cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
مەتتۇرسۇن بەيدۇللاھ
مەتتۇرسۇن بەيدۇللاھ تىل تەييارلىقى، ماگىستىر ئاسپىرانتلىق، دوكتور ئاسپىرانتلىق ئوقۇشلىرىنى بەش يىلدا تۈگەتكەن بولۇپ، قىسقا ۋاقىتتا بۇ نەتىجىلەرگە ئېرىشىش غايەت زور تىرىشچانلىق تەلەپ قىلىدىغان بىر ئىش. بىز ئۇنىڭدىن قانداق قىلىپ بۇنچىلىك قىسقا ۋاقىتتا شۇنچىلىك زور نەتىجىلەرگە ئېرىشكەنلىكىنى سورىغىنىمىزدا، ئۇ مۇنداق دەپ جاۋاب بەردى: «مەن كەسپىمنى بەك ياخشى كۆرەتتىم. كەسىپكە بولغان ئىشتىياق، شۇنداقلا باش چۆكۈرۈپ ئۆگىنىش نەتىجە قازىنىشىمنىڭ مۇھىم سەۋەبلىرىدىن بىرى بولسا كېرەك. بىر قىسىم ياشلار ئالىي مەكتەپكە كىرىشتە مەكتەپ تاللايدۇ. مەن ئالىي مەكتەپكە ئىمتىھان بەرگەن ۋاقتىمدا ياخشى مەكتەپكە ئۆتەلەيتتىم. ئەمما ئۆزۈمنىڭ قىزىقىشى بويىچە كەسىپ تاللىدىم. يەنە بىرى مەن ماگىستىرلىق ۋە دوكتورلۇق ئوقۇشى جەريانىدا پۈتۈن زېھنىمنى ئوقۇشقا قاراتتىم. ئىشلەپ پۇل تاپىمەن، دەپ يۈرمىدىم. چۈنكى ھەر كۈنى ئىشلىسىمۇ جىق پۇل تاپقىلىمۇ بولمايتتى. ساقالغا ياماشقان چۆپكە قورساق تويمايدۇ. شۇڭا باش چۆكۈرۈپ ئوقۇشۇمنى ئوقۇدۇم. ھەمدە بۇرۇن ئوقۇش پۈتتۈرگەنلەرنىڭ تەجرىبىسىدىنمۇ پايدىلاندىم. بىرىنچى مەۋسۇمدا ئوقۇۋاتقان بولسام، بوش ۋاقىتلىرىمدا ئىككىنچى مەۋسۇمنىڭ تەييارلىقىنى قولۇمدىن كەلگۈچە قىلىپ تۇردۇم. شۇنداق قىلىش ئارقىلىق ئوقۇشنى تېزرەك پۈتتۈرەلىدىم، دەپ ئويلايمەن».
مەركىزىي مىللەتلەر ئۇنىۋېرسىتېتى
تەنتەربىيە تۈرى:تەنتەربىيە مائارىپى.
تارىخ تىپىدىكىلەر:مىللەت نەزەرىيىسى ۋە مىللىي سىياسەت،مۇزىي ئىلمى،مىللەتشۇناسلىق،تارىخ كەسپى بازا سىنىپى، تەبىئىي پەن تىپىدىكىلەر: تىپىدىكىلەر:ئۇچۇر ۋە كومپيۇتىر كەسپى،كومپيۇتېر ئىلمى ۋە تېخنىلوگىيىسى،ئۇچۇر-ئالاقە قۇرۇلۇشى،ئېلىكترۇن ئۇچۇر قۇرۇلۇشى،قوللىنىشچان فىزىكا ئىلمى.خېمىيە كەسپى،بېئولوگىيە ئىلمى،بېئولوگىيە تېخنىلوگىيىسى،نۇر ئۇچۇرئىلمى ۋە تېخنىلوگىيىسى ،سىتاتسىتىكا ئىلمى.
مىللەتلەر ئۇنۋېرسىتىتىدا تۇرغان بىر يىلدا قوش ئۇنۋان سىنىپلىرى ئۇنۋېرسىتىتنىڭ ئەڭ ئالاھىدە كەسىپلىرىدەك تۇيۇلغان ئىدى.
تەرتۇس
تەرتۇس بىر شەھەردۇر.
ياۋا كەشمىر
تەبىئىتى
ھۆل سوغۇق.
ئىشلىتىش مىقدارى
ئەھۋالغا قاراپ 8 ~ 16 گرام ئەتراپىدا ئىشلىتىلىدۇ.
ئەل چاپپو ئىككىنچى بۈلۈم
thumb|ئەل چاپپو گۇزماننىڭ ئامىرىكىغا ئۈتكۈزۈپ بېىرىلگەن ۋاقتى ئەل چاپپو ئۈچىنچى بۈلۈم بولسا شۇ ئەل چاپپو تور تىياتىرىنىڭ ئۇچىنچى بۈلۈمى.بۇ بۈلۈمىىمۇ ئوخشاشلا مېكسىكىلىق سېسىق نامى دۇنياغا پۇركەتكەت ئاتاقلىق زەھەر ئەتكەسچىلەر گرۇھىنىڭ كاتتىۋېشى ئال چاپپو گۇزمان ( ئەل چاپپو بولسا ئىسپان تىلىدا پاكىنەك دىگەن مەندىدە ) تۇرمىغا كىرىپ يەنە قېچىش، ئەڭ ئاخىردا ئامىرىكىغا ياللاپ ئۆتكۈزپ بېىرلىشى بايان قىلندۇ. بۇ تور تېلۋىزىيە تىياتىرى 2018-يىلى 7-ئاينىڭ 9-كۈنى نەتفلىكىس سۇپىسىدا قۇيۇلغان. .
ۋۇسۇ شەھىرى
شىخۇ شەھىرى شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى دائىرىسى ئىچىدىكى بىر ناھىيە بۇلۇپ مەمۇرى جەھەتتىن تارباغاتاي ۋىلايىتىتىگە قارايدۇ. شىخۇنىڭ يەر مايدانى 14،392 كۇۋادىرات كىلومەتەر بولۇپ 1999-يىلدىكى سىتاتىسكىگا ئاساسلاڭاندا، ئۇنىڭ نۇپۇسى 203،300. پوقتامۇرى 833300 رايونمۇرى 0992.
ناركوز مېكسىكا
ھەققىدە
يان بايان: سىكوت مىكنەرىي
نۇسەيبىن
نۇسەيبىن بىر شەھەردۇر.
مەھمەت شىمشەك
تۈركچە:Mehmet Şimşek
بارى مەمەتئېلى (پۇتپولچى)
1. پۇتپول كۇلۇپ ھاياتى باشلىنشى
2009-يىلى 11-ئاينىڭ 23-كۈنى ياش بارى ئۈرۈمچىدىن خاڭجۇغا كەلدى، يېنىغا پەقەت 100 يۈەنلا ئېلىۋالغانىدى. تۇنجى قېتىم شىنجاڭدىن ئىچكىرىگە كىرگەن بارى ئۆزىنى «نامرات» دەپ سۈپەتلىدى.
بارىنىڭ لۈچېڭغا كېلىشى خاڭجۇ سەنچاۋنىڭ ترېنېرى شېن كۇي بىلەن زىچ مۇناسىۋەتلىك. سەنچاۋ ئەينى چاغدا ب دەرىجىلىك بىرلەشمىدە بولۇپ، شېن كۇي ۋۇ جىنگۈينى ئىزدەپ بېرىپ، ئۇنىڭغا بارىنى تەۋسىيە قىلدى، «شىنجاڭ تەرەپتە بىر بالا ناھايىتى ياخشى توپ تېپىدىكەن، كۆرۈپ باقامسىز؟» بارىمۇ خېلى غەيرەت قىلدى، سىناق تەرىقىسىدە مەشىق قىلغان بىر ئاي ئىچىدە، جېجياڭ لۈچېڭ بىلەن كورېيە دۆلەت ياشلىرى كوماندىسى بىر مەيدان مۇسابىقە ئوينىدى، بارى مۇسابىقىدە ئىككى توپ كىرگۈزۈپ، ئۈچ قېتىم ياردەمچى پاس چىقاردى.
«بارىنىڭ دۇنياۋى توپى باتىستۇتانىڭكىگە ئوخشايدۇ»، مەركىزىي تېلېۋىزىيە ئىستانسىسىنىڭ چۈشەندۈرگۈچىسى سېخىيلىق بىلەن ماختىدى، نېمىلا دېگەن بىلەن بارى مۇسابىقىدە بىر ياردەمچى پاس چىقاردى، بىر دۇنياۋى توپنى كىرگۈزۈش ئارقىلىق لۈچېڭنىڭ غەلىبە قىلىشىغا ياردەم بەردى، شۈياڭ مۇسابىقىنىڭ غەلىبىسىنى جۇڭگو توپ مەستانىلىرى كۈنى دېيىشكە بولىدۇ، دېدى.
بارى: «ئۇ چاغدا پۈتۈن ۋۇجۇدۇمدا پۇتبول، باشقا نەرسە يوق، شۇ چاغلار بەك ياخشى ئىدى، شۇ ھېسسىيات ئىنتايىن قالتىس»
4. «مىرەخمەتجان نېمە ئۈچۈن قىلالايدۇ؟»
بارى تۇرۇشلۇق چىڭداۋ خۇاڭخەي بىلەن مىرەخمەتجان تۇرۇشلۇق شاڭخەي شاڭگاڭ بىۋاستە ئۇچراشتى.
نەۋقىران يۈسۈپ
تەرجىمالى
مىللىتى : ئۇيغۇر
رىگا
left|thumb|250px|رىگا left|thumb|450px رىگا بولسا لاتۋىيە دىكىبىخاھار 2008 نوپۇس بار، رىگانىڭ 717،371 نوپۇسىبار، 303 كۇۋادىرات كىلومەتىر دائىرائىقىدا نوپۇس جايلاخكان، خىمالىكاڭ لىك 56.58°، خارىكى ئۇزۇنلۇك 24°8.
نەۋقىران يۈسۈپ
تەرجىمالى
ناخشا تىپى: مودا ناخشا، رەپ
ئۈستىقۇددۇس
تەبىئىتى
ئىككىنچى دەرىجىدە قۇرۇق ئىسسىق.
ئۆسۈش ئورنى
شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى نىڭ ھەرقايسى جايلىرىدا ئۆسىدۇ.
Choyla top
مەيدان
ئىككى كىشلىك
تەنھەركەتچىلەر كۆرشىۋاتىدۇ
يۇلتۇزباغ بازىرى
يۇلتۇزباغ بازىرى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Yultuzbagh Baziri)ئاقسۇ ۋىلايىتى نىڭ توقسۇ ناھىيىسى گە جايلاشقان. يۇلتۇزباغ بازىرى توقسۇ ناھىيە بازىرىنىڭ غەربىي جەنۇبىغا جايلاشقان، ناھىيە بازىرى بىلەن بولغان تۈز سىزىقلىق ئارىلىقى 17 كىلومېتىر، شەرق تەرىپى توقسۇ ناھىيەسى ئۆگەن يېزىسى بىلەن قوشنا، جەنۇبتا ئۈچقات يېزىسى بىلەن چېگرالىنىدۇ، غەربى ئونسۇ ناھىيەسى بىلەن، شىمال تەرىپى چۆلتاغ تېغى ۋە باي ناھىيەسى بىلەن چېگرىلىنىدۇ. پۈتۈن بازارنىڭ ئوتتۇرىچە دېڭىز يۈزىدىن ئېگىزلىكى 1009 مېتىر، ئەڭ ئېگىز نۇقتىسى 2212 مېتىر ئەڭ تۆۋەن نۇقتىسى 1980 مېتىر، بازار شەرقتىن غەربكە ئۇزۇنلۇقى 90 نەچچە كىلومېتىر. جەنۇبتىن شىمالغىچە بولغان كەڭلىكى 30 كىلومېتىر كېلىدۇ .ئومۇمىي كۆلىمى 866.67 كۋادرات كىلومېتىر كېلىدۇ.
نىغمەت راخمان
تەرجىمھالى
ئەكىلەتمە نامى: 小尼 شىياۋنى
كەسپى: دىكتور، رىياسەتچى
ئىززەت ئىلياس
ئۆزىنىڭ جۇشقۇن، يارقىن ۋە لىرىك ناخشىلىرى بىلەن كەڭ جامائەتچىلىكنىڭ ئىززىتىگە مۇيەسسەر بولغان ئىززەت ئىلياس 1967- يىلى ئۈرۈمچىدە بىر زىيالى ئائىلىسىدە دۇنياغا كەلدى. ئۆسمۈرلۈك چاغلىرىدىلا سەنئەتكە ئىشتىياق باغلىغان ئىززەت ئىلياس 1982- يىلى مەركىزى تىياتىر ئىنىستىتوتىنىڭ ئاكتىيورلۇق كەسپىگە قوبۇل قىلىندى. ئۇ بۇ قىممەتلىك پۇرسەتنى قەدىرلەپ ئۆگەنگەچكە تېز يۈكسەلدى. نەتىجىدە 1985- يىلى ياپونىيەسانتىيەن شىركىتىنىڭ تەكلىپىگە بىنائەن جوڭگو ياشلار تىياتىر دوستلۇق ۋەكىللەر ئۆمىگى تەركىۋىدە ياپونىيەدە زىيارەتتە بولدى. ئىززەت ئوقۇش پۈتتۈرۈپ ئاپتونۇم رايۇنلۇق ئوپىرا ئۆمىكىگە تەقسىم قىلىنغاندىن كېيىن 1989- يىلى گۇاڭجۇدا ئۆتكۈزۈلگەن «مەملىكەتلىك ئاممىباب ناخشا چولپانلىرىنى تاللاش مۇسابىقىسى» غا قاتنىشىپ ئاپتونۇم رايۇنىمىزغا شان-شەرەپ كەلتۈرگەن ناخشا چولپىنىغا ئايلاندى. شۇ قېتىمقى مۇسابىقىدىن كېيىن گۇاڭجۇدا چىقىدىغان «ياڭچىڭ كەچلىك گېزىتى» ئىززەتنىڭ شەرىپىگە «تەڭرىتاغدىن ئۇچۇپ كەلگەن بۇلبۇل» سەرلەۋھىلىك ماقالە ئېلان قىلدى. ئىززەت 1989- يىلى سىنتەبىردە شىنجاڭ سەنئەت دوستلۇق ئۆمىكىنىڭ تەركىۋىدە سابىق سوۋىت ئىتتىپاقىدا زىيارەتتە بولۇپ «ئالتۇن ئالما » ۋە «ياۋروپا ئاۋازى» غا قاتنىشىپ سوۋىت ئىتتىپاقى تاماشىبىنلىرىنىڭمۇ ئالاھىدە ئالقىشىغا ئېرىشكەن.
17 - نويابر
ياكى 17 - ئوغلاق، مىلادى تەقۋىم بويىچە يىلنىڭ 321 - (كەبىسە يىلى 322 -) كۈندۇر. يىل ئاخىرىغىچە قالغان كۈن 44 كۈندۇر.
تەيۋەننىڭ مۇستەقىللىق يولى خەلقئارا كېلىشىملەردىكى يوچۇق ۋە ئۇپۇقلار
– كورىيە پادىشاھلىقى (朝鮮国) مۇستەقىل ۋە ئىگىلىك ھوقۇقلۇق دۆلەت دەپ ئېتىراپ قىلىنىپ، چىڭ ھۆكۈمىتىگە تاپشۇرىدىغان ئۇلپان، سوۋغا-سالام ۋە رەسمىيەتلىرى مەڭگۈلۈك بىكار قىلىندى.
– ياپونىيە فورموزا (تەيۋەن) ئارىلى ۋە پېسكادورېس (پىڭخۇ) تاقىم ئاراللىرىغا بولغان بارلىق ھوقۇق، ئىمتىياز ۋە تەلەپلىرىدىن ۋاز كېچىدۇ.
تەيۋەن خەلقئارالىق سىياسىي كۈچلەر ئارىسىدىكى مۇناسىۋەتنىڭ مەلۇم يوچۇقلىرىدىن ئۆزلىرىنىڭ سىياسىي ئارزۇ ۋە مىللىي غايىلىرىنى ئىپادىلەيدىغان بوشلۇق تاپقان بولسا، دېموكراتىك شەرت-شارائىت ئۆز زىمىنىدا پىشىپ يېتىلگەن چاغدا بۇ ئارزۇ ۋە غايىلەرنى ئەمەلىي ھەرىكەتلەر ئارقىلىق قەدەممۇ قەدەم مۇسبەت نەتىجىلەرگە ئايلاندۇرۇشقا تىرىشتى. شۇنداقلا خەلقئارا دۇنياغا ئۆز مۇستەقىللىقىنىڭ خەلقئارا قانۇنلار بويىچە قانۇنلۇق دەۋا، دېموكراتىك پىرىنسىپلار بويىچە بىر مىللىي ئىرادە ئىكەنلىكىنى ئىسپاتلاپ كەلمەكتە. بۇ نۇقتىلار مۇستەقىللىق يولىدا ئىزدىنىۋاتقان خەلقىمىز ئۈچۈن ئۈلگە ئېلىشقا ئەرزىيدۇ، ئەلۋەتتە.
يالپۇز
ئىشلىتىش ئۇسۇلى
5. يەتتە گرام يالپۇز يوپۇرمىقىنىڭ سۈيىنى ئەرىقى گۇلاب بىلەن قوشۇپ ئىچسە يەلتاشمىغا پايدا قىلىدۇ ياكى قاينىتىپ سۈيىنى ئىچسە ، نەپەس قىيىنلىشىش ، غەيرىي تەبىئي بەلغەم ۋە سەۋدا خىلىتىدىن بولغان قىزىتمىلارغا پايدا قىلىدۇ.
10. يالپۇزنى ئېزىپ خېمىر قىلىپ زەھەرلىك ھاشارات چاققان يەرگە چاپسا ، زەھەرنى تارتىپ ئالىدۇ.
كېسەللىك مىسالى
ئاشقازان ئاجىزلىقى ، ئىشتىھاسىزلىق ، قۇسۇش ، كۆڭۈل ئېلىشىش ، يۇقۇملۇق ئىچى سۈرۈش ، ئىسھال قاتارلىقلارغا ئىشلىتىلىشتىن باشقا ، يەنە يۈزدىكى سەپكۈنلەرنى يوقىتىش ، مۈشۈك ، چايان قاتارلىق ھاشاراتلار چاققان يەرلەرنىڭ ئاغرىقىنى توختىتىش ئۈچۈنمۇ ئىشلىتىلىدۇ. ئۇندىن باشقا يەلتاشما ، بۇرۇن ، قۇلاق ۋە باشقا ئەزالاردا پەيدا بولغان قۇرتنى ئۆلتۈرۈش ئۈچۈنمۇ ئىشلىتىلىدۇ.
باشقىلار
زەنجىۋىل
جۇڭگو خەلق بانكىسى
تارىخى
thumb|1951 يىلى جوڭگو خەلق بانكىسى تارقاتقان خەلق پۇلى جۇڭگو خەلق بانكىسى 1948-يىلى 12-ئاينىڭ 1-كۈنى قۇرۇلغان. ئەينى چاغدا باش ئورگىنى خېبېي ئۆلكىسىنىڭ شجياجۇاڭ شەھىرىدە تەسىس قىلىنغان بولۇپ، جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتى قۇرۇلغاندىن كېيىن، بېيجىڭغا كۆچۈرۈپ كېلىنگەن. جۇڭگو خەلق بانكىسى پۈتۈن مەملىكەتكە بىرلىككە كەلگەن پۇل تارقىتىدۇ، كۈندىلىك تۇرمۇشىمىزدا ئىشلىتىلىۋاتقان پۇلنى جۇڭگو خەلق بانكىسى تارقاتقان بولۇپ، باشقا بانكىلار پۇل تارقىتالمايدۇ. جۇڭگو خەلق بانكىسى ھەم پۇل مۇئامىلىنى باشقۇرىدىغان دۆلەت ئورگىنى، ھەم پۇل مۇئامىلە پائالىيىتى ئېلىپ بارىدىغان ئىقتىسادىي تەشكىلات. 1979-يىلىدىن كېيىن، ئىلگىرى-كېيىن بولۇپ تۈرلۈك كەسپىي بانكىلار ئەسلىگە كەلتۈرۈلدى، جۇڭگو خەلق بانكىسى بۇلارنىڭ ئىچىدىكى مەخسۇس مەركىزىي بانكىلىق فۇنكسىيە يۈرگۈزىدىغان بانكىدۇر.
كرېدىت مۇلازىمىتى
كرېدىت سىياسىتى ماكرو ئىگىلىك سىياسىتىنىڭ مۇھىم تەركىبى قىسمى، خەلق بانكىسى دۆلەتنىڭ ماكرولۇق تەڭشەش ۋە كەسپ سىياسىتىدىكى تەلىپى بويىچە، پۇل مۇئامىلە ئاپپاراتلىرىنىڭ كرېدىت ئومۇمىي مىقدارى ۋە يۆنىلىشىنى توغرا يولغا يېتەكلەپ، تەڭشەش - تىزگىنلەش ۋە نازارەت قىلىش، ئىلگىرى چىقىرىشى ئۈزلۈكسىز ياخشىلاپ، كرېدىت مەبلىغىنى ياخشى ئورۇنلاشتۇرۇش ئەمەلگە ئاشۇرۇش  ئىقتىسادىي قۇرۇلمىنى تەڭشەشنى ئىلگىرى سۈرۈش مۇھىم ۋاسىتىسى. تۈزەش ۋە يولغا قويۇش، كىرېدىت سىياسىتى جۇڭگو خەلق بانكىسىنىڭ مۇھىم بۇرچى.
بازار مەشغۇلاتى
ئاشكارا بازار مەشغۇلاتىنى تېخى بىر خىل ئۈنۈملۈك ۋاسىتىلەر ئارقىلىق مەركىزىي بانكىنىڭ پۇل سىياسىتىنى يولغا قويۇش، لېكىن، جۇڭگونىڭ پۇل مۇئامىلە بازىرى تېز سۈرئەتتە تەرەققىي قىلىشى، جۇڭگو خەلق بانكىسى ھازىر ئاشكارا بازار مەشغۇلاتى ئارقىلىق ئۇنىڭ پۇل سىياسىتىنى يولغا قويۇش.
گراز
250 مىڭدەك نوپۇسى بار گراز ئاۋسترىيە نىڭ 2-چوڭ شەھىرى ھەم يەنە تارىخ-مەدەنىيەت داڭلىق شەھىرى.
تەيبېي 101
left|thumb|350px|تەيبېي 101 تەيبېي 101 - ئېگىزلىگى 509 مېتىر. بۇ قۇرۇلۇش 1999-يىل باشلانغان، 2004-يىل پۈتەرمىش.
جۇڭگو گومىنداڭ پارتىيىسى
thumb|239x239px گومىنداڭ، ياكى جۇڭگو گومىنداڭ (خەنچە: 中国国民党 ، ئىنگ: Kuomintang of China، قىسقارتما: KMT) تۈز تەرجىمىسى خىتاي مىللەتچى پارتىسى (“Chinese Nationalist Party”) دېگەنلىكتۇر. گومىنداڭ پارتىيىسى سۇن جوڭشەن تەرىپىدىن قۇرۇلغان جۇڭگونىڭ بىر سىياسىي پارتىيىسى. جۇڭگو گومىنداڭ پارتىيىسى جۇڭگو تارىخىدىكى تۇنجى بۇرژۇئازىيەلىك سىياسىي پارتىيىدۇر، شۇنداقلا جۇڭخۇا مىنگو ۋە ئاسىيا قىتئەسىدە ئەڭ پېشقەدەم پارتىىيلەرنىڭ بىرىدۇر. ئۇنىڭ تارىخىنى ئەڭ دەسلەپتە 1894- يىلى 24- ئوغلاق كۈنى قۇرۇلغان جۇڭگونى گۈللەندۈرۈش جەمئىيىتى دېيىشكە بولىدۇ، كېيىنچە بۇ جەمئىيەت نەۋبەت بىلەن جۇڭگو ئىتتىپاقداشلار جەمئىيىتى، جۇڭگو مىللەتچى پىرقىسى ۋە جۇڭخۇا ئىنقىلابىي پىرقىسىى، قاتارلىق ناملارنى ئالدى، 1910- يىلى 10- ئوغۇز كۈنى سۇن جوڭشەن تەشكىلاتنى قايتا تەرتىپلەپ، نامىنى رەسمىي جۇڭگو گومىنداڭ پىرقىسى (جۇڭگو مىللەتچى پىرقىسى) دەپ بېركىتتى. جۇڭگو گومىنداڭ پىرقىسى 1928- يىلى شىمال مىلىتارىستلىرىنىڭ غالىب كېلىپ، مىللىي ھۆكۈمەتنىڭ پۈتۈن مەملىكەتنى بىرلىككە كەلتۈردى، 1948- يىلى جۇڭخۇا مىنگو ھۆكۈمىتى قايتا تەشكىللەندى. 1949- يىلى گومىنداڭ- كۇمپارتىيە ئىچكى ئۇرۇشىدا مەغلۇب بولغاندىن سوڭرە، جۇڭگو چوڭ قۇرۇقلىقىدىن تەيۋەنگە چېكىندى. ھازىر تەيۋەننىڭ سىياسىي پارتىيىسىدۇر.
قەشقەر شەھىرى
مەمۇرىي رايون
قەشقەر شەھىرى قارمىقىدا 8 دانە كوچا باشقارمىسى بولۇپ، ئۇلار تۆۋەندىكىچە: ئىزاھات:
ھەسەن ئىبنى سالىھ
ھەسەن ئىبنى سالىھ (الحَسَنُ بنُ صَالِحِ بنِ حَيٍّ الهَمْدَانِيُّ): ھەسەن ئىبنى سالىھ ئىبنى ھەي ئەلھەمدانىي ئەلكۇفىي. (ھ. 100 – 169 / م. 718 – 786) مۇجتەھىد فەقىھ، ئىبادەتگۇي، تەقۋادار زاتلاردىن. ئىشەنچلىك ھەدىس راۋىيسى.
خەلقئارالىق فونېتىك ئېلىپبە
thumb خەلقئارالىق فونېتىك ئېلىپبە (ئىنگلىزچە: International Phonetic Alphabet, IPA) تاۋۇشلارنىڭ كاغەز ئۈستىدە كۆرسىتىلىشىنى مۇمكىن قىلماق ئۈچۈن تەشكىل قىلىنغان ئۆلچەملىك ئېلىپبە ئېرۇر. پۈتۈن تىللاردىكى سۆزلىشىش تاۋۇشلارىنى بىر ئۈلگە سۈفەتىدە كودلاماق ئۈچۈن ئىخترا قىلىنغان ئىشارەتلەر ۋە شەكىللەر سېستىماسىدۇر. بۇ سېستىمادىن ئەڭ كۆپ تىلشۇناسلىقتا ۋە سۆزلۈكلەرنىڭ تەييارلانىشىدا يارارلىنىلىدۇ.
ئەسۋان
ئەسۋان بىر شەھەردۇر.
ئابىدە شىركىتى
ئۆزگىچە كارخانا مەدەنىيەتى ۋە خاس باشقۇرۇش ئەندىزىسى بىلەن  رايۇنىمىز ئېچىملىك ساھەسىدە چولپان شىركەتكە ئايلانغان شىنجاڭ ئابىدە بىيو-پەن تېخنىكا تەرەققىيات چەكلىك شىركىتى 2006- يىلى 12- ئايدا، قەدىمقى يىپەك يولىدىكى مۇھىم تۈگۈن، يىڭى يىپەك يولى ئىقتىسادى بەلۋېغىدىكى مەرۋايىت شەھەر ئۈرۈمچىدە ئەنگە ئالدۇرۇلغان بولۇپ، مىللىي ئەنئەنىگە ۋارىسلىق قىلىپ، زامانىۋى ئىشلەپچىقىرىش تېخنىكىسىنى قوللىنىپ، خەلقىمىزنىڭ ئىچىملىك ئادىتى ۋە تەم سەزگۈسىگە لايىقلاشتۇرۇلۇپ ئىشلەپچىقىرىلغان بىر يۈرۈش ئەلا سۈپەتلىك مەھسۇلاتلىرى بىلەن خەلقىمىزنىڭ ھۆرمەت تۆرىدىن ئورۇن ئېلىپ كەلمەكتە.
كىشىنېۋ
left|thumb|250px|كىشىنېۋ left|thumb|250px كىشىنېۋ بولسا مولدوۋا دىكىبىخاھار 2014 نوپۇس بار، كىشىنېۋنىڭ 532,513 نوپۇسىبار، 120 كۇۋادىرات كىلومەتىر دائىرائىقىدا نوپۇس جايلاخكان، خىمالىكاڭ لىك 47.0°، خارىكى ئۇزۇنلۇك 28°55.
ﻛﻮﻧﺴﯘﻟﺨﺎﻧﺎ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺑﺎﺵ ﺋﻪﻟﭽﯩﺨﺎﻧﯩﻨﯩﯔ ﻗﺎﻧﺪﺍﻕ ﭘﻪﺭﻗﻰ ﺑﺎﺭ؟
ﺑﺎﺵ ﺋﻪﻟﭽﯩﺨﺎﻧﺎ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻛﻮﻧﺴﯘﻟﺨﺎﻧﯩﻨﯩﯔ ﺋﯧﻨﯩﻘﻠﯩﻤﯩﺴﻰ:
'''ﺑﺎﺵ ﺋﻪﻟﭽﯩﺨﺎﻧﺎ ﻗﯩﺴﻘﺎﺭﺗﯩﻠﯩﭗ ﺋﻪﻟﭽﯩﺨﺎﻧﺎ ﺩﯦﻴﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﺑﻮﻟﯘﭖ، ﺑﯩﺮ ﺩﯙﻟﻪﺗﻨﯩﯔ ﺩﯨﭙﻠﻮﻣﺎﺗﯩﻚ ﻣﯘﻧﺎﺳﯩﯟﻩﺕ ﺋﻮﺭﻧﺎﺗﻘﺎﻥ ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩﺮ ﺩﯙﻟﻪﺗﻨﯩﯔ ﭘﺎﻳﺘﻪﺧﺘﯩﺪﻩ ﺗﻪﺳﯩﺲ ﻗﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﺩﺍﺋﯩﻤﯩﻲ ﯞﺍﻛﺎﻟﻪﺕ ﺋﻮﺭﮔﯩﻨﻰ ﺑﻮﻟﯘﭖ ﮪﯧﺴﺎﺑﻠﯩﻨﯩﺪﯗ. ﺑﺎﺵ ﺋﻪﻟﭽﯩﺨﺎﻧﺎ ﺩﯙﻟﻪﺗﻨﯩﯔ ﻣﻪﻧﭙﻪﺋﻪﺗﯩﮕﻪ ﯞﻩﻛﯩﻠﻠﯩﻚ ﻗﯩﻠﯩﭗ، ﺋﯩﻜﻜﻰ ﺩﯙﻟﻪﺕ ﻣﯘﻧﺎﺳﯩﯟﯨﺘﯩﮕﻪ ﺋﻮﻣﯘﻣﻴﯜﺯﻟﯜﻙ ﻣﻪﺳﺌﯘﻝ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ. ﺋﻪﻟﭽﯩﺨﺎﻧﺎ ﺑﺎﺷﻠﯩﻘﻰ ﺑﺎﺵ ﺋﻪﻟﭽﻰ ﺩﯦﻴﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﺑﻮﻟﯘﭖ، ﺩﯙﻟﻪﺕ ﺑﺎﺷﻠﯩﻘﻰ ﯞﻩﺯﯨﭙﯩﮕﻪ ﺗﻪﻳﯩﻨﻠﻪﻳﺪﯗ ﮪﻪﻣﺪﻩ ﺩﯙﻟﻪﺕ ﺑﺎﺷﻠﯩﻘﯩﻨﯩﯔ ﯞﻩﻛﯩﻠﻰ ﺳﯜﭘﯩﺘﯩﺪﻩ ﯞﻩﺯﯨﭙﻪ ﺋﯩﺠﺮﺍ ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ. ﺑﺎﺵ ﺋﻪﻟﭽﯩﺨﺎﻧﯩﻨﯩﯔ ﺋﻪﯓ ﻣﯘﮪﯩﻢ ﯞﻩﺯﯨﭙﯩﺴﻰ ﺋﻪﯞﻩﺗﯩﻠﮕﻪﻥ ﺩﯙﻟﻪﺗﻜﻪ ﯞﻩﻛﯩﻞ ﺑﻮﻟﯘﭖ، ﺋﯩﻜﻜﻰ ﺩﯙﻟﻪﺗﻨﯩﯔ ﺳﯩﻴﺎﺳﯩﻲ ﻣﯘﻧﺎﺳﯩﯟﯨﺘﯩﻨﻰ ﺋﯩﻠﮕﯩﺮﻯ ﺳﯜﺭﯨﺪﯗ ﺋﯩﻜﻜﯩﻨﭽﯩﺪﯨﻦ، ﺋﯩﻘﺘﯩﺴﺎﺩ، ﻣﻪﺩﻩﻧﯩﻴﻪﺕ، ﻣﺎﺋﺎﺭﯨﭗ، ﭘﻪﻥ-ﺗﯧﺨﻨﯩﻜﺎ ﻗﺎﺗﺎﺭﻟﯩﻖ ﺗﻪﺭﻩﭘﻠﻪﺭﺩﯨﻜﻰ ﮪﻪﻣﻜﺎﺭﻟﯩﻘﻨﻰ ﺗﻪﺭﻩﻗﻘﯩﻲ ﻗﯩﻠﺪﯗﺭﯨﺪﯗ. ﺑﺎﺵ ﺋﻪﻟﭽﯩﺨﺎﻧﺎ ﺋﺎﺩﻩﺗﺘﻪ ﮪﯚﻛﯜﻣﻪﺕ ﯞﻩ ﺩﯨﭙﻠﻮﻣﺎﺗﯩﻴﻪ ﻣﯩﻨﯩﺴﺘﯩﺮﻟﯩﻜﯩﻨﯩﯔ ﺑﯩﯟﺍﺳﺘﻪ ﺑﺎﺷﻘﯘﺭﯗﺷﯩﺪﺍ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ.'''
تەيجۇ شەھىرى
<div style="direction:rtl; font-family: 'UKIJ inchike', 'Alpida_Unicode System', 'UKIJ Tuz Tom', 'Microsoft Uighur', 'uyghur ekran', 'Arial Unicode MS'"> left|thumb|350px|تەيجۇ شەھىرى left|thumb|350px|تەيجۇ شەھىرى left|thumb|350px|تەيجۇ شەھىرى left|thumb|350px|تەيجۇ شەھىرى تەيجۇ شەھىرى بولسا جۇڭگو جېجياڭ ئۆلكىسى دىكىبىخاھار 2007 نوپۇس بار، تەيجۇنىڭ 5،466،200 نوپۇسىبار، 9،411 كۋادرات كىلومېتىر دائىرائىقىدا نوپۇس جايلاخكان، خىمالىكاڭ لىك 28.40°، خارىكى ئۇزۇنلۇك 121°26، پوقتانومۇرى 318000 رايۇننومۇرى 0576.
مىللىي سودا ئۇيۇشمىس
8. ھەر خىل يوللار بىلەن دۆلەت ئىچى ۋە سىرتىدىكى ئەلئارا سودا ئۇيۇشمىلىرى، كارخانانىلار بىلەن  كەڭ ئالاقىلىشىپ مۇۋاپىق پۇرسەتتە ئۆز ئارا ئالماشتۇرۇش، زىيارەت قىلىش، تەكشۈرۈش قاتارلىق پائالىيەتلەرنى ئورۇنلاشتۇرۇپ ، تاشقى ئالاقە يوللىرىنى كېڭەيتىپ ، مەبلەغ جەلىپ قىلىش، تۈر ، تېخنىكا قاتارلىق جەھەتلەردە ئەزالارنى يىتەكلەپ كۆۋرۈكلۈك رول ئوينايمىز.
بېيجىڭ ئۇنىۋېرسىتېتى
{| class="wikitable" border="1"
ئىجتىمائىي پەنلەردىكى ئىزاھلىغۇچى مېتود
ئىجتىمائىي پەنلەرنىڭ تەرەققى قىلىشىغا ئەگىشىپ، ئىجتىمائىي پەنلەنىڭ مىتودولوگىيە مەسىلىسى كەڭ تۈردە تالاش-تارتىش قىلىنىشقا باشلىدى. ئەڭ دەسلەپتە ئىجتىمائىي پەن بىلىمچىلىرى تەبىئىي پەننىڭ تەجرىبە قىلىش، كۈزىتىش ئۇسۇللىرىنى ئىجتىمائىي پەنلەرگە تەدبىقلاش تەشەببۇسىنى ئوتتۇرىغا قۇيۇشتى. بۇ سەۋەپتىن، بىر بۈلۈك بىلىم ئادەملىرى ئىجتىمائىي پەنلەرمۇ تەبئىي پەنلەرگە ئوخشاش ئۇسۇللارنى قوللىنىش ئارقىلىق ئوبىكتىنى كۈزىتىدۇ ۋە ئۇنىڭدىن يەكۈن چىقىرىدۇ، دەپ قارايتتى. بۇ خىل تالاش-تارتىشمۇ گىرمانىيەدە 19-ئەسىرىنىڭ كىيىنكى ۋاقىتلىرىدا مەيدانغا چىقىشقا باشلىدى.[1]ئىجتىمائىي پەنلەردە تەبىئىي پەنلەرگە ئوخشاش مىتود قوللىنىش مەسىلىسى ھىلىغىچە تالاش تارتىش قىلىنغان مەسىلە بولدى. ئىجتىمائىي پەنلەردە ناتۇرالىستىك بىلىش ئۇسۇلىغا قارشى تۇرغۇچىلار ئىجتىمائىي تۇرمۇشتىكى ھەرقانداق بىر ئىجتىمائىي ھادىسە ۋە ئادەمنىڭ يەككە ئىكەنلىكىنى، بۇ خىل يەككىلىكتىن ئومۇملاشقان يەكۈنگە ئىرىشىشنىڭ تەسلىكىنى، ئىرىشكەن تەقدىردىمۇ ئىجتىمائىي تۇرمۇشنىڭ ھەممە ساھەسىگە تەدبىقلاشنىڭ مۇمكىن ئەمەسلىكىنى ئوتتۇرىغا قۇيۇشتى. شۇڭلاشقا، ناتۇرالىست بىلىش ئۇسۇلىغا قارشى تۇرغۇچىلار تەبىئىي پەنلەرگە ئوخشاش كۈزىتىش ۋە تەجرىبە قىلىشنىڭ ئىجتىمائىي دۇنيادا ھادىسىلەر ۋە ئادەملەر ئۈستىگە قوللىنىشنىڭ مۇمكىن ئەمەسلىكىنى ئىلگىرى سۈردى. چۈنكى، بىلىم ئادەملىرى ئادەتتە ئىجتىمائىي تۇرمۇشتا مەلۇم ھادىسە يۈز بىرىپ بولغاندىن كىيىن ئاندىن ئۇنىڭدىن يەكۈن چىقىرىدۇ. ھەرگىزمۇ ھادىسە يۈز بىرىشتىن ئىلگىرى تەجرىبە ئېلىپ بارالمايدۇ. ئۇنىڭ ئۈستىگە، ئادەمنىڭ كۈندىلىك تۇرمۇشىنى كۈزەتكىلى بولىدۇ، ئەمما كۈزىتىلگۈچى بۇنى بىلىپ قالغان ھامان ئەسلىدىكى ھەرىكىتىنى ئۆزگەرتىۋېتىدۇ. ئادەملەرنىڭ پائالىيەتلىرى ئۈستىدە تەجرىبە ئېلىپ بېرىش تۇلىمۇ تەس ۋە تەبىئىيلىك تۈسى ئاجىز ھەرىكەتتۇر.
دىلسىينىڭ قارىشىچە، تەبىئىي پەنلەر فىزىكىلىق ھادىسە ۋە تەبىئىي ۋەقەلەرنى تەتقىق قىلىدۇ. ئىجتىمائىي پەنلەر بولسا ئىنساننىڭ ھەرىكىتىنى تەتقىق قىلىشقا مەركەزلىشىشى كىرەك. بۇ سەۋەپتىن بۇ ئىككى خىل پەننىڭ تەتقىقات ئوسۇللىرى پەرقلىق بولىدۇ. تەبىئىي پەنلەردە بىلىم تاشقى بولىدۇ. چۈنكى، فىزىكىلىق ھادىسىلەر زاماندىن خالىي كۈزىتىلىش ۋە بايان قىلىنىش شەكلىدە بىر-بىرىگە تەسىر قىلىدۇ. ئەمما ئىجتىمائىي پەندىكى بىلىم ئىچسەلدۇر(ئىچكى). ھەربىر ھادىسىنى تەتقىق قىلىش ئۈچۈن بىر شەكىلدە نەزەرىيەلەشتۈرۈلۈشى كىرەك بولغان بىر ئىچ خاسلىققا ئىگىدۇر. ئۈچىنجىسى، تەبىئىي پەن ۋە ئىجتىمائىي پەن تەتقىقاتچىلىرى ئۈزىنىڭ تەتقىقات تىمىلىرىنى پەرقلىق شەكىلدە ئېلىپ بېرىشى كىرەك.[2]
بېيجىڭ ئۇنىۋېرسىتېتى
كەسىپ ۋە ئۇنۋان
پەلسەپە تىپىدىكىلەر:پەلسەپە، دىنشۇناسلىق
ئىجتىمائىي پەنلەردىكى ئىزاھلىغۇچى مېتود
ماكىس ۋېبىر تۇلۇق مەنىسى بىلەن ئىدىئالىزىمچى ئىدى. ماكىس ۋېبىرغا نىسپەتەن كۈزىتىش ۋە تەجرىبە قىلىش ئارقىلىق ھەممە ئىشلارنى چۈشەندۈرۈپ بەرگىلى بولمايتتى. شەيئىلەرنىڭ ئومۇمىي قانۇنىيتىنى ياكى نەزىيەسىنى ئېچىپ بىرىش مۇمكىن ئەمەس ئىدى. بىز ئىجتىمائىي تۇرمۇشنى چۈشىنىمىز دەيدىكەنمىز، چۇقۇم ئىجتىمائىي تۇرمۇشتىكى ئادەمنى چۈشىنىمىز كىرەك ئىدى. ئادەم ھەرىكىتىنى چۈشەنگەندىلا ئاندىن ئىجتىمائىي ھادىسىلەرنى چۈشەندۈرگىلى بۇلاتتى. ئادەمنى چۈشىنىش ئۈچۈن ئادەمنىڭ مەلۇم بىر ئىشنى قىلىشتىكى مەقسىتى ۋە سەۋەبىنى ئىنىقلاپ چىقىش كىرەك ئىدى. ئەلۋەتتە بۇ سەۋەپ كۈزىتىش ئارقىلىق ئىشقا ئاشمايدۇ. پەقەت سوراش ۋە چۈشىنىش ئارقىلىق ئەمەلگە ئاشىدۇ.
بېيجىڭ ئۇنىۋېرسىتېتى
كەسىپ ۋە ئۇنۋان
ماتىرىيال ئىلمى تىپىدىكىلەر:ماتىرىيال خېمىيىسى.
مۇھىت قۇرۇلۇشى:مۇھىت ئىلمى، ئېكولوگىيە
ئۇنۋېرسىتىت ئالاھىدىلىكى
بېيجىڭ ئۇنۋېرسىتىتىغا يۇقىرى نۇمۇر بىلەن تاللانغان ئوقۇغۇچىلارنىڭ مەكتەپتىكى ئىپادىسىمۇ ئالاھىدە، جوڭگۇ پەنلەر ئاكادىمىكىغا ئىمتىھانسىز ئاسپرانتلىققا قوبۇل قىلىنغان ساناقلىق مەكتەپ پۈتتۈرگەنلەر ئارىسىدائۇيغۇر ئوقۇغۇچىلارمۇ بار.
ئائىلە شەجەرىسى يېزىپ قويۇش ھەققىدە
قىرىنداشلار بىر-بىرىگە كەڭ قوساق، ئەپۇچان، كۈيۈمچان بولىشى لازىم. بۇ قىرىنداشلىق پەزىلىتىدۇر. قېرىنداشلارنىڭ بىر-بىرىگە قىلغان ياخشىلىقلىرى، ياردەملىرى ۋە خىزمەتلىرىنىڭ بەدىلى بولمايدۇ، ھىساپ كىتاپ قىلىدىغان دەپتىرى بولمايدۇ، مانا بۇ قىرىنداشلىق بۇرچىدۇر. مەن شۇنداق قارايمەن ۋە شۇنداق قىلىشقا تىرىشتىم. قىرىنداشلىرىمنى، ئۇرۇق-تۇققانلىرىمنى يېزىش جەريانىدا بۇلارغا تۈزۈكرەك بىر ياخشى ئىش قىلىپ بىرەلمىدىم. قىرىنداشلىق بۇرچىنى تولۇق ئادا قىلالمىدىم، قانچىسىنى خاپا قىلىپ، قانچىسنى رەنجىتىپ قويغاندىمەن، دىگەن خىياللار كاللامدىن ئۆتتى. ئەۋىلى ئاللاھ، ئۆزۈڭ كەچۈرگەيسەن. بۇنىڭ ئۈچۈن قىرىنداشلىرىمدىن ئەپۇ سورايمەن. خىتاي كوممۇنىستلىرىنىڭ زۇلىمى بىزنى ۋەتەندىن، قىرىنداشلىرىمىزدىن ئايرىۋەتتى. بىزنى ئۆز-ئارا ئالاقە قىلالمايدىغان ئەھۋالغا چۈشۈرۈپ قويدى. ئاللاھ ئاۋازىمنى سىلەرگە يەتكۈزسۇن قىرىنداشلىرىم:- مىنى كەچۈرۈڭلا، ھەققىڭلىنى ھالال ئېتىڭلا، قىرىنداشلىرىم!››
بىز ئويغاندۇقمۇ؟
ھەممىمىز كۆرۈۋاتقاندەك، مەيلى بىز گۇۋالىق بەرگەندە بولسۇن ياكى ئاخباراتلارغا دەردىمىزنى ئاڭلاتقاندا بولسۇن، بەزىلەر ئۆزلىرىنىڭ ھىچ ئىشقا ئارلاشمىغانلىقىنى، مەيلى ئۆزى بولسۇن ياكى ئۆيدىكىلەر بولسۇن ھىچقانداق قانۇنسىز ھەركەتلەر بىلەن شۇغۇللانمىغانلىقىنى، شۇنداق تۇرۇقلۇق خىتتاي ھۆكۈمىتىنىڭ ئائىلىسىدىكىلەرنى لاگىر ۋە تۈرمىلەرگە سولىغانلىقىنى تەكىتلەشسە، يەنە بەزىلەر ئۆزلىنىڭ چەتئەللەردە خىتتاي ھاكىمىيىتىگە قارشى پائالىيەت ئىلىپ بارغانلىقى، ئاخباراتلارغا سۆزلىگەنلىكى، گۇۋالىق بەرگەنلىكى، خەلقىمىزنىڭ ھەق ھوقۇقىنى قوغداش يولىدا پائالىيەت ئىلىپ بارغانلىقى ئۈچۈن، خىتتاي ھۆكۈمىتى ئۆزلىرىدىن ئۆچ ئىلىش ئۈچۈن ئائىلىسىدىكىلەرنى لاگىر، تۈرمىلەرگە سولىغانلىقىنى تەكىتلەشمەكتە. بەزىلەر ئائىلىسىدىكىلەرنىڭ ئۆز ھاياتىنى ئاران قامداپ ماڭغان، باشقىلارغا زارار بەرگۈچىلىك ھالى يوق، ياۋاش ئىنسانلار ئىكەنلىكىنى تەكىتلىسە، يەنە بەزىلەر ئائىلىسىدىكىلەرنىڭ ئالى مەكتەپ ياكى ئۇنىڭدىن يۇقۇرى مەلۇماتقا ئىگە بىلىملىك زىيالى ئىكەنلىكىنى تەكىتلىمەكتە. ئەمىلىيەتكە قارايدىغان بولساق، بۇ نۆۋەت لاگىر ۋە تۈرمىلەرگە سولانغانلار يالغۇز چەتئەلدە ئۇرۇق تۇققانلىرى بارلارلا ئەمەس، جازالانغانلار يالغۇز چەتئەلدە خىتتاي ھاكىمىيىتىگە قارشى پائالىيەت ئىلىپ بارغانلارنىڭ، داۋا سىپىدىكىلەرنىڭ، ئاخباراتقا سۆزلىگەنلەرنىڭ ئۆيىدىكىلەرلا ئەمەس؛ تۇتۇلغانلار يالغۇز ساۋادى يوقلار، ئوقۇمىغانلارلا ئەمەس، قولغا ئېلىنغانلار يالغۇز دىنى ئىتىقادى كۈچلۈك ياكى ئاتالمىش “ئىدىيەسىدە مەسىلە بار” لار ياكى “دىنى ئەسەبىلەر” لا ئەمەس، قولغا ئېلىنغانلار يالغۇز قانۇنغا خىلاپلىق قىلغان ياكى تېرورلۇق ھەركەتلەرگە قاتناشقانلار ئەمەس. لاگىر ۋە تۈرمىلەرگە سولغانلار ئىچىدە چەتئەلدە تۇققانلىرى بارلارمۇ بار، چەتئەل بىلەن ھېچ بىر ئالاقىسى يوقلارمۇ بار؛ چەتئەلدىكى ئۇرۇق تۇققانلىرى داۋاغا ئارلاشقان، ئاخباراتلارغا سۆزلىگەنلەر بار، ھىچ ئىشقا ئارلاشمىغانلارمۇ بار؛ ساۋاتلىقلارمۇ بار، ساۋاتسىزلارمۇ بار؛ دېھقان، ئىشچى، كادىرلار بار. دىنى زاتلار، زىيالىيلار، يەككە تىجارەتچىلەر بار. تۆۋەن قاتلامدىكىلەر ۋە يۇقۇرى قاتلامدىكىلەر بار. ئۇيغۇرچە مەكتەپتە ئوقۇغان، خىتتايچە بىلمەيدىغانلار بار، كىچىكىدىن خىتتايچە مەكتەپتە ئوقۇغان، ئاساسەن خىتتايچە سۆزلىشىدىغانلارمۇ بار. ئۇلارنىڭ ھەممىسىدە ئورتاق ئالاھىدىلىك بار بولۇپ، ئۇ بولسىمۇ ئۇلارنىڭ مىللىي كىملىكى ۋە ئۇلارنىڭ شۇ زىمىننىڭ ئىگىسى بولىشىدۇر.
Teyju shehiri, Jyangsu
Teyju shehiri bolsa Junggo Jyangsu Ölkisi dikibixahar 2001 nopus bar, Teyjuning 5,031,000 nopusibar, 5,790 km² dairaiqida nopus jaylaxkan, ximalikang lik 32.29°, xariki uzunluk 119°57, poqtanomuri 225500 rayunnomuri 0523.
تۈننىس ۋە ئەنئەنىۋى جەمئىيەت
ئادەتتە، كىشىلەرنىڭ ئىجتىمائىي مۇناسىۋېتى قانداشلىق ۋە مەھەللىنىلا ئاساس قىلماستىن، ئېتىقاد ياكى كەسىپنىمۇ ئاساس قىلىدۇ. بۈگۈنكى ئۇيغۇر يېزىلىرىدا كىشىلەر جامائەتچىلىكنى ئاساس قىلىپ ياشايدۇ. ئىسلام دىنى كىشىلەرنى ئۆم-ئىتىپاق بۇلۇشقا يىتەكچىلىك قىلىدىغان دىن بۇلۇش سۈپىتى بىلەن ئۇيغۇر جەمئىيىتىدە كىشىلەر ئوتتۇرىسىدىكى مۇناسىۋەتنى چىڭىتىش، كىشىلەرنى بىر-بىرىگە ياردەم بىرىشكە چاقىرىش قاتارلىق روللارنى ئوينايدۇ. قىسقىسى، تۇنىس ئوتتۇرغا قويغان ئەنئەنىۋى ۋە زامانىۋى جەمئىيەت تىپلىرى ئۇيغۇر يېزىلىرى ۋە بىر قىسىم شەھەرلەرگە ماس كېلىدىغان بولۇپ، ئۇيغۇرلارنىڭ نۆۋەتتىكى ئىجتىمائىي مۇناسىۋەتلىرىنى تەھلىل قىلىشتا ناھايىتى مۇھىم تەتقىقات خاراكتىرىگە ئىگە.
تاجىگۈل
سىرتقى شەكىلى
تاجىگۈل تاجىگۈل ئائىلىسىدىكى بىر يىللىق سامان غوللۇق ئۆسۈملۈك بولۇپ، ئېگىزلىكى 60 ~ 100 سانتىمېتىر كېلىدۇ؛ غولى تىك، توم، يۇقىرى قىسمى سەل ياپىلاق؛ يوپۇرماقلىرى نۆۋەتلىشىپ ئۆسىدۇ، تۇخۇمسىمان ياكى تۇخۇمسىمان تېمىنە شەكلىدە بولۇپ، تولۇق گىرۋەكلىك، سېپى بار؛ باشاقسىمان گۈل رېتى توخۇ تاجىسىغا ئوخشايدۇ، گۈللىرى كىچىك، زىچ ئۆسىدۇ، رەڭگى قىزىل، سۆسۈن، سېرىق، ئۇرۇقى ياپىلاق يۇمىلاق بولۇپ، رەڭگى قارا، پارقىراق كېلىدۇ.
باسماچىلىق ھەرىكەتى
ئېتىمولوگىيە
«باسماچى» سۆزى ئەمەلىيەتتە تۈركچە «باسىش» (ھۇجۇم قىلىش) پېئىلىدىن كەلگەن. «باسماچى» خەلق ئارىسىدا ھەربىي قىسىم بىلەن مۇناسىۋىتى يوق جىنايەتچى ، ئوغرى ۋە قاراقچى دەپ چۈشىنىلىدۇ. شۇنداقلا ، باشقىلارنىڭ زېمىنىنى ئىشغال قىلغان تاجاۋۇزچىلارنى «زالىم» دېيىشمۇ ئەقىلگە مۇۋاپىق. ئارخىپ ھۆججەتلىرىدە 1918-يىلىنىڭ بېشىدىن 1919-يىلىنىڭ ئوتتۇرىلىرىغىچە «پرىنتېر» سۆزى تېپىلمىدى ، ئەكسىچە «باندىت» ۋە «تاجاۋۇزچى» ئىپادىلىرى قوللىنىلدى. 1919-يىلىنىڭ ئوتتۇرىلىرىدىن باشلاپ ، «باسما» ۋە «بېسىش» ئىپادىلىرى كەڭ كۆلەمدە ئىشلىتىلگەن بولۇپ ، ئالدى بىلەن قەرەللىك مەتبۇئاتلاردا ، ئاندىن رەسمىي ھۆججەتلەردە ئىشلىتىلگەن. بۇ ئىپادىلەرنى بۈيۈك كۈچنىڭ شوۋىنىستلىرى مىللىي ئازادلىق ھەرىكىتىنىڭ ماھىيىتىنى يالغانغا چىقىرىش ، ئەجدادلىرىمىزنىڭ سوۋېت ئىتتىپاقى ۋە بولشېۋىكلار ھۆكۈمرانلىقىغا قارشى قوراللىق كۈرىشىنى ۋە قىزىل ئارمىيەنىڭ تاجاۋۇزچىلىق سىياسىتىنى نىقابلاش ئۈچۈن ئىجاد قىلغان ، ئۇلار شۇنداق ئىدى ئورۇنسىز «باندىت» ۋە «دېڭىز قاراقچىسى» دېگەن سۆزلەر بىلەن بىرلەشتۈرۈلگەن.
قەدىمقى يۇنان پەلسەپەسى
شەكىللىنىشى
قەدىمقى يۇنان ـ رىم ماتېرىئالىزىمى ئەينى ۋاقىتتىكى ئىلغار ئىدىيە ئىدى. لېكىن ئۇ بەرىبىر قۇلدارلار سىنىپىنىڭ ئىدىيە سىستېمىسى ئىدى. ئەينى ۋاقىتتىكى ئىشلەپچىقىرىش سەۋىيىسى تۆۋەن بولۇپ، ئىلىم ـ پەن ئىنتايىن ئارقىدا قالغانلىقتىن، بۇ ھال ئەينى ۋاقىتتىكى ماتېرىئالىزىمنىڭ ساددا ماتېرىئالىزىملا بولالايدىغانلىغىنى بەلگىلىگەن. قەدىمقى يۇنان ـ رىم قۇلدار پەيلاسوپلىرى ئۆزلىرىنىڭ سىنىپىي مەيدانلىرى تۈپەيلىدىن، پەقەت ئاز سانلىق ئالاھىدە ئەرباپلارنىلا تارىخنىڭ «ئەڭ قەدىرلىك»ياراتقۇچىلىرى دەپ ھىساپلايتتى، قۇللار بولسا، جەمىيەت تەرەققىياتىنى ئالغا سۈرىدىغان ئاكتىپ كۈچ دەپ قارىماستىن، بەلكى «گەپ قىلالايدىغان قورال»دەپلا قارايتتى. شۇنىڭ ئۈچۈن، ئۇلار تارىخقا قاراش جەھەتتە ئىدىئالىزىمچىلار ئىدى.
غۇلجا ناھىيىسى
ساياھەتچىلىكى
ئاساسلىق مەدەنىي يادىكارلىقلىرىدىن كۈنەس قەلئەسى، توغلۇق تۆمۈر مازىرى بار. ئاقئۆزەن ئورمانلىقى باغچىسى، ئۇششاق يوپۇرماقلىق ئاق موم قوغداش رايونى قاتارلىق داڭلىق مەنزىرىلىك جايلار بار.
Portal:Browse/ug-cyr
техника: хәлқаралиқ тор • телевизор • електр • һесаблаш машиниси • аләм айрупилани • айропилан • су асти кемиси • милләтләр:
дин: ислам дини •христиан дини • йәһуди дини • будда дини • һинди дини • динсизлиқ • католик дини • православийә дини • протестант дини • куңзи тәлимати • давҗяв дини империйә:
һайванат: ат • инәк • төгә • маймун • пил • қой • ит • су калиси • динозавр • ейиқ • шир • зирапә • ешәк қараханийлар ханлиқи:
كەلپىنلىكلەرنىڭ مائارىپ روھى
يارىتىمىز ھاياتلىققا ئىمكان بىز.
تىرىشىمىز-تىرمىشىمىز ھارمايمىز،
ئانا مەكتەپ بىزنىڭ يۈكسەك تېغىمىز،
ئۇلۇغ قانال
دىنىي مەزھەپ كۆرەشلىرى بىلەن مىللىي- ئىرقىي ئۇرۇشلار شۇ دەرىجىگە يەتكەنكى، ئۇنى ھەممە قىتئە ۋە مەملىكەتلەردىن تېپىش مۇمكىن. بىر قوشۇندىكى ئىككى دىنىي مەزھەپ، بىر كوچىدىكى ئىككى مىللىي- ئىرقىي تۈركۈم پۈتۈن ۋاسىتىلەر بىلەن شۇنداق ئۇرۇشتىكى، ئۇلارغا تاقابىل تۇرۇشقا پوپلار، پاپالار، ئۆلىمانلار، سىياسىيئونلار، سەركەردىلەر، ناتىقلارمۇ پايلىمىدى. مانا ئالدىڭىزدا تۇرغان تېلېۋىزورنى ئېچىڭچۇ، ئۇنىڭ رەڭدار ئېكرانىدا بۇ « تۆت دائىمىي » دىن باشقا تېماتېك مەزمۇنلار تولىمۇ زەئىپ ۋە ۋىجىك ھالەتكە چۈشۈپ قالغانلىقىنى كۆرۈسىز.
تارخ تەلىماتلارنى قانداقتۇ ھەقىقىي ئادەمنىڭ ھەقىقىي ماھىيەتلىرىدىن تاشقىرى، جانلىق ئادەمگە سىرتتىن تېڭىلىدىغان جانسىز نەرسە شەكلىدە ئەمەس، دەل بۇنىڭ ئەكسىچە كىشىلىكنىڭ ماددىي ۋە مەنىۋى ئالاھىدىلىكلىرى بىلەن ئالەمنىڭ سىر قانونىيەتلىرى گارمونىيىسى ئاساسىدا ئىزدەش لازىملىقىنى، ئۇنى ئادەمنىڭ ئۆزىدىن ئۆسۈپ چىققان ۋە ئادەمنىڭ پىكىر- ھېسياتلىرىنىڭ ھەممە قاتلاملىرىغا يىلتىز تارتقان ئادەم ھەققىدىكى تەلىمات سۈپىتىدە مۇھاكىمە قىلىش لازىملىقىنى كۆرسەتتى. ئويلاپ كۆرۈڭچۇ، ئالەم ۋە ئادەم ھەققىدىكى تەلىماتتىن تاشقىرى تارخ يەنە نېمىنى تەن ئېلىشى مۇمكىم؟!
Kurdlar
Kurdlar (Kurdche: کورد) yaki gharbiy asiyadiki kurdistanning taghliq rayonigha täwä bolup, ular türkiyäning sharqiy jänubi, iranning gharbiy shimali, iraqning shimali wa suriyaning shimaligha tutishidu. ottura anadolu, xorasan wä kawkaz rayonida kurdlarning ʼekispeditsiyäsi bar, shundaqla türkiyäning ghärbidiki shahärlär (bolupmu istanbul) wä gharbiy yawropa shähärliridä kurd diʼaspora mähälliliri bar. kurdlarning nopusi 30 milyondin 45 milyonghicha.
nupus
ghärbiy jänub ʼasiyada yashaydighan kurdlarning sani 30 milyondin 45 milyonghichä bolup, yänä bir yaki ʼikki milyon kurd diʼasporasida yashaydu. kurdlar türkiyädiki 18% tin 25% kichä, iraqta 15% tin 20% kichä bolghan yärni täshkil qilidu. ʼiranda 10% wä süriyädä 9%. kurdlar ghärbiy ʼasiyadiki tötinchi chong millät.
21 - نويابر
ياكى 21 - ئوغلاق، مىلادى تەقۋىم بويىچە يىلنىڭ 325 - (كەبىسە يىلى 326 -) كۈندۇر. يىل ئاخىرىغىچە قالغان كۈن 40 كۈندۇر.
كۆپ مەدەنىيەتچىلىك
كۆپ مەدەنىيەتچلىك (multiculturalism) خىلمۇ-خىل مەدەنىيەتتىكى كىشىلەر بىللە ياشايدىغان ئىجتىمائىي مۇھىتقا قارىتا ئېيتىلغان  سىياسىي ئاتالغۇدىن ئىبارەت. مەسىلەن، ئامېرىكا جەمئىيتى كۆپ مەدەنىيەتچلىك ئەۋج ئالغان بىر جەمئىيەت. كۆپ مەدەنىيەتچىلىك ئەۋج ئالغان جەمئىيەتلەردە خىلمۇ-خىل ئىرىق، مىللەت، توپتىكى كىشىلەر بىرلىكتە ياشايدۇ. ئادەتتە، بۇ خىل مۇھىتتا، ئاز سانلىقلارنىڭ مەدەنىيتىنىڭ كۆپ سانلىقلار مەدەنىيتى تەرىپىدىن ئاسسىملاتسىيە قىلىنىش خەۋپى ئاز بۇلىدۇ.
بەششار ئەسەد
بەششار ئەسەد (ئەرەبچە: بشّار الأسد) 1965-يىلى 9-ئايدا سۈرىيەنىڭ پايتەختى دەمەشقتە تۇغۇلغان بولۇپ، سۈرىيەنىڭ ۋاپات بولغان پىرېزىدېنتى ھافىز ئەسەدنىڭ ئىككىنچى ئوغلى. بەششار 1982-يىلى تولۇق ئوتتۇرا مەكتەپنى پۈتتۈرگەندىن كېيىن، دەمەشق ئۇنىۋېرسىتېتنىڭ تېببىي ئىنستىتۇتىدا ئوقۇغان، ھەمدە ئوقۇش مەزگىلىدە ھەربىي بولغان. 1988-يىلى ئوقۇش پۈتتۈرگەندىن كېيىن، لاياقەتلىك كۆز كېسەللىكلىرى دوختۇرى بولغان، كېيىن دوختۇرلۇقنى تاشلاپ، سىياسىيغا قەدەم قويغان. 1994-يىلى سۇرىيە ھىمس ھەربىي ئىنستىتۇتىدا ئوقۇغان، پۈتتۈرگەندىن كېيىن، مايورلۇققا ئۆسكەن. 1996-يىلى 1-ئايدا مەسلىھەتچىلىك قوماندانلىق ئىنستىتۇتىدا بىلىم ئاشۇرغان، 1998-يىلى پودپولكوۋنىكلىققا، 1999-يىلى 1-ئايدا پودپولكوۋنىكلىققا ئۆسكەن. ئىلگىرى ئەنگلىيەنىڭ لوندون شەھىرىدە تېببىي پەنلەر بويىچە ماگىستىرلىقتا ئوقۇغان. بەششار ئىلگىرى سۇرىيە ئۇچۇر بىرلەشمىسىنىڭ رەئىسى، جۇمھۇرىيەت مۇھاپىزەتچى قىسمىنىڭ مۇئاۋىن قوماندانى قوشۇمچە 105-برونىك برىگادىسىنىڭ كوماندىرى بولغان. 2000-يىلى 6-ئايدا ھافىز ئەسەد قازا قىلغاندىن كېيىن، بەششار سۇرىيە ئەرەب گۈللىنىش بەئس پارتىيەسىنىڭ باش شۇجىلىقىغا سايلانغان، ھەمدە گېنېراللىققا ئۆسكەن قوشۇمچە قوراللىق قىسىمنىڭ باش قوماندانى بولغان. شۇ يىلى 7-ئايدىكى پىرېزىدېنت سايلىمىدا مۇتلەق كۆپ سانلىق ئاۋاز بىلەن سۈرىيەنىڭ پىرېزىدېنتى بولغان. 2005-يىلى 6-ئايدا ئەرەب گۈللىنىش سوتسىيالىستلار پارتىيەسىنىڭ باش شۇجىلىقىغا ئۇدا سايلانغان. 2007-يىلى 5-ئايدا، سۈرىيەدە ئومۇمىي خەلقنىڭ ئاۋازىغا قويۇلۇپ ئۇدا پىرېزىدېنت بولغان، شۇ يىلى 7-ئايدا قەسەم بېرىپ ۋەزىپىگە ئولتۇرغان. بەششارنىڭ سۈرىيەدىكى ياشلارنىڭ ئارىسىدا تەسىرى بىر قەدەر　كۈچلۈك. ئۇ پەن-تېخنىكىنىڭ دۆلەت ئىقتىسادىي قۇرۇلۇشىدىكى رولىغا ئالاھىدە ئەھمىيەت بەرگەن، كومپيۇتېرنىڭ ئىشلىتىلىشى ۋە ئومۇملىشىشىنى پائال تەشەببۇس قىلغان. ئۇ كەمتەر، خوش پېئىل بولۇپ، چىرىكلىككە ئىچ تىرنىقىدىن ئۆچ. رەھبەرلەر ئائىلىسىدە چوڭ بولغان دەپ تەكەببۇرلۇق قىلمايدۇ. چەتئەل تىلىنى ياخشى كۆرىدىغان بولۇپ، ئەرەب تىلىدىن باشقا، ئىنگلىز تىلى ۋە فىرانسۇز تىلىغىمۇ ناھايىتى پىشىشىق. پىرېزىدېنت بەششار توي قىلغان، بىر ئوغۇل، بىر قىزى بار. ئايالى ئەسما ئەخرەس ئەنگلىيەدە تۇغۇلغان سۈرىيەلىك ئەرەب بولۇپ، بىر يۈرەك تاشقى كېسەللىكلەر دوختۇرىنىڭ قىزى. ئۇ ئەنگلىيەدە ئوقۇشنى تاماملىغاندىن كېيىن، ئەنگلىيەدىكى بىر ئۇنىۋېرسىتېتتا كومپيۇتېر باكالاۋۇرلىق ئۇنۋانىنى ئالغان، ئىنگلىزچە ۋە ئەرەب تىلىگە پىششىق. مەكتەپ پۈتتۈرگەندىن كېيىن، ئىقتىساد ۋە پۇل مۇئامىلىنى تەھلىل قىلىش خىزمىتى بىلەن شۇغۇللانغان.
دوگانا
دوگانا بولسا سان مارىنو دىكىبىخاھار 2008 نوپۇس بار، دوگانانىڭ 7،000 نوپۇسىبار، خىمالىكاڭ لىك 43.57°، خارىكى ئۇزۇنلۇك 12°30، پوقتامۇرى 47891 رايونمۇرى 0549.
گۈلياسىمەن
رېتسىپلار
گۈلياسىمەندىن 10 گرام ئېلىپ، سۇدا قاينىتىپ، كۈنىگە ئۈچ قېتىم، ھەر قېتىمدا 3 ~ 5 گرامدىن ئىچىپ بەرسە، كۆز خىرەلىشىش ۋە سۈيدۈك راۋان بولماسلىققا مەنپەئەت قىلىدۇ.
ۋاڭ مىڭشەن
2015-يىل 11-ئايدا، ۋاڭ مىڭشەن شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونلۇق پارتكومنىڭ مۇئاۋىن باش كاتىپى، سىياسىي قانۇن كومىتېتىنىڭ دائىمىي مۇئاۋىن شۇجىسىلىق ۋەزىپىسىگە تەيىنلەنگەن. 2017-يىل 2-ئايدا، شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونلۇق جامائەت خەۋپسىزلىكى نازارىتى پارتكومىنىڭ مۇئاۋىن شۇجىسى، نازىرى، باش تەپتىشى ۋەزىپىسىنى ئۈستىگە ئالغان. 2018-يىل 1-ئايدا، شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونلۇق خەلق ھۆكۈمىتىنىڭ مۇئاۋىن رەئىسى، ئاپتونوم رايونلۇق جامائەت خەۋپسىزلىكى نازارىتىنىڭ پارتكوم مۇئاۋىن شۇجىسى، نازىرى، باش تەپتىشى ۋەزىپىسىگە ئۆستۈرۈلگەن. 2019-يىل 4-ئايدىن ھازىرغىچە، شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونلۇق خەلق ھۆكۈمىتىنىڭ مۇئاۋىن رەئىسى، ئاپتونوم رايونلۇق پارتكومنىڭ سىياسىي قانۇن كومىتېتىنىڭ مۇئاۋىن شۇجىسى، ئاپتونوم رايونلۇق جامائەت خەۋپسىزلىكى نازارىتىنىڭ پارتكوم شۇجىسى، نازىرى، باش تەپتىش ۋەزىپىسىنى ئۈستىگە ئېلىپ كەلگەن.
مەخمۇت سۇلايمان
بالىلىقى
مەخمۇت سۇلايمان 1968- يىلى ﻗﻪﺷﻘﻪﺭ ﺷﻪﮬﯩﺮﯨﺪﻩ ﺗﯘﻏﯘﻟﻐﺎﻥ.
سەنئەت ھاياتى
1990 - ﻳﯩﻠﻰ << ﺭﯨﯟﺍﻳﻪﺕ >> ﻣﯘﺯﯨﻜﺎ ﺋﻪﺗﺮﯨﺘﯩﻨﻰ ﻗﯘﺭﻏﺎﻥ ، 1992- ﻳﯩﻠﻰ ،<< ﺳﺎﻻﻡ ﺩﻭﺳﺘﻼﺭ >> ،93 - ﻳﯩﻠﻰ << ﺷﯜﻛﺮﻯ ﺩﯦﺪﯨﻢ >> ،95 - ﻳﯩﻠﻰ << ﻳﯘﻟﺘﯘﺯﯗﻡ >> ﻧﺎﻣﻠﯩﻖ، ﺋﯩﺠﺎﺩﯨﻲ ﻧﺎﺧﺸﯩﻠﯩﺮﻧﯩﯔ ﺋﯜﻧﺌﺎﻟﻐﯘ ﻟﯧﻨﯩﺘﯩﻠﯩﺮﻧﻰ ﺗﺎﺭﻗﺎﺗﻘﺎﻥ. 1997- ﻳﯩﻠﻰ ،ﺋﺎﭘﺘﯘﻧﯘﻡ ﺭﺍﻳﯘﻧﻠﯘﻕ ﺳﻪﻧﺌﻪﺕ ﺋﯚﻣﯩﻜﯩﻨﯩﯔ ﺗﻪﻛﻠﯩﭙﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻳﯚﺗﻜﯩﻠﯩﭗ ﻛﻪﻟﮕﻪﻥ.
Xeyko shehir
thumbnail Xeyko shehir bolsa Junggo Xeynen Ölkisi dikibixahar 2006 nopus bar, Xeykoning 830,192 nopusibar, 2,304.84 km² dairaiqida nopus jaylaxkan, ximalikang lik 20.02°, xariki uzunluk 110°20, poqtanomuri 570000 rayunnomuri 0898.
مەن دىققەت قىلغان بىر قانچە مەسىلە
2. ئارىمىزدا شەخسىيەتچىلىك، مەن-مەنچىلىك، ئابرويپەرەسلىك، شۆھرەتپەرەسلىك كېسىلىگە گىرىپتار بولغانلار يوق ئەمەس. شۇ ۋەجىدىن بىر قانچە شەخىسنىڭ غەرەزلىك ھالدا بىر-بىرىنى ھاقارەتلەپ ئەيىپلەشلىرى مىللەتنىڭ ئىتىپاقسىزلىگى جۈملىسىدىن ئەمەس.
زۇلقەرنەين
ئىسكەندەر مەقدۇنى مىلادىدىن 356 يىل مۇقەددەم توغۇلغان. ئاتىسى ئۇنى ئوبدان تەربىيەلىگەن. ئۇ فەلسەفە ۋە ئىلىم-مەئرىفەت جەھەتتە كۆپ مەئلۇمات ھاسىل قىلغان، ئۆز دەۋرىدە جاھاننىڭ كۆپ قىسمىنى ئىشغال قىلغان. مىلادىدىن 332 يىل بۇرۇن مىسىرنى ئىشغال قىلىپ ئۇ يەردىن فارسلارنى قوغلاپ چىقارغان. مىسىردا ئىسكەندەرىيە شەھرىنى بىنا قىلغان. ئۇ ئىراق، ئىران، ھىندىستان، ئوتتۇرا ئاسىيا ھۇدۇدلارىنى بويسۇندۇرغاندۇر. ئۇ مىلادىدىن 323 يىل ئالدىن بابىلدە 33 ياشىدە ۋافات تاپقان. ئۇنىڭ زۇلقەرنەين دەپ ئاتالىشى شۇنىڭ ئۈچۈندۇركى، ئۇنىڭ كەيگەن دوبۇلغاسىنىڭ ئىككى تەرەفىدە چوڭ ئىككى باغلام ئۇزۇن ئاق پەي بولغان.
ئەرقال كاپىتالى
شىركەت توربىتى: http://www.erqal.cn
تاۋۇز
ھەققىدە
تاۋۇز كاۋا ئائىلىسىگە تەۋە بىر يىللىق سامان غوللۇق ئۆسۈملۈك. يوپۇرمىقى توق يېشىل رەڭدە بولۇپ، چوڭقۇر يېرىقچىلىرى بولىدۇ. گۈلى بىر جىنسلىق بولۇپ، رەڭگى سېرىق كېلىدۇ. تاۋۇزنىڭ مېۋە ئېتى كۆپ شىرنىلىك ھەم تاتلىق بولۇپ، توق قىزىل، ھال رەڭ، سېرىق ياكى ئاق رەڭلەردە بولىدۇ. ئۇنىڭ ئوزۇقلۇق قىممىتى ناھايىتى يۇقىرى بولۇپ، تەركىبىدە ئاقسىل، فوسفات كىسلاتا، مالىك كىسلاتا(ئالما كىسلاتاسى) ، فرۇكتوزا، ساخاروزا، گلۇكوزا، ئامىنو كىسلاتالىرى ۋە كاروتىن قاتارلىق كۆپ خىل ئوزۇقلۇق ماددىلار بولىدۇ. تاۋۇز ئۇرۇقىدىكى ئاقسىل مىقدارى بولسا گۈرۈچ ۋە بۇغدايلارنىڭكىدىن يۇقىرى بولىدۇ.
شىنجاڭ تاۋۇزلىرىنى تەكيە تاۋۇزى ، يازلىق تاۋۇزى دەپ ئايرىلىدۇ. تەكيە تاۋۇزى ئۆسۈش ۋاقتى ئۇزۇن بولغانلىقتىن ، شۆپۈكى قېلىن ، ساقلاشقا چىداملىق كېلىدۇ. قەھرىتان قىشتا ، تاۋۇزنى يىگىلى بولىدۇ ، قەدىمقىلەردە « ئوچاق ياقىلاپ تاۋۇز يىيىش » دەيدىغان گەپ بار.
ئۇبەيدۇللاھ ئەلخەۋلانىي
ئۇبەيدۇللاھ ئەلخەۋلانىي (عُبَيْدُ اللَّهِ الْخَولَانِيّ): ئۇبەيدۇللاھ ئىبنى ئەلئەسەد (ياكى ئەلئەسۋەد) ئەلخەۋلانىي. تابىئىن. ھەزرىتى مەيمۇنە رەزىيەللاھۇ ئەنھانىڭ بېقىۋالغان ئوغلى. ساھابىلاردىن ھەدىس رىۋايەت قىلغان زات.
ئايتوقاچ
thumb|خەنزۇلىنىڭ ئەنئەنۋى يىمەكلىكلىرىدىن بىرى-ئايتوقاچ (ئاي توقاچ) thumb|ئايتوقاچنىڭ ئىچىگە ھەممە نەرسىلەرنى ئارلاشتۇرۇشقا بۇلىدۇ. ئايتوقاچ (باشقىچە يېزىلىشى: ئاي توقاچ, Ay toqach ؛ ئاددىيلاشتۇرۇلغان خەنچە: 月饼؛ ئېنگلىزچە: Mooncake) خەنزۇلىنىڭ تاۋۇز چاغىنىنى تەبرىكلىگەندە يەيدىغان ئاي شەكىللىك، ھەرخىل نەرسلەر ئارلاشتۇرۇلغان توقاچقا ئوخشايدىغان يىمەكلىك.
شىنجاڭ لوڭبو مەبلەغ سىلىش شىركىتى
ھەققىدە
2008 – يىل شىركەت ئېكسپورت ئومۇمىي سوممىسىنى 101 مىليون  ئامېرىكا دوللىرىغا يەتكۈزدى؛ 2009 – يىلى پۈتۈن يىللىق ئىمپورت –ئېكسپورت سوممىسى 120 مىليون ئامېرىكا دوللىرىغا يەتتى؛ 2010 – يىلى روسىيە – بېلوروسىيە-قازاقىستان تاموژنا بېجى ئىتتىپاقىنىڭ قۇرۇلۇشىغا ئەگىشىپ، ئېكسپورت سودا توسالغۇلىرى ئۈزلۈكسىز ئېشىۋاتقان ئەھۋال ئاستىدىمۇ، شىركەت يەنىلا 100 مىليون ئامېرىكا دوللىرىلىق ئېكسپورت سوممىسىنى ئىشقا ئاشۇردى. 2011 – يىلى شىركەت ئىمپورت – ئېكسپورت سوممىسىنى 160 مىليون ئامېرىكا دوللىرىغا يەتكۈزۈپ، 2010 – يىلدىكىدىن %60 ئاشۇرۇپ، شىنجاڭ تاشقى سودا كارخانىلىرى ئىچىدىكى ئالدىنقى 10 كۈچلۈك كارخانا قاتارىغا كىردى. 2012 – يىلى شىركەت 220  مىليون ئامېرىكا دوللىرى ئىمپورت – ئېكسپورت سوممىسىنى ئىشقا ئاشۇردى. 2013 – يىلى 240 مىليون ئامېرىكا دوللىرى ئىمپورت – ئېكسپورت سوممىسىنى ئىشقا ئاشۇردى.
Senya shehiri
Senya shehiri bolsa Junggo Xeynen Ölkisi dikibixahar 2006 nopus bar, Senyaning 536,000 nopusibar, 1,919.6 km² dairaiqida nopus jaylaxkan, ximalikang lik 18.15°, xariki uzunluk 109°30, poqtanomuri 572100 rayunnomuri 0898.
تىبابەتچىلىك ساۋادى
4) تازىلىق جەھەتتە: ئۇيغۇرلار تازىلىق سۆيەر خەلق. ئۇنىڭ ئىپادىلىرى: (1) يېمەك - ئىچمەك تازىلىقىغا ئالاھىدە ئەھمىيەت بېرىدۇ. تاماق ئېتىدىغان جابدۇق - سايمانلار مەخسۇس بولۇپ، باشقا نەرسىلەرگە ئىشلىتىلمەيدۇ. چىنە - قاچا، قازان - قومۇچ دائىم پاكىز يۇيۇلۇپ تۇرىدۇ. (2) چالا پىشقان ۋە تەمى ئۆزگەرگەن تاماق، نەرسىلەرنى ۋە ئۆزى ئۆلۈپ قالغان قوي، كالا، ئۇچار - قانات گۆشلىرىنى يېمەيدۇ. (3) چاچ - تىرناقلىرىنى ئۆستۈرمەيدۇ. كۆرۈنگەن يەرگە چوڭ - كىچىك تەرەت قىلىشنى، ئاممىۋى سورۇن ۋە تاماق ئۈستىدە كېكىرىپ، تۈكۈرۈش، مىشقىرىش، ئوسۇرۇش، بۇرۇن كوچىلاشنى يامان ئالىدۇ. (4) تاماق ئالدىدا ۋە چوڭ - كىچىك تەرەتتىن كېيىن قول يۇيىدۇ، بولۇپمۇ تاماق ئېتىشتە قول تازىلىقىغا ئالاھىدە دىققەت قىلىدۇ. بۇرۇن تۇتمايدۇ، باش قاشلىمايدۇ. (5) چوڭلار ھەپتىدە بىر قېتىم يۇيۇنۇپ تۇرىدۇ. بۇ ئادەتتە <غۇسلى قىلىش> دەپ ئاتىلىدۇ. چوڭلار چوڭ تەرەتتىن كېين سۇ ئىشلىتىدۇ. ئاياللار تەرەت لاتا تۇتىدۇ. (6) ساتىراشخانىلاردا سەرداپ، چوڭ شەھەرلەردە مۇنچا ئومۇملاشقان. (7) ئۆي قېقىش، كىر - قات يۇيۇش دائىملىق ئادەتكە ئايلانغان. كۈندە ھويلا - ئارام، ئىشىك ئالدىنى سۈپۈرۈپ تازىلاش ساۋابلىق ئىش دەپ قارىلىدۇ. (8) كېسەلنى يۇقىدۇ، دېگەن قاراش ئومۇملاشقان. شۇڭا كىشىلەر ئادەتتە، يۇقۇملۇق كېسەلدىن، بولۇپمۇ ۋابادىن بەك قورقىدۇ. شايار، بۈگۈرنىڭ تارىم بويلىرىدىكى ۋە لوپنۇر ئۇيغۇرلىرىدا تا يېقىنقى دەۋرلەرگىچە يۇقۇملۇق كېسەل يۈز بەرسە شۇ جايدىن باشقا جايغا كۆچۈپ كېتىدىغان، كۆچۈپ ماڭغان يولنى مەلۇم جايغا بارغۇچە ئوت - چۆپ بىلەن ئۆنەپ ماڭىدىغان ئادەت مەۋجۇت بولۇپ كەلگەن. 
قاراماي شەھەر مايتاغ مەخسۇت سودا چەكلىك شىركىتى
مەخسۇت سودا چەكلىك مەسئۇلىيەت شىركىتىمىز قۇرۇلغان سەككىز يىلدىن بۇيان تار دائىرىدىكى  تىجارەت دائىرىسىدىن ھالقىپ ، بىر نەچچە تارماق كىچىك دۇكانلار بىلەن سودا قىلىشتىن شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتۇنۇم رايۇنىمىز ۋە ئىچكىرى ئۆلكىلەردىكى غوللۇق شىركەت – گورۇھلار بىلەن  ، ھەمكارلىق ۋە ئالاقە قىلىشقا يۈزلىنىپ ،ئەتىراپىمىزدىكى مايتاغ ، قاراماي ، ئۈرۈمچى ، شىخو ، كۈيتۈن ، ساۋەن ، بورىتالا ،جىڭ ، بىڭتۈەن ... قاتارلىق شەھەر -ناھىيە – يېزىلاردىكى كەڭ ھەرمىللەت خەلق ئامممىسىنىڭ نۆۋەتتىكى جىددىي ئېھتىياجىنى قاندۇرۇپ كەلمەكتە. شۇنداقلا يەنە 2010-يىلى «لەززەت » ماركىسىنى دۆلەتكە ئەنگە ئالدۇرۇپ ، مەھسۇلاتىمىز كاپالەتكە ئىگە قىلىندى.
ئويۇن نەزەرىيەسى
بۇ نەزەرىيەدە مۇنداق قىزىقارلىق بىر ئويۇن بار. ئىككى مەھبۇس سوراق قىلىنىدۇ. ئەگەر مەھبۇسلارنىڭ بىرى ئىقرار قىلىپ يەنە بىرى ئىقرار قىلمىسا، ئىقرار قىلغىنى قويۇپ بىرىلىپ، ئىقرار قىلمىغىنىغا توققۇز يىللىق قاماق جازاسى بىرىلمەكچى بۇلىدۇ. ئەگەر ھەر ئىككى مەھبۇس ئىقرار قىلسا، ئو ھالدا، ھەر ئىككەيلەن بەش يىلدىن قاماق جازاسىغا ھۆكۈم قىلىنىدۇ. ئەگەر مەھبۇسلارنىڭ ھەر ئىككىسى ئىقرار قىلمىسا، ئو ھالدا ئۇلار ئايرىم-ئايرىم ھالدا ئىككى يىللىقتىن قاماق جازاسىغا ھۆكۈم قىلىنىدۇ.
سەدىقە-ئىھسان ئىمكانقەدەر مەخپى قىلىنغىنى ياخشى
1. ئادىل پادىشاھ.
1. رىياكارلىققا سەۋەپ بولىدۇ. ھەرقانداق بىر ياخشىلىققا رىيا ئارلىشىپ قالىدىكەن ساۋابى كۆيىدۇ، ئاخىرەتتە ساۋاپتىن ھېچقانداق نەسىۋە بولمايدۇ.
2. يەرلىك خەلقلەر ئالدىدا ئۇيغۇر مىللىتىنىڭ ئابرۇيى تۆۋەنلەيدۇ، باشقىلار تۆۋەن كۆرىدىغان ھالەت شەكىللىنىدۇ.
ئاللاھ بەزى مۇھتاجلارنى تەسۋىرلەپ ئىففەت نومۇستىن باشقىلار ئالدىغا بېرىپ ياردەم سورىمىغانلىقى ئۈچۈن ئۇلارنى باي خىيال قىپ قالىسىلەر دېگەن.
گۈلبوغۇن
گۈلبوغۇن(خەنزۇچە: 益母草) كالپۇكسىمان گۈللۈكلەر ئائىلىسىدىكى كۆپ يىللىق سامان غوللۇق، يارماقگۈلگە ئۇرۇقداش ئۆسۈملۈك بولۇپ، ئېگىزلىكى 30 ~ 100 سانتىمېتىر كېلىدۇ؛
سىرتقى شەكىلى
گۈلبوغۇن كالپۇكسىمان گۈللۈكلەر ئائىلىسىدىكى كۆپ يىللىق سامان غوللۇق، يارماقگۈلگە ئۇرۇقداش ئۆسۈملۈك بولۇپ، ئېگىزلىكى 30 ~ 100 سانتىمېتىر كېلىدۇ؛ غولى تىك، تۆت قىرلىق؛ يوپۇرمىقى ئۇدۇل ئۆسىدۇ، تۆۋەن قىسمىدىكى يوپۇرماقلىرى يۇمىلاق تۇخۇمسىمان، گىرۋەكلىرىدە رەتسىز يېرىقچىلار بولىدۇ، يۇقىرى قىسمىدىكى يوپۇرماقلىرى شىنىسىمان، ئۈچكە چوڭقۇر يېرىلغان، يېرىقچە يوپۇرماقلىرى تېمىنە شەكلىدە بولىدۇ؛ گۈلى كالپۇك شەكىللىك، رەڭگى سۇس سۆسۈن قىزىل، يۇمشاق ئاق تۈكلۈك كېلىدۇ، گۈللىرى غولىنىڭ ئۈستۈنكى قىسمىدىكى يوپۇرماق قولتۇقىغا توپلىشىپ ئۆسكەن ئايلانما گۈل رېتىنى ھاسىل قىلىدۇ؛ مېۋىسى كىچىك، قاتتىق مېۋە، شەكلى ئۈچ قىرلىق، رەڭگى كۈل رەڭ قوڭۇر
مەمتىمىن ھوشۇر
قىسقىچە ھاياتى
يازغۇچى مەمتىمىن ھوشۇر 1944-يىلى غۇلجا شەھىرىدە تۇغۇلغان. 1962- يىلى غۇلجا شەھەرلىك 3-ئوتتۇرا مەكتەپنى ، 1967-يىلى شىنجاڭ ئۇنىۋېرسىتېتىنىڭ تىل - ئەدەبىيات فاكولتېتىنى پۈتتۈرگەن. 1968- يىلدىن 1972- يىلىغىچە غۇلجا شەھەرلىك باغۋەنچىلىك مەيدانىدا قايتا تەربىيىدە بولغان، 1972-يىلدىن 1975 - يىلغىچە غۇلجا شەھىرى كېپەكيۈزى يېزىسىدا خەلق ئىشلىرى كادىرى، 1975- يىلدىن 1979- يىلغىچە غۇلجا شەھەرلىك شەھەر قۇرۇلۇشى ئىدارىسىدە تەشۋىقات كادىرى قاتارلىق خىزمەتلەرنى ئىشلىگەن.
يازغۇچىلىق ھاياتى
ئۇ ھازىر جۇڭگو يازغۇچىلار جەمئىيىتىنىڭ ھەيئەت ئەزاسى، يازغۇچىنىڭ «ئالما» ناملىق تۇنجى ھېكايىسى 1965 - يىلى «شىنجاڭ گېزىتى» دە ئېلان قىلىنغان. 1978 - يىلىدىن ھازىرغىچە مەملىكەت ئىچىدىكى ھەرخىل مەتبۇئاتلاردا 120 پارچىدىن ئارتۇق ھېكايە، پوۋېست، ئەسلىمە ۋە ئەدەبىيات، تارىخقا ئائىت ئىلمىي ماقالىلىرى، «قۇم باسقان شەھەر» ناملىق رومانى ئېلان قىلىندى ھەمدە ئاساسلىق ھېكايىلىرىنىڭ ھەممىسى دېگۈدەك خەنزۇچىغا تەرجىمە قىلىنىپ ئېلان قىلىنغان. "ساۋاقداشلار"ناملىق پوۋېستلار توپلىمى ئۆزبېك تىلىغا، "ئايخان" ناملىق ھېكايىلەر توپلىمى قازاق تىلىغا، "ئىت ئېتىش"، "گۆركار" ناملىق ھېكايىلىرى قىرغىز تىلىغا تەرجىمە قىلىنىپ قازاقىستان، ئۆزبېكىستان قاتارلىق ئەللەردە نەشر قىلىنغان.
كىتابلىرى ۋە ئەسەرلىرى
شىنجاڭ خەلق نەشرىياتى يەنە ئۇنىڭ ھېكايە، پوۋېستلىرىدىن تاللاپ «مەمتىمىن ھوشۇر تاللانما ئەسەرلىرى <1>، <2>، <3>» دىن ئىبارەت ئۈچ كىتابنى نەشر قىلدى. يېقىندا يەنە ئۇنىڭ «قىرلىق ئىستاكان» خەنزۇ تىلىدا (ياشلار - ئۆسمۈرلەر نەشرىياتى) ، «ئوت كەتكەن دەريا»(خەلق نەشرىياتى) قاتارلىق ھېكايە توپلاملىرى ئېلان قىلىندى. بىر قىسىم ھېكايە ۋە پوۋېست توپلاملىرى مەملىكەتلىك ۋە ئاپتونوم رايون دائىرىسىدىكى ھەرخىل مۇكاپاتلارغا ئېرىشتى.
ئاچومى خەلقى
ئاچومى خەلقى دۇنيا يۈزىدە 4 مىليون ئەتراپىدىدۇر.
ھەزرىتى مۇھەممەدنىڭ نىكاھلىرى
ھەزرىتى پەيغەمبەرنىڭ ئاياللىرىغا بولغان مىھىر مۇھەببىتى
بىر كۈنى پەيغبەمبەر ئەلەيھىسسالام ھەزرىتى ئائىشە رەزىيەللاھۇ ئەنھانىڭ كۆڭلىدىكىنى بىلىدىغانلىقىنى ئۇنىڭغا ئېيتقانىدى. ئۇ زات ھەزرىتى ئائىشەگە: ”مەن سېنىڭ مەندىن رازى بولغان ياكى خاپا بولغانلىقىڭنى بىلىۋالالايمەن“ دېدى. بۇنى ئاڭلىغان ئائىشە رەزىيەللاھۇ ئەنھا: ”بۇنى قانداق بىلىسىز“ دېدى. پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام: ”سەن مەندىن رەنجىپ قالغان ۋاقتىڭدا: ئىبراھىمنىڭ پەرۋەردىگارىنىڭ نامى بىلەن قەسەمكى، (بۇ ئىش) ئۇنداق ئەمەس، دەيسەن، مەندىن رازى بولغان ۋاقتىڭدا مۇھەممەدنىڭ پەرۋەردىگارىنىڭ نامى بىلەن قەسەمكى، (بۇ ئىش) ئۇنداق ئەمەس، دەيسەن“ دېدى(مۇسلىم رىۋايەت قىلغان). بۇنى ئاڭلىغان ھەزرىتى ئائىشە رەزىيەللاھۇ ئەنھا: ”ئاتا-ئانام ساڭا پىدا بولسۇن، ئى رەسۇلۇللاھ! توغرا دېدىڭىز، ئەمما ئېغىزىمدىن شۇنداق چىقىپ كېتىدۇ“ دېدى.
3.ئۇلارنىڭ مەسلىھەتىنى ئېلىشى
4.ئۇلارغا ھېسداشلىقىنى بىلدۈرىشى
پۇتبول
پۇتبول ھەرىكىتى
پۇتبول ھەرىكىتى 1900-يىلى ئولىمپىك تەنھەرىكەت يىغىنىنىڭ مۇسابىقە تۈرىگە كىرگۈزۈلگەن بولۇپ، 1904-يىلى خەلقئارا پۇتبول بىرلەشمىسى(AFIF) قۇرۇلغان. 1930-يىلىدىن باشلاپ دۇنيا پۇتبول لەۋھە تالىشىش مۇسابىقىسى ئۆتكۈزۈلگەن (كېيىن دۇنيا لوڭقىسى پۇتبول مۇسابىقىسى دەپ ئاتالغان) ، بۇ مۇسابىقە ھەر تۆت يىلدا بىر نۆۋەت ئۆتكۈزۈلىدۇ. تۇنجى نۆۋەتلىكتىن تارتىپ ھازىرغىچە ياۋروپا قىتئەسى بىلەن جەنۇبىي ئامېرىكا قىتئەسىدىكى كۈچلۈك كوماندىلار بارلىق «رېمىت لوڭقىسى» نى بۆلۈشۈۋالغان. جۇڭگودا 1910-يىلىدىكى كونا جۇڭگونىڭ تۇنجى نۆۋەتلىك مەملىكەتلىك تەنھەرىكەت يىغىنىدا پۇتبول رەسمىي مۇسابىقە تۈرى قىلىنغان بولسىمۇ، ئەمما ھازىرغىچە دۇنيادىكى پۇتبولدا كۈچلۈك دۆلەتلەرگە سېلىشتۇرغاندا پەرق يەنىلا ئىنتايىن چوڭ. 1987-يىلى ئېلىمىز تۇنجى قېتىم ئولىمپىك تەنھەرىكەت يىغىنىنىڭ ھەل قىلغۇچ باسقۇچىدىكى مۇسابىقىگە قاتنىشىش سالاھىيىتىگە ئىگە بولغان.
قارغايلىق كۆلچىكى
مەنزىرىسى
ئىستاتىستېكا قىلىنىشىچە، بارىكۆل ناھىيە تەۋەسىدىكى ئورمان كۆلىمى 56 مىڭ گېكتارغا يەتكەن، تاغ چوققىسى يىلبويى ئاپئاق قار بىلەن پۈركىنىپ تۇرىدۇ.
«ئىنسان قەلبىنىڭ ئىنژىنىرلىرى» ۋە تارىخىي يىراقنى كۆرمەسلىك
«ئىنسان قەلبىنىڭ ئىنژىنىرلىرى» ۋە تارىخىي يىراقنى كۆرمەسلىك
شىنجاڭ خوتەن ئابىدە يېمەكلىك تەرەققىيات چەكلىك شىركىتى
شىركىتىمىز دادىل ئېزدىنىپ، كەسىپ قورۇلمىسى ۋە ئىشلەپچىقىرىش كۆلىمى جەھەتتە تېخىمۇ موكەممەللىشىپ،  پىلانلاش، تەتقىق قىلىش، ئىشلەپچىقىرىش ۋە سېتىش بىر گەۋدىلەشكەن مۇنتىزىم كارخاناغا ئايلاندى. خوتەن شەھىرى جېجىياڭ سانائەت رايۇنىدا زور مەبلەغ بىلەن قۇرۇلغان شنجاڭ خوتەن ئابىدە يىمەكلىك تەرەققىيات چەكلىك شىركىتى ۋە شىنجاڭ ئابىدە ئورالما ماتىرىياللىرى چەكلىك شىركىتى شىركەت تەرەققىياتىنىڭ مۇھىم نامايەندىلىرىدىن بولۇپ، يۈرۈشلەشكەن ئۈسكۈنە ۋە يۇقىرى تېخنىكىغا ئىگە  بۇ ئىككى زاۋۇتنىڭ ئىشقا كىرىشتۈرلىشى بىلەن ئابىدە مەھسۇلاتلىرى مەھسۇلات پىلانلاش، لايىھەلەش، ئىشلەپ چىقىرىشتىن تارتىپ تاكى ئىستىمالچىلارنىڭ قولىغا يەتكۈچە بولغان بارلىق ھالقىلار ئۆزىمىزنىڭ مېھنەتكەش ئوغول قىزلىرىنىڭ بەرىكەتلىك قوللىرى ئارقىلىق خەلقىمىزگە تەقدىم قىلىنماقتا.
شىنجاڭ ئىپار بىيو - تېخنىكا تەرەققىيات چەكلىك شركىتى
ئىپار تارمىقىدا ئىپار بىيو - تېبابەت دورىللىرى تەجرىبىخانىسى، ياپونىيە IPAR -GENOSIS بىئولوگىيە تەجىربىخانىسى ،GMP ئۆلچەمىدىكى ئىشلەپچىقىرىش زاۋۇتى ، ئۇيغۇر دورىلىق ئۆسۈملۈكلىرى ئۈلگە كۆرسىتىش بازىسى ،قىرغىزىستان دۆلەتلىك تەرەققىيات رايونىIPAR PHRM دورا زاۋۇتى قاتارلىق فونكىتسىيىلىك تارماقلار بار.2013- يىل ئاخىرگىچە ئىپارنىڭ ئومۇمىي مەبلىغى 120مىليون يۈئەنگە ،دورا تىپىدىكى يىڭى ئىجادىيەت پاتنىتى 9 غا ،قوللىنىشچان يېڭى تىپتىكى تېخنىكا پاتنىتى7 گە يىتىپ ،2014-يىلنىڭ ئالدىنقى يىرىم يىلىدا ئىپارنىڭ قازاقىستان تارمىغى ھۇكۇمەت تەرىپىدىن قازاقىستاندىكى باج تاپشۇرۇش نۇقتۇلۇق ئۇرۇن شەرىپىگە ئىرىشتى.
سامساق
ھەققىدە
thumb|[[ھىندىستان تامىل نادۇدىكى ياۋا سامساق]] سامساق گۈلسامساق ئائىلىسىگە كىرىدىغان بىر يىللىق ئۆسۈملۈك  بولۇپ ، يىلتىزى ساقالسىمان چاچما يىلتىز بولۇپ، ھەقىقىي غولى ياپىلاق ھەم يۇمىلاق تەخسىسىمان غولدىن ئىبارەت. ئۇنىڭدا 8 ~13 تالغىچە يوپۇرماق ئۆسىدىغان بولۇپ، يوپۇرمىقى ياپىلاق ھەم تار تاسمىسىمان كېلىدۇ. يوپۇرماق غىلىپى ئورىلىپ كانايسىمان يالغان غولنى شەكىللەندۈرىدۇ. سامساقنىڭ تەڭگىچە غولى سامساق چىشى(تىلىمچىلىرى) دىن تەشكىللەنگەن بولۇپ، ئوزۇقلۇق زاپاس ساقلاش ۋە كۆپىيىش ئەزاسى ھېسابلىنىدۇ.
ئىشلىتلىشى
ياپونىيىدە كىشىلەر بىر خىل پۇراقسىز سامساقنى يېتىشتۈرۈپ چىققان بولۇپ، بۇ خىل سامساقنىڭ ئوزۇقلۇق قىممىتى ئادەتتىكى سامساقتىن كۆپ ئۈستۈن تۇرىدىكەن.
ISO 639-3
قاراڭ
ISO 639 ISO 639
ئۇزۇنلۇق (ئارىلىق) ئۆلچىمى
<تاناپ>، <چارەك> كە كەلسەك، توقسان ياشتىن ئاشقان پېشقەدەملەرنىڭ رىۋايەت قىلىشىچە، تېرىلغۇ يەر كۆلىمى بەلگىلىك ئۇزۇنلۇقتىكى بىر تانا بىلەن ئۆلچىنىدىكەن. شۇڭا تېرىلغۇ يەر كۆلىمىنىڭ ئۆلچەم بىرلىكى <تاناپ> دەپ ئاتالغانىكەن. ئۆلچەملىك تاناپ بىلەن تۆت چاسا قىلىپ ئۆلچەنگەن يەر كۆلىمى <بىر تاناپ> بولىدىكەن. بىر تاناپ تەخمىنەن بىر يېرىم موغا باراۋەر ئىكەن. <چارەك> بىر چارەك ئېغىرلىقتىكى يەنە ئون ئالتە جىڭ ئۇرۇق چۈشىدىغان كۆلەمدىكى يەرگە قارىتىلغان بولۇپ تەخمىنەن سەككىز - ئون موغا توغرا كېلىدىكەن. 
جىنازە نامىزى
جىنازە نامىزى : « نىيەت قىلدىم ئۆتەرمەن ئۇشبۇ مېيت نامىزىنى، 4 تەكبىرلىرى بىلەن، ساناسى ئاللاھقا، دۇرۇدى مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامغا، ساۋابى ئۇشبۇ مېيتكە، ئىقتىدا قىلدىم ھازىر ئىمامغا، خالىسەن لىللاھى تەئالا، ئاللاھۇ ئەكبەر.» دەپ قۇلىقىنى تۇتۇپ قولىنى قوۋىشتۇرۇپ سۈبىھانى كالانى ئوقۇپ، يەنە بىر تەكبىر ئېيتىپ، « ئاللاھۇممە سەلى ئەلا ئاللاھۇممە بارەك ئالا» دەپ ئوقۇلۇپ، يەنە بىر تەكبىر ئېيتىپ مۇنۇ دۇئا ئوقۇلىدۇ: « ئاللاھۇممە مەغفىرلى ھەيينىنا ۋە مەييىتىنا ۋە شاھىدىنا ۋە غائىبنا ۋە سەغىرىنا ۋە كەبىرىنا ۋە زەكىرىنا ۋە ئۇنسانا. ئاللاھۇممە مەن ئەھيەيىتەھۇ مىننا فەئەھىيھى ئەلەل ئىسلام ۋە مەن تەۋەففەيتەھۇ مىننا فەتەۋەفىفە ئەلەل ئىيمان ئاللاھۇممە ئىنىن كانە مۇئىسنەن فەزەرفى ئىھسانىھى ۋە ئىن كانە مۇسئېئەن فەتەجاۋەزئەنھۇ ئاللاھۇ ئەكبەر.» دەپ سالام بېىرىلىدۇ. ئاۋۋالقى ئەكبەردىن باشقىسىدا قول كۆتۈرۈلمەيدۇ. ئەگەر مېيىت نارەسىدە ئوغۇل- قىزياكى ئەقلى-ھوشى جايىدا ئەمەس بولسا مۇنۇ دۇئا ئوقۇلىدۇ: «ئاللاھۇممە ئەجىئەلەھۇلەنا ئەجرەن ۋە ۇخرەن ۋە ئەجىئەلەھۇ لانە شافىئەن تەن ۋە مىن شەفىفە ئەتەن بىرەھمەتىكە فائەر ھەمەرراھمىن ئاللاھۇ ئەكبەر.» دەپ ئېيتىلىپ سالام بېرىلىدۇ
تۈركىيە - خىتاي مۇناسىۋىتگە قارىتا ئىنكاسلار ئۈستىدە مۇلاھىزە
ئۇيغۇر لارنىڭ بېشىغا كەلگەن مۇسىبەتلەرنىڭ تارىخىي ئارقا كۆرىنىشى بەك ئۇزۇن، مۇستەقىللىق كۈرەشلىرىمىز مۇ ئۈزلۈكسىز داۋام قىلغان بولسىمۇ1949-يىلى قىزىل كومۇنىستلار ئىشغالىيىتىدىن كېيىن بىز پەقەتلا باش كۆتۈرەلمىدۇق.
بۈگۈن ئۇيغۇر، قازاق، قىرغىز خىتاينىڭ مۇدھىش قەتلىئام جىنايىتىگە قارشى چارىسىزلىك ئىچىدە تۇرۋاتىمىز، غەرپ، شەرقتىن ئۇمىت كۈتۈپ بېقىۋاتىمىز، ئۇ بۇ دۆلەتلەردىن، تەشكىلاتلاردىن ئاغرىنىۋاتىمىز، نەتىجە بەرمەيۋاتىدۇ.
تامتوغراق يېزىسى
تامتوغراق يېزىسى دىگەن سۆزلۈك كۆپ خىل مەنە تۈرىنى ئىپادىلىگەن، تۆۋەندىكى مەنە تۈرلىرى بويىچە كۆرۈڭ:
ﻛﻪﺭﯨﻢ ﻣﻪﺳﯩﻤﻮﯞ
خىزمەت تارىخى
41 ياشلىق كەرىم مەسىموۋ قازاقىستان جۇمھۇريىتىنىڭ يەتتىنجى قېتىملىق باش مىنىستېرى بولۇپ قالدى، ھەمدە ئالدىنقى باش مىنىستېرلارغا قارىغاندا يېشى ئەڭ ياش باش مىنىستېردۇر. مىللىتى ئۇيغۇر، مەسىموۋ بېيجىڭ ئۇنىۋېرسىتېتىنى پۈتتۈرگەن، ئىنگىلىزچە،خەنزۇچە ۋە ئەرەب تىللىرىنى ئېگەللىگەن بولۇپ يەنە قازاقىستاندىكى داڭلىق جۇڭگوشۇناس (خەنزۇشۇناس) لارنىڭ بىرى ھېساپلىنىدۇ. بۇرۇن قازاقىستاننىڭ سودا-تىجارەت بانكىسىنىڭ مەسئۇلى، جۇمھۇر رەئىس (زۇڭتۇڭ) ياردەمچىسى، قاتناش-ئالاقە مىنىستېرى قاتارلىق ۋەزىپىلەردە بولغان. بىر يىل ئىلگىرىلا يەرلىك تەھلىلچىلەر كەرىم مەسىموۋنىڭ قازاقىستان ھۆكۈمىتىدىكى بىر مۇھىم ئەرباب بولۇپ قالىدىغانلىقىنى پەرەز قىلىشقان، دەرۋەقە مۇشۇ بىرنەچچە ئاي مابەينىدە ئۇنىڭ ئىشلىرى زور دەرىجىدە ئىلگىرلەپ، باش مىنىستېر بەسلىشىشىدە ئالدىنقى قاتاردىكى شەخس بولۇپ قالدى.