cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتىنىڭ تاۋار ماركىسى قانۇنى
ئالدۇرۇشنى ئىلتىماس قىلىش
3 – باب تاۋار ماركىسىنى رويخەتكە ئالدۇرۇشنى تەكشۈرۈش ۋە تەستىقلاش
4 – باب رويخەتكە ئېلىنغان تاۋار ماركىسىنى داۋاملىق ئىشلىتىش، ئۆتۈنۈپ بېرىش ۋە ئىشلىتىش ئىجازىتى بېرىش
5 – باب رويخەتكە ئېلىنغان تاۋار ماركىسىغا دائىر تالاش – تارتىشنى كېسىم قىلىش
7 – باب رويخەتكە ئېلىنغان تاۋار ماركىسىنى ئىشلىتىش ھوقۇقىنى قوغداش
8 – باب قوشۇمچە پرىنسىپ
1 – ماددا بۇ قانۇن تاۋار ماركىسىنى باشقۇرۇشنى كۈچەيتىش، تاۋار ماركىسىنى ئىشلىتىش ھوقۇقىنى قوغداش، ئىشلەپچىقارغۇچىلار، تىجارەتچىلەرنىڭ تاۋار ۋە مۇلازىملىق سۈپىتىگە كاپالەتلىك قىلىشىغا تۈرتكە بولۇش، تاۋار ماركىسىنىڭ ئىناۋىتىنى ساقلاش، ئىستېمالچىلار، ئىشلەپچىقارغۇچىلار ۋە تىجارەتچىلەرنىڭ مەنپەئىتىنى كاپالەتلەندۈرۈش، سوتسىيالىستىك بازار ئىگىلىكىنىڭ تەرەققىياتىنى تېزلىتىش مەقسىتىدە تۈزۈلدى.
2 – ماددا گوۋۇيۈەننىڭ سودا – سانائەت مەمۇرىي باشقۇرۇش تارمىقىنىڭ تاۋار ماركىسى ئىدارىسى مەملىكەت بويىچە تاۋار ماركىسىنى رويخەتكە ئېلىش ۋە بـاشـقـۇرۇش خـىـزمىتىـگـە مەسئۇل بولىدۇ.
ئەخمەتجان ئوسمان
شەخسىي ئۇچۇرلىرى
شائىرنىڭ ئىجادىيىتى دەسلەپتە بالىلار شېئىرلىرى بىلەن باشلاندى. بۇ ھال ئۇنىڭ ھازىرقى شېئىرلىرىدىكى بالىلارچە قىزغىنلىق ۋە جۇلا بىلەن بېزەلگەن رەڭدار شېئىرىي نەپىسلىكتىمۇ كۆرۈلىدۇ. ئۇ چەتئەلدە ئوقۇۋاتقان كېيىنكى مەزگىلدە سۈرىيىدە ئەرەپ تىلىدا يازغان «ئىككىنچى يىقىلىش»، «تويلار تىلسىمى» قاتارلىق توپلاملىرى نەشر قىلىنغان. ئەرەپ ئوبزورچىلىرى ئۇنىڭ شېئىرلىرىغا: «ئۇلىمپىس مەدەنىيىتى ۋە بۇددا مەدەنىيىتى بىلەن تۇيۇنغان، يىراق شەرق چوڭقۇرلۇقىدىن كەلگەن بۇ روھ، بىزنىڭ نەچچە مىڭ يىللار مابەينىدە يىتتۈرۈپ قويغان سېھرىمىزنى قايتۇرۇپ بەردى» دەپ باھا بېرىشكەن. نۇرغۇن شېئىرلىرى خەنزۇ ۋە چەتئەل تىللىرىغا تەرجىمە قىلىنغان.
باشقىلار
ئەخمەتجان ئوسماننىڭ «ئۇيغۇر قىزى لىرىكىسى»، «روھ پەسلى» ناملىق شېئىرلار توپلاملىرى نەشر قىلىنغان.
جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتىنىڭ تاۋار ماركىسى قانۇنى
گوۋۇيۈەننىڭ سودا – سانائەت مەمۇرىي باشقۇرۇش تارمىقىدا تاۋار ماركىسىنى باھالاش كومىتېتى قۇرۇلىدۇ، ئۇ تاۋار ماركىسىغا دائىر تالاش – تارتىشنى بىر تەرەپ قىلىشقا مەسئۇل بولىدۇ.
3 – ماددا تاۋار ماركىسى ئىدارىسى تەستىقلاپ رويخەتكە ئالغان تاۋار ماركىسى رويخەتكە ئېلىنغان تاۋار ماركىسى بولىدۇ، ئۇ تاۋار ماركىسى، مۇلازىملىق ماركىسى ۋە كوللېكتىپ تاۋار ماركىسى، ئىسپات تاۋار ماركىسىنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ؛ تاۋار ماركىسىنى رويخەتكە ئالدۇرغۇچى تاۋار ماركىسىنى ئىشلىتىش ھوقۇقىدىن بەھرىمەن بولىدۇ. ئۇ قانۇن تەرىپىدىن قوغدىلىدۇ.
بۇ قانۇندا دېيىلگەن كوللېكتىپ تاۋار ماركىسى كوللېكتىپ، جەمئىيەت ياكى باشقا تەشكىلات نامىدا رويخەتكە ئېلىنغان، شۇ تەشكىلاتنىڭ ئەزالىرى سودا پائالىيىتىدە ئىشلىتىدىغان، ئىشلەتكۈچىلەرنىڭ شۇ تەشكىلاتنىڭ ئەزاسىلىق سالاھىيىتىنى ئىپادىلەيدىغان بەلگىنى كۆرسىتىدۇ.
كوللېكتىپ تاۋار ماركىسى، ئىسپات تاۋار ماركىسىنى رويخەتكە ئېلىش ۋە باشقۇرۇشتىكى ئالاھىدە ئىشلارنى گوۋۇيۈەننىڭ سودا – سانائەت مەمۇرىي باشقۇرۇش تارمىقى بەلگىلەيدۇ.
4 – ماددا تەبىئىي شەخس، قانۇنىي ئىگە ياكى باشقا تەشكىلاتلار ئۆزى ئىشلەپ چىقارغان، ياسىغان، پىششىقلىغان، ئىلغىغان ياكى ساتىدىغان تاۋارغا تاۋار ماركىسىنى ئىشلىتىش ھوقۇقى ئېلىشنى زۆرۈر تاپسا، تاۋار ماركىسى ئىدارىسىگە تاۋار ماركىسىنى رويخەتـكـە ئـالـدۇرۇشـنـى ئىلتىماس قىلىشى كېرەك.
تەبىئىي شەخس، قانۇنىي ئىگە ياكى باشقا تەشكىلاتلار ئۆزىنىڭ مۇلازىملىق تۈرلىرىدە تاۋار ماركسىنى ئىشلىتىش ھوقۇقى ئېلىشنى زۆرۈر تاپسا، تاۋار ماركىسى ئىدارىسىگە مۇلازىملىق ماركىسىنى رويخەتكە ئالدۇرۇشنى ئىلتىماس قىلىشى كېرەك.
بۇ قانۇندىكى تاۋار ماركىسىغا دائىر بەلگىلىمىلەر مۇلازىملىق ماركىسىغىمۇ تەتبىقلىنىدۇ.
6 – ماددا دۆلەت رويخەتكە ئېلىنغان تاۋار ماركىسىنى ئىشلىتىش كېرەك، دەپ بەلگىلەنگەن تاۋارغا تاۋار ماركىسىنى رويخەتكە ئېلىش ئىلتىماسى سۇنۇشى شەرت، رويخەتكە ئالدۇرماي تۇرۇپ بازاردا سېتىشقا بولمايدۇ.
7 – ماددا تاۋار ماركىسىنى ئىشلەتكۈچى ئۆزىنىڭ تاۋار ماركىسى ئىشلىتىلگەن تاۋارنىڭ سۈپىتىگە مەسئۇل بولۇشى كېرەك. ھەر دەرىجىلىك سودا – سانائەت مەمۇرىي باشقۇرۇش تارماقلىرى تاۋار ماركىسىنى باشقۇرۇش ئارقىلىق، ئىستېمالچىلارنى ئالداش قىلمىشلىرىنى توسۇشى كېرەك.
8 – ماددا تەبىئىي شەخس، قانۇنىي ئىگە ياكى باشقا تەشكىلاتلارنىڭ تاۋىرى بىلەن باشقىلارنىڭ تاۋىرىنى پەرقلەندۈرەلەيدىغان ھەرقانداق كۆرۈنمە بەلگە، جۈملىدىن خەت، شەكىل، ھەرپ، رەقەم، ئۈچ ئۆلچەملىك بەلگە ۋە رەڭ بىرىكمىسى، شۇنىڭدەك يۇقىرىقى ئامىللارنىڭ بىرىكمىسى تاۋار ماركىسى قاتارىدا رويخەتكە ئالدۇرۇلسا بولىدۇ.
تاۋار ماركىسىنى رويخەتكە ئالدۇرغۇچى «رويخەتكە ئېلىنغان تاۋار ماركىسى» ياكى رويخەتكە ئېلىنغان بەلگە دەپ يېزىپ قويۇشقا ھوقۇقلۇق.
10 – ماددا تۆۋەندىكى بەلگىلەرنى تاۋارماركىسى قىلىپ ئىشلىتىشكە بولمايدۇ:
(1) جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتىنىڭ نامى، بايرىقى، گېربى، ئارمىيە بايرىقى، ئوردىنغا ئوخشايدىغان ياكى ئوخشىشىپ كېتىدىغان ۋە مەركىزىي دۆلەت ئورگانلىرى تۇرۇشلۇق مۇئەييەن جاينىڭ نامى ياكى سىمۋوللۇق ئىمارەتنىڭ نامى، شەكلىگە ئوخشايدىغان بەلگە؛
(2) چەت ئەلنىڭ نامى، بايرىقى، گېربى، ئارمىيە بايرىقىغا ئوخشايدىغان ياكى ئوخشىشىپ كېتىدىغان بەلگە، لېكىن شۇ دۆلەت ھۆكۈمىتى قوشۇلغانلىرى بۇنىڭ سىرتىدا؛
(3) ھۆكۈمەتلەر ئارا خەلقئارا تەشكىلاتنىڭ نامى، بايرىقى، بەلگىسىگە ئوخشايدىغان ياكى ئوخشىشىپ كېتىدىغان بەلگە، لېكىن شۇ تەشكىلات قوشۇلغانلىرى ياكى جامائەتنى ئازدۇرمايدىغانلىرى بۇنىڭ سىرتىدا؛
(5) «قىزىل كرېست»، «قىزىل ھىلال ئاي»نىڭ نامى، بەلگىسىگە ئوخشايدىغان ياكى ئوخشىشىپ كېتىدىغان بەلگە؛
(7) مۇبالىغىلەشتۈرۈپ تەشۋىق قىلغان ھەمدە ئالدامچىلىق خاراكتېرى بولغان بەلگە؛
(8) سوتسىيالىستىك ئەخلاق – پەزىلەتكە زىيانلىق بولغان ياكى باشقا ناچار تەسىر پەيدا قىلىدىغان بەلگە.
ناھىيە دەرىجىلىكتىن يۇقىرى مەمۇرىي رايونلارنىڭ نامى ياكى جامائەت بىلىدىغان چەت ئەل يەر نامىنى تاۋار ماركىسى قىلىشقا بولمايدۇ، لېكىن يەر ناملىرىدىن باشقىچە مەنىسى بارلىرى ياكى كوللېكتىپ تاۋار ماركىسى، ئىسپات تاۋار ماركىسىنىڭ تەركىبىي قىسمى قىلىنغانلىرى بۇنىڭ سىرتىدا؛ رويخەتكە ئالدۇرۇلۇپ بولغان، يەر نامى ئىشلىتىلگەن تاۋار ماركىسى داۋاملىق كۈچكە ئىگە.
11 – ماددا تۆۋەندىكى بەلگىلەرنى تاۋار ماركىسى قىلىپ رويخەتكە ئالدۇرۇشقا بولمايدۇ:
(1) شۇ تاۋارنىڭ ئومۇمىي نامى، شەكلى، تىپىلا بولغان بەلگە؛
(2) تاۋارنىڭ سۈپىتى، ئاساسلىق خام ئەشياسى، ئىقتىدارى، رولى، ئېغىرلىقى، سانى ۋە باشقا ئالاھىدىلىكىنىلا بىۋاسىتە بىلدۈرىدىغان بەلگە؛
ئالدىنقى تارماقتا كۆرسىتىلگەن بەلگىلەر ئىشلىتىلىش ئارقىلىق روشەن ئالاھىدىلىككە ئىگە بولسا ھەم پەرق ئېتىشكە قۇلاي بولسا، تاۋار ماركىسى قىلىپ رويخەتكە ئالدۇرۇشقا بولىدۇ.
12 – ماددا ئۈچ ئۆلچەملىك بەلگىنى تاۋار ماركىسى قىلىپ رويخەتكە ئالدۇرۇش ئىلتىماس قىلىنسا، تاۋارنىڭ خاراكتېرىدىن پەيدا بولغان شەكىل، تېخنىكىلىق ئۈنۈمگە ئېرىشىشتە زۆرۈر بولغان تاۋار شەكلى ياكى تاۋارنى ماھىيەتلىك قىممەتكە ئىگە قىلىدىـغـان شـەكىلـنـى رويـخـەتـكـە ئېلىشقا بولمايدۇ.
13 – ماددا ئوخشاش ياكى ئوخشىشىپ كېتىدىغان تاۋارنىڭ رويخەتكە ئېلىش ئىلتىماس قىلىنغان ماركىسى باشقىلار جۇڭگودا رويخەتكە ئالدۇرمىغان مەشھۇر تاۋار ماركىسىنىڭ كۆپەيتىلمىسى، تەقلىد قىلىنغىنى ياكى تەرجىمىسى بولغانلىقتىن ئاسانلا ئارىلىشىپ كېتىدىغان بولسا، رويخەتكە ئېلىنمايدۇ ھەمدە ئىشلىتىش مەنئى قىلىنىدۇ.
ئوخشاش بولمىغان ياكى ئوخشىشىپ كەتمەيدىغان تاۋارنىڭ رويخەتكە ئېلىش ئىلتىماس قىلىنغان ماركىسى باشقىلار جۇڭگودا رويخەتكە ئالدۇرغان مەشھۇر تاۋار ماركىسىدىن كۆپەيتىلگەن، تەقلىد قىلىنغان ياكى تەرجىمە قىلىنغان بولۇپ، جامائەتنى ئازدۇرغانلىقتىن شۇ مەشھۇر ماركىنى رويخەتكە ئالدۇرغۇچىنىڭ مەنپەئىتى زىيانغا ئۇچراش ئېھتىمالى بولسا، رويخەتكە ئېلىنمايدۇ ھەمدە ئىشلىتىش مەنئى قىلىنىدۇ.
14 – ماددا مەشھۇر تاۋار ماركىسىنى بېكىتىشتە تۆۋەندىكى ئامىللارنى ئويلىشىش كېرەك:
(1) مۇناسىۋەتلىك جامائەتنىڭ شۇ تاۋار ماركىسىنى بىلىش دەرىجىسى؛
(2) شۇ تاۋار ماركىسىنىڭ ئۇدا ئىشلىتىلگەن ۋاقتى؛
(3) شۇ تاۋار ماركىسىنىڭ ھەر خىل شەكىلدە ئۇدا تەشۋىق قىلىنغان ۋاقتى، دەرىجىسى ۋە جۇغراپىيىلىك دائىرىسى؛
(4) شۇ تاۋار ماركىسىنىڭ مەشھۇر تاۋار ماركىسى سۈپىتىدە قوغدىلىش خاتىرىسى؛
(5) شۇ تاۋار ماركىسىنىڭ مەشھۇر بولۇشىدىكى باشقا ئامىللار.
15 – ماددا ھوقۇق بېرىلمەي تۇرۇپ ۋاكالەتچى ياكى ۋەكىل ۋاكالەتلىك قىلىنغۇچى ياكى ۋەكىللىك قىلىنغۇچىنىڭ تاۋار ماركىسىنى ئۆز نامى بىلەن رويخەتكە ئالدۇرغاندا، ۋاكالەتلىك قىلىنغۇچى ياكى ۋەكىللىك قىلىنغۇچى باشقىچە پىكىردە بولسا، رويخەتكە ئېلىنمايدۇ ھەمدە ئىشـلـىتىش مەنـئى قىلىنىدۇ.
16 – ماددا تاۋار ماركىسىدا تاۋارنىڭ جۇغراپىيىلىك بەلگىسى بولۇپ، بۇ تاۋار شۇ بەلگىدە كۆرسىتىلگەن جايدىن چىقمىغانلىقتىن جامائەتنى ئازدۇرىدىغان بولسا رويخەتكە ئېلىنمايدۇ ھەمدە ئىشلىتىش مەنئى قىلىنىدۇ، لېكىن ياخشى نىيەت بىلەن رويخەتكە ئالدۇرۇلغانلىرى داۋاملىق كۈچكە ئىگە.
ئالدىنقى تارماقتا دېيىلگەن جۇغراپىيىلىك بەلگە مەلۇم تاۋارنىڭ مەلۇم جايدىن چىققانلىقى، شۇ تاۋارنىڭ مۇئەييەن سۈپىتى، ئىناۋىتى ياكى باشقا ئالاھىدىلىكلىرىنى، ئاساسلىقى شۇ جاينىڭ تەبىئىي ياكى ئېتنوگرافىك ئامىلى بەلگىلىگەن بەلگىنى كۆرسىتىدۇ.
17 – ماددا چەت ئەللىكلەر ياكى چەت ئەل كارخانىلىرىنىڭ جۇڭگودا تاۋار ماركىسىنى رويخەتكە ئالدۇرۇش ئىلتىماسى ئۆزى تەۋە دۆلەت بىلەن جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتى تۈزگەن كېلىشىم ياكى ئورتاق قاتناشقان خەلقئارا شەرتنامە ياكى ئوخشاش مۇئامىلە قىـلـىـش پرىنسىپى بويىچە بېجىرىلىدۇ.
18 – ماددا چەت ئەللىكلەر ياكى چەت ئەل كارخانىلىرى جۇڭگودا تاۋار ماركىسىنى رويخەتكە ئالدۇرۇشنى ئىلتىماس قىلىشتا ۋە تاۋار ماركىسىغا دائىر باشقا ئىشلارنى بېجىرىشتە، دۆلەت ئېتىراپ قىلغان تاۋار ماركىسىغا ۋاكالەتلىك قىلىش سالاھىيىتىـگـە ئىـگـە تـەشكـىـلاتقا ھاۋالە قىلىشى كېرەك.
2 – باب تاۋار ماركىسىنى رويخەتكە ئالدۇرۇشنى ئىلتىماس قىلىش
19 – ماددا تاۋار ماركىسىنى رويخەتكە ئالدۇرۇشنى ئىلتىماس قىلىشتا، تاۋار ماركىسى ئىشلىتىلىدىغان تاۋار تۈرى ۋە تاۋار نامىنى بەلگىلەنگەن تاۋار تۈر جەدۋىلى بويىچە تولدۇرۇش كېرەك.
20 – ماددا تاۋار ماركىسىنى رويخەتكە ئالدۇرۇشنى ئىلتىماس قىلغۇچى تۈرى ئوخشاش بولمىغان تاۋارغا ئوخشاش بىر ماركىنى رويخەتكە ئالدۇرۇشتا، تاۋار تۈر جەدۋىلى بويىچە ئىلتىماس قىلىشى كېرەك.
23 – ماددا رويخەتكە ئېلىنغان تاۋار ماركىسىدا رويخەتكە ئالدۇرغۇچىنىڭ نامى، ئادرېسى ياكى رويخەتكە ئالدۇرغان باشقا ئىشلارنى ئۆزگەرتىشكە توغرا كەلسە، ئۆزگەرتىشنى ئىلتىماس قىلىش كېرەك.
25 – ماددا تاۋار ماركىسى جۇڭگو ھۆكۈمىتى ئاچقان ياكى ئېتىراپ قىلغان خەلقئارا يەرمەنكىگە قويۇلغان تاۋارغا تۇنجى قېتىم ئىشلىتىلگەن بولسا، بۇ تاۋار ماركىسىنى رويخەتكە ئالدۇرۇشنى ئىلتىماس قىلغۇچى شۇ تاۋار يەرمەنكىگە قويۇلغان كۈندىن باشلاپ ئالتە ئاي ئىچىدە ئاۋۋال بەھرىمەنلىك ھوقۇقىدىن بەھرىمەن بولسا بولىدۇ.
ئالدىنقى تارماق بويىچە ئاۋۋال بەھرىمەنلىك ھوقۇقىنى تەلەپ قىلغۇچى تاۋار ماركىسىنى رويخەتكە ئالدۇرۇشنى ئىلتىماس قىلغاندا يازما بايانات بېرىشى ھەمدە بۇ تاۋار قويۇلغان يەرمەنكىنىڭ نامى، يەرمەنكىگە قويۇلغان تاۋارغا شۇ تاۋار ماركىسىنى ئىشلىتىش دەلىل – ئىسپاتى، يەرمەنكىگە قويۇلغان ۋاقتى قاتارلىق ئىسپات – ھۆججەتلىرىنى ئۈچ ئاي ئىچىدە تاپشۇرۇشى كېرەك؛ يازما بايانات بەرمىگەنلەر ياكى ئىسپات – ھۆججەتلىرىنى سۈرۈك ئۆتكۈچە تاپشۇرمىغانلار ئاۋۋال بەھرىمەنلىك ھوقۇقىنى تەلەپ قىلمىدى، دەپ قارىلىدۇ.
سۇرە نىسا
نىسا سۈرىسى (ئەرەبچە:سورة النساء Sūrat An-Nisā)، قۇرئاننىڭ تۆرتىنچى سۇرەسى ۋە 176 ئايەتتىن تەشكىل تاپىدۇ. مەدىنەدە نازىل بولغان ۋە "ئاياللار" دېگەن مەنىدە. شەرىئەتتە بەئزى ھۆكۈملەردە نىسا سۈرىسىدىكى ئايەتلەرگە قارىلىدۇ. بۇ ئايەتلەر سۆزنى تۇنجى ئەر-ئايالنىڭ بىر نەڧەستىن يارىتىلغانلىقىدىن باشلاپ ئىسلامدىكى نىكاھ، ئەر-ئاياللىق مۇناسىبەتلەر ۋە شەرىئەئى مىراس قائىدىلىرىنى تەئرىڧ قىلماقتا. نىسا سۈرىسى 3. ئايەتنى ئاساس قىلغان نىكاھ ھۆكۈملىرىچە بىر ئەرنىڭ كۈچى يەتسە ۋە ئاياللىرىغا قارشى ئادالەتلىك مۇئامىلە قىلالىسا، بىردىن كۆپ، 2، ياكى 3، ياكى 4 ئايال بىلەن نىكاھلانسا بولىدىغانلىقىغا رۇخسەت بېرىلىش بىلەن بىرگە، بىې ئەرنىڭ بىر ئايال بىلەن ئۆتىشى ئۇنىڭ ئۈچۈن تېخىمۇ خەيرلىك بولىدىغانلىقىنى تەۋسىيە قىلغاندۇر. يەنە مەزكۇز شۈرىنىڭ 2. ئايىتىدە يېتىملەرنىڭ ھەققىگە رىئايە قىلىنىشى ۋە يېتىملەرنىڭ ھەقلىرىنىڭ قوغدىلىشى ئەمر قىلىنغاندۇر. سۇرىنىڭ 24. ئايىتى شىئە مەزھەبلىرىدىكى مۇتا (ئاياللارغا پۇل بېرىپ مەئلۇم مۇددەت پايدىلىنىش) قىلمىشىنىڭ دىنىي ئاساسىنى تەشكىل قىلماقتا.
جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتىنىڭ تاۋار ماركىسى قانۇنى
26 – ماددا تاۋار ماركىسىنى رويخەتكە ئالدۇرۇش ئىلتىماسىدىكى ئىشلار ۋە ماتېرىياللار چىن، توغرا، مۇكەممەل بولۇشى كېرەك.
3 – باب تاۋار ماركـىسىـنـى رويخەتكە ئالدۇرۇشنى تەكشۈرۈش ۋە تەستىقلاش
27 – ماددا رويخەتكە ئالدۇرۇش ئىلتىماس قىلىنغان تاۋار ماركىسىدىن بۇ قانۇننىڭ ئالاقىدار بەلگىلىمىلىرىگە ئۇيغۇن بولغانلىرىنى تاۋار ماركىسى ئىدارىسى دەسلەپكى قەدەمدە بېكىتىپ ئېلان قىلىدۇ.
28 – ماددا رويخەتكە ئالدۇرۇش ئىلتىماس قىلىنغان تاۋار ماركىسى بۇ قانۇننىڭ ئالاقىدار بەلگىلىمىلىرىگە ئۇيغۇن بولمىسا ياكى باشقىلار بىر خىل تاۋار ياكى ئوخشىشىپ كېتىدىغان تاۋار ئۈچۈن رويخەتكە ئالدۇرغان ياكى دەسلەپكى قەدەمدە بېكىتىلگەن تاۋار ماركىسىغا ئوخشاش ياكى ئوخشىشىپ كېتىدىغان بولسا، تاۋار ماركىسى ئىدارىسى ئىلتىماسنى رەت قىلىدۇ، ئېلان قىلمايدۇ.
29 – ماددا تاۋار ماركىسىنى رويخەتكە ئالدۇرۇشنى ئىلتىماس قىلغۇچى ئىككى ياكى ئىككىدىن ئارتۇق بولۇپ، ئوخشاش ياكى ئوخشىشىپ كېتىدىغان تاۋار ماركىسىنى بىر خىل ياكى ئوخشىشىپ كېتىدىغان تاۋار ئۈچۈن رويخەتكە ئالدۇرۇشنى ئىلتىماس قىلسا، ئاۋۋال ئىلتىماس قىلىنغان تاۋار ماركىسى دەسلەپكى قەدەمدە بېكىتىلىدۇ ھەمدە ئېلان قىلىنىدۇ؛ بىر كۈندە ئىلتىماس قىلىنغان بولسا، ئاۋۋال ئىشلىتىلگەن تاۋار ماركىسى دەسلەپكى قەدەمدە بېكىتىلىدۇ ۋە ئېلان قىلىنىدۇ، باشقىلارنىڭ ئىلتىماسى رەت قىلىنىدۇ، ئېلان قىلىنمايدۇ.
30 – ماددا دەسلەپكى قەدەمدە بېكىتىلگەن تاۋار ماركىسى ئۈستىدە ئېلان قىلىنغان كۈندىن باشلاپ ئۈچ ئاي ئىچىدە ھەرقانداق ئادەم باشقىچە پىكرىنى قويسا بولىدۇ. مۇددەت توشقۇچە باشقىچە پىكىر بولمىسا، رويخەتكە ئېلىنىپ، رويخەتنامە بېرىلىدۇ ھەمدە ئېلان قىلىنىدۇ.
31 – ماددا تاۋار ماركىسىنى رويخەتكە ئالدۇرۇشنى ئىلتىماس قىلىشتا، باشقىلارنىڭ ھازىرقى ئاۋۋال بەھرىمەنلىك ھوقۇقىغا زىيان يەتكۈزۈشكە بولمايدۇ، باشقىلار ئىشلەتكەن ھەم مەلۇم تەسىرى بولغان تاۋار ماركىسىنى ناتوغرا ۋاسىتىلەر بىلەن ئاۋۋال رويخەتكە ئالدۇرۇۋېلىشقىمۇ بولمايدۇ.
ئالاقىدارلار تاۋار ماركىسىنى باھالاش تاپشۇرۇۋالغان كومىتېتىنىڭ قارارىغا قايىل بولمىسا، ئۇقتۇرۇشنى تاپشۇرۇلغان كۈندىن باشلاپ 30 كۈن ئىچىدە خەلق سوت مەھكىـمـىسـىگە دەۋا قىـلسا بولىدۇ.
33 – ماددا دەسلەپكى قەدەمدە بېكىتىلگەن ۋە ئېلان قىلىنغان تاۋار ماركىسىغا باشقىچە پىكىر بولسا، تاۋار ماركىسى ئىدارىسى باشقىچە پىكىر بەرگۈچى ۋە باشقىچە پىكىر بېرىلگۈچى بايان قىلغان پاكىت ۋە ئاساسىنى ئاڭلىشى، تەكشۈرۈپ ئەمەلىيلەشتۈرگەندىن كېيىن كېسىم چىقىرىشى كېرەك. ئالاقىدارلار قايىل بولمىسا، 15 كۈن ئىچىدە تاۋار ماركىسىنى باھالاش كومىتېتىغا قايتا باھالاشنى ئىلتىماس قىلسا بولىدۇ، تاۋار ماركىسىنى باھالاش كومىتېتى كېسىم چىقىرىدۇ ھەمدە باشقىچە پىكىر بەرگۈچى ۋە باشقىچە پىكىر بېرىلگۈچىگە يازما ئۇقتۇرۇش قىلىدۇ.
ئالاقىدارلار تاۋار ماركىسىنى باھالاش كومىتېتىنىڭ كېسىمىگە قايىل بولمىسا، ئۇقتۇرۇشنى تاپشۇرۇلغان كۈندىن باشلاپ 30 كۈن ئىچىدە خەلق سوت مەھكىمىسىگە دەۋا قىلسا بولىدۇ. خەلق سوت مەھكىمىسى تاۋار ماركىسىنى قايتا باھالاش تەرتىپىدىكى قارشى تەرەپكە 3 – كىشى سۈپىتىدە دەۋاغا قاتنىشىشنى ئۇقتۇرۇشى كېرەك.
34 – ماددا قانۇندا بەلگىلەنگەن سۈرۈك ئىچىدە ئالاقىدارلار تاۋار ماركىسى ئىدارىسىنىڭ كېسىمى ئۈستىدە قايتا تەكشۈرۈشنى ئىلتىماس قىلمىسا ياكى تاۋار ماركىسىنى باھالاش كومىتېتىنىڭ كېسىمى ئۈستىدە خەلق سوت مەھكىمىسىگە دەۋا قىلمىسا، كېسىم كۈچكە ئىگە بولىدۇ.
كېسىمدە باشقىچە پىكىر پۇت تىرەپ تۇرالمايدۇ دەپ قارالسا، تەستىقلاپ رويخەتكە ئېلىنىپ، تاۋار ماركىسى رويخەتنامىسى بېرىلىدۇ ھەمدە ئېلان قىلىنىدۇ؛ كېسىمدە باشقىچە پىكىر پۇت تىرەپ تۇرالايدۇ دەپ قـارالـسـا، رويـخـەتـكـە ئېلىش تەستىقلانمايدۇ.
35 – ماددا تاۋار ماركىسىنى رويخەتكە ئالدۇرۇش ئىلتىماسى ۋە تاۋار ماركىسىنى قايتا تەكشۈرۈش ئىلتىماسىنى ۋاقتىدا تەكشۈرۈش كېرەك.
36 – ماددا تاۋار ماركىسىنى رويخەتكە ئالدۇرۇشنى ئىلتىماس قىلغۇچى ياكى رويخەتكە ئالغۇچى تاۋار ماركىسى ئىلتىماس ھۆججىتى ياكى رويخەتكە ئېلىش ھۆججىتىدە روشەن خاتالىق بارلىقىنى بايقىسا، تۈزىتىشنى ئىلتىماس قىلسا بولىدۇ. تاۋار ماركىسى ئىدارىسى ئۆزىنىڭ ھوقۇق دائىرىسىدە قانۇن بويىچە تۈزىتىدۇ ھەمدە ئالاقىدارلارغا ئۇقتۇرىدۇ.
ئالدىنقى تارماقتا دېيىلگەن خاتالىقنى تۈزىتىش ماركىسى ئىلتىماس ھۆججىتى ياكى رويخەتكە ئېلىش ھـۆجـجىتـىـدىكى ماھىيەتلىك مەزمۇنلارغا چېتىلىدۇ.
37 – ماددا رويخەتكە ئېلىنغان تاۋار ماركىسىنىڭ كۈچكە ئىگە مۇددىتى ئون يىل بولىدۇ، رويخەتكە ئېلىش تەسىتىقلانغان كۈندىن باشلاپ ھېسابلىنىدۇ.
38 – ماددا رويخەتكە ئېلىنغان تاۋار ماركىسىنى كۈچكە ئىگە مۇددىتى توشقاندىن كېيىن داۋاملىق ئىشلىتىشكە توغرا كەلسە، مۇددەت توشۇشتىن ئالتە ئاي بۇرۇن داۋاملىق ئىشلىتىشنى رويخەتكە ئېلىشنى ئىلتىماس قىلىش كېرەك؛ بۇ مۇددەتتە ئىلتىماس قىلىنمىسا، ئالتە ئاي ئۇزارتىپ بېرىلسە بولىدۇ، ئۇزارتىلغان مۆھلەت توشقۇچە يەنىلا ئىلتىماس قىلمىغانلارنىڭ رويخەتكە ئېلىنغان تاۋار ماركىسى رويخەتتىن ئۆچۈرۈلىدۇ.
رويخەتكە ئېلىنغان داۋاملىق ئىشلىتىشنىڭ ھەرقېتىملىق كۈچكە ئـىـگە مۇددىـتـى ئون يىل بولىدۇ.
رويخەتكە ئېلىنغان داۋاملىق ئىشلىتىش مۇددىتى تەستىقلانغاندىن كېيىن ئېلان قىلىنىدۇ.
رويخەتكە ئېلىنغان تاۋار ماركىسىنى ئۆتۈنۈپ بېرىش تەستىقلانغاندىن كېيىن ئېلان قىلىنىدۇ. ئۆتۈنۈپ بېرىلگۈچى ئېلان قىلىنغان كۈندىن باشلاپ تاۋار ماركىسىنى ئىشلىتىش ھوقۇقىدىن بەھرىمەن بولىدۇ.
40 – ماددا تاۋار ماركىسىنى رويخەتكە ئالدۇرغۇچى تاۋار ماركىسىنى ئىشلىتىش ئىجازەت توختامى تۈزۈش ئارقىلىق رويخەتكە ئالدۇرغان تاۋار ماركىسىنى باشقىلارنىڭ ئىشلىتىشىگە ئىجازەت بەرسە بولىدۇ. ئىجازەت بەرگۈچى ئىجازەت بېرىلگۈچىنىڭ رويخەتكە ئېلىنغان شۇ تاۋار ماركىسى ئىشلىتىلگەن تاۋارنىڭ سۈپىتىنى نازارەت قىلىشى كېرەك. ئىجازەت بېرىلگۈچى رويخەتكە ئېلىنغان شۇ تاۋار ماركىسى ئىشلىتىلگەن تاۋارنىڭ سۈپىتىگە كاپالەتلىك قىلىشى كېرەك.
باشقىلار رويخەتكە ئالدۇرغان تاۋار ماركىسىنى ئىجازەتلىك ئىشلىتىشتە، رويخەتكە ئېلىنغان شۇ تاۋار ماركىسى ئىشلىتىلگەن تاۋارغا ئىجازەت بېرىلگۈچىنىڭ نامى ۋە تاۋار چىققان جاينى ئېنىق ئەسكەرتىش شەرت.
تاۋار ماركىسىنى ئىشلىتىش ئىجازەت توختامىنى تاۋار ماركىسى ئىدارىسىگە ئەنگە ئالدۇرۇش كېرەك.
5 – باب رويخەتكە ئېلىنغان تاۋار ماركـىسىغـا دائـىـر تاللاش تارتىشنى كېسىم قىلىش
41 – ماددا رويخەتكە ئېلىنغان تاۋار ماركىسى بۇ قانۇننىڭ 10 –، 11 –، 12 – ماددىلىرىدىكى بەلگىلىمىلەرگە خىلاپ بولسا، ئالدامچىلىق ۋاسىتىسى ياكى باشقا ناتوغرا ۋاسىتىلەر ئارقىلىق رويخەتكە ئالدۇرۇلغان بولسا، تاۋار ماركىسى ئىدارىسى رويخەتكە ئېلىنغان شۇ تاۋار ماركىسىنى بىكار قىلىدۇ؛ باشقا ئورۇن ياكى شەخسلەر تاۋار ماركىسىنى باھالاش كومىتېتىدىن رويخەتكە ئېلىنغان شۇ تاۋار ماركىسىنى كېسىم ئارقىلىق بىكار قىلىشنى تەلەپ قىلسا بولىدۇ.
رويخەتكە ئېلىنغان تاۋار ماركىسى بۇ قانۇننىڭ 13 –، 15 –، 16 –، 31 – ماددىلىرىدىكى بەلگىلىمىلەرگە خىلاپ بولسا، تاۋار ماركىسى رويخەتكە ئېلىنغان كۈندىن باشلاپ بەش يىل ئىچىدە تاۋار ماركىسى ئىگىسى ياكى مەنپەئەت مۇناسىۋىتى بارلار تاۋار ماركىسىنى باھالاش كومىتېتىدىن رويخەتكە ئېلىنغان شۇ تاۋار ماركىسىنى كېسىم ئارقىلىق بىكار قىلىشنى تەلەپ قىلسا بولىدۇ. يامان غەرەزدە رويخەتكە ئالدۇرۇلغان بولسا، مەشھۇر تاۋار ماركىسى ئىگىسى بەش يىللىق مۆھلەت چەكلىمىسىگە ئۇچرىمايدۇ.
ئالدىنقى ئىككى تارماقتا بەلگىلەنگەن ئەھۋالنى ھېسابقا ئالمىغاندا، رويخەتكە ئېلىنغان تاۋار ماركىسى ئۈستىدە تالاش – تارتىش كۆرۈلسە، شۇ تاۋار ماركىسىنى رويخەتكە ئېلىش تەستىقلانغان كۈندىن باشلاپ بەش يىل ئىچىدە تاۋار ماركىسىنى باھالاش كومىتېتىغا كېسىم قىلىش ئىلتىماسى قىلىنسا بولىدۇ.
تاۋار ماركىسىنى باھالاش كومىتېتى كېسىم ئىلتىماسىنى تاپشۇرۇۋالغاندىن كېيىن، ئالاقىدارلارغا ئۇقتۇرۇشى ھەمدە جاۋاب بېرىش مۇددىتى بەلگىلەپ بېرىشى كېرەك.
43 – ماددا تاۋار ماركىسىنى باھالاش كومىتېتى رويخەتكە ئېلىنغان تاۋار ماركىسىنى كۈچكە ئىگە قىلىش ياكى بىكار قىلىش توغرۇلۇق كېسىم چىقارغاندىن كېيىن، ئالاقىدارلارغا يازما ئۇقتۇرۇشى كېرەك.
ئالاقىدارلار تاۋار ماركىسىنى باھالاش كومىتېتىنىڭ كېسىمىگە قايىل بولمىسا، ئۇقتۇرۇشنى تاپشۇرۇۋالغان كۈندىن باشلاپ 30 كۈن ئىچىدە خەلق سوت مەھكىمىسىگە دەۋا قىلسا بولىدۇ. خەلق سوت مەھكىمىسى تاۋار ماركىسى كېسىم تەرتىپىدىكى قارشى تەرەپكە 3 – كىشى سۈپىتىدە دەۋاغا قاتنىشىشنى ئۇقتۇرۇشى كېرەك.
6 – باب تاۋار ماركىسى ئىشلىتىشنى بـاشـقـۇرۇش
44 – ماددا رويخەتكە ئېلىنغان تاۋار ماركىسىنى ئىشلەتكۈچىلەردىن تۆۋەندىكى قىلمىشلارنىڭ بىرىنى سادىر قىلغانلىرىنى تاۋار ماركىسى ئىدارىسى سۈرۈك ئىچىدە تۈزىتىشكە بۇيرۇيدۇ ياكى رويخەتكە ئېلىنـغـان شـۇ تـاۋار مـاركىسىنى بىكار قىلىدۇ:
(1) رويخەتكە ئېلىنغان تاۋار ماركىسىنى ئۆزگەرتىۋېلىش؛
(2) رويخەتكە ئېلىنغان تاۋار ماركىسىنى رويخەتكە ئالدۇرغۇچىنىڭ نامى، ئادرېسى ياكى رويخەتكە ئېلىنغان باشقا ئىشلارنى ئۆزگەرتىۋېلىش؛
(3) رويخەتكە ئېلىنغان تاۋار ماركىسىنى ئۆتۈنۈپ بېرىۋېتىش؛
(4) ئۇدا ئۈچ يىل ئىشلەتمەسلىك.
45 – ماددا رويخەتكە ئېلىنغان تاۋار ماركىسىنى ئىشلىتىشتە، تاۋارنى قوپال ئىشلەپ، ناچىرىنى ياخشى قىلىپ كۆرسىتىپ ئىستېمالچىلارنى ئالدىغانلارنى ھەر دەرىجىلىك سودا – سانائەت مەمۇرىي باشقۇرۇش تارماقلىرى ئەھۋالغا قاراپ سۈرۈك ئىچىدە تۈزىتىشكە بۇيرۇيدۇ ھەمدە ئومۇمىي ئۇقتۇرۇش چىقارسا ياكى جەرىمانە قويسا بولىدۇ ياكى تاۋار ماركىسى ئىدارىسى رويخەتكە ئېلىنغان شۇ تاۋار ماركىسىنى بىكار قىلىدۇ.
46 – ماددا رويخەتكە ئېلىنغان تاۋار ماركىسى بىكار قىلىنغان ياكى مۇددىتى توشۇپ داۋاملىق ئىشلىتىلمىگەن بولسا، تاۋار ماركىسى ئىدارىسى بىكار قىلغان ياكى رويخەتتىن ئۆچۈرگەن كۈندىن باشلاپ بىر يىل ئىچىدە، شۇ تاۋار ماركىسىغا ئوخشاش ياكى ئوخشىشىپ كېتىدىغان تاۋار ماركـىـسىنى رويـخەتكە ئـالدۇرۇش ئىلتىماسىنى تەستىقلىمايدۇ.
47 – ماددا بۇ قانۇننىڭ 6 – ماددىسىدىكى بەلگىلىمىگە خىلاپلىق قىلغانلارنى يەرلىك سودا – سانائەت مەمۇرىي باشقۇرۇش تارمىقى سۈرۈك ئىچىدە رويخەتكە ئالدۇرۇشقا بۇيرۇيدۇ، قوشۇمچە جەرىمانە قويسا بولىدۇ.
48 – ماددا رويخەتكە ئالدۇرمىغان تاۋار ماركىسىنى ئىشلەتكۈچىلەردىن تۆۋەندىكى قىلمىشلارنىڭ بىرىنى سادىر قىلغانـلـىـرىـنـى يەرلىك سودا – سانائەت مەمۇرىي باشقۇرۇش تارمىقى توسىدۇ، سۈرۈك ئىچىدە تۈزەتكۈزىدۇ ھەمدە ئومۇمىي ئۇقتۇرۇش چىقارسا ياكى جەرىمانە قويسا بولىدۇ:
(1) رويخەتكە ئېلىنغان تاۋار ماركىسى قىلىپ كۆرسىتىش؛
(2) بۇ قانۇننىڭ 10 – ماددىسىدىكى بەلگىلىمىگە خىلاپلىق قىلىش؛
(3) قوپال ئىشلەپ، ناچىرىنى ياخشى قىلىپ كۆرسىتىپ، ئىستېمالچىلارنى ئالداش.
49 – ماددا ئالاقىدار تاۋار ماركىسى ئىدارىسىنىڭ رويخەتكە ئېلىنغان تاۋار ماركىسىنى بىكار قىلىش قارارىغا قايىل بولمىسا، ئۇقتۇرۇشنى تاپشۇرۇلغان كۈندىن باشلاپ 15 كۈن ئىچىدە تاۋار ماركىسىنى باھالاش كومىتېتىغا قايتا باھالاشنى ئىلتىماس قىلسا بولىدۇ، تاۋار ماركىسىنى باھالاش كومىتېتى قارار چىقىرىدۇ ھەمدە ئىلتىماس قىلغۇچىغا يازما ئۇقتۇرىدۇ. ئالاقىدارلار تاۋار ماركىسىنى باھالاش كومىتېتىنىڭ قارارىغا قايىل بولمىسا، ئۇقتۇرۇشنى تاپشۇرۇلغان كۈندىن باشلاپ 30 كۈن ئىچىدە خەلق سـوت مـەھـكىمىسىـگـە دەۋا قىلسا بولىدۇ.
50 – ماددا ئالاقىدارلار سودا – سانائەت مەمۇرىي باشقۇرۇش تارمىـقــىنىڭ بـۇ قانۇننىڭ 45 –، 47 –، 48 – ماددىلىرىدىكى بەلگىلىمىگە بىنائەن چىقارغان جەرىمانە قارارىغا قايىل بولمىسا، ئۇقتۇرۇشنى تاپشۇرۇلغان كۈندىن باشلاپ 15 كۈن ئىچىدە خەلق سوت مەھكىمىسىگە دەۋا قىلسا بولىدۇ؛ سۈرۈك توشسىمۇ دەۋا قىلمىسا ھەم ئادا قىلمىسا، مۇناسىۋەتلىك سودا – سانائەت مەمۇرىي باشقۇرۇش تارمىقى خەلق سوت مەھكىمىسىگە مەجبۇرىي ئىجرا قىلدۇرۇپ بېرىشنى ئىلتىماس قىلىدۇ.
7 – باب رويخەتكە ئېلىنغان تاۋار ماركـىسىـنـى ئىشـلـىـتـىش ھوقۇقـىـنـى قـوغـداش
52 – ماددا تۆۋەندىكى قىلمىشلارنىڭ بىرى كۆرۈلسە، رويخەتكە ئېلىنغان تاۋار ماركىسىنى ئىشلىتىش ھوقۇقىغا دەخلى – تەرۇز قىلغانـلـىـق ھېسابلىنىدۇ:
(1) تاۋار ماركىسنى رويخەتكە ئالدۇرغۇچىنىڭ ئىجازىتىسىز بىر خىل تاۋار ياكى ئوخشىشىپ كېتىدىغان تاۋارغا ئۇنىڭ رويخەتكە ئالدۇرغان تاۋار ماركىسىغا ئوخشاش ياكى ئوخشىشىپ كېتىدىغان تاۋار ماركىسىنى ئىشلىتىش؛
(2) رويخەتكە ئېلىنغان تاۋار ماركىسىنى ئىشلىتىش ھوقۇقىغا دەخلى – تەرۇز قىلىنغان تاۋارنى سېتىش؛
(3) باشقىلار رويخەتكە ئالدۇرغان تاۋار ماركىسى كۆرسەتمىسىنى ياسىۋېلىش، ئۆز مەيلىچە ياساش ياكى ياسىۋېلىنغان، ئۆز مەيلىچە ياسىغان رويخەتتىكى تاۋار ماركىسى كۆرسەتمىسىنى سېتىش؛
(5) باشقىلارنىڭ رويخەتكە ئالدۇرغان تاۋار ماركىسىنى ئىشلىتىش ھوقۇقىغا باشقا زىيانلارنى سېلىش.
54 – ماددا سودا – سانائەت مەمۇرىي باشقۇرۇش تارمىقى رويخەتكە ئېلىنغان تاۋار ماركىسىنى ئىشلىتىش ھوقۇقىغا دەخلى – تەرۇز قىلىش قىلمىشلىرىنى قانۇن بويىچە تەكشۈرۈپ بىر تەرەپ قىلىشقا ھوقۇقلۇق؛ جىنايەت گۇماندارلىرىنى ئەدلىيە ئورگانلىرىنىڭ قانۇن بويىچە بىر تەرەپ قىلىشىغا ۋاقتىدا ئۆتكۈزۈپ بېرىشى كېرەك.
55 – ماددا ناھىيە دەرىجىلىكتىن يۇقىرى سودا – سانائەت مەمۇرىي باشقۇرۇش تارمىقى قانۇنغا خىلاپلىق قىلغانلىق گۇمانىغا دائىر دەلىل – ئىسپات ياكى پاش قىلىشقا ئاساسەن، باشقىلارنىڭ رويخەتكە ئالدۇرغان تاۋار ماركىسىنى ئىشلىتىش ھوقۇقىغا دەخلى – تەرۇز قىلىندى، دەپ گۇمان قىلىنغان قىلمىشلارنى تەكشۈرۈپ بىر تەرەپ قىلىشتا، تۆۋەندىكى خىزمەت ھوقۇقـىـنـى يۈرگۈزسە بولىدۇ:
(1) ئالاقىدارلاردىن سوئال سوراش، باشقىلارنىڭ رويخەتكە ئالدۇرغان تاۋار ماركىسىنى ئىشلىتىش ھوقۇقىغا دەخلى – تەرۇز قىلىشقا مۇناسىۋەتلىك ئەھۋاللارنى تەكشۈرۈش؛
(2) ئالاقىدارلارنىڭ ھوقۇققا دەخلى – تەرۇز قىلغانلىقىغا دائىر توختام، تالون، ھېسابات دەپتىرى ۋە باشقا مۇناسىۋەتلـىـك ماتېرىياللارنى كـۆرۈش، كۆپەيتىش؛
(3) ئالاقىدارلار باشقىلارنىڭ رويخەتكە ئالدۇرغان تاۋار ماركىسىنى ئىشلىتىش ھوقۇقىغا دەخلى– تەرۇز قىلدى دەپ گۇمان قىلىنغان سورۇنغا بېرىپ تەكشۈرۈش؛
(4) ھوقۇققا دەخلى – تەرۇز قىلىشقا مۇناسىۋەتلىك بۇيۇملارنى تەكشۈرۈش؛ باشقىلارنىڭ رويخەتكە ئالدۇرغان تاۋار ماركىسىنى ئىشلىتىش ھوقۇقىغا دەخلى – تەرۇز قىلىنغانلىقىنى ئىسپاتلايدىغان دەلىل – ئىسپات بار بۇيۇملارنى تەكشۈرۈپ پېچەتلەش ياكى تۇتۇپ قېلىش.
سودا – سانائەت مەمۇرىي باشقۇرۇش تارمىقى ئالدىنقى تارماقتا بەلگىلەنگەن خىزمەت ھوقۇقىنى قانۇن بويىچە يۈرگۈزگەندە، ئالاقىدارلار ھەمكارلىشىشى، ماسلىشىشى كېرەك. رەت قىلىشقا، توسقۇنلۇق قىلىشقا بولمايدۇ.
56 – ماددا تاۋار ماركىسىنى ئىشلىتىش ھوقۇقىغا دەخلى – تەرۇز قىلغانلىق تۆلەم سوممىسى دەخلى – تەرۇز قىلغۇچى ھوقۇققا دەخلى – تەرۇز قىلىپ ئېرىشكەن مەنپەئەت ياكى دەخلى – تەرۇزگە ئۇچرىغۇچى ھوقۇقى دەخلى – تەرۇزغا ئۇچراپ تارقاتقان زىيان بولۇپ، ئۇ دەخلى – تەرۇزگە ئۇچرىغۇچى ھوقۇققا دەخلى – تەرۇز قىلىش قىلمىشىنى توسۇش ئۈچۈن قىلغان مۇۋاپىق چىقىمنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ.
ئالدىنقى تارماقتا دېيىلگەن دەخلى – تەرۇز قىلغۇچىنىڭ ھوقۇققا دەخلى – تەرۇز قىلىپ ئېرىشكەن مەنپەئىتىنى ياكى دەخلى – تۇرۇزگە ئۇچرىغۇچى ھوقۇقى دەخلى – تەرۇزگە ئۇچراپ تارتقان زىياننى بېكىتىش قىيىن بولسا، خەلق سوت مەھكىمىسى ھوقۇققا دەخلى – تەرۇز قىلىش قىلمىشىغا قاراپ 500 مىڭ يۈەندىن تۆۋەن تۆلەم تۆلەشكە ھۆكۈم قىلىدۇ.
رويخەتكە ئېلىنغان تاۋار ماركىسىنى ئىشلىتىش ھوقۇقىغا دەخلى – تەرۇز قىلغان تاۋار ئىكەنلىكىنى بىلمەي ساتقانلار ئۆزىنىڭ بۇ تاۋارغا قانۇنلۇق ئېرىشكەنلىكىنى ئىسپاتلىيالىسا ھەم تەمىنلىگۈچىنى ئېيتىپ بېرەلىسە، تۆلەم جاۋابكارلىقىنى ئۈستىگە ئالمايدۇ.
57 – ماددا تاۋار ماركىسىنى رويخەتكە ئالدۇرغۇچى ياكى مەنپەئەت مۇناسىۋىتى بارلار ئۇنىڭ رويخەتكە ئالدۇرغان تاۋار ماركىسىنى ئىشلىتىش ھوقۇقىغا باشقىلارنىڭ دەخلى – تەرۇز قىلىۋاتقانلىقى ياكى قىلىدىغانلىقىنى ۋاقتىدا توسمىسا قانۇنلۇق ھوقۇق – مەنپەئىتى تولدۇرۇۋالغۇسىز زىيانغا ئۇچرايدىغانلىقىنى ئىسپاتلايدىغان دەلىل – ئىسپاتلارنى كۆرسىتەلىسە، دەۋا قىلىشتىن بۇرۇن خەلق سوت مەھكىمىسىگە ئالاقىدار قىلمىشلارنى توسۇشقا بۇيرۇش ۋە مال – مۈلۈكنى ئامان ساقلاش تەدبىرى قوللىنىشنى ئىلتىماس قىلسا بولىدۇ.
خەلق سوت مەھكىمىسى ئالدىنقى تارماقتىكى ئىلتىماسنى بىر تەرەپ قىلىشتا، «جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتىنىڭ ھەق تەلەپ دەۋا قانۇنى»نىڭ93– ماددىسىدىن 96 – ماددىسىغىچە بولغان بەلگىلىمىلەر ۋە 99 – ماددىسىدىكى بەلگىلىمـىـنـى تەتبىقلايدۇ.
ئابدال
قەۋم نامى
ئەينۇلار دەپمۇ ئاتىلىدۇ. تىلى ئۇيغۇرتىلىغا يېقىن.
جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتىنىڭ تاۋار ماركىسى قانۇنى
58 – ماددا تاۋار ماركىسىنى رويخەتكە ئالدۇرغۇچى ياكى مەنپەئەت مۇناسىۋىتى بارلار ھوقۇققا دەخلى – تەرۇز قىلىش قىلمىشىنى توسۇش ئۈچۈن، دەلىل – ئىسپاتنىڭ يوقىلىپ كېتىش ئېھتىمالى بولغان ياكى كېيىن ئېرىشىش تەس بولىدىغان ئەھۋالدا، دەۋا قىلىشتىن ئىلگىرى خەلق سوت مەھكىمىسىگە دەلىل – ئىسپاتلارنى ئامان ساقلاشنى ئىلتىماس قىلسا بولىدۇ.
ئابدال
مەنىسى
كىشلەردىن پۇل _ مال، نەرسە _ كېرەك تىلەپ تىرىكچىلىك قىلغۇچى. « قەلەندەر »،« دىۋانە » لەرنى بەزى دىنىي كىتابلاردا خۇدا يولىدىكى « ئاشىق » دەپمۇ تەرىپلەيدۇ. « ئابدال » كۆپىنچە خاماندىن ئاشلىق تىلەيدۇ. « تىجىمەل » باشقىلارنىڭ ئۆيىدە ئۇششاق _ چۈش
ئۇيغۇر گېنىرالنىڭ ھوزۇرىدا
ئەسكەرلىرىمنىڭ كوماندىلىرى ئۇيغۇرچە ئىدى
جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتىنىڭ تاۋار ماركىسى قانۇنى
خەلق سوت مەھكىمىسى ئىلتىماسنى قوبۇل قىلغاندىن كېيىن، 48 سائەت ئىچىدە كېسىم چىقىرىشى شەرت؛ ئامان ساقلاش تەدبىرىنى قوللىنىشنى كېسىم قىلغان بولسا، دەرھال ئىجرا قىلىشى كېرەك.
ئۇيغۇر گېنىرالنىڭ ھوزۇرىدا
سوپاخۇنىكامدىن خوجانىياز ھاجى قوزغىلىڭى ۋە مىللي ئازاتلىق ئىنقىلابىغا قاتنىشىش جەريانى ھەققىدە سورىغىنىمىزدا ئۇنىڭ مۇڭلىنىپ تۇرغان كۆزلىرى بىراقلا نۇرلانغانىدى. شۇ چاغدا بۇ مۇبارەك زاتنىڭ ئاۋازىنى ساقلىۋالمىغىنىمغا كۆپ پۇشمان قىلىمەن. ئۇ كىشىنىڭ دېگەنلىرى ئىچىدە “ قوزغىلاڭ مەخپىيەتلىكى ئاشكارلىنىپ قېلىپ مۇددەتتىن بۇرۇن قوزغىلىشقا توغرا كەلدى. دۇشمەن نەچچە مىڭ ئەسكەر بىلەن يول بويى قوغلاپ توسۇپ زەربە بېرىپ كۆپ ھالسىراتتى. غۇلجىغا يېتىپ بارغىنىمدا 200دىن ئارتۇق ئەسكىرىمدىن ئاران 90 نەچچىسى ھايات قالغانىدى. غۇلجىغا بېرىشىمىزغا بىزنى روس ئوفىتسىرلار قورالسىزلاندۇرۇشتى. كېيىن ئېلىخان تۆرەم ئارىلىشىپ قوراللىرىمىزنى قايتۇرۇپ بەردى. بىز بارغاندا چوڭ كوماندىرلارنىڭ كۆپىنچىسى رۇس بولۇپ ئەسكەرلەرنىڭ بۇيرۇقلىرى پۈتۈنلەي روسچە ئىكەندۇق. چوڭراق ھەربى يىغىنلاردا پىلان روسلاردىن بولۇپ ئۇيغۇرلاردىن مەخسۇس ھەربى تەلىم كۆرگەنلەرنىڭ كەملىكى بەكمۇ بىلىنگەنىكەن. بىز كەلگەندىن كېيىن بۇ ئىشلار بىر ئاز ئۆزگەردى. دەسلەپتە بىزنىڭ قىسىملا ئۇيغۇرچە كوماندا بويىچە مەشغۇلات قىلاتتى. كېيىن بارا-بارا ئۇيغۇرچە كۇماندا ئومۇملاشتى…“
ئابدال
مەنىسى
تىلەمچىنىڭ خالتىسى تۈۋى يوق ھاڭ. ئارزۇ ئەمەلىيەتكە بارۋەر بولسا، تىلەمچى ئاللىقاچان باي بولۇپ كېتەتتى.قەلەندەرنىڭ خۇرجۇنى توشماس. قەلەندەردىن قەلەندەرگە خەير يوق. دىۋانىگە نېپىز نان بەرسەڭ، « قېلىنىنى كىم ئالغان » دەر. ئىتنىڭ قاۋىغىنى بىكار، ھايان دىۋانىنىڭ. ئابدالغا كەپسەن بەرسەڭ، جىڭىڭ راستمۇ دەر. بۇقا بوينىغا يىغار، ئابدال قوينىغا. يالاقچى يالاق بىلەن ماڭىدۇ، تېجىمەل تاباق بىلەن. تېجىمەل كېپەن تاپسا ئۆلۈۋالار.
جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتىنىڭ تاۋار ماركىسى قانۇنى
خەلق سوت مەھكىمىسى ئىلتىماس قىلغۇچىنى كېپىل بولغۇچى تېپىشقا بۇيرۇسا بولىدۇ، ئىلتىماس قىلغۇچى كېپىل بولغۇچى تاپالمىسا، ئىلتىماسى رەت قىلىنىدۇ.
ئابدال
ئۇيغۇر كىشى ئىسىملىرى
ئەرلەرگە خاس ئىسىم
ئۇيغۇر گېنىرالنىڭ ھوزۇرىدا
”ئانا يۇرت“نى ئەسلى يەتتە قىسىم دېگەنتى گەپ ئارىلىقىدا سوپاخۇنىكام مەرھۇم زوردۇن سابىرنىڭ ئۆزى بىلەن بىرقانچە قېتىم كۆرۈشكەنلىكىنى ئېيتتى. ”مەرھۇم ماڭا 1944 يىللىرىدىكى مىللىي ئازاتلىق ئىنقىلاپ ھەققىدە يەتتە قىسىملىق بىر تارىخىي رومان يازماقچى بولۇۋاتقانلىقىنى ئېيتقانىدى. بەلكىم مەرھۇمنىڭ سالامەتلىكى يار بەرمىگەن بولۇشى مۇمكىن، ياكى باشقا سەۋەبلەر بولۇشىمۇ مۇمكىن، كىتاب ئۈچ قىسىم چىقتى. زوردۇن سابىر مەن بىلەن ئۇزاق مۇڭداشقان ۋە بەزى يازمىلارنى ئېلىپ كەتكەنىدى. روماننى نەشىر قىلىنىشى بىلەنلا ئوقۇپ چىقتىم، ئويلىغانلىرىدەك يېزىشقا تىرىشپتۇ، لېكىن كۆپ قىسقارتىپتۇ“. بىز سوپاخۇنىكامنىڭ ئۆيىدە بىر سىزما رەسىمنى كۆردۇق. رەسىمدە ئاتقا مىنىپ تۇرغان ئىككى ئەر ۋە بىر ئايالنىڭ ئوبرازى توپنىڭ ئىچىدە ئالاھىدە گەۋدىلىنىپ تۇراتتى. سوپاخۇنىكامنىڭ ئېيتىشىچە ئىككى ئەرنىڭ بىرى سوپاخۇنىكام، يەنە بىرى ئابدۇكېرىم ئابباسۇپ بولۇپ رەسىمدىكى ئايال سوپاخۇنىكامنىڭ تۇنجى ئايالى مەرھۇم تۇخان ئانا ئىكەن. زوردۇن سابىر مەزكۇر رەسىمنى كىتابىغا مۇقاۋا قىلىش ئۈچۈن سوراپ كېتىپ رەسىمگە تارتىۋالغاندىن كېيىن قايتۇرۇپ بەرگەنىكەن. بۇ رەسىمنى شىخودىن بىر ئوقۇتقۇچى رەسسام سىزىپ سوپاخۇنىكامغا سوۋغا قىلغانىكەن.
جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتىنىڭ تاۋار ماركىسى قانۇنى
ئىلتىماس قىلغۇچى خەلق سوت مەھكىمىسى ئامان ساقلاش تەدبىرى قوللىنىپ 15 كۈنگىچە دەۋا قىلمىسا، خەلق سوت مەھكىمىسى ئامان ساقلاش تەدبىرىنى بىكار قىلىشى كېرەك.
59 – ماددا تاۋار ماركىسىنى رويخەتكە ئالدۇرغۇچىنىڭ ئىجازىتىسىز بىر خىل تاۋارغا ئۇنىڭ رويخەتكە ئېلىنغان تاۋار ماركىسىغا ئوخشاش تاۋار ماركىسىنى ئىشلىتىپ جىنايەت شەكىللەندۈرگەنلەر ھوقۇقى دەخلى – تەرۇزگە ئۇچرىغۇچىنىڭ زىيىنىنى تۆلىگەندىن سىرت، قانۇن بويىچە جىنايى جاۋابكارلىققا تارتىلىدۇ.
ئۇيغۇر گېنىرالنىڭ ھوزۇرىدا
”قورال تاشلىساڭ ئاتمايمىز“ مۇ ياكى ”قۇرال تاشلايمىز ئاتما“مۇ؟ ئاقسۇ سېپىلىنى قۇرشاپ تۇرغان مىللىي ئارمىيە جەڭچىلىرى زەمبىرەك بولمىغانلىقى(سوۋېت ھۆكۈمىتى كاتيۇشا سېتىپ بېرىشنى رەت قىلغانىكەن) سەۋەبلىك سېپىلنى پارتىلىتىشقا قادىر بولالماي قورشاۋ ئۇزۇراپ كەتكەن. ئارىدا باش شىتابتىن چېكىنىش بۇيرۇقى تاپشۇرىۋالغان سوپاخۇنىكام ۋە جەڭچىلەر قايتىشقا تەييارلىق قىلىۋاتقان دەملەردە گومىنداڭ قىسىملىرى كېلىشىمگە خىلاپلىق قىلىپ ھۇجۇمغا ئۆتكەن. جەڭچىلىرىمىز پىداكارلىق بىلەن ئېلىشىپ دۇشمەننى چېكىندۈرگەن. دۈشمەن بىر ئاز ئېتىشىپ ئوق توختاتقان ۋە قوراللىرىنىڭ ئۇچىنى يەرگە قارىتىپ“ جىياۋ چىياڭ بۇ شا(قۇرال تاپشۇرساڭ ئاتمايمىز)دەپ ئالغا يۈرگەچ ۋارقىراشقان. بۇ چاغدا سوپاخۇنىكام “ ئۇلار قورال تاپشۇرۇڭلار ئاتمايمىز دەۋاتىدۇ، قىرىپ تاشلايلى، دېسە، ئابدۇكېرىم ئابباسۇۋ ”قورال تاپشۇرىمىز ئاتما دەۋاتىدۇ“ دەپ ئىككەيلەن تالىشىپ قالغان. سپاخۇنىكام ”ئابدۇكېرىم، تەسلىم بولىدىغان دۈشمەن قوراللىرىنى تاشلاپ بىر يەرگە توپلايدۇ، ئاندىن قۇرۇق قول بولۇپ ۋەكىل ئەۋەتىدۇ“ دېسىمۇ ئابدۇكېرىم ئابباسۇپ قايىل بولماي ئەسكەرلەرگە تەييارلىق بۇيرۇقى بەرگۈزمىگەن. مۇشۇنداق بىخەستەلىكنى كۈتۈپ تۇرغان دۈشمەن ئارمىيىسى غالجىرلارچە ھۇجۇمغا ئۆتكەن، نەتىجىدە نۇرغۇن جەڭچى شېھىد بولغان.
ئابدال
ئۇيغۇر كىشى ئىسىملىرى
ئۇيغۇرلارنىڭ ئىچكى توققۇز قەبىلىسىدىكى بىرقەبىلىنىڭ نامى. ھۇنلارنىڭ بىر قىسمىمۇ مۇشۇ نام بىلەن ئاتالغان بولۇپ، يەنە ئاق ھۇن، ئېفتالىتلار دەپمۇ ئاتىلىدۇ.
جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتىنىڭ تاۋار ماركىسى قانۇنى
باشقىلارنىڭ رويخەتكە ئالدۇرغان تاۋار ماركىسى كۆرسەتمىسىنى ياسىۋېلىپ، ئۆز مەيلىچە ياساپ ياكى ياسىۋېلىنغان، ئۆز مەيلىچە ياسالغان تاۋار ماركىسى كۆرسەتمىسىنى سېتىپ، جىنايەت شەكىللەندۈرگەنلەر ھوقۇقى دەخلى – تەرۇزگە ئۇچرىغۇچىنىڭ زىيىنىنى تۆلىگەندىن سىرت، قانۇن بويىچە جىنايى جاۋابكارلىققا تارتىلىدۇ.
رويخەتكە ئېلىنغان تاۋار ماركىسى ئىشلىتىۋېلىنغان تاۋار ئىكەنلىكىنى بىلىپ تۇرۇپ سېتىپ، جىنايەت شەكىللەندۈرگەنلەر ھوقۇقى دەخلى – تەرۇزگە ئۇچرىغۇچىنىڭ زىيىنىنى تۆلىگەندىن سىرت، قانۇن بويىچە جىنايى جاۋابكارلىققا تارتىلىدۇ.
ئۇيغۇر گېنىرالنىڭ ھوزۇرىدا
”بىزنىڭ بالىلار قىزىقمايدۇ“ پاراڭ ئارىلىقىدا سوپاخۇنىكامنىڭ ئايالى ”ۋاي بالىلىرىم، سىلەر باشقا باشقا مەكتەپتىن تۇرۇپ، ئۇقۇشۇپ ئاتايىن ئىزدەپ كەپسىلەر، ئاڭلاپ تۇرسام شۇنچە جىق تارىخلارنى سوراپ كەتتىڭلار. بىزنىڭ بالىلار دادىسىدىن بۇلارنى سوراپمۇ قويمايدۇ، دادىسى توغرا كېلىپ سۆزلەپ سالسىمۇ قىزىقمايدۇ. ئورنىدىن دەس تۇرالمايدىغان مۇشۇ ئادەم جېنىدا توختىماي كىتاب ئوقۇيدۇ. بېشىدىن ئۆتكەنلىرىنى بۇرۇنلا كىتاب قىلىپ يېزىپ بولغان ئەمما مۇھەرىرلەر جىق ئۆزگەرتىۋەتكەچكە نەشىر قىلىشقا ئۇنىمىدى. چىقمىسا چىقمىسۇن، لېكىن يالغاننى قاتقۇزمايمەن دەيدۇ. بۇ ئادەمدىكى قانداق جانكى، سوغۇقتا دۈگدەيمەيدۇ، ئىسسىقتىن سالپىيىپ كەتمەيدۇ. مىدىرلىيالىسىلا چېنىقىدۇ. ”ئانا يۇرت“ نىمۇ كىتاب چىقىپ بولغىچە تاقەتسىزلىنىپ چىقىشىغىلا ئېلىپ ئوقۇپ بولدى. بىزنىڭ بالىلار كىمنى دورىدىكى، دادىسى شۇنچە يىل ئەتىۋارلاپ ساقلىغان ئوردىنلىرىنىمۇ يوقۇتۇپ بولدى“ دېدى ھەسرەتلىنىپ.
خاتىمە، گېنىرالنىڭ ۋەسىيىتى سوپاخۇنىكام مۇنداق ئىككى ئىشنى ئۆمۈرلۈك ھەمراھ قىلىشىمىزنى تەكىتىلگەن ئېدى. مەنچە ئۇ بۈگۈنكى بوغۇنغا ئۆمرىنىڭ ئاخىرىدا مۇشۇ ئىككى ۋەسىيەتنى قالدۇرۇپ كەتتى. بىرى مىللەتنىڭ تارىخىنى ئۆگىنىش يەنە بىرى كەسپ ئىگىلەش. “ بالىلىرىم، مەن ئەسكەر باشلاپ قورال كۆتۈرۈپ سوقۇش قىلدىم، تۇرمىگە چۈشۈپ مەھبۇسلار قاتارىدا ئېغىر ئەمگەكمۇ قىلدىم، زەي زىندانلاردا، قورقۇنچلۇق قىيناقلاردا خورلاندىم، ئەمما باش ئەگمىدىم، تىزلانمىدىم. مېنى ئىككى نەرسە يىقىلغان يېرىمدىن تۇرغۇزدى، بىرى مەن ئۆگەنگەن تارىخ يەنە بىرى مەن ئىگىلگەن ھۈنەر. مەن بىلگەن تارىخ ماڭا قەۋمى ئۈچۈن ھەق ئىزدىگەن، ھۆرلۈك تەلەپ قىلغان ئەجدادلىرىمىزنىڭ كۈرەش ئىرادىلىرى ئارقىلىق مەنىۋىي يۆلەك بولدى. بوۋىلىرىمىزنىڭ ھايات، دۇنيا، ئۆلۈم ۋە ھۆرلۈك ھەققىدىكى ھىكايەت، ئۆگۈتلىرى ماڭا زەي زىندانلاردىمۇ باش پاناھ، روھىي ئوزۇق بولدى. دۈشمەن ئاچ قويدى ئەمما ئۈمىتىسزلەندۈرەلمىدى، تېنىمنى قىينىدى، ئەمما روھىمنى باش ئەگدۈرەلمىدى. چۈنكى مېنىڭ روھى دۇنيايىمدا ئەجدادلىرىمىز قالدۇرۇپ كەتكەن توم توم كىتابلاردىكى ھىكمەتلەردىن ئاللىقاچان يېقىلماس ئىرادە مۇنارى تىكلەنگەن ئېدى. بۇ خاسىيەتلىك مۇنارنى ھىچكىم قىيناپ يىقىتالمايتتى، ئازاپلاپ يوقۇتالمايتتى. مەن بوۋىلىرىمىزنىڭ ”ئىنسانغا يەتمىش ئىككى خىل ھۈنەرمۇ ئاز“ دېگەن تەۋسىيىسى بويىچە پۇرسەتلا بولسا ھۈنەر ئۆگەندىم. تۇرمىگە تاشلانغان چېغىمدا قولۇمدىن ناۋايلىق، شوپۇرلۇق، رېمۇنىتچىلىق، كۆۋرۈك ياساش، تامچىلىق قاتارلىق ھۈنەرلەر كەلگەنلىكى ئۈچۈن ماڭا ئىھتىياج چۈشۈپلا تۇردى. بەلكىم مۇشۇ ھۈنىرىم خاسىيىتىدىن بولسا كېرەك، شۇنچە قىينىدىيۇ ئۆلتۈرۈشمىدى. ھۈنەرنىڭ خاسىيىتى سەۋەبلىك ھايات قالغان مەنلا ئەمەس، مەرھۇم ئۆتكۈر ئەپەندىم خىزمەتتىن قالدۇرۇلغاندىن كېيىن ياغاچچىلىق بىلەن جان ساقلىغان، ئۈرۈمچىدە كونىلار ھېلىمۇ ئۆتكۈر ئەپەندىمنى ”دارازا ياغاچچى“ دەپ ئاتىشىدۇ. بالىلىرىم، ئىشخانىدا گېزىت ئوقۇپ ئولتۇرۇپ خىزمەت قىلىۋاتىمەن دېمەڭلار، قىزىل ۋاراقلارنى يىغىۋېلىپ بايلىقمىكىن دېمەڭلار. بوۋىلىرىمىز، ”كىمدىن قالمىغان بۇ جاھان“ دەپ توغرا ئېيتقان. بىز جىق جاھان كۆردۇق، باغلام باغلام پۇللار بىر كېچىدىلا قۇرۇق قەغەزگە ئايلاندى، ھەيۋەتلىك قەسىرلەردە غادايغانلار بىر كۈندىلا ئاچ-زارلارغا ئايلاندى.روھىمىز سۇلمىسۇن دېسەڭلار تارىخ ئۆگىنىڭلار، قەددىمىز سۇنمىسۇن دېسەڭلار ھۈنەر ئۆگىنىڭلار ”.
جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتىنىڭ تاۋار ماركىسى قانۇنى
60 – ماددا تاۋار ماركىسىنى رويخەتكە ئالىدىغان، باشقۇرىدىغان ۋە قايتا باھالايدىغان دۆلەت ئورگىنى خادىملىرى قانۇننى ئادىل ئىجرا قىلىشى، پاك – ئىنتىزامچان بولۇشى، ۋەزىپىسىگە سادىق بولۇشى، مەدەنىي مۇلازىملىق قىلىشى شەرت.
ئۇيغۇر گېنىرالنىڭ ھوزۇرىدا
كەمىنە ئۆمۈرلۈك جەڭچى، يىقىلماس ئەزىمەت سوپاخۇن سوۋۇرۇۋ بىلەن كۆرۈشكەن مىنۇتلارنى مەڭگۈ ئۇنۇتمايمەن. بۇ ئەرزىمەس يازمام ئارقىلىق مەرھۇمنىڭ روھىغا ئەمىنلىك تىلەيمەن. ئۇلۇق ئاللاھ مەرھۇمنىڭ ياتقان يېرىنى جەننەت قىلغاي، مەرھۇمنىڭ غايە مەشئىلىنى ئەۋلادلار قەلبىدە مەڭگۈلۈك قىلغاي.
سالغا ئېتىش ئويۇنى
<div style="direction:rtl; font-family: 'UKIJ inchike', 'Alpida_Unicode System', 'UKIJ Tuz Tom', 'Microsoft Uighur', 'uyghur ekran', 'Segoe UI', 'Tahoma'"> سالغا ئېتىش ئويۇنى ئۇيغۇر مىللىتى ئارسىدا ئېلىپ بېرىلىدىغان، ئۇزاق تارىخقا ئىگە ئەنئەنىۋى ئويۇن بولۇپ، بۇنىڭدا ئۇزۇن ۋاقىت تەكرار مەشىق قىلىش ئارقىلىق چالمىنى يىراق ئارىلىققا ئاتقىلى، كۆزلىگەن نىشانغا يەتكۈزگىلى بولىدۇ. شۇنىڭ ئۈچۈنمۇ چەنلەش قابىلىيىتىنى ئۆستۈرۈشتە، قول كۈچىنى ئاشۇرۇشتا، بۇ ئويۇننىڭ پايدىسى كۆپ. سالغا ئېتىش پائالىيىتىنىڭ تارىخى ئۇزۇن بولۇپ، ئەسلىدە بۇ ئوۋ قىلىش، يىراقتىكى رەقىبلەرگە زەربە بېرىش، چارۋا مال باققۇچىلار ئۆز ئورنىدا تۇرۇپ يىراققا كەتكەن چارۋا - ماللارنى سالغا ئېتىش ئارقىلىق قايتۇرۇشتىن، كېيىنچە بالىلارنىڭ مەنىۋى تۇرمۇشىنى جانلاندۇرۇدىغان قىزىقارلىق ئويۇنلارنىڭ بىرى بولۇپ قالدى.  سالغا ئېتىش ئۇسۇلى بىر قانچە خىل بولىدۇ: بىر خىلى: ئۇزۇنلۇقى بىر مېتىردەك، توملۇقى چوكىدىن ئىنچىكىرەك بولغان پىششىق تانا يىپنىڭ بىر ئۇچىغا چالما ياكى تاش تۇرغۇدەك سالغا كۆزى ياساپ، تانا يىپىنى ئايلاندۇرۇپ سالغا ئېتىش. يەنە بىر خىلى: ئۇزۇنلۇقى 70 سانتىمېتىر، دىئامېتىرى ئىككى سانتىمېتىر ئەتراپىدىكى تاياقنىڭ بىر ئۇچىنى يېرىپ، يېرىلغان ئۇچىنىڭ 15.0 مېتىر يېرىدىن مەھكەم باغلىۋېتىلىدۇ. ئاندىن يېرىق ئىچىگە تۇخۇمدەك چالما ياكى تاشنى قىستۇرۇپ، تاياقنىڭ يەنە بىر ئۇچىدىن تۇتۇپ كۈچەپ سىلكىپ، سالغا ئېتىلىدۇ. سالغا ئېتىشتا مۇسابىقىلىشىش ئۇسۇلى ئىككى خىل بولىدۇ: 1. سالغا كۆزىگە ياكى تاياقنىڭ يېرىلغان يېرىگە چالمىنى ياكى تاشنى تۇرغۇزۇپ، بىر قول بىلەن تانا يىپنى ئايلاندۇرۇپ ياكى تاياقنى قاتتىق سىلكىپ، سالغىنى يىراققا ئېتىشتا مۇسابىقىلىشىدۇ. 2. مەلۇم بىر نەرسىنى نىشان قىلىپ، ئۇنى چەنلىشىشتە مۇسابىقىلىشىدۇ. بىرىنچى خىل مۇسابىقىدە چالمىنى ئەڭ يىراققا ئاتقىنى، ئىككىنچى خىل مۇسابىقىدە نىشانغا تەگكۈزگىنى ئۇتقان ھېسابلىنىدۇ. بۇ پائالىيەتتە بىخەتەرلىككە ئالاھىدە دىققەت قىلىشى، ئادەمسىز كەڭ جايلاردا ئېلىپ بېرىلىشى كېرەك. چۈنكى، بۇ خىل چالما ئېتىشتا ماھىر سالغا ئاتقۇچىلار بىر - ئىككى كىلومېتىردىن ئۇزۇن ئارىلىقلارغا يەتكۈزەلەيدۇ.
جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتىنىڭ تاۋار ماركىسى قانۇنى
تاۋار ماركىسى ئىدارىسى، تاۋار ماركىسى باھالاش كومىتېتى ۋە تاۋار ماركىسىنى رويخەتكە ئالىدىغان، باشقۇرىدىغان ۋە قايتا باھالايدىغان دۆلەت ئورگىنى خادىملىرى تاۋار ماركىسى ۋاكالەتچىلىكى ۋە تاۋار ئىشلەپچىقىرىشى، تىجارىتى بىلەن شۇغۇللانسا بولمايدۇ.
61 – ماددا سودا – سانائەت مەمۇرىي باشقۇرۇش تارمىقى ئىچكى نازارەتچىلىك تۈزۈمىنى ئورنىتىشى ۋە مۇكەممەللەشتۈرۈشى، تاۋار ماركىسىنى رويخەتكە ئالىدىغان، باشقۇرىدىغان ۋە قايتا باھالايدىغان دۆلەت ئورگىنى خادىملىرىنىڭ قانۇن، مەمۇرىي نىزاملارنى ئىجرا قىلىش ۋە ئىنتىزامغا رىئايە قىلىش ئەھۋالىنى نازارەت قىلىپ تەكشۈرۈشى كېرەك.
ئۇيغۇر گېنىرالنىڭ ھوزۇرىدا
ئالدىنقى: ئامېرىكا «شەيتان» مۇ؟
كـىيىنكى: سىلەردە قۇربان ھېيىت مودا بولدىمۇ؟
جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتىنىڭ تاۋار ماركىسى قانۇنى
62 – ماددا تاۋار ماركىسىنى رويخەتكە ئالىدىغان، باشقۇرىدىغان ۋە قايتا باھالايدىغان دۆلەت ئورگىنى خادىملىرىدىن بىپەرۋالىق قىلىپ، خىزمەت ھوقۇقىدىن كەلسە – كەلمەس پايدىلىنىپ، نەپسانىيەتچىلىك قىلىپ، تاۋار ماركىسىنى رويخەتكە ئېلىش، باشقۇرۇش ۋە قايتا باھالاش ئىشلىرىنى قانۇنغا خـىـلاپ ھـالدا بېجىرىپ، ئالاقىدارلاردىن پۇل – مال ئېلىپ، نامۇۋاپىق مەنپەئەتكە ئېرىشىپ، جىنايەت شەكىللەندۈرگەنلىرى جىنايى جاۋابكارلىققا تارتىلىدۇ؛ جىنايەت شەكىللەندۈرمىگەنلىرىگە قانۇن بويىچە مەمۇرىي چارە كۆرۈلىدۇ.
63 – ماددا تاۋار ماركىسىنى رويخەتكە ئالدۇرۇشنى ئىلتىماس قىلىش ۋە تاۋار ماركىسىغا دائىر باشقا ئىشلارنى بېجىرىشتە ھەق تاپشۇرۇش كېرەك، كونكرېت ھەق ئۆلچىمى ئايرىم بېكىتىلىدۇ.
64 – ماددا بـۇ قـانـۇن 1983 – يـىـل 3 – ئاينىڭ 1 – كۈنىدىن باشلاپ يولغا قويۇلىدۇ. 1963 – يىل 4 – ئاينىڭ 10 – كۈنى گوۋۇيۈەن ئېلان قىلغان «تاۋار ماركىسى باشقۇرۇش نىزامى» بىرلا ۋاقىتتا بىكار قىلىنىدۇ؛ تاۋار ماركىسىنى باشقۇرۇشقا دائىر باشقا بەلگىلىمىلەردىن بۇ قانۇنغا زىت كېلىدىغانلىرى كۈچتىن قالىدۇ.
بۇ قانۇن يولغا قويۇلۇشتىن ئىلگىرى رويخەتكە ئېلىنغان تاۋار ماركىسى داۋاملىق كۈچكە ئىگە بولىدۇ.
كالسېدونىيە
left|thumb|350px|كالسېدونىيە كالسېدونىيە  بولسا مىنېرال
سېرىق قاشتېشى
سېرىق قاشتېشى  بولسا مىنېرال
ئىمام ئىبنى ھەزم
ئىمام ئىبنى ھەزم (الإمَامُ ابْنُ حَزْمٍ عَلِيُّ بنُ أَحْمَدَ بنِ سَعِيْدٍ بنِ حَزْمِ الأَنْدَلُسِيُّ القُرْطُبِيُّ): ئەلى ئىبنى ئەھمەد ئىبنى سەئىد ئىبنى ھەزم ئەلئەندەلۇسىي ئەلقۇرتۇبىي (ئەبۇ مۇھەممەد). (ھ. 384 – 456 / م. 994 – 1064). فەقىھ، مۇھەددىس، تارىخچى، شائىر، ئەدىب ۋە مۇجتەھىد. زاھىرىي مەزھەبىنىڭ ئەڭ يارقىن ۋەكىلى. «ئەلمۇھەللا» (زاھىرىي مەزھەب فىقھ ئېنسىكلوپېدىيەسى 12 توم)، «ئەلئىھكام» (ئۇسۇلى فىقھ)، «تاۋقۇل ھەمامە» (مۇھەببەتنامە) ۋە «ئەلفەسلۇ فىلمىلەل» (دىنلار تەتقىقاتى) قاتارلىق كىتابلارنىڭ مۇئەللىفى.
لاجىۋەرد
لاجىۋەرد  بولسا مىنېرال ماددا
مياۋزۇ مىللىتى
<div style="direction:rtl; font-family:'ALKATIP Tor', 'Alpida_Unicode System', 'UKIJ Tuz Tom', 'Microsoft Uighur', 'uyghur ekran', 'Arial Unicode MS'">
left|thumb|250px|مياۋزۇ مىللىتى مياۋزۇ مىللىتى - مياۋزۇ تىلىدا سۆزلەيدىغان ھەلىق.
بايىرقۇ
بايىرقۇ: بايىرقۇلار ھەققىدە «يېڭى تاڭنامە. ئۇيغۇرلار تەزكىرىسى» دە: قۇملۇقنىڭ شىمالىغا تارقىلىپ ئورۇنلاشقان، بۆگۈ (بارغۇت) لەرنىڭ شەرقىدە، موغاللار (靺鞨) بىلەن قوشنا ياشايدۇ. 60 مىڭ چېدىرلىق تۈتۈنى، مىڭ ئەسكىرى بار، يېرى ئوت-چۆپلىرى مول جاي بولۇپ، نەسلىك ئات، ئېسل تۆمۈر چىقىدۇ»[12] دېيىلگەن. ئورخۇن ئۇيغۇر خانلىقى دەۋرىدە بايىرقۇلار ھازىرقى قۇرۇلۇن، خەيلا دەريالىرىنىڭ شىمالىدىكى جايلارغا تارقىلىپ ياشىغان، شەرقتە خېيلۇڭجىياڭ دەرياسى ۋادىسدىكى مۇغاللار بىلەن(موغاللارسۈي-تاڭ سۇلالىلىرى دەۋرىدە ئاساسەن ھازىرقى سۇڭخۇاجىياڭ، مۇدەنجىياڭ ۋە خېيلۇڭجىياڭ دەريالىرىنىڭ ئوتتۇرا، تۆۋەن ئېقىنىدىكى جايلاردا ياشىغان)قوشنا بولغان. بىراق، بەزىلەر بايىرقۇلارنىڭ شەرقتىكى، يەنى خېيلۇڭجىياڭ دەرياسى ۋادىسىدىكى قوشنىلىرى سىبىرلار (يەنى شىرۋىلار)ئىدى، دەپمۇ قارايدۇ.
22- مىزان
22- مىزان ياكى 22- سىنتەبىر ۋە ياكى 9- ئاينىڭ 22- كۈنى، مىلادى تەقۋىم بويىچە يىلنىڭ 265. (كەبىسە يىللارى 266.) كۈنىدۇر. يىل سوڭىغا قالغان كۈن 100 كۈندۇر.
ئۈرۈمچى تېلېۋىزىيە ئىستانسىسى
ئۈرۈمچى تېلېۋىزىيە ئىستانسىسى(utv) شىنجاڭ ئۈرۈمچى شەھىرى يەرلىك تېلېۋىزىيە ئىستانسىسى بۇلۇپ،1985-يىلى 4-ئايدا قۇرلغان،شۇ يىلى 9-ئاينىڭ 28-كۈنى سېستىما ئومۇمى سوممىسىنى ئاجراتقان ناھىيە دەرىجىلىك ئورنلارغا رادىئو ئاڭلىتىشنى باشلىغان. تېلېۋىزىيە ئىستانسىسىنىڭ ئومۇمى كۆلىمى 20 مىڭ كۇۋاددىرات كىلومىتىردىن ئاشىدۇ ،ئادىرسى ئۈرۈمچى شەھىرى قىزىلتاغ يولى 1-تار كوچا 28-نۇمۇر.
قۇرلۇش تارىخى
ئۈرۈمچى تېلېۋىزىيە ئىستانسىسى(utv) شىنجاڭ ئۈرۈمچى شەھىرى يەرلىك تېلېۋىزىيە ئىستانسىسى بۇلۇپ،1985-يىلى 4-ئايدا قۇرلغان،شۇ يىلى 9-ئاينىڭ 28-كۈنى سېستىما ئومۇمى سوممىسىنى ئاجراتقان ناھىيە دەرىجىلىك ئورنلارغا رادىئو ئاڭلىتىشنى باشلىغان. تېلېۋىزىيە ئىستانسىسىنىڭ ئومۇمى كۆلىمى 20 مىڭ كۇۋاددىرات كىلومىتىردىن ئاشىدۇ ،ئادىرسى ئۈرۈمچى شەھىرى قىزىلتاغ يولى 1-تار كوچا 28-نۇمۇر.تېلېۋىزىيە ئىستانسىسى قۇرۇلغان دەسلەپكى ۋاقىتتا يىگىرمىدىن ئارتۇق ئىشچى-خىزمەتچى ،ئىككى دانە 1000 ۋاتلىق تارقاتقۇچ بار بۇلۇپ،ھەر كۈنى خەنزۇتىلى نۇمىرى تەخمىنەن بەش سائەت قۇيۇلغان.
ئۈرۈمچى شەھىرى شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتۇنۇم رايۇننىڭ مەركىزى شەھىرى ،ئاز سانلىق مىللەتلەر رايۇنىنىڭ ئىقتىساد،پەن -تېخنىكا،مەدەنىيەت تەراققىياتىنى ئىلگىرى سۈرۈش ،ئۈزلۈكسىز ھالدا ئاز سانلىق مىللەتلەر ئاممىسىنىڭ كۈنسىرى ئۈسىۋاتقان ماددى مەدەنىيەت تۇرمۇش ئېھتىياجىنى قاندۇرۇش ئۈچۈن،1992-يىلى شەھەرلىك كومتىت،شەھەرلىك خەلق ھۈكۈمىتى ئۈرۈمچى تېلېۋىزىيە ئىستانسىسىنىڭ ئەسلىدىكى خەنزۇتىلى 27 قانالنى ئاساس قىلغان ھالدا،يېڭىدىن ئۇيغۇر تىلىدىكى 33 قانال تېلېۋىزىيە پىروگگىراممىسىنى تەستىقلىغان.
ئۈرۈمچى تېلېۋىزىيە ئىستانسىسى پائال 33 قانالنى قۇرۇرۇشنى پىلانلاش بىلەن بىر ۋاقىتتا،ھەر خىل قىيىنچىلىقلارنى يېڭىپ ،بەش مىليۇن مەبلەغنى يىغىپ ،تارقاتقۇچ مۇنارىنىڭ ئەسلى ئورنىغا يېڭىدىن غەربى-شىمال رايۇنىدىكى بىردىنبىر 137 مىتىر ئىگىزلىكتىكى ئېكىسكۇرسىيە قىلغىلى بولىدىغان كۆپ ئىقتىدارلىق تېلېۋىزىيە تاقىتىش مۇنارىنى قۇرۇلغان،يېڭىدىن ئىككى دانە 10مىڭ ۋاتلىق تارقاتقۇچ سېتىۋېلىنىپ ،ئۇيغۇر تىلىدىكى 33 قانال ھەر كۈنى 4 سائەتلىك پىروگگىرامما قۇيۇلغان،شۇنىڭدڭن باشلاپ ،تېلېۋىزىيە ئىستانسىسى تېلېۋىزىيە پىروگگىراممىلىرى 130 كىلومىتىرلىق رادىئوسنى قاپلىغان،2 مىليۇن 200 مىڭ ئادەم سانىنى قاپلىغان، ھەممە تېلېۋىزىيە ئاپراتلىرى بىر قەدەر ئىلغار،ئىشلىگەن خادىملار بولسا ياش تېلېۋىزىيە كەسپى تېخنىكا ئىختىساسلىق خادىملار بولغان.