جۇڭخۇا_خەلق_جۇمھۇرىيىتىنىڭ_باج_ئېلىش_-_باشقۇرۇش_قانۇنى
3 – باب باج ئېلىش
– ماددا بەلگىلىمىنى قايرىپ قويۇپ، باج تىزىملىتىش رەسمىيىتىنى ئۆتىمەي، ئىشلەپچىقىرىش، تىجارەت بىلەن شۇغۇللىنىدىغان باج تاپشۇرغۇچى، شۇنىڭدەك ۋاقىتلىق تىجارەت قىلىدىغان باج تاپشۇرغۇچىنىڭ باج نورمىسىنى باج ئورگىنى بېكىتىپ، تاپشۇرۇشقا بۇيرۇيدۇ؛ تاپشۇرمىسا، باج ئورگىنى باج پۇلىغا تەڭ قىممەتتىكى تاۋار، مېلىنى تۇتۇپ قالسا بولىدۇ. تۇتۇپ قالغاندىن كېيىن تېگىشلىك باجنى تاپشۇرسا، باج ئورگىنى تاۋار، مالنى تۇتۇپ قېلىشنى دەرھال بىكار قىلىشى ھەمدە ئۇنى قايتۇرۇپ بېرىشى شەرت؛ تۇتۇپ قالغاندىن كېيىنمۇ تېگىشلىك باجنى يەنىلا تاپشۇرمىسا، ناھىيە دەرىجىلىكتىن يۇقىرى باج ئىدارىسى (شۆبىسى) باشلىقىنىڭ تەستىقى ئارقىلىق، تۇتۇپ قېلىنغان تاۋار، مالنى قانۇن بويىچە كىمئارتۇق سودىسى قىلىپ سېتىپ ياكى سېتىۋېلىپ، بۇنىڭ پۇلىنى باجغا توغرىلىسا بولىدۇ. 38 – ماددا باج ئورگىنى ئىشلەپچىقىرىش، تىجارەت بىلەن شۇغۇللىنىدىغان باج تاپشۇرغۇچىنى باج تاپشۇرۇش مەجبۇرىيىتىدىن قاچتى دېيىشكە ئاساس تاپالىسا، بەلگىلەنگەن باجلىتىش مۇددىتىدىن ئىلگىرى، تېگىشلىك باجنى تاپشۇرۇشقا سۈرۈك بەلگىلەپ بەرسە بولىدۇ؛ سۈرۈك ئىچىدە باج تاپشۇرغۇچىنىڭ باجلىتىدىغان تاۋار، مال، شۇنىڭدەك باشقا مال - مۈلكىنى ياكى باجلىتىدىغان كىرىمىنى يۆتكىۋەتكەنلىكى، يوشۇرغانلىقى ئېنىق سېزىلسە، باج ئورگىنى باج تاپشۇرغۇچىنى باج كېپىلى تېپىشقا بۇيرۇسا بولىدۇ. باج تاپشۇرغۇچى باج كېپىلى تاپالمىسا، ناھىيە دەرىجىلىكتىن يۇقىرى باج ئىدارىسى (شۆبىسى) باشلىقىنىڭ تەستىقى ئارقىلىق، باج ئورگىنى تۆۋەندىكى باج كاپالەت تەدبىرىنى قوللانسا بولىدۇ: (1) باج تاپشۇرغۇچى سىچوت ئاچقان بانكىغا ياكى باشقا پۇل مۇئامىلە ئاپپاراتىغا باج تاپشۇرغۇچىنىڭ تاپشۇرۇشقا تېگىشلىك باج پۇلىغا تەڭ مىقداردىكى ئامانەت پۇلىنى توڭلىتىشنى يازما ئۇقتۇرۇش؛ (2) باج تاپشۇرغۇچىنىڭ تاپشۇرۇشقا تېگىشلىك باج پۇلىغا تەڭ قىممەتتىكى تاۋار، مال ياكى باشقا مال - مۈلكىنى تۇتۇپ قېلىش، پىچەتلەش. باج تاپشۇرغۇچى باجنى ئالدىنقى تارماقتا بەلگىلەنگەن مۇدەت ئىچىدە تاپشۇرغان بولسا، باج ئورگىنى باج كاپالەت تەدبىرىنى دەرھال بىكار قىلىشى كېرەك؛ مۇددىتى توشقان بولسىمۇ تاپشۇرمىغان بولسا، باج ئورگىنى ناھىيە دەرىجىلىكتىن يۇقىرى باج ئىدارىسى (شۆبىسى) باشلىقىنىڭ تەستىقى ئارقىلىق، باج تاپشۇرغۇچى سىچوت ئاچقان بانكىغا ياكى باشقا پۇل مۇئامىلە ئاپپاراتىغا ئۇنىڭ توڭلىتىلغان ئامانەت پۇلىدىن باجنى تۇتۇپ قېلىش ھەققىدە يازما ئۇقتۇرۇش قىلسا بولىدۇ ياكى تۇتۇپ قېلىنغان، پىچەتلەنگەن تاۋار، مال ياكى باشقا مال - مۈلكىنى قانۇن بويىچە كىمئارتۇق سودىسى قىلىپ سېتىپ ياكى سېتىۋېلىپ، بۇنىڭ پۇلىنى باجغا توغرىلىسا بولىدۇ. شەخسلەر ۋە ئۇلارنىڭ ئائىلىسىدىكىلەرنىڭ تۇرمۇش ئېھتىياجىنى قامدايدىغان ئۆي ۋە بۇيۇملىرى باج كاپالەت تەدبىرى دائىرىسىگە كىرمەيدۇ. 39 – ماددا باج تاپشۇرغۇچى باجنى سۈرۈك ئىچىدە تاپشۇرغان بولسىمۇ، باج ئورگىنى باج كاپالەت تەدبىرىنى دەرھال بىكار قىلماي، باج تاپشۇرغۇچىنىڭ قانۇنىي مەنپەئىتىنى زىيانغا ئۇچراتقان بولسا، باج ئورگىنى تۆلەم جاۋابكارلىقىنى ئۈستىگە ئېلىشى كېرەك. 40 – ماددا ئىشلەپچىقىرىش، تىجارەت بىلەن شۇغۇللىنىدىغان باج تاپشۇرغۇچى، باجنى ۋاكالىتەن تۇتۇپ تاپشۇرغۇچى باجنى بەلگىلەنگەن مۇددەتتە تاپشۇرمىغان ياكى خەزىنىلەشتۈرمىگەن بولسا، باج كېپىللىك قىلغان باجنى بەلگىلەنگەن مۇددەتتە تاپشۇرمىغان بولسا، باج ئورگىنى ئۇلارنى سۈرۈك ئىچىدە تاپشۇرۇشقا بۇيرۇيدۇ؛ سۈرۈكى ئۆتۈپ كەتسىمۇ تاپشۇرمىسا، باج ئورگىنى ناھىيە دەرىجىلىكتىن يۇقىرى باج ئىدارىسى (شۆبىسى) باشلىقىنىڭ تەستىقى ئارقىلىق، تۆۋەندىكى مەجبۇرىي ئىجرا قىلدۇرۇش تەدبىرىنى قوللانسا بولىدۇ: (1) باج تاپشۇرغۇچى سىچوت ئاچقان بانكىغا ياكى باشقا پۇل مۇئامىلە ئاپپاراتىغا ئۇنىڭ ئامانەت پۇلىدىن باجنى تۇتۇپ قېلىپ تاپشۇرۇشنى يازما ئۇقتۇرۇش؛ (2) باج تاپشۇرغۇچىنىڭ تاپشۇرۇشقا تېگىشلىك باج پۇلىغا تەڭ قىممەتتىكى تاۋار، مال ياكى باشقا مال - مۈلكىنى تۇتۇپ قېلىپ، پىچەتلەپ ۋە قانۇن بويىچە كىمئارتۇق سودىسى قىلىپ سېتىپ ياكى سېتىۋېتىپ، بۇنىڭ پۇلىنى باجغا توغرىلاش. باج ئورگىنى مەجبۇرىي ئىجرا قىلدۇرۇش تەدبىرىنى قوللانغاندا، ئالدىنقى تارماقتا كۆرسىتىلگەن باج تاپشۇرغۇچى باجنى ۋاكالىتەن تۇتۇپ تاپشۇرغۇچى، باج كېپىلى تاپشۇرمىغان كېچىكتۈرگەنلىك پۇلىنى بىرلا ۋاقىتتا مەجبۇرىي تاپشۇرتقۇزىدۇ. شەخسلەر ۋە ئۇلارنىڭ ئائىلىسىدىكىلەرنىڭ تۇرمۇش ئېھتىياجىنى قامدايدىغان ئۆي ۋە بۇيۇملىرى مەجبۇرىي ئىجرا قىلدۇرۇش تەدبىرى دائىرىسىگە كىرمەيدۇ.