cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ئابىدە تىكلەش
ئۇيغۇرلارنىڭ قەبرە قاتۇرۇش ئۇسۇلى مۇنداق: ئۇيغۇرلار قەبرىنى ئىچ گۆر، تاش گۆر قىلىپ كولايدۇ، تاش گۆر بىر يېرىم مېتر چوڭقۇر بولىدۇ، ئاندىن يان تەرەپتىن ئىچ گۆر قازىدۇ. جەسەت ئىچ گۆرگە قويۇلىدۇ. جەسەت قويۇلۇپ بولغاندا ئىچ گۆرنىڭ ئاغزىنى كېسەك بىلەن ئېتىپ، تاش گۆرىنى كۆمۈۋېتىدۇ. ئەگەر زۆرۈر تېپىلسا ھەر بىر تاش گۆردىن تۆت گۆر كولايدۇ. ئۇنى <شام گۆر> دەپ ئاتايدۇ، جەسەت ياتقان يەرنىڭ ئۈستىگە سەكسەن سانتىمېتر كەڭ، بىر يېرىم مېتر ئۇزۇن، قىرىق سانتىمېتر ئېگىزلىكتىكى سۇپا ياساپ ئىككى پەلەمپەي سۇپا قىلىپ ئۇنىڭ ئۈستىگە قەبرە قاتۇرىدۇ، <شام گۆر> كۆپىنچە ھال ئوقىتى ياخشىراق، نەسەبلىك ئائىلىلەر تەرىپىدىن ئالدىن كولاپ تەييارلىنىپ قويۇلىدۇ. ئۇ پەقەت بىر ئائىلە كىشىلىرىگە خاس بولۇپ، شۇ ئائىلىدە قازا تاپقانلار ئىلگىرى - كېيىن ئۆزىگە تەئەللۇق شام گۆرگە دەپنە قىلىنىدۇ. شام گۆرنىڭ ئۈستىگە گۈمبەز قاتۇرۇلىدۇ.
مانى دىنى
بۇ دىن مىلادى Ⅲ ئەسىردە پىرسىيە يەنى بۈگۈنكى ئىراندا مانى ئاتلىق ئادەم تەرىپىدىن يارىتىلغان بولغاچقا شۇ نامدا ئاتالغان. مانى دىنى Ⅳ ئەسىردىن باشلاپ ئوتتۇرا ئاسىياغا، ئۇنىڭدىن كېيىن خەنزۇلار ئارقىلىق ئۇيغۇرلار ئىچىگە تارقىلىش بىلەن ئورخۇن ئۇيغۇر خانلىقى دەۋرىدە، خانلىق يىمىرىلگەنگە قەدەر دۆلەت دىنى سۈپىتىدە مەۋجۇت بولۇپ تۇرغان. ئورخۇن ئۇيغۇر خانلىقى يىمىرىلگلەندىن كېيىن تا Ⅹ ئەسىرگىچە ئىدىقۇت ئۇلۇغ ئۇيغۇر ئىلى تەۋەسىدە بۇددا دىنى بىلەن تەڭ مەۋجۇت بولۇپ تۇردى. مانى دىنى <ياخشىلىق - يامانلىق>، <يورۇقلۇق - قاراڭغۇلۇق>، <دوزاخ - جەننەت> تىن ئىبارەت ئالەم قارىشىنى دالالەت قىلىدۇ، بۇ دىن بولۇپمۇ <يورۇقلۇق> قا چوقۇنۇش - ئېتىقاد قىلىشنى تەرغىپ بىلىدىغانلىقى ئۈچۈن <يورۇقلۇق دىن> دەپمۇ ئاتىلىدۇ.
توگو
<div style="direction:rtl; font-family: 'UKIJ Tuz Tom', 'Microsoft Uighur', 'uyghur ekran', 'Arial Unicode MS'">
ئەشەرەئى مۇبەششەرە
بۇ ھەقتە ساھابە ئابدۇراھمان ئىبن ئەۋف ۋە سەئىد بىن زەيىدنىڭ شۇ رىۋايىتى باردۇر: «أبو بكر في الجنة، وعمر في الجنة، وعثمان في الجنة، وعلي في الجنة، وطلحة في الجنة، والزبير في الجنة، وعبد الرحمن بن عوف في الجنة، وسعد بن أبي وقاص في الجنة، وسعيد بن زيد في الجنة وأبو عبيدة بن الجراح في الجنة.» (ئەبۇ بەكرى جەننەتلىك، ئۆمەر جەننەتلىك، ئوسمان جەننەتلىك، ئەلى جەننەتلىك، تالھا جەننەتلىك، زۇبەير جەننەتلىك، ئابدۇرراھمان بىن ئەۋف جەننەتلىك، سەئىد بىن ئەبى ۋەققاس جەننەتلىك، سەئىد بىن زەيىد جەننەتلىك ۋە ئەبۇ ئۇبەيدە بىن جەرراھ جەننەتلىكتۇر)
ئاتۇش شەھىرى
يېزا ئىگىلىكى
يەرلىكنىڭ يېزا ئىگىلىكى مەھسۇلاتلىرى بايلىقىنى تەرتىپكە سىلپ، داڭلىق ماركىلىرىنى يېتىلدۈرۈپ، مۇناقى ئۈزۈم، ئەنجۈر قاتارلىق ئۆزگىچە يېزا ئىگىلىك مەھسۇلاتلىرى ئەۋزەللىكىگە تايىنىپ، يېزا ئىگىلىك مەھسۇلاتلىرىنى شەھەرگە كىرگۈزۈش، چېگرا ھالقىغان ئېلېكترونلۇق سودىسىنى ئاساسىي لىنىيە قىلىپ، «ئالاقە تورى + ئۆزگىچە يېزا ئىگىلىك مەھسۇلاتلىرى» نىڭ ئېلېكترونلۇق سودا ئەندىزىسىنى ئومۇملاشتۇرۇپ، تور بەرپا قىلىش، ئەشيا ئوبوروتى تېز يەتكۈزۈش مۇلازىمىتى، ئىسكىلات زاپىسى، كەسىپلەر بىرلەشمىسى، كەسپى بازىسى، يېزا ئىگىلىك ھەمكارلىق كوپىراتىپىنى ئاساسىي گەۋدە قىلغان ئېلېكترونلۇق سودا كەسپى ھالىتىنى بارلىققا كەلتۈرۈپ، «شىركەت + بازا + دېھقان» لار ئارقىلىق دېھقانلارنىڭ بازارغا ماسلىشىش ئىقتىدارىنى ئاشۇردى. ئېلېكترونلۇق سودا كەسپى سىستېمىسى بەرپا قىلىپ، ئەشيا يەتكۈزۈپ بېرىش، قاچىلاش ئارقىلىق، ئېلېكترونلۇق سودا ئىشلىرى بازىرىنى ماسلاشتۇرۇشنى تېزلىتىپ، يېزا ئىگىلىك مەھسۇلاتلىرىنى سېتىش قاتارلىق مەسىلىلەرنى ھەل قىلىپ، يېزا ئىگىلىك مەھسۇلاتلىرى تىجارىتى بازىرىدا ئېلېكترونلۇق سودا تېز پويىزنى بارلىققا كەلتۈردى. ھازىر «كىچىك چېگرا شەھىرى، داڭلىق ساياھەت شەھىرى، ئېلېكترونلۇق سودا چوڭ شەھەر» ۋە «مۇناقى ئۈزۈم پىشتى» تور تىجارىتى لايىھىسى، ئوراش، تەشۋىق قىلىپ كېڭەيتىش، سېتىش، ئەشيا ئوبوروتى قاتارلىق خىزمىتى تەرتىپلىك ئىشلەنمەكتە.
ماراتخا ئۇرۇشى
ئاساسىي ئۇچۇرلىرى
ئۇرۇشقا قاتناشقۇچىلار :ماراتخا، ئەنگلىيە
ئىستىقلال مارشى (تۈركىيە)
توسما، قۇربان بولاي چېھىرلىك ئەي نازلى ھىلال،
ھەققىدۇر، ھەققە تېۋىنغان مىللىتىمگە ئىستىقلال.
بەرمە، دۇنيالارنى ئالسىمۇ بۇ جەننەت ۋەتەننى،
قەلبىمنىڭ سەندىن كۈتكىنى، شۇدۇر پەقەت تىلىكى،
2018 كىم مۇن ئۇچىرىششى
نامى
ئۇيغۇرچە: كورىيە رەھبەرلىرىنىڭ ئۇچىرىشىشى، كىم مۇن ئۇچىرىشىشى، 2018-يىلىلىق جەنۇب-شىمال تىنىچلىق سۆھبىتى، ئىنگلىزچە: 2018 inter-Korean summit، كورىيەچە: 2018년 남북정상회담، خەنزۇچە: 2018年 南北頂上會談
ئاساسلىق ئۇچۇرلىرى
ساھىبخان دۆلەت: جەنۇبى كورىيە
قاتناشقۇچىلار:
كولومبىيە
كولومبىيە بولسا جەنۇبىي ئامېرىكا جايلاخكان بىر دۇلات. ئۇنىڭ پايتاھتى بولسا بوگوتا، ئاڭ قوڭ خاھرى بولسا بوگوتا. دۇلات تىلى بولسا ئىسپان تىلى. ئازىركى پرېزىدېنت ئالۋارو ئۇرىبە ۋېلەز. بۇ دۇلات 1810 يىلى 7 ئاينىڭ 20 كۇنى مۇستاككىل بولگان، يار مايدانى 1 مىللىئون 141 مىڭ 748 كۇۋادىرات كىلومەتىر، نوپۇسى 44 مىللىئون 660 مىڭ، بۇلارنىڭ ئاسساسلىك دىنى كاتولىك دىنى.
دۇبنىي
ئىزوتوپلىرى:
بايقىلىشى:
فۇنكسىيە
ئەينى ۋاقىتتا، نۇرغۇن ماتېماتىكلار فۇنكسىيىنىڭ فورمۇلا ئارقىلىق ئىپادىلەنمىگەنلىكىگە ئادەتلىنەلمىگەن، ھەتتا ئۇنىڭغا قارىتا گۇمانىي پوزىتسىيىدە بولغان. شۇڭا ئۇ چاغلاردا فۇنكسىيە ئۇقۇمى يەنىلا بىر قەدەر مۇجىمەل ئىدى.
ماركونىڭ ئاپىسىنى ئىزدىشى
ئاساسىي ئۇچۇرلىرى
باش رولچى :ماركو
قويۇلغان ۋاقتى :1976-يىلى 1-ئاينىڭ 4-كۈنى
ھەدىس
ھەدىس، ياكى ھەدىسى شەرىڧ (ئەرەبچە: اَلْحَدِيثْ ياكى اَلْحَدِيثِ اَلشَرِيفْ)، لوغەتتە سۆز، خەبەر، كېيىن بارلىققا كەلگەن نەرسە دېگەن مەنىلەرگە كېلىدىغان ھەدىس دىنىي ئاتالغۇدا بىر رىۋايەت زەنجىرى بىلەن ئىسلام پەيغەمبەرى مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامغا ئىسناد قىلىنغان ۋە ئۇ زاتنىڭ ئوخشىمىغان ۋەقە ۋە مەسىللەر قارشىسىدا ياكى قۇرئاننىڭ ئايەتلىرىنى تۈشەندۈرۈش ئۈچۈن سۆزلىگەن دەپ ئىشىنىلىدىغان سۆز، ئىش - ھەرىكەت ۋە تەقرىرلەرنى (ماقۇللاش) ئىپادىلەيدۇ.
ھەدىسكە بولغان مۇئامىلە
مۇسۇلمانلار ھەدىسكە نىسبەتەن ئۈچ ئاساسلىق پىرىنسىپتا چىڭ تۇرۇشى كېرەك. ئۇلار:
بىرىنچى، ھەدىسنىڭ سەھىھ ۋە ئىشەنچلىك بولۇشىنى تەھقىقلەش.
گازى ئۇنىۋېرسىتېتى
تۈركىيەدىكى ئۈنۋېرسىتىت.
قاناتلانغان ناخشا ساداسى
ھەققىدە
ئىشلىگۈچى ئورۇن: تەڭرىتاغ كىنو ئىستودىيەسى
مېھمان رول: نىغمەت راخمان
ۋېنېسۇئېلا
<div style="direction:rtl; font-family: 'UKIJ Tuz Tom', 'Microsoft Uighur', 'uyghur ekran', 'Arial Unicode MS'">
تۇرپان سۇلايمان ۋاڭ مۇنارى
تۇرپان سۇلايمان ۋاڭ مۇنارى تۇرپان ۋىلايىتىدىكى ئىسلام دىنىنىڭ مەشھۇر مەسچىتى. << ئىمىن ۋاڭ مۇنارى >> مۇ دېيىلىدۇ. تولۇق نامى << ئىمىن خوجىنىڭ شەپقەتكە جاۋاپ قايتۇرۇش مۇنارى >>. ئورنى تۇرپان شەھىرىنىڭ شەرقىي جەنۇبىدا. شەھەر بىلەن ئارىلىقى 4000 مېتىر كېلىدۇ. 18 - ئەسىرنىڭ ئوتتۇرلىرىدا تۇرپان ۋاڭى ئىمىن خوجا چىڭ سۇلالىسى پادىشاھىنىڭ شەپقىتىگە مىننەتدارلىقىنى بىلدۈرۈش ئۈچۈن سالدۇرغانىكەن. مۇنار پۈتمەي تۇرۇپ ئىمىن خوجا ۋاپات بولۇپ كېتىپتۇ ، كېيىن ئۇنىڭ ئوغلى سۇلايمان چىيەنلوڭنىڭ 43 - يىلى ( 1778 - يىلى ) پۈتكۈزۈپتۇ ، شۇنىڭ بىلەن << سۇلايمان ۋاڭ مۇنارى >> دەپ ئاتالغانىكەن. پۈتۈن قۇرۇلۇش خىشتا قوپۇرۇلغان مۇنار ، خانىقا ۋە دەرۋازا پەشتىقىدىن تەشكىل تاپىدۇ. مۇنار خانىقانىڭ شەرقىي جەنۇبىي قىسمىدا ، مۇنار دەرۋازىسىنىڭ ئوڭ يېنىدىكى تاش ئابىدىگە ئەرەبچە ۋە خەنزۇچە يېزىقتا ئاللاھقا ، چىڭ سۇلالىسىنىڭ پادىشاھى چىيەنلوڭغا يېزىلغان مەدھىيە بار ، مۇنارنىڭ ئېگىزلىكى 44 مېتىر ، تۈۋىنىڭ دېئىامېتىرى 11 مېتىر ، ئاستىدىن ئۈستىگە قەۋەتمۇ قەۋەت ئاز - ئازدىن قۇرۇلۇپ چىقىرىلغان بولۇپ ، شەكلى لوڭقىسىمان ، مۇنارنىڭ ئوتتۇرسىدا ئۇيۇل تۈۋرىكى بار. مۇنار ئىچىدە سپىرالسىمان 72 باسقۇچلۇق پەلەمپەي بار بولۇپ ، بۇ ئارقىلىق مۇنارنىڭ چوققىسىغىچە چىققىلى بولىدۇ. مۇنارنىڭ ئوخشاشمىغان تەرەپلىرىدە ئېگىزلىكى ھەر خىل بولغان ، يورۇقلۇق چۈشىدىغان ۋە ھاۋا ئۆتۈشۈپ تۇرىدىغان 14 دېرىزىسى بار. مۇنارنىڭ چوققا قىسمىدا دۈگىلەك زال بولۇپ ، تۆت تەرەپكە ئېچىلغان مېھرابسىمان ئىشىكى بار ، ئىشىكتىن چىقىپ ئايلىنىپ يۈرۈپ تۆت ئەتراپنى كۆرگىلى بولىدۇ. مۇنار خىش بىلەن قوپۇرۇلغان ، نەقىشلىك خىشلار بىلەن 15 تۈرلۈك نەقىش چىقىرىلغان. ھەممە يېرىدىكى خىشنىڭ ئەسلىي رەڭگى توپا رەڭدە. مۇنار ئىچىدە بىرەر ئۇل تاش قويۇلمىغان ، ياغاچمۇ ئىشلىتىلمىگەن ، پۈتۈنلەي خىش بىلەن قوپۇرۇلغان ئۇيۇل تۈۋرۈك مۇنارنىڭ بارلىق ئېغىرلىقىنى كۆتۈرۈپ تۇرىدۇ. ئاددىي ۋە كۆركەم قىلىپ سېلىنغان بۇ مۇنار ئىسلام دىنى ۋە ئۇيغۇر بىناكارلىقىنىڭ ئۇسلۇبىنى نامايەن قىلىپ تۇرىدۇ. خانىقا توققۇز بۆلىمە كەڭلىكتە ، ئىشىكتىن تۆرگىچە 11 بۆلمە ئوزۇنلۇقتا بولۇپ ، چاسا شەكلىدە ، تۈز ئۆگزىلىك قىلىپ سېلىنغان. بىراق مېھرابنىڭ ئۈستىگە قۇببە چىقىرىلغان. خانىقا زالى بىلەن يان نامازخانىلار مېھرابسىمان ئىشىكلەر ئارقىلىق تۇتاشتۇرۇلغان. دەرۋازا راۋىقىنىڭ ئۇدۇلىنىڭ ئوتتۇرسىغا چوڭ مېھرابسىمان ئىشىك ئېچىلغان ، ئوتتۇرىدىكى چوڭ ئىشىك تۆت بۇرجەك شەكلىدە. ئىچىگە كىرگەنلا يەردە قۇببە ئۆگزىلىك چوڭ زال بولۇپ ، ئۇدۇل ماڭسا چوڭ نامازخانىغا كىرگىلى ، سولغا ماڭسا مۇنار ئېخىزىغا چىققىلى بولىدۇ. مۇنار ، خانىقا ۋە دەرۋازا راۋىقى بىر گەۋدە بولۇپ ، ھەيۋەتلىك كۆرىنىدۇ. ئۇنىڭ بىناكارلىق سەنئىتى ۋە ئۇسلۇبىنى جۇڭگو ئىسلام بىناكارلىقىدا تىكلەنگەن بىر بايراق دېيىشكە بولىدۇ. ھازىر ئۇ شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونۇم رايونى بويىچە مەدەنيەت يادىكارلىقى قاتارىدا نۇقتىلىق قوغدىلىدىغان ئورۇن.
ئىسلام دىنىدىكى ئوتتۇرا يول ھەققىدە
مەن ئالدىنقى تېمىدا ئەنگلىيىلىك مۇسۇلمان زىيالىي مەھدى ھەسەن، ۋە ئۇ قاتناشقان بىر مۇنازىرىنى تىلغا ئالغان ئىدىم. ئىمكانىيىتى بار قېرىنداشلار مەھدى ھەسەننىڭ ئاشۇ مۇنازىرىدە نۇتۇق سۆزلىگەن سىن ھۆججىتىنى بىر قېتىم كۆرۈپ چىقتى، دەپ ئويلايمەن. ئەنگلىيىدە 1823-يىلى قۇرۇلغان «ئوكسفورد بىرلەشمىسى جەمئىيىتى» دەيدىغان بىر جەمئىيەت بار بولۇپ، ئۇنىڭغا ئاساسەن ئوكسفورد ئۇنىۋېرسىتېتىنى پۈتتۈرگەن كىشىلەر ئەزا بولىدۇ. ھەمدە ئۇلار ئارىلاپ-ئارىلاپ نۆۋەتتە ئەڭ مۇھىم، دەپ قارالغان مەسىلىلەر ئۈستىدە ئىككى تەرەپ بولۇپ نەق مەيداندا مۇنازىرە ئېلىپ بېرىپ، مۇنازىرىنىڭ ئاخىرىدا مۇنازىرە تېمىسى ئۈستىدە بېلەت تاشلاپ، قارار ئالىدۇ. ئاشۇنداق مۇنازىرىنىڭ بىرسى 2013-يىلى ئۆتكۈزۈلگەن بولۇپ، ئۇنىڭ تېمىسى «ئىسلام دىنى بىر تىنچلىقپەرۋەر دىنمۇ-ئەمەسمۇ؟» دېگەندىن ئىبارەت. بۇ مۇنازىرىدە ئاقلىغۇچىلاردىن 3 كىشى، قارىلىغۇچىلاردىن 3 كىشى مۇنازىرىگە چۈشكەن بولۇپ، ئاقلىغۇچىلارنىڭ بىرى مەھدى ھەسەن ئىدى. بېلەت تاشلاش نەتىجىسىدە «تىنچلىقپەرۋەر» دېگەنگە قوشۇلىدىغان بېلەت 286، قارشى تۇرىدىغان بېلەت 168 چىقىپ، «ئىسلام دىنى بىر تىنچلىقپەرۋەر دىن» دېگەن خۇلاسە چىقتى. بۈگۈن قارىسام بۇ مۇنازىرىدە مەھدى ھەسەن نۇتقىنىڭ يۇۋتىيۇب (YouTube) دىكى سىن ھۆججىتى جەمئىي 1335887 قېتىم كۆرۈلۈپتۇ [1]. بۇ سىن ھۆججىتىنى كۆرگەن ھەر قانداق بىر مۇسۇلمان ئۆزىنىڭ بىر مۇسۇلمان بولغانلىقىدىن پەخىرلەنمەي تۇرالمايدۇ.
قىسقىسى، بىلىم - كۈچ. ئىسلامنىڭ ئارتۇقچىلىقلىرىنى تولۇق چۈشىنىۋېلىش ھەر بىر مۇسۇلماننىڭ، جۈملىدىن ھەر بىر ئۇيغۇرنىڭ باش تارتىپ بولمايدىغان بۇرچى. مۇنداق دېسەم، بەزىلەر «بىز ئۇلارنى بىلىمىز»، دېيىشى مۇمكىن. توغرا، ئۇلارنى بىلىدىغانلار بار. ئۇلارنى ناھايىتى ياخشى بىلىدىغانلارمۇ بار. لېكىن، بىلمەيدىغانلارمۇ كۆپ. ئۇنىڭدىن باشقا، ئۆزى بىلمەي تۇرۇپ، باشقىلارغا خاتا ئۇچۇر بېرىدىغانلارمۇ يوق ئەمەس.
(3) ئىسلام تەقۋادارلىق بىلەن رەسمىيەتلەرنى بىرلەشتۈرگەن
بەدەننىڭ ئېھتىياجىنى قاندۇرىدىغان ھالال يول بار، ھارام يولمۇ بار. ئەمما، بەدەننىڭ ئېھتىياجى پەقەت ھالال يول بىلەنلا قاندۇرغىلى بولىدىغان بىر دائىرە ئىچىدە بولۇپ، ئاللاھ بىز ئۈچۈن ھالاللىقنىڭ سىرتىدا تۇرۇپ ئىش قىلمىسا قاندۇرغىلى بولمايدىغان بىرەر ئېھتىياجنى ياراتقان ئەمەس. بىزنىڭ دىنىمىزدا بەدىنىمىزنىڭ ئېھتىياجىنى قاندۇرۇش ئۈچۈن ھالال يولدا نېمە ئىش قىلساق بولۇۋېرىدۇ. ئەمما ھارام يولدا بىرەر ئىش قىلساق بولمايدۇ. مانا بۇ جىسمانىي ۋە روھىي ئېھتىياجلارنىڭ ئەڭ مۇكەممەل دەرىجىدە بىرلەشتۈرۈلۈشىدۇر.
بۇ جەھەتتىكى ئىشلارنىڭ يەنە بىر قۇتۇپىمۇ بار. بۇ بولسىمۇ ھۆكۈمرانلىق قىلغۇچىلارغا قارىتىلغان ھەر قانداق تەنقىد ۋە ئەيىبلەشلەرنى «ھارام» دەپ ھېسابلاشتىن ئىبارەت. ئۇلار خەلقلەرنىڭ ھۆكۈمدارلارغا قارشى بىرەر ئېغىز گەپ قىلىشىغىمۇ يول قويمايدۇ. ھۆكۈمدارلارنى دەرىجىدىن تاشقىرى ئىنسانلار ۋە دەرىجىدىن تاشقىرى دىندارلار، دەپ ھېسابلايدۇ.
ئەمما، مېنى ئەنسىرىتىدىغان ئىش شۇكى، بىز بىر جامائەت بولۇش سۈپىتىمىز بىلەن ئاشۇنداق ئىمان ئېيتىدىغانلارغا بىر مۇۋاپىق قۇرۇلما يارىتىپ بېرەلمىدۇق. ئۇلار بىلەن ھېچكىم دوست بولمايدۇ. ئۇلار ئىنتايىن كۆپ ئىچكى توسقۇنلۇقلارغا دۇچ كېلىدۇ. مەسىلەن، ئىسلامدىكى ئوخشىمىغان گۇرۇپپىلار، ئوخشىمىغان ئىسلام نەزەرىيە-قانۇنلىرى، ئوخشىمىغان تىللار، ئوخشىمىغان مەدەنىيەت ۋە ئەخلاقلار. بىر تىپىك ئەھۋالدا، ئۇلارنى ئائىلىسى ۋە جەمئىيەت ئىچىگە ئالمايدۇ، ياكى ھېچ بولمىغاندا ئۇلارنىڭ تۇرمۇشىنى قىيىنلاشتۇرۇۋېتىدۇ. بۇ جەھەتتە بىز نۇرغۇن ئىشلارنى قىلمىساق بولمايدۇ. ئۇنداق قىلمايدىكەنمىز، ئىمان ئېيتقانلارنىڭ خېلى زور قىسمى كېيىنچە ئىسلامدىن چىقىپ كېتىدۇ. مەن يۇقىرىدىكى ئىككى كىشىنىڭ ئاشۇنداق ئادەملەردىن بولۇپ چىقماسلىقى ئۈچۈن دۇئا قىلىمەن. بۇ خىل ئەمەلىيەتنى غەربتىكى مۇسۇلمانلارنىڭ كۆپىنچىسى ئۇزۇندىن بېرى چۈشىنىپ كېلىۋاتىدۇ.
ئۇنىڭدىن باشقا، ناھايىتى كۆپ ساندىكى قېرىنداشلار مېنى قوللاپ ۋە ماڭا مەدەت بېرىپ، تورلاردا ئىنتايىن كۆپ سەمىمىي ئىنكاسلارنى يازدى، ماڭا ئۇچۇر يوللىدى، ۋە بەزىلەر ماڭا تېلېفون قىلدى. مەن يېتىشەلمەي قېلىپ، ماڭا ئىنكاس يازغان قېرىنداشلارنىڭ كۆپىنچىسىنىڭ ئىنكاسىنى جاۋابسىز قالدۇرۇشقا مەجبۇر بولدۇم. مەن مۇشۇ پۇرسەتتىن پايدىلىنىپ، يۇقىرىدىكى قېرىنداشلارنىڭ ھەممىسىگە چىن كۆڭلۈمدىن كۆپتىن-كۆپ رەھمەت ئېيتىمەن، ھەمدە ئۇلارنىڭ مېنى توغرا چۈشىنىشىنى سورايمەن.
پايدىلىنىش ماتېرىياللىرى:
شىنجاڭ ھەمدەم ئېلىكتىرون پەن-تېخنىكا چەكلىك شىركىتى
ئورگان تورى: http://www.hamdam.biz/
ۋىكىپېىيدىكى مەزمۇننى باشقا تىللاردىكى مەزمۇن بىلەن باغلاش
ۋىكىپېىيدىكى مەزمۇننى باشقا تىللاردىكى مەزمۇن بىلەن باغلاش
ماگما
ئاساسىي ئۇچۇرلىرى
چەتئەلچە نامى :rock-magma
تەركىبىي قىسىمى
سۇيۇق ماگمىلارنىڭ مىنېرال
ئاساسىي تىپى
4. كىسلاتالىق ماگما  SiO₂ مىقدارى> %66
ئىسسىقلىقى
تۇتۇق قىزىل رەڭلىكى ≥ ℃550~℃625
ۋاسكىتبول ماھىرى
قىسقىچە تونۇشتۇرۇش
«ۋاسكىتبول ماھىرى»بولسا ياپونىيەلىك ھەجۋى رەسىم رەسسامى ئىنو تاكېخىكونىڭ ۋەكىل خاراكتىرلىك ئەسىرى بولۇپ، بۇ ئەسەر1990-يىلى 10-ئاينىڭ1-كۈنىدىن باشلاپ «ھەپتىلىك ئۆسمۈرلەرJUMP» ژۇرنىلىدا ئېلان قىلىنىشقا باشلىغان ، 1996-يىلى 6-ئاينىڭ 17-كۈنى ئېلان قىلىشتىن توختىغان. «ۋاسكىتبول ماھىرى» كارتونى ئىنو تاكېخىكونىڭ «ۋاسكىتبول ماھىرى»ناملىق ھەجۋى رەسىمىگە ئاساسەن ئۆزگەرتىپ ئىشلەنگەن.
رەملە بىنتى ئەبۇ سوفيان
<div style="direction:rtl; font-family: 'UKIJ Tuz Tom', 'Microsoft Uighur', 'uyghur ekran', 'Arial Unicode MS'">
رەملە بىنتى ئەبۇ سوفيان
ئەبۇ سوفيان قۇرەيش قەبىلىسىدىن بىرەر كىشىنىڭ ئۆزىگە قارشى چىقالايدىغانلىقىغا ۋە ئۇنىڭ مۇھىم قارارلىغا قارشىلىق قىلالايدىغانلىقىغا ئىشەنمەيتتى. چۈنكى، ئۇ مەككىدىكى ھەممىگە گېپى ئۆتىدىغان، ھەر ـ ھەر كاتتىۋاشلارمۇ ئۇنىڭ دېگىنىدىن چىقمايدىغان كاتتىۋاش ئىدى. بىراق ئۇنىڭ ئۇممۇ ھەبىبە دەپ ئاتىلىدىغان قىزى رەملە ئېرى ئۇبەيدۇللاھ ئىبنى جەھشى بىلەن بىرگە بىر ئاللاھقا ئىشىنىش، مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامنىڭ پەيغەمبەرلىكىنى تەستىقلاش ئارقىلىق، ئەبۇ سوفياننىڭ يۇقىرقىدەك ھەيۋىسىگە قارشى ئىش قىلىپ، ئۇنىڭ كۆرەڭلىكىنى يەرگە ئۇردى.
— پادىشاھ نەجاشى سىزگە سالام يوللىدى. شۇنداقلا ئاللاھنىڭ ئەلچىسى مۇھەممەدنىڭ سىزگە توي تەكلىپىنى قويغانلىقىنى سىزگە يەتكۈزۈشۈم ئۈچۈن ئالدىڭىزغا مېنى ئەۋەتتى، مۇھەممەد سىزنى ئۆزىگە نىكاھلاپ بېرىشنى تەلەپ قىلىپ خەت ئەۋەتىپتۇ. سىزمۇ خالىغان بىرىنى ئۆزىڭىزگە ۋەكىل قىلىڭ، — دېدى.
قەشقەرنىڭ تارىخى ۋە مەدەنىيتى
تارىخى
=== پارىژ دۆلەتلىك مۇزېيىدا ساقلىنىۋاتقان، XX ئەسىرنىڭ باشلىرىدا پائول پىللىئوت دۈنخۇاڭدىن ئاچىقىپ كەتكەن P5538a نۇمۇرلۇق ئۇدۇن ساك تىلىدىكى X ئەسىرلەرگە تەئەللۇق بىر پارچە مەكتۇپتىمۇ «7-ئايدا لەشكەرلەرنى باشلاپ khyesa kara غا يېتىپ كەلدۇق. مەزكۇر شەھەر ئاھالىسى ئەل بولماققا تەييار بولغان ئىكەن» دېگەن خاتىرە بار. بۇ نامنىڭمۇ ھازىرقى قەشقەرنى كۆرسىتىدىغانلىقى ئىسپاتلانغان. قامۇسى ئالىم مەھمۇد قەشقەرىنىڭ «تۈركىي تىللار دىۋانى» ناملىق ئەسىرىدىمۇ بۈگۈنكى نامغا ئوخشاش «قەشقەر» (喀什噶尔) دەپ خاتىرىلەنگەن. ئالىم مەھمۇد قەشقەرى ئۆز كىتابىدا يەنە «Kand» ئاتالغۇسىد قەشقەرنىڭ تۆۋەن چىن ئىكەنلىكىنى يەنە بىر قېتىم تەكىتلەپ، «كەند، شەھەر شۇنىڭدىن ئېلىنىپ كاشغەر <ئوردا كەند> دېيىلدۇ. بۇ خان تۇرىدىغان شەھەر دېگەنلىك. چۈنكى، بۇ شەھەرنىڭ ھاۋاسى ياخشى بولغانلىقتىن، ئاپراسىياپ شۇ شەھەردە تۇرغان» دەيدۇ. يۇقىرىقىلار قەشقەرنىڭ ھازىرقى نامىنىڭ خېلى بۇرۇنقى زامانلاردىلا ۋۇجۇدقا چىققانلىقىنى ھەمدە قەشقەر بوستانلىقىدىكى مەركىزىي شەھەرنىڭ قەدىمدە «ئوردا كەند» دەپمۇ ئاتالغانلىقىنى كۆرسىتىپ بېرىدۇ. ===
ئەقىدە
ئەقىدە، ئەقايىد ياكى ئىتىقاد (ئەرەبچە: عقيدة)؛ ئىسلامدا ئىتىقادقا ئاساسەن شەك يوق دەپ قارالغان قائىدە ۋە ھۆكۈملەرنىڭ تامامى. ئەقد شۇنداقلا باغلىنىشلىق ۋە كېلىشىم دېگەن مەنىلەرگە كېلىدۇ. ئوخشىشىپ كېتىدىغان بىر ئىپادە بولغان كەلام ئىسە ئىتىقادقا مۇناسىبەتلىك پەلسەپىي مۇنازىرىلەر ئۈچۈن قوللىنىلىدۇ.
ئېرىترېيە
left|thumb|250px|ئېرىترېيە left|thumb|دۆلەت بايرىقى
ئەركىن ئابدۇللا
ئەركىن ئابدۇللا/Erkin Abdulla
سەنئەت ھاياتى
داڭلىق بىر ئۇيغۇر سەنئەتكارى بولۇش سۈپىتى بىلەن ئەركىن ئابدۇللا ئىجادىيەتتە ئىزچىل ئۇيغۇر ئەنئەنىۋى مىللىي سەنئەت مىراسلىرىغا ۋارىسلىق قىلىش ۋە تەرەققىي قىلىشقا چوڭقۇر ئەھمىيەت بەرگەن. ئۇ ئۇيغۇر قەدىمىي دولان مۇقاملىرىنىڭ جەۋھەرلىرىنى تولۇق قوبۇل قىلىپ ‹‹تەڭرىتاغ بۈركۈتى››، ‹‹مىڭ ئۆي›› قاتارلىق جۇڭگوچە غەربچە بىرلەشتۈرۈلگەن، قەدىمكىسى بۈگۈنگە ماسلاشقان (قەدىمكىنى بۈگۈنكىگە خىزمەت قىلدۇرغان) ئېسىل كۈيلەرنى ئىجاد قىلغان ۋە يەنە ‹‹رەڭگارەڭ قەشقەر›› بالىلار سەنئەت ئۆمىكىنىڭ باش نازارەتچىلىك ۋەزىپىسىنى ئۈستىگە ئېلىپ، پامىر ئېگىزلىكىدىكى ئاز سانلىق مىللەت ئاھالىسىنىڭ بالىلار قوشاقلىرىنى (شېئىرلىرىنى) رەتلەپ،تەييارلاپ، ئۆزلەشتۈرۈپ ۋە كونسېرىتلاشتۇرۇپ مىللىي مەدەنىيەت ئەنئەنىسىگە بىر تۈرلۈك قىممەتلىك بايلىقنى قالدۇرغان.
مەريەم سۇلتان
مەريەم سۇلتان (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى: Meryem Sultan) بولسا شەرقىي تۈركىستاننىڭ تۇرپان شەھىرى دە تۇغۇلغان.
ئۇيغۇرلارنىڭ پۇتبول تارىخى
1883–يىلى ئاتۇش ئىكىساقتا دەسلەپ ئۈچ سىنىپلىق مەخسۇس پەننى مەكتەپ، 1885–يىلىغا كەلگەندە زامانىۋى سەككىز سىنىپلىق پەننىي مەكتەپ سېلىپ، ئالتە مو يەردە تەنتەربىيە مەيدانى ياسىغان.
=== 4 نەتىجىللىرى 1927–يىلى 7–ئايدا، ئاتۇش ئىكساقتا قۇرۇلغان ئۇيغۇر پۇتبولچىلار كوماندىسى ئەنگلىيە نىڭ قەشقەر دە تۇرۇشلۇق كونسۇلىنىڭ پۇتبول كوماندىسى بىلەن مۇسابىقىلىشىپ، ئۇلارنى بىرگە قارشى ئىككى نەتىجە بىلەن، شىۋىتسارىيىنىڭ ئىشتىن سىرتقى پۇتبول كوماندىسىنى نۆلگە قارشى يەتتە نەتىجە بىلەن يەڭگەن. ===
ساپايى
ئاساسىي ئۇچۇرلىرى
ئۇيغۇرچە نامى :ساپايى
ساپايى چېلىش
ساپايى چالغاندا ئوڭ قولدا ساپايى ئاستىنقى قىسمىدىن تۇتۇپ سىلكىپ ياكى سول قولغا، مۈرە قاتارلىق جايلارغا ئۇرۇپ، چوڭ تۆمۈر ھالقا بىلەن ساپايى سېپىنى تېگىشتۈرۈپ ئاۋاز چىقىرىمىز، كىچىك تۆمۈر ھالقىمۇ بۇنىڭغا ئەگىشىپ رېتىملىق ئاۋاز چىقىرىدۇ.
بايىنغولىن ئەلىگ مەدەنىيەت تارقىتىش چەكلىك شىركىتى
بايىنغولىن ئەلىگ مەدەنىيەت تارقىتىش چەكلىك شىركىتى دىيارىمىزدىكى سەرخىل ياشلارنىڭ ئۆز-ئارا ھەمكارلىشى ئاساسىدا 2015-يىلى 1-ئاينىڭ 27-كۈنى بايىنغولىن ئوبلاستلىق سودا سانائەتنى مەمۇرىي باشقۇرۇش ئىدارىسى ۋە مۇناسىۋەتلىك ئورۇنلارنىڭ تەكشۈرۈپ تەستىقلىشى ئارقىلىق قۇرۇلغان.
شىركىتىمىزدە پىلان تۈزىگۈچى، پىروگراممېر، تېخنىك ۋە مۇلازىملارنىڭ خىزمەت ۋەزىپىسى ئېنىق ئايرىلغان بولۇپ، كەسپىي خادىملار شىركىتىمىزدىكى خىزمەتچىلەر ئومۇمىي سانىنىڭ %90 ىنى ئىگىلەيدۇ. شىركىتىمىز تىپىك ئۇچۇر پەن-تېخنىكا شىركىتى.
ش
يېزىلىشى
ئاۋۋال يوقرىدىن تۆۋەنگە سوڭرە تەكرار يوقىرىغا، تەكرار تۆۋەنگە ۋە قايتا يوقىرىغا تارتىپ تەكرار تۆۋەنگە، ئوڭدىن سولغا ئاغزى ئاسمانغا قارىغان يېرىم ئاي شەكلى ھاسىل قىلىنىدۇ، بىر قەلەمدە چىقىرىش مۇمكىندۇر، سوڭرە ئوڭ قىسىمنىڭ ئۈستىگە ئۈچ چىكىت (ٛ؞) قويىلىدۇ.
بولىۋىيە
left|thumb|250px|بولىۋىيە left|thumb|دۆلەت بايرىقى left|thumb|250px|Uyuni
ش ئۇ ئا ر مەشھۇر تارىخىي مەدەنىيەت شەھىرى، تارىخىي كوچا ۋە تارىخىي ئىمارەتلەرنى قوغداش نىزامى
1 - باب ئومۇمىي پرىنسىپ
1 – ماددا بۇ نىزام ئاپتونوم رايونىمىزدىكى مەشھۇر تارىخىي مەدەنىيەت شەھىرى، تارىخىي مەدەنىيەت كوچىسى ۋە تارىخىي ئىمارەتنى قوغداش، باشقۇرۇشنى كۈچەيتىش، تارىخىي مەدەنىيەت مىراسلىرىغا ۋارىسلىق قىلىش، شەھەرلەرنىڭ ئەنئەنىۋى قىياپىتى ۋە يەرلىك ئالاھىدىلىكى، مىللىي ئالاھىدىلىكىنى ساقلاش مەقسىتىدە، ‹‹جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتىنىڭ شەھەر - يېزا يىرىك پىلانى قانۇنى››، ‹‹جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتىنىڭ مەدەنىيەت يادىكارلىقلىرىنى قوغداش قانۇنى›› ۋە گوۋۇيۈەننىڭ ‹‹مەشھۇر تارىخىي مەدەنىيەت شەھىرى، بازىرى، كەنتىنى قوغداش نىزامى››غا ئاساسەن، ئاپتونوم رايونىمىزنىڭ ئەمەلىيىتىگە بىرلەشتۈرۈپ چىقىرىلدى.
ناھىيە دەرىجىلىكتىن يۇقىرى خەلق ھۆكۈمىتىنىڭ پىلانلاش مەمۇرىي مەسئۇل تارمىقى شۇ مەمۇرىي رايوننىڭ مەشھۇر تارىخىي مەدەنىيەت شەھىرى، تارىخىي مەدەنىيەت كوچىسى، تارىخىي ئىمارەتنى قوغداش ۋە نازارەت قىلىپ باشقۇرۇش خىزمىتىگە مەسئۇل بولىدۇ.
2 - باب مەشھۇر تارىخىي مەدەنىيەت شەھىرى، تارىخىي مەدەنىيەت كوچىسى، تارىخىي ئىمارەتنى بېكىتىش
(ئا) قەدىمكى زاماندىكى سىياسىي، ئىقتىسادىي، ھەربىي، مەدەنىيەت جەھەتتىكى مىللەت تەرەققىيات تارىخىدىكى مۇھىم شەھەر – بازار بولۇش ياكى يېقىنقى زاماندىكى زور تارىخىي ۋەقە يۈز بەرگەن جاي، مول تارىخىي مەدەنىيەت خارابىسى بولۇش ۋە ساقلانمىسى بولۇش؛
(1) تارىخىي ئىمارەتلەر كۆپ بولۇش؛
3 - باب مەشھۇر تارىخىي مەدەنىيەت شەھىرى، تارىخىي مەدەنىيەت كوچىسى، تارىخىي ئىمارەتنى قوغداش
13 – ماددا مەشھۇر تارىخىي مەدەنىيەت شەھىرى تەستىقلىنىپ ئېلان قىلىنغاندىن كېيىن، شەھەردىكى خەلق ھۆكۈمەتلىرى ۋە ناھىيەلىك خەلق ھۆكۈمەتلىرى پىلانلاش، مەدەنىيەت يادىكارلىقى، زېمىن بايلىقى، مۇھىت، ساياھەت، شەھەر– يېزا قۇرۇلۇشى تارمىقى قاتارلىق ئالاقىدار تارماقلارنى تەشكىللەپ، مەشھۇر تارىخىي مەدەنىيەت شەھىرىنى قوغداش يىرىك پىلانىنى بىر يىل ئىچىدە تۈزۈپ چىقىشى لازىم.
مەشھۇر تارىخىي مەدەنىيەت شەھىرى، تارىخىي مەدەنىيەت كوچىسىنى قوغداش يىرىك پىلانىنى تۈزۈشتە، دۆلەت ۋە ئاپتونوم رايوننىڭ يىرىك پىلان تۈزۈش تەلىپى بويىچە، ئىلمىي دەلىللەپ، ئالاقىدار تارماقلار، مۇتەخەسسىسلەر، ئالىملار ۋە جامائەتتىن كەڭ دائىرىدە پىكىر ئېلىش لازىم.
25 – ماددا تەستىقلانغان مەشھۇر تارىخىي مەدەنىيەت شەھىرى، تارىخي مەدەنىيەت كوچىسى ياخشى قوغدالماسلىق سەۋەبى ياكى باشقا سەۋەبلەر تۈپەيلىدىن بەلگىلەنگەن شەرتكە توشمايدىغان تارىخىي ئىمارەتنىڭ قوغداش قىممىتى قالمىغان بولسا، تەستىقلىغان ئورگان تەستىقلاش تەرتىپى بويىچە قوغداشنى ئەمەلدىن قالدۇرىدۇ.
خەلقلەرنىڭ ئۆز تەقدىرىنى ئۆزى بەلگىلەش ھوقۇقىنىڭ قىسقىچە تارىخى ۋە زامانىمىزدا پەيدا قىلغان مەسىلىلىرى
خەلقئارا سەھنىدىكى ئۆزگىرىشلەر 20 – ئەسىرنىڭ ئەڭ ئۈنۈملۈك شوئارلىرىنىڭ بىرى بولغان ئۆز تەقدىرىنى ئۆزى بەلگىلەش ھوقۇقىنىڭ بۇ غەلىبىسىنى 21 – ئەسىردىمۇ داۋاملاشتۇرىدىغانلىقىنى كۆرسەتمەكتە. ئۆز تەقدىرىنى ئۆزى بەلگىلەشنىڭ پەقەت بىر شوئاردىنلا ئىبارەت بولماستىن، كىشىلىك ھوقۇق ماتېرىياللىرىدا ئەڭ مۇھىم كىشىلىك ھوقۇق دەپ قارالغانلىقىنى كۆرۈۋالغىلى بولىدۇ. كىشىلىك ھوقۇق ساھەسىدىكى ئەڭ كەڭ دائىرىلىك كودلاشتۇرۇش مىسالىنى تەشكىل قىلىدىغان ھەر ئىككى خەلقئارا كىشىلىك ھوقۇق ئەھدىنامىسىنىڭ بىرىنچى ماددىسى:
دېگەن ھۆكۈمنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ.
– رېناننىڭ قارىشىنىڭ ئەكسىچە، ئوبيېكتىپ تايانچقا ئاساسەن ئوتتۇرىغا قويۇلغان ئېنىقلىما جوسېف ستالىنغا ئائىتتۇر. ستالىن، 1913 – يىلى مىللەتنى «تارىخىي جەھەتتىن ئوتتۇرىغا چىققان تىل، مەملىكەت، ئىقتىسادىي ھايات ۋە كۈلتۈر بىرلىكىنى ئاساس قىلىدىغان مۇقىم، تەۋرەنمەس ئىنسان توپلۇقى» دەپ ئىزاھلايدۇ.[3] ستالىن مىللەتكە مەنسۇپلىرىنىڭ ئىرادىسىگە بېقىنمايدىغان مۇئەييەن ئالاھىدىلىكلىرىگە ئاساسەن ئېنىقلىما بەرگەن.
ئۆز تەقدىرىنى ئۆزى بەلگىلەشنىڭ ئىككى خىل شەكلى ئارىسىدىكى ئايرىما مودېرن(ھازىرقى) تەتقىقاتلاردا ۋە سىياسىي بەس – مۇنازىرىلەردە ئىچكى ۋە تاشقى ئۆز تەقدىرىنى ئۆزى بەلگىلەشنى پەرقلەندۈرۈشكە ئېلىپ بارىدۇ.[4] بۇ ئىككىسى بىر – بىرىگە بەدەل يەنى تەڭ ئۇقۇملار ئەمەس، بەلكى يۇقىرى – تۆۋەنلىك مۇناسىۋىتىگە ئىگە ئۇقۇملاردۇر. تاشقى ئۆز تەقدىرىنى ئۆزى بەلگىلەش دۆلەتنىڭ مۇستەقىللىقى نۇقتىسىدىن ئىچكى ئۆز تەقدىرىنى ئۆزى بەلگىلەشنىڭ ئالدىنقى شەرتىدۇر. پەقەت ئاپتونومىيە دەپ ئاتىلىۋاتقان ئىچكى ئۆز تەقدىرىنى ئۆزى بەلگىلەش ھوقۇقىغا ئىگە خەلقنىڭ ئىگىلىك ھوقۇقى يوقتۇر. ئىچكى ئۆز تەقدىرىنى ئۆزى بەلگىلەش ھوقۇقىغا ئىگە بىر خەلق ئىگىلىك ھوقۇقنىڭ ئورنىغا ئىچكى ئىشلىرىنى، دۆلەت ۋە ھۆكۈمەت شەكلىنى خالىغىنى بويىچە شەكىللەندۈرەلەيدۇ، باشقۇرۇش تۈزۈلمىسىدە ھەتتا غەيرىي دېموكراتىك ئىشلارنى سادىر قىلىدۇ ياكى مۇھاپىزەت قىلالايدۇ. بۇ ئەھۋال بولۇپمۇ فېدېراتىپ دۆلەتلەردە كۆرۈلىدۇ. ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرى پالاتاسىدا ياكى شىۋېيتسارىيە رايونلۇق پارلامېنتىدا ھەر بىر رايونغا نوپۇسىغا قارىماستىن ئوخشاش نىسبەتتە بېلەت تاشلاش ھوقۇقىنىڭ بېرىلىشى غەيرىي دېموكراتىك ئەھۋال، دەپ قارالماقتا.
ئۇرۇش غالىبلىرىنىڭ ئۆز تەقدىرىنى ئۆزى بەلگىلەش ھوقۇقىدىن قانچىلىق يىراق ئىكەنلىكىنى كۆپ سانلىق گېرمانچە سۆزلىشىدىغان ئۇپېن ۋە مالمېدينىڭ بېلگىيەگە بېرىلىشى كۆرسىتىپ بېرىدۇ. ئۆتكۈزۈلىدىغان ئومۇمىي خەلق بېلەت تاشلاش پائالىيىتىنىڭ گېرمانىيەگە پايدىلىق رەۋىشتە نەتىجىلىنىش ئېھتىمالى كۈچلۈك بولغان بۇ رايون ئۈچۈن، ۋېرسائىللېس تىنچلىق كېلىشىمىنىڭ 34 – ماددىسى «كېلىشىم ئىجرا قىلىنغاندىن باشلاپ 6 ئاي ئىچىدە بېلگىيە دائىرىلىرى ئۇپېن ۋە مالېديدە تىزىملىك تۇرغۇزىدۇ؛ بۇ رايونلاردا ياشايدىغانلار يازما ھالەتتە قىسمەن ياكى پۈتۈنلەي بۇ رايوننىڭ گېرمانىيەنىڭ ئىگىلىك ھوقۇقى ئاستىدا قېلىشنى خالاپ – خالىمايدىغانلىقىنى بىلدۈرۈش ھوقۇقىغا ئىگىدۇر. بېلگىيە ھۆكۈمىتىنىڭ نەتىجىنى مىللەتلەر مەجلىسىگە مەلۇم قىلىش ۋە مىللەتلەر مەجلىسىنىڭ قارارىغا بويسۇنۇش مەجبۇرىيىتى بار» دېگەن مەزمۇنلارنى ئۆز ئىچىگە ئالاتتى. بېلەت تاشلاش ھوقۇقىغا ئىگە 34726 كىشىدىن پەقەت 270 ئادەملا تىزىملىككە ئىسمىنى يازدۇردى. بېلگىيەلىك سوتسىيالىستلار بۇ ئەھۋالغا كومېدىيە، دەپ باھا بەردى.[16]
تېخىمۇ مۇھىمى ، ئۆز تەقدىرىنى ئۆزى بەلگىلەش ھوقۇقىغا مىللەتلەر مەجلىسى ئەھدىنامىسىدىن پەرقلىق ھالدا ب د ت شەرتنامىسىدا ئورۇن بېرىلگەن بولۇپ، ب د ت شەرتنامىسىنىڭ 1 – ماددا (2) ۋە 55- ماددىسىدا، ئەزا دۆلەتلەرنىڭ خەلقلەرنىڭ قانۇن جەھەتتىن باراۋەرلىكىگە ھۆرمەت قىلىش ۋە ئۆز تەقدىرىنى ئۆزى بەلگىلەش ھوقۇقىنى تايانچ قىلىدىغان دوستانە مۇناسىۋەتلەرنى گۈللەندۈرۈش مەجبۇرىيىتىنى قوبۇل قىلدى. سوۋېت ئىتتىپاقى مۇناسىۋەتلىك بەلگىلىمىنىڭ چىقىرىلىشىنى كونا مۇستەملىكىلەرنىڭ ياردىمى بىلەن قوللىدى. بۇنىڭ بىلەن بىرگە، ئۆز تەقدىرىنى ئۆزى بەلگىلەش ھوقۇقى پىرىنسىپلىرىدىن نېمىلەرنى چۈشىنىش كېرەكلىكى توغرىسىدا ب د ت كېلىشىملىرىدە يىپ ئۇچى بېرىلمىدى. لېكىن، باشتىن تارتىپلا ئۆز تەقدىرىنى ئۆزى بەلگىلەش ھوقۇقىنىڭ ئالدى بىلەن مۇستەملىكە خەلقلەرنىڭ مۇستەقىللىقىغا مۇناسىۋەتلىك بەلگىلىمىلەر دەپ قارىلىدىغانلىقى ھەققىدە بىردەكلىك بار ئىدى. كىمنىڭ مۇستەملىكە خەلقى دەپ قارىلىدىغانلىقى ۋە مۇستەملىكە خەلقنىڭ قەيەردە مۇستەقىللىقلىرىنى روياپقا چىقىرىدىغانلىقى مەسىلىسى ئېنىقسىز ئىدى. بۇ دائىرىدە، 19 – ئەسىردە لاتىن ئامېرىكىدا ئوتتۇرىغا قويۇلغان دېڭىز ھالقىغان مۇستەملىكە زېمىنلىرىنىڭ خەلقئارا ياكى ئىچكى مەمۇرىي چېگرالىرىغا ئاساسەن مۇستەملىكە تۈزۈمىدىن مۇستەقىل بولىدىغانلىقىنى مەزمۇن قىلغان uti possidetis پىرىنسىپىنىڭ ئىجرا قىلىنغانلىقى كۆرۈلمەكتە. ئۆلچەم سۈپىتىدە قوبۇل قىلىنغان بۇ فورمۇلا كولومبىيە ۋە ۋېنېسۇئېلا ئارىسىدىكى كېلىشمەسلىككە مۇناسىۋەتلىك شىۋېيتسارىيە فېدېراتسىيە مەجلىسىنىڭ ئايرىغۇچى قارارىدا روشەن شەكىلدە تىلغا ئېلىندى. ئوتتۇرا ۋە جەنۇبىي ئامېرىكىدىكى ئىسپانىيە مۇستەملىكىلىرى 19 – ئەسىردە مۇستەقىللىقلىرىنى ئېلان قىلغاندا، بىر جامائەت قانۇنى ۋە دۆلەت قانۇنى پىرىنسىپى سۈپىتىدە «uti possidetis 1810» دەپ تىلغا ئېلىنىۋاتقان پىرىنسىپنى قوبۇل قىلدى. بۇنىڭ بىلەن، يېڭى قۇرۇلغان جۇمھۇرىيەتلەرنىڭ كونا ئىسپانىيە ئۆلكىلىرىنىڭ چېگرالىرىغا ئىگە بولىدىغانلىقى قوبۇل قىلىندى.[23] بۇ شەكىلدە چېگرالىرى بېكىتىلگەن رايوننىڭ ئاھالىسى خەلق، دەپ قوبۇل قىلىنىدۇ. بۇ پىرىنسىپ ئېنىق قىلىپ ئوتتۇرىغا قويمىغان بولسىمۇ، ئەڭ چوڭ مۇستەملىكە بولغان ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرىنىڭ مۇستەقىللىقىدىمۇ ئاساس بولدى. 13 مۇستەملىكە رايون مەۋجۇت چېگرالىرى ئىچىدە دۆلەت بولۇپ مۇستەقىللىقلىرىنى قولغا كىرگۈزدى ۋە مۇستەملىكە چېگرالىرى 1783 – يىلى ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرى بىلەن ئەنگلىيە ئارىسىدىكى خەلقئارالىق چېگراغا ئايلاندى. بۇ نۇقتا مۇستەملىكىلەرگە خاتىمە بېرىش نۇقتىسىدىن نېمىشقا ناھايىتى مۇستەسنا ئەھۋاللاردا خەلق سايلىمى ئۆتكۈزۈلگەنلىكىنى ئىزاھلاپ بېرىدۇ.[24] بۇ مۇستەقىللىق مىساللىرى 20 – ئەسىردىن باشلاپ ئۆز تەقدىرىنى ئۆزى بەلگىلەش ھوقۇقىدىن پايدىلىنىش دەپ تەسۋىرلەنمەكتە. مۇستەملىكە چېگرالىرى ئىچىدە ياۋروپا سىرتىدىكى رايونلاردا ياشايدىغان كىشىلەرنىڭ مۇستەملىكە ھۆكۈمەتلەردىن قۇرتۇلۇشى ئۆز تەقدىرىنى ئۆزى بەلگىلەش ھوقۇقىنىڭ ئىجرا قىلىنىشىدىن باشقا نەرسە ئەمەس. مۇستەملىكە تۈزۈملىرىنىڭ ئاخىرلىشىشى چەكلىك دائىرىدە مۇئەييەن مىقداردا غەلىبىلىك داۋاملاشتى. 1980 – يىللاردا بارلىق مۇھىم مۇستەملىكە زېمىنلىرى مۇستەقىل بولدى. كۆپ خىللىققا ئىگە قۇرۇلمىلار ئۈستىدە ئۆز تەقدىرىنى ئۆزى بەلگىلەش ھوقۇقىنىڭ تۇيۇقسىز پارتلاش تەسىرى پەيدا قىلىشىدىن ئەندىشە قىلغان يېڭى دۆلەتلەرنىڭ كۆپىنچىسى ئەنسىرەپ كېتىپ، ئۆز تەقدىرىنى ئۆزى بەلگىلەش ھوقۇقىنىڭ مۇستەملىكىلەرنىڭ مۇستەقىللىق ئېرىشىشى ئارقىلىق ئەمەلىيلەشكەنلىكىنى قوبۇل قىلدى.
1966 – يىلىدىكى كىشىلىك ھوقۇق ئەھدىنامىسىدا چەكلىمىسىز ئۆز تەقدىرىنى ئۆزى بەلگىلەش ھوقۇقىغا ئورۇن بېرىلگەن بولسىمۇ، جۇمھۇرىيەتلەرنىڭ چېگرالىرىغا ئالاقىدار بىر بەلگىلىمىگە ھېچبىر يەردە ئورۇن ئالمىدى. بۇ دائىرىدە ئىككى تېمىنىڭ پائال ئىكەنلىكى كۆرۈلمەكتە:
‹‹يېڭىسار پىچىقى››ھەققىدە قىسقىچە پاراڭ
‹‹يېڭىسار پىچىقى›› ئۇ بارلىققا كەلگەن جاي يېڭىسار بىلەن ناملانغان. يېڭىسار دىيارىمىزدا قول ھۈنەرۋەنچىلىك كامال تاپقان سەنئەت بۆشۈكلىرىنىڭ بىرى بولۇپ، پىچاقچىلىق بۇ يۇرتتا ئۇزاق تارىخقا ئىگە. ‹‹يېڭىسار پىچىقى›› شەكلىنىڭ كۆركەملىكى، نەپىسلىكى، ئۆتكۈرلۈكى بىلەن داڭلىق بولۇپ، 1987  –  يىلى ساياھەت قول ھۈنەر سەنئەت بۇيۇملىرىنى باھالاشتا مەملىكەت بويىچە بىرىنچىلىككە ئېرىشكەن.
پاراگۋاي
<div style="direction:rtl; font-family: 'UKIJ Tuz Tom', 'Microsoft Uighur', 'uyghur ekran', 'Arial Unicode MS'">
ئۇيغۇر ئېلىپبەسى
ئوخشىمىغان تارىخى دەۋىرلەردە ئوخشىمىغان يېزىقلار ئىشلەتكەن بولۇپ، ئۇلار تۈرك - رۇنىك يېزىقى، قەدىمكى ئۇيغۇر يېزىقى، خاقانىيە ئۇيغۇر يېزىقى، چاغاتاي ئۇيغۇر يېزىقى، ئۇيغۇر كونا يېزىقى ۋە ئۇيغۇر يېڭى يېزىقى، ئۇيغۇر كرىل يېزىقى (قازاقىستان ۋە ئوتتۇرا ئاسىيا) قاتارلىقلار.
بەرباب
جۇۋۇدىي مىلادىنىڭ 577-يىلى چى سۇلالىسىنى مەغلۇپ قىلغاندىن كېيىن ،ﯰنىڭ تۈرك خانىشى مەلىكە ﯪسىنا شىمالىي جۇ ﯮردىسىغا بارغاندا ،ﯲزى بىلەن بىللە كۇچالىق بەرباب ماھىرى ،ناخشىچى،مۇزىكا نەزەرىيىسىچى سۇجۇپ ﯪقارى باشچىلىقىدىكى 300 دىن ﯪرتۇق ﯰيغۇر سەنﯭتچىلىرىنى بىرگە ﯸلىپ بارغان ۋە ﯰ يەردە يېڭىچە بەرباب چېلىش ﯰسۇلىنى تارقاتقان.
بەش تارىلىق بەربابنى بەيجۈيى،يۈەن مىڭ ،جاڭخۇ قاتارلىق قەدىمكى زامان شائىرلىرى كۆپلىگەن شېئىرلار يېزىپ مەدھىيلەشكەن،مەسىلەن:بەيجۈيىنىڭ " بەشتار چېلىش " دېگەن شېئىرىنىڭ ﯪخىرقى مىسرالىرىدا :
دىل ﯸرىپ ﯪققان چېغىدا قارىسام كەيپىم يېنىپ،
جاۋ ﯸلى ﯻسقىرتمىغى سەنﯭت سانالغاندىن بۇيان،
چالسا مىڭلار ﯴن-سادا شۇندا راۋان بوپ ياڭرىغاي.
Kukturk
kukturkdigan bir kuqluk bir emprie bulidu bularning empriesinining qung ligi hazir ki zhongguo heilongjian den hazirki turkyagiqa bar hayran kalar luk yeri u monghullardak putun asia nialaydigan bu empria ning dang link khani bilgi kahan bulur ularningh tarihini hitayqisida kursangla buludu likin bazan yarliriga ixanmang lar yalghan buluximumkin!
ۋالتېر دىسنېي
'كەسپىي سەرگۈزەشتىسى
بۇيەردە كېچىلىرى چاشقاننىڭ كىتىرلىغان ئاۋازى ئاڭلىنىپ تۇراتتى. بىر كۈنى، ھېرىپ –چارچىغان رەسسام بېشىنى كۆتۈرۈپ، غۇۋا چىراق نۇرى ئاستىدا بىر چاشقاننىڭ پارقىراپ تۇرغان كىچىككىنە بىر جۈپ كۆزىنى كۆردى. ئۇنىڭ بۇ چاشقاننى ئۆلتۈرگىسى كەلمىدى. چۈنكى ئازاب –ئوقۇبەت ئۇنىڭدا زاماندىن زارلىنىپ، جان–جانىۋارلارنىڭ غېمىنى يەيدىغان مېھىر-شەپقەت ئويغاتقانىدى. ئۇ چاشقان بىلەن دوست بولۇپ قالدى. ئۇزۇن ئۆتمەي ئۇ كانساستىن ئايرىلىپ ھوللېۋودقا بېرىپ بېرىپ كارتون فىلىم ئىشلەشكە تونۇشتۇرۇلدى. ئەمما يەنە بىر قېتىم مەغلۇپ بولدى، يانچۇقىدا بىرتىيىنمۇ قالمىدى. ئۇ قانچىلىغان كېچىنى خىيال بىلەن ئۇيقۇسىز ئۆتكۈزدى، ئۆززىنىڭ تالانتىدىن گۇمان قىلدى. تۇيۇقسىز، ئۇ ھىلىقى پارقىراپ تۇرغان كىچىك كۆزنى ئېسىگە ئالدى. ئىلھام ئۇچقۇنلىرى كېچىدىكى چاقماق كەبى چاقنىدى... ئۇ چاشقان مىكى ئوبرازىنى سىزدى! پۈتۈن دۇنيادىكى بالىلار ياخشى كۆرىدىغان كارتون ئوبرازى—چاشقان مانا مۇشۇنداق دۇنياغا كەلگەن. بۇ رەسسام ئامىرىكىدىكى ئەڭ داڭلىق شەخىسلەردىن بىرى—مۇشۇ ئەسىردىكى يەنە بىر داڭلىق يەھۇدى، دىسنىي شىركىتىنىڭ قۇرغۇچىسى ۋالتېر دىسنىي ئىدى. پەرۋەردىگارنىڭ ئۇنىڭغا بەرگىنى تولىمۇ ئاز، پەقەتلا بىر چاشقان ئىدى، ئەمما ئۇ ئۇنى «تۇتۇۋالدى». دىسنىيغا نىسبەتەن بۇ چاشقاننىڭ قىممىتى بىباھا.
شان-شەرەپ خاتىرە ئەسەرلىرى
1942-يىلى : ئەڭ ياخشى كىنو فىلىم، كارتون قولى تىرنىقى (1941-يىلى)
1949-يىلى : ئوۋېن. تاربېگ خاتىرە مۇكاپاتىغا ئېرىشكەن ( شەرەپ )
1951 : ئەڭ ياخشى قىسقا، ئىككى توملۇق : قۇندۇز (1950-يىلى)
1955 : ئەڭ ياخشى ھۆججەتلىك مەھسۇلات ئالاھىدىلىكى : يوقالغان يايلىقى (1954-يىلى)
1969 : ئەڭ ياخشى كىنو فىلىم، كارتون فىلىم : كىچىك ئېيىق ۋېينى ۋە بوران چىققان كۈنى
دۇنيادىكى ئەڭ ئېگىز سىيرىلغۇچ
دۇنيادىكى ئەڭ ئىگىز سىيرىلغۇچ ئامېرىكىنىڭ كانزاس شەھىرىدىكى سۇ ئۈستى باغچىسىدا ياسالغان.
خىتاينىڭ شەرقىي تۈركىستاندىكى كەڭ كۆلەملىك نازارەت سستېمىسى قانداق خىزمەت قىلىدۇ؟
دائىرىلەر بۇ يانفون ئەپىنى ياساپ، نۇرغۇن ئادەتتىكى ۋە قانۇنلۇق پائالىيەتلەرنى گۇمانلىق ئىش- ھەرىكەتنىڭ كۆرسەتكۈچىسى قىلغان. مەسىلەن: ماشىنىنىڭ تىزىمغا ئالدۇرغان ئىگىسى بىلەن گاز قاچىلىغىنى بىر ئادەم بولمىسا، سېستىما بۇ ئەھۋالنى ئىنكاس قىلىدۇ. ئاندىن بۇ يانفون ئەپى ئەتراپتىكى ھۆكۈمەت خادىملىرىنى ئاگاھلاندۇرىدۇ. ئۇلار بۇئىشنى تەكشۈرۈپ، سەۋەبىنى يانفون ئەپىدىكى يەنە بىر ئايرىم كۆزنەكتە تىزىملايدۇ ۋە بۇ ئىشنىڭ گۇمانلىق ياكى ئەمەسلىكى، ساقچىلارنىڭ ئىچكىرلەپ تەكشۈرۈشىنىڭ زۆرىيىتى بار ياكى يوقلۇقىنى قارار قىلىدۇ.
نيۇ-يوركتا لۇئىس چاربوننېئاۋ (ئېنگلىزچە، گېرمانچە، چېخچە): +1-212-377-9468؛ +1-646-591-5178(يانفون)؛ charbol@hrw.org. تۋىتتېر: @loucharbon
لوندوندا مېئاناكشى گانگۇلى (ئېنگلىزچە، بېنگالچە، ھىندىچە): +91-9820-036032(يانفون)؛ gangulm@hrw.org. تۋىتتېر: @mg2411
يەكەن ئازنە مەسچىتى
بۇ مەسچىت يەكەن ناھىيسى بازارلىق ھۆكۈمەت چاسا 4 - ئاھاللەر كومىتېتى 8 - مەھەللىسىگە جايلاشقان بولۇپ ، دېڭىز يۈزىدىن ئېگىزلىكى 1231 مېتىر ، كۆلىمى 1420 كۋادىرات مېتىر. شىنجاڭنىڭ يەكەن ناھىيە بازارلىق ھۆكۈمەت تۆمۈر غوجا كۆل ئاھالە كومىتېتى دائىرىسىدە ئازنا مەسچىت دەپ ئاتىلىدىغان ئالاھىدە ئۇسلۇبدىكى بىر مەسچىت بار. مەن بۇ مەسچىتكە ئىككى قېتىم بېرىپ، ئۇنىڭ ئەينى ئەھۋالىنى كۆزەتكەن ۋە مۇناسىۋەتلىك خادىملارنىڭ تونۇشتۇرۇشىنى ئاڭلىغان ئىدىم.
خىتاينىڭ شەرقىي تۈركىستاندىكى كەڭ كۆلەملىك نازارەت سستېمىسى قانداق خىزمەت قىلىدۇ؟
بىر ھۆكۈمەت خادىمى ئاپامغا تېلېفون ئۇرۇپ، ئۇنىڭدىن قولىدىكى يانفون نومۇرىنى قاچاندىن باشلاپ ئىشلىتىۋاتقانلىقىنى سورىدى. ئاپام: «11» دەپ جاۋاب بەردى. ساقچى ئۇنىڭغا :« يالغان سۆزلەۋاتىسەن. 7!» دېدى. ئاپام قورقۇپ كېتىپ، جىددىچىلىكتە تېلېفوننى قويۇۋېتىپ قالدى.
يەكەن ئازنە مەسچىتى
مەزكۇر مەسچىتنىڭ ئۆزگىچىلىككە ئىگە مېمارچىلىق شەكلى مەملىكىتىمىزنىڭ مەسچىت مېمارچىلىقىدە ھەقىقەتەن ئالاھىدە ئورۇن تۇتىدۇ. بۇ مەسچىتنىڭ مەسچىت قۇرۇلۇشىدىكى ئالاھىدىلىكى ۋە دەبدەبىلىكى، شۇنداقلا ئۇنىڭ تارىخىي ئورنى سەۋەبىدىن، يەكەنلىك مۇسۇلمانلار ھازىرغا قەدەر بۇ مەسچىتنى يەنە ”ئۇلۇغ مەسچىت“ دەپمۇ ئاتاپ كەلمەكتە.
مەنبە
شەمشىدىن ھاجى، ئۇيغۇرچە «جۇڭگو مۇسۇلمانلىرى» ژۇرنىلى 2008-يىللىق 4-سانىدىن ئېلىندى.
تۈرك ئۆزىنى باشقىلاردىن قانداق پەرىقلەندۈرىدۇ؟
ئىلاۋە: تاتار دىگەن سۆز «تات ئەرى» دىگەن سۆزدىن قىسقارتىلغان بولسا كىرەك. «دەدە قورقۇت» دىگەن كىتاپتا «تات ئەرى» تەبىرى بار. تۈركلەر تاتار دىگەن سۈپەتنى جاھىل يەنى تۆرەسىز موڭغۇللار بىلەن توڭگۇزلارغا ئىشلىتەتتى. تات بىلەن تاتار ئارىسىدىكى پەرىق، ئەرەپ تىلىدىكى كاپىر بىلەن جاھىل ئارىسىدىكى پەرىقكە ئوخشايدۇ. تاتارلاردا قان داۋاسى، غەزۋە دىگەندەك قەبىلە ئادەتلىرى تىخىچە مەۋجۇت ئىدى. تۈركنىڭ جاھىللىرىغا تاتار دىيىلەمدۇ ياقمۇ بۇنى بىلمەيمەن.
SAMSUNG گورۇھى
شان-شەرەپلىرى
2010-يىلى 10-ئايدا، سامسۇڭ ئېلىكتىرونىنىڭ ئالدىنقى پەسىلدىكى سودىسى %12 ئېشىپ 35 مىليارد 700 مىليون ئامېرىكا دوللىرىغا يېتىپ، باجدىن كېيىنكى ساپ پايدىسى %17 ئېشىپ 39 مىليار 600 مىليون ئامېرىكا دوللىرىغا يەتتى، كەينى-كەينىدىن تارىختىكى ئەڭ يوقىرى رېكورتنى ياراتتى.
شېرىكلەشكەن شىركەتلەر
samsungتوشىبا ساقلىغۇچ پەن-تېخنىكا شىركىتى (Toshiba Samsung Storage Technology Corporation)-ياپونىيە توشىبا ۋە كورىيە سامسۇڭ ئېلىكتىرونى شېرىكلەشكەن سانلىق مەلۇمات ئامبىرى شىركىتى، ئاساسلىقى ئوپتىك دىسكا قوزغاتقۇچ ئىشلەپچىقىرىدۇ.
جۇئەي جۇن
1991-يىلى <كۈلرەڭ بۈرە >مۇزىكا ئەتىرتىنى تەشكىللىگەن.
تەرخەمەك
thumb|تەرخەمەكنىڭ توغرالما يۈزى كۈرۈنۈشى تەرخەمەك كاۋا ئائىلىسىگە تەۋە بىر يىللىق سامان غوللۇق ئۆسۈملۈك بولۇپ، ئاتىلىق ۋە ئانىلىق گۈللىرى بىر تۈپتە ئايرىم ئۆسىدۇ. گۈلى ئوچۇق سېرىق، گۈل تاجىسى قوڭغۇراق شەكىلدە بولۇپ، ئەتىگەندە ئېچىلىپ كەچقۇرۇن يۇمۇلىدۇ ھەمدە پەقەت ئانىلىق گۈلىلا مېۋىلەيدۇ. مېۋىسى تاياقسىمان ياكى يۇمىلاق سىلىندىرسىمان(مېۋىسى يۇمران بولغاچقا ئاسان ئېگىلىپ غەيرىي شەكىللەرگىمۇ كىرىپ قالىدۇ) بولۇپ، سىرتقى يۈزىدە تىكەن تۈكچىلىرى بولىدۇ.
ﺋﻪﺳﻘﻪﺭ ﻣﯘﮬﻪﻣﻤﻪﺕ-ﻛۈﻟﺮﻩﯓ ﺑۆﺭﻩ
ﺋﻪﺳﻘﻪﺭ ﻣﯘﮬﻪﻣﻤﻪﺕ-ﻛۈﻟﺮﻩﯓ ﺑۆﺭﻩ
1989-يىلى <شاد-خورام دۇنيا > فىلىمىدە رول ئالغان ھەم شۇ يىلى <ياۋايى بالا > ناملىق روك مۇزىكا ئەتىرتىنى تەشكىللىگەن. 1990-يىلى <ئەرلەر تانسىخانسىدىكى ئايال چولپان >فىلىمىدە رول ئالغان ..
بەنى نەزىر غازىتى
ئاپتورى: ئەلىخان تۆرە ساغۇنى
ئۇنەيىس ئىبنى قەتادە
ھارىس ئىبنى ئەرفەجە
ھەبباب ئىبنى ئەرت
ھەۋەلىي ئىبنى ھەۋەلىي
زىياد ئىين مىزيان
ساىلم ئىبنى ئۇمەيىر
سۇلايىم ئىبنى ئەمر
تەلھە ئبىن ئۇبەيدۇللا
ئاقىل ئىبنى بۇكەير
ئابدۇللا ئىبنى جەھش
ئابدۇللا ئىبنى ئەرەفەت
ئۇسمان ئىبنى مەوھۇن
ئىسمەت ئبىن ھۇسەين
ئەمر ئىبنى جەمۇھ
ئەمر ئىبنى مەھبەد
ئۇمەير ئىبنى ھارام
فەرۋە ئىبنى ئەمر
قەيس ئىبنى مۇخسىن
كەئب ئىبنى جەمماز
مالىك ئىبنى جەھشەم
مالىك ئىبنى رىفەائە
مۇبەششىر ئىبنى ئابدىل ـ مۇنزىر
مىدلاۈ ئىبنى ئەمر
مەئەن ئىبنى يازىد
نۇھمان ئىبنى مالىك
ئەبۇ ھۇزەيفە ئىبنى ئەتەبە
ئەبۇ ھۇزەيما
مەنبە: ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى
ياسىر قازى بىلەن تونىي بلايېرنىڭ مۇنازىرىسى
مەن ناھايىتى ھۆرمەتلەيدىغان، ۋە ئىنتايىن قايىل بولغان ئىككى مۇسۇلمان زىيالىي بار. ئۇنىڭ بىرى مەھدى ھەسەن (Mehdi Hasan ) [1]. يەنە بىرى ياسىر قازى. تورداشلار ياسىر قازى بىلەن خېلى ياخشى تونۇشۇپ بولدى، دەپ ئويلايمەن [2]. ئەگەر ئۇنى تېخىچە بىلىپ بولالمىغان ئوقۇرمەنلەر بولسا، تۆۋەندىكى 2-نومۇرلۇق مەنبەگە قاراپ باقسا بولىدۇ. مەھدى ھەسەن ئەنگلىيىنىڭ «Huffington Post UK» گېزىتىنىڭ سىياسىي دىرېكتورى، ۋە ئال جازېرا ئىنگلىزچە تېلېۋىزورىنىڭ رىياسەتچىلىك خىزمىتىنى ئىشلەيدۇ. مەن ئۇنى 2013-يىلى ئەنگلىيىدە ئۆتكۈزۈلگەن بىر قېتىملىق «ئىسلام بىر تىچلىقپەرۋەر دىنمۇ-ئەمەسمۇ؟» دېگەن مۇنازىرە ئارقىلىق تونۇغان [3]. بۇ مۇنازىرىنىڭ ئىنگلىز تىلىدىكى سىن ھۆججىتى تۆۋەندىكى 3-نومۇرلۇق ئۇلانمىدا بار. ھازىر ئىنگلىزچىنى ۋە ئىسلام دىنىنى ئۆگىنىۋاتقان، ھەمدە ئىمكانىيىتى بار (بۇ يۇتيۇب ئۇلانمىسى ۋەتەندە ئېچىلماسلىقى مۇمكىن) ئۇكىلار ئۇنى ۋە ئۇنىڭ بىلەن بىللە ئېلىپ بېرىلغان باشقىلارنىڭ مۇنازىرىسىنى بىر قېتىم ئاڭلاپ باقساڭلار، سىلەر ئۈچۈن بىر ياخشى ئۆگىنىش پۇرسىتى بولىدۇ، دەپ ئويلايمەن. 4-نومۇرلۇق مەنبەدىكى رادىئو سۆھبىتى ياسىر قازىنىڭ مۇنازىرىنى قانداق ئېلىپ بارىدىغانلىقىنى بىلىۋېلىشقا خېلى پايدىلىق. قىزىقىدىغان ۋە ئىمكانىيىتى بار قېرىنداشلار ئۇنى ئاڭلاپ باقسا بولىدۇ  [4].
تۆۋەندىكىسى ياسىر قازىنىڭ سۆزلىرى ئەمەس. ئۆزەمنىڭ سۆزلىرى.
Osasko
> right|thumb|250px|Osasko right|thumb|250px Osasko bolsa Braziliye dikibixahar 2007 nopus bar, 64.935 km² dairaiqida nopus jaylaxkan, San Pawloning 718,646 nopusibar, ximalikang lik 23.31°, xariki uzunluk 46°47.
ماۋرىتانىيە
left|thumb|250px|ماۋرىتانىيە left|thumb|دۆلەت بايرىقى
ۋىكىپېدىياغا سۈرەت يوللاش
<div style="direction:rtl; font-family: 'ALKATIP', 'UKIJ Tuz', 'ALKATIP Tor', 'UKIJ Tor', 'UKIJ inchike', 'Alpida_Unicode System', 'UKIJ Tuz Tom', 'Microsoft Uighur', 'uyghur ekran', 'Arial Unicode MS', 'Alpida_Unicode System'; font-size:14px"> ۋىكىپېدىياغا سۈرەت يوللاش
سىناپ بېقىڭ
غ
thumb غ  (/ʁ/)؛ غ ھەرىپى ئۇيغۇر ئېلىپبەسىنىڭ 15. ھەرپى ۋە يىگىرمە تۆرت ئۈزۈك تاۋۇشنىڭ بىرىدۇر.
غۇلجا تۇڭگان مەسچىتى
غۇلجا تۇڭگان مەسچىتى
كۆلەڭگە ئىچىدىكى جەڭ (2021 خىتاي تەشۋىقات فىلىمى)
1-بۆلۈم ئەگرى ھاياتلىق
PART ONE The Networks-第一章 误入歧途的人生
2-بۆلۈم ئىچ دۈشمەنلەر
---
ئابدۇخېلىل مىجىت
2005- يىلى شىنجاڭ مائارىپ ئىنىستىتۇتېنىڭ مۇزىكا كەسپىدە ئىككى يىل ئوقۇپ، ئاغرىق سەۋەبىدىن ئوقۇشتىن چېكىنگەن. قىزىقىشى: مۇزىكا چېلىش، ناخشا ئېيتىش، ھەر خىل تەنھەرىكەت پائالىيەتلىرىگە قاتنىشىش.
ئەكبەر ئسلام
ئەكبەر ئسلام
جاڭگال قانۇنى ھۆكۈم سۈرۈۋاتقان بۇ زاماندا نېمە قىلىشىمىز كېرەك؟
بىز كۈچلۈكلەر ئاجىزلارنى يەپ ياشايدىغان جاڭگال قانۇنى ھۆكۈم سۈرۈۋاتقان بىر زاماندا ياشاۋاتىمىز. دۇنيا يارالغاندىن بېرى بۇ قانۇنىيەت ئۆزگەرمىدى، كۈچلۈكلەر كۈچىنى يوقاتقان مۇددەتكىچە كۈچلۈك تۇرۇۋەردى، ئاجىزلار كۈچلۈك بولۇشقا ئىنتىلمىگەن مۇددەتكىچە ئاجىز قېلىۋەردى ۋە بارا-بارا دۇنيادىن يوقىلىپ تارىخقا ئايلىنىپ قالدى. ئەتراپىمىزدا چوڭ بېلىقلار كىچىك بېلىقلارنى يەپ سەمرىپ ياشاۋاتىدۇ، كىچىك بېلىقلار ئاستا-ئاستا مۇنقەرزلىككە يۈز تۇتۇۋاتىدۇ. چۈنكى ياشاش ئۈچۈن كۈچلۈك بولۇش شەرت.
دېمەك، ھەركىم ئۆزىنى ئۆزى قۇتقۇزۇشى كېرەك. باشقا بىرى ئۇنى قۇتقۇزۇپ قويمايدۇ، ھەتتا ئاللاھ تائالامۇ جىم ياتقان خەلقنى قۇللۇقتىن ھۆرلۈككە ئەچىقىپ قويمايدۇ، ئەگەر شۇ خەلق ئۆزلىكىدىن ھەرىكەتكە كېلىپ، قۇللۇقتىن قۇتۇلۇش يولىنى ئىزدەپ مەيدانغا چۈشسە ۋە يولى ھەق بولۇپ، شەرىئەت ۋە تەبىئەت (يەنى سەۋەب قىلىش ) قانۇنىيەتلىرىگە ئەمەل قىلغان بولسا، ئاللاھ تائالا ئۇلارغا ياردەم قىلىدۇ. بۇ پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام بىلەن ساھابىلەرنىڭ مىسالىغا ئوخشايدۇ. ئەگەر ئۇ خەلقنىڭ يولى ھەق بولسىمۇ، ئۇلار شەرىئەت ۋە تەبىئەت قانۇنىيەتلىرىگە ئەمەل قىلمىغان بولسا، ئاللاھ تائالا ئۇلارغا ياردەم قىلمايدۇ. ئۇلارنى ئۆز ئىقتىدارىغا ۋە كۈچ-قۇۋۋىتىگە تەرك ئېتىدۇ. ئۇلار ئۆز تىرىشچانلىقىغا قاراپ يا غەلىبە قىلىدۇ ياكى يېڭىلىدۇ.
تىن تىننىڭ سەرگۈزەشتىلىرى
تىن تىن بېلگىيىلىك ھەجۋى رەسسام ئەرژې تەرىپىدىن يارىتىلغان كارتون كىتاپلار توپلىمى باش قەھرىمانى. 1929-يىلى، بىريۇسسىلدىكى ئەرژې ئىشلەيدىغان كۈندىلىك گېزىت "كىچىك يىگىرمىنجى" دە ئېلان قىلىنىشقا باشلىغان. تىن تىننىڭ تۇنجى سەرگۈزەشتىسى "تىن تىن سۆۋىت دۆلەتلىرىدە" ئېلان قىلىنغان بولۇپ، جەمئى 24 سەرگۈزەشتە كىتابى بار.
تىن تىن ۋە ئەرژېگە قارشى پىكىرلەر ۋە ئەرزلەر
بەزىلەر تىن تىن سەرگۈزەشتىلىرىنى، بولۇپمۇ ئالدىنقى قىسىملىرىنى ئىنتايىن زوراۋان، ھايۋانلارچە ۋەھشىلىك ياغقان ۋە مۇستەملىكىچى ئىدىيە-باھالار بىلەن تولۇپ كەتكەن دەپ تەنقىد قىلىشىدۇ. بولۇپمۇ ياۋروپالىق ئەمەس كىشىلەرنىڭ تەسۋىرلىرى دائىم سەلبى بېرىلىدۇ. بۇ تەنقىدلەرگە قارشى، ئەرژې فوندى سەۋەپنى ئاپتورنىڭ ئەينى دەۋردىكى ساددىلىقىغا قويۇپ تۇرۇۋالسا، بەزىلەر شۇ چاغدىكى ئەرژې ئىشلەيدىغان كۈندىلىك گېزىتنىڭ باش دېرىكتورىغا دۆڭگەيدۇ.
ئەرژې ۋە تىن تىننى ھەممىدىن بەكرەك قىستاققا ئالغان ئەرز "تىن تىن كوڭگودا" ناملىق ئالبۇمدىن كەلدى. بۇ قىسمىدا، ئاپتور ئافرىقىلىقلارنى گۆدەك ۋە ياۋايى تەسۋىرلەيدۇ. بىر توپ نېگىر بالىلارنى ئولتۇرغۇزىۋېلىپ، تىن تىن قولىدا بىر ئۇزۇن تاياقنى تۇتۇپ: "قەدىرلىك دوستلىرىم، بۈگۈن سىلەرگە قىممەتلىك ۋەتىنىڭلار بولغان بېلگىيە ھەققىدە سۆزلىمەكچىمەن" دېگەن بىر ئابزاسنى كۆرۈۋالالايمىز. ئالبۇمدا ئۆلگەن ئافرىقىلىقلارنىڭ تەسۋىرى ھايۋانلار بىلەن ئوخشاش. پويىزدىن چۈشىۋاتقان كوڭگولۇقلارغا تىن تىن مۇنداق ۋارقىرايدۇ : "ھە، بولىشە، ئئىشنى باشلاش !"، ئۇنىڭغا ئەگىشىپ، ئىتى مىلۇ سۆز قوشىدۇ: "نېمىدىگەن ھورۇن بۇ خەق !". ئەينى دەۋردىكى مۇستەملىكىچىلەرنىڭ ھاكاۋۇرلۇقى ۋە زوراۋانلىقىنى ئىسپاتلىغان بۇ ئالبۇمنى 2007-يىلى، ئەنگىلىيە "ئرق باراۋەرلىكى كومىتىتې" بالىلار كىتاپخانىلىرىدىن چىقىرىپ، چوڭلار كىتاپلىرى ئارىسىغا قويۇشنى بۇيرۇيدۇ. ئوخشاش شەكىلدە، ئامرىكىدىمۇ، بۇ ئالبۇمنىڭ سېتىلىشىنى ئازايتىدۇ. 2007-يىلى، بىريۇسسىلدا سىياسەت ئىلمىدا ئوقۇۋاتقان كوڭگولۇق بىر ئوقۇغۇچى بېلگىيەنىڭ بۇ ئالبۇمنىڭ سېتىلىشىنى چەكلىشىنى تەلەپ قىلىپ، ئەرزنامە سۇنىدۇ. ئۆز دۆلىتىگە بولغان ھاقارەت دەپ ئەرز سۇنغان بۇ كوڭگولۇق ئوقۇغۇچى، بۈگۈنكى كۈندىمۇ مۇشۇنداق ئرقۋاز بىر كىتاپنىڭ كىتاپخانىلاردا سېتىلىشى ۋە كۈتۈپخانىلەردە قويۇلۇشىنىڭ ئىنسانىيەت ئۈچۈن ھاقارەت ئىكەنلىكىنى تەكىتلەيدۇ.
جوس ئېچاگاراي
1904- يىل جوس ئېچاگاراي (1832- 1916)، درامماتورگ، شائىر ئىسپانىيە «ئەخمەقمۇ ئەۋلىيامۇ»
خاتىمە ئابلىمىت
1984-يىلى قارامايدا تۇغۇلغان. باشلانغۇچ ۋە ئوتتۇرا مەكتەپلەرنى قارامايدا تاماملىغان. 2002 ـ يىلى شىنجاڭ پىداگوگىكا ئۇنۋېرستېتى مۇزىكا فاكۇلتېتى تولۇق كۇرس بىلەن 2007- يىلى تاماملىغان.ناخشا ـ مۇزىكا ئورۇنداشتىن سىرت ھەر قايسى چوڭ تىپتىكى سەنئەت كېچىلىكىگە رىياسەتچىلىك قىلغان. ھازىرمۇ سەنئەتنى داۋاملاشتۇرماقتا.
رۇمەيسە بىنت مىلھان
رۇمەيسە بىنت مىلھان
— توغرا، — دېدى ئەبۇ تەلھە.
— قانداق؟
ئەبۇ تەلھە پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا ئاجايىپ ئىخلاس قىلدى. ھەتتا پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام ئۇنىڭغا ئادەتتىكىچە قاراپ قويسا، پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ شېرىن نۇتۇقلىرىنى ئاڭلىسا تولىمۇ خۇشال بولۇپ كېتەتتى. ئۇ بارلىق چوڭ غازاتلاردىن قېلىپ قالمىغان ئىدى. مال ـ دۇنياغا ئۆزىنى ئۇرمىغان، دۇنيا شەھۋەتلىرىگە ۋە راھەت ـ پاراغەتكە بېرىلمىگەن ھالەتتە، ئاددىي تۇرمۇش كەچۈردى. ئۇ كۆپ روزا تۇتاتتى. ئېيتىلىشىچە، ئۇنىڭ مەدىنىدە خورما ۋە ئۈزۈملەر بار، ئوتتۇرىسىدا سۇ ئېقىپ تۇرىدىغان كاتتا بىر مېۋىلىك بېغى بار ئىدى. بىر كۈنى ئۇ بېغىدىكى دەرەخلەرنىڭ سايىسىدا ناماز ئوقۇۋاتقان چاغدا، رەڭدار پەيلىك بىر قۇش ئۇنىڭ ئالدىدىن ئۇچۇپ كەتتى، ئۇنىڭ دىققىتى بۆلۈنۈپ كېتىپ، قانچە رەكئەت ناماز ئوقۇغانلىقىنى ئەسلىيەلمەي قالدى، ئىككى؟ ئۈچ؟...، ئۇ نامازنى ئاياغلاشتۇرۇپ، پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ قېشىغا كېلىپ ئەھۋالنى بايان قىلدى. ئاخىرىدا ئۇ مۇنداق دېدى:
— بۇنى غازاتتىن قاچقانلارغا قارشى تەييارلاپ قويدۇم، — دېدى.
چېڭلۇڭ
1995《红番区》《霹雳火》
1996《警察故事之简单任务》
بالىلىق ۋاقىتلىرىدا ئىشلىگەن فىلىملىرى
精武门（1971）
جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتى ئىستېمالچىلارنىڭ ھوقۇق - مەنپەئىتىنى قوغداش قانۇنى
20 - ماددا تىجارەتچىلەر ئۆزىنىڭ ھەقىقىي نامى ۋە بەلگىسىنى ئېنىق ئىپادىلىشى كېرەك.
27- ماددا ھەر دەرىجىلىك خەلق ھۆكۈمەتلىرى مۇناسىۋەتلىك مەمۇرىي تارماقلارنىڭ ئىستېمالچىلارنىڭ قانۇنىي ھوقۇق - مەنپەئىتىنى قوغداش خىزمىتىنى ياخشى ئىشلەشكە بولغان رەھبەرلىك، تەشكىللەش، ماسلاشتۇرۇش، ھەيدەكچىلىك قىلىشنى كۈچەيتىشى كېرەك.
30- ماددا خەلق سوت مەھكىمىلىرى تەدبىر قوللىنىپ، ئىستېمالچىلارنىڭ ئەرز قىلىشىغا قۇلايلىق يارىتىپ بېرىشى لازىم. «جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتىنىڭ ھەق تەلەپ دەۋا قانۇنى» دىكى ئەرز قىلىش شەرتىگە ئۇيغۇن بولغان ئىستېمالچىلارنىڭ ھوقۇق - مەنپەئىتىگە دائىر ماجىرالارنى قوبۇل قىلىپ، ۋاقتىدا قاراپ چىقىشى لازىم.
ھەر دەرىجىلىك خەلق ھۆكۈمەتلىرى ئىستېمالچىلار جەمئىيەتلىرىنىڭ ئۆز فۇنكسىيىسىنى يۈرگۈزۈشىنى قوللىشى لازىم.
زىيانغا ئۇچرىغان ئىستېمالچىلار ياكى باشقا كىشىلەر تاۋاردا نۇقسان بولغانلىقتىن جىسمانىي، مال - مۈلكى زىيانغا ئۇچرىسا، ساتقۇچىلاردىن تۆلەپ بېرىشنى تەلەپ قىلسا بولىدۇ، ئىشلەپ چىقارغۇچىلاردىن تۆلەپ بېرىشنى تەلەپ قىلسىمۇ بولىدۇ. مەسئۇلىيەت ئىشلەپ چىقارغۇچىلاردا بولسا، ساتقۇچىلار تۆلەپ بەرگەندىن كېيىن، ئىشلەپ چىقارغۇچىلاردىن تۆلىتىۋېلىشقا ھوقۇقلۇق. مەسئۇلىيەت ساتقۇچىلاردا بولسا، ئىشلەپ چىقارغۇچىلار تۆلەپ بەرگەندىن كېيىن ساتقۇچىلاردىن تۆلىتىۋېلىشقا ھوقۇقلۇق.
ئىستېمالچىلار مۇلازىمەتنى قوبۇل قىلغاندا، ئۆزىنىڭ قانۇنىي ھوقۇق - مەنپەئىتى زىيانغا ئۇچرىغان بولسا، مۇلازىمەت قىلغۇچىدىن تۆلەپ بېرىشنى تەلەپ قىلسا بولىدۇ.
(1) تاۋاردا نۇقسان بولسا؛
(3) تاۋار ياكى تاۋار قېپىدىكى ئىزاھلار تاۋار ئۆلچىمىگە مۇۋاپىق بولمىسا؛
42 - ماددا تىجارەتچىلەر تەمىنلىگەن تاۋار ياكى مۇلازىمەت ئىستېمالچىلار ياكى باشقا زىيانكەشلىككە ئۇچرىغۇچىلارنىڭ ئۆلۈپ كېتىشىنى كەلتۈرۈپ چىقارسا، دەپنە پۇلى، ئۆلۈم تۆلەم پۇلى ۋە ئۆلگۈچى ھايات ۋاقتىدا باققان كىشىلەرگە كېرەكلىك تۇرمۇش پۇلى قاتارلىقلارنى بېرىشى كېرەك؛ جىنايەت شەكىللەندۈرگەنلەر قانۇن بويىچە جىنايى ئىشلار جاۋابكارلىقىغا تارتىلىدۇ.
49 - ماددا تىجارەتچىلەرنىڭ تاۋار ياكى مۇلازىمەت بىلەن تەمىنلەشكە ئالدامچىلىق قىلمىشى بولسا، ئىستېمالچىلارنىڭ تەلىپى بويىچە ئۇچرىغان زىياننى كۆپەيتىپ تۆلەپ بېرىشى كېرەك. كۆپەيتىپ تۆلەپ بېرىلگەن سومما ئىستېمالچىلار سېتىۋالغان تاۋارنىڭ باھاسى ياكى قوبۇل قىلغان مۇلازىمەت پۇلىنىڭ بىر ھەسسىسىگە باراۋەر بولىدۇ.
50 - ماددا تىجارەتچىلەردە تۆۋەندىكى ئەھۋاللارنىڭ بىرى كۆرۈلسە، «جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتىنىڭ مەھسۇلات سۈپىتى قانۇنى» ۋە مۇناسىۋەتلىك قانۇن، نىزاملاردا جازالاش ئورگىنى ۋە جازالاش ئۇسۇلى توغرىسىدا بەلگىلىمە بارلىرى قانۇن، نىزاملاردىكى بەلگىلىمىلەر بويىچە ئىجرا قىلىنىدۇ. قانۇن، نىزاملاردا بەلگىلىمە بولمىغانلىرىنى سودا - سانائەت مەمۇرىي باشقۇرۇش تارماقلىرى تۈزىتىشكە بۇيرۇيدۇ، ئەھۋالغا قاراپ جازا بەرسە ياكى شۇنىڭغا قوشۇپ ئاگاھلاندۇرۇش بەرسە، قانۇنغا خىلاپ تاپاۋىتىنى مۇسادىرە قىلسا، قانۇنغا خىلاپ تاپاۋىتىنىڭ بىر ھەسسىسىدىن يۇقىرى، بەش ھەسسىسىدىن تۆۋەن جەرىمانە قويسا، قانۇنغا خىلاپ تاپاۋىتى بولمىغانلارغا ئون مىڭ يۈەندىن تۆۋەن جەرىمانە قويسا بولىدۇ؛ قىلمىشى ئېغىر بولسا، تىجارەتنى توختىتىپ تەرتىپكە سېلىشقا بۇيرۇسا، تىجارەت كىنىشكىسىنى بىكار قىلسا بولىدۇ:
(2) تاۋارغا باشقا ناچار، ساختا نەرسىلەرنى ئارىلاشتۇرۇپ، يالغان تاۋارنى راست قىلىپ، ناچار تاۋارنى ياخشى تاۋار ياكى لاياقەتسىز تاۋارنى لاياقەتلىك تاۋار قىلىپ كۆرسەتسە؛