تۈركىيەدىكى_نورۇزۇم
بېيجىڭدىكى چاغلاردا دائىم ”نورۇز تۈركىي قەۋملەرنىڭ ئورتاق بايرىمى“ دەيتتۇق ۋە مەكتىپىمىزدىكى قازاق، قىرغىز باغىرلىرىمىز بىلەن بىللە بايرام قىلاتتۇق. شۇڭىمىكىن خىيالىمدا تۈركىيىدە نورۇز ئاجايىپ قۇتلىنىدىغاندەك تەسەۋۋۇردا ئېدىم. تۈركىيەگە كېلىپ تۈرك ئاغىنىلەردىن بۇ ھەقتە سورۇسام ئانچە ئىرەن قىلىپ كېتىشمىدى. پەقەت “ شەرقى جەنۇپتىكى رايۇنلاردا چوڭراق ئۆتكۈزىدۇ“ دەپ بولدى قىلىشتى. تۈركىيەدىكى تۇنجى نورۇز كۈنى تۈرك دوستلارغا تېلىفون قىلدىم، ھەممە ئۆز ئىشى بىلەن. پەقەت ئاتا تۈرك مەدەنىيەت مەركىزىدە نورۇزلۇق مۇھاكىمە يىغىنى بولىدىغانلىقىنى يەتكۈزۈشتى. نورۇز كۈنىنى يىغىن بىلەن ئۆتكۈزەمدىمەن؟ بارغۇم كەلمىدى. مەقسەدسىز ئەنقەرەدىكى قۇرتۇلۇش باغچىسىدا يەنە شۇ تۇنجى نورۇزنىڭ ئەسلىمىگە غەرق بولدۇم. خىيالىمغا ”چالىقۇشى“ رومانىدىكى فەرىدەنىڭ ”سەندەدۇر، ئاۋارە كۆڭلۈم سەندەدۇر“ دېگەنلىرى كەلدى. شۇ ئەسنادا بىر دوستۇم تېلىفون قىلىپ گازى(غازى) ئۇنۋېرىستىتىدە نورۇزنىڭ قۇتلىنىدىغانلىقىنى خەۋەر قىلدى. شۇئان گازىغا چاپتىم. باغچىدەك گۈزەل مەكتەپ تەۋەسىگە يېقىنلىشىشىم بىلەن جاندان ئەرچەتىن ئورۇنلىشىدىكى ”ھەسرەت“ دېگەن ئۇيغۇرچە ناخشا ياڭراشقا باشلىدى. كۆزلىرىمگە ياشلار ياماشتى، ئاھ ئۇيغۇرنىڭ ئۈنى، ۋەتەن ھەسرىتى. ناخشىچى ئىشەنچىنى، ئەقىدىسىنى مەشۇقىغا بېغىشلاپ داغدا قالغان مەجنۇننىڭ ھىكايسىنى كۈيلىمەكتە ئېدى. ئۇيغۇر ئاشىقنىڭ يا قۇچاق ئاچالماي، يا تاشلاپ قاچالماي قالغاندىكى ئىزتىراپلىق نالىسى يۈرەككە قۇيۇلماقتا ئېدى. ”ۋەتەننى تاشلاپ كېتىمىزمۇ، ۋەتەندىن كېچىمىزمۇ؟“ دەپ بوزلىغان چاغلىرىم ئېسىمگە كەلدى. ھاياتىمدا شۇ گەپلەنى دەپ مەست بولغان، بەلكىم شۇ گەپلەنى دېيەلمەي تۇنجى رەت مەستلىككە مەجبۇر بولغان بولغىيتتىم. كەتتىم، ”سەن بولمىساڭ بولمايدۇ“ غا كۆنگەن تىلىمنى ”مەن بولمىسام بولمايدۇ“ غا زورلۇدۇم. بۇنداق دېسەم تەگسىز مەھرۇمۇقۇم تەسكىن تاپاتتى. ھاۋادا پۇلاڭلىغان قۇچاقلىرىمنى يىغىپ سېنى يوققا چىقاردىم. پەقەت شۇندىلا ئۆزەم ئۈچۈنلا ياشىشىم كېرەكلىكىگە ئىشىنەلەيتتىم. سەندىن ئۆزەمگە، يوقلۇقتىن بارلىققا، يىراقلارغا كەتتىم. ئەمما سەندىن شۇنچە ئۇزاقتا، پات پات ياشلانغان چۈشلۈرۈمدە سېنىلا كۆرەلىدىم، ھەر دائىم سېنى، سېنىلا كۆرەتتىم. مەن ساڭا نىمىشقا بۇنچە باغلاندىم؟ سەن ھۆرلۈكمۇ؟ ياق، ھۆرلۈك ئىنساننى باغلىۋالمايدۇ، زەنجىرلىمەيدۇ. سەن بەختمۇ؟ ياق، ياق بەخت قوچىقىغا قوۋۇشتۇرىدۇ، قىينىمايدۇ. باغرىڭدا توڭلاتتىڭ، سىغدۇرمۇدۇڭ، ”كەتمە“ دېگەن ئۈنسىز سادانى سەندىن تاپالمىدىم. مانا قارىسام كۆزۈم، چاقىرسام ئۈنۈم يەتمەس بىر جايدا ھارارىتىڭدىن ئېرىمەكتىمەن. ئۇزۇندىن سېنى يوقلۇققا، خىيالغا چىقىرىپتىمەن، ئەسلى يوقلۇق، مەۋھۇملۇق مەنكەنمەن، سەن ھەر شەيئىدە مەۋجۇدكەنسەن، چۈنكى كۆرگەن مەۋجۇدلۇقتىن سېنىلا كۆرۈپتىمەن، سېنى يانسىتمىغان مەۋجۇدات يوقلۇققا باراۋەركەن. مۇشۇ كۈنگىچە ساڭا باغلانمىغان كۈن، سېنى ئەسلەتمىگەن ھىچ نەرسە يادىمدا يوقكەن. مەن ئۇچراتقان گۈزەللىكلەر ساڭا ئوخشىغاچقا گۈزەلكەن، مەن يولۇققان لىۋەنلىكلەر سېنىڭ سىياقىڭدا لىۋەنكەن.ناخشىنىڭ قانداق تۈگەپ قالغىنىنىمۇ بىلمەي قاپتىمەن. قارىسام چوڭ مەيدانغا يىغىلغان ئوقۇغۇچىلار گۈلخاننى چۆرىدەپ تۈركچە ئۇسۇلغا چۈشۈپتۇ. تۈركىيەگە بارماستا بىر دوستۇمنىڭ، ”تۈركلەر بەك ئۇزكەن، بەزەن ئۆزەمگە سەپ سېلىپ كوچىغا ياراشمىغاندەك ئويلاپ قالىمەن، قارىسام قارىسام ئەڭ كۆرۈمىسىز مەنكەنمەن“ دېگىنى ئېسىمگە كەلدى. ئۆزبېك قېرىنداشلار قەشقەر راۋابىغا داپنى تەڭكەش قىلغان ناخشىسى بىلەن نورۇزىنى تونۇشتۇرۇپ چىقتى، شۇنچە ھاياجان بىلەن ئۆزەمنى تونۇشتۇرۇپمۇ ئۇ كۆزلەرىدىن ماڭا تەۋە نۇرنى تاپالمىدىم. ئاندىن ئۆزبېكىستان ئەلچىخانىسىدا ئېتىلىپ كەلگەن پولۇ تارقىتىلدى. بۇرنۇمغا پولۇ ۋەتەندەكلا پۇراپ كەتكەچكە ئۇزۇندىن ئۇزۇنغا تىزىلغان ئۆچىرەتنىڭ ئەڭ ئاخىرىغا كېلىپ تۇرۇدۇم.