cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ۋ.ۋ. رادلوۋ
تۈركولوگىيە
رادلوڧ، تۈركولوگىيە ئىلمىنىڭ باشلامچىسى سانىلىدۇ. 81 يىللىق ھاياتىنىڭ 60 يىلىنى ئاتىغان تۈركولوگىيە ئىلمى بىلەن مۇناسىۋەتلىك بولۇپ، "مەن، ھاياتىم بويىچە يېڭى بىر ئىلىمنىڭ، تۈركولوگىيەنىڭ قۇرۇلۇشى ۋە تەرەققىي قىلىشىنى ياشىدىم سە كۈچۈمنىڭ يەتكىنى قەدەر بۇ ئىلمنىڭ ئالغا بېسىشغا خىزمەت قىلدىم. بۇ يۈزدىن مېنىڭ تىرىشچانلىقلىرىم، باشقالارىنىڭ ھەم ياردىمىنى تەقەززا قىلغان بۇ ئىلىم قولىنىڭ تاماملىنىشى ۋە تۈركولوگىيەنىڭ داۋام قىلىشى ئۈچۈن بىردىن ئۇل تاشى بولۇشتىن باشقا بىر نەرسە ئەمەس." دېگەن.
ئۇنۇنترىي
بىرىكمىلىرى:
ۋ.ۋ. رادلوۋ
تۈركولوگىيە
1886- يىلى ئېلان قىلغان تۇنجى ئەسەرىنىڭ ئالغى سۆزىدە تۈركىي تىل ئۈچۈن، "يەر يۈزىدىكى ھېچبىر تىل ئائىلىسى تۈركىي تىللاردەك كەڭ ساھەگە يېيىلغان ئەمەس. ئاڧرىقانىڭۈشەرقىي شىمالىي رايونىدىن تۈركىيەگە ۋە رۇسىيەنىڭ غەربىي جەنۇبىدىن سىبىرىيەنىڭ جەنۇبىغا ۋە گوبى چۆلىنىڭ ئىچلىرىغا قەدەر تۈركچە سۆزلەشكۈچى قەۋىملەر ياشاماقتادۇر. ئۇلارنىڭ بۈيۈك بىر قىسمى، ئىسلامىيەتنى قەبۇل قىلغاندىن سوڭرە باشقا مىللەتلەرنىڭ ۋە بولۇپمۇ دىن قېرىنداشلىرى بولمىش ئەرەب ۋە ڧارسلارنىڭ تەئسىرى ئاستىدا قالغاندۇر. بۇ تەئسىرنى بولۇپمۇ ئەبەدىي ئەسەرلەردە كۆرمەك مۇمكىندۇر. ئۇلار، پەقەتلا تىللىرىغا ماس كەلمەيدۇرغان ئەرەب ئەلىڧبەسىنى قەبۇل قىلماق بىلەنلا قالماي، يازما تىللارىدىن مىلڭلەرچە سۆزلۈكنى ھەم قەبۇل قىلىپ شۇنداق بىر يازما تىل ياراتقانلار كى، ''بۇنى ئۈستىدە رەڭگارەڭ، ھەر تۈرلۈك ياماق تۈشۈرۈلگەن كىيىمگىلا ئوخشاتىش مۇمكىن. بۇ يازما تىل، تەبئىي شەكىلدە خەلق تەرىپىدىن تۈشەنگىلى بولمايدۇرغان بىر تىل بولۇپ قېلىپ، خەلقنىڭ مەدەنىيەت سەۋىيەسىنى سۆستۈرمەك تۈگۈل، خەلق كۈلتۈرىنى يېڭى يېشىللىقلار بىلەن ئوزۇقلاندۇرالمىغانلىقى ئۈچۈن ئۆز ئۆزىنى قاشاڭلاشتۇرغان." دەپ باھا بەرگەن.''
سومالى
left|150px left|200px <div style="direction:rtl; font-family: 'UKIJ Tuz Tom', 'Microsoft Uighur', 'uyghur ekran', 'Arial Unicode MS'">
left|thumb|250px|سومالى سومالى بولسا ئافرىقىغا جايلاشكان بىر دۇلات، ئۇنىڭ پايتاھتى بولسا خارتۇم، ئاڭ چوڭ شەھرى بولسا موقدىشۇ. دۇلات تىلى بولسا سومالى تىلى. ھازىرقى زۇڭتۇڭ شەئىكھ شارىف شەئىكھ ئاھمەد. ھازىرقى باش ۋەزىر نۇر ھاسسان ھۇسسەئىن. بۇ دۆلەت 1960ـ يىلى 6ـ ئاينىڭ 26 كۇنى مۇستەقىل بولغان ، يەر مايدانى 637 مىڭ 661 كۇۋادىرات كىلومېتىر، نوپۇسى 9 مېليون 558 مىڭ.
يەسۈ مۆڭكە
يەسۈ مۆڭكە بولسا چاغاتاي خانلىقى خان
قارا ھۈلەگۈ
قارا ھۈلەگۈ بولسا چاغاتاي پادىشاھلىقى خان
سالانق تەشمەسى
سالانق تەشمەسى - ئافغانىستانىڭ تەشمەسى
ئىت
thumb|ئاسىيا ياۋا ئىتى ئىت (بەزىدە، ئىشىت دەپمۇ تەلەپپۇز قىلىندۇ) بولسا ئىت ئائىلىسى ئەمگۈچىلەر سىنىپىدىكى  ئىنسانلار تەرىپىدىن ئەڭ بۇرۇن كۆندۈرۈلگەن ھايۋان ، شۇنداقلا ئىنسانلارغا ئەڭ تونۇشلۇق بولغان ھايۋان.
ھەققىدە
ئىت بولسا بىر خىل كۆپ ئۇچرايدىغان ئىت سۈت ئەمگۈچى ھايۋان ، شۇنداقلا بېقىش نىسبىتى ئەڭ يۇقىرى بولغان ئەرمەك ھايۋان. thumb|سەتەڭ بۇل ئىت بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتىنىڭ ستاتىستىكىسىغا قارىغاندا ، يەر شارى ئومۇمىي ئىتلارنىڭ سانى تەخمىنەن 600 مىليون، دۆلىتىمىزدە تەخمىنەن 200 مىليون. ئىت ئىنسانلار ئەڭ بالدۇر كۆندۈرگەن ھايۋان .ئىت ئىنسانلار ئارسىدا ياشايدىغان گۆشخور ئەرمەك ھايۋانلارنىڭ بىرسى، ئادەتتە ئىتلارنىڭ ھەممىسى ئۇخلىغاندا  يۈزە ئۇخلاش ھالىتىدە تۇردىغان بۇلۇپ، ئازراق شەپە بولسىلا چۆچۈپ ئويغىنىدۇ ، ئارقىدىنلا يەنە قاتتىق ئۇيقۇغا كېتەلەيدۇ. ئىتنىڭ پۇراش سېزىمى ئىنتايىن ئۆتكۈر بۇلۇپ، ھەممىسىنىڭ ئادىتى ئوخشاش، قۇيرۇقىنى شىپاڭلىتىپ ئەتراپىنى پۇراپلا يۈرىدۇ.
پۇراش سېزىمى
thumb|ھەرخىل ئىتلار ئىتلارنىڭ ھەممىسىنىڭ ئادىتى ئوخشاش ، قۇيرۇقىنى شىپاڭلىتىپ ئەتراپىنى پۇراپلا يۈرىدۇ. ئىتنىڭ پۇراش سېزىمى ئىنتايىن ئۆتكۈر بولۇپ ، ئۇلارنىڭ بۇلۇڭ -پۇچقاقلارنى پۇراپ يۈرۈشى ، ئاساسلىقى باشقا ئىتلارنىڭ شۇ جايغا سىيىپ قويغان -قويمىغانلىقىنى بىلىش ئۈچۈندۇر ، چۈنكى ، بۇ جايغا باشقا ئىتلار سىيىپ قويغان بولسا ،بۇ جاينىڭ ئىگىلىنىپ بولغانلىقىنى بىلدۈرىدۇ. ئىت يەنە شۇ جايغا سىيىپ قويغان ئىتنىڭ بوينىىنىڭ ئېگىز پاكارلىقى ، ئۆزىدىن كۈچلۈك -ئاجىزلىقىنى پۇراپ بىلەلەيدۇ. ئەگەر ئۇ ئىتنى ئۆزىدىن يامان دەپ ئويلىسا ، ئۇ ياۋاشلىق بىلەن باشقا جايدىن ئۇرۇن ئىزدەيدۇ، ئۇ ئىت ئۆزىدىن ئاجىز بولسا ، بۇ جاينى ئۆزىنىڭ قىلىۋالىدۇ. شۇڭا،ئىتلار ئىچىدىمۇ ياماندىن قورقۇپ ، ياۋاشنى بوزەك قىلىدىغانلىرى خېلى بار.
ئىككنچى دۇنيا ئۇرۇشى مەزگىلدە ، ئەنگىلىيە ئارمىيىسىنىڭ بىر پاراخوت ئۇرۇشى داۋامىدا دۈشمەن ئارمىيىسى تەرىپىدىن چۆكتۈرۋېتىدۇ. تەلىيى كېلىپ ھايات قالغان ئەسكەرلەر « جۇدى » ئىسىملىك بىر ھەربىي ئىتقا ئەگىشىپ سۇ ئۈزۈپ بىر قاقاس ئارالغا چىقىۋالىدۇ. ئەسكەرلەر بۇ ئارالدىن ئىچكۈدەك تاتلىق سۇ تاپالماي ئۈمىد سىزلىنىپ تۇغان چاغدا ھېلىقى ئىت پۇراش سېزىمىگە تايىنىپ تاتلىق سۇ مەنبەسىنى تېپىپ ، ئەسكەرلەرنىڭ ھاياتىنى قۇتقۇزۇپ قالىدۇ.
ئىت ئىتنىڭ بۇرنى ئادەتتىكى ھايۋانلارنىڭ بۇرنىنىڭ تۈزۈلۈشىگە قارىغاندا بۇرۇننىڭ تۈزۈلۈشىگە قارىغاندا كۆپ مۇرەككەپ ، ئۇنىڭ بۇرنى نەپەس ئېلىش رولىنى ئوينىغاندىن سىرىت ، يەنە ئۇ پۇراق سېزىم ئەزاسى بولۇپ ھېسابلىنىدۇ. ئىتنىڭ بۇرنىدا نۇرغۇن شىللىق پەردىلەر بار بولۇپ ، شىللىق پەردىلەر توختىماستىن شىلىمشىق سۇيۇقلۇق چىقىرىپ ،شىللىق پەردىدىكى پۇراش سېزىم ھۈجەيرىلىرىنى سىلىقلاپ تۇرىدۇ. بۇنىڭ بىلەن ، ئىتنىڭ بۇرنى ئىزچىل تۈردە ناھايىتى سەزگۈر بولغان پۇراش سېزىمىنى ساقلاپ تۇرىدۇ. شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىت ، ئىتنىڭ بۇرنىنىڭ ئۇچلۇق قىسمىدا يەنە ئازراق تۈكسىز شىللىق پەردە توقۇلمىلىرى بار بولۇپ، كۆتۈرۈلۈپ چىققان بۇ توقۇلمىلارمۇ ئۈزلۈكسىز تۈردە نۇرغۇن شىلىمشىلق ئاجرالمىلارنى چىقىرىپ ئىتنىڭ بۇرنىنى سىلىقلاشتۇرۇپ تۇرىدۇ. شۇڭا، ئىتنىڭ بۇرنى ئەتىدىن -كەچكىچە ھۆل تۇرىدۇ. ئىتنىڭ سالامەتلىكى ياخشى بولماي قالسا ، مەسىلەن ، قىزىتمىسى ئۆرلەپ قالسا ، ئۇنىڭ بۇرنى قۇرۇپ كېتىدۇ -دە ، پۇراش سېزىمى ساق ۋاقىتتىكىدەك سەزگۈر بولماي قالىدۇ.
باشقىلار
لېكىن ، زوئولوگلار تەتقىق قىلىش ئارقىلىق ، ئىتنىڭ بەدەن يۈزىدە تەر بەزلىرىنىڭ يوقلۇقىنى ، ئۇنىڭ تەر بېزىنىڭ تىلىدا ئىكەنلىكىنى بايقىغان. شۇڭا ، يازنى تومۇز ئىسسىق كۈنلىرى ، ئىتلار نورمال بەدەن تېمپۇراتۇرىسىنى ساقلاش ئۈچۈن تىلىنى چىقىرىۋېلىپ ، تېلىدىكى تەر بەزلىرى ئارقىلىق بەدىنىدىكى ئىسسىقلىقنى تېز سۈرئەتتە سىرىتقا چىقىرۋېتىدۇ.
ئىت تىلنى يازدىلا چىقىرىۋالماستىن ،بەلكى ئادەتتىكى ئەھۋالدا ، يۈگۈرۈپ ھېرىپ قالغان ۋە ئىسسىپ كەتكەندىمۇ ، تىلىنى چىقىۋېلىپ ، بەدەندىكى ئىسسىقلىقنى تارقىتىۋېتىدۇ.
ئادىلە سىدىق
ھاياتى
ئادىلە سىدىق خانىم 2008-يىلى شىنجاڭ ئۇنىۋېرسىتېتىنى پۈتتۈرگەن. 2009-يىلىدىن 2015-يىلىغىچە تۇرپاندا دۆلەت خىزمەتچىسى بولۇپ ئىشلىگەن.
يېڭى تارىخشۇناسلىق ئېقىمى
يېڭى تارىخشۇناسلىق ئېقىمى ھازىرقى زامان ئامېرىكا بۇرژۇئا تارىخشۇناسلىق ئېقىمى.ئامېرىكىلىق تارىخشۇناس روبىنسون بىرىنچى بولۇپ تەشەببۇس قىلغان.ئۇ ئۆزىنىڭ ۋەكىللىك ئەسىرى—"يېڭى تارىخشۇناسلىق"تا بۇ ئېقىمدىكىلەرنىڭ ئاساسىي كۆز قارىشىنى شەرھىيلىگەن(1) تارىخنىڭ دائىرىسىنى جۈملىدىن ئىنسانىيەتنىڭ ئىلگىرىكى بارلىق پائالىيەتلىرىگىچە كېڭەيتىش؛(2)تارىخي پاكىتلارنى ئومۇملاشتۇرۇش نۇقتىئىنەزىرى بىلەن چۈشەندۈرۈش ۋە تەھلىل قىلىش؛(3)تارىخي ئۆزگىرىشنى تەدرىجىي تەرەققىيات نەزەرى بىلەن كۆزىتىپ،ئىنسانىيەت تارىخىنى ئۈزۈلمەيدىغان ئۆسۈپ يېتىلىش جەريانى دەپ قاراش؛(4)تارىخشۇناسلىقنىڭ رولى ئۇنىڭ بىزنىڭ ھازىرقىنى چۈشىنىشىمىز ۋە كەلگۈسىنى قىياس قىلىشىمىزغا ياردەم بېرەلەيدىغانلىقىدا؛(5)تارىخي بىلىمدىن پايدىنلىنىپ،جەمئىيەتكە بەخت يارىتىشتىن ئىبارەت.روبېنسون كولۇمبىيە ئۇنۋېرسىتېتىدا كۆپ يىل ئوقۇتقۇچىلىق قىلىپ،تەسىرى بار ئىلمىي ئېقىمنى ۋۇجۇتقا كەلتۈرگەن.ئۇنىڭ ئاساسىي ئەزالىرى بېرىد،شودۋېل،خايېس(1882-1964)،موئون(1892-1936)،بارنېس(1889-1968)،سارىندىكى(1882-1965) قاتارلىقلاردىن ئىبارەت.20-ئەسىرنىڭ باشلىرىدا مەزكور ئىلمىي ئېقىم ئامېرىكىنڭ تارىخشۇناسلىق ساھەسىدە ئىنتايىن مۇھىم رول ئالغان. 新史学派 جامېس ھارۋېي روبىنسون(James Harvey Robinson，1863.6.29-1936.2.16)
مۇباراك شاھ
مۇباراك شاھ بولسا چاغاتاي پادىشاھلىقى خان
دۇنيادىكى ئەڭ باي 20 دۆلەت
دۇنيادىكى ئەڭ باي 20 دۆلەت
ئامېرىكىنىڭ يەرشارى پۇل-مۇئامىلىسى (Global Finance) ژۇرنىلى 2011-يىلى دۇنيادىكى 182 دۆلەت ۋە رايون ئۈستىدە تەكشۈرۈش ئېلىپ بارغاندىن كېيىن، 2010-يىلىدىكى ئەڭ باي دۆلەتلەر تىزىملىكىنى ئېلان قىلغان. بۇ تىزىملىك بويىچە ئەڭ باي 20 دۆلەتنىڭ رەت تەرتىپى تۆۋەندىكىچە (كىشى بېشىغا توغرا كېلىدىغان كىرىمى ئامېرىكا دوللىرى ئاساس قىلىپ ھېسابلانغان):
1. قاتار Katar (ئاسىيا قىتئەسى)
پايتەختى: دوھا
پۇل بىرلىكى: قاتار رىيالى
نوپۇسى: 2.639 مىليون (2017-يىلى)
2. ليۇكسېمبۇرگ Lüksemburg (ياۋروپا)
نوپۇسى: 602,005 (2018)
يىللىق كىشى بېشىغا توغرا كېلىدىغان كىرىمى: 79 مىڭ 411 دوللار
چاغاتاي خان
left|thumb|350px|چاغاتاي خان چاغاتاي (چاغاتاي ئۇيغۇر تىلى بويىچە يېزىلىشى : جغتاى) - << چاغاتاي خانلىقى >> نىڭ .ئاساسچىسى. 1227 _ يىلىدىن 1241 _ يىلغىچە تەخىتتە ئولتۇرغان .ئۇ ئاتىسى چىڭگىزخان ۋاپات بولغان ( 1227 - يىلى 8 - ئاينىڭ 25 - كۈنى ) دىن كىيىن ، ئۆزىگە سۇيۇرغال قىلىپ بەرگەن زىمىنلاردا موڭغۇللارنىڭ جاساق قانۇنىغا ئاساسەن ئوز ھوكۇمىرانلىقىنى رەسمى باشلىغان.
ئۇ ئۆزىگە تەۋە زىمىنلارنى مۇنداق ئۇچ قىسىمغا ئايرىپ باشقۇرغان ؛ ئوتتۇرا ئاسىيادىكى تۈركىستان ۋە ماۋرائۇننەھىر رايۇنىنى خارازىملىك چوڭ سودىگەر مەھمۇد يالاۋاچ ئارقىلىق باشقۇرغان. تارىم ئويمانلىقىنىڭ غەربىنى مەركەز قىلغان ماڭلايسۇيەر رايۇنى ( ماڭلايسۇيەر _ << ئاپتاپ تەرەپ >> ياكى << شەرىق تەرەپ >> دىگەن مەنىدە . ئەينى دەۋىردە بۇ رايۇن ئۇيغۇرلار توپلىشىپ ئولتۇراقلاشقان چاغاتاي خانلىقىنىڭ شەرقى قىسىم تىرتوريىسىنى كورسەتكەن ) نى موڭغۇل دوغلات قەبىلىسى ئارقىلىق باشقۇرغان. ئىدىقۇت رايۇنىنى بولسا ئىدىقۇت ھوكۇمىرانلىرى ئارقىلىق باشقۇرغان چاغاتاي ئۆز دەۋرىدە چىڭگىزخان تەرىپىدى ئىمپىريىنىڭ جاساق ۋە قانۇنلىرىغا مۇئەككەل قىلىنغاچقا ، مۇڭغۇل قانۇنلىرىنى ئۇزۇل _ كىسىل ھەم قاتتىق ئىجرا قىلغان .ئالاقىدار ماتىرياللارغا ئاساسلانغاندا ، ئۇ قانۇن ئىشلىرىدا ناھايىتى قاتتىق قول ، دولەتنىڭ سىياسى ، مەمۇرى ۋە ھەربى تۇزۇملىرىگە قاتتىق ئەمەل قىلىدىغان ، شۇنداقلا ئوز قول ئاستىدا قاتتىق تەلەپ قويۇدىغان ، دولەتنىڭ ئابرۇيۇنى قاتتىق ھىمايە قىلىدىغان بىر ھوكۇمدار بولغان. ئۇ ھوكۇمرانلىق قىلغان دەۋىرلەردە ، خانلىقنىڭ سودا _ سىتىق ، پول مۇئامىلە ۋە باشقا تەرەپلىرىدە زور تەرەقىياتلار بارلىققا كەلگەن ، ماۋرائۇننەھىر رايۇنىنىڭ ئىشكى ۋە تاشقى سودا ئىشلىرى ناھايىتى جانلانغان ، قەدىمقى << ئوتۇۇرا يىپەك يولى>> دا سودا - سىتىق گۇللەنگەن ئاۋات بىر ۋەزىيەت مەيدانغا كەلگەن. مەلۇماتلارغا ئاساسلانغاندا ماۋرائۇننەھىر رايۇنىنى باشقۇرۇپ كىلىۋاتقان مەھمۇد يالاۋاچىنىڭ ئوغلى مەسئۇد يالاۋاچ بۇغارادا مەخسۇس << پول مۇئامىلە مەھكىمىسى >> نى تەسىس قىلىپ ، ھەر خىل مىتاللاردىن پول قويۇپ تارقاتقان. بۇ پوللارغا ئەرەپچە ۋە خەنزۇچە يىزىق چۇشۇرۇلگەن. دىمەك چاغاتاي ئوز ھوكۇمىرانلىقى دەۋرىدە بىر قاتار ئۇنۇملۇك تەببىرلەرنى يولغا قويۇش ئارقىلىق ، خانلىقتا بىر مەزگىل تىنىش _ خاتىرجەم ۋەزىيەتنى شەكىللەندۇرگەن. بىراق چاغاتاي ئۇمۇرنىڭ ئاخىرقى دەۋىرلىرىدە ھاراق - شاراپقا ناھايىتى قاتتىق بىرىلىپ كەتكەشكە 14 يىل تەخىتتە ئولتۇرۇپ 1241 _ يىلى ئالمالىقتا ۋاپات بولغان.
دۇنيادىكى ئەڭ باي 20 دۆلەت
پايتەختى: ئوسلو
پۇل بىرلىكى: نورۋېگىيە كىرونى
نوپۇسى: 5.328 مىليون (2019)
يىللىق كىشى بېشىغا توغرا كېلىدىغان كىرىمى: 52 مىڭ 964 دوللار
4. سىنگاپور Singapur (ئاسىيا)
پايتەختى: سىنگاپور
نوپۇسى: 5.612 مىليون (2017)
يىللىق كىشى بېشىغا توغرا كېلىدىغان كىرىمى: 52 مىڭ 840 دوللار.
5. بىرۇنېي سۇلتانلىقى Brunei Sultanlığı (ئاسىيا)
پايتەختى: باندار سېرى بېگاۋان
پۇل بىرلىكى: بىرۇنېي دوللىرى
نوپۇسى: 28,6974مىڭ
يىللىق كىشى بېشىغا توغرا كېلىدىغان كىرىمى: 48 مىڭ 714 دوللار
6. ئامېرىكا ABD (شىمالىي ئامېرىكا)
پايتەختى: ۋاشىنگتون
پۇل بىرلىكى: دوللار (ئامېرىكا دوللىرى)
نوپۇسى: 327.2 مىليون
يىللىق كىشى بېشىغا توغرا كېلىدىغان كىرىمى: 47 مىڭ 702 دوللار
7. خوڭكوڭ Hong Kong (ئاسىيا)
پايتەختى: خوڭكوڭ
پۇل بىرلىكى: خوڭكوڭ دوللىرى
يىللىق كىشى بېشىغا توغرا كېلىدىغان كىرىمى: 44 مىڭ 840 دوللار
8. شىۋېتسارىيە İsviçre (ياۋروپا)
پايتەختى: بېرن
پۇل بىرلىكى: شىۋېتسارىيە فىرانكى
يىللىق كىشى بېشىغا توغرا كېلىدىغان كىرىمى: 43 مىڭ 903 دوللار
9. گوللاندىيە Hollanda (ياۋروپا)
پايتەختى: ئامستېردام
نوپۇسى: 17.18 مىليون (2018)
يىللىق كىشى بېشىغا توغرا كېلىدىغان كىرىمى: 40 مىڭ 601 دوللار
10. ئاۋسترالىيە Avustralya (ئاۋسترالىيە قىتئەسى)
پايتەختى: كانبېررا
پۇل بىرلىكى: ئاۋسترالىيە دوللىرى
نوپۇسى: 24.6 مىليون (2017)
يىللىق كىشى بېشىغا توغرا كېلىدىغان كىرىمى: 39 مىڭ 841 دوللار
11. ئاۋسترىيە Avusturya (ياۋروپا)
پايتەختى: ۋىيانا
نوپۇسى: 8.822 مىليون (2018)
يىللىق كىشى بېشىغا توغرا كېلىدىغان كىرىمى: 39 مىڭ 561 دوللار
12. كانادا Kanada (شىمالىي ئامېرىكا)
پايتەختى: ئوتتاۋا
پۇل بىرلىكى: كانادا دوللىرى
نوپۇسى: 37.59 مىليون (2019)
يىللىق كىشى بېشىغا توغرا كېلىدىغان كىرىمى: 39 مىڭ 37 دوللار
13. ئىرلاندىيە İrlanda (ياۋروپا)
پايتەختى: دۇبلىن
نوپۇسى: 4.83 مىليون (2018)
يىللىق كىشى بېشىغا توغرا كېلىدىغان كىرىمى: 39 مىڭ 9 دوللار
14. كۇۋەيت Kuveyt (ئاسىيا)
پايتەختى: كۇۋەيت
پۇل بىرلىكى: كۇۋەيت دىنارى
نوپۇسى: 4.137 مىليون (2017)
15. ئىسلاندىيە İzlanda (ياۋروپا)
نوپۇسى: 360,390 مىڭ (2019)
يىللىق كىشى بېشىغا توغرا كېلىدىغان كىرىمى: 36 مىڭ 750 دوللار
16. شىۋېتسىيە İsveç (ياۋروپا)
پايتەختى: سىتوكھولم
پۇل بىرلىكى: شىۋىتسىيە كىرونى
نوپۇسى: 10.12 مىليون (2018)
يىللىق كىشى بېشىغا توغرا كېلىدىغان كىرىمى: 36 مىڭ 503 دوللار
17. دانىيە Danimarka (ياۋروپا)
پايتەختى: كوپېنھاگېن
پۇل بىرلىكى: دانىيە كىرونى
نوپۇسى: 5.603 مىليون (2013)
18. بىرلەشمە ئەرەب ئەمىرلىكلىرى (ئاسىيا)
پۇل بىرلىكى: دىرھەم
يىللىق كىشى بېشىغا توغرا كېلىدىغان كىرىمى: 36 مىڭ 176 دوللار
19. بېلگىيە Belçika (ياۋروپا)
پايتەختى: بىريۇسسېل
نوپۇسى: 11.4 مىليون (2018)
يىللىق كىشى بېشىغا توغرا كېلىدىغان كىرىمى: 36 مىڭ 176 دوللار.
20. ئەنگلىيە İngiltere (ياۋروپا)
پايتەختى: لوندون
پۇل بىرلىكى: فوند سىتېرلىڭ
نوپۇسى:55.62 مىليون (2017)
يىللىق كىشى بېشىغا توغرا كېلىدىغان كىرىمى: 35 مىڭ 83 دوللار
بۇلاردىن باشقا تۈركىيە 13,051 دوللار بىلەن 65-ئورۇندىن، خىتاي 7240 دوللار بىلەن 92-ئورۇندىن ئورۇن ئالغان.
تەييارلىغۇچى: مۇھەممەت تۇرسۇن ئۇيغۇر
بىرىتانىيە تارقىتىش شىركىتى(ب ب س)
thumb|ب ب س تەنتەربىيە قانىلى لوگوسى بىرىتانىيە تارقىتىش شىركىتى(ۋە ياكى قىسقارتىلىپ ب ب س دەپمۇ ئاتىلىدۇ) دۇنيادىكى ئەڭ چوڭ، تەسىر دائىرىسى ئەڭ كەپ ئۇچۇر تارقىتىش شىركىتى. ب ب سى نىڭ تېلۋىزىيە، تور، گېزىتى قاتارلىق تاراتقۇ ۋاستىلىرى بار.
كۆك بايراق ئىلھامى
(ئاپتورى:ئابرال)
قوللىرىمىزدا چىڭ تۇتۇپ، پۈتۈن دۇنيا مىقياسىدا جەۋلان قىلدۇرۋاتقان كۆك بايراق ̵ ئىپتىخارىمىز،ۋىجدانىمىز، غورۇرىمىزدۇر!
كۆك بايراققا بىزنىڭ مىللىي، دىننىي تۇيغۇلىرىمىز مۇجەسسەملەنگەن.
كۆك بايراق 1933-يىلى11-ئاينىڭ 12-كۈنى 1-قىتىم قەشقەردە قۇرۇلغان شەرقىي تۈركىستان ئىسلام جۇمھۇررىيىتىنىڭ قۇرۇلۇش مۇراسىمىدا، ئانا دىيار ئەزىزانە قەشقەرنىڭ كۆپ-كۆك ئاسمىنىدا، قۇياشنىڭ پارلىغان مىڭلىغان نۈرلىرى ئىچىدە جەۋلان قىلغان. شۇندىن بۇيان ئاي-يۇلتۇرلۇق كۆك بايراق ئۇيغۇر مىللىتىنىڭ ئەركىنلىگىنىڭ، ھۆرلىگىنىڭ، ۋىجدانىنىڭ سىمۋولىغا ئايلىنىپ، ئۇيغۇر مىللىتىنىڭ بىردىن-بىر مۇقەددەس بايرىقى بولۇپ قالغان.
ھەرقانداق مىللەتنىڭ بايرىقىنىڭ رەڭگى ۋە ئۇنىڭ ئۇستىگە چۇشۇرۇلگەن ئېلېمېنتلارنىڭ مەناسى بولغىنىدەك، بىزنىڭ بايرىقىمىزنىڭ رەڭگىنىڭ، ئۇنىڭدىكى ئاي بىلەن يۇلتۇزنىڭمۇ مەناسى بار ئەلۋەتتە.
مۇقەددەس بايرىقىمىز  ھىلال ئاي، يۇلتۇزدىن ئىبارەت ئىككى ئېلېمېنت ۋە كۆك رەڭددىن تەركىپ تاپقان، تۆرت چاسە شەكىلدىكى بايراق. ئىككى ئېلېمېنت ۋە كۆك رەڭنىڭ ھەممىسىگە ئۇيغۇر مىللىتىنىڭ ئېتنىك  كېلىپ چىقىشى ۋە دىنىي ئەقىدىلىرى زىچ مۇجەسسەملەنگەن.
ھىلال ئاي بىلەن يۇلتۇز ئۇيغۇر مىللىتىنىڭ مۇقەددەس ئىتىقادى بولغان ئىسلام دىنىغا سىمۋول قىلىنغان. كۆك رەڭ بولسا ئۇيغۇر مىللىتىنىڭ مىللىي روھىغا سىمۋول قىلىنغان.
ھىلال ئاينىڭ مۇسۇلمانلارغا سىمۋول قىلىنغانلىغىنى ھەممىمىز بىلىمىز، بىراق بۇ ھىلال ئاي نېمە ئۈچۈن سىمۋول قىلىنغانلىغى توغرىسىدا كۆپىنچىمىزنىڭ مەلۇماتى يوق.
تولۇن ئاينىڭ تۇن قاراڭغۇلۇقنى تولۇق يورۇتىدىغانلىغىنى بىلىپ تۇرۇپ، نېمە ئۈچۈن قاراڭغۇلۇقتا ئاز يورۇقلۇق بەرىدىغان، ئوغاق شەكىلدىكى ھىلال ئاينى سىمۋول قىلغان؟ مانا بۇلار بىزنى بىر ئاز ئويلاندۇرىدىغان مەسىللەر. ئۇنىڭ ئۈچۈن بىز ھىلال ئاينىڭ ھەقىقى ماناسىنى تولۇق ماھىيىتى بىلەن بىلىشىمىزگە توغرا كېلىدۇ. ئەگەر ئاينىڭ شەكىل جەھەتتىكى مەناسىگە ئەھمىيەت بەرگەن بولسا تولۇن ئاينى سىمۋول قىلىپ ئالغان  بولاتتى، لېكىن شەكىل مۇھىم بولماي بەلكى بۇ يەردە ئىسىم جەھەتتىكى مەناسىگە ئەھمىيەت بىرىلگەن. بۇ سەۋەپتىن ئېلىپ ئېيتقاندا ئاللاھنىڭ ئىسمىنىڭ ئەرەپچە يېزىلىشىنى نەزەردە تۇتقان. ئاللاھنىڭ ( الله )  يېزىلىشى بىلەن ھىلالنىڭ يېزىلىشىدىكى ھەرىپلەر ئوخشاش.
ھىلالنىڭ بولسا ئەرەپ يېزىقىدىكى ”ھە” ھەرىپى، بىر ”ئەلىف” ھەرىپى ۋە ئىككى “لام” ھەرىپىدىن تۇزۇلگەن. ئاللاھنىڭ ئىسمىمۇ ئوخشاش ئەرەپچىدىكى بىر ”ئەلىف”، ئىككى “لام” ۋە بىر “ھە” دىن تۇزۇلگەن. ھەر ئىككى ئىسىمدىكى ھەرىپلەر ئوخشاش بولۇپ، ئاللاھ سۆزىدە ئىشلەتكەن ھەرىپلەر بىلەن ھىلال سۆزىدە ئىشلەتكەن ھەرىپلەر ئوپمۇ-ئوخشاش. بايراقنىڭ ئۇستىگە ئاللاھنىڭ سۇرىتىنى سېزىش ئەسلا مۇمكىن ئەمەس، ئۇنداقتا ئاللاھ  سۆزىنى يازغاندىن تېخىمۇ ئوبرازلىق قىلىپ، ھىلال ئاينىڭ  سۇرىتىنى چۇشۇرۇش ناھايىتىمۇ ئەقىلگە مۇۋاپىق بولىدۇ. ئۇنىڭ ئۈچۈنمۇ مۇتەپەككۇرلىرىمىز ھىلال ئاينى ئىسلامدىكى ئىماننىڭ سىمۋولى قىلغان يەنى ئاللاھنىڭ بىرلىگىگە، ئاللاھقا بولغان چەكسىز ئىتىقاتىغا سىمۋول قىلغان.
ھىلال ئاينىڭ قوينىدا ياتقان يۇلتۇز بولسا سۆيۇملۇك پەيغەمبىرىمىز مۇھەممەد  سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسسەللەمگە  سىمۋول قىلىنغان.
يەنى يۇلتۇز بولسا ئەرەپچىدىكى مۇھەممەدنىڭ   يېزىلىشىدىن كەلگەن. سۆيۇملۇك پەيغەمبىرىمىنىڭ ئىسمىنىڭ ئەرەپچە يېزىلىشى توپ-توغرا بىر يۇلتۇز شەكىلنى ھاسىل قىلىدۇ.
ھىلال (ئاللاھ) نىڭ ئىتىقادى بولسا، يۇلتۇز (پەيغەمبەر) ئارقىلىق مەيدانغا كەلتۇرىلىدۇ. بۇ مەنىدىن ھىلال ئىماننىڭ (لا ئىلاھە ئىللاللاھ) سىمۋول قىلىنغان،  يۇلتۇز بولسا  سۆيۇملۇك پەيغەمبىرىمىز ئارقىلىق ئەمەللەشكەن   ئىسلامنىڭ 5 شەرتىگە سىمۋول قىلىنغان.
شۇڭا بايراقتىكى ئاي بىلەن يۇلتۇز مۇقەددەس دىنىمىز ئىسلامغا سىمۋول قىلىنغان دەپ ئېيتالايمىز. ئۇيغۇر مىللىتى ئەنە ئاشۇ ئۆزىنىڭ مۇقەددەس بايرىقى ئارقىلىق ئىسلام دىنىغا بولغان چەكسىز ساداقىتىنى نامايەن قىلغان.
بايرىقىمىزنىڭ رەڭگىنىڭ كۆك رەڭ بولۇشى بولسا ئۇيغۇر مىللىتىنىڭ ئىپتىدائى ئىتىقاتتى (تۇتۇم) بولغان كۆك ئاسمان ئىلاھى بىلەن مۇناسىۋەتلىك بولۇپ، ئۇيغۇر خەلقى قەدىمقى زامانلاردا كۆك ئاسماننىڭ رەڭگىنى تەڭرى ئىلاھىنىڭ سۇپىتىنى بىلدۇردىغان رەڭگە ئايلانغان. شۇڭا ئۇيغۇرلاردا كۆك رەڭ مۇقەدەسلىگى كىلىپ چىققان.
ئۇل خۇدانىڭ قۇدرىتى بىلەن،
بىرلا كۆكەردى شۇ كۆكۆم.
شاھى رەڭلىك، غۇنچە مەڭلىك،
دەرمەھەل ئۆستى كۆكۇم.
كۆك ئۆچكىنى ئۆلتۇرۇپ،
چەرۋىسىنى ئوتقا قاقلىسىللا.
كۆكنى تۇتقان بىز ئىدۇق،
بىزنى ئۇنتۇپ قالمىسلا.
كۆك رەڭ بولسا  ئۇيغۇرلارنىڭ پۈتۈن ئۆرپە-ئادەت ۋە يۇرۇش-تۇرۇش، ئۆي-ئىمارەت قاتارلىق پۈتۈن مەدەنىيەتىگە سىغىپ كەتكەن بولۇپ، بۇ ئارقىلىق ئۇيغۇرلار ئۆزىدە باھاردەك ئىللىق، ئېسىل پەزىلەت، گۈلدەك گۈزەل خۇلۇق، ئەدلى-ئادالەت، شەرىم-ھايا، ئىلىم، ئىشچانلىق، ئۆملۈك-بىرلىكلىك، دوسلۇق-ئىناقلىق، كۆيۇنۇش-مېھرى، دادىللىق قاتارلىق سەرخىل ئىللەتلەرنى ئۆز روھىدا  ھاسىل قىلغان.بۇ دەل شۇ كۆك رەڭ مۇقەدەسلىگىگە باغلىنىدۇ. شۇنىڭ ئۈچۈن ئۇيغۇرلار كۆك رەڭنى ئۆزىنىڭ  مىللى ئىپتىخار تۇيغۇسىنىڭ  سىمۋولى قىلغان.
نىھايەت بۈگۈنكى كۈندە كۆك بايراقنىڭ چىچىۋاتقان پارقىراق نۈرلىرى  قەلبىمىزنىڭ پىنھان يەرلىرىگە يوشۇرۇلغان قان داغلىرىنى يورۇتۇپ،  روھىمىزنى تىرىلدۇرۋاتىدۇ. تېرىلىش بولسا ئىنسان روھى ئاتا قىلغان غەرەزلىك ئىمتىھاندۇر. بۇ روھنىڭ تىرىلىشى ئانا ۋەتەندىن ئۇزاق ئايرىلغان بىزدەك ئىنسانلارغا، ھاياتىمىزنىڭ مەۋجۇتلۇغىدۇر، مىللىتىمىزنىڭ غورۇرىدۇر.
كۆك بايراقنىڭ ياش ئەۋلاتلارنىڭ قوللىرىدا لەپپىلدىگەن ساداسى ھەربىر ئۇيغۇردا ئويغۇنۇش تۇيغۇسىنى ھاسىل قىلىۋاتىدۇ. بۇ ئويغۇنۇش ئۆز-ئۆزىدە ئويلىنىش تۇيغۇسى، ئەنسىرەش تۇيغۇسى ھاسىل قىلىدۇ، بۇ  بولسا ئۆز ھاياتىدا ئەزەلدىن ھېس قىلىپ باقمىغان بوشلۇقلارغا قايتا نەزەر سېلىشنى كەلتۇرپ چىقىرىدۇ.
ھازىرقى  مىللەتنىڭ ئۇستىگە كەلگەن تىراگىدىيەلىك ھالاكەت يەنە ئۆز نۆۋىتىدە ئىنساننىڭ قىممىتىنى، ھاياتنىڭ چەكسىز قەدىرلىگىنى، ئۆز مىللىتىنىڭ ئۇلۇغلىغىنى، ۋەتەننىڭ قەدرىنى ھىس قىلدۇرىدۇ. مىللەت مۇنداق  ھالاكەتنىڭ زەربىسىدە روھى جەھەتتىن يەنە بىر قىتىم چۆچۇپ ئويغۇنۇپ، ئۆزىدىن يوشۇرۇن كۈچنىڭ چەكسىز نۈرىنى قېزىپ چىقىدۇ. چۈنكى ھەرقانداق بىر كىرزىس بىر پۇرسەتكە ھامىلداردۇر. ئەگەر بىز ھازىرقى مىللىتىمىزنىڭ بېشىغا كەلگەن ئازاپلارنى، كەمسىتىشلەرنى، خورلۇنىشلارنى، ئىرقىي قىرغىنچىلىقلارنى ھەققىي پاكىتلىرى بىلەن خەلق -ئارا سەھنىلىرىگە ئېلىپ چىقالىساق چەت ئەلدىكى ئۇيغۇر مىللىتىنىڭ كۆرشىنى يەنە بىر بالداق يۇقۇرى كۆتۇرەلەيمىز. مىللىتىمىزگە كۆك بۆرىنىڭ  سەلتەنەتلىك ئىزلىرىنى ئەسلىتىپ، تارىختىكى غايەت زور مەنىۋى ئېتىقاتى ۋە ئىشەنچىلىرىنىڭ سىرلىق قەسىرلىرىنى ئۆزىنىڭ توختاۋسىز قەدەملىرى بىلەن يەنە بىر بىسىشقا ئۇمۇتلەندۇرەلەيمىز.
شەرقى تۈركىستان ئىسلام جۇمھۇريىتىدىن بىزگە مىراس قالغان كۆك بايراقنىڭ چۈشۇرگەن كۆكۇش نۇرلىرى قەلبىمىزنى ئىللىتىپ، مىللىي روھىمىزنى تېخىمۇ ئويغاتتى. ۋۇجۇدىمىزنى ئىللىتىۋاتقان سىرلىق سوقۇشلار ئاي-يۇلتۇزلۇق كۆك بايراقنىڭ كۆكۇش نۇرلىرىدىن جۇشقۇنلاۋاتقان ئىسسىق قان ئىكەنلىگىنى ئەسكەرتتى.
ئەسكەرتىش: ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى تور بېتىدىكى يازمىلارنى مەنبەسىنى ئەسكەرتكەن ھالدا كۆچۈرۈپ كەڭ تارقىتىشقا بولىدۇ.
مەنبە: ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى
سەزەن ئاقسۇ
سەزەن ئاقسۇ
تۈركىيەنىڭ داڭلىق ئاممىباپ ئايال ناخشىچىسى.
لاچىن
لاچىن بولسا ، بىرخىل قۇشنىڭ ئىسمى بولۇپ ، ئاساسلىقى پاختەك ، كەپتەر ، قۇشقاچ قاتارلىق قۇشلارنى ئوۋلايدۇ، ئۇنىڭ ئۇچۇش ماھارىتى ياخشى بولۇپ ، تىنى كىچىكرەك ، ھەرخىل مۇھىتلاردا ياخىشى ماسلىشالايدۇ.
سۇلايمانىيە جامىى
ئىستانبۇلدىكى گۈزەل ۋە قەدىمى بىر جامىى
كاربون
كاربون ئاللىتوپلىرى
b)گىرافىت
g)ئامورىف كاربون
ئۇمۇمىي
ئىسمى،سىمۋولى،نومۇرى:كاربون،كاربون،C،6
ئىلمېنىت كاتېگورىيىسى:
گۇرۇپپىسى، دەۋرى،:14, 2, p
كۆرۈنىشى:ھۆججەت:C,6.jpg
ئۆلچەملىك ئاتوم ئېغىرلى:12.0107 g·mol−1
ئېلېكترون قەۋىتى:1s2 2s2 2p2 or [He] 2s2 2p سۇرىتى:ھۆججەت:Electron shell 006 Carbon.svg
فىزىكىلىق خۇسۇسىيىتى
ھالىتى:
قايناش نۇقتىسى:(1 atm) 3800 K (3527 °C, 6381 °F)
ھورغا ئايلىنىش نۇقتىسى:	(1 atm) 4300 K (4027 °C, 7281 °F)
ئاتوم خۇسۇسىيىتى
كىرىستال تۈزىلىشى:
ئوكسىدلىنىش ئەھۋالى: ئاتوم رادىئوسى:
ئىزوتوپلىرى:
قوللىنىشى:
تارىخى:
بايقىلىشى:
بىرىكمىلىرى:
ﺋﻮﻧﯧﻞ
ﯞﺍﺳﻜﯧﺘﺒﻮﻝ ﭼﻮﻟﭙﯩﻨﻰ ﺷﺎﻛﻮﺋﯩﻞ ﺋﻮﻧﯧﻞ ، ﺋﺎﻣﯧﺮﯨﻜﯩﻠﯩﻖ. ﺋﯘ ﮔﺎﺭﻏﺎ ﺗﻮﭖ ﺳﯧﻠﯩﺶ ﻣﺎﮬﯩﺮﻯ. ﺋﯘ ﻣﯩﺌﺎﻣﻰ ﺧﯩﺖ ﻛﻮﻣﺎﻧﺪﯨﺴﯩﻨﯩﯔ ﺋﻪﺯﺍﺳﻰ. ﺋﯘﻧﯩﯔ ﺋﯧﮕﯩﺰﻟﯩﻜﻰ 2.30 ﻣﯧﺘﯩﺮ، ﺋﯧﻐﯩﺮﻟﯩﻘﻰ 154 ﻛﯩﻠﻮﮔﺮﺍﻡ. ﺋﯘ ﺩﯙﻟﻪﺗﻠﯩﻚ ﯞﺍﺳﻜﯧﺘﺒﻮﻝ ﺑﯩﺮﻟﻪﺷﻤﯩﺴﻰ ﭼﻮﻟﭙﺎﻧﻼﺭ ﻛﻮﻣﺎﻧﺪﯨﺴﯩﻨﯩﯔ ﺋﻪﺯﺍﺳﻰ. ﺑﯘ ﻛﻮﻣﺎﻧﺪﺍ ﺋﯩﺴﻤﻰ- ﺟﯩﺴﻤﯩﻐﺎ ﻻﻳﯩﻖ ﭼﻮﻟﭙﺎﻧﻼﺭ ﻛﻮﻣﺎﻧﺪﯨﺴﯩﺪﯗﺭ.
ئانايۇرت مۇنبىرى كۈمۈشياپراق يوللانمىسى
DELL شىركىتى
<div style="direction:rtl; font-family:'ALKATIP Tor', 'Alpida_Unicode System', 'UKIJ Tuz Tom', 'Microsoft Uighur', 'uyghur ekran', 'Arial Unicode MS'">
باش شىتابى تىكساس شىتاتىنىڭ Austin شىتاتىغا جايلاشقان DELL شىركىتى بولسا پۈتۈن دۇنيا بويىچە ئەڭ ئالدىدا كىتىۋاتقانIT مەھسۇلاتلىرى ۋە مۇلازىمەت بىلەن تەمىنلەش سودىگىرى. ھەمدە ئىشلەتكۈچىلەرگە ئۆزىنىڭ ئۇچۇر تېخنىكا ۋە ئىنتېرنېت ئاساسىنى بەرپا قىلىشقاا يارىدەم بىرىدۇ. DELL شىركىتىنىڭ بازادىكى باشلامچىغا ئايلىنىشىدىكى تۈپكى سەۋەب بولسا : بىۋاستە ئىشلەتكۈچىلەگە تېخنىكا ئۆلچىمىگە ئۇيغۇن مەھسۇلات ۋە مۇلازىمەت بىلەن تەمىنلەپ ، توختىماي بار كۈچى بىلەن ئىشلەتكۈچىلەرگە ئەڭ ئىسىل ھىس تۇيغۇلارنى ئاتا قىلغانلىقىدا. DELLشىركىتىنىڭ ھازىر پۈتۈن دۇنيانىڭ ھەرقايسى جايلىرىدا 57600 خىزمەتچىسى بار ، ئۆتكەنكى 4 پەسىلدە ، DELL شىركىتىنىڭ ئومۇمى سودا سوممىسى 51 مىليارد ئامېرىكا دوللىرىغا يەتكەن.[Dell computer] DELL شىركىتى 1984يىلى ( Michael Dell، 1965 –يىلى تۇغۇلغان) تەرپىدىن قۇرۇلغان. ئۇ ھازىرغىچە كومپيوتېر ساھەسىدە ئەڭ ئۇزۇن باش ھوقۇق تۇتقان خوجايىن. ئۇنىڭ خىزمەت ئۇسۇلى ناھايتى ئاددىي : ئىشلەتكۈچىلەرنىڭ تەلىپىگە ئاساسەن كومپيۇتېر ئىشلەپچقىرىش ھەمدە بىۋاستە مال ئېۋەتىىدۇ ، شۇ ئارقىلىق DELL شىركىتى خېرىدارلارنىڭ تەلىپىنى ۋاقتىدا ۋە ئۆنۈملۈك بىلىپ تۇرالايدۇ ۋە ۋاقتىدا ئىنكاس قايتۇرالايدۇ. [Dell computer] بۇ خىل بىۋاستە سودا ئۇسۇلى ۋاستىچى سودىگەرنى ئىشلەتمەيدۇ ، بۇنداق بولغاندا نۇرغۇنلىغان چىقىم ۋە ۋاقىت تىجىلىپ قالىدۇ ۋە DELL شىركىتى ئىشلەتكۈچىنىڭ ئىھتىياجىنى تېخىمۇ ياخشى چۈشۈنىدۇ. [Dell computer] بۇنداق بىۋاستە ئەندىزە DELL شىركىتىنى تېخىمۇ كۆپ رىقابەت ئورنى ئارقىلىق ، ھەربىر ئىشتىمالچىنى مول سەپلىمىلىك چوڭ سېستىما بىلەن تەمىنلەيدۇ. ئوتتۇرا ھېساب بىلەن 4 كۈندە بىر قېتىم ئامبار زاپسىنى يېڭىلاپ ، DELL شىركىتى دەل ۋاقتىدا ئىستىمالچىلارنى مۇناسىۋەتلىك تېخنىكا بىلەن تەمىنلەيدۇ ، شۇ ئارقىلىق يېڭىلىنىش سۈرئتى ئاستا ، پارچە سېتىش ئەندىزسىنى قوللىندىغان شىركەتلەردىن ئۈستۈن تۇرۇپ كەلمەكتە. [Dell computer]
تور ئەۋزەللىكىدىن پايدىلنىش DELL شىركىتى تور ئارقىلىق تەشۋىق قىلىش ۋە زاكاس قىلىش ئەندىزسىنى قوللۇنۇپ ، رىقابەت ئەۋزەللىكىنى تېخىمۇ كۈچەيتتى. DELL شىركىتى 1994-يىلى شىركەت تور بىكىتى www.dell.com نى ياساپ چىققان ، ھەمدە 1996- يىلى ئېلېكتىرونلۇق سودا ئىقتىدارىنى قوشۇپ ، سودىنى تورلىشىش يۆلنىشىگە قاراپ تەرەققىي قىلدۇرغان. كىيىنكى يىلى ، DELL شىركىتى توردا مال سېتىش سوممىسى 1 مىليون ئامېرىكا دوللىرىغا يەتكەن چوڭ شىركەت بولۇپ قالغان. [Dell computer]
بۈگۈنكى كۈندە ،Microsoft نىڭ كۆزنەك سېستىمىسىنى ئاساس قىلىپ ، DELL شىركىتى پۈتۈن يەرشارى بويىچە ئەڭ چوڭ سودا تورىنى شەكىللەندۈردى. DELLPowerEdge مۇلازېمىتىردا قويۇلغان www.dell.com تور ئادرىسى 84 دۆلەتنىڭ پونكىتىنى قاپلىدى ، 28 خىل تىل ۋە ھەر خىل يەرلىك دىئالىتكا ، 26 خىل ئوخشىمىغان دۆلەتنىڭ پۇلىدا باھا مۇلازىمىتى بىلەن تەمىنلەيدۇ. نۆۋەتتە ھەر پەسىلدىكى زىيارەت قېتىم سانى 2 مىليارد ئادەم قېتىمدىن ئاشىدۇ. DELL شىركىتى ئىنتېرنىتنىڭ مۇھىملىقىنىڭ ھەر قانداق ۋەزىپىدىن ئېشىپ چۈشۈدىغانلىقىنى كۈنسىرى تونۇپ يەتتى ، ئۇچۇرغا ئېرىشىش ، ئىشلەتكۈچىلەرنى مۇلازىمەت بىلەن تەمىنلەش ۋە ئالاقە قىلىش قاتارلىقلار. [Dell computer]
www.dell.com تورىدا ، خېرىدارلار DELL شىركىتىنىڭ ھەر خىل تۈردىكى مەھسۇلاتلىرىغا باھا بىرىپ ، سەپلىمسىدىن ۋە باھاسىدىن خەۋەردار بولالايدۇ. خېرىدارلار توردا تۇرۇپ مال زاكاس قىلالايدۇ ھەمدە مالنىڭ ياسىلىشى ۋە يەتكۈزۈلۈش ئەھۋالىدىن خەدەردار بولۇپ تۇرىدۇ. valuechain.dell.comتورىدا DELL شىركىتى مەھسۇلات سۈپىتى ۋە ئامبار زاپىسى قاتارلىق بىر يۈرۈش ئۇچۇرلارنى ئېلان قىلىدۇ.[Dell computer] DELL شىركىتى ئىنتېرنېت ئارقلىىق خېرىدارلارنى ئەڭ ئەلا مۇلازىمەت بىلەن تەمىنلەيدۇ.
مەسلەن : پۈتۈن يەرشارىدىكى 100 نەچچە مىڭ خېرىدار DELL شىركىتىنىڭ تور بېتى www.dell.com ئارقىلىق DELL شىركىتى بىلەن سودا ئالاقىسى ئېلىپ بارىدۇ. قىزىقىدىغان دوسىتلار www.dell.com ئارقىلىق كومپيۇتېر سېتىۋالسا بولىدۇ.
جۇشقۇن تورىدىن ئىلىندى https://web.archive.org/web/20080913230206/http://juxkun.blogbus.com/logs/27597891.html
ئەدەبىيات
گۈزەل سەنئەت، مۇزىكا، ئۇسسۇل، دراما، كىنو، بىناكارلىق، ھۈنەر - سەنئەت قاتارلىقلار كونكرېت بەدىئىي ئوبراز يارىتىپ، ئوقۇرمەن - كۆرۈرمەنلەرنىڭ تۇرمۇشتىكى شەيئى ۋە ھادىسىلەرنى تونۇشى ھەم چۈشىنىشىگە ياردەم بېرىپ، ئۇلارنى گۈزەللىكتىن بەھرە ئالدۇرىدۇ ۋە تەربىيىگە ئىگە قىلىدۇ، ئۇلارنىڭ ھەممىسى ئومۇملاشتۇرۇلۇپ سەنئەت دېيىلىدۇ.
ھەر خىل سەنئەت شەكىللىرىنىڭ بەدىئىي ئوبراز يارىتىش ئۇسۇلى ۋە ئىشلىتىدىغان ماتېرىيالى ئوخشاشمايدۇ. رەسساملىق، ھەيكەلتىراشلىق، بىناكارلىق قاتارلىقلارنىڭ ئىشلىتىدىغىنى سىزىق، رەڭ، توپا - لاي، خىش - كېسەك؛ مۇزىكا، ئۇسسۇل قاتارلىقلارنىڭ ئىشلىتىدىغىنى ئاۋاز، رىتىم، مېلودىيە، بەدەن ھەرىكىتى.... ئەدەبىياتنىڭ ئوبراز يارىتىش ماتېرىيالى − تىل. شۇڭا، ئەدەبىيات «تىل بىلەن ئوبراز يارىتىدىغان سەنئەت» ياكى «تىل سەنئىتى» دۇر.
تىل بىلەن ئوبراز يارىتىدىغانلاردىن رومان، پوۋېست، ھېكايە، شېئىر، سەھنە ئەسىرى، نەسر قاتارلىقلار بار. يازغۇچى تۇرمۇش ھەققىدىكى كۆزىتىشى، تەسىراتى، تونۇشى، چۈشەنچىسىنى تىل بىلەن ئىپادىلەپ، ئەدەبىي ئوبراز شەكىللەندۈرىدۇ؛ ئوقۇرمەن ئەسەرنىڭ تىلىدىن پايدىلىنىپ چۈشىنىش، ھېس قىلىش ۋە قايتا ئىجاد قىلىش ئارقىلىق كاللىسىدا ئەدەبىي ئوبراز شەكىللەندۈرىدۇ. شۇنىڭ ئۈچۈن، تىل يازغۇچى بىلەن ئوقۇرمەننىڭ كۆڭلىنى تۇتاشتۇرىدىغان كۆۋرۈك ھېسابلىنىدۇ.
ئەدەبىيات تىل ياردىمىدە ئوبراز يارىتىدىغانلىقى بىلەن باشقا سەنئەت شەكىللىرىدىن سېلىشتۇرغۇسىز ئەۋزەللىككە ئىگە. چۈنكى، بىر پارچە رەسىمدە بىر كىشىنىڭ تاشقى قىياپىتى ۋە تۇرقىنى سىزغىلى بولغىنى بىلەن، ئۇنىڭ كاللىسىدىكى تەپەككۇر پائالىيىتىنىڭ مۇرەككەپ جەريانىنى سىزغىلى بولمايدۇ؛ پروزا ئەسەرلىرىدە ئۇنداق ئەمەس، ئۇنىڭدا كىشىنىڭ پورترىتى، كىيىم - كېچىكى، مىمىكىسى (چىراي ئىپادىسى) قاتارلىق تاشقى نەرسىلەرنى تەسۋىرلەپلا قالماستىن، بەلكى پېرسوناژلارنىڭ ئىدىيىسى، ھېسسىياتى ۋە ئىنچىكە پسىخىكىلىق پائالىيەتلىرىنىمۇ ئىپادىلىگىلى بولىدۇ. تىل بىلەن شەيئىلەرنى بايان قىلغىلى، ۋەقەلەر ئۈستىدە مۇلاھىزە يۈرگۈزگىلى، شەيئىلەرنىڭ تەرەققىيات جەريانىنى سۈرەتلىگىلى بولىدۇ. تىل زامان - ماكان چەكلىمىسىگە ئۇچرىمايدۇ، ئۆتمۈش ۋە كەلگۈسىنى، رېئال ۋە مەۋھۇم ئەھۋاللارنى ئەركىن ۋە جانلىق ئىپادىلىگىلى بولىدۇ. شۇڭا، تىل بىلەن ئوبراز يارىتىدىغان سەنئەت − ئەدەبىيات بولسا سەنئەت تۈرلىرى ئىچىدىكى ئىپادىلەش كۈچىگە ئەڭ باي سەنئەت ھېسابلىنىدۇ.
كەڭ مەنىدە بارلىق كىتاب ۋە گېزىت - ژۇرناللارنىڭ بىر پۈتۈن يىغىندىسىنى، تار مەنىدە بولسا بەدىئىي ئەدەبىياتنى كۆرسىتىدۇ. تۈرلۈك ساھەلەرگە خاس ئەسەر ۋە كىتابلارنىمۇ ئومۇمەن ئەدەبىيات ئاتالغۇسى بىلەن ئاتاپ كۆرسىتىشكە بولىدۇ. مەسىلەن: <سىياسىي ئەدەبىيات>، <ئىقتىسادىي ئەدەبىيات>، <ئىلمىي ئەدەبىيات>.
ئامېرىكا ئەللىرى
ئامېرىكا / Amérika
غۇلجا-ئاقسۇ تۆمۈر يولى
يېڭىدىن ياسالماقچى بولغان غۇلجا-ئاقسۇ تۆمۈر يولى (يېڭى يېزىق: Ghulja - Aqsu Tomor Yuli; ئېنگلىزچە: Ghulja-Aksu Railway; ئاددىيلاشتۇرۇلغان خەنچە: 伊利-阿克苏铁路) ئىلى قازاق ئاپتونوم ئوبلاستى ۋە ئاقسۇ ۋىلايىتى تەۋەسىدە ئىكەن. بۇ لىنىيە ئىلى قازاق ئاپتونوم ئوبلاستى تەۋەسىدىكى جىڭ-قورغاس تۆمۈر يولى بۆلۈكەي ۋوگزالىنىڭ جىڭ بۆلىكىدىن باشلىنىپ، جەنۇبقا قاراپ ئىلگىرىلەپ، قاش ۋە ئىلى دەرياسىدىن ئۆتۈپ، ئۇيسۇن تېغىغا كىرىدىكەن، 19.9 كىلومېتىر ئۇزۇنلۇقتىكى تونېل ئارقىلىق ئۇيسۇن تېغى، 4-دىۋىزىيە 73-پولىك ۋە تېكەس ناھىيەسىدىن ئۆتىدىكەن، جەنۇبقا قاراپ داۋاملىق ئىلگىرىلەپ، تېكەس دەرياسىدىن ئۆتۈپ، كۆكسۇ دەرياسىنى بويلاپ تەڭرىتاغنىڭ جەنۇبىغا كىرىدىكەن. 21.8 كىلومېتىر ئۇزۇنلۇقتىكى تونېل بىلەن تەڭرىتاغنىڭ جەنۇبىغا كىرىپ، باي ناھىيەسىگە تۇتىشىدىغان جەنۇبىي شىنجاڭ تۆمۈر يولى يانتاققۇدۇق ۋوگزالىغا تۇتىشىدىكەن. لىنىيەنىڭ ئومۇمىي ئۇزۇنلۇقى 346.88 كىلومېتىر بولۇپ، ئاساسلىق يولى تۆۋەندىكىچە: غۇلجا ناھىيەسى، توققۇزتارا ناھىيەسى، تېكەس ناھىيەسى، باي ناھىيەسى، توقسۇ ناھىيەسى، بىڭتۈەن 4-دىۋىزىيەسىنىڭ 73-پولىكى. لىنىيەنىڭ ئىلى قازاق ئاپتونوم ئوبلاستى تەۋەسىدىكى ئۇزۇنلۇقى 195 كىلومېتىردىن ئارتۇق، ئاقسۇ ۋىلايىتى تەۋەسىدىكى ئۇزۇنلۇقى 151 كىلومېتىردىن ئارتۇق.
ئەھمىيتى
بۇ لىنىيە شىنجاڭ ھالقىسىمان تۆمۈر يولى تورى «تەڭرىتاغ ئايلانما لىنىيەسى»نىڭ ئاساسلىق تەركىبىي قىسمى بولۇپ، «يىپەك يولى ئىقتىساد بەلبېغى»نىڭ شىمالىي يولى بىلەن جەنۇبىي يولىنى تۇتاشتۇرىدىغان تۈگۈن. لىنىيە پۈتكەندىن كېيىن، شىمالىي شىنجاڭدىكى ئىلى قازاق ئاپتونوم ئوبلاستى، بورتالا ئوبلاستى بىلەن جەنۇبىي شىنجاڭدىكى ئاقسۇ ۋىلايىتى، قەشقەر ۋىلايىتى، قىزىلسۇ قىرغىز ئاپتونوم ئوبلاستى، خوتەن ۋىلايىتى ئارىسىدىكى قاتناش يەنىمۇ قولايلىشىدۇ، لىنىيە بويىدىكى ساياھەت بايلىقىنى ئېچىشقا تۈرتكە بولىدۇ. مۆلچەردىكى يۈك ئېقىمى يىلىغا 486 توننىغا يېتىدۇ، كۈنىگە ئالتە جۈپ يولۇچىلار پويىزى قاتنايدۇ.
نۆۋەتتە، غۇلجىدىن ئاقسۇغا قاتنايدىغان يولۇچىلار پويىزى 1600 كىلومېتىر مۇساپىنى باسىدۇ، غۇلجا-ئاقسۇ تۆمۈر يولى ياسالغاندىن كېيىن، 600 كىلومېتىر مۇساپىنى باسىدۇ، ھازىرقى مۇساپىدىن 1000 كىلومېتىر قىسقىرايدۇ. بۇ، جەنۇبىي شىنجاڭ بىلەن شىمالىي شىنجاڭنى تۇتاشتۇرىدىغان ئارىلىقى ئەڭ قىسقا تۆمۈر يول بولۇپ، جەنۇبىي شىنجاڭ ۋە شىمالىي شىنجاڭنىڭ يولۇچى، يۈك تىرانسپورتىغا زور قولايلىقلارنى يارىتىپلا قالماي، لىنىيە بويىدىكى ساياھەت بايلىقلىرىنى ئېچىشقىمۇ زور پۇرسەت ئاتا قىلىدۇ. غۇلجا-ئاقسۇ تۆمۈر يولى ياسالغاندىن كېيىن، شىنجاڭنىڭ غەربي قىسمىدىكى ئەڭ قولايلىق سەپەرگە چىقىش ئۇسۇلىغا ئايلىنىدۇ. ئىلى قازاق ئاپتونوم ئوبلاستى بىلەن ئاقسۇ ۋىلايىتى تۆمۈر يول تۇتاشماسلىق تارىخىغا، شىمالدىكى يولۇچىلارنىڭ جەنۇبقا بېرىشىدا چوقۇم ئۈرۈمچى، تۇرپاندىن ئايلىنىپ ئۆتۈش تارىخىغا خاتىمە بېرىلىدۇ.
ئۇيغۇرلارنىڭ سالاملىشىش، كۆرۈشۈش ۋە ھال– ئەھۋال سوراش قائىدىلىرى
ئۆزئارا ئۇچراشقاندا، سالاملىشىش، كۆرۈشۈش ۋە ھال ئەھۋال سورۇشۇش ھەر بىر  مىللەتتە بولۇشقا  تېگىشلىك ياخشى خىسلەتلەرنىڭ بىرى. ئادەتتە ئۇ ئۆرپ – ئادەت دائىرىسىگە كىرىدۇ. ئۆرپ– ئادەت شۇ مىللەتنىڭ مىللىي خۇسۇسىيىتىنى تەشكىل قىلغۇچى ئامىللارنىڭ بىرى. شۇڭا  بىز  مەلۇم بىر كىشىنىڭ قايسى مىللەتتىن ئىكەنلىكىنى سورىماي تۇرۇپلا، ئۇنىڭ كىيىم_ كېچەك، سالاملىشىش – كۆرۈشۈش يوسۇنلىرىغا قاراپلا، ئۇنىڭ قايسى مىللەتتىن ئىكەنلىكىنى پەرەز قىلالايمىز.
ھەر  مىللەتنىڭ سالاملىشىش ئادىتى بىر – بىرىگە ئوخشاش  بولمايدۇ. مەسىلەن: زاڭزۇلار بىر – بىرىگە قاراپ تىللىرىنى چىقىرىدۇ. ياۋروپالىقلار ئۆزئارا ئۇچراشقاندا بېشىدىن شىلەپىسىنى ئېلىپ، باش  ئەككەندىن كېيىن‹‹ ياخشىمۇسىز ›› دېيىشىدۇ. ئۇيغۇرلار بولسا بىر بىرى بىلەن كۆرۈشكەندە،
—ئەسسالامۇ ئەلەيكوم!
—ۋەئەلەيكوم ئەسسالام!
دەپ كۆرىشىدۇ. مانا  بۇ بىزنىڭ سالاملىشىش قائىدىمىز. سالاملىشىش ئىككى تەرەپنىڭ ئورتاق مۇناسىۋىتى بولغاچقا ، سالام بەرگۈچى:‹‹ ئەسسالامۇ ئەلەيكوم›› دېسە ، سالامنى قوبۇل قىلغۇچى:‹‹ ۋەئەلەيكوم ئەسسالام›› دەپ قول ئېلىشىپ كۆرۈشىدۇ ۋە ‹‹ سالامەتمۇ سىز ، تىنچلىق تىلەيمەن›› دەپ قول ئېلىشىپ كۆرۈشىدۇ ۋە ‹‹ سالامەتمۇ سىز، ئەھۋالىڭىز ياخشىمۇ، بالا– چاقىلار ئامانمۇ ›› دېگەندەك سۆزلەر بىلەن ھال– ئەھۋال سورايدۇ. ئادەمنىڭ ھاياتىدا سالامەتلىك ، تىنچلىق ، ئامانلىق ئىنتايىن مۇھىم. بىزنىڭ سالاملىشىش قائىدىمىزدە مانا  مۇشۇ مۇھىم نۇقتىنى ئاساس قىلىپ ، ياخشى تىلەك– ئارزۇلىرىمىزنى بىلدۈرگەنلىكىمىز، بىزنىڭ سالاملىشىشىمىزنىڭ قانچىلىك چوڭقۇر مەنىگە ئىگە ئىكەنلىكىنى كۆرسىتىدۇ.
سالاملىشىش- كىشىلىك ھاياتتا كەم بولسا بولمايدىغان بىر  پەزىلەت بولۇپ، ئۆزئارا ئالاقىنىڭ باشلىنىش  نۇقتىسى، شۇنداقلا ئەدەبلىك، ئەخلاقلىق ۋە  مەدەنىيەتلىك بولۇشنىڭ ئۆلچەملىرىدىن بىرى. شۇڭا ئاتا – بوۋىلىرىمىز ‹‹ سالام بېرىش پەرز، ئىلىك ئېلىش قەرز›› دەپ تونۇپ، بۇ ئىشقا بەكمۇ ئەھمىيەت  بەرگەن. بۇ ياخشى پەزىلەتكە  ۋارىسلىق قىلىپ، ئۇنى ئىگىلەش، جارى قىلدۇرۇش ۋە   داۋاملاشتۇرۇش ياش  ئەۋلادلارنىڭ مۇھىم ۋەزىپىلىرىنىڭ بىرى.
لېكىن بىزنىڭ بەزى ياشلىرىمىز سالاملىشىش، كۆرۈشۈش، ئەھۋال سورىشىشنىڭ مىللى ئەنئەنىلىرىمىزنىڭ بىرى ئىكەنلىكىنى، ئۇنىڭ ئەدەبلىك، ئەخلاقلىق ۋە مەدەنىيەتلىك بولۇش بىلەن  بولغان ئالاقىسىنى ئانچە چۈشۈنىپ كەتمەيدۇ. شۇڭا بەزى چاغلاردا بۇنىڭغا رىئايە قىلمايدۇ، يوللاردا ئۇچراشقاندا ئۆزئارا  سالاملاشماي يەرگە قاراپ ئۆتۈپ كېتىدۇ. بەزى ياشلار سالاملىشىش ئورنىغا باش  لىڭشىتىپ ياكى ھىجىيىپ ئۆتۈپ كېتىدۇ.
شۇڭا بىز  تۆۋەندە ئەدەپ– ئەخلاق بابىدا ئاتا – بوۋىلارنىڭ ئەڭ ياخشى تەۋەرۈكى بولغان سالاملىشىش، كۆرۈشۈش ۋە ھال ئەھۋال سورىشىشنىڭ قائىدە_ يوسۇنلىرى توغرىسىدا توختىلىپ ئۆتىمىز.
ئادەتتە يېقىن دوستلار، تونۇش بىلىشلەر ئۆزئارا  ئۇچراشقاندا بىر – بىرى بىلەن قىزغىن سالاملىشىپ، كۆرۈشۈپ، ھال ئەھۋال سورىشىپلا قالماي، بەلكى توي – تۆكۈن، ئۆلۈم – يېتىم، سەپەرگە چىقىش، سەپەردىن قايتىش، مېھماندارچىلىق قاتارلىق نۇرغۇن ئىشلاردا سالام ئارقىلىق ئۆزئارا مۇناسىۋەت ئورنىتىدۇ. سالام ئارقىلىق ئۆزئارا بېرىش -كېلىش، دوستلۇق، ئىتتىپاقلىقنى كۈچەيتىدۇ. شۇڭا بۇ كۈندىلىك تۇرمۇشىمىزدا كەم بولسا بولمايدىغان ئالاقە ۋاستىسى.
ئاۋۋال سالاملىشىش ھەققىدە توختىلايلى، سالاملىشىش— سالام بېرىش ۋە  ئىلىك ئېلىشدىن ئىبارەت  ئىككى تەرەپ مۇناسىۋىتىنىڭ يىغىندىسى بولۇپ، ئۇ خۇددى تارازىنىڭ ئىككى پەللىسىگە ئوخشايدۇ.
سالاملىشىشنىڭ ئوبيېكتى ۋە  ئۇسۇلى مۇنداق: ئۆزى ياخشى كۆرگەن، ھۆرمەت  قىلىدىغان مېھرىبان، قەدىردان دوستلىرىنى، ئۇرۇق– تۇققان، قوشنا – قۇلۇملىرىنى، ياشانغان كىشىلەرنى، ئۇستازلارنى ئۇچراتقاندا، قولنى كۆكرەككە قويۇپ، بېشىنى سەل ئىگىپ، خۇش چىراي بىلەن ‹‹ ئەسسالامۇ ئەلەيكوم›› دېيىلىدۇ. ئىلىك ئالغۇچىمۇ خۇش  چىراي، مۇلايىم ئاۋاز  بىلەن ‹‹ ۋەئەلەيكوم ئەسسالام›› دەيدۇ. مۇنداق سالاملىشىش سۆزلىرىنى ئىشلەتكەندە سۆز مەنىسىنى بۇزۇشقا  بولمايدۇ. مەسىلەن: ‹‹ سالامىلەيكوم ›› ، ‹‹ ۋەئىلەيكە ›› دەپ ئىشلىتىلسە، بۇ سالاملىشىش سۆزىنىڭ ئەسلىدىكى لۇغەت  مەنىسىنى بېرەلمەيدۇ.
سالاملىشىش ئاساسەن تۆۋەندىكى ئەھۋاللار ئاستىدا  ئىشقا  ئاشۇرىلىدۇ:1) كوچا – كويلاردا تونۇشلار بىلەن ئۇچراشقاندا:2)ھۆرمەتلىك ئادىمىنى كۆرگەندە:3) تونۇش بولمىسىمۇ، قېرى– پېشقەدەملەرنىڭ يېنىدىن ئۆتكەندە؛4) كۆپچىلىك جەم بولغان سورۇنلارغا  كەلگەندە، قول ئېلىشىپ كۆرۈشۈش مۈمكىن بولمىغان جايلاردا ‹‹ ئەسسالامۇ ئەلەيكوم›› دەپ سالام بېرىپ ئۆتۈپ كەتسىلا كۇپايە، قول ئېلىشىپ كۆرۈشۈش، ئەھۋال سوراش ھاجەتسىز.
سالاملاشقاندا كىمنىڭ بالدۇر  سالام بېرىشى دىققەت  قىلىشقا  تېگىشلىك مۇھىم مەسىلىنىڭ بىرى بولۇپ، بۇنىڭ قائىدىسى مۇنداق: ئوقۇغۇچىلار  ئۇستازلارغا، يېشى كىچىكلەر يېشى چوڭلارغا، ئاتلىق ئادەم پىيادىلىكلەرگە، پىيادىلىك ئولتۇرغانغا، ئۆيگە كىرگەن كىشى ئۆيدىكىلەرگە، مەرتىۋىلىك كىشىلەر ئادەتتىكى كىشىلەرگە، مەنسەپدارلار  خىزمەتچىلەرگە ئاۋۋال سالام بېرىش كېرەك.
يەنە تونۇش بولغان تەقدىردىمۇ تاپتىن چىقىپ كەتكەن، غەرق مەست، بەد قىلىق ۋە  ئالدامچى، لۈكچەكلەرگە ئادەتلەنگەن كىشلەرگە سالام بېرىشنىڭ ھاجىتى يوق. بۇنداق قىلىش ئۇلارنى يېتىم قالدۇرۇپ، ئىزا تارتقۇزۇپ، ياخشى يولغا  باشلاش ئۈچۈن تەنبىھ  بېرىش  رولىنى ئوينايدۇ.
ئۆزئارا ھۆرمەت  يۈزسىدىن بالىلار  ۋە  ياشلار  چوڭلار  بىلەن ئۇچراشقاندا،‹‹  ئەسسالامۇ ئەلەيكوم›› دىن كېيىن ئۇنىڭ ئىسمىنى ئاتاپ‹‹  ئانا، تاغا، ئاتا، ئاكا، ئاچا›› سۆزلىرىنىڭ قوشۇپ ئىشلەتسە بولىدۇ. لېكىن ‹‹ ھاكىم ، باشلىق ››  قاتارلىق ئەمەل سۆزلەرنى قوشۇشقا بولمايدۇ. بۇنى قوشۇپ ئاتاش  ھۆرمەت ئەمەس، خوشامەت  تۈسىنى ئالغان بولىدۇ. بىزدە ھازىر ‹‹ پالانى شۇجى›› ،‹‹ پالانى شەنجاڭ›› دەپ ئاتاشلار  كۆپىيىپ كەتتى. بۇنداق قىلىقلار باشلىقلاردا  ئالاھىدە  بولۇۋېلىش، خوشامەتكە بېرىلىش خاھىشىنى ئۆستۈرۈپ قويىدۇ، شۇنداقلا  ئەدەپ – ئەخلاق، ئۆرپ – ئادەت مىزانىغىمۇ ئۇيغۇن ئەمەس.
كۆرۈشۈش: بىز  كىشىلەر بىلەن ئۇچراشقاندا، سالاملىشىپلا قالماي، قول ئېلىپ كۆرۈشىمىز، قول ئېلىپ كۆرۈشكەندە سەمىمىي، ئوچۇق چىراي بولۇش، كۆزنى كۆزگە تىكىپ تۇرۇپ كۆرۈشۈش لازىم. بەزى كىشىلەر بىلەن كۆرۈشكەندە نائىلاج قول ئۇزىتىدۇ، بەزىلەر قولىنىڭ ئۇچىنى بېرىپ قويۇپ سوغۇق كۆرۈشىدۇ، مۇنداق قىلىشلارنىڭ ھەممىسى ھاكاۋۇرلۇق، ئەدەپسىزلىكنىڭ ئالامىتى، ئاداۋەتلىشىپ قالغان كىشى بولغان تەقدىردىمۇ، ئۇنىڭ بىلەن سەمىمىي كۆرۈشسە ئاداۋەت تۈگەپ، ئىتتىپاقلىق كۈچۈيىدۇ.
خەلقىمىز  ئارىسىدا  ئۆزئارا كۆرۈشۈشنىڭ تۆۋەندىكىدەك شەكىللىرى بار:
بىرىنچى، ئىككى قوللاپ كۆرۈشۈش: بۇنداق كۆرۈشۈش ئىسلام دېنىغا ئېتىقاد قىلىدىغان كۆپچىلىك مىللەتلەرگە ئورتاق بولۇپ، ھەر ئىككى تەرەپ ئىككى قولنىڭ ئالقىنىنى بىر – بىرىگە بىرلەشتۈرۈپ بىر نەچچە قېتىم يېنىك قول سىقىشىدۇ، بۇ ئۆزئارا دوستلۇق، سەمىمىيلىكنىڭ ئىپادىسى.
ئىككىنچى، قول بېرىپ كۆرۈشۈش: بۇ دۇنيانىڭ ھەممە يېرىگە ئورتاق بولغان غەرپچە كۆرۈشۈش ئۇسۇلى بولۇپ، خەلقئارا ئالاقىلاردا ئومۇملاشقان كۆرۈشۈش ئۇسۇلىدۇر. بۇ ئۇسۇل ھازىر  بىزنىڭ تۇرمۇشىمىزغىمۇ سىڭىپ، زىيالىيلار، ئىشچى– خىزمەتچىلەر، ياشلار ئىچىدە ئومۇملىشىپ كەتتى. قول بېرىپ كۆرۈشكەندە، ھەر ئىككى تەرەپ ئوڭ قولىنى بىر– بىرىگە ئۇزىتىپ، جۈپلەشتۈرگەندىن كېيىن يېنىك سىقىپ بىر  نەچچە قېتىم يەڭگىل سىلكىيدۇ. بۇنداق كۆرۈشكەندە بىر – بىرىنىڭ قولىنى قاتتىق سىقىپ ئاغرىتىش- قوپاللىق ۋە  ئەدەپسىزلىك بولىدۇ. قول ئېلىپ كۆرۈشكەندە، ئاياللار قول ئۇزاتمىغۇچە ئەرلەر قول ئۇزاتماسلىقى كېرەك. شۇنىڭدەك كۆرۈشۈش پۇرسىتىدىن پايدىلىنىپ، يامان نىيەت بىلەن ئاياللارنىڭ ئالقىنىنى غىدىقلاشقا، كۆزىگە تىكىلىپ تۇرۇۋېلىشقا  بولمايدۇ. بۇ ئۆتۈپ كەتكەن ئەدەپسىزلىك بولىدۇ.
ئۈچۈنچى، قۇچاقلىشىپ كۆرۈشۈش: قېرىنداشلار، يارۇ – دوستلار، ئۆزئارا قەدىردان كىشىلەر  ئۇزاق ۋاقىت ئايرىلىپ كېتىپ قايتا ئۇچراشقاندا قوچاقلىشىپ كۆرۈشىدۇ. بۇنىڭ قائىدىسى: ئەرلەر بىلەن ئەرلەر، ئاياللار بىلەن ئاياللار، ئانا بىلەن بالا، ئانا بىلەن بالا ،ئاكا بىلەن ئۇكا، ئاچا بىلەن سىڭىل ، تەڭتۇش بىلەن تەڭتۈشلەر باغرىنى باغرىغا يېقىپ يېنىك قۇچاقلىشىدۇ، بىر – بىرىدىن ھال سورايدۇ. ياۋروپالىقلاردا  ئەرلەر بىلەن ئاياللار مەيلى ئۆز ياكى ياد بولسۇن، قۇچاقلىشىپ كۆرۈشىۋېرىدۇ، لېكىن بىزدە ئەرلەر بىلەن ئاياللار قۇچاقلىشىپ كۆرۈشمەيدۇ. ھەتتا ئۆز ئايالى بولغان تەقدىردىمۇ قۇچاقلىشىپ كۆرۈشۈشكە بولمايدۇ. بۇنداق قىلىش ھاياسىزلىق بولىدۇ.
تۆتىنچى، سۆيۈپ كۆرۈشۈش: ئاتا – ئانا بىلە بالىلار، ئاكا بىلەن ئۇكا، ئاچا بىلەن سىڭىل، ئەڭ يېقىن قېرىنداش، يارو– بۇرادەرلەر ئۇزاق كۆرۈشمەي كېيىن ئۇچراشقاندا قۇچاقلىشىپ كۆرۈشۈپ، بىر – بىرىنىڭ پېشانىسىگە ۋە ئىككى مەڭزىگە سۆيىدۇ. لېكىن ئېغىزغا سۆيۈشكە بولمايدۇ. ئېغىزغا سۆيۈش بىر تەرەپتىن تازىلىق قائىدىسىگە خىلاپ قىلسا، يەنە بىر تەرەپتىن ئۆرپ – ئادەتكە  توغرا  كەلمەيدۇ.
بەشىنچى، ئاياللار  بىلەن ئاياللارنىڭ كۆرۈشۈشى؛ ئۇرۇق– تۇققان ۋە  ئۆزئارا يېقىن بولغان ئاياللار  كۆرۈشكەندە بىر– بىرىنى يېنىك قۇچاقلاپ مەڭزىنى مەڭزىگە ياقىدۇ. يېشى چوڭراق ئاياللار قىزلار  بىلەن كۆرۈشكەندە پېشانىسىگە ياكى مەڭزىگە سۆيۈپ قويىدۇ. ناتونۇش ياكى ئانچە تونۇش بولمىغان ئاياللار  بىر– بىرى ىلەن كۆرۈشكەندە ، ھەر ئىككى تەرەپ قولنىڭ ئۇچىنى بىر- بىرىگە تەككۈزۈپ، بېشىنى ئالدىغا  سەل ئېگىپ، ئامانلق سورىشىدۇ.
ئالتىنچى، چوڭ ياشلىق كىشىلەر  بىلەن بالىلارنىڭ كۆرۈشىشى: چوڭ ياشلىق كىشىلەر ئۆز  يېقىنلىرىنىڭ ئۆيىگە مېھمان بولۇپ بارغاندا ، قائىدە بويىچە چوڭلار بىلەن كۆرۈشكەندىن تاشقىرى بالىلارنىڭ روھىنى ئۆستۈرۈش ۋە  ئۇلارغا  كۆرۈشۈش  قائىدىسىنى ئۆگىتىش ئۈچۈن، بالىلار  بىلەنمۇ كۆرۈشۈش لازىم. بۇنىڭ ئۇسۇلى بالىنىڭ پىشانىسىگە سۆيۈپ قويۇش ياكى باش كۆزلىرىنى سىلاپ قويۇشتىن ئىبارەت. قول ئېلىشىپ كۆرۈشسىمۇ بولىدۇ. لېكىن چوڭلار  قول ئۇزاتمىسا، كىچىكلەر قول ئۇزاتماسلىقى كېرەك.
تەكەللۇپ سۆزلىرى: سالاملىشىش ۋە  كۆرۈشۈشتە ھال سوراش مەنىسىدىكى بىر  مۇنچە تەكەللۇپ سۆزلىرى بولۇپ ، بۇنى بىلىۋېلىش ۋە ئۆز جايىدا  ئىشلىتىش لازىم.
ئۆزئارا  ئۇچراشقاندا سالاملاشقۇچى ‹‹ سالامەتمۇسىز ، ياخشى تۇرۇۋاتامسىز ، ئۆي ئىچى تىنچلىقتۇ ، بالا -چاقىلار ئامانمۇ›› دېگەندەك سۆزلەر بىلەن ھال سورايدۇ. سالام قوبۇل قىلغۇچىمۇ:‹‹ خۇداغا  شۈكرى، ئۆزىڭىز  سالامەت  تۇردىڭىزمۇ ، بالىلار سالامەت تۇرىۋاتقاندۇ ، ئۆيدىكىلەر سالام ئېيتتى ، سىز بىلەن كۆۈشمىگەنگە ئۇزۇن بولۇپتۇ›› دېگەندەك تەكەللۇپ سۆزلىرى بىلەن ياندىشىدۇ.
ئىشىك ئالدىدىن ئۆتكەن ياكى يولدا  ئۇچراشقان كىشىلەردىن ھال سورىغاندا: ‹‹  ئۇچراشقىنىمىز بەك ياخشى بولدى ، خىزمىتىڭىزدە بولاي ، ئۆيگە كىرىپ بىر پىيالە چاي ئىچىپ كېتىڭ›› دېگەن سۆزلەر ئىشلىتىلىدۇ. ئۇچرىغان كىشىمۇ :‹‹ ئۆزىڭىز  ياخشى تۇرۇۋاتامسىز، خوش، ئايرىم يوقلاپ كېلىمەن ›› دېگەندەك سۆزلەر بىلەن جاۋاپ قايتۇرىدۇ.
ئومۇمەن ، سالاملىشىش، كۆرۈشۈش، ئەھۋال سوراشلار بىر- بىردىن ئايرىلمايدىغان بىر  پۈتۈن گەۋدە بولۇپ ، سالاملىشىپ كۈرۈشكەندىن كېيىن چوقۇم تەكەللۇپ سۆزلىرى بىلەن ھال ئەھۋال سورىشى لازىم. بىر  تەرەپ ھال - ئەھۋال سورىسا يەنە بىر تەرەپنىڭ جىم تۇرۇۋېلىشى ياكى ھەر  ئىككى تەرەپنىڭ سالاملىشىپ كۆرۈشۈپ بولغاندىن كېيىن ھاڭۋېقىپ قاراپ تۇرۇش كۆرۈشۈش كەيپىياتىنى سۇسلاشتۇرىدۇ. شۇڭا  ھال ئەھۋال سوراشتا قىزغىن، روھلۇق بولۇش كېرەك.
باراق
باراق (1266-1271) بولسا چاغاتاي پادىشاھلىقى خان
توقماق
توقماق (قىرغىزچە ۋە رۇسچە: Токмок/Tokmok) قىرغىزىستان جۇمھۇرىيىتى چۇي ۋىلايىتىنىڭ شىمالىغا جايلاشقان شەھەر، 2005- يىلىدىكى نۇپۇسى 60،654 كىشى.
ئويغىنايلى ئويلىنايلى
نۇرانىيە قەشقىرى
دۇنيا ئىقتىساد، بايلىق تالان تارىجى بىزدەك بىچارە مەزلۇم مىللەتلەرنىڭ قېنى، جېنى بىلەن ھېسابلاشماي، ئۆز مەنپەئەتى ئۈچۈن داستىخان ئۈستىدە.
سىياسەتنى كۈچلۈكلەر ئوينايدۇ، ئاجىزلار سىياسەت تەرىپىدىن ئوينىلىدۇ، بۇ سىياسەتنى ئويناشتىكى ئەڭ تۈپ مەقسەت بايلىق جېڭى، بايلىق بۆلۈشۈشتىن باشقا نەرسە ئەمەس. گىياھ ئۈنمەيدىغان، ھېچنەرسىسى يوق قاقاس يەرلەرگە ھېچكىمنىڭ كۆزى چۈشمىگىنىدەك، مۇنبەت يەرلەرنى ھەممە كىشى تالىشىپ مۇشتلاشقىنىدەك بىر ئىش، ئەجداتلىرىمىزنىڭ نادانلىقى، ئۆز ۋەتىنىنى ئۆزى قوغدىيالماي باشقىلارنىڭ قولىغا قويغىنى، بىزنىڭ ھەر يەر ھەر يەردە سەرسان سەرگەردان بولىشىمىزغا سەۋەب بولدى، مەنپەئەت ئۈچۈن بىزنىڭ كۆرۈۋاتقان كۈنلىرىمىزگە دۇنيا جىم تۇرماقتا، بىز ئاللا كىملەردىن ئۈمىد كۈتۈپ بۈگۈنگە ئۇلاشتۇق. تارىختا بىزنى ساتقان چوڭ دۈشمىنىمىز رۇسلار، بىزنى تالان – تاراج قىلىپ بۇلىغان ھەم بۇلاۋاتقان خىتتايلار ئوتتۇرىسىدا بىچارە ھالدا ياردەمسىز بويان قىسماقتىمىز. ئاللاھتىن باشقا ھېچبىر ياردەمچىمىز يوق. كېچىنى كۈندۈزگە ئۇلاپ ئاللاھقا سېغىنىپ ئۆتمەكتىمىز. ۋەتىنىمىزدىن چىقىۋاتقان شۇ بايلىقلار بىزنى بۈگۈنكى ھالغا كۆتۈردى. ئۆز بايلىقىمىزغا ئۆزىمىز ئىگە بولالمىغاچ بايلىقلار بىزگە ئىگە بولدى. يا رەببىم بىزگە ياردەم قىل، بىزنى ئۆزەڭ قۇتقاز، بىزنى ئۆزەڭ قوغدا. ئېھ خەلقىم، كۈچلۈكلەر مەنپەئەت ئۈستىگە سالغان ئۇ داستىخاندا بىزنىڭ نېسىۋىمىز يوق. بىز بىر تەخسە قورۇما خالاس. كۈچلىنىش ئۈچۈن بىرلىشىش، بىرلىشىش ئۈچۈن دۈشمەننى ئېنىق تونۇش، دۈشمەنگە قارشى كۈرەش قىلىش ئۈچۈن دۈشمەنگە تاقابىل تۇرالايدىغان ئەقىل بولۇشى كىرەك. ھەممىمىز ئىلىم بىلەن قۇراللانغاندا، دۈشمەننىڭ ھىيلىسىنى دەرھال سېزەلىگۈدەك ۋە تاقابىل تۇرالىغىدەك ھۇشيارلىق بولغاندا، مەۋجۈتلىقىمىزنى ساقلاپ قالالايمىز. نادانلىقتىن خوشلىشىدىغان، ئۆزىمىزنى ئىلىم بىلەن كۈچلەندۈرىدىغان پەيت يېتىپ كەلدى. يەنە ئۇخلىمايلى. يەنە نادانلىقنىڭ چاڭگىلىدا ئەسنىمەيلى. ئەۋلادلىرىمىز نادان قالمىسۇن، ئىمانسىز قالمىسۇن،بىلىمسىز قالمىسۇن. ھەممىمىز ئۆز ئەمەللىرىمىزدىن سورىلىمىز، پەرزەنتلىرىمىزنى قايسى ھالەتتە قويغىنىمىزدىن سورىلىمىز. كۈچلۈك بولۇش ئۈچۈن سانىمىز جىق بولۇش كېرەك ئەمەس. بەش ئالتە مىليون يەھۇدىي دۇنيانى سوراۋاتىدۇ. پۈتۈن مۇسۇلمانلارنى قانلىق ئۇرۇش، قىرىلىش پاتقىقىغا شۇ يەھۇدىلار چۈشۈردى. ئۇلاردا پەن  تېخنىكا بولسا، بىزدە پۈتۈن كائىناتنىڭ سىرلىرى مۇجەسسەملەنگەن قۇرئان كەرىم بار. بارلىق پەنلەرنىڭ جەۋھىرى مۇجەسسەملەنگەن مۇقەددەس كىتاب قۇرئاننى تۇتۇپ يېتىپ، مايمۇندىن ئۆزگەرگەنتۇق دەيدىغان ئىككى پۇتلۇق مەخلۇققا يېڭىلگىنىمىز ئەسلىدىنلا بىر نۇمۇس ئىش ئىدى. ئويغىنايلى !!
بىزدىن تەتقىقاتچى، ئالىم، پەيلاسوپلار كۆپلەپ چىققاندا، قارىلىقتا توختاپ قالىدىغان ئەمەس، قۇرئاننى ھەقىقى تەتقىق قىلىپ، بارلىق پەنلەردىن يىتۈك ئالىملىرىمىز چىققاندا، ئەۋلادلىرىمىز بۇ خورلۇقتىن ئۈزۈل – كېسىل قۇتۇلغۇسى.
2017 – يىل 8 – ئاينىڭ 24 – كۈنى  .ئىستانبۇل
ئەسكەرتىش: ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى تور بېتىدىكى يازمىلارنى مەنبەسىنى ئەسكەرتكەن ھالدا كۆچۈرۈپ كەڭ تارقىتىشقا بولىدۇ.
مەنبە: ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى
ۋېرسال سارىيى
دۇنياغا مەشھۇر ۋېرسال سارىيى (خەنزۇچە: 凡爾賽宮) پارىژنىڭ غەربىي جەنۇبىغا 18 كىلومېتىر كېلىدىغان ۋېرسالغا جايلاشقان ، ئۇ ئىنسانلار سەنئەت خەزىنىسى نۇرلۇق مەرۋايىت بولۇشقا مۇناسىپ.
ۋېرسال سارىيى ھەققىدە
ھازىرقى ۋېرسال سارىيى ساراي دەپ ئاتىلىدىغان باشقا ئېلسى سارىيى، ئاقساراي ۋە كىرىمىل سارىيىنىڭ ئەكسىچە ھۆكۈمەت تۈسىنى ئالمىغان ساراي بولۇپ فىرانسىيىدىكى ئەڭ مەشھۇر ئاسارە ئەتىقە. ئۇ ئەسلىدە فرانسىيە پادىشاھلىرىنىڭ ئەسلىدىكى ئوردىسى بولۇپ فرانسىيەدە پادىشاھلىق تۈزۈمنىڭ ئاغدۇرۇلۇشىغا ئەگىشىپ ۋېرسال سارىي فرانسىيىنىڭ مەدەنى يادىكارلىق ۋە قىممەتلىك سەنئەت بۇيۇملىرىنى ساقلايدىغان مۇزېي بولۇپ قالغان.
ۋېرسال سارىيى ھەيۋەتلىك بىناكارلىق ئۇسلۇبى بىلەنلا ئەمەس بەلكى يېقىنقى زامان تارىخىنىڭ گۇۋاھچىسى ئىكەنلىكى بىلەن مەشھۇر. 1919-يىلى 6-ئاينىڭ 28-كۈنى بىرىنچى دۇنيا ئۇرۇشى ئاخىرلاشقاندا غەلىبە قىلغان دۆلەتلەر بىلەن يېڭىلگەن دۆلەتلەر مۇشۇ يەردە «ۋېرسال شەرتنامىسى» نى ئىمزالىغان.
جۇغراپىيەلىك ئورنى
ۋېرسال سارىيى پارىژنىڭ غەربى جەنۇبىدىن 18 كىلومېتىر يىراقلىقتىكى ئېفلىن ئۆلكىسىنىڭ مەركىزى ۋېرسال شەھرىگە جايلاشقان.
قۇرلۇش سەۋەبى
ئوتتۇرا ئەسىردە فرانسىيە پادىشاھلىرىنىڭ ئوۋ-ئوۋلاپ كۆڭۈل ئاچىدىغان جايى ئىدى
تۈزۈلىشى
ۋېرسال سارىيى ئاساسلىق ساراي ۋە زاللاردىن تەركىپ تاپقان بولۇپ كۆلىمى بىر كۋادىرات كىلومېتىردىن، ئاساسلىق زالنىڭ ئۇزۇنلۇقى 400مېتىردىن ئاشىدۇ، چوڭ -كىچىك ساراي-زاللارمۇ 500ئېغىزدىن كۆپرەك بولۇپ مەركىزىگە پادىشاھ ئوردىسى، ئىككى تەرىپىگە پادىشاھ جەمەتى ۋە ۋەزىرلەرنىڭ ئوردىسى، چېركاۋ، تىياتىرخانا قاتالىقلار بار. ھەممە ئوردا ۋە زاللارنىڭ تۇرۇسى ھەشەمەتلىك نەقىش ۋە تام رەسىملىرى بىلەن بېزەلگەن بولۇپ بۇنىڭ ئىچىدە پادىشاھ مۇراسىم ئۆتكۈزىدىغان ئەينەك زال ئەڭ ھەشەمەتلىك. بۇ زالنىڭ ئۇزۇنلۇقى 73 مېتىر، كەڭلىكى 11مېتىر، ئىگىزلىكى 12.3 مېتىر بولسىمۇ ئوڭ تەرىپىدىكى 17دانە چوڭ ئەينەك ۋە سول تەرىپىدىكى گۈمبەزسىمان چوڭ دەرىزىلەر ، دەرىزە سىرتىدىن ۋە ئۇدۇل تامدىكى ئەينەكلەردىن كۆرۈنۈپ تۇرىدىغان ئوردا سىرتىدىكى باغچىنىڭ گۈزەل مەنزىرىسى ، كەچقۇرۇن يېقىلىدىغان نەچچە مىڭ شامنىڭ ئەينەكلەرگە چۈشۈپ تۇرىدىغان نۇرى ۋېرسال سارىيىنى ياۋروپادىكىلا ئەمەس دۇنيادىكى ئەڭ گۈزەل ساراي بولۇش شەرىپىگە ئېرىشتۈرگەن.
بۈگۈنكى ۋېرسال
ئۇ ئىنسانلار سەنئەت غەزنىسىدىكى نۇرلۇق مەرۋايىت بولۇشقا مۇناسىپ.