ئەلقەم_تۇرسۇن
دوكتۇرلۇق ئوقۇش ۋە تەتقىقات پائالىيىتى
2005- يىلى 4- ئايدا ناگويا ئونۋېرستىتىنىڭ "ھۈجەيرە ئاخبارات مېدىستىنا" كەسپى بۇيىچە دوكتۇرلۇق ئۇنۋانى ئۇقۇشىغا قۇبۇل قىلىنىپ، 2008- يىلى 9- ئايدا دوكتۇرلۇق ئۇنۋانى ئالىدۇ. ياپۇنيەدە مېدىستىنا كەسپىدە دوكتۇرلۇق ئوقۇش ۋاقتى ئادەتتە تۆت يىلدىن بەش يىلغىچە بۇلۇپ، دوكتۇر ئەلقەم تۇرسۇن تەتقىقاتقا بولغان ئۇرغۇپ تاشقان ئىشتياقنىڭ تۈرتكىسىدە، شەنبە-يەكشەنبە، دەم ئېلىش كۈنلىرى ھەم تالاي كېچىلەرنى ئۇيقۇسىز تەجىربىخانىدا ئۆتكۈزۈپ، نۇرغۇنلىغان تەتقىقات نەتىجىلىرنى قولغا كەلتۈرۈپ ۋە ئېلان قىلىپ، دوكتۇرلۇق ئۇنۋانىنى ئۇچ يىرىم يىلدا ئېلىشقا مۇيەسسەر بۇلىدۇ. ئۇ تۇرۇشلۇق تەجىربىخانىدىكى باشقا ياپۇنيىلىك ۋە جۇڭگۇلۇقلار تۆت-بەش يىلدا ئاندىن دوكتۇرلۇق ئۇنۋانى ئالغان بۇلۇپ، دوكتۇر ئەلقەم تۇرسۇن كۆزگە كۆرىنەرلىك نەتىجە بىلەن ئۆزى بىلەن بىرگە ئوقۇشقا كەلگەن جۇڭگۇلۇق ۋە ياپۇنيىلىقلارنى يەڭگەنلىگىدىن ناھايىتى پەخىر ھىس قىلىدۇ. ئوقۇش پۈتتۈرۈشىنىڭ ئالدىدا ئۆزى لاھىيلەپ ئىشلىگەن ئۇچ پارچە تەتقىقات ماقالىسنى خەلقئارالىق نوپۇزلۇق ژورناللارد ئېلان قىلىپ بولغان بۇلۇپ، بۇ ئۇچ يېرىم يىلدا تاماملىغان ۋە تۆھپە قوشقان باشقا 5 پارچە ماقالىسنى داۋاملىق ئېلان قىلىدۇ. ئۇچ يېرىم يىللىق ئوقۇش- تەتقىقات جەريانىدا " ئۇئېخارا چەتئەللىك ئوقۇغۇچىلار ئوقۇش مۇكاپاتى" ئالىدۇ. يەنە ناگويا ئۈنۋېرستىتىنىڭ “نەمۇنىلىقلار مەركزى” (Center of Excellence, COE) نىڭ دائىملىق تەتقىقات خادىمى بۇلۇپ ئىشلەيدۇ. ئىككى يىل COE تەتقىقاتچىسى بۇلۇش جەريانىدا تۇنجى بىر يىللىق تەتقىقات خىزمىتى ئۈچۈن رىغبەتلەندۈرۈش مۇكاپاتى ئېلىش بىلەن بىرگە ئىككى قېتىم "COE تەتقىقات فوندى" ئالىدۇ. ئىقتسادى جەھەتتىن تۇرمۇشتا خاتىرجەم بولغاچقا، پۈتۈن ۋاقتىنى ۋە زېھنىنى ئۈگۈنىشكە ۋە تەتقىقات خىزمىتىگە قارىتىپ، تەتقىقات نەتىجىسىدە ياپۇنيىلىكلەر بىلەن تەڭمۇ-تەڭ بولۇشقا ھەتتاكى ئېشىپ چۈشۈشكە تىرىشىدۇ ھەم قىلالايدۇ. ئۇنىڭ تەجىربەخانىدا سەرىپ قىلغان ۋاختى باشقا ياپۇنيىلىكلەردىنمۇ كۆپ بولغاچقا، باشقىلار ئۇنى "تەجىربەخانا ئەرۋاھى" دەپمۇ ئاتاپ قۇيىدۇ. ئوقۇشنىڭ ئىككىنچى يىلى ئۇ ئۆزى لاھىيلەپ ئىشلىگەن تەجرىبە نەتىجىسى ئۆزى يىتەكلەۋاتقان ياپۇنيىلىك ئوقۇغۇچىسى تەرىپىدىن "مەكتەپ ئىچىدىكى يىللىق 100 پارچە يېڭى تەتقىقات نەتىجىسنى باھالاش مۇسابىقىسىدە " ئېلان قېلىنىپ "ئەڭ ياخشى نەتىجە" مۇكاپاتىغا ئېرىشىدۇ. بۇ نەتىجە تەجىربىخانىسنىڭ 16 يىللىق تارىخىدا دوكتۇرلۇق ئۇنۋانى ئالغان 20 دىن ئارتۇق دوكتۇر ئاسپىرانتلارنىڭ ئىچىدىكى "تۇنجى قېتىملىقى" بۇلۇپ، بۇ نەتىجە دوكتۇر ئەلقەم تۇرسۇنغا زور ئىلھام ۋە ئىشەنچ ئېلىپ كىلىدۇ. شۇنداقلا تۇنجى قېتىم ياپۇنلۇق كەسىپداشلىرنىڭ ھەقىقى ھۆرمىتىگە سازاۋەر بۇلىدۇ. ئۇنىڭ بۇ تەتقىقاتى ياللۇغلىنىشنى باشلىغۇچى ئامىل دەپ قارالغان TNF-a ( ئۆسمە نېكروزلاشتۇرغىچى ئامىل) مالېكولىسىنىڭ ئەلىزخايمېر كېسىلىنىڭ (ياشانغانلاردىكى مېڭە يىگىلەش تىپىدىكى ئۇنتىغاقلىق كېسىلى) باشلىنىشىدا مۇھىم رول ئوينايدىغانلىغىنى ھايۋانات مودىلىدا مۇئەييەنلەشتۈرىدۇ. مۇشۇ نەتىجىلىرى بىلەن شۇ يىلى "ناگويا ئونۋېرستىتى ئوقۇتۇش ياردەمچىسى" لىق سالاھىيىتىگە ئېرىشىدۇ. ھەم ياپۇنىيەدە ئۆتكۈزۈلگەن خەلىقئارالىق مىڭە  ئىلمى تەتقىقات يىىغىنىدا بىر  دوكلات گۇرۇپىسىنىڭ يىغىن باشقۇرغۇچىسى بولۇپ، ئوقۇغۇچىلىق سالايىتىدە مۇشۇنداق بولالىغىنىدىن ناھايىتى خۇشال بولىدۇ. ئۇ مۇشۇ ياخشى باھالاشقا ئېرىشكەن ماقالىسنى داۋاملىق ئىشلەپ سالىدومايىد (thalidomide)دەپ ئاتىلىدىغان، TNF-a نىڭ خەۋەرچى RNA نى پارچىلاپ،  ئەلىزخايمېر كىسىلىنى داۋالاشتا ئۈنۈمى بارلىقىنى تەجىربىخانا ھايۋانلىرىدا تۇنجى قېتىم ئىسپاتلاپ چىقىدۇ. مۇناسىۋەتلىك ماقالىسنى "پائالىيەتلىك مېڭە تەتقىقاتى" (Behavioral Brain Research) ژورنىلىغا يوللايدۇ ۋە ماقالىسى بەش كۈندىلا قۇبۇل قىلىنىپ ھەيرانلىق، خۇشاللىق ۋە ئىشەنچ ئېلىپ كىلىدۇ (ئادەتتە ئوڭۇشلۇق بولغاندا ماقالە قۇبۇل قىلىنىشقا ئۇچتىن ئالتە ئايغىچە ۋاقىت كېتىدۇ). بۇ ماقالە ئېلان قىلىنغاندىن كېيىن خەلقئارادىكى باشقا تەتقىقات ئورونلىرىنىڭ سالىدومايىدنىڭ ئەلىزخايمېر كېسلىنى داۋالاشقا بولغان تەتقىقات قىزغىنلىقىنى قوزغاپ، ئىلگىرلەپ ئىزدىنىشلەرگە ۋە تەتقىقات ماقالىلىرىنىڭ ئېلان قىلنىشقا تۈرتكە بۇلىدۇ. ھازىر ئامىرىكىدىكى دورا شىركەتلىرى سالىدومايىدنىڭ ئەلىزخايمېر كېسلىنى دۋالاشتىكى ئۈنۈمىنى كېلىنكىلىك تەتقىقاتنىڭ ئىككىنچى باسقۇچىدا ئلىپ بىرىۋاتىدۇ. دوكتۇر ئەلقەم تۇرسۇننىڭ تەجرىبە نەتىجىسى بۇ كېلىنكىلىق تەتقىقاتنىڭ ئاساسلىق پايدىلىنىش ماتېرىيالى قىلىپ بېكىتلگەن. ئەگەر كېلىنكىلىك تەتقىقاتنىڭ 3- باسقۇچى ئۈنۈملۈك بولسا، ئامېرىكا دورا باشقۇرۇش ئىدارىسى (FDA) نىڭ تەستىقىدىن ئۆتۈپ دوختۇرخانىلاردا ئىشلىتىشكە باشلايدىكەن. دوكتۇر ئەلقەم تۇرسۇن بۇ دورىنى بايقىغانلىقى ئۈچۈن ئەينى ۋاقتتا پاتنېت ئىلتىماس قىلمىغان بۇلۇپ، ئەگەر بۇ دورا ئەلىزخايمېر كېسلىنى داۋالاشتا بازارغا سېلىنسىمۇ ئۇنىڭىغا ھېچقانداق ئىقتىسادى مەنپەئەت ئېلىپ كەلمەيدىكەن. ئەمما دوكتۇر ئەلقەم تۇرسۇن "بۇ نەتىجە ماڭا زور روھى مەدەت ئېلىپ كېلەلەيدۇ، ماڭا شۇ كۇپايە" دەيدۇ.