cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ئارال شەھىرى
كىلىماتى
ئارال شەھىرى قۇرۇقلۇق تىپىدىكى مۆتىدىل بەلۋاغ قۇرغاق چۆل كىلىماتىغا كىرىدۇ، مۇتلەق ماكسىمۇم تېمپېراتۇرا ℃35، شوتا قۇدۇق بوز يەر ئۆزلەشتۈرۈش رايونى ھەر 5 ~ 10 يىلدا ئەڭ يۇقىرى تېمپېراتۇرا ℃40قا دۇچ كېلىدۇ)، ئەڭ تۆۋەن تېمپىراتۇرىسى ℃28- ( 4 - تۇەننىڭ بوز يەر ئۆزلەشتۈرۈش رايونىنىڭ ئەڭ تۆۋەن تېمپېراتۇرا ℃33.2- ). بوز يەر ئۆزلەشتۈرۈش رايونىنىڭ قۇياش رادىئاتسىيىسىنىڭ يىللىق ئوتتۇرىچە قىممىتى 146.3～133.7كىلوكالورىيە \ كۋادرات سانتىمېتىر. يىللىق ئوتتۇرىچە كۈن نۇرى چۈشۈش ۋاقتى 2991.8～2556.3سائەت، كۈن نۇرى چۈشۈش نىسبىتى %5869. بوز يەر ئۆزلەشتۈرۈش رايونىدا ھۆل-يېغىن ئاز، قىش پەسلىدە قار ئاز، يەر يۈزىنىڭ پارغا ئايلىنىشى كۈچلۈك، يىللىق ئوتتۇرىچە ھۆل-يېغىن مىقدارى 82.5-40.1 مىللىمېتىر، يىللىق ئوتتۇرىچە پارغا ئايلىنىش مىقدارى 2558.9～1876.6 مىللىمېتىر.
1987 - يىلى
1987 - يىلى
ھىسام قۇربان
ئىلى چاقچاقلىرى 2009-يىلى «ئاپتونوم رايون دەرىجىلىك غەيرىي ماددىي مەدەنىيەت مىراسى» دېگەن نامغا ئېرىشكەندىن كېيىن، 2010-يىلى ھىسام قۇربان «ئاپتونوم رايون دەرىجىلىك غەيرىي ماددىي مەدەنىيەت مىراسى چاقچاق ۋارىسى» دېگەن شەرەپكە ئېرىشكەن. ئىلى چاقچاقلىرى 2011-يىلى «دۆلەت دەرىجىلىك غەيرىي ماددىي مەدەنىيەت مىراسى» دېگەن نامغا ئېرىشكەن، بۇ قېتىم ھىسام قۇربان «دۆلەت دەرىجىلىك غەيرىي ماددىي مەدەنىيەت مىراسى چاقچاق ۋارىسى» دېگەن شەرەپكە ئېرىشكەن.
كومپيۇتېر دىگەن نىمە ؟
C++ How to Program, Fifth Edition by H.M Deitel and P.J Deitel دىن تىرجىمە قىلىندى.
تېتىتقۇ
thumb|تېتىتقۇنىڭ تاماققا قېتلىش جەريانى thumb|تېتىتقۇنىڭ تاشقى كۆرۈنىشى thumb|تېتىقۇنىڭ خىمىيەلىك مولىكۇللا قۇرۇلما جانلاندۇرۇم كۆرۈنىشى تېتىتقۇ (ئاددىيلاشتۇرۇلغان خەنچە: 味精، ۋېيجىڭ؛ ئېنگلىزچە: Monosodium glutamate) ئادەتتە تاماق، قورۇما تەييارلىغاندا، كۆكتات قورۇغاندا، تاماققا تەم كىرگۈزۈش ئۈچۈن قېتىلدىغان بىر خىل ناتروللۇق تۇزدۇر. تېتىتقۇ كۆپىنچە ھاللاردا ئورۇلاپ قاچىلانغان يېمەكلىكەردىمۇ تېپىلدۇ. تېتىتقۇ ئادەتتە تاماقلاردا گۆشنىڭ پۇرىقىنى كۈچەيتىش، تەمىنى تېخممۇ خۇشپۇراق قىلىش رولىنى ئوينايدۇ. ئۇ ئادەتتە تېتىمسۇ، ئاچچىقسۇلار بىلەن بىرگە تاماققا تەم كىرگۈزۈش ئۈچۈن ئىشلىتىلدۇ.
شەنبە بازار بازىرى
يېزا ئىگىلىكى
بازار تەۋەسىدە 29067 مو تېرىلغۇ يەر بار، ئورمانچىلىق كۆلىمى 11419 مو، ئوتلاق كۆلىمى 12893 مو، چۆل-جەزىرە 43539 مو. پۈتۈن بازار يېزا ئىگىلىك ئىشلەپچىقىرىشىنى ئاساس قىلىدۇ. مېۋىلىك باغ كۆپ بۇلۇپ، قۇرۇق ئۈزۈم كۆپ چىقىدۇ، ياڭاق، ئۆرۈك، چىلان قاتارلىقلار بار؛ ئاساسلىقى بۇغداي، قوناق، شال،كېۋەز قاتارلىقلار تېرىلىدۇ. ئالاھىدە تېرىقچىلىقىدىن كاۋا بار؛ باقمىچىلىقىدىن پىلە ئۈجمىسى، ئۆي قۇشلىرى، ئۆي ھايۋانلىرى قاتارلىقلار بار.
قىزىل مەيدان
تارىخ
قىزىل مەيداننىڭ تارىخى ۋاسىلى سۇرىكوف، كونستانتىن يۈئون ۋە باشقىلارنىڭ رەسىملىرىدە ئەكىس ئەتتۈرۈلگەن. بۇ مەيدان موسكۋانىڭ ئاساسلىق بازىرى بولۇشنى مەقسەت قىلغان. ئۇ يەنە ھەر خىل ئاممىۋى مۇراسىم ۋە ئېلانلارنىڭ سورۇنى بولۇپ، ئاندا-ساندا روسىيە چارلىرىغا تاج كىيدۈرۈش مۇراسىمى ئۆتكۈزۈلىدۇ. بۇ مەيدان شۇ ۋاقىتتىن باشلاپ تەدرىجىي ياسالغان بولۇپ، ئۇ قۇرۇلغاندىن بۇيان بارلىق رۇسىيە ھۆكۈمەتلىرى تەرىپىدىن رەسمىي مۇراسىملارغا ئىشلىتىلگەن.
يەئقۇب ئەلەيھىسسالام
ئىسرائىل كەلىمىسى "تەڭرىنىڭ يولىدا، توغرا يولدا" دېگەنلىك ياكى "تەڭرى بىلەن كۆرۈشكەن" دېگەن مەنىلەرگە كېلىدۇ.
ئائىلىسى
رەئۇبەن(1)
«ئەخلەت» يەۋاتقان بالىلار ۋە قىزىم
ئالدىنقى: پەرزەنت تەربىيەسىدىكى ئۈچ غەلەت
فوند
ئوچۇق شەكىللىك فوند ۋە يېپىق فوندنىڭ مۇناسىۋىتى
ئوچۇق فوند بۇ فوندنىڭ كۆلىمى مۇقىم، ئۆزگەرمەس ئەمەس، بەلكى خالىغان ۋاقىتتا بازاردىكى تەمىنلەش-تەلەپ ئەھۋالىغا ئاساسەن يېڭى ئۈلۈشى ياكى مەبلەغ سالغۇچى تەرىپىدىن ھەق تۆلەپ ياندۇرۇۋېلىش مەبلەغ سېلىش ئاساسىدىكى ئالتۇن. يېپىق فوند، بۇ ئېچىۋىتىلگەن فوندقا نىسبەتەن، بۇ فوند كۆلىمى تارقىتىشتىن ئىلگىرى، تارقىتىش ئاياغلاشقاندىن كېيىن ياكى بەلگىلەنگەن مۇددەت ئىچىدە، فوندىنىڭ كۆلىمى مۇقىم، ئۆزگەرمەس مەبلەغ سېلىش فوندى.
پ ك (كىنو)
ئامىرخان (پ ك رولىدا)
ئىنسانلارنى تەتقىق قىلىش مەقسىتىدە يەرشارىغا كەلگەن بىر تاشقى پىلانېتتا ئادىمىنىڭ، ئۇچار كېمىنى يىراقتىن كونترول قىلىدىغان تىزگىنىكى بىرەيلەن تەرىپىدىن بۇلاپ كېتىلىدۇ، بۇ تىزگىنەك بولمىسا ئۇ ئۆز پىلانېتىغا قايتىپ كېتەلمەيتتى، شۇنىڭ بىلەن ئۇ ئىنسانلار ئارىسىدا تىزگىنىكىنى ئىزدەش سەپىرىگە ئاتلىنىدۇ
ئانۇشكا شارما (جاگۇ رولىدا)
PK تىزگىنەكنى تېپىپ قايتاي دېگەن ۋاقىتتىلا PKنىڭ ئۆزىگە بولغان ھېسىياتىنى چۈشىنىدۇ
سەربىز
ئاساسىي ئۇچۇرلىرى
ئائىلىسى :مۇرەككەپ گۈللۈكلەر ئائىلىسى
PM2.5 قىممىتى
قىممىتى ھاۋادىكى «ھاۋا ھەرىكەتلەندۈرگۈچ كۈچى» ئېكۋىۋالېنت دىئامېتىرى 2.5 مىكرو مېتىرغا تەڭ ياكى ئۇنىڭدىن كىچىك بولغان دانچىلارنى كۆرسىتىدۇ.
ئېنگنلىزچە ئاتىلىشى :fine particulate matter
چوڭ ئىشلار 2013-يىلى 2-ئايدا 2013-يىلى 2-ئايدا، دۆلەت پەن-تېخنىكا ئىسىم تەكشۈرۈپ بېكىتىش كوممىتېتى PM2.5 غا ئۇششاق دانچە ماددا دەپ نام بەردى. 2 2013-يىلى 2-ئايدا، دۆلەت پەن-تېخنىكا ئىسىم تەكشۈرۈپ بېكىتىش كوممىتېتى PM2.5 غا ئۇششاق دانچە ماددا دەپ نام بەردى. ئۇششاق دانچە ماددىنىڭ خىمىيىلىك تەركىبى ئورگانىك كاربون (OC)، ئېلېمېنتلىق كاربون (EC)، ئازوت كىسلاتاسى، سۇلفاتلار، ئاممونىي تۇزى، ناتىرىي تۇزى (Na+) قاتارلىقلار.
سەربىز
ئۆسۈش شارائىتى
3پارچەسەربىزدائىم تاغ باغرىدىكى يايلاق، چارۋىچىلىق مەيدانلىرى ۋە ئورمان ياقىسى، دېڭىز يۈزىدىن ئېگىزلىكى 1400-3500 مېتىر بولغان رايونلاردا ئۆسىدۇ. مۇھىت تاللىمايدۇ، ئۆستۈرۈش ئاسان. ياخشى كۈنگەي، سوغۇققا چىداملىق، تۇپراققا بولغان تەلىپى يۇقىرى ئەمەس، مۇنبەت، ئۈنۈملۈك، ھوسۇللۇق، سۇ چىقىرىۋېتىشى ياخشى بولغان رايۇنلاردا ياخشى ئۆسىدۇ.
پەكىچى يېزىسى
پەكىچى يېزىسى قەشقەر ۋىلايىتى نىڭ يەكەن ناھىيىسىگە جايلاشقان بولۇپ، ئومۇمىي نوپۇسى 23 مىڭ ئەتراپىدا.
ﺋﯚﻣﻪﺭ ﻫﻪﻳﻴﺎﻡ
ﺋﯚﻣﻪﺭ ﻫﻪﻳﻴﺎﻡ ﻧﯩﯖﺸﺎ ﭘﻮﺭﺩﺍ ﺗﯘﻏﯘﻟﻐﺎﻥ ﻣﯘﺗﻪﭘﭙﻪﻛﻜﯘﺭ،ﺷﺎﺋﯩﺮ ﯞﻩ .ﺍﺳﺘﯩﺮﻧﻮﻡ.ﺋﯘﺳﺎﻟﺠﯘﻕ ﺗﯘﺭﻙ ﺷﺎﻫﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﻣﺎﻟﯩﻚ ﺷﺎﻫ ﻫﻮﺯﯗﺭﺩﺍ،ﯞﻩﺯﯨﺮ ﻧﯩﺰﺍﻡ ﻣﯘﻟﯘﻙ ﻫﺎﻣﯩﻠﯩﻘﯩﺪﺍ<<ﻣﺎﻟﯩﻚ ﺷﺎﻫ ﺋﺎﺳﺘﯩﺮﻧﻮﻣﯩﻴﻠﯩﻚ ﺟﻪﺩﯞﯨﻠﯩﻨﻰ>>ﺋﯩﺸﻼﭖ ،ﺳﺎﺟﯘﻗﯩﻼﺭ ﻛﺎﻟﯩﻨﺪﺍﺭﯨﻨﻰ ﺗﯘﺯﮔﻪﻥ ﺋﯘ ﻫﯩﺴﺎﭘﻤﻪﺳﯩﻠﻠﯩﺮﻧﯩﯔ ﻳﯧﺸﯩﻠﺸﯩﯟﺍ ﺋﯩﭙﺎﺗﻰ>>،<<ﺋﺎﺭﺧﯩﻤﯩﺘﯩﻜﯩﻠﯩﻖ ﻗﯩﻴﯩﻦ ﻣﻪﺳﯩﻠﯩﻠﻪﺭ>.ﻗﺎﺗﺎﺭﻟﯩﻖ ﺋﻪﺳﻪﺭﻟﻪﺭﻧﻰ ﯞﻩ ﻛﯚﭘﻠﯩﮕﻪﻥ ﺭﻭﺑﺎ ﺋﯩﻼﺭﻧﻰ ﻳﯧﺰﯨﭗ،ﺧﻪﻟﻖ ﻗﻪﻟﺒﯩﺪﯨﻦ ﺋﻮﺭﯗﻥ ﺋﺎﻟﻐﺎﻥ.
باستېرلار
ئاساسىي ئۇچۇرلىرى
ئۇيغۇرچە نامى :باستېرلار
تۇنۇشتۇرۇلىشى
3پارچەباستېرلارباستېرلار __ نامبىيەنىڭ كالاخارى قۇملۇقىنىڭ ئىچكىرىسىدىكى رېخوبوس ناملىق چەت رايوندا ياشايدىغان بۇلۇپ، ئۇلارنىڭ بۇ جايدا ياشاۋاتقىنىغا ھازىر 140 يىلدىن كۆپرەك ۋاقىت بولغان.
چىڭ سۇلالىسى دەۋرىدىكى ئۇيغۇر بەگ تۆرىلەر
7. شاھ قاسىم ؟(خەنزۇچە:沙哈孙). مىلادىيە 1693 – يىل 11– ئاينىڭ 6– كۈنىدىكى مەلۇماتتىن قارىغاندا، جاڭجياكودا تۇرۇشلۇق مولۇ (莫洛) قاتارلىقلار خانىدانىلىققا شاھ قاسىم ، ئېرىكبەگ قاتارلىقلار بىلەن بىرگە قايتىپ كېتىشنى خالايدىغانلىقىنى بىلدۈرگەن.
12. گوپا بەگ (خەنزۇچە:郭帕白克). قۇمۇل ئۇيغۇرلىرىنىڭ ئاقساقىلى ئەبەيدۇللا دارخانبەگنىڭ ئوغلى، قۇمۇل ئۇيغۇرلىرىنىڭ ئىككىنچى بېگى (دادىسىدىن قالسىلا) بولغان.
قوشئېرىق يېزىسى
قوشئېرىق يېزىسى قەشقەر ۋىلايىتى نىڭ يەكەن ناھىيىسىگە جايلاشقان بولۇپ، ئومۇمىي نوپۇسى 17 مىڭ ئەتراپىدا.
سۇرە ئىسرا
ئۇلىنىش
سۇرە ئىسرا
ئىدرىس ھەسەن
ھاياتى
ئىدرىس ھەسەن ئەپەندىم 2021-يىلى 7-ئاينىڭ 19-كۈنى ئىستانبۇل دىن ياۋروپاغا بېرىش جەريانىدا ماراكەش كاساپلانجا ئايرودىرومىدا تۇتۇپ قېلىنغان.
كۆكتار يېزىسى
كۆكيار يېزىسى شىنجاڭ كېرىيە ناھىيىسى بازىرىنىڭ جەنۇبىغا تەخمىنەن 5 كىلومېتىر كېلىدىغان جايغا جايلاشقان. شەرقىي تەرىپى ئارال يېزىسى بىلەن قوشنا، شىمال تەرىپى جاي يېزىسى بىلەن تۇتىشىدۇ، غەربتە ئارىش يېزىسى بىلەن تۇتىشىدۇ. ئومۇمىي كۆلىمى 54.33 كۋادرات كىلومېتىر كېلىدۇ، يەر شەكلى غەربىي جەنۇبتىن شەرقىي شىمالغا قىيسايغان، تۇپراق سۇغىرىلما تىنما تۇپراق، دېڭىز يۈزىدىن ئېگىزلىكى تەخمىنەن 1408.3 مېتىر.
ئەييۇب ئەلەيھىسسالام
ھەزرىتى ئەييۇب (ئەرەبچە: أيوب، ئىبرانىيچە:אִיּוֹב)، قۇرئاندا زىكىر قىلىنغان پەيغەمبەرلەردىن بىرى. ھەزرىتى ئىسھاقنىڭ پۇشتىدىن بولۇپ، كېسەللىك ۋە قىيىنچىلىقلارغا سەبر ۋە بەرداشلىق بېرىشى بىلەن ئۈلگە كۆرسىتىلىدىغان بىر پەيغەمبەردۇر.
زەيدىن يۈسۈپ
ھاياتى
زەيدىن يۈسۈپ كوممۇنىست خىتاي دەۋرىدە، كوممۇنىست خىتاي ھاكىمىيىتىگە قارشى پارتلىغان شەرقى تۈركىستان بارىن ئىنقىلابىنىڭ قوماندانى، رەھبىرى ۋە بىر مىللىي قەھرىماندۇر. بىر مىللەتنىڭ ئۈمىد مەنبەسى ئۇ مىللەتنىڭ يولباشچىلىرىدۇر. خىتاي ھاكىمىيەتلىرى شەرقى تۈركىستاننى مۇستەملىكىسىگە ئايلاندۇرۇۋالغان تارىختىن بۇيان ئۇيغۇر خەلقىنى يولباشچىسىز قالدۇرۇشنى «بىرىنچى سىياسىي ۋەزىپە» دەپ بېكىتىدۇ. ئالدى بىلەن ئۇيغۇر خەلقىنىڭ يولباشچىلىرىنى، ئۇنىڭدىن كىيىن ئۇقۇمۇشلۇق كىشىلەرنى يوقىتىدۇ. پادىنىڭ نىشانى بولمايدۇ، پادىچىنىڭ نىشانى بولىدۇ. يولباشچىسىز خەلق پادىچىسىز پادىدۇر. داھىي- يولباشچىلارنىڭ كۆپىنچىسى ھايات ۋاقتىدا ئۆز خەلقى تەرىپىدىن ئانچە ھېس قىلىنمايدۇ، ھەتتا بەزىلىرى «تەلۋە» دېگەن ھاقارەتكە قالىدۇ. چۈنكى، داھىي- يولباشچىلار نورمال كىشىلەردىن ھالقىغان تەپەككۇر قابىلىيىتىگە ئىگە كىشىلەردۇر.
بارىن جىھات ھەرىكىتىنىڭ قانداق باشلانغانلىقى توغرىسىدا توختىلىشتىن بۇرۇن، ئالدى بىلەن بارىن ۋە شەرقىي تۈركىستاننىڭ قىسقىچە تارىخى ۋە شۇ چاغدىكى ۋەزىيىتىگە كۆز يۈگۈرتۈشكە توغرا كېلىدۇ.
ئىنقىلابنىڭ مۇددەتتىن بۇرۇن ئاشكارىلىنىپ قېلىشى
بۇ يىغىندا زەيدىن يۈسۈپ، ناۋادا ئۆزى شېھىت بولۇپ كەتسە ئابدۇغېنى تۇرسۇننىڭ قوماندانلىق قىلىشىنى قارار قىلغان.
«ھەر قانداق ھۆكۈمەت ئادەم ئۆلتۈرگەنلەرنى ئاتىدۇ. يېزىمىزدا 250 ئايالنىڭ بالىسى چۈشۈرۈۋېتىلدى. (1989- يىلى بىر يىللىق سان) بۇنداق قىلىش قاتىللىق ھېسابلىنامدۇ؟ ھېسابلانمامدۇ؟ ئۇ قاتىللار نېمە ئۈچۈن ئېتىلمايدۇ؟… خىتايدىن ئۈرۈمچىگە ھەر 15 مىنۇتتا بىر پويىز كېلىپ تۇرىدىكەن، كەلگەنلەرنىڭ ھەممىسى خىتاي. بىز ئۇيغۇرلارغا پىلانلىق تۇغۇتنى يولغا قويۇشنىڭ ئورنىغا خىتايلارنى كەلتۈرمىسە بولمامدۇ…؟ بىز كۈرەش قىلىپ خىتايلارنى شەرقىي تۈركىستاندىن قوغلاپ چىقىرىشىمىز كېرەك…. پىلانلىق تۇغۇت ئەمەلدىن قالدۇرۇلسۇن، شەرقىي تۈركىستانغا خىتاي كۆچۈرۈش توختىتىلسۇن، خەلقىمىز ئۈستىدىكى باج- سېلىق مەجبۇرىيەت يەڭگىللىتىلسۇن، خىتاي مىللەتچىلىكى تۈگىتىلسۇن، كەمسىتىشكە، ئېزىشكە، يۇتۇۋېلىشقا، خورلۇققا قارشى تۇرىمىز»
مەرھۇم زەيدىن يۈسۈپ بىر گۈلدۈرمامىلىق چاقماقتەك يېنىپ ئۆچىدۇ. ئەمما، ئۇ پۈتۈن ئۇيغۇر خەلقىنىڭ قەلبىگە ئوت ياقىدۇ. چۈنكى ئۇ ئۈمىدسىزلىك، بىخۇتلۇق، خامۇشلۇقتا ياشاۋاتقان خەلقىنىڭ ياقىسىدىن تۇتۇپ، قاتتىق بىر سىلكىۋېتىپ ئاللاھنىڭ ھۇزۇرىغا قايتىدۇ.
سۇرە كەھڧ
ئۇلىنىش
سۇرە كەھڧ ئەرەبچە مەتنى
مەڭ
ئاساسىي ئۇچۇرلىرى
يۇقۇملىنىشى :يۇقۇملۇق ئەمەس
سەۋەبى
1. ئىرسىيەتلىك بولىدۇ.
داۋالاش پىرىنسىپى
مەڭ تۇغما بولۇپ ياكى تەرەققىي قىلمايدىغان تىپى بولسا ئۇنى داۋالاشنىڭ ھاجىتى يوق. ئەگەر سانى كۆپ، دائىرىسى كەڭ بولسا، دائىرىسى كېڭىيىۋاتقان زەخىملىنىشتىن قاناش ەپيدا بولغان بولسا، داۋالاشقا توغرا كېلىدۇ. داۋالاشتا ئىچىدىن دورا ئىشلىتىپ داۋالاش، سىرتىدىن دورا چېپىپ داۋالاش ۋە نۇر ياكى دورا ئارقىلىق كۆيدۈرۈپ داۋالاش ئۇسۇللىرى قوللىنىلىدۇ.
STN
ئاساسىي ئۇچۇرلىرى
تۇلۇق نامى :Super Twisted Nematic
ئۆزگەرتىلگىنى :ئوپتىكىلىق ھالىتى
ئالاقىدار مەزمۇن
STN بىلەن TFT  نىڭ ئەڭ چوڭ پەرقى بولسا- TFT نىڭ كۆرسىتىش ئۈنۈمىSTN  گە قارىغاندا ياخشى. ئەمما،STN  نىڭ توك تېجەشچانلىقى TFT دىن ياخشىراق.
موڭغۇل تىلى
موڭغۇلىيە ۋە يېقىن ئەتراپتىكى دۆلەتلەتدە قوللىندۇ.
كاكتۇس
thumb|بارخان بولۇپ كەتكەن كاكتۇس كاكتۇس زەھەر قايتۇرۇش، يەل ھەيدەش، ئىششىق ياندۇرۇش خۇسۇسىيىتىگە ئىگە.
ھەققىدە
ئەسلى ئامېرىكا قىتئەسىدە ئۆسەتتى، ھازىر مەملىكىتىمىزنىڭ ھەممە يېرىدە ئۆستۈرۈلىۋاتىدۇ.
مېيلى قارلىق تېغى
تۇنۇشتۇرۇلىشى
مېيلى قارلىق تېغى يۈننەن ئۆلكىسى دىچىڭ زاڭزۇ ئاپتونوم ئوبلاستى دېچىڭ ناھىيەسى بىلەن شىزاڭ ئاپتونوم رايونى لىنجى شەھىرى چايۈ ناھىيەسىنىڭ كېسىشكەن جايغا جايلاشقان، دۇنيا تەبىئەت مىراسلىرىدىكى «ئۈچ دەريا ياندىشىپ ئاقىدىغان» ئاساسلىق مەنزىرىلىك رايوننىڭ بىرسى، قارلىق تاغ شۇ قەدەر ھەيۋەتلىك، قارىسىڭىز كىشىنى ھاياجانغا سالىدۇ، ئاساسلىق چوققىسى بولغان كاۋاگېبو چوققىسىنىڭ دېڭىز يۈزىدىن ئېگىزلىكى 6740 مېتىر كېلىدۇ.
ئامىرخان
Dadasaheb Phalke مۇكاپاتى
2012-يىلى «دەۋر» ژۇرنىلىنىڭ مۇقاۋىسىغا چىققان.
مەقئەت ھۆل تەمرەتكىسى
ئالامىتى
مەقئەتنى تەكشۈرگەندە مەقئەت قورۇغۇچى مۇسكۇلنىڭ شىللىق پەردىلىرىنىڭ قىزىرىپ قىزىل توچكىلارنىڭ كۆپۈپ چىققانلىقىنى كۆرگىلى بولىدۇ. چوڭ تەرەتنى لابوراتورىيىلىك تەكشۈرگەندە تۈتۈ قۇرتلىرى كۆرۈنمەيدۇ.
بۇرھان ئۇلۇغيول
پائالىيەتلىرى
5) 2010- يىلى سىنگاپوردا بىر شىركەتتە كەسپى بويىچە پىراكتىكا قىلغان ۋە رامىزان ئېيىدا ئۆمرە قىلىش نېسىپ بولغان! يىل ئاخىرىدا ياۋروپادىكى چىخ دۆلىتى، فىرانسىيە ، گوللاندىيە ۋە گىرمانىيە قاتارلىق دۆلەتلەردە ساياھەتلەردە بولغان !
12) 2017- يىلى مۇئاۋىن پىرافىسسورلۇق ئۇنىۋانىغا ئېرىشكەن ۋە ئۇنىۋېرسىتېت بويىچە ئىجتىمائىي پەنلەر بويىچە ئەڭ جىق ماقالە ئېلان قىلغۇچى مۇكاپاتىغا ئېرىشكەن ۋە 12- ئايدا مالايسىيا ھاياتىنى ئاخىرلاشتۇرۇپ تۈركىيەگە كەلگەن!
14) 2019 - يىلى تۈركىيە ۋەتەنداشلىقى قازانغان  ۋە ئىككىنچى قېتىم رامىزاندا ئۆمرە قىلىش نېسىپ بولغان! ئۇنىۋېرسىتېنىڭ يىللىق مۇكاپاتىغا ئېرىشكەن!  ۋە داۋاملىق ۋەتەن ئۈچۈن توختىماي كۆرەش قىلغان!
Чәрчән наһийиси
чәрчән нами һәққидә
биз юқирида көрүп өткинимиздәк, чәрчән нами миладийәдин бурунқи 1 – әсирдә қоллинишқа башлиған. мушу нуқтилардин алғанда чәрчән намини роранларға бағлаш ( роран намини җорҗан дәп тонуш арқилиқ ) таза мувапиқ болмиған болиши мумкин. роранлар вә уларниң тарихи, келип чиқиши һәққидә җо вейҗониң ‹‹ чили вә роран ›› , япон алимлири түзгән ‹‹ шималдики милләтләр тарихи вә моңғул тарихиға аит тәрҗимиләрдин топлам ›› дегән китаблардики мунасивәтлик баянларға мураҗәт қилиш мумкин , әлвәттә мундин башқа хели көп материялларму бар. мән юқириқиларға асасән, чәрчән намини миладийәдин бурунқи 77 – йили барлиққа кәлгән. әйни вақитта һөкүмран болған утуш чор яки чур дегән мәнсәп намида аталғанлиқи үчүн, у туридиған юрт чорчан ( чорниң туридиған йери ) дәп аталған. бу нам әйни вақитта утушни ханлиққа йөләп чиқарған хән сулалисиниң язмилирида хатириләнгән. әҗәблинәрлики мушу ханлиқниң һакимийәт йезиқи болған қарушти йезиқидики язмиларда көрүлмәйду. биз гәрчә чор мәрдивиниң ( яки алий һөрмәт наминиң ) дәсләпки хатирилирини миладийә 7 – әсирләрдин башлап көрсәкму, уни қәдимдин кәлгән тарихий аталғу дейишкә болиду. бу нам миладийә 445 – йилидин башлап һазирқи чақилиқ наһийисидин 20 миңдин артуқ аһалиниң көчүши сәвәблик тәдриҗий һалда һазирқи чәрчән наһийисигә нам болған вә түрлүк йезиқларда ашу намға тәләппузи йеқин келидиған һәрпләр билән аһаң тәрҗимиси қилип хатириләнгән. мундин миң йил бурун яшиған уйғур әлламиси мәһмуд кашғәрий ниң хатириси әң тоғра хатирә шундақла бу сирниң ачқучи болуп, бизгә үнүмлүк учур қалдурған. бу нам 2100 йилдин буян мушу йәрлик хәлқ тәрипидин қоллинилип кәлмәктә. мушу узун тарихий тәрәққият давамида бәзи тавушларда өзгириш болуп һазирқи нам чәрчәнгә айланған.
دۇنيا مەدەنىيەت مىراسلىرى
يىغىن ۋە ئارقا كۆرۈنۈش
دۇنيا مىراسلىرى كومىتېتىنىڭ خىزمىتىگە يېتەكچىلىك قىلىدىغان ئەھدىنامە ( خەلقئارا كېلىشىم ئىمزالانغان ھۆججەت) يەتتە يىل ئىچىدە (1965 - 1972) تۈزۈلگەن.
نىشان ۋە ئىجابىي نەتىجىلەر
يەرلەرنى دۇنيا مەدەنىيەت مىراسلىرى قىلىپ تەقسىملەش ئارقىلىق، UNESCO ئۇلارنى كېيىنكى ئەۋلادلارغا يەتكۈزۈشكە ياردەم قىلىشنى خالايدۇ. ئۇنىڭ ھەرىكەتلەندۈرگۈچ كۈچى شۇكى، «[h] يوقىتىش بىزنىڭ ئۆتمۈشتىكى مىراسلىرىمىز، بۈگۈن بىز ياشاۋاتىمىز»، مەدەنىيەت ۋە تەبىئىي مىراسلار «ھاياتنىڭ ۋە ئىلھامنىڭ ئورنىنى باسقىلى بولمايدىغان مەنبە». UNESCO نىڭ دۇنيا مىراسلىرىغا بولغان بۇرچى سەككىز تارماق نىشاندىن تەركىب تاپقان. بۇلار ھەرقايسى دۆلەتلەر ۋە يەرلىك ئاھالىلەرنىڭ دۇنيا مىراسلىرىنى قوغداشقا بەرگەن ۋەدىسىنى رىغبەتلەندۈرۈش، خەتەرگە يولۇققان ئورۇنلارغا جىددىي ياردەم بېرىش، تېخنىكا ياردىمى ۋە كەسپىي تەربىيىلەش ۋە ھەرقايسى تەرەپلەرنىڭ ئاممىۋى ئاڭلىقلىق پائالىيەتلىرىنى قوللاش قاتارلىقلارنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ.
تاللاش ئۆلچىمى
2004-يىلغىچە مەدەنىيەت مىراسلىرىنىڭ ئالتە يۈرۈش، تەبىئىي مىراسلارنىڭ تۆت ئۆلچىمى بار. 2005-يىلى، يۇنېسكو بۇلارنى ئۆزگەرتتى، ھازىر بىر يۈرۈش ئون ئۆلچەم بار. كۆرسىتىلگەن تور بېكەتلەر چوقۇم «مۇنەۋۋەر ئۇنىۋېرسال قىممەت» بولۇشى ھەمدە كەم دېگەندە ئون ئۆلچەمنىڭ بىرىگە ماس كېلىشى كېرەك.
سىنگال تىلى
left|thumbnail|400px|دۇنيادا [[سىنگال تىلىدا سۆزلىشىدىغان رايۇنلار.]] left|thumbnail|400px|سىنگال تىلى سرىلانكا ۋە يېقىن ئەتراپتىكى دۆلەتلەتدە قوللىندۇ.
ناركوز
قىسقىچە ئۇچۇرى
بارلىققا كەلتۈرگەنلەر: كىرىس بىرنكالو، كارلو بېرناد، دوگ مىرو
باش تىما مۇزىكىسى: روىدىرگو ئارمارانتا
تارقاتقۇچى شىركەت: نەتڧلىكىس، لىيونسگېيت خوم تاماشا گروھى
كورونا ئىسپاتلىغان پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام مۆجىزىلىرى
بۈگۈن كورونا ۋىرۇس (كوۋىد19) دەپ ئاتىلىدىغان ۋە كۆز بىلەن كۆرگىلى بولمايدىغان بىر ئاپەت پۈتكۈل دۇنيانى پالەچ ھالغا چۈشۈرۈپ قويدى. دۇنيا نوپۇسىنىڭ يېرىمى ئۆيلىرىدىن تالاغا چىقالمايدۇ، دۆلەتلەر چېگرالىرىنى تاقىدى، دۆلەت ئىچىدە شەھەرلەرگە كىرى-چىقىش توسۇۋېتىلدى. ھاۋا ۋە قۇرۇقلۇق قاتناشلىرى توختىدى، مەكتەبلەر، زاۋۇد-فابرىكىلار ھەممىسى تاقالدى، يىغىپ ئېيتقاندا ئىنسانلار توپلىشىدىغان يەرلەرنىڭ ھەممىسى تاقالدى، ئىشلەپ-چىقىرىش توختىدى. شۇنىڭلىق بىلەن بۇ كۆرۈنمەس دۈشمەن تىز سۈرئەتتە تارقىلىۋاتىدۇ، دۇنيا مىقياسىدا بىر مىليۇندىن ئارتۇق ئىنسانغا يۇقۇپ كېسەلخانىلارغا تىقىۋەتتى. ئون مىڭلارنىڭ ئىنساننى جېنىدىن جۇدا قىلدى. بۇ ئەھۋال پۈتكۈل ئىنسانىيەتنى ساراسىمىگە سالدى. ھەر قايسى دۆلەتلەر بۇ ۋىرۇسنىڭ تېخىمۇ كەڭ تارقاپ كېتىشنىڭ ئالدىنى ئېلىش ئۈچۈن، كېسەل بايقالغان رايۇنلارنى كارانتىنغا ئېلىش، باشقا يەرلەردىمۇ كوچىغا چىقماسلىقنى تەشەببۇس قىلىش چارىلىرىنى قوللىنىۋاتىدۇ. دۇنيادىكى دوختۇرلارنىڭ ھەممىسنىڭ بىرلەشكەن نۇقتىسى بۇ ۋىرۇسقا يۇقۇملىنىشىدىن ساقلىنىشنىڭ ئەڭ ئۆنۈملۈك يولىنىڭ تازىلىققا ئەھمىيەت بېرىش ۋە كېسەل كىشىلەرگە يېقىنلاشماسلىقتۇر.
«سىلەرنىڭ بىرىڭلار ئۇيقىدىن ئويغانغاندىن كېيىن قوللىرىنى ئۈچ قېتىم يۇمىغۇچىلىك قاچىغا تىقمىسۇن؛ چۈنكى ئۇ ئۇخلاۋاتقاندا قوللىرىنىڭ قەيەردە بولغانلىقىنى بىلمەيدۇ».
ئەگەر بىرەرسى كېسەل بولۇپ قالسا قانداق قىلىش كېرەك؟ مۇھەممەد ئەلەيھىسسالام ئاغرىق تارتىۋاتقان ساھابىلىرىگە قانداق نەسىھەتلەرنى قىلاتتى؟
بۇ سۆزنىڭ مەنىسى مۇنداق: بۈگۈن ئىنسانلارنىڭ بېشىغا كەلگەن كورونا ۋىرۇسىگە ئوخشا يۇقۇملۇق كېسەللەرنى داۋالاش ۋە بۇ كېسەلنىڭ خەلق ئىچىدە تاراپ كېتىشىنىڭ ئالدىنى ئېلىشنىڭ ئەك ئۈنۈملۈك چارىسىنىڭ كېسەللەرنى كارانتىنغا ئېلىش، ساق كىشىلەرنىڭ ئۇلار بىلەن كۆرۈشىشىنى مەنئى قىلىش، كۈندە بىر نەچچە قېتىم قولىنى يۇيۇش ئىكەنلىكىنى دۇنيادىكى يۇقۇملۇق كېسەللىكلەر مۇتەخەسسىسلىرى ئۇزۇن يىللىق تەجرىبە ئېلىپ بېرىش ئارقىلىق ئېرىشكەن بىر ئىشتۇر. پەيغەمبەر سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم بۇ چارىنى بۇنىڭدىن 1400 يىل بۇرۇن تەۋسىيە قىلغان. ھالبۇكى ئۇ بۇنداق كېسەللەرنى داۋالاش ئۇسۇلىنى ئۆگەنگەن ياكى بۇنى بېشىدىن كەچۈرۈپ تەجرىبە قىلغان مۇتەخەسسىس دوختۇر ئەمەس ئىدى.
تيەننىڭ ئارىلى
تيەننىڭ ئارىلى (天寧島) يەنە تىنىئەن ئارىلى دەپمۇ ئاتىلىدۇ. تىنچ ئوكيان نىڭ غەربىدىكى مارىئانا تاقىم ئاراللىرى ئىچىدىكى ئەڭ چوڭ ئارال. شىمالىي كەڭلىك °15 بىلەن شەرقىي ئۇزۇنلۇق ′38°145 ئارىلىقىغا جايلاشقان.
كىلىماتى
تيەننىڭ ئارىلى مارىئانا تاقىم ئاراللىرى ئىچىدە بىرقەدەر تىپىك بولغان ئارال، ئۇنىڭ ئىقلىمى تۆت پەسىلنىڭ ھەممىسىدە ئىللىق بولۇپ، تروپىك بەلباغ دېڭىز-ئوكيان كىلىماتىغا تەۋە.
شىمالىي ئافرىقا
ئۆتمۈش
مەركىزى شىمالىي ئاڧرىقادا يەر ئالغان تارىخى مەدەنىيەتلەر ۋە دۆلەتلەر: شىمالىي ئاڧرىقىنىڭ بيوك بىر قىسمى 16. ئەسردىن ئىتىبارەن ئۇزۇن مۇددەت ئوسمانىيلارنىڭ ھاكىمىيىتىدە بولغان. تۈرك - ئىتالىيان ئۇرۇشى كېيىن ئىمزالانغان ئۇشى شەرتنامىسى بىلەن ئوسمان تۈركلىرى، شىمالىي ئاڧرىقىدىكى ئەڭ ئاخىرىقى زېمىنىنى قولدىن بەرگەن. شىمالىي ئاڧرىقا 19. ئەسرنىڭ ئاخىرى ۋە 20. ئەسرنىڭ باشلىرىدا ڧرانسىيە، ئەنگىلىيە، ئىسپانىيە ۋە ئىتالىيە تەرىپىدىن مۇستەملىكە ئاستىغا ئېلىنغان. رايوندىكى ئەللەر ئىككىنچى دۇنيا ئۇرۇشىدىن سوڭرە مۇستەقىل بولغانلار.
خىتاي ئېلان قىلغان كورونا ۋىروسىنىڭ زىيانكەشلىكىگە ئۇچرىغۇچىلارنىڭ سانى توغرىمۇ؟
تەرجىمە قىلغۇچى: ئەلى مۇھەممەد
ئەمما خرۇشېۋ ھاكىمىيەت بېشىغا چىققاندىن كېيىن ئىككى دۆلەت ئوتتۇرىسىدا تالاش-تارتىش يۈز بەردى، ئۇ 1956-يىلى ئۆزىنىڭ مەشھۇر نۇتۇقىدا ستالىننىڭ ۋەھشىيلىكىنى ئەيىبلىدى، شۇنىڭ بىلەن يوللار ئايرىلدى.
ماۋ زېدوڭ پارتىيىسىنىڭ ئىچىدىكى يېڭى «خرۇششىيوف» تەرەپتارلىرىنىڭ خەتىرىدىن خاتىرجەم بولغاندىن كېيىن سوۋېت ئىتتىپاقى ئەندىزىسىگە جەڭ ئېلان قىلدى. خرۇششىيوف دۆلىتىنىڭ ئىچكى ئىشلەپچىقىرىش ئومۇمىي قىممىتىنى ئاشۇرۇپ، ئامېرىكىدىن ئىشىپ كەتمەكچى بولغانلىقىنى جاكارلىدى، ماۋ زېدۇڭ بولسا يۈكسەك ئىرادىلىك پىلانى بىلەن جۇڭگونىڭ پولات – تۆمۈر مەھسۇلاتىنى ئاشۇرۇپ، دۇنيادىكى ئەڭ چوڭ ئىشلەپچىقىرىش دۆلەتلىرىنىڭ بىرى بولغان بۈيۈك برىتانىيەدىن ئېشىپ كىتىدىغانلىقىنى جاكارلاش بىلەن ئىنكاس قايتۇردى. خىتاينىڭ يىللىق پۇلات-تۈمۈر مەھسۇلات مىقدارى 5 مىليون توننا ئىدى، ماۋ زېدۇڭ ئۇنى ئۈچ يىل ئىچىدە نەچچە ھەسسە ئاشۇرۇشنى ۋە 1958-يىلنىڭ بېشىدا ئومۇمىي ئىشلەپ چىقىرىشنى 100 مىليون توننىغا يەتكۈزۈشنى نىشان قىلدى، ئۇ بۇ ھەرىكەتنى «چوڭ سەكرەپ ئىلگىرىلەش» ھەرىكىتى دەپ ئاتاپ، بارلىق دېھقانلارنى بۇ ھەرىكەتكە سەپەرۋەر قىلدى. دېھقانلار دۆلەت نىشانىنى ئەمەلگە ئاشۇرۇش ئۈچۈن بارلىقىنى بېغىشلاپ قول ئىلكىدىكى دېھقانچىلىق ۋە سانائەت مەھسۇلاتلىرىنىڭ ھەممىنى پولات-تۆمۈر ئىشلەپچىقىرىشقا ئاتىدى، ئۇلار قازان-قومۇچلىرىنى يىغىپ، يېزىلاردىكى ئىپتىدائىي ئوچاقتا ئېرىتتى.
سىز تۈۋەندە ئىسمىنى ئېيتىپ بىرىدىغان فىلىمدە ئۇلارنىڭ بىرىنى كۆرەلەيسىز. بىر مېيىپ ئەر كامىرا ئالدىدا مۇخبىرغا پالەچ بولۇپ قالغانلىق ھېكايىسىنى سۆزلەپ بېرىدۇ. قىزىل ئارمىيە بېيجىڭ ئۇنىۋېرسىتېتىنى قورشىۋېلىپ ئۇنى تۇتقۇن قىلغان ۋە جىسمانى جەھەتتىن تەسۋىرلىگۈسىز قىيىن-قىستاققا ئالغان، ئۇ ئۇنداق قىيىنالغۇچە ئۆلۈپ كىتىشنى ئويلاپ تۆتىنچى قەۋەتتىن سەكرىگەن. ئەمما ئۇ ئۆلمەي پالەچ بولۇپ، پۈتۈن ئۆمرىدە چاقلىق ئورۇندۇققا مەھكۇم بولغان.
بىر ھەربىي گارنىزون مەيداننى قورشاۋغا ئالىدۇ. ئون چاقىرىم دائىرىدە، ھەربىي گارنىزون ئەسكەرلەرگە كىيىم ۋە يېمەكلىك ئېلىپ كەلگەن نامايىشچىلار بىلەن كۈچلۈك ئالاقە ئورنىتىدۇ. بېيجىڭ بۇ گارنىزوننى چېكىندۈرۈپ ئۇلارنىڭ ئورنىغا يېزىلاردىن ئىككى يۈز مىڭ ئەسكەر ئالماشتۇرىدۇ، ھۆكۈمەت قۇرال ۋە تانكىلار بىلەن رەھىمسىزلەرچە قىرغىن قىلىشتىن ھېچ چىكىنىدىغاندەك كۈرۈنمەيدۇ، بۇيرۇق چۈشۈرۈلگەندىن كېيىن قىرغىنچىلىق باشلىنىدۇ، بۇ خەۋەر پايتەخت خەلقىنىڭ قۇلىقىغا يېتىدۇ، ئۇلار مەيداننى قوغداپ تانكىلارغا ھۇجۇم قىلىش ئۈچۈن مەيدانغا تۆكۈلىدۇ، تانكىلارنى كۆيدۈرۈپ ئەسكەرلەرنى ئۆلگىچە دۇمبالايدۇ. ئاخىرىدا ئالدىنئالا ئۇرۇنلاشتۇرۇلغان پىلان ئىجرا قىلىنىدۇ، قىزىل ئارمىيە مەيدان ئەتراپىغا جايلاشقان بارلىق كوچىلاردىكى ھەرىكەتچانلىقىنى تارمار قىلىدۇ، يۈزلەرچە ئادەم قازا قىلغاندىن كېيىن نامايىشچىلار ئاخىرىدا تەسلىم بولىدۇ. ئۇ يەرگە جىددىي قۇتقۇزۇش ماشىنىسىمۇ كەلمەيدۇ. كىشىلەر يارىدارلارنى ھارۋا بىلەن تۇشۇيدۇ. ئۇلار يارىدارلارنى قۇتقۇزۇش ئۈچۈن ھەرىكەت قىلىۋاتقان پەيتتە ئوققا تۇتۇلۇپ يارىدارلار بىلەن بىللە ئۆلىدۇ. تاڭ ئاتقاندا كىشىلەر ئۇرۇق-تۇققانلىرىنى ئىزدەپ مەيدانغا كەلگەندە بەزىلىرىنىڭ دۈمبىسىگە، يەنى بەزىلىرىنىڭ بېشىغا ئوق تىگىپ ئۆلگەنلىكىنى كۆرىدۇ. ھۆكۈمەت تيەنمېنمېن ھەرىكىتىنى يوقىتىپ، ئانچە تونۇلمىغان ھەرىكەت رەھبەرلىرىنى قولغا ئېلىپ نەق مەيدان ئۆلۈم جازاسىغا ھۆكۈم قىلىدۇ. 21 داڭلىق ئوقۇغۇچى ۋە پېشقەدەم زىيالىيغا ئەيىبنامە تارقىتىپ ئۇلارنىڭ ھەر بىرىگە 40 نەپەر ئوفېتسىر تەيىنلەيدۇ.
ئەگەر سىز خىتاي ۋىرۇستا ئۆلگەنلەرنىڭ ھەقىقىي ئەھۋالىنى يوشۇرۇپ قالالمايدۇ دەپ قارىسىڭىز، خاتالاشقان بولىسىز. چۈنكى دېڭ شياۋپىڭ دەۋرىدە كوممۇنىستىك پارتىيە تيەنئەنمىندىكى قىرغىنچىلىقىنىڭ بارلىق ئىزلىرنى يوقاتتى. مەيلى ئۇنىڭ دەۋرىدە بولسۇن، ياكى ئۇنىڭدىن كىيىنكى دەۋرلەردە بولسۇن تىيەنئەنمىندىكى چوڭ قىرغىنچىلىقنى تىلغا ئېلىش قەتئىي مەنئى قىلىندى، ھەمدە ئۇ قىرغىنچىلىققا ئالاقىدار بارلىق ئارخىپلار يوق قىلىندى، پەقەت «4-ئىيۇن» ۋەقەسى دەپلا ئاتالدى، 21-ئەسىردىكى يېڭى بىر ئەۋلاد كىشىلەر ئۇ چوڭ قىرغىنچىلىقنىڭ يۈز بەرگەنلىكىنى بىلمەيدۇ دېسەك خاتالاشمايمىز، ھەتتا تانكىنىڭ ئالدىدا تۇرغان مەشھۇر شەخىسنىڭ ئوبرازىمۇ مەۋجۇت ئەمەس.
شەرقىي تۈركىستاننى بويسۇندۇرۇش ئارقىلىق روسىيەنىڭ سىبىرىيەدىكى تۆمۈر يوللىرى بىلەن رىقابەتلىشىپ، تاجىكىستان ۋە ئافغانىستاندىن ئۆتىدىغان يول ئارقىلىق تۈركىيە ۋە ئىرانغا يېتىپ بارالايدۇ. پاكىستاننىڭ گۋادار پورتى ئارقىلىق ئەرەب دېڭىزىدىكى چوڭقۇر سۇغا يېتىپ بارىدۇ، تۇرۇبا يولى ۋە تۆمۈر يول ئارقىلىق قازىغىستاندىن ئۆتۈپ كاسپىي دېڭىزىغا تۇتىشىدۇ. بۇ رايون بولمىسا، خىتاي ئاسىيا تىنچ ئوكياندىكى ئورنىدىن مەھرۇم قالىدۇ.
بۇنىڭغا قارىتا خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ ئىنكاسى قانداق بولدى؟ خىتاي ھۆكىمىتى بۇلارنى ئىنكار قىلىىپ بۇ لاگېرلار ئەسلا مەۋجۇت ئەمەس، بۇ كىشى يالغانچى، بۇ دوكلاتلارنىڭ ھەممىسى توقۇلما، دېدى. بېيجىڭ بىر يىل يالغانچىلىقتىن باشقا ھېچ ئىش قىلمىدى، ئاخىرىدا جازا لاگىرىنىڭ مەۋجۇتلۇقىنى ئېتىراپ قىلىشقا مەجبۇرلاندى ۋە  BBC مۇخبىرلىرىنىڭ تۇنجى قېتىم لاگېرغا كىرىپ ئۇ يەردىكى مۇسۇلمانلارنىڭ ئەھۋالى ھەققىدە دوكلات تەييارلاشقا رۇخسەت قىلدى. دوكىلاتتا ئۇ يەردىكى مۇسۇلمانلار خۇشال-خۇرام ھالدا ئۇسسۇل ئويناۋاتقانلىقى ۋە ئۇلارغا ياخشى مۇئامىلە قىلىنغانلىقى تەييارلاندى، ئەڭ ئېغىر پاجىئە شۇكى، «خىتاينىڭ تەپەككۇرنى ئۆزگەرتىش لاگېرلىرى» ناملىق دوكىلاتتىكى رەسىمدە ئۇسۇل ئويناۋاتقان بىر كىشىنىڭ ئوڭ كۆزى قاتتىق تاياق زەربىسىدىن ئىششىپ كەتكەنلىكى ئاشكارا بولغان.
كومسومول شەھىرى
قىسقىچە تونۇشتۇرۇش
روسىيەنىڭ يىراق شەرقتىكى ئەڭ چوڭ ئېغىر سانائەت شەھىرى. بۇ شەھەر خېيلۇڭجياڭ دەرياسىنىڭ تۆۋەن ئېقىنىغا جايلاشقان، شەرق بىلەن دەريا ئاغزىنىڭ ئۇزۇنلۇقى تەخمىنەن 700 كىلومېتر كېلىدۇ. ئاھالىسى 264 مىڭ (1979). 1932-يىلى كوممۇنىستىك ئىتتىپاق ئەزالىرىنىڭ شەھەر قۇرۇلۇشىغا قاتناشقانلىقنى خاتىرىلەش ئۈچۈن كومسومول شەھىرى دەپ نام بېرىلگەن. شەھەر تارماق تۆمۈر يوللار ئارقىلىق شەرقىي دېڭىز قىرغىقىدىكى سوۋېت پورتى، خاباروۋسكى قاتارلىق شەھەرلەر بىلەن باغلىنىپ تۇرىدۇ. شەھەرنىڭ ماشىنىسازلىق(كېمىسازلىق، ئايروپىلان، كىران ماشىنىلىرى. . . ) ، پولات-تۆمۈر، مېتالچىلىق، نېفىت ئايرىش سانائەتلىرى تەرەققىي قىلغان. شەھەر يىلىغا بىر مىليون توننىدىن ئارتۇق پولات ئىشلەپچىقىرىدىغان چوڭ تىپتىكى پولات زاۋۇتى بار. بۇ روسىيەنىڭ يىراق شەرقتىكى ئەڭ چوڭ پولات سانائەت شەھىرى ھېسابلىنىدۇ. كومسومول شەھىرىنىڭ سۇ قاتنىشىمۇ تەرەققىي قىلغان، پاراخوت ئارقىلىق تۆۋەن ئېقىنغا قاراپ يۈرسە دەريانىڭ تۆۋەن ئېقىنىدىكى نىكولايېۋسكى شەھىرىگە ۋە باشقا دېڭىز قىرغاق شەھەرلىرىگە بارغىلى بولىدۇ.
ھىدروگېن
<div style="direction:rtl; font-family:'ALKATIP Tor', 'Alpida_Unicode System', 'UKIJ Tuz Tom', 'Microsoft Uighur', 'uyghur ekran', 'Arial Unicode MS'">
ئۇمۇمىي
ئىنگلىزچەدە Hydrogen، ھىدروگېن،1،H
ناركروز بىرىنچى بۈلۈم
ئاسالىق ئارتىسلىىر:
بويدى خولبروك
پەترو پاسكال thumb|پەترو پاسكال، ئاساسلىق ساقچى جوئاننا كىرىست
دىياگو كاتانو
چىڭگىزخان (2004 تېلېۋىزىيە تىياتىرى)
چىڭگىزخان (2004 تېلېۋىزىيە تىياتىرى) ناملىق تېلېۋىزىيە تىياتىرى موڭغۇل ئىمپېرىيىسى نىڭ قۇرغۇچىسى ۋە بىرىنچى خانى چىڭگىزخان ھاياتىنى ئاساسىي مەزمۇن قىلغان فىلىم.
ﺳﯘﻟﺘﺎﻥ ﺋﺎﻟﭗ ﺋﺎﺭﺳﻼن
ھاياتى
ﺋﯘﻧﯩﯔ ﺩﺍﺩﯨﺴﻰ ﺳﻪلچۇق ﺩﯙﻟﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﮪﯚﻛۈﻣﺪﺍﺭﻟﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﺑﯩﺮﻯ ﺋﯩﺪﻯ. ﺩﺍﺩﯨﺴﻰ ﺑﻮﻟﺴﺎ ﺳﻪلچۇق ﺩﯙﻟﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﻗﯘﺭﯗﻟﯘﺷﯩﺪﺍ ﻣﯘﮪﯩﻢ ﺭﻭﻝ ﺋﻮﻳﻨﯩﻐﺎﻥ ﺗﯜﺭﻙ ﻣﯩﻠﻠﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﺋﻪﯓ ﺋﯘﻟﯘﻍ ﻗﻪﮪﺮﯨﻤﺎﻧﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﺑﯩﺮﻯ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﺋﻪﺑﯘ ﺳﯘﻻﻳﻤﺎﻥ ﺩﺍﯞﯗﺩ ﭼﺎﻏﺮﻯ ﺑﻪﮒ ﺋﯩﺪﻯ. ﺳﻪلچۇق ﺩﯙﻟﯩﺘﯩﻨﯩﯔ 1-ﺳﯘﻟﺘﺎﻧﻰ ﺗﯘﻏﺮﯗﻝ ﺑﻪﮒ (ﺭﯛﻛﻨﻪﺩﺩﯨﻦ ﺋﻪﺑﯘ ﺗﺎﻟﯩﭗ ﻣﯘﮪﺎﻣﻤﻪﺩ ﺗﯘﻏﺮﯗﻝ ﺑﻪﮒ ﺑﯩﻦ ﻣﯩﻜﺎﺋﯩﻞ 990-1063) ﺑﻮﻟﺴﺎ ﺋﺎﻟﭗ ﺋﺎﺭﺳﻼﻧﻨﯩﯔ ﺗﺎﻏﯩﺴﻰ ﺋﯩﺪﻯ.
1071-ﻳﯩﻠﻰ 3-ﺋﺎﻳﻨﯩﯔ 13-ﻛﯜﻧﻰ ﺋﯩﻤﭙﯩﺮﺍﺗﻮﺭ ﺭﻭﻣﺎﻧﻮﺱ 200 ﻣﯩﯔ ﺋﻪﺳﻜﯩﺮﻯ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﯩﺴﺘﺎﻧﺒﯘﻟﺪﯨﻦ ﻧﺎﮪﺎﻳﯩﺘﻰ ﭼﻮﯓ ﺩﯨﻨﻰ مۇراسىملارنى ئۆتكۈزگەندىن ﻛﯩﻴﯩﻦ ﺋﺎناتولىيەگە ﻗﺎﺭﺍﭖ ﻳﻮﻝ ﺋﺎﻟﯩﺪﯗ. ﺭﯨﻢ ﺋﻪﺳﻜﻪﺭﻟﯩﺮﻯ ﻧﺎﮪﺎﻳﯩﺘﻰ ﺋﯧﻐﯩﺮ ﻗﻮﺭﺍﻟﻼﺭ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺗﻮﻟﯘﻕ ﻗﻮﺭﺍﻟﻼﻧﻐﺎﻥ ﺑﻮﻟﯘﭖ، ﺋﯩﭽﯩﺪﻩ ﻓﺮﺍﻧﺴﯩﻴﻪﻟﯩﻚ، ﺋﻪﺭﻣﻪﻥ، ﺭﯗﺱ، ﺑﯘﻟﻐﺎﺭ ﯞﻩ ﺧﯩﺮﯨﺴﺘﯩﺌﺎﻥ ﺩﯨﻨﯩﺪﯨﻜﻰ ﺗﯜﺭﻙ ﻗﺎﺗﺎﺭﻟﯩﻘﻼﺭﺩﯨﻦ ﮪﺎﺳﯩﻞ ﻗﯩﻠﯩﻨﻐﺎﻥ ﻧﺎﮪﺎﻳﯩﺘﻰ ﺯﻭﺭ ﺑﯩﺮ ﺧﯩﺮﯨﺴﺘﯩﺌﺎﻥ ﮪﻪﺭﺑﻰ ﻛﯜﭼﯩﮕﻪ ﯞﻩﻛﯩﻠﻠﯩﻚ ﻗﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﻗﻮﺷﯘﻥ ﺋﯩﺪﻯ. ﺑﯘ ﺧﻪﯞﻩﺭﻧﻰ ﺋﺎﯕﻠﯩﻐﺎﻥ ﺋﺎﻟﭗ ﺋﺎﺭﺳﻼﻥ ﻣﯩﺴﯩﺮ ﺳﻪﭘﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﺩﻩﺭﮪﺎﻝ ﯞﺍﺯ ﻛﯩﭽﯩﭗ، ﻛﻪﻳﻨﯩﮕﻪ ﻳﺎﻧﯩﺪﯗ. ﺋﺎﻟﭗ ﺋﺎﺭﺳﻼﻥ ﺷﻪﺭقىي ﺋﺎناتولىيەگە ﻗﺎﺭﺍﭖ ﻳﯘﺭﯗﺵ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ ﺭﯨﻢ ﻗﻮﺷﯘﻧﯩﻨﯩﯔ ﺋﺎﻟﺪﯨﻐﺎ ﭼﯩﻘﯩﺶ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﺩﯨﻴﺎﺭ ﺑﻪﻛﯩﺮ ﺋﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ ﺋﺎﮪﻼﺗﻘﺎ ﻳﯧﺘﯩﭗ ﻛﯩﻠﯩﺪﯗ. ﺑﯘ ﻳﻪﺭﺩﻩ ﺋﯚﺯﯨﻨﻰ ﺳﺎﻗﻼﭖ ﺗﯘﺭﻏﺎﻥ ﺳﻪﭘﺪﺍﺷﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﺋﻪﻣﯩﺮ ﺋﺎﻓﺸﯩﻦ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﯘﭼﺮﯨﺸﯩﺪﯗ ﯞﻩ ﺭﯨﻢ ﻗﻮﺷﯘﻧﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ 1-ﻗﯩﺘﯩﻤﻠﯩﻖ ﺟﻪﯓ ﻣﺎﻧﺎ ﻣﯘﺷﯘ ﻳﻪﺭﺩﻩ ﺑﻮﻟﯘﭖ، ﺭﯨﻢ ﻗﻮﺷﯘﻧﻰ ﻣﻪﻏﻠﯘﭖ ﺑﻮﻟﯘﭖ، ﺗﯜﺭﻛﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﻏﻪﻟﺒﯩﺴﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﺎﺧﯩﺮﻟﯩﺸﯩﺪﯗ. ﺑﯘ ﺧﻪﯞﻩﺭﻧﻰ ﺋﺎﯕﻠﯩﻐﺎﻥ ﺋﯩﻤﭙﯩﺮﺍﺗﻮﺭ ﺭﻭﻣﺎﻧﻮﺱ 1071-ﻳﯩﻠﻰ 8-ﺋﺎﻳﻨﯩﯔ 24-ﻛﯜﻧﻰ ﻣﺎﻻﺯﮔﯩﺮﺗﻘﺎ ﯞﯗﺟﯘﻡ ﻗﯩﻠﯩﭗ، ﺋﯘ ﻳﻪﺭﻧﻰ ئىگىلەپ، ﺑﯘ ﻳﻪﺭﺩﯨﻜﻰ ﭼﻮﯓ-ﻛﯩﭽﯩﻚ ﭘﯜﺗﯜﻥ ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻼﺭﻧﻰ ﻗﺎﻧﻠﯩﻖ ﻗﯩﺮﻏﯩﻦ ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ.
ﻣﯘﺷﯘﻧﺪﺍﻕ ﻗﯩﻴﯩﻦ ﺑﯩﺮ ﺷﺎﺭﺍﺋﯩﺘﻼﺭﺩﺍ ﺳﯘﻟﺘﺎﻧﻨﯩﯔ ﺋﯩﻤﺎﻣﻰ ﯞﻩ ﻏﺎﺯﯨﺴﻰ ﺑﯘﺧﺎﺭﺍﻟﯩﻖ ﺋﯚلۈﻣﺎ ﺋﻪﺑﯘ ﻧﺎﺳﯩﺮ ﻣﯘﮪﻪﻣﻤﻪﺩ ﻣﯘﻧﺪﺍﻕ ﺩﻩﻳﺪﯗ: «ﺋﻪﻱ ﺳﯘﻟﺘﺎﻧﯩﻢ، ﺳﻪﻥ ﺋﺎﻟﻼﮪﻨﯩﯔ ﭘﯜﺗﯜﻥ ﺩﯨﻨﻼﺭﺩﯨﻦ ﺋﯘﺳﺘﯩﻦ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ ﺋﯩﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﻰ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﺳﻮﻗﯘﺷﯩﯟﺍﺗﯩﺴﻪﻥ، ﺑﯘ ﯞﻩﺟﯩﺪﯨﻦ ﭘﯜﺗﯜﻥ ﺋﯩﺴﻼﻡ ﺩﯙﻟﯩﺘﯩﺪﯨﻜﻰ ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎﻧﻼﺭ ﺳﯩﻨﯩﯔ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﺩﯗﺋﺎ ﻗﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﺟﯜﻣﻪ ﻛﯜﻧﻰ، ﭘﯧﺸﯩﻦ ﻧﺎﻣﺎﺯ ﯞﺍقتىدا ﺩﯛﺷﻤﻪنگە ﯞﯗﺟﯘﻡ ﻗﯩﻞ ، ﻣﻪﻥ ﺋﯘﻟﯘﻍ ﺋﺎﻟﻼﮪﺘﯩﻦ ﺯەپەﺭﻧﻰ ﺳﯩﻨﯩﯔ ﺋﯘﺳﺘﯘﯕﮕﻪ ﻳﯧﺰﯨﺸﯩﻨﻰ ﺋﺎﺭﺯﯗ ﻗﯩﻠﯩﻤﻪﻥ» ﺩﻩﭖ ﺋﺎﻟﭗ ﺋﺎﺭﺳﻼﻧﻐﺎ ﻣﻪﻧﯩﯟﻯ ﻛﯜﭺ ﺑﯩﺮﯨﺪﯗ. ﺷﯘﻧﯩﯖﺪﻩﻙ ﺑﺎﻏﺪﺍﺕ ﺋﺎﺑﺒﺎﺳﯩﻴﻪ ﺧﻪلىپەﺳﻰ ﻛﺎﺋﯩﻢ ﺑﯩﺌﻪﻣﺮﯗﻟﻼﮪ ﺑﻮﻟﺴﺎ ﭘﯜﺗﯜﻥ ﺋﯩﺴﻼﻡ ﺩﯗﻧﻴﺎﺳﻰ ﻛﯚﯕﯘﻝ ﺑﯚﻟﮕﻪﻥ ﺑﯘ ﻣﺎﻻﺯﮔﯩﺮﺕ ﺋﯘﺭﯗﺷﯩﺪﺍ ﺋﺎﻟﭗ ﺋﺎﺭﺳﻼﻧﻨﯩﯔ ﻏﻪﻟﺒﻪ ﻗﯩﻠﯩﺸﻰ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﺑﯩﺮ ﺩﯗﺋﺎﻧﻰ ﺗﻪﻳﺎﺭﻻﺗﻘﯘﺯﯗﭖ، ﺟﯜﻣﻪ ﻛﯜﻧﻰ ﺋﯩﺴﻼﻡ ﺩﯙﻟﻪﺗﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﻣﯩﻨﺒﻪﺭﻟﯩﺮﯨﺪﻩ ﺋﻮﻗﯘﺷﻨﻰ ﺑﯘﻳﺮﯗﻳﺪﯗ. ﺋﯘ ﺩﯗﺋﺎﻧﯩﯔ ﻣﻪﺯﻣﯘﻧﻰ ﻣﯘﻧﺪﺍﻕ ﺋﯩﺪﻯ: «ﺋﺎﻟﻼﮪﯩﻢ ﺋﯩﺴﻼﻡ ﺑﺎﻳﺮﺍﻗﯩﻨﻰ ﻳﯘﻗﯘﺭﻯ ﻗﯩﻞ ﯞﻩ ﺋﯩﺴﻼﻣﻐﺎ ﻳﺎﺭﺩﻩﻡ ﻗﯩﻞ! ﺩﯛﺷﻤﻪﻧﻨﯩﯔ ﺑﯩﺸﯩﻨﻰ ﺋﻪﺯ ﯞﻩ تۈﭖ ﻳﯩﻠﺘﯩﺰﯨﺪﯨﻦ ﻳﻮﻕ ﻗﯩﻞ! ﺳﺎﯕﺎ ﺋﯩﺘﺎﺋﻪﺕ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﺟﺎﻧﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﭘﯩﺪﺍ ﻗﯩﻠﯩﭗ، ﺳﺎﯕﺎ ﺋﺎﺋﯩﺖ ﺑﻮﻟﯘﺵ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﺑﯘ ﻳﻮﻟﺪﺍ ﻗﺎﻧﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺋﺎﻗﻘﯘﺯﻏﺎﻥ ﻳﯧﮕﯩﺘﻠﯩﺮﯨﻤﯩﺰﻧﻰ ﻛﯜﭼﻠﻪﻧﺪۈﺭ ﯞﻩ ﺋﯘﻻﺭﻧﻰ ﻛﯜﭼﻠﻪﻧﺪۈﺭۈﺵ ﺋﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ ﻳﯘﺭﺗﻼﺭﯨﻨﻰ ﺋﺎﻣﺎﻧﻠﯩﻖ ﯞﻩ ﻏﻪﻟﺒﻪ ﺧﻮﺷﺎﻟﻠﯩﻘﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺗﻮﻟﺪﯗﺭﯨﺪﯨﻐﺎﻥ ﻳﺎﺭﺩﻩﻣﻠﯩﺮﯨﯖﻨﻰ ﮪﻪﺭﮔﯩﺰ ﺋﺎﻳﯩﻤﺎ! ﻣﯘﻣﯩﻨﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺋﻪﻣﺮﯨﻨﯩﯔ ﺑﯘﺭﺧﺎﻧﻰ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﺷﻪﮪﯩﻦ-ﺷﻪﮪﯜﻝ ﺋﻪﺯﺍﻡ ﺳﯘﻟﺘﺎﻥ ﺋﺎﻟﭗ ﺋﺎﺭﺳﻼﻧﻨﯩﯔ ﺳﯩﻨﯩﯖﺪﯨﻦ ﺗﯩﻠﯩﮕﻪﻥ ﻳﺎﺭﺩﯨﻤﯩﻨﻰ ﺋﺎﻳﯩﻤﺎ! ﺳﯩﻨﯩﯔ ﻳﺎﺭﺩﯨﻤﯩﯔ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻏﻪﻟﺒﯩﮕﻪ ﺋﯩﺮﯨﺸﯩﭗ، ﺷﺎﻧﯩﻨﻰ ﺋﻪﺗﺮﺍﭘﯩﻐﺎ ﻳﺎﻳﺴﯘﻥ ﯞﻩ ﺯﺍﻣﺎﻧﻨﯩﯔ ﺯﺍﻟﯩﻤﻠﯩﺮﻯ ﺋﺎﻟﺪﯨﺪﺍ ﺗﯩﻚ ﺗﯘﺭﺳﯘﻥ! ﺳﯩﻨﯩﯔ ﺩﯨﻨﯩﯖﻨﻰ ﺷﻪﺭﻩﭘﻠﯩﻚ ﯞﻩ ﺋﯘﻟﯘﻍ ﺗﯘﺗﯘﺵ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﺋﯘﻧﻰ ﺋﯩﻠﺘﯩﭙﺎﺗﭽﻰ ﯞﻩ ﮪﻪﺭﯞﺍﻗﯩﺖ ﺗﻪﺳﯩﺮﻯ ﺑﻮﻟﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﻳﺎﺭﺩﯨﻤﯩﯖﺪﯨﻦ ﻣﻪﮪﺮﯗﻡ ﻗﯩﻠﻤﺎ! ﺋﯘﻧﯩﯔ ﺩﯛﺷﻤﻪﻧﻨﯩﯔ ﺋﺎﻟﺪﯨﺪﯨﻜﻰ ﺑﯘﮔﯘﻧﻜﻰ ﻛﯜﻧﯩﻨﻰ ﺋﻪﺗﯩﮕﯩﻤﯘ ﻳﻪﺗﻜﯘﺯ! ﺋﯘﻧﻰ ﭘﻪﺭﯨﺸﺘﯩﻠﻪﺭ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻗﻮﻟﻼ. ﻧﯩﻴﻪﺕ ﯞﻩ مەقسەﺗﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﻳﺎﺧﺸﯩﻠﯩﻖ، ﻏﻪﻟﺒﻪ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﺎﺧﯩﺮﻻﺷﺘﯘﺭ! ﭼﯜﻧﻜﻰ ﺋﯘ ﺳﯩﻨﯩﯔ ﺋﯘﻟﯘﻍ ﺋﯩﺴﺘﻪﻛﻠﯩﺮﯨﯔ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﺭﺍﮪﻪﺗﻨﻰ ﺗﺎﺷﻠﯩﺪﻯ، ﻣﺎﻝ ﯞﻩ ﺟﺎﻧﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺑﯘﻳﺮﯗﻗﻠﯩﺮﯨﯖﻐﺎ ﺋﻪﻣﻪﻝ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﻏﺎﻳﯩﺴﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺳﯩﻨﯩﯔ ﻳﻮﻟﯘﯕﻐﺎ ﺋﺎﺗﯩﺪﻯ. ﭼﯜﻧﻜﻰ ﺳﻪﻥ، ﺋﻪﻱ ﺋﯩﻤﺎﻥ ئېيىتقانلار، ﺟﺎﻧﻨﻰ ﻳﺎﻗﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﺑﯩﺮ ﺋﺎﺯﺍﭘﺘﯩﻦ ﻗﯘﺗﯘﻟﯘﺷﻨﯩﯔ ﺑﯩﺮ ﻳﻮﻟﯩﻨﻰ ﻛﯚﺭﺳﯩﺘﻪﻳﻤﯘ؟ ﺗﻪﯕﺮﯨﮕﻪ ﯞﻩ ﺋﯘﻧﯩﯔ ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﯩﺮﯨﮕﻪ ﺋﯩﺸﻪﻧﺴﻪﯕﻼﺭ، ﺋﯘﻧﯩﯔ ﻳﻮﻟﯩﺪﺍ ﺟﺎﻥ ﯞﻩ ﻣﺎﻟﯩﯖﻼﺭ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﯘﺭﯗﺷﯩﯖﻼﺭ، ﺩﻩﭖ ﺑﯘﻳﺮﯨﻐﺎﻥ ﺋﯩﺪﯨﯔ. ﺳﯩﻨﯩﯔ ﺳﯚﺯﯗﯓ ﺋﻪﻣﻪﻟﻠﻪﺷﺘﻰ. ﺋﺎﻟﻼﮪﯩﻢ! ﺋﯘ ﺳﯩﻨﯩﯔ ﺳﯚﺯﯗﯕﮕﻪ ﺋﻪﻣﻪﻝ ﻗﯩﻠﯩﭗ، ﺑﻪﻧﺪﯨﻠﯩﺮﯨﯖﻨﻰ ﻗﻮﻏﺪﺍﺵ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﮪﯧﭽﻘﺎﻧﺪﺍﻕ ئىككىلەﻧﻤﻪﻱ ﺩﯛﺷﻤﻪنگە ﻗﺎﺭﺷﻰ ﻛﯜﺭﻩﺷﻜﻪ ﺋﺎﺗﻠﯩﻨﯩﭗ، ﺩﯨﻨﯩﯖﻐﺎ ﺧﯩﺰﻣﻪﺕ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﻛﯩﭽﯩﻨﻰ ﻛﯜﻧﺪﯗﺯﮔﻪ ﺋﯘﻟﯩﻐﺎﻥ ﺑﻮﻟﺴﺎ ﺳﻪﻧﻤﯘ ﺋﯘﻧﯩﯔ ﻏﻪﻟﺒﻪ ﻗﯩﻠﯩﺸﻨﻰ نىسىپلەﻧﺪﯗﺭ. ﺋﯘﻟﯘﻍ ﺗﯩﻠﻪﻛﻠﯩﺮﯨﯔ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﯘﻧﯩﯖﻐﺎ ﻳﺎﺭﺩﻩﻣﭽﻰ ﺑﻮﻝ، ﻗﺎﺯﺍ ﯞﻩ ﻗﻪﺩﻩﺭﯨﻨﻰ ﺋﯘﻧﯩﯔ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﻳﺎﺧﺸﻰ ﯞﻩ ﺋﻮﯕﯘﺷﻠﯘﻕ ﺑﯩﺮ ﺷﻪﻛﯩﻠﺪﻩ ﺗﻪﺟﻪﻟﻠﻰ ﺋﻪﺗﺘﯘﺭﮔﯩﻦ! ﺋﯘﻧﻰ ﺷﯘﻧﺪﺍﻕ ﺑﯩﺮ ﻗﻮﻏﺪﯗﻏﯘﭼﯩﻼﺭ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻗﻮﻏﺪﯗﻏﯩﻨﻜﻰ، ﺩﯛﺷﻤﻪﻧﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﮪﻪﺭﺗﯜﺭﻟﯘﻙ ﮪﯩﻠﻪ-ﻣﯩﻜﯩﺮﻟﯩﺮﯨﻨﻰ ﻳﻮﻗﺎﺗﺴﯘﻥ ﯞﻩ ﺋﯩﻠﺘﯩﭙﺎﺗﯩﯔ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺑﯘ ﻗﻮﻏﺪﯗﻏﯘﭼﯩﻼﺭ ﺋﯘﻧﻰ ﮔﯜﺯﻩﻝ ﺳﯘﭘﻪﺗﻠﯩﺮﻯ، ﺋﻪﯓ ﺋﯩﺸﻪﻧﭽﯩﻠﯩﻚ ﯞﻩ ﺳﺎﻏﻼﻡ ﻗﻮﻟﻠﯩﺮﻯ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻗﻮﻏﺪﯨﺴﯘﻥ! ﻗﯩﻠﻤﺎﻗﭽﻰ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﮪﻪﺭﻗﺎﻧﺪﺍﻕ ﺋﯩﺸﻨﻰ، ﺋﯘنىڭغا ﻗﻮﻻﻳﻠﯩﻖ ﻗﯩﻞ! ﺷﯘندﺍﻕ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﺋﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ ﺩﯛﺷﻤﻪنگە ﻗﺎﺭﺷﻰ ﺋﺎﺗﻼﻧﻐﺎﻥ ﺑﯘ ﻗﯘتلۇق ﻛﯜﺭﻩﺷﺘﻪ ﺯﻩپەﺭ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻧﯘﺭﻻﻧﺴﯘﻥ! ﺩﯛﺷﻤﻪﻥ ﮔﯘﺭﯗﮪﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ، تېنچلىق ﻳﻮﻟﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﻛﯚﺭﻣﯩﮕﻪﻥ ﻳﻮﻟﺪﯨﻦ ﺋﺎﺯﻏﺎﻥ ﻛﯚﺯﻟﯩﺮﻯ ﻛﯚﺭ ﺑﻮﻟﺴﯘﻥ! ﺋﻪﻱ ﻗﯩﺮﯨﻨﺪﺍﺷﻼﺭ ﺗﻮﻏﺮﺍ ﺑﯩﺮ ﻧﯩﻴﻪﺕ، مەقسەﺕ ﯞﻩ ﺋﺎﻟﻼﮪﺘﯩﻦ ﻗﻮﺭﻗﻘﺎﻥ ﺑﯩﺮ ﭘﺎﻙ ﻳﯘﺭﻩﻙ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺑﯩﺮﻟﯩﻚ ﺑﺎﺭﺍﯞﻩﺭﻟﯩﻚ ﺑﺎﻏﭽﯩﺴﯩﺪﯨﻦ ﺑﻪﺧﯩﺘﻜﻪ ﺋﯩﺮﯨﺸﻜﻪﻥ، ﺋﺎﻟﻼﮪﻘﺎ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﭼﻪﻛﺴﯩﺰ ﺋﯩﺘﯩﻘﺎﺕ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺳﯘﻟﺘﺎﻥ ﺋﺎﻟﭗ ﺋﺎﺭﺳﻼﻥ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﺋﺎﻟﻼﮪﻘﺎ ﻳﺎﻟﯟﯗﺭﯗﭖ ﻣﯘراجىئەت ﻗﯩﻠﯩﻤﯩﺰ! ﺋﻪﻱ ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎﻧﻼﺭ ﺋﺎﻟﭗ ﺋﺎﺭﺳﻼﻧﻨﯩﯔ ﺷﻪﺭﻩﭘﻠﯩﻚ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺩﯛﺷﻤﻪﻧﻠﻪﺭﻧﻰ ﻳﻮﻕ ﻗﯩﻠﯩﺸﻰ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﺑﺎﻳﺮﯨﻘﯩﻨﻰ ﺗﯩﻚ ﻗﯩﻞ! ﺯﻩپەﺭﻟﻪﺭﯨﻨﯩﯔ ﺋﻪﯓ ﻳﯘﻗﯩﺮﻯ ﺩﻩﺭﯨﺠﯩﺪﻩ ﺑﻮﻟﯘﺷﻰ ﯞﻩ ﻣﻪقسىتىگە ﺋﯩﺮﯨﺸﯩﺶ ﺧﯘﺳﯘﺳﯩﺪﺍ ﺋﺎﻟﻼﮪﻘﺎ ﺩﯗﺋﺎ ﻗﯩﻠﯩﻤﯩﺰ. ﺋﺎﻟﻼﮪﯩﻢ! ﺋﯘﻧﻰ ﭘﯜﺗﯜﻥ ﺋﯩﺸﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺋﺎﺳﺎﻧﻼﺷﺘﯘﺭ ﯞﻩ ﺩﯛﺷﻤﻪﻧﻠﻪﺭﻧﻰ ﺋﯘﻧﯩﯔ ﺋﺎﻟﺪﯨﺪﺍ ﺑﻮﻳﯘﻥ ﺋﻪﮔﺪۈﺭ!»
1071-ﻳﯩﻠﻰ 8-ﺋﺎﻳﻨﯩﯔ 26-ﻛﯜﻧﻰ (ﺟﯜﻣﻪ) ﺗﺎﯓ ﺳﻪﮪﻪﺭﺩﻩ ﺳﯘﻟﺘﺎﻥ ﺋﺎﻟﭗ ﺋﺎﺭﺳﻼﻥ ﭘﯜﺗﯜﻥ ﺋﻪﺳﻜﻪﺭﻟﯩﺮﯨﻨﻰ ﺗﻮﭘﻼﭖ، ﺋﺎﺗﺘﯩﻦ ﭼﯘﺷﯘﭖ، ﻳﻪﺭﺩﻩ ﻳﯘﻛۈﻧۈﭖ ﺗﯘﺭﯗﭖ ﻣﯘﻧﺪﺍﻕ ﺩﯗﺋﺎ ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ: « ﺋﻪﻱ ﺋﯘﻟﯘﻍ ﺋﺎﻟﻼﮪﯩﻢ! ﺳﯩﻨﻰ ﺋﯚﺯۈﻣﮕﻪ ﯞﻩﻛﯩﻞ ﻗﯩﻠﺪﯨﻢ، ﺑﯘ ﺋﯘﺭﯗﺷﺘﺎ ﺳﺎﯕﺎ يېقىنلاشتىم؛ ﻣﯘﺷﯘ ﺗﺎﭘﺘﺎ ﺳﯩﻨﯩﯔ ﮪﯘﺯﯗﺭﯗﯕﺪﺍ ﺳﻪﺟﺪﻩ ﻗﯩﻠﯩﭗ ﺗﯘﺭﯗﭘﺘﯩﻤﻪﻥ ﯞﻩ ﻳﺎﻟﯟﯗﺭﯞﺍﺗﯩﻤﻪﻥ. مۇﺷﯘ ﺋﯧﻴﺘﻘﺎﻥ ﺳﯚﺯﻟﯩﺮﯨﻢ ﻣﯩﻨﯩﯔ ﮪﻪﻗﯩﻘﻰ ﻳﯘﺭﯨﮕﯩﻤﺪﯨﻦ ﭼﯩﻘﻘﺎﻥ ﺳﯚﺯﻟﻪﺭ ﺑﻮﻟﻤﯩﺴﺎ ﻣﯩﻨﻰ ﯞﻩ ﻳﺎﺭﺩﻩﻣﭽﯩﻠﯩﺮﯨﻤﻨﻰ ﻳﻪﺭ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻳﻪﻛﺴﺎﻥ ﻗﯩﻞ. ﺋﻪﮔﻪﺭ ﺋﯩﺴﺘﻪﻛﻠﯩﺮﯨﻤﻨﻰ ﺋﻪﻣﻪﻟﮕﻪ ﺋﺎﺷﯘﺭﯗﺷﯩﻤﻐﺎ ﻳﺎﺭﺩﻩﻡ ﻗﯩﻠﻤﺎﻗﭽﻰ ﺑﻮﻟﺴﺎﯓ، ﺑﯘ ﺟﻪﯕﺪﻩ ﺩﯛﺷﻤﻪنگە ﻗﺎﺭﺷﻰ ﻣﺎﯕﺎ ﻳﺎﺭﺩﻩﻣﺪﻩ ﺑﻮﻝ ﯞﻩ ﻣﯩﻨﻰ ﻣﯘﺯﻩپپەر ﺑﯩﺮ ﺳﯘﻟﺘﺎﻥ ﻗﯩﻞ!»
غەربىي قاراخانىيلار
ئۆتمۈشچە
مۇھەممەد ئىبنى ناسىر (مىلادىنىڭ 1040 - يىلىدىن 1052 - يىلىغىچە خان بولغان) باشتا ئۆزىنى ئىلىكخان دەپ ئاتىدى. مىلادىنىڭ 1040 - يىلىغا كەلگەندە مۇستەقىللىق جاكارلاپ، ئۆزىنى «تاۋغاچ بوغراخان» دەپ ئاتىدى. شۇنىڭدىن باشلاپ قاراخانىيلار دۆلىتى شەرقىي قاراخانىيلار ۋە غەربىي قاراخانىيلارغا بۆلۈنۈپ كەتتى. سۇلايمان ئارسلانخان شەرقىي قاراخانىيلارنىڭ خانى بولۇپ قالدى.
سۇلايمان ئارسلانخان غەربىي ئىلىكخانلىرى مۇھەممەد بىلەن ئىبراھىم بۆرە تېكىننىڭ مۇستەقىللىق ھەرىكىتىنى چەكلەشكە ئىمكانىيەت تاپالمىدى. ئۇنىڭ ئۈستىگە دەل شۇ چاغدا ــ مىلادىنىڭ 1041 - يىلى قاراخانىيلارنىڭ شەرقىي شىمالدىكى تېررىتورىيىسى ئىچىگە كىرىدىغان ئېرتىش ۋە بالقاش بويلىرىدا ياشايدىغان ياباقۇلار، باسمىللار، چومۇللار، يەمەكلەر ئىسيان كۆتۈردى.
كەلمەك بولۇپ توپلىنىۋاتىدۇ.»
ما شىڭرۈي
ما شىڭرۈي (خەنچە: 马兴瑞، پىنيىن: Mǎxìngruì) ئەر، خەنزۇ، تېگى شەندۇڭ يۈنچېڭلىق، خېيلوڭجىياڭ ئۆلكىسى شۇاڭياشەن (قوش ئۆردەك تېغى) شەھرىدە توغۇلغان. جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتى سىياسيونلىرىدىن بىرى، مېخانىك ئىنژېنېرى ۋە ئالەم قاتنىشى مۇتەخەسسىسى. بۇرۇن جۇڭگو ئالەم قاتنىشى پەن-تېخنىكا شىركىتىنىڭ باش دىرېكتورى ۋە پارتىيە سېكرېتارى. دۆلەتلىك سانائەت ۋە ئۇچۇرلاشتۇرۇش مىنىستىرلىكىنىڭ مۇئاۋىن مىنىستىرى، دۆلەتلىك ئالەم قاتنىشى ئىدارىسىنىڭ باشلىقى، دۆلەتلىك ئاتوم ئېنېرگىيەسى ئورگىنىنىڭ مۇدىرى، دۆلەت مۇداپىئە ۋە تېخنىكا سانائىتى ئىدارىسى باشلىقى، ج ك پ گۇاڭدۇڭ ئۆلكىلىك كومىتېتىنىڭ مۇئاۋىن سېكرېتارى، پارتكوم سىياسىي قانۇن سېكرېتارى، ج ك پ شېنجېن شەھەرلىك پارتىيە كومىتېتىنىڭ سېكرېتارى، ج ك پ گۇاڭدۇڭ ئۆلكىلىك پارتىيە كومىتېتىنىڭ مۇئاۋىن سېكرېتارى، ئۆلكىلىك خەلق ھۆكۈمىتىنىڭ ۋالىيسى قاتارلىق ۋەزىپىلەرنى ئۆتىگەن. ھازىر ج ك پ شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى پارتكوم سېكرېتارى. شۇنداقلا ج ك پ 18 - ۋە 19 - نۆۋەتلىك مەركىزىي كومىتېتىنىڭ ئەزاسى.
ﻧﻪﺯﻩﺭ ﻏﻮﺟﺎ
ﻧﻪﺯﻩﺭ ﻏﻮﺟﺎ
قەلەي
ئۇمۇمىي
گۇرۇپپىسى، دەۋرى،:
لىتىي
ئۆلچەملىك ئاتوم ئېغىرلىقى:
تارىخى:
قانداق قىلغاندا ئائىلە ئەزالىرىنىڭ بىر بىرىگە بولغان سۆيگۈسىنى ئاشۇرغىلى بولىدۇ؟
كىچىك ۋاقتىمىزدا ئۆيىمىز تار، ئەمما كۆڭلىمىز بەكمۇ كەڭ ئىدى، ئاكا _ ئۇكىلار ھەممىمىز بىر ئېغىزلىق تار ئۆيدە خۇشال – خۇرام ۋە ناھايىتى ھۇزۇرلۇق ياتاتتۇق. زامانىمىزدا ئۆيىمىز كەڭ، ئەمما كۆڭلىمىز تار بولۇپ كەتتى، ئىككى قېرىنداش بىر ئۆيگە سىغمايدۇ، چۈنكى ئۇلار چىقىشالمايدۇ. شۇڭا ھەركىمنىڭ ئەڭ ياخشى سىردىشى ۋە دوستى يانفون، ئېنتېرنېت ۋە كۇمپىيۇتېر بولۇپ قالدى. بالىلارنىڭ ھەربىرى يالغۇز خانىدا يېتىشنى خالايدۇ ۋە يېنىغا ھېچكىم كىرمىسە دەيدۇ. ھەتتا بالىلار بىر ئۆيدە تۇرۇپ، بىر _ بىرى بىلەن كۆرۈشمەكچى بولسا، ئۇچۇر يېزىشىدىغان دەرىجىگە يەتتى.
گۈڭگۈرت
ئاتوم خۇسۇسىيىتى
قانداق قىلغاندا ئائىلە ئەزالىرىنىڭ بىر بىرىگە بولغان سۆيگۈسىنى ئاشۇرغىلى بولىدۇ؟
ئائىلە ئەزالىرى بىلەن بىللە ئولتۇرۇپ قۇرئان ئوقۇش ھەقىقەتەن ئادەمگە خۇشاللىق ۋە بەخت _ سائادەت بېغىشلايدىغان تولىمۇ ياخشى ئىشتۇر. ئائىلىنىڭ تېخى قۇرئان ئوقۇشنى ئۆگىنىپ بولالمىغان كىچىكلىرىنىمۇ چاقىرىپ كېلىپ قۇرئان ئوقۇشقا ئىشتىراك قىلدۇرۇش پۈتۈن ئائىلە ئەزالىرى ئۈچۈن كاتتا خۇشاللىق ئېلىپ كېلىدۇ، ئائىلە ئەزالىرىنى بىر _ بىرىگە يېقىن قىلىدۇ، ئۇلارنىڭ ئۆزئارا مۇھەببىتىنى ئاشۇرىدۇ.
كۈندە ئىككى رەكئەت بولسىمۇ ئۆيدىكىلەر بىلەن، مۇمكىن بولمىغاندا ئەر _ ئايال ئىككىەيلەن ئىككى رەكئەت بولسىمۇ بىللە ناماز ئوقۇشتىن كېلىدىغان سائادەتنى ۋە ئىللىقلىقنى تەسۋىرلەپ بولۇش قىيىن.
ئىمكانىيەت بولسا كۈندىلىك تائاملىنىشنى ئائىلە ئەزالىرى بىلەن بىللە قىلىش، ھېچبولمىغاندا، كۈندە بىر ۋاخ تامانى بولسىمۇ ھەممە بىرلىكتە يېيىش ئائىلە ئەزالىرى ئوتتۇرىسىدىكى يېقىنلىقنى كۈچەيتىدۇ، سۆيگۈ _ مۇھەببەتنى ئاۋۇتىدۇ. بۇنىڭدىن باشقا داستىخاندا ئائىلە ئەزالىرى ئازراق بولسىمۇ مۇڭدىشىش پۇرسىتىگە ئېرىشىدۇ، نەتىجىدە مەسلىھەتلىشىدىغان ئىشلىرى بولسا مەسلىھەتلىشىدۇ، بىرەرسىنىڭ قىيىنچىلىقى بولسا بىللە ھەل قىلىشقا تىرىشىدۇ.
ئىسا ئەلەيھىسسالام
تامام.
ناترىي
گۇرۇپپىسى، دەۋرى،:
بىرىكمىلىرى:
ﻣﻮﻟﻼ ﺑﯩﻼﻝ ﺑﯩﻦ ﻣﻮﻟﻼ ﻳﯜﺳﯜﭖ ( ﻧﺎﺯﯨﻢ)
ﺧﻪﻟﻖ ﺯﯗﻟﯘﻣﻐﺎ ﻗﺎﺭﺷﻰ ﻗﻮﻟﯩﻐﺎ ﻗﻮﺭﺍﻝ ﺋﯧﻠﯩﭗ ﺋﺎﺗﻼﻧﻐﺎﻧﺪﺍ ، ﺷﺎﺋﯩﺮ ﺑﯘ ﺧﻪﻟﻖ ﻗﻮﺯﻏﯩﻠﯩﯖﯩﻨﻰ ﻗﻮﻟﻼﭘﻼ ﻗﺎﻟﻤﺎﻱ ، ﺋﯚﺯﯨﻤﯘ ﻗﻮﻟﯩﻐﺎ ﻗﻮﺭﺍﻝ ﺋﯧﻠﯩﭗ ﻗﻮﺯﻏﯩﻼﯕﻐﺎ ﻗﺎﺗﻨﺎﺷﺘﻰ. 1864 - ﻳﯩﻠﻰ ﺋﯩﻠﻰ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭﻟﯩﺮﻯ ﭼﯩﯔ ﺋﯩﺴﺘﯩﺒﺪﺍﺗﯩﻐﺎ ﻗﺎﺭﺷﻰ ﻣﻪﺷﮭﯘﺭ ﺋﯩﻠﻰ ﻗﻮﺯﻏﯩﻠﯩﯖﯩﻨﻰ ﻗﻮﺯﻏﯩﻐﺎﻧﺪﺍ ، ﻣﻮﻟﻼ ﺑﯩﻼﻟﻤﯘ ﺑﯘ ﻗﻮﺯﻏﯩﻼﯕﻨﯩﯔ ﺟﻪﯕﮕﯩﯟﺍﺭ ﺳﯧﭙﯩﺪﯨﻦ ﺋﻮﺭﯗﻥ ﺋﯧﻠﯩﭗ ، ﺋﺎﺗﺎﻗﻠﯩﻖ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﻗﻪﮬﺮﯨﻤﺎﻥ ﺳﺎﺩﯨﺮ ﭘﺎﻟﯟﺍﻥ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺑﯩﺮﻟﯩﻜﺘﻪ ﺟﻪﯕﺪﻩ ﻣﻪﺭﺩﻟﯩﻚ ﻛﯚﺭﺳﻪﺗﺘﻰ. ﺋﯘ ﺋﯚﺯﯨﻨﯩﯔ ﻗﻮﺯﻏﯩﻼﯕﻨﯩﯔ ﭘﯜﺗﯜﻥ ﺋﯚﺗﻤﯜﺷﻰ ﻣﯘﭘﻪﺳﺴﻪﻝ ﺧﺎﺗﯩﺮﻟﻪﻧﮕﻪﻥ "ﻏﺎﺯﺍﺕ ﺩﻩﺭﻣﯜﻟﻜﻰ ﭼﯩﻦ " ﻧﺎﻣﻠﯩﻖ ﺗﺎﺭﯨﺨﯩﻲ ﺩﺍﺳﺘﺎﻧﯩﺪﯨﻤﯘ ﺑﯘ ﻗﻮﺯﻏﯩﻼﯕﻨﻰ ﯞﻩ ﺋﯘﻧﯩﯔ ﻳﻮﻟﺒﺎﺷﭽﯩﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﺗﺎﺭﺗﯩﭗ ﻗﺎﺗﻨﺎﺷﭽﯩﻠﯩﺮﯨﻐﯩﭽﻪ ﻗﻪﺩﻩﺭ ﮬﻪﻣﻤﯩﺴﯩﻨﻰ ﺋﯩﻨﺘﺎﻳﯩﻦ ﻣﯘﮬﻪﺑﺒﻪﺕ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻣﻪﺩﮬﯩﻴﯩﻠﯩﺪﻯ.
شاھخان
شاھخان سۇلتان ئابدۇررەشىدخاننىڭ خانىملىرىدىن خۇبنىگار خانىمنىڭ ئاتاسىدۇر.
ئىبراھىم سۇلتان
ئىبراھىم سۇلتان ياكى سۇپى سۇلتان (؟ - 1560)، ياركەند خانلىقىنىڭ ئىككىنچى سۇلتانى ئابدۇررەشىدخاننىڭ ئوغلىدۇر.
2006 - يىلى
2006 - يىلى ئادەتتىكى يىلدۇر.
خۇبنىگار خانىم
خۇبنىگار خانىم (XVI - يۈزيىل) سۇلتان ئابدۇررەشىدخاننىڭ خانىمى، ئاتىسى سۇلتان ئابدۇررەشىدخاننىڭ تاغىسى مەنسۇرخاننىڭ ئوغلى شاھخان ئېرۇر. خۇبنىگار خانىم سۇلتان ئابدۇررەشىدخاننىڭ سەككىزىنچى ئوغلى مۇھەممەدباقى سۇلتاننىڭ ئاناسىدۇر.
چۈچۈك خانىم
چۈچۈك خانىم (؟ - ؟) سۇلتان ئابدۇررەشىدخاننىڭ خانىمى، ياركەند خانلىقى ئۈچىنچى سۇلتانى سۇلتان ئابدۇلكەرىمخاننىڭ ئانىسىدۇر. ئاتىسى قازاق تۆرىلەردىن، ئانىسى سۇلتان ئەھمەدخان (ئالاچى خان)نىڭ قىزى، سۇلتان سەئىدخاننىڭ قىز قېرىندىشى ئىدى.
كالىي
گۇرۇپپىسى، دەۋرى،:
قايناش نۇقتىسى:
لېۋودروپروپىزىن
بىرخىل ھۆتەل دورىسىدۇر، شىرنىلىك سۇيۇقلۇق ھالىتىدە.
رۇبىدىي
فىزىكىلىق خۇسۇسىيىتى
مۇسا ئەلەيھىسسالام
مۇسا ئەلەيھىسسالامنىڭ قىسسىسى ۋە ئۇنىڭدىن يەكۈنلەنگەن مۇھىم ساۋاقلار
ئىبنى كەسىر رەھىمەھۇللاھ مۇنداق دەيدۇ: ئاللاھ تائالا بەنى ئىسرائىلغا پىرئەۋندىن ئىبارەت زالىم پادىشاھنى مۇسەللەت قىلغان بولۇپ، پىرئەۋن ئۇلارنى كېچە - كۈندۈز ئېغىر ئەمگەكلەرگە سېلىش بىلەن بىرگە، ئۇلارنى كۆزگە ئىلمىغانلىقتىن ۋە ئۇلاردىن تۇغۇلىدىغان بىر ئوغۇلنىڭ قولى ئارقىلىق پادىشاھلىقىنىڭ ۋەيران بولىشىدىن قورققانلىقتىن، ئۇلارنىڭ ئوغۇللىرىنى ئۆلتۈرۈپ، قىزلىرىنى تىرىك قالدۇرغانىدى. چۈنكى مىسىرنىڭ زالىم پادىشاھى ئىبراھىم ئەلەيھىسسالامنىڭ ئايالى سارەنى تۇتۇۋېلىپ قۇل قىلماقچى بولغاندا، ئاللاھ تائالا ئۆز قۇدرىتى بىلەن ئۇنى زالىمنىڭ قولىدىن سالامەت قۇتۇلدۇرغانلىق مۇناسىۋەت بىلەن ئىبراھىم ئەلەيھىسسالام بەنى ئىسرائىلدىن پەرئەۋنىيلەرنىڭ ھالاكىتىگە سەۋەب بولىدىغان بىر ئوغۇلنىڭ تۇغۇلىدىغانلىقى ھەققىدە ئۇلارغا بېشارەت بەرگەن بولۇپ، بۇ بېشارەتتىن خەۋەر تاپقان قىبتىيلەر ئۇنى دەرھال پىرئەۋنگە يەتكۈزگەندىن كېيىن، پىرئەۋن بەنى ئىسرائىلدىن تۇغۇلغان بارلىق ئوغۇللارنى ئۆلتۈرۈش ھەققىدە بۇيرۇق چۈشۈرگەنىدى. لېكىن ئۇنىڭ قوللانغان بۇ ئۇسۇلى ئۇنى ھالاكەتتىن ساقلاپ قالالمىدى. ئاللاھ تائالا پىرئەۋننىڭ مۇسا ئەلەيھىسسالامنىڭ قولىدا ھالاك بولۇشىدىن ئىبارەت ئەزەلدە پۈتكەن ھۆكمىنى ئىجرا قىلدى. ئاللاھ تائالا پىرئەۋن قورققان بۇ ئوغۇلنى ئۇنىڭ ئۆيىگە ئورۇنلاشتۇرۇپ، ئۇنىڭ تائاملىرىنى يېگۈزۈپ، كىيىم - كېچەكلىرىنى كىيگۈزۈپ چوڭ قىلىپ، ئاخىرى پىرئەۋنىڭ ھالاكىتىنى بۇ ئوغۇلنىڭ قولىدا قىلىش بىلەن، ئۆزىنىڭ كۈچلۈك، غالىب ۋە ھېكمەت بىلەن ئىش قىلغۇچى زات ئىكەنلىكىنى نامايان قىلدى.
بۇ ئايەتتە، ئاللاھ تائالا مۇسا ئەلەيھىسسالامنىڭ ئانىسىغا ئوغلىنىڭ ھالاك بولۇشىدىن قورقماسلىقى، پىراقىدىن قايغۇرماسلىقى، ئۇنى چوقۇم قايتۇرۇپ بېرىدىغانلىقى ۋە پەيغەمبەرلەردىن قىلىدىغانلىقى ھەققىدە ئىلھام قىلىش ئارقىلىق مەرھەمەت قىلغانلىقىنى كۆرىمىز. ئاللاھ تائالانىڭ ئەۋلىيا بەندلىرىگە بولغان مەرھەمەتلىرىنى بەزىدە ئەقىل تەسەۋۋۇر قىلالمايدۇ ۋە تىل ئىپادىيەلمەيدۇ. ئاللاھ تائالانىڭ بېشارىتىنىڭ قانداق ھاسىل بولغانلىقىغا قارايلى. مۇسا ئەلەيھىسسالامنىڭ ئانىسىنىڭ ئوغلىنى ئوچۇق - ئاشكارە ئېمىتىشى ئۈچۈن ئاللاھ تائالا ئۇنى قايتا ئالدىغا ئەكىلىپ بەردى، شۇنىڭ بىلەن ئۇنىڭ قەلبى ئارام تاپتى ۋە ئىمانى كۈچەيدى.
بۇ ئايەت بىزگە، بوزەك قىلىنغان ئۈممەت ھەرقانچە ئاجىز بولغان تەقدىردىمۇ، ھەق - ھوقۇقلىرىنى قايتۇرۇپ ئېلىش ئۈچۈن تىرىشچانلىق كۆرسىتىشتە قەتئىي ھورۇنلۇق قىلماسلىقنىڭ ۋە ئۈستۈنلۈككە ئېرىشەلەيدىغانلىقىدىن ھەرگىز ئۈمىتسىزلەنمەسلىكنىڭ زۆرۈرلۈكىنى ئۆگىتىدۇ. ئاللاھ تائالا ئاجىز ۋە بوزەك قىلىنغان بەنى ئىسرائىلنى پىرئەۋننىڭ زۇلۇمىدىن قۇتقۇزۇپ، ئۇلارنى ئۈستۈنلۈككە ئېرىشتۈرگەندەك، ئاجىز بولسىمۇ زۇلۇمدىن قۇتۇلۇش ئۈچۈن تىرىشقان ئۈممەتنى چوقۇم زالىملارنىڭ زۇلۇمىدىن قۇتقۇزىدۇ ۋە ئۈستۈنلۈككە ئېرىشتۈرىدۇ.
مىسىردا مۇسا ئەلەيھىسسالامنىڭ بىر قىبتىنى ئۆلتۈرۋەتلىكى ھەققىدە خەۋەر تارقىلىشقا باشلىغان بولۇپ، بۇنى ئىسياننىڭ ۋە ئازاتلىق ئۇرۇشى باشلىنىشنىڭ ئىشارىتى دەپ چۈشەنگەن پىرئەۋنىيلەر مۇسا ئەلەيھىسسالامنى دەرھال تۇتۇش ھەققىدە قارار چىقىرىدۇ.
غايىنى رېئاللىققا ئايلاندۇرۇشنىڭ سىرلىق قانۇنىيىتى
1. بۇ قانۇنىيەتنىڭ مۇھىم تۆھپىكارلىرى
ھەممە كېسەللىكلەر دەسلىۋىدە روھىي جەھەتتىن باشلىنىدۇ
3. ئۆزىگە تارتىش ياكى غايىنى رېئاللاشتۇرۇش قانۇنىيىتى
ئىنگلىزچىدە «لىكە ئاتتراكتس لىكە» دېگەن بىر ئىبارە بار بولۇپ، ئۇنىڭ مەنىسى «ھەر بىر نەرسە ئۆزىگە ئۆزى بىلەن ئوخشاش نەرسىلەرنى تارتىدۇ» دىن ئىبارەت. دۇنيادا بۇنىڭ مىساللىرى ئىنتايىن كۆپ. مەسىلەن، ئەگەر سىز بىر يەرگە بىر تال بۇغداي ئۇرۇقىنى تېرىپ، ئۇنىڭدىن 30 سانتىمېتىر يىراقلىققا بىر تال قوناق ئۇرۇقىنى تېرىسىڭىز، گەرچە ئۇلار ئوخشاش بىر يەردىن ئوزۇقلانغان بولسىمۇ، بۇغداي ئۇرۇقىدىن بىر تال بۇغداي، قوناق ئۇرۇقىدىن بىر تال قوناق ئۆسۈپ چىقىدۇ. يەنى، ئوخشاش بىر يەردە تۇرسىمۇ، بۇغداي ئۆزىگە ئۆزى بىلەن ئوخشاش نەرسىلەرنى تارتىپ كېلىپ، بۇغداي بولۇپ ئۆسىدۇ. قوناقمۇ ھەم شۇنداق قىلىدۇ. ھەرگىزمۇ بىر تال بۇغداي ساپىقىنىڭ بىر شېخىدا بۇغداي، يەنە بىر شېخىدا بولسا ئارپا ئۆسۈپ قالمايدۇ. يەنى بۇ ئۆسۈملۈكلەر ھەرگىزمۇ خاتالىشىپ قالمايدۇ.
ھەممە ئادەملەر ئۆز ھاياتىدا نۇرغۇن پۇل، بىر ياخشى خىزمەت ئورنى، نام-شۆھرەت ۋە يوقىرى ئىناۋەت قاتارلىق ياخشى نەرسىلەرگە ئېرىشىشنى ئارزۇ قىلىدۇ. ئەمما، كۆپۈنچە كىشىلەر ئارزۇ قىلىش باسقۇچىنىڭ نېرىسىغا ئۆتەلمەيدۇ. ئۆز ھاياتىدا ئېرىشمەكچى بولغان نەرسىلەرنى ناھايىتى ئېنىق بىلىدىغان، ھەمدە ئۇلارنى قولغا كەلتۈرۈشكە قەتئىي ئىرادە باغلىغان كىشىلەر ھەرگىزمۇ ئارزۇ قىلىش باسقۇچىدىلا توختاپ قالمايدۇ. ئۇلار ئۆز ئارزۇلىرىنى بىر كۆيۈپ تۇرغان ئىستەك دەرىجىسىگە كۆتۈرۈپ، ئۇ ئىستەكنى ئەمەلگە ئاشۇرۇش يولىدا بىر مۇكەممەل پىلان تۈزۈپ، شۇ پىلان بويىچە توختاۋسىز تىرىشچانلىق كۆرسىتىدۇ. كىشىلەر ئۆز تىرىشچانلىقى ئارقىلىق ئېرىشكەن بايلىق ۋە ماددىي نەرسىلەرنىڭ ھەممىسى دەسلىۋىدە ئۆزى ئىستەيدىغان نەرسە توغرىسىدىكى بىر ئىنتايىن ئېنىق ۋە ئىخچام كۆڭۈل مەنزىرىسى شەكلىدە باشلىنىدۇ. بۇ كۆڭۈل مەنزىرىسى چوڭايغاندا، ياكى ئۇ مەجبۇرى ھالدا ئادەمنىڭ پۈتۈن ۋۇجۇدىنى قاپلىۋالغان بىر خىيال دەرىجىسىگە كۆتۈرۈلگەندە، ئۇنىڭ كونتروللۇقى ئادەمنىڭ يوشۇرۇن ئېڭىغا ئۆتۈپ كېتىدۇ. مانا شۇ نۇقتىدىن باشلاپ، ئادەم ئاشۇ كۆڭۈل مەنزىرىسىگە ماددىي جەھەتتىن ئېكۋىۋالېنت (تەڭداش) بولغان نەرسىگە تارتىلىدۇ، جەلب قىلىنىدۇ، ياكى يېتەكلىنىدۇ.
4. ئۆزىگە تارتىش قانۇنىيىتى قانداق ۋە نېمە ئۈچۈن ئۈنۈم بېرىدۇ؟
سىز ئۆز-ئۆزىڭىزگە بەرگەن ھەر قانداق تەكلىپ «ئاپتوماتىك تەكلىپ» («autosuggestion») دەپ ئاتىلىدۇ. ئەگەر سىز ئۆزىڭىزگە ئائىت مەلۇم بىر نەرسىنى ئۆزگەرتمەكچى بولسىڭىز، ئۇنى سىز ئۆز-ئۆزىڭىزگە ئويلاش ياكى ھەركەت قوللىنىش جەھەتتە ئاشۇنداق بىر ئۆزگىرىشنى ھاسىل قىلىشنى دەيدىغان بىر تەكلىپنى ۋۇجۇتقا كەلتۈرۈش ئارقىلىق ئەمەلگە ئاشۇرالايسىز. سىز ئۆزىڭىز ئۈچۈن ۋۇجۇتقا كەلتۈرگەن بۇ تەكلىپنى ئىجابىي ھالدا مۇئەييەنلەشتۈرۈش، ياكى ئىجادىي ھالدا كۆز ئالدىغا ئەكىلىش تەرىقىسىدە ئىچىڭىزدە قايتا-قايتا تەكرارلاش ئارقىلىق، ئۇ يېڭى ئىستەك سىزنىڭ يوشۇرۇن ئېڭىڭىزغا كىرگۈزۈلگەن بىر نەرسىگە ئۆزگىرىپ، ئاپتوماتىك ھالدا چەكسىز ئەقىل سىستېمىسىنىڭ بىر تەركىۋى قىسمىغا ئايلىنىدۇ. شۇنداق قىلىپ سىزنىڭ يوشۇرۇن ئېڭىڭىز سىزنىڭ تەپەككۈر دولقۇنىنى تارقىتىدىغان «تارقىتىش پونكىتى» ڭىز بولۇپ، ئاپتوماتىك-تەكلىپ بولسا سىزنىڭ «تارقىتىش پونكىتى» ڭىزنىڭ رولىنى ئەمەلگە ئاشۇرىدىغان نەرسە بولىدۇ.
كۆڭلىڭىزدە پەيدا بولغان بەزى تۇيغۇلار سىزنىڭ يوشۇرۇن ئېڭىڭىز ساقلىغان ئۇچۇرلاردىن كەلمەيدۇ. سىزنىڭ بەش سىزىمىڭىزدىنمۇ كەلمەيدۇ. بەلكى چەكسىز ئەقىلدىن كېلىدۇ. يەنى،
--باشقا بىر ئادەم چەكسىز ئەقىل ئارقىلىق تارقاتقان ئىدىيىنىڭ ئېنېرگىيە ئىمپۇلىسلىرىنىڭ چاستوتىسى سىزنىڭكى بىلەن ئوخشاش بولۇپ قالسا، سىزنىڭ كۆڭلىڭىز بىلەن مېڭىڭىز ئاشۇ ئىدىيىنى چەكسىز ئەقىل ئارقىلىق قوبۇل قىلىدۇ.
ناپولىيون 30 يىلدىن ئارتۇق ۋاقىت سەرپ قىلىپ، ئەڭ مۇۋەپپەقىيەتلىك بولغان كىشىلەردىن نەچچە مىڭنى تەتقىق قىلىپ، ئۇلارنىڭ ئەقىدىسى بىلەن ئۇلار قولغا كەلتۈرگەن مۇۋەپپەقىيەتلەر ئوتتۇرىسىدىكى مۇناسىۋەتنى ئانالىز قىلغان. نەتىجىدە ئۆزىگە تارتىش قانۇنىيىتى بىلەن غايەت زور مۇۋەپپەقىيەتلەر ئوتتۇرىسىدىكى باغلىنىشنىڭ ئىزچىل تۈردە بىر خىل بولغانلىقىنى بايقاپ، كۆڭۈلنىڭ ئۆزىگە پۈكۈلگەن بىر ئويغا كۆرسەتكەن ئىنكاسى ھەرگىزمۇ تاسادىپىيلىقتىن يۈز بەرگەن بولماستىن، بەلكى ئالدىن پەرەز قىلغىلى بولىدىغان بىر تەبىئەت قانۇنىيىتى بويىچە نەتىجىلەنگەنلىكىگە تولۇق ئىشەنگەن.
--ئۆزىگە تارتىش قانۇنىيىتىنىڭ دېيىشىچە، سىز بىر ماگنىتقا ئوخشاش بولۇپ، سىز ئىستىگەن ۋە كۆڭلىڭىزنى مەركەزلەشتۈرگەن ھەر قانداق بىر نەرسىنى ئۆزىڭىزگە تارتىسىز.
--ئىنسانلار ئۆز ئويىنى ئۆزى ئاڭلىق ھالدا ئۆزگەرتەلەيدىغان ئالاھىدە ئىقتىدارغا ئىگە بولۇپ، بۇ جەھەتتە ئۆزىنىڭ تەبىئىي خۇسۇسىيىتى بويىچە ئىش تۇتىدىغان باشقا نەرسىلەرگە ئوخشىمايدۇ. شۇڭلاشقا كۆڭلىڭىزنى نېمىگە مەركەزلەشتۈرۈشنى سىز ئۆزىڭىز كونترول قىلالايسىز. شۇ ئارقىلىق كائىنات ئادەت كۈچىدىن ئۆزىڭىزگە پايدىلىق ھالدا پايدىلىنالايسىز.
5. ئىستەك ياكى ئىنتايىن ئېنىق ئاساسىي نىشان
ئەينى ۋاقىتتا، ئېدۋىن بارنېس ئىسىملىك بىر سەرگەردان توماس ئېدىسونغا شېرىك بولۇش نىيىتىگە كېلىپتۇ. لېكىن، ئۇ دەسلىپىدىلا مۇنداق ئىككى مەسىلىگە دۇچ كېلىپتۇ: بىرى، بارنېس توماس ئېدىسوننى تونۇمايدىكەن. يەنە بىرى بولسا، ئۇنىڭ پويىز بېلىتى ئېلىپ، توماس ئېدىسوننىڭ قېشىغا بارغىدەك پۇلى يوق ئىكەن. كۆپۈنچە كىشىلەر بۇنداق ئەھۋالغا يولۇققاندا ئۆز نىيىتىدىن يانغان بولاتتى. لېكىن بارنېس ئۇنداق قىلماپتۇ. ئۇ توماس ئېدىسوننىڭ شىركىتى جايلاشقان شەھەرگە يۈك پويىزىغا چۈشۈپ بېرىپتۇ. پويىزدىن چۈشكەندە، بارنېس بىر سەرگەردان تۈسىنى ئالغان بولۇپ، ئۇنىڭ خىيالى بولسا بىر پادىشاھنىڭ تۈسىنى ئالغان—ئۇنىڭ ئىستىكى بىر ئادەتتىكى ئىستەك ئەمەس، بىر ئارزۇ ئەمەس، بىر ئۈمىدمۇ ئەمەس بولۇپ، ئۇ بىر ئىنتايىن ئېنىق ئاساسىي نىشان ئىدى. ئۇ بارلىقىنى ئاتا قىلىش ئارقىلىق ئۆز ئىستىكىنى ئەمەلگە ئاشۇرۇش ئۈچۈن قەتئىيي ئىرادە باغلىغان.
ئىككىنچى، سىزنىڭ ئېڭىڭىزدا مەلۇم بىر خىيال ياكى ئىدىيىنىڭ مەۋجۇت بولۇپ تۇرۇشى شۇنىڭغا ماس كېلىدىغان بىر خىل ھېسسىياتنى ۋۇجۇتقا كەلتۈرۈپ، سىزنى ئاشۇ ھېسسىياتنى شۇنىڭغا ماس كېلىدىغان بەدەن ھەرىكىتىگە ئايلاندۇرۇشقا قىستايدۇ. بۇ ھەرىكەت سىزنىڭ خىيالىڭىزغا تەلتۆكۈس ئۇيغۇنلاشقان بولىدۇ.
6-قەغەزگە يېزىلغان بۇ نەرسىنى ھەر كۈنى ئەتىگىنى ئورنىڭىزدىن قوپقاندىن كېيىنلا بىر قېتىم، ۋە ئاخشىمى ئۇخلاشتىن بۇرۇن بىر قېتىم ئۈنلۈك ئوقۇپ چىقىڭ. سىز ئۇنى ئوقۇۋاتقاندا، سىز «ئاشۇ پۇلغا چوقۇم ئېرىشىمەن»، دەپ ئۆز-ئۆزىڭىزگە ئىشىنىپ، ئاشۇ پۇلغا ئېرىشكەن ۋاقىتتىكى ئەھۋاللارنى كۆز ئالدىڭىزغا كەلتۈرۈپ، ئاشۇ ۋاقىتتىكى ھېسسىياتىڭىزنى بىلىپ تۇرۇڭ.
بۇ 6 قەدەمنى ئەمەلگە ئاشۇرۇشتا «كۆيۈپ تۇرغان ئىستەك» سىزگە ئىنتايىن زور ياردەم قىلالايدۇ. ئەگەر ئاشۇ پۇلغا ئېرىشىش ئىستىكى سىزنىڭ پۈتۈن ۋۇجۇدىڭىزنى چىرمىۋالىدىكەن، سىزنىڭ ئاشۇ پۇلغا چوقۇم ئېرىشەلەيدىغانلىقىڭىز ھەققىدە ئۆز-ئۆزىڭىزنى قايىل قىلىشىڭىز ھەرگىز تەسكە توختىمايدۇ. سىزنىڭ ئۆز ئارزۇيىڭىزغا يېتىش يولىدا تىرىشىشىڭىز، سىزنىڭ بىر ئادىتىڭىزگە ئايلانسۇن. سىز ئۇ ئارزۇيىڭىزدىن ھەرگىزمۇ ئايرىلماڭ: ئۇنىڭ بىلەن بىللە ئۇخلاڭ، ئۇنىڭ بىلەن بىللە تاماق يەڭ، ئۇنىڭ بىلەن بىللە ئويناڭ، ئۇنىڭ بىلەن بىللە ئىشلەڭ، ئۇنىڭ بىلەن بىللە ياشاڭ، ۋە ئۇنىڭ بىلەن بىللە ئويلاڭ.
6. ئۆزىگە بولغان ئېتىقاد ۋە ئادەت قانۇنىيىتى
4-ئىنتىقام ئېلىش ھېسسىياتى
ئىلاۋە: ھۆكۈمران ئورۇندىكى مىللەتلەر مەخسۇس لاھىيىلەنگەن رادىئو، تېلېۋىزور، ۋە گېزىت-يورنال تەشۋىقاتلىرى، مەخسۇس پىلانلانغان مەكتەپ تەربىيىسى ۋە سىياسىي ئۆگىنىشلەر، ۋە پۈتۈنلەي بۇرمىلانغان تارىخىي ماتېرىياللار ئاساسىدىكى تەشۋىقاتلاردىن پايدىلىنىپ، كىشىلەرگە پەقەت مەقسەتلىك ھالدا ئالدىن تاللانغان ئۇچۇرلارنىلا يەتكۈزۈپ، يۇقىرىدىكى قانۇنىيەتتىن پايدىلىنىپ، بېقىندا مىللەت خەلقلىرىنىڭ كۆڭلىنى باشقىچە پروگراممىلايدۇ، ھەمدە ئۇلارنىڭ كۆڭلىنى مۇستەملىكە قىلىدۇ. شۇ ئارقىلىق بېقىندا مىللەت خەلقلىرىنىڭ شۇ ۋاقىتتىكى ئەھۋاللارغا بولغان پۇزۇتسىيەسىگە تەسىر كۆرسىتىپ، ئۇلارنى ئەقىلگە تايىنىپ ئەمەس، ھېسسىياتقا تايىنىپ ئىش قىلىدىغان قىلىپ، ئۇلارنى ئاڭلىق ۋە ئاڭسىز ھالدا ھۆكۈمران ئورۇندىكى مىللەتلەرنىڭ ئىرادىسى بويىچە ئىش قىلىدىغان ئادەملەرگە ئۆزگەرتىۋېتىدۇ.
1-مەن ئۆز ھاياتىمنىڭ ئىنتايىن ئېنىق مەقسىتىگە يەتەلەيدىغانلىقىمنى بىلىمەن. شۇڭ ئۈچۈن مەن ئۆز-ئۆزۈمدىن ئاشۇ مەقسەتنى ئەمەلگە ئاشۇرۇش يولىدا توختاۋسىز ھالدا ئەڭ ئاخىرغىچە ھەرىكەت قوللىنىشنى تەلەپ قىلىمەن، ۋە ئۇنىڭغا ۋەدە بېرىمەن.
ئادەملەرنىڭ ھەممىسى ئادەت بويىچە ئىش كۆرىدىغان جانلىقلار. ئادەت بولسا بىر تال تانىغا ئوخشاش بولۇپ، بىز ھەر كۈنى ئۇ تانىنى ئازراق-ئازراقتىن ئۆرۈپ، ئەڭ ئاخىرىدا ئۇنى ئۈزگىلى بولمايدىغان دەرىجىدىكى بىر پىششىق نەرسىگە ئايلاندۇرىمىز.
سىز تۆۋەندىكى قائىدىلەردىن پايدىلىنىپ، ئۆزىڭىز ئىستەيدىغان يېڭى ئادەتلەرنى يېتىلدۈرەلەيسىز:
2-پۈتۈن زېھنىڭىزنى مۇشۇ يېڭى-يول ياساشقا مەركەزلەشتۈرۈپ، بارلىق كونا يوللارنى پۈتۈنلەي ئۇنتۇپ كېتىڭ. سىزنىڭ كۆڭۈل بۆلۈدىغىنىڭىز پەقەت سىز ھازىر ياساۋاتقان يېڭى يوللا بولسۇن.