8 ن ب ئا كوماندىسىنىڭ مەشىق چاقىرىقىنى قۇبۇل قىلغان بۇلۇپ ، قارار چىقىرىش باسقۇچىدا تۇرماقتا.
ئۇزۇن ئىسىمى مۇنازىرىسى
ئاندۇسالامنىڭ ئىسىمنىڭ پاسپورتىكى يېزىلىشى بىۋاست ھالدا خەنچە تەرجىمىسنىڭ لاتنىچە يېزىلىشى بولغاچقا، Abudushalamu Abudurexiti دەپ يېزىلاتىى، لىكىن بۇ ئىسىم ھەدىىدىن زىيادە ئۇزۇن ھەمدە ئوخشاش ھەرىپ ناھايىتى كۆپ بولغاچقا ئامىرىكىدىكى چېنىقىىش ھەم مۇسابىقە جەريانىدا، تېلۋىزىيە چۈشەندۈرگۈچىلىرى ئۇنىڭ ئىسمىنى ئۇقۇشتا قىينلانغان. ھەتتە چەت ئەللىك تورداشلارمۇ ئۇنىڭ ئىسمىنى ن ب ئا دىكى ئەڭ قىيىن ئىسىمنى بېسىپ چۈشىدىكەن دېيىشكەن.
مۇختەرجان ئابدۇراخمان
2. دىققىتىڭىزنى قىلىۋاتقان ئىشىڭىزنى ئۆزلۈكسىز ياخشىلاپ مېڭىشقا قارىتىڭ.
4. پۈتۈن كۈچىڭىزنى كەلگۈسىگە مەركەزلەشتۈرۈڭ.
پەلسەپە پەنلەر تەتقىقاتچىسى مۇختەرجان ئابدۇراخمان (ياپونىيە)
مۇختەرجان تولۇق ئوتتۇرا مەكتەپكە كىردى. ئەمدى ئاتا-ئانىسىنى ھەپتىدە ياكى ئىككى ھەپتىدە بىر قېتىم كۆرۈش ئۈچۈن ئۆيگە قايتاتتى. ئۇ كۈچلۈك بالىلار بىلەن رىقابەتلىشىپ، بىرىنچى بولۇش ۋە ئەمەلىي ئىقتىدار يېتىلدۈرۈشنى، يەنى پۈتۈن بىلىملەرنى تۇرمۇشتا ئىشلىتىشنى ئۆزىگە خاس بىر ئۆلچەم قىلاتتى. كەلپىن ناھىيەسىدە پەقەت بىرلا تولۇق ئوتتۇرا بار ئىدى. دوستلار ئۆزئارا قاتتىق رىقابەتلىشەتتى، ھەمكارلىشىپ ئۆگىنەتتى. مۇختەرجان ئەنە شۇ چاغلاردىكى ئەزىز دوستلىرىغا چەكسىز مىننەتدارلىقىنى بىلدۈرىدۇ. ئۇلار مۇختەرجانغا كۈچ-قۇۋەت ۋە دوستلۇق، مۇھەببەتنى ھېس قىلدۇرغان ئىدى. ئۇلار بىلەن بىللە نۇرغۇن جاپا- مۇشەققەتنى يەڭدى. 1992-يىلى 8-ئايدا مۇختەرجان شىنجاڭ پىداگوگىكا ئۇنىۋېرسىتېتىنىڭ ئۇيغۇر تىل-ئەدەبىياتى كەسپىنىڭ چاقىرىق قەغىزىنى تاپشۇرۇپ ئالدى. شۇنىڭ بىلەن «خەير خوش، كەلپىن!» دەپ ئۈرۈمچىگە كەلدى.
1992-يىلى 9-ئايدا رەسمىي ئوقۇش باشلاندى. مۇختەرجان ئىزدىگەن كىتاب، ژۇرنال، كۇتۇپخانا مۇھىتى، قىسقىسى ھەممە نەرسە ئاساسەن تەل ئىدى. ئۇ ئۇيغۇر تىلىنى، ئۇيغۇر ئەدىبىياتىنى، ئۇيغۇر پەنلىرىنىڭ ئاساسىي قىسمىنى ئەڭ چوڭقۇر سەۋىيەدە ئۆگەندى. 1993-يىلى 5-ئايدىن باشلاپ ئۇنىڭ شېئىر، نەسىر، داستان ۋە ماقالە-ئەسەرلىرى گېزىت-ژۇرناللاردا ئېلان قىلىنىشقا باشلىدى. مەكتەپ مۇھىتى ھەقىقەتەن ياخشى ئىدى. 1993-، 1994- ۋە 1995-يىللىرى ئۇنىڭ نەزىرىدە پىداگوگىكا ئۇنىۋېرسىتېتى ئۆزىنىڭ ئالتۇن دەۋرىنى ياراتتى. بىر تۈركۈم ئاۋانگارت ياشلار چىقىۋاتاتتى. ھەر قايسى ئۇنىۋېرسىتېتلاردىن مۇنەۋۋەر ئوقۇغۇچىلار ئاكتىپ تەشكىللىنەتتى. ئۇ چاغدىكى سىتۇدېنتلار ئۇيغۇر تارىخىنى ۋە رېئال مەسىلىلەرنى سىستېمىلىق مۇنازىرە قىلىش سورۇنى، يەنى «سالون» تەشكىللەپ، بىر مەيدان «ئۆزىنى ئىزدەش» ھەرىكىتىگە ساھىب بولدى. مۇختەرجان ئەرەب تىلىدىن كۇرس ئاچتى ۋە يۈزدىن ئارتۇق ئوقۇغۇچى بىلەن بىللە ئىنتايىن ياخشى مۇھىتتا ئۆگىنىشنى داۋاملاشتۇردى.
1999-يىلى مۇختەرجان ئۇزۇن يىللىق پەلسەپە ھەققىدىكى ئىزدىنىشلىرىنىڭ نەتىجىسى سۈپىتىدە ئۆزىنىڭ خاس پەلسەپە ئەسىرى «ھالقىش نەزەرىيەسىنىڭ تەتقىقات قاتلاملىرى»نى پۈتتۈردى. شۇنىڭدىن كېيىن مۇختەرجاننىڭ ماقالىلىرى «ئىجتىمائىي پەنلەر مۇنبىرى» قاتارلىق كەسپىي ئىلمىي ژۇرناللاردا ئېلان قىلىنىشقا باشلىدى. بولۇپمۇ ئۇنىڭ «ئۇيغۇر پەلسەپىسى ۋە ئۇيغۇرلاردا ئىستراتېگىيە ئېڭى» ناملىق ئەسىرى مۇختەرجاننى ئۆزىنىڭ دۇنيا قارىشىنى ئۈزۈل-كېسىل ئۆزگەرتىشكە مەجبۇرلىدى. يەنى، ئۇيغۇرلار پەلسەپىۋى سىستېمىلارنى تولۇق بىلىشى ۋە ئۆز رېئاللىقى ئۈچۈن ئىشلىتەلىشى كېرەك ئىدى. رېئاللىقىمىز بولسا دەل ئۇنىڭ ئەكسىچە ئىدى. چەت ئەلگە ئوقۇشقا چىقىش مۇتلەق زۆرۈرىيەت سۈپىتىدە مۇختەرجاننىڭ «ھالقىش پەلسەپىسى» ناملىق ئەسىرىدە قارار چىقىرىۋاتاتتى. مۇختەرجان ئۆزىنىڭ مۇشۇ ئەڭ ساپ جەۋھەر سۈپىتىدىكى «پەلسەپە سىستېمىسى»غا ئەگەشتى. ئۇنىڭ ماقالىلىرى «شىنجاڭ گېزىتى»، «ئىشچىلار ۋاقىت گېزىتى»، «ئۈرۈمچى كەچلىك گېزىتى»، «تۇرپان ژۇرنىلى»، «تارىم»، «شىنجاڭ ياشلىرى» قاتارلىق مەتبۇئاتلاردا ئېلان قىلىنىۋاتاتتى. 2005-يىلى نورۇز كۈنىدە مۇختەرجان ئىلمىي مۇدىرلىق، تولۇق 3-يىللىقنىڭ سىنىپ مۇدىرلىقى ۋە ئۆزى ئەڭ ياخشى كۆرگەن ئاشۇ مەكتەپ ۋە ئوقۇغۇچىلىرىنى تاشلىدى. بۇنىڭ ئۈچۈن ئۇيغۇر ئوقۇتقۇچىلار ۋە مۇختەرجاننىڭ خىزمەتداشلىرى ئىچىدە كۆز يېشى قىلىۋاتقانلارمۇ بار ئىدى. ئىككى ئايدىن كېيىن مۇختەرجاننىڭ ئالىي مەكتەپ ئىمتىھانى بېرىدىغان قەدىرلىك ئوقۇغۇچىلىرىنىڭ ھەممىسى يىغلاشتى. مۇختەرجاننىڭ سىنىپىدىكى ئوقۇغۇچىلار ئۈن-تىنسىز يىغلاپ، كۆزلىرى قىزىرىپ كەتتى. (مۇختەرجان مۇشۇ قۇرلارنى كومپيۇتېردا يېزىۋاتقاندا ئۆزىمۇ كۆز يېشى قىلدى) ئۇ ئۆز-ئۆزىگە «بالىلىرىم مېنى كەچۈرۈڭلار! مەن ئۈمىدىڭلارنى چوقۇم ئاقلاشقا ۋەدە بېرىمەن. مەن سىلەرگە يۈز كېلەلىشىم كېرەك. ۋەتەنگە يۈز كېلەلىشىم كېرەك!» دېدى.
تىمپۇ
left|thumb|250px|تىمپۇ left|thumb|250px تىمپۇ بولسا بۇتان دىكىبىخاھار 2005 نوپۇس بار، تىمپۇنىڭ 98،676 نوپۇسىبار، خىمالىكاڭ لىك 27.28°، خارىكى ئۇزۇنلۇك 89°38.
تەبەسسۇم
تۈركچىدىن ئۇيغۇرچىلاشتۇرغۇچى: ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسىدىن سالاھىدىن ياسىن
– ئاۋۋال دىنىمىزنىڭ پەقەت ۋە پەقەت زاھىتلىق، تەركىدۇنيالىق دىنى ئەمەسلىكىنى ھەر كىشى بىلىشى كېرەك. دىن ھېچ بىر زامان كىشلەرنى تەبەسسۇمدىن  چەكلىگەن ئەمەس. پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ چېھرىدە ھەرقاچان تەبەسسۇم جىلۋىلىنىپ تۇراتتى. شۇڭا ئۇنى بىر كۆرگەن كىشى ئۇنىڭدىن ئايرىلغۇسى  كەلمەيتتى. دىنىمىزدا ھەقىقىي تەركىدۇنيالىق دۇنيادىن پۈتۈنلەي ۋاز كېچىش ياكى دۇنيانى تەرك ئېتىش دەيدىغان بىر ئۇقۇم يوق ئىكەنلىكىنى “ئىسلامدا  روھبانىيلىق يوق” دىگەن بۇ ھەدىسى-شەرىف بىلەن بىلەلەيمىز. لىكىن بىلىشىمىز  كېرەككى، كېيىنكى زامانلاردا غۇۋالاشقان زاھىتلىق  ئۇقۇمى دىنىمىزنىڭ سۈزۈك ئەقىدىسىنى دۇغلاشتۇردى. ئىسلام دۇنياسىدا ناخشا-ئۇسۇل، مۇزىكا ۋە ھەيكەلتراشلىق… قاتارلىق  سەنئەتلەرنىڭ  تەرەققىي قىلالماسلىقنىڭ سەۋەبى دىنىمىز ئەمەس، ئەكسىچە ناتوغرا زاھىتلىق  ئىدىيىسىدۇر (بۇ يەردە شۇنى ئەسكەرتىپ ئۆتۈش زۆرۈركى، بۇ پەقەت  مۇئەللىپنىڭ خاس پىكرى ئىدىيىسىدۇر. بۇ مەسىلىگە قارىتا ئوخشىمىغان پىكىر ۋە ئىدىلوگىيەدىكى كىشلەرنىڭ  ھەرخىل پىكىر – كۆز قاراشلىرى بولغىنىغا ئوخشاش ھەربىر ئوقۇرمەننىڭ ئۆزىگە خاس پىكىرى بولىشى  تەبئىيدۇر -ت). زاھىتقا نىسبەتەن روھقا ھۇزۇر، خۇشاللىق بېغىشلىغۇچى ھەرقانداق نەرسە ھارامدۇر (ئاپتۇرنىڭ كۆز قارىشى-ت). ھالبۇكى، ئىسلام  كۆڭۈل خاتىرجەملىكنى ۋە روھى تەڭپۇڭلىقنى ئۈزىدە مۇجەسسەملىگەن بىر دىن بولغانلىقى ئۈچۈن ناھايىتى قىسقا بىر زاماندىلا دۇنيانىڭ ھەر تەرىپىگە  يېتىپ بېرىشقا  قادىر بولالىدى.
بىر بىرىگە ئىللىق مۇئامىلە قىلىش، قېرىنداشلارچە قول سىقىش ۋە مۇھەببەتلىك بېقىشلارنىڭ جانلىق دەلىلى – ھەر كىشىنىڭ چېھرىدىكى تەبەسسۇمدۇر.
تەبىئى پەننى ئۈنۈملۈك ئۆگىنىشنىڭ ئۇسۇلى
1) تەبىئى پەندە يېڭى دەرس ئۆتۈلگەندە، يېڭى ئاتالغۇنىڭ كۆپلۈكىدىن دەرسنىڭ مەزمۇنىغا ئەگىشىپ مېڭىش بىر ئاز قىيىنغا توختايدۇ. ئەگەر يېڭى دەرس ئۆتۈلۈشتىن بۇرۇن سىز ئۇ دەرسلىكنى بىر قېتىم ئۆزىڭىز كۆرۈۋالسىڭىز، دەرس ۋاقتىدا ئوقۇتقۇچىغا ئەگىشىپ مېڭىشىڭىز جىق ئاسانغا توختايدۇ. زېھنىڭىزنى يېڭى ئاتالغۇلارغا ئەمەس، دەرسنىڭ مەزمۇنىغا مەركەزلەشتۈرەلەيسىز.
جاكارتا
left|thumb|250px|جاكارتا left|thumb|250px جاكارتا بولسا ھىندونېزىيە دىكىبىخاھار 2008 نوپۇس بار، جاكارتانىڭ 7 8،489،910 نوپۇسىبار، 750.28 كم² دائىرائىقىدا نوپۇس جايلاخكان، خىمالىكاڭ لىك 6.16°، خارىكى ئۇزۇنلۇك 106°48.
يېشىل چاي
يېشىل چاي(خەنزۇچە:綠茶) كامېليا سىنېنىس يوپۇرمىقى ۋە بىخلىرىدىن ياسالغان چاينىڭ بىر تۈرى بولۇپ ، ئوخشاش قۇرۇتۇش ۋە ئوكسىدلىنىش جەريانىنى باشتىن كەچۈرمىگەن ، ئۇ ئولون چېيى ۋە قارا چاي ياساشقا ئىشلىتىلىدۇ. يېشىل چاي جۇڭگودا بارلىققا كەلگەن ، شۇنىڭدىن كېيىن ئۇنىڭ ئىشلەپچىقىرىش ۋە ئىشلەپچىقىرىشى شەرقىي ئاسىيادىكى باشقا دۆلەتلەرگە تارقالغان.
سىڭگىم مىڭئۆيى
سىڭگىم مىڭئۆيى تۇرپان ۋىلايىتىنىڭ سىڭگىم جىلغىسىغا جايلاشقان بولۇپ ، جەنۇب تەرىپىنىڭ ئىدىقۇت قەدىمكى شەھىرى بىلەن بولغان ئارىلىقى تەخمىنەن ئالتە كىلومېتىر كېلىدۇ. بۇ خارابە يالقۇنتاغنىڭ جەنۇبىي ئېتىكىدىكى مۇرتۇق ئېغىزىنىڭ شەرقىي يېنىدىكى ئۈزۈك يار ۋە تەكشى تۆپىلىك ئۈستىگە تارقىلىپ ، جەنۇبتىن شىمالغا ئىككى كىلومېتىر سوزۇلغان ، ئىچىدە بەش ساڭرام خارابىسى بار. ساڭراملارنىڭ قەسىرلىرى ھەيۋەتلىك ، ھويلا - ئاراملىرى مۇكەممەل بولۇپ ، جايلىشىشىنى ئېنىق پەرق ئەتكىلى بولىدۇ. تار مەنىدىكى سىڭىم مىڭئۆيى خارابىنىڭ شىمال تەرىپىگە جايلاشقان بولۇپ ، ئەمەلىيەتتە ئۇ مۇستەقىل ئىككى تاش غار ساڭرامىدىن تەركىب تاپقان. شىمال تەرىپىدىسىنىڭ بىنا قىلىنىشى بۇرۇنراق ، 3-نومۇرلۇق غار مەركىزىي تۈۋرۈكلۈك شەكىلدىكى ئاساسلىق غار ھېسابلىنىدۇ. ئۇنىڭ ئالدى خانىسىنىڭ جەنۇبىي تېمىغا بىر پارچە چوڭ تىپتىكى نوم ھېكايىلىرى رەسىمى سىزىلغان. رەسىمنىڭ ئورۇنلاشتۇرۇلۇشى مۇۋاپىق ، كۆرۈنۈشى ھەيۋەتلىك ، سىزىلىش ئۇسلۇبىنى ۋە تېمىسىنى تەھلىل قىلىشتا قارىغاندا ، تاڭ دەۋرىگە خاس ئەسەر ھېسابلىنىدۇ ؛ ئىككى ياندىكى 2-،4-نومۇرلۇق ئۇزۇنچاق چاسا شەكىلدىكى ئەگمە تورۇسلۇق غارلاردا پېلەك تارتىپ مېۋە باغلىغان ئۈزۈم بارىڭى ، باراقسان دەرەخلىك ، قانىتىنى يىغىپ ئۆزىنى دەرەخلىككە ئاتقان قۇش قاتارلىقلار رېئال تەسۋىرلەش ئۇسۇلى ئارقىلىق ئىپادىلەنگەن. تەخمىنەن 11-ئەسىردە بىنا قىلىنغان جەنۇب تەرەپتىكى بىر غاردا تام رەسىملىرىنىڭ ئۇسلۇبىنى تەھلىل قىلىشتىن قارىغاندا ، بۇ ئەسەرلەر ئىدىقۇت ئۇيغۇر خانلىقى دەۋرىگە تەۋە ئىكەن.
شەرقىي شەھەر كوچا باشقارمىسى
شەرقىي شەھەر كوچا باشقارمىسى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Sherqiy Sheher Kocha Bashqarmisi)ئاقسۇ ۋىلايىتى نىڭ كۇچار ناھىيىسى گە جايلاشقان.
يىن بىلەن ياڭ
يىن بىلەن ياڭ قەدىمكى جۇڭگو پەلسەپىسىدىكى بىر ئۇقۇم. يىن ياڭ پەلسەپىسىنىڭ ئۆزىدە ئىتتىپاقلىق ، قارشىلىشىش ۋە ئۆز-ئارا ئۆزگەرتىشتىن ئىبارەت ئۈچ ئالاھىدىلىك بار. يىن بىلەن ياڭ قەدىمكى جۇڭگو مەدەنىيىتىدىكى تەبىئەت قانۇنىيىتىنىڭ تەرەققىي قىلىشى ۋە ئۆزگىرىشىنى ئىلگىرى سۈرىدىغان نېگىزلىك ئامىللارنىڭ تەبىئىتى قانۇنىيىتىنىڭ تەسۋىرى بولۇپ ، ئۇلار ھەر خىل تۇغۇلۇش ، تەرەققىي قىلىش ، پىشىپ يېتىلىش ، چېكىنىش ھەتتا يوقىلىشنىڭ ھەرىكەتلەندۈرگۈچ كۈچى. ئۇلار جۇڭگو مەدەنىيىتىنىڭ لوگىكىلىق تەپەككۇر ئاساسى. يىغىنچاقلىغاندا ، يى شۆ تەپەككۇرىنىڭ چۈشەنچىسىگە ئاساسەن ، ئۇ كائىناتتىكى ئەڭ ئاساسلىق ئېلېمېنتلار ۋە ئۇلارنىڭ فۇنكسىيەسىنى تەسۋىرلەيدۇ ، ھەمدە فۇ شى يىنىڭ ئاساسلىق ئۇقۇملىرىنىڭ بىرى. يىن بىلەن ياڭ ئۆز-ئارا تەسىر كۆرسىتىپ ، ھەممە نەرسىنى ئۆزگەرتىدۇ ، دۇنيادىكى بارلىق نەرسىلەرنىڭ يىن ۋە ياڭ يولى بار. سىز ھەممە نەرسىدىن يىن ۋە ياڭنىڭ ئىزىنى چۈشىنەلەيسىز.
قىزىل مىڭئۆيى
link=https://ug.wikipedia.org/wiki/%DA%BE%DB%86%D8%AC%D8%AC%DB%95%D8%AA:Kizilmingoy.jpg|thumb|253x253px ئاقسۇ رايونىدا نۇرغۇن تاش غار خارابىسى بولۇپ، قىزىل مىڭئۆي ئۇلارنىڭ تىپىك ۋەكىلى. ئۇ باي ناھىيىسىدىكى مىڭئۆي تاغ قىياسىغا جايلاشقان. ئۇنىڭدىكى بەدىئىي مەزمۇنلار ئاساسەن قۇرۇلۇش، ھەيكەل، تام رەسىملەرنى ئۆز ئىچىگە ئالغان بولۇپ، كۆپىنچىسىدە ھىنايانا بۇددىزىمنىڭ جاتەكە دەستۇرى، تەقدىر- قىسمەت ۋە بۇددا دىنىغا ئائىت ھېكايىلەر سۆزلەنگەن. قىزىل مىڭئۆي ۋەتىنىمىزدىكى ئەڭ بالدۇر ياسالغان، كۆلىمى ئەڭ چوڭ، ئەڭ غەرىبكە جايلاشقان تاش كېمىر ئىبادەتخانىلىرى بولۇپ ھېسابلىنىدۇ. link=https://ug.wikipedia.org/wiki/%DA%BE%DB%86%D8%AC%D8%AC%DB%95%D8%AA:Kizilmingoy04.jpg|thumb|253x253px
فورۋو تورى
تور بېكەت كۆرۈنمە يېزىقى 34 خىل يېزىقنى قوللايدۇ. مەسىلەن:
تىل ئۆگېنىش دەرسخانىسى: https://zh.forvo.com/elearning
گوۋۇيۈەن (جوڭخۇا خەلق جۇمھۇريىتى ھۆكۈمىتى)
ھەققىدە
thumb|باش باقان لى كېچىياڭ (2013-2023) جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتى گوۋۇيۈەنى دۆلەتنىڭ ئالىي ھاكىمىيەت ئورگىنىنىڭ ئىجرائىيە ئورگىنى ۋە دۆلەتنىڭ ئالىي مەمۇرىي ئورگىنىدۇر. ئاساسىي قانۇندىكى بەلگىلىمە بويىچە، 1954-يىلى ئېچىلغان 1-نۆۋەتلىك خەلق قۇرۇلتىيىدا گوۋۇيۈەن تەسىس قىلىنغان.
باش باقان جاۋابكارلىق تۈزۈمى
گوۋۇيۈەن ئېلان قىلغان قارار، بۇيرۇق ۋە مەمۇرى نىزاملارغا، مەملىكەتلىك خەلق قۇرۇلتىيى ۋە ئۇنىڭ دائىمىي كومىتېتلىرىغا سۇنغان تەكلىپ، ۋەزىپىگە تەيىنلەش، ۋەزىپىسىدىن قالدۇرۇش، مەمۇرىي خادىملار، چوقۇم باش باقانلىرى ئىمزا قويىدۇ، ئىقتىدار قانۇن كۈچىگە ئىگە بولىدۇ.
تەشكىلات - كادىرلار تۈزۈمى
جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتىنىڭ بارلىق مۇئاۋىن مىنىستىر دەرىجىلىك ئارتۇق پارتىيەلىك كادىر ج ك پ مەركىزىي كومىتېتى تەشكىلات بۆلۈمى باشقۇرىدۇ.
بەيرۇت
left|thumb|250px|بەيرۇت left|thumb|250px بەيرۇت بولسا لىۋان دىكىبىخاھار 2007 نوپۇس بار، بەيرۇتنىڭ 1 812 000 نوپۇسىبار، 648 كم² دائىرائىقىدا نوپۇس جايلاخكان، خىمالىكاڭ لىك 33.53°، خارىكى ئۇزۇنلۇك 35°30.
ئۆمۈرلۈك كەسىپنى قانداق تاللاش كېرەك(2)
مەن يۇقىرىدىمۇ ئېيتىپ ئۆتكەندەك، ئۆزىڭىز رازى بولغۇدەك بىر كەسىپنى تاللاپ چىقىش بىر ئىنتايىن مۇرەككەپ جەريان بولۇپ، ئۇ سىزدىن بىر قانچە يىللىق، ھازىرقى رىياللىققا ماسلاشقان ئىزدىنىش ۋە تىرىشچانلىقنى تەلەپ قىلىدۇ. شۇنداقتىمۇ مەن سىزگە تۆۋەندىكى ئۇسۇلنى بىر تەكلىپ تەرىقىسىدە سۇنماقچىمەن:(1) يۇقىرىقى 5 كاتېگورىيىدىن سىز ئۈچۈن ئەڭ مۇھىم بولغان ئۈچىنى تاللاڭ. كۆپىنچە كىشىلەر ئۇلارنىڭ ئىچىدىكى 1-، 2- ۋە 3- نى تاللايدۇ. (2) ئۇلارنىڭ ھەر بىرسىنىڭ ئاستىغا سىز ئەڭ مۇھىم دەپ ئويلىغان كەسىپلەرنى تىزىپ چىقىڭ. ھەر بىر كاتېگورىيىدىكى كەسىپتىن ئەڭ كۆپ بولغاندا 10، ئەڭ ئاز بولغاندا بەشى بولسۇن. (3) ھەر بىر كاتېگورىيىدىكى كەسىپ ئىچىدىن، سىز ئەڭ ياقتۇرمايدىغانلىرىنى بىر - بىرلەپ ئۆچۈرۈپ مېڭىڭ. يەنى، 1- دىن بىرنى، 2- دىن بىرنى، ئاندىن 3- دىن بىرنى ئۆچۈرۈڭ. ئۇنىڭدىن كېيىن بۇ جەرياننى يەنە تەكرارلاڭ. مۇشۇنداق قىلىپ ئەڭ ئاخىرىدا ھەر كاتېگورىيىدىن پەقەت بىرلا كەسىپ قالسۇن. شۇنداقتا ئەڭ ئاخىرىدا قولىڭىزدا 3 لا كەسىپ قالغان بولىدۇ. (4) ئەگەر يۇقىرىقى ئەڭ ئاخىرىغىچە ساقلىنىپ قالغان 3 كەسىپ ئوخشاش بىر كەسىپ بولسا، سىزنىڭ تاللايدىغىنىڭىز ئاشۇ بولسۇن. ئەگەر ئۇ ئۈچى باشقا - باشقا كەسىپ بولسا، سىز ئۇلارنى بىرلەشتۈرۈپ، يېڭى بىر كەسىپ تۈزۈپ چىقىڭ. مەسىلەن، سىزنىڭ ئەڭ قىزىقىدىغان (1- كاتېگورىيىدىكى) كەسىپ ماتېماتىكا، سىز ئەڭ ياخشى قىلالايدىغان (2- كاتېگورىيىدىكى) كەسىپ باشقىلارغا دەرس ئۆتۈش، سىز ئۈچۈن مىللەتكە ئەڭ قىممىتى بار (3- كاتېگورىيىدىكى) كەسىپ ياش - ئۆسمۈرلەرنى ئوبدان تەربىيىلەش بولسۇن. ئۇنداقتا سىز بىر باشلانغۇچ ياكى ئوتتۇرا مەكتەپكە ماتېماتىكا ئوقۇتقۇچىسى بولۇڭ. يەنە بىر مىسال: سىز ئەڭ ياخشى كۆرىدىغان كەسىپ ناخشا ئېيتىش، سىز ئەڭ ياخشى قىلالايدىغان كەسىپ تەشكىللەش ۋە باشقۇرۇش، سىزگە نىسبەتەن ئېيتقاندا مىللەت ئۈچۈن ئەڭ قىممىتى بار ئىش ئۇيغۇرلارنىڭ ناخشا، ئۇسۇل ۋە مۇزىكىلىرىنى سىرتقى دۇنياغا تېخىمۇ ياخشى تونۇتۇش بولسۇن. ئەمما سىزنىڭ ئاۋازىڭىز ياخشى ئەمەس بولغاچقا، بىر ناخشىچى بولالمايدىكەنسىز. ئۇنداقتا سىز بىر سەنئەت ئۆمىكىگە خىزمەتكە كىرىپ، سەھنە لايىھەلەش، سەھنە تەييارلاش ۋە سەھنە باشقۇرۇشقا مەسئۇل خادىم بولۇپ ئىشلەڭ. ھەمدە كەلگۈسىدە ئاشۇ ئۆمەككە چوڭ باشلىق بولۇش ئۈچۈن تىرىشىڭ. نۇرغۇن كىشىلەر ياش ۋاقتىدا 1- ۋە 2- كاتېگورىيىدىكى كەسىپنى بەكرەك ئويلىشىدۇ. يېشىنىڭ چوڭ بولۇشىغا ئەگىشىپ، 3- كاتېگورىيىدىكى كەسىپكە بەكرەك بېرىلىدۇ. ئۇيغۇر دىيارىدا ئۆز ھاياتىنى مۇشۇنداق كەسپىي باسقۇچلار بىلەن ئۆتكۈزگەنلەر ئىنتايىن كۆپ بولۇپ، مەن ئۇلارنى بىرمۇ - بىر تىزىپ ئولتۇرمايمەن. ئۆزۈمنىڭ ھازىرقى ئەھۋالىنى ئېلىپ ئېيتسام، مېنىڭ JPL دە ھازىر شۇغۇللىنىۋاتقان كەسپىم مەن ئۈچۈن ئەڭ قىزىقارلىق ۋە مەن ئەڭ ياخشى قىلالايدىغان كەسىپ. مەن ھازىر قوشۇمچە قىلىۋاتقان، ۋەتەندىكى ياشلارغا مەسلىھەت بېرىش، ئۇلارنى مۇشۇنداق يازمىلىرىم ئارقىلىق بىر قىسىم يېڭى ئۇچۇرلار ۋە يېڭى بىلىملەر بىلەن تەمىنلەش، ھەمدە چەت ئەلگە چىقىپ ئوقۇماقچى بولغانلارغا ئازراق ياردەمدە بولۇش بولسا مەن ئۈچۈن ئەڭ قىممىتى بار، ئۆزۈم ئىنتايىن قىزىقىدىغان ھەمدە ئۇ جەھەتتە مەن ئازراق قابىليەتكىمۇ ئىگە بىر ئىش. يەنى، مەن ئۆزۈمنىڭ JPL دىكى خىزمىتى ئارقىلىق تولدۇرالمىغان «مىللەتكە بولغان قىممەت» نى يۇقىرىقىدەك قوشۇمچە ئىشلار بىلەن تولدۇرىۋاتىمەن.
دانىيە ئۇرۇشى
جەريانى
19- ئەسىرنىڭ 50- يىللىرىدىن ئېتىبارەن گېرمانىيىنىڭ كاپىتالىستىك ئىقتىسادىي تېز سۈرئەتتە تەرەققىي قىلىپ، گېرمانىيىنى پەيدىنپەي بىر سانائەت دۆلىتىگە ئايلاندۇردى. بىراق، گېرمانىيە بۇ چاغدا يەنىلا بۆلۈنۈپ پارچە-پارچە بولۇپ كەتكەنىدى.پروسسىيە گېرمانىيە فېدېراتسىيە ئىچىدىكى زېمىنى ئەڭ كۆپ، كاپىتالىستىك ئىقتىسادىي ئەڭ تەرەققىي قىلغان رايون ئىدى. 1862- يىلى بېسمارك پروسسىيە باش ۋەزىرى، قوشۇمچە دېپلوماتىيە بولغاندىن كېيىن، «تۆمۈر بىلەن قان» غا تايىنىپ، خەلقئارا ماجرالاردىن ۋە پايدىلىق پۇرسەتتىن دادىل پايدىلىنىپ، بىر قاتار تاشقىي ئۇرۇشلارنى قوزغاش ئارقىلىق «يۇقىرىدىن تۆۋەنگىچە» گېرمانىيىنى بىرلىككە كەلتۈرۈش ئۇلۇغۋار ئىشىنى ئورۇنلاشتا قەتئىي چىڭ تۇردى.
ئىلياس قاسىم
ئىنىمىز ئىلياس دوكتورلۇق ئوقۇشىنىڭ ئىككىنچى يىلىدىن باشلاپ سىدنېي ئۇنىۋېرسىتېتىنىڭ خىمىيە فاكۇلتېتىدا باكلاۋۇرلۇقتا ئوقۇۋاتقان ئوقۇغۇچىلارغا تەجرىبە دەرسى ئۆتۈپ كېلىۋاتىدۇ. 2013-يىلى دوكتورلۇق ئوقۇشىدا ۋە دەرس ئۆتۈش جەريانىدا قولغا كەلتۈرگەن نەتىجىلىرىگە ئاساسەن، سىدنېي ئۇنىۋېرسىتېتىدىكى مۇناسىۋەتلىك خادىملار ئىلياسنى بىر قېتىم زىيارەت قىلىپ، ئۇنىڭ بىلەن سۆھبەت ئۆتكۈزگەن. سۆھبەتنىڭ بىر قىسىم تەپسىلاتىنى تۆۋەندىكى تور بەتتىن كۆرگىلى بولىدۇ:
2015-يىلى 3-ئاينىڭ 13-كۈنى
(ئىنگلىزچە):
10. Kennedy, Qasim et al., Low Temperature Low temperature structural studies of SrSnO3, submitted to Journal of Physics: Condensed Matter
ئۇيغۇرچە تور لۇغەت ۋە تور تەرجىمە بېكەتلىرى
7. ئىزدە تور تەرجىمانى
ئىلىمكار تورى
بۇ تور بەت بولسا ئىلىم تەھسىل قىلىش ۋە تەڭ بەھرىمان بولۇشنى بۈيۈك نېشان قىلغان، ئۆگىنىشنى ئاساس قىلىدىغان مەۋھۇم دۇنيادىكى يەنە بىر تۈرلۈك سۇپا.
قاھىرە
left|thumb|250px|قاھىرە left|thumb|250px قاھىرە بولسا مىسىر دىكىبىخاھار 2006 نوپۇس بار، قاھىرەنىڭ 7،947،121 نوپۇسىبار، 214 كم² دائىرائىقىدا نوپۇس جايلاخكان، خىمالىكاڭ لىك 30.03°، خارىكى ئۇزۇنلۇك 31°22.
خەن يۈ
خەن يۈ (768-824-يىللار) تاڭ سۇلالىسى دەۋرىدىكى ئەدەبىيات مۇنبىرىدىكى مەشھۇر ئەدىب. ئۇ ئۆمرىدە سىياسىي، پەلسەپە، ئەدەبىيات جەھەتلەردە نەتىجە ياراتقان، ئەدەبىياتتىكى مۇۋەپپەقىيىتى ھەممىدىن زور. ئۇنىڭ جۇڭگونىڭ قەدىمكى زامان ئەدەبىياتىغا قوشقان ئەڭ گەۋدىلىك تۆھپىسى تاڭ دەۋرىدىكى ئەدەبىيات ھەرىكىتىنى تەشەببۇس قىلغانلىقى بولۇپ ھېسابلىنىدۇ.
مەملىكەتلىك خەلق قۇرۇلتىيى
كومىتىتلار
مەملىكەتلىك خەلق قۇرۇلتىيىدا يەنە ئېھتىياجغا قاراپ بىر قاتار مەخسۇس كومىتېتلار قۇرۇلىدۇ، بۇ كومىتېتلار مەلۇم جەھەتتىكى مەسىلىلەرنى بىر تەرەپ قىلىدۇ. 1993-يىلى 8-نۆۋەتلىك مەملىكەتلىك خەلق قۇرۇلتىيىدا جەمئىي سەككىز مەخسۇس كومىتېت قۇرۇلدى. ئۇلار: مىللەتلەر ئىشلىرى كومىتېتى، قانۇن كومىتېتى، ئىچكى ئىشلار-ئەدلىيە كومىتېتى، مالىيە-ئىقتىساد كومىتېتى، مائارىپ-ئىلىم، پەن-مەدەنىيەت، سەھىيە كومىتېتى، تاشقى ئىشلار كومىتېتى، جۇڭگو مۇھاجىرلىرى كومىتېتى، مۇھىت ئاسراش كومىتېتى قاتارلىقلاردىن ئىبارەت. بۇ كومىتېتلار دائىمىي ئاپپارات بولۇپ، مەملىكەتلىك خەلق قۇرۇلتىيى ۋە مەملىكەتلىك خەلق قۇرۇلتىيى دائىمىي كومىتېتىنىڭ نازارىتىنى قوبۇل قىلىدۇ.
خالمۇرات ئابلىز
دۆلەت ئىچى ۋە سىرتىدا، گۈزەللىك ساھەسىدىكى ئەڭ كۆپ قوللاشقا ئېرىشكەن مۇتەخەسىس مۇئەللىم دەپ نام ئالغان ياش ھەم ئىقتىدارلىق رىياسەتچى خالمۇرات مۇئەللىم ئۈرۈمچىدە تۇغۇلغان بولۇپ،لېكىن تۇلۇقسىزدىن باشلاپ ئىچكىردە ئۆسۈپ يېتىلگەن، ئۇ ئالىي مەكتەپنى پۈتتۈرگەندىن كېيىن،ئۆزىگە ئۇستاز قىلغان ئامىرىكىدىكى سابىڭسا تەجرىبىخانىسى تەتقىقات پروفېسسورلىرى بىلەن گېرمانىيەنىڭ دېجىشىن تەجرىبىخانىسىدىكى پروفېسسورلار بىلەن بىرلىكتە مەخسۇس گىرىم بۇيۇملىرىنىڭ تەتقىقاتىنى ئۆگەنگەن، شۇنداقلا دۆلەت ئىچىدىكى ئەڭ داڭلىق گۈزەل خانىم-قىزلارنىڭ گىرىم بۇيۇملىرىنى تۇنۇشتۇرىدىغان، مەخسۇس گۈزەللىك ۋە مودا ئۇسلۇبتىكى «گۈزەل نازىنىن» پروگراممىسىدا ئالاھىدە تەكلىپ بىلەن رىيااسەتچىلىك قىلغان، شۇنىڭ بىلەن چولپانلارنىڭ كۈچلۈك قوللىشىغا ئېرىشىپ مۇتەخەسىس مۇئەللىم دېگەن نامغا بىلەن ئەڭ ياخشى باھالارغا ئېرىشكەن.
فىنلاندىيە
چارروسسىيە ئېمپىراتورلۇقى دەۋرى
ئۇيغۇرتىلىدا ماتېريال يوق، پىدائىيلارنىڭ ئىختىيارىي ياردىمىنى سورايمىز
قاراقاش دەرياسى
ئاساسى ئەھۋالى
قاراقاش دەرياسى بولسا دەريا ۋادىسىدىكى نەچچە يۈزمىڭلىگەن خەلقنىڭ جان تومۇرى، ئۇنىڭسىز قاراقاش خەلقىنىڭ خۇشال-خۇرام، باياشات تۇرمۇشى،  گۈزەل، ياپيېشىل قاراقاش بوستانلىقلىرى ئەسلا مەۋجۇت ئەمەس. قاراقاش دەرياسى كوئىنلۇن تاغلىرىدىن باشلىنىپ، تۇپرىقى مۇنبەت، ياپيېشىل قاراقاش بوستانلىقىنى كېسىپ ئۆتىدۇ، ئومۇمى ئوزۇنلىقى 800كىلومىتىردىن ئارتۇق بولۇپ، ئەڭ ئاخىرى قوشۇلۇشتا ئاق قاشتېشى دەرياسى دەپ نام ئالغان يۇرۇڭقاش دەرياسى بىلەن قوشۇلۇپ خوتەن دەرياسىنى ھاسىل قىلىدۇ قاراقاش دەرياسىنىڭ يىللىق سۇ ئېقىم مىقدارى 2.2مىليارد كۇب مېتىر بولۇپ، پۇتكۈل قاراقاش ۋادىسىنى سۇ بىلەن تەمىنلەپلا قالماستىن خوتەن ناھىيىسىنىڭ قىسمەن رايۇنلىرىنىمۇ سۇ بىلەن تەمىن ئېتىدۇ. قاراقاش دەرياسىنىڭ سۈيى يازدا نىسبەتەن كۆپ بولۇپ، 7-ئايلاردا كەلكۈن سۈيى بەزى تېرىلغۇ يەرلەرنى ئېقىتىپ كېتىدۇ، دەريادىن كېچىپ ئۆتۈش ئەسلا مۇمكىن ئەمەس، بىراق كەلكۈن يوق ۋاقىتلىرىدا قاراقاش دەرياسى نۇرغۇنلىغان سۇ ئۈزگۈچىلەرنى ئۆزىگە جەلىپ قىلىدۇ؛ قىش كۈنلىرى، بەزى قاتتىق سوغۇق بولغان كۈنلەردە دەريا يۈزى مۇز تۇتىدىغان بولۇپ، دەريا يۈزى دەريا بويىدىكى كەڭ كەتكەن شاللىقلار بىلەن بىرلىشىپ، شۇنداق كەڭ، شۇنداق گۈزەل تەبىئەت مەنزىرىسىنى ھاسىل قىلىدۇ.
شۇئەبۇل ئىمان
ئەسىرىنى 12 بابقا بۆلۈشتىمۇ ئەبۇ ئابدۇللاھ ھەلىيمىيگە ئەگەشكەن. ئەسەرنىڭ مۇھەممەد ئىبنى سەئىد نەشرى 1100 بەتلىك ھەدىس ۋە ئەسەر مۇندەرىجىلىرى بولۇپ، توپلام 12 مىڭ 269 رىۋايەتتىن تەشكىل تاپقان.
قاراقاش دەرياسى
تەسىرى
قاراقاش دەرياسىنىڭ يىللىق سۇ ئېقىم مىقدارى 2.2مىليارد كۇب مېتىر بولۇپ، پۇتكۈل قاراقاش ۋادىسىنى سۇ بىلەن تەمىنلەپلا قالماستىن خوتەن ناھىيىسىنىڭ قىسمەن رايۇنلىرىنىمۇ سۇ بىلەن تەمىن ئېتىدۇ.قاراقاش دەرياسىنىڭ سۇ ئېنىرگىيە بايلىقى ئىنتايىن مول بولۇپ، دەريانىڭ باش ۋە ئوتتۇرا ئېقىنىدا دۆلەتنىڭ نۇقتىلىق قۇرۇلۇشى - كەلكۈندىن مۇداپىئەلىنىش، سۇ ساقلاش، توك چىقىرىش بىرلەشتۈرۈلگەن ئۇلۇغئاتا سۇ ئىنشائاتى تۈگۈنى قۇرۇلۇشى، خوتەن ۋىلايىتىنىڭ نۇقتىلىق قۇرۇلۇشى بولغان پەيزىۋات سۇ ئېلېكتر ئىستانسىسى قاتارلىق چوڭ - كىچىك بەش سۇ ئېلېكتر ئىستانسىسى بار.ئۇنىڭ ئۈستىگە، قاراقاش دەرياسى يۇرۇڭقاش دەرياسى بىلەن قوشۇلۇپ تەكلىماكاننى مۇھىم بولغان سۇ مەنبەسى بىلەن تەمىلەيدۇ. ئۇنىڭدىن چىققان قارا قاشتېشى دۆلەت ئىچى ۋە سىرتىدا داڭلىق بولۇپ، قاراقاشنىڭ جەمئىيەتتىكى ئورنىنى كۆرىنەرلىك كۆتۈردى.
قان
قان تىپلىرى
ئادەتتە دائىم ئىلشىلتىلىدىغىنى ABO قان تىپى ۋە Rh (ئېرئەيچ) قان تىپى.
يەكەن دەرياسى
يەكەن دەرياسى بولسا شىنجاڭ، خىمالىكاڭ لىك 40.26°، خارىكى ئۇزۇنلۇك 80°59.
مارجاننەمە
مارجاننەمە
تاڭ سەھەردە نېمىشقىمۇ شەبنەم ياشلىرىڭنى تۆكىدىغانسەن.
مەن كىچىككىنە ياۋا رەيھاننىڭ سۇسىرىغان چېچىكى. مېنى سۇغۇرۇپ تۇرۇۋاتقان نەرسە نەچچە مىڭ يىللىق مۇھەببەت شەبنىمى. يوپۇرماقلىرىم ئىشق پىيالىسىدەك سۆيگۈ شارابىدىن مەست بولدى.
ئالەم ئۆزىنىڭ سېھىرلىرى بىلەن ئۆز سىرلىرىنى مەڭگۈ يوپۇتالارمۇ. ..
ھەقىقەت ۋە ئىلىم بىلەن بېزەلگەن كىچىككىنە تەپەككۇر يەلكىنىگە چۈشۈپ، قىيا - چىيالار دېڭىزىدا داۋالغۇپ ئىلگىرىلەۋاتىمەن. كىچىككىنە تەپەككۇر يەلكىنىگە چۇقانلار تۈتەك يېيىپ مېنى ھالسىراتتى.
مۇھەببەتتىن ئىبارەت ئادەم قەلبىدىكى ھېسسىيات يالقۇنى ئۆزىنىڭ نۇرانە غۇنچىسىنى ھەمىشە ئۆزىگە ناتونۇش نەرسە ئۈستىدىلا ئېچىلدۇرىدۇ. ئۇ ئالەمنىڭ ھەمىشە تەكرارلىنىدىغان ۋە پەقەت ناتونۇش مەشۇقىغا ئاتالغان لىرىكىسى.
شەپقەت ئىلاھلىرى ئىستىقامەت ۋە ئىلتىجا، ھەمدۇسانا ۋە مۇناجات تەلەپ قىلىدۇ. ئانا _ بالا ئارزۇسىغا ئاشىق بولغان، ئۆز قارنىدا پەرزەنت تۆرەلمىسىنى قان ۋە ھايات جەۋھىرى بىلەن تەييارلىغان، ھاياتلىق سەلتەنىتى بولغان بالىنى ئۆز ھاياتىدىن ئەتىۋار بىلىپ بېشىدا كۆتۈرۈپ ئۆستۈرگەن، پۈتۈن ئەقىل ۋە ئەندىشىسىنى پەرزەنت ئۈچۈن سەرپ قىلغان، ئۆزىنىڭ نادان ئوغلىنى ياكى تەنتەك قىزىنى تەڭدىشى يوق ئىشتىياق بىلەن ھەمىشە سۆيگەن، ئۇنىڭ تۈپەيلى ۋاپاسىز مەھبۇبىنىڭ ئازاب ۋە ئېغىرچىلىقلىرىنى كەچۈرۈپ، ھايات چاڭگىسى بولغان ئائىلىنى جانلاندۇرغان ئەجىرلىك ۋە مىننەتسىز ئىلاھ.
سەنسىز ئالەم چاقى ئۇچۇپ كەتكەن ھارۋا، ئەقلى كۆتۈرۈلگەن دانا، ھاۋا قاپچىسىدىن ئايرىلغان بېلىق، قانائەتسىز بۈركۈتتەك قىيا - چىيالىق قىيامەتكە بەند بولغان بولاتتى.
مەن ئايال جىنسىنى ئىززەتلەيمەن. شەپقەت ئىلاھىنى خاتىرىلە. ئۇنىڭ شەنىگە داغ تەگكۈزمە. ئۇنى ئۇلۇغ قىلغان نەرسە قان ئەمەس، ئوتلۇق مۇھەببەت !
ئۇ كائىنات قەلبىنىڭ گەۋدىسى !
ئىنسانىيەتنىڭ شاھىتى !
مەن موھتاجلىق ۋە قۇلچىلىق دۇنياسى ھېچقانداق ساختا نىقابسىز ئۇلۇغ ئىنسانىيەت باھارىغا ئايلىنىپ تارىخنىڭ تەنتەنىسىنى ئۆتكۈزگىنىدە بۇ كۈلكىنى يەنە تەكرارلايمەن.
سەن سانجىغان تىغ زىدىسى ئىزسىز تىندى.
ئەخرەمەن بىلەن جەڭ قىلىمەن، ئاخرۇمازدا بىلەن يورۇقلۇققا تەلپۈنىمەن. مانا بۇ مېنىڭ ئېتىقادىم. ..
26
چىنار ئاستى يازمىلىرى
بۇ يەر ئادەم باللىرىنىڭ  ئايىغى تەگمىگەن  پىنھان بىر كۆلبىدۇر.تەركىيدۇنيالىق يولىغا قەدەم قويغىنىمدىن  بېرى  ھەركۈنى ئەسىر نامىزى ۋاقتىمنى بۇ يەردە  ئۆتكۈزىمەن. ئەگەر سىز ھەم ماڭا ئوخشاش تەركىيدۇنيا  زاھىت بولسىڭىز ئۇھالدا ھەر ئاخشام  بۇ يەرگە كېلىڭ، سورۇن تۈزەيلى، سۆھبەتلىشەيلى، سىردىشايلى. چۈنكى زاھىتلارمۇ ئۆزىگە ئوخشاش، بۇ فانىي ئالەمنى يىراقتىن كۆزەتكەن  ئىنسانلار بىلەن  سىردىشىشىنى خالايدۇ ھەم ئۇلارغا ئىھتىياجى باردۇر.
مارجاننەمە
قۇتلى : خالىغىنىڭ بولسۇن.
ئوتنىڭ كەينىدىن يۈگۈرمە، ئۇ ئەرۋايىڭنى ئاسمانغا ئېلىپ كېتىدىغان ئەزرائىلنىڭ ئېتى، ھالاكەت تەڭرىسى قىرغىنغا چۈشىدىغان قان سەھنىسى.
چىنار ئاستى يازمىلىرى
ئايرىلىدىغان چاغدا بۇناتۇنۇش پەيلاسۇپتىن  سورىدۇم.
مارجاننەمە
مەن مەپتۇن بولىمەن. مەپتۇنلۇقتىن يىقىلسام ھوشۇمغا كېلىش يولىدا ئىلھام مەبۇدىسى مۇسىي ياكى كۈمۈش تارلىق ۋىنا چالغۇسىنى كۆتۈرۈپ يۈرگەن سامانىۋى مۇزىكانت نارۇت ( ھىندىلارنىڭ << ماخاپخاراتا >> داستاننىدىكى قەھرىماننىڭ نامى ) قاچان لەگلەك قۇشىنىڭ پېيىدىن قەلەم قىلىپ، مېنىڭ لېۋىم ئۈستىگە سەن توغرىلىق لەرزان شېئىرىيەتنىڭ ئۈنچە مىسرالىرىنى تىزاركى. ..
پاھ ! ھالاكەت مەبۇدى سىۋا. ئەمدى سەن مېنى پىلە قۇرتىدەك قارىلىقتىن ئاققا ئايلاندۇرۇپ ئاندىن ۋەلى قىلماقچىمۇ ؟
مۇسكات
left|thumb|250px|مۇسكات left|thumb|250px مۇسكات بولسا ئومان دىكىبىخاھار 2008 نوپۇس بار، مۇسكاتنىڭ 1،090،797 نوپۇسىبار، 3،500 كم² دائىرائىقىدا نوپۇس جايلاخكان، خىمالىكاڭ لىك 23.36°، خارىكى ئۇزۇنلۇك 58°35.
دوكتور رىشات ئابباسنىڭ شەرقىي تۈركىستان داۋاسىغا قوشقان تۆھپىلىرى
تىببى دورا ئالىي تەتقىقاتچىسى دوكتور رىشات ئابباس ئۆز كەسپىدە دۇنيا خارەكتىرلىك نەتىجە ياراتقان كىشى بولۇپ، ۋەتەن – ئىچى سىرتىدا ئۇيغۇرلار ئىچىدە ئۆز كەسپىدە بۇ كىشىدەك مۇۋەپپىقىيەت قازانغانلار ساناقلىقلا. ئەلۋەتتە بۇنداق يېتىشكەن بىر پەن – تەتقىقاتچى مىللىتىمىزنىڭ پەخرى ھەم بايلىقى. ئۇنىڭ تىببى دورا تەتقىقاتىغا قوشقان تۆھپىسىدىن پۈتۈن ئىنسانىيەت ئىچىدىكى ھەر خىل تىپتىكى راك كىسىلى، يۈرەك قان تومۇرلىرى كىسىلى ۋە نىرۋا كىسىلىگە گىرىپتار بولغان بىمارلار مەنپەئەت ئالماقتا.
ئامېرىكىدىكى ئۇيغۇر داۋاسىنى سېستىمىلاشتۇرۇپ، ئورتاقلاشتۇرۇش، كۇچلەندۇرۇش ۋە زۇلۇم ئاستىدىكى شەرقىي تۈركىستان خەلقىنىڭ داۋاسىنى بىرلىكتە قىلىش ئۈچۈن، رىشات ئابباس ۋەتەنپەرۋەر پىشقەدەم ئۇستاز غۇلامىدىن پاختا ئاكا ۋە باشقىلار بىلەن بىرلىكتە، شۇ ۋاقىتتىكى نەچچە ئۇيغۇر تەشكىلاتلىرىنى بىرلەشتۇرۇپ، 1998-يىلى 5-ئايدا ئۇيغۇر ئامېرىكا ئۇيۇشمىسىنى قۇرۇپ چىقتى.
2010-يىلىدىن بىرى، دوكتۇر رىشات ئابباس ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسىدىكى ياش زىيالىيلار ۋە ئوقۇغۇچىلارنى قوللاپ، ئۇيغۇر ياشلارنىڭ ۋە زىيالىلارنىڭ بىرلىكىنى ھەم ئىشغالىيەتتە قالغان ئۇيغۇرلارنىڭ دەردىنى خەلقئارادا تۇنۇشتۇرۇش ۋە ئۇيغۇر دەۋاسىنى ئېلىپ مېڭىشىنى تەشەببۇس قىلىپ، ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسىنىڭ بۈگۈنكىدەك تەسىرى كۈچىنىڭ زورىيىشىدا نۇرغۇن ئەمەلىي خىزمەتلەرنى ئېلىپ باردى.
26- كۆنەك
26- كۆنەك، مىلادى تەقۋىمغا كۆرە يىلنىڭ 360. (كەبىسە يىللاردا 361.) كۈنىدۇر. يىل سوڭىغا يەنە 5 كۈن باردۇر.
يېڭى تىپتىكى تاجسىمان ۋىرۇس كېسىلى ۋاكسىنىسى(كوۋىد-19 كېسىلى ۋاكسىنىسى)
دۇنيا سەھىيە تەشكىلاتى تەستىقلىغان ۋاكسىنىلار
مەنبە: دۇنيا سەھىيە تەشكىلاتى ئورگان تورى: https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/vaccines/different-vaccines.html
ياسىن سىدىق
1992-يىل 8-ئايدا قۇمۇل شەھەرلىك ئىنتىزام تەكشۈرۈش كومىتېتىنىڭ ئىنتىزام تەكشۈرۈش خادىمى بولغان؛ (بۇ مەزگىلدە، 1994-يىل 5-ئايدىن 1994-يىل 7-ئايغىچە ئاپتونوم رايونلۇق پارتىيە مەكتىپىنىڭ تەربىيەلەش سىنىپىدا ئوقۇغان)؛
2009-يىل 3-ئايدا، قۇمۇل ۋىلايەتلىك مەمۇرىي مەھكىمىنىڭ مۇئاۋىن ۋالىيسى، ۋىلايەتلىك سودا-سانائەتچىلەر بىرلەشمىسى (ۋىلايەتلىك سودا ئۇيۇشمىسى)نىڭ باشلىقى بولغان؛
فىرئەۋىن
thumb|قەدىم مىسىر ھۆكۈمدارى ڧىرئەۋىننىڭ ئەنئەنىۋىي تەسۋىرى فىرئەۋىن ياكى پىرئەۋىن (، ئىبرانىچە: פַּרְעֹה)، قەدىمى مىسىر پادىشاھلىرىنىڭ ئورتاق نامىدۇر. مۇسا ئەلەيھىسسالام قىسسىدە تىلغا ئېلىنغان فىرئەۋىننىڭ ئىسمى ۋەلىد ئىبن مۇسئەب ئىدى. ئۇ قېرىنىدىشى قابۇس ئۆلگەندىن كېيىن ئۇنىڭ ئورنىغا پادىشاھ بولغان.
شەرقىي تۈركىستان مائارىپ ۋە ھەمكارلىق جەمئىيىتى
تارىخى
ئىشغالچى خىتاي خەلقىمىزنى پۈتۈنلەي ئاسىمىلىياتىسيە قىلش ۋە يوق قىلىش سىياستى يۈرگۈزۈپ كەلمەكتە. مۇشۇنداق ۋەزىيەتتە ، ۋەتىنىمىزنى ئازاد قىلىش، دىنى ئەركىنلىكىمىزنى قولغا كەلتۈرۈش، ئانا تىلىمىزنى قوغداش، مىللىي مائارىپىمىز بويىچە تەلىم ئېلىش، مىللىي مەدەنىيەت ۋە ئۆرۈپ ئادەتلىرىمىزنى ساقلاپ قېلىش خىزمىتى، خەلقىمىزنىڭ غەپلەت ئۇيقۇدىن ئويغىنىشىنى تەقەززا قىلماقتا. شۇنىڭ ئۈچۈن شانلىق مۇسۇلمان ئەجدادىمىزغا ۋارىسلىق قىلغان، ئۇيۇشۇش، ئىتتىپاقلىشىش،  ئاساستا بىرلىشىش ۋە ھەمكارلىشىپ خىزمەت قىلىش ئۆزىنى شەرقىي تۈركىستانلىق دەپ قارايدىغان ھەر بىر ئىنساننىڭ باش تارتىپ بولمايدىغان، دىنى، مىللىى، ئىمانى ۋە ۋىجدانى مەجبۇرىيتى بولۇپ قالدى. بۇ مەجبۇرىيەتنى ھەممىمىز جەم بولۇپ بىرلىكتە ئادا قىلىش ئۈچۈن شەرقىي تۈركسىتان مائارىپ ۋە ھەمكارلىق جەمئىيىتى قۇرۇلدى.
سۇلۇ
باشقىلار
ئامبۇر،ئەتۋىركە،كۇلۇچ،بولقا،ھەرە،ئۈشكە