cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
مەپكۇرە
خەتەرلىك پەيتلەردە ئەزالىرىنى ئۆز روھىغا يۇتالىغان بىر مىللەتنىڭ كىرىزىس ئىچىدىكى نازۇكلۇقىدىن ئۇرغۇپ چىققان ھەقىقىي مەپكۇرىلەر كەلگۈسىنىڭ ياراتقۇچىلىرىدۇر. كەلگۈسىنى كۆزىتىش ئۈچۈن قولىمىزدا ماددىي ئۈسكۈنىلەر يوق، لېكىن بۇ مەسىلە ئۈچۈن مەنىۋى تېلېسكوپلىرىمىز باردۇركى، ئۇ بولسا مەپكۇرىلەردۇر.
بىر مىللەت ئاكتىپ بىر مەپكۇرىگە ئىگە بولغاندىن كېيىن ھەرگىزمۇ زۇلمەتلىك نىشانغا قاراپ ماڭمايدۇ. ۋەدە قىلىنغان ۋە بېشارەت بېرىلگەن «ئىرەمباغ» ھەر ۋاقىت روشەن ۋە تېخىمۇ يارقىن بىر شەكىلدە چاقناپ، ئۇنى ئۆزىگە چاقىرىدۇ. مەپكۇرىسىز دۆلەتلەر كۈتۈلمىگەندە يۈز بېرىدىغان خەتەرنى كۈتىدۇ. مەپكۇرىلىك خەلقلەر بولسا سىياسىي جەھەتتە يىمىرىلگەن بولسىمۇ، ھامان بىر كۈنى «قايتا باش كۆتۈرۈش» ئۈمىدىدە ياشايدۇ. ئۇنداق بولغانىكەن، روھلاندۇرغۇچى، ئاكتىپ مەپكۇرىگە ئىگە بولغان دۆلەت ئۆلمەيدۇ.
«كىشىلەر –يۇقىرىدىن تۆۋەنگە كەلگەن بىر تەسىر بىلەن ئۆز ئارزۇلىرىنى قۇربان قىلىدىغان- ئىرادە كۈچىگە ئىگىمۇ – ياقمۇ؟» دەپ ئاۋارە بولۇۋاتقان روھىيەتچىلەر بىھۇدە دەتالاش قىلىدۇ. ھەر ئىككىلىسىنىڭ ئۆزىگە تۇشلۇق توغرا تەرىپى بار. مەپكۇرىلىك بىر مىللەتنىڭ ئەزالىرى ئىرادە ئىگىلىرىدۇر. مەپكۇرىسىز مىللەتلەردە ئىرادىلىك شەخسلەر بولمايدۇ. يۈكسەك ئىرادىنى ئەكىس ئەتتۈرەلەيدىغان بۈيۈك قۇربانلىقلار ۋە پەۋقۇلئاددە پىداكارلىقلار مەپكۇرىنى پەيدا قىلغان كىرىزىسلىق پەيتلەردە نامايان بولىدۇ:
فرانسىيە ئىنقىلابى ھارپىسىدا مىللەت مەجلىسىنىڭ چوڭ بىر يىغىلىشىدا بارلىق ئاقسۆڭەكلەر ئېسىلزادىلىكىدىن ۋاز كەچتى. كىچىك گېرمان دۆلەتلىرى 70 جېڭىدىكى مىللىي ھۇجۇمنىڭ تەسىرىدە ئۆز مۇستەقىللىقلىرىدىن ۋاز كەچتى ھەمدە پىرۇسىيەنىڭ بېقىندىلىقىنى ئېتىراپ قىلدى. ياپونىيە «يا شەرەپ بىلەن ياشاش، ياكى غۇرۇرى بىلەن ئۆلۈش»كە مەجبۇر بوپقالغان بىر پەيتتە ئالىي دەرىجىلىك مارىشاللار ھوقۇقلىرىنى، ئاقسۆڭەكلەر سۇيۇرغاللىقلىرىنى ئۆز ئىختىيارلىقى بىلەن پىدا قىلدى ھەمدە مىكادومۇ ئۆز ئىختىيارلىقى بىلەن پادىشاھلىق تۈزۈمىدىن ۋاز كېچىپ، جۇمھۇرىيەت قۇرۇلىدىغانلىقىنى جاكارلىدى. بۇ ئىرادىنى ئادەتتىن تاشقىرى شەخسنىڭ كۈچىگە نىسبەت بەرگەن جەبرىيە سۈلۈكىنىڭمۇ توغرا تەرىپى بار. چۈنكى شەخسلەردىكى ئىرادىنى ياراتقان ھەمدە ئۈندەپ، كونترول قىلغان نەرسە مەپكۇرىدۇر. شەخس بۇ مىللىي «مۇۋەپپەقىيەت»نىڭ ئىلھاملىرىنى ئۆزىنىڭ شەخسىي ئىرادىسى، دەپ ئويلايدۇ. بۇلارنىڭ مىللەتنىڭ روھىدىن ئۇرغۇپ چىققانلىقىنى ئويلاپ بولالمايدۇ.
مەپكۇرە ئىككى شەكىلدە ئۆز كۈچىنى كۆرسىتىدۇ:
مۆجىزە ۋە ئىلھاملاندۇرۇش مەپكۇرىنىڭ روھلاردىكى بىۋاسىتە نامايەندىسىدۇر. شەخسلەر مەپكۇرىگە ئىگە بولغان ۋاقىتلاردا ئۇلارنىڭ ئىچكى دۇنياسى كۈچلۈك بىر روھقا تولىدۇ. ناھايىتى ئاكتىپ، جۇشقۇن، كەسكىن ھالەتتە ياشايدۇ، تەلۋىلەرچە ھاياجانغا چۆمىدۇ. شەخسلەر بۇ چاغدا كۆڭۈللىرىدە ھېس قىلغان تۇيغۇ «مۇقەددەسلىك» تۇيغۇسىدۇر. بۇ جۇشقۇن روھلار مەپكۇرىلىرىنى ۋە ئۇنىڭ ياردەمچىسى بولغان ئامىللارنى قەدىرلەپ، ئۇنىڭغا قارشى بولغانلىرىغا لەنەت ئوقۇيدۇ. مەپكۇرە ئۈچۈن جانلىرىنى، مەنپەئەتلىرىنى ۋە بەخت – سائادەتلىرىنى پىدا قىلىپلا قالماي، ئۇنى يۈكسەلدۈرگەنلەرنىڭ ھۆرمىتىنى قىلىپ كۆتۈرۈشنىڭ، ئۇنىڭغا قارشى كىشىلەرنى ۋە ئامىللارنى يوقىتىش، ۋەيران قىلىش ۋە يىمىرىپ تاشلاشنىڭ كويىدا بولىدۇ.
مەپكۇرە مۇشۇ مۆجىزانە كۈچى بىلەن شەخسلەرنى باشقا كوللېكتىپ توپلارنىڭ ئورنىغا قويۇپ، ئۇلارنى ئىلھاملاندۇرۇش ئارقىلىق ئادەتتىن تاشقىرى ئىشلارنى قىلىشقا ئۈندەيدۇ.
مەپكۇرىنىڭ ئىلھاملاندۇرۇش كۈچىگە كەلسەك، بۇ ئۇنىڭ مۆجىزانە كۈچىنىڭ نەتىجىسىدۇر. مەپكۇرىنىڭ نامايەندىسىگە قارشى ئۇلۇغ بىر ئىشققا ئەسىر بولمىغانلار ئۇنىڭ قۇدرىتىنى ۋاسىتىلىك ھالدا ھېس قىلالايدۇ ھەمدە مەپكۇرىگە مۇناسىپ ياكى قارشى بولغان ھەرىكەتلەرنىڭ بىر مەپكۇرىگە باغلانغان كوللېكتىپنىڭ ئەكىس تەسىرگە ئۇچرايدىغانلىقىنى چۈشىنىپ يېتىدۇ.
مەپكۇرىلىك كوللېكتىپنىڭ تەقدىرلىشى ياكى ئەيىبلىشىدە نامايان بولغان بۇ ئەكىس تەسىر مەپكۇرىنىڭ ئىلھاملاندۇرۇش كۈچىدۇركى، دەسلەپتە ئوبيېكتىپلىقتىن مەھرۇم بولغاچقا ئاممىۋىي پىكىر شەكلىدە بولىدۇ. لېكىن ئاستا – ئاستا شەكىللىنىپ «قانۇنىيەت» ھالىتىگە كېلىدۇ. مۆجىزە مەپكۇرىنىڭ گۈزەللىك سۈپىتى بولسا، ئىلھاملاندۇرۇش ئۇلۇغلۇق سۈپىتىدۇر.
ئېلاۋە
مەپكۇرىنى «خىيال»، «غايە»، «ھەرىكەت» ۋە «تىلەك» دېگەنلەرمۇ بار. يۇقىرىدىكى ئىزاھاتلاردىن مەلۇمكى، مەپكۇرە دېگەن بىر مىللەت ئۆتمۈشتىكى ئېغىر بىر كىرىزىسقا دۇچ كەلگەندە ھەقىقەتەن بېشىدىن ئۆتكۈزگەن بىر روھىي ھالەت، زېھنىي بىر مەۋجۇدىيەتتۇر. ئۇ كاللىدىن كەچكەن بىر خىيالمۇ ئەمەس، كۆڭۈلگە پۈككەن بىر غايىمۇ ئەمەس.
مەپكۇرە ھازىرنىڭ پەرۋىشكارى ۋە كەلگۈسىنىڭ ياراتقۇچىسى بولۇش بىلەن بىرگە ئۆتمۈشنىڭمۇ رېئاللىقىدۇر. مىللەتنىڭ ئۆتمۈشىدىن كېلىپ، ئۇنى كەلگۈسىگە ئۈندەيدىغان ئىدىيەۋى تۈرتكىسىدۇر. شۇنداق بولغانىكەن، «ئىدىيە»دىن تۈرلىنىپ چىققان «ئىدېئال»غا ئوخشاش، «پىكىر»دىن تۈرلىنىپ چىققان «مەپكۇرە»نىمۇ مۇشۇنداق ئورۇندا قوللىنىش مۇناسىپتۇر.
مەنبە: زىيا گۆكئالپنىڭ «ئىسلاملىشىش، تۈركلىشىش ۋە چاغداشلىشىش» ناملىق كىتابى، ئۆتۈكەن نەشىرىياتى ئەسكەرتىش: ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى تور بېتىدىكى ماقالىلەرنى مەنبەسىنى ئەسكەرتكەن ھالدا كۆچۈرۈپ كەڭ تارقىتىشقا بولىدۇ.
ئەسكەرتىش: ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى تور بېتىدىكى يازمىلارنى مەنبەسىنى ئەسكەرتكەن ھالدا كۆچۈرۈپ كەڭ تارقىتىشقا بولىدۇ.
مەنبە: ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى
مەۋھۇم رېئاللىق
thumb|نۈل لاتېنسىيە مەۋھۇم رېئاللىق تەجىربىسى(لاس ۋىگاس)
مەۋھۇم رېئاللىق تېخنىكىسى بولسا مەۋھۇم دۇنيا ھاسىل قىلغىلى ۋە ئۇنى ئۆز بېشىدىن كەچۈرۈپ ھېس قىلىپ باققىلى بولىدىغان بىر خىل كومپيۇتېر تەقلىدىي سىستېمىسىدىن ئىبارەت. ئۇ كومپيۇتېردىن پايدىلىنىپ تەقلىدىي مۇھىت ھاسىل قىلىدۇ، ئۇنىڭدا كۆپ مەنبەلىك ئۇچۇرلار ئۆزئارا بىرىكىپ، دىيالوگسىمان ئۈچ ئۆلچەملىك ھەرىكەتچان كۆرۈنۈش بىلەن ئەمەلىي ھەرىكەتلىك سىستېما تەقلىدىي ھالدا ئابۇنىتلارنى پۈتۈنلەي مۇشۇ مۇھىت ئىچىگە ئېلىپ كىرىدۇ.
نامى ئاتىلىشى
ئۇيغۇرچە: مەۋھۇم رېئاللىق
ئېنگلىزچە: Virtual Reality
خەنچە: 虚拟现实
ھەققىدە
مەۋھۇم رېئاللىق تېخنىكىسى بولسا تەقلىد قىلىش تېخنىكىسىنىڭ مۇھىم بىر يۈنىلىشى بولۇپ، تەقلىد قىلىش تېخنىكىسى، كومپيۇتېر گىرافىك ئىلمى، ئادەم-كومپيۇتېر ئۇلاش ئېغىزى تېخنىكىسى، كۆپ ۋاستە تېخنىكىسى، سېنزور تېخنىكىسى ۋە تور تېخنىكىسى قاتارلىق كۆپلىگەن تېخنىكىلارنىڭ توپلىمى ھېسابلىنىدۇ. ئۇ يۇقىرى رىقابەتچانلىققا ئىگە گىرەلەشمە تېخنىكا بولۇپ، ئالدىنقى قاتاردىكى ئىلىم-پەن ۋە تەتقىقات ساھەلىرىنىڭ بىرى ھېسابلىنىدۇ. مەۋھۇم رېئاللىق تېخنىكىسى ئاساسلىق تەقلىدىي مۇھىت، سەزگۈ، تەبئىي ئىقتىدار ۋە سېنزور ئەسلىھەلىرىنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. تەقلىدىي مۇھىت كومپيۇتېر تەرىپىدىن ھاسىل قىلىنىدۇ، رېئال ۋاقىتلىق ئۈچ ئۆلچەملىك ئىستېرېئولۇق كۆرۈنۈش ۋە ئەينەنلەشكەن تەسۋىر ھاسىل قىلىدۇ. سەزگۈ (ھسسىي بىلىش) بولسا غايىۋى ھالەتتىكى مەۋھۇم رېئاللىقنىڭ بارلىق كىشىلەر ئىگە بولۇشقا تېگىشىلىك سەزگۈگە ئىگە بولۇشنى كۆرسىتىدۇ.
كومپيۇتېر گىرافىك تېخنىكىسى شەكىللەندۈرگەن كۆرۈش سەزگۈسىدىن باشقا، يەنە ئاڭلاش سەزگۈسى، تىگىشىش سەزگۈسى، كۈچ سېزىمى ۋە ھەرىكەت سېزىمى قاتارلىقلار بار، ئۇنىڭدىن باشقا يەنە پۇراش سېزىمى ۋە تەم سېزىمى قاتارلىقلارمۇ بار. تەبئىي ئىقتىدار بولسا ئادەمنىڭ باش قىسمىنىڭ ھەرخىل ھەرىكىتى، كۆز، قول ئىشارىسى ياكى باشقا بەدەن ھەرىكىتى قاتارلىقلارنىڭ كومپيۇتېر ئارقىلىق بىر تەرەپ قىلىنىدىغان ھەمدە قاتناشقۇچىنىڭ ھەرىكىتى بىلەن ئۆزئارا ماس كېلىدىغان سانلىق مەلۇماتلارنى كۆرسىتىدۇ، ئۇ يەنە ئابۇنىتنىڭ كىرگۈزۈش مەشغۇلاتىغا قارىتا رېئالنى ۋە ئۆز ۋاقتىدا ئىنكاس قايتۇرىدۇ ھەمدە ئايرىم-ئايرىم ھالدا ئابۇنىتنىڭ بەش ئەزاسىغا قايتىما ئىنكاس بېرىدۇ. سېنزور ئەسلىھەسى دېگىنىمىز ئۈچ ئۆلچەملىك دىيالوگ ئەسلىھەسىنى كۆرسىتىدۇ.
تارىخى
thumb|مەۋھۇم رېئاللىق لوگوسى مەۋھۇم رېئاللىق تېخنىكىسىنىڭ تەدرىجىي تەرەققىي قىلىش جەريانىنى ئومۇمىي جەھەتتىن مۇنداق بەش باسقۇچقا بۆلۈشكە بولىدۇ. بىرىنچى، يەنى 1963-يىلدىن بۇرۇنقى ئاۋازلىق ۋە ھەرىكەتچان ھالەتلىك تەقلىد قىلىش مەۋھۇم رېئاللىق ئىدىيەسىنى ئەكىس ئەتتۈرگەن باسقۇچ؛ ئىككىنچى، مەۋھۇم رېئاللىقنىڭ بىخ ئۇرۇش باسقۇچى (1963-1972). ئۈچىنچى، مەۋھۇم رېئاللىق ئۇقۇمىنىڭ پەيدا بولۇش ۋە نەزەرىيەۋى ئاساسىنىڭ دەسلەپكى قەدەمدە شەكىللىنىش باسقۇچى(1973-1989) ؛ تۆتىنچى، مەۋھۇم رېئاللىق نەزەرىيەسىنىڭ يەنىمۇ مۇكەممەللىشىش ۋە ئەمەلىيەتتە قوللىنىش باسقۇچى (1990-2004) ؛ بەشىنچى، مەۋھۇم رېئاللىق تېخنىكىسىنىڭ رەسمىي شەكىللىنىش ۋە گۈللىنىش باسقۇچى (2004- ھازىرغىچە.)
قوللۇنۇشى
مەۋھۇم رېئاللىق تېخنىكىسى كۆپ سەزگۈلۈك بىلىشچانلىق، مەۋجۇتلۇق تۇيغۇسى، ئۆزئارالىق ياكى دىيالوگلىشىشچانلىق، ئۆز ئۆزىنى باشقۇرۇشچانلىق قاتارلىق بىر قانچە ئالاھىدىلىكلەرگە ئىگە.
مەۋھۇم رېئاللىق تېخنىكىسى كۆپ خىل تېخنىكىلارنىڭ ئومۇمىي بىرىكمىسى بولۇپ، رېئال ۋاقىتلىق ئۈچ ئۆلچەملىك كومپيۇتېر گىرافىك تېخنىكىسى، كەڭ بۇلۇڭلۇق (كەڭ كۆرۈش دائىرىسى) ئىستېرېئولۇق كۆرسىتىش تېخنىكىسى، كۈزەتكۈچىنىڭ بېشى، كۆزى ۋە قولىغا قارىتا ئىز قوغلاش ئېلىپ بېرىش تېخنىكىسى، تېگىشىش سىزىمى (كۈچ سىزىمى)نى ئەكىس ئەتتۈرۈش، ئىستېرېئولۇق ئاۋاز، توردا يەتكۈزۈش، ئاۋازلىق كىرگۈزۈش ۋە چىقىرىش تېخنىكىسى قاتارلىقلارنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ.
تېخنىكىلىق ئالاھىدىلىكىدىن ئېلىپ ئېيتقاندا مەۋھۇم رېئاللىق تېخنىكىسى كۈچەيتىلگەن رېئاللىق تېخنىكىسى (AR) ، سۈنئىي ئەقىل تېخنىكىسى (AI) قاتارلىق تېخنىكىلار بىلەن زىچ بىرىكىپ ۋە بىر-بىرىنىڭ كەمچىلىكىنى تولۇقلاپ، ئارتۇقچىلىقىنى جارى قىلدۇرۇپ جەمىيەتنىڭ ھەر ساھە، ھەر كەسىپلىرى ئۈچۈن مۇھىم فۇنكىسىيەسىنى ئۆتەۋاتىدۇ.
باشقا ساھەلەر
مېدىتسىنا، كۆڭۈل ئېچىش، ھەربىي ئىشلار ئاۋىئاتسىيەسى، ئۆي ئىچى لايىھەلەش، ئۆي-مۈلۈك ئېچىش، سانائەت لايىھەسى ۋە تەقلىش قىلىش، نېفىت، ئېلېكتىر ئېنېرگىيەسى، كۆمۈرچىلىك؛ شەھەر باشقۇرۇش، قاتناش ۋە ئوت ئۆچۈرۈش مانىۋېرى؛ سانائەت ماشىنا ئادىمى، مەۋھۇم ياسىمىچىلىق، لايىھەلەش ۋە قۇراشتۇرۇش؛ تەقلىدىي شوپۇرلۇق، مەشىقلەندۈرۈش، ئۇيۇن قويۇش، ئوقۇتۇش ۋە تەربىيەلەش؛ ھەربىي ئىشلار مانىۋېرى، قوماندانلىق قىلىش، مەۋھۇم ئۇرۇش مەيدانى، ئېلېكتىرونلۇق قارشىلىق كۆرسىتىش؛ يەر شەكلى ئەھۋالى، جۇغراپىيەلىك ئۇچۇر سىستېمىسى؛ بىيولوگىيەلىك قۇرۇلۇش، مەۋھۇم تېببىي ئىلىم قۇرۇلۇشى؛ بىناكارلىق قۇرۇلۇشى، شەھەر پىلانلاش، كانچىلىق، ئاۋىئاتسىيە قۇرۇلۇشى، مەدەنىيەت يادىكارلىقلىرىنى ئەسلىگە كەلتۈرۈش، كومپيۇتېر ۋە يانفۇن ئۇيۇنى،Web3D ، يول ۋە كۆۋرۈك قۇرۇلۇشى، جۇغراپىيە، تەنتەربىيە، رادىيو-كىنو-تېلېۋىزىيە تارقىتىش، گىدروگېئولوگىيە، رېمونتچىلىق، مائارىپ، كېمىسازلىق، ئاپتۇموبېل ياسىمىچىلىقى، رېلىسلىق قاتناش، ئېنېرگىيە ساھەسى، بىيومېخانىكىسى، سالامەتلىكىنى ئەسلىگە كەلتۈرۈش مەشقى، رەقەملىك يەرشارى قاتارلىقلار.
مەۋھۇم رېئاللىق تېخنىكىسى سانلىق مەلۇمات پەلىيى، رەقەملىك دۇبۇلغا، ھەرىكەت ئۇچۇرلىرىنى تۇتۇش ئۈسكۈنىسى، باش قىسمىنى ئىز قوغلاش ئەسۋابى، يەنى دۇبۇلغا كۆرسەتكۈچى ۋە ئۈچ ئۆلچەملىك بوشلۇق سېنزورى قاتارلىق ئىلغارئۈسكۈنلەردىن پايدىلىنىپ خىزمەت قىلىدۇ. ھەرىكەت ئۇچۇرلىرىنى تۇتۇش دېتاللىرىدىن TSS-MOCAP- TSS-STRAP-MOCA, BUNDLE ۋە OpenCV قاتارلىقلار بار.
قيىنچىلىقلار
1.  ھازىرغىچە ھەقىقىي ھالدا مەۋھۇم دۇنياغا كىرىدىغان ئۇسۇل يوق.
2. نۇرغۇن ئۇچۇرلارنى قانداق كىرگۈزۈشمۇ بىر چوڭ قىيىنچىلىق بولۇۋاتىدۇ
3. بىرلىككە كەلگەن بىر ئۆلچەم يوق
4. ئاسانلا كىشىنى ھاردۇرۇپ چارچىتىپ قويىدۇ
5. ئۈسكۈنىلەر قارىماققا يەنىلا نىسبەتەن قوپال. نۆۋەتتە بۇ ۋاقىتلىق تېخنىكىلىق قىيىنچىلىقلار مەزكۇر كەسىپنىڭ تەرەققىياتىنى ۋە مەبلەغ سېلىش مۇھىتىنى ئازراق چەكلەپ قويغان بولسىمۇ، ئەمما بۇ يېقىن كەلگۈسىدە چوقۇم ھەل بولىدىغان مەسىلىلەردۇر.
Pәҗәп Tаййип Әрдоған
рәҗәб таййиб әрдоған (тр:рәкәп таййип әрдоğан; кона йезиқ: رەجەپ تاييىپ ئەردوغان; крил: пәҗәп таййип Әрдоған) Tүркийә җумһурийити 12 - әлбаши вә һакимийәт партиси болмиш адаләт вә тәрәққият партийисиниң (акп) қурғучилиридин бири вә партийә рәһбири. рәҗәп таййип әрдоғанниң әсли юрти ризә өлкиси болуп,1954-йили 2-айниң 26-күни станбулда туғулған.1965-йили қасим паша пиялә башланғуч мәктивини,1973-йили станбул имам хатип толуқ оттура мәктивини пүттүргән. имтиһан бириватқан мәзгилидә йәнә әйюп толуқ оттура мәктивидинму диплом алған.универститни мәрмәрә униви'ерстити еқтисади вә тиҗари билимләр факултитида оқуған әрдоған бу факултитни 1981-йили тамамлиған.
پرىنسېتون ئۇنىۋېرستېتى
left|thumb|350px پرىنسېتون ئۇنىۋېرستېتى 1746-يىلى 10 – ئاينىڭ 22- كۈنى قۇرۇلغان
ئابدۇلھىمىت يۈسۈف
<div style="direction:rtl; font-family:'ALKATIP Tor', 'Alpida_Unicode System', 'UKIJ Tuz Tom', 'Microsoft Uighur', 'uyghur ekran', 'Arial Unicode MS'"> ئابدۇلھىمىت يۈسۈف
( 1924~ 1944 ) مول بىلىملىك ، چوڭقۇر پىكىرلىك ئالىم ، يۈكسەك دەرىجىدىكى ئەخلاق - پەزىلەت ئىگىسى ، نۇرغۇن تارىخىي ، تېببىي ئەسەرلەرنىڭ مۇئەللىپى ئابدۇلھىمىت يۈسۈف ھاجى ئۆزىنىڭ كۆپ قىرلىق بىلىمى بىلەن يۇقىرى شۆھرەت ۋە ئىناۋەتكە ئېرىشكەن. بولۇپمۇ ئۇ ئۇيغۇر تېبابەتچىلىك ئىشىلىرىنى گۈللەردۈرۈشتىن ئىبارەت ئۇلۇغۋار ئىشقا ئۆزىنى بېغىشىلاپ بۇ ساھەگە بىر ئۆمۈر يۈرەك قېنىنى سەرپ قىلدى.
شىنجاڭ ئاياللىرى
<شىنجاڭ ئاياللىرى> - ئۇنىۋېرسال خاراكتېرلىك ژۇرنال بولۇپ، شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونلۇق ئاياللار بىرلەشمىسىنىڭ نەشر ئەپكارى، بۇ ژۇرنال 1984 - يىلدىن تارتىپ نەشر قىلىنشقا باشلىغان. ژۇرنالدا ئاياللارنىڭ نەمۇنىلىك ئىش ئىزلىرى، ھەر خىل ئىجتىمائىي مەسىلىلەر، بالا تەربىيىلەش، ئاياللارنىڭ ھوقۇق - مەنپەئىتى، تېبىىي ساۋات، ئاياللار خىزمىتى قاتارلىق مەزمۇنلاردىكى ئەسەرلەر بېرىلىدۇ. ژۇرنالنىڭ ئەدەبىي ئەسەرلەرنى ئېلان قىلىدىغان <باھار چېچەكلىرى>، <ئەدەبىيات گۈلزارى> سەھىپىلىرى بار. بۇ سەھىپىلەرگە شېئىرلار، ھېكايە - نەسرلەر بېرىلىدۇ.
پېنسىلۋانىيە ئۇنىۋېرستېتى
left|thumb|350px پېنسىلۋانىيە ئۇنىۋېرستېتى 1740-يىلى 11– ئاينىڭ 13- كۈنى قۇرۇلغان
ناماز ۋاقتى
بەشۋاق ناماز بايانى
خەن سۇلالىسى
خەن سۇلالىسى، لىيۇ باڭغا ئەسلىدە ،غەربىي چۇنىڭ ھاكىمبېگى شىياڭيۈ تەرىپىدىن خەن بەگلىگى سۇيۇغاللىقا بېرىلگەچكە ،دۆلەت نامىنى خەن دەپ ئاتىغان.
ناماز ۋاقتى
بامدات: ناماز ۋاقتى سۈبھى يۈرىدىغاندىن تارتىپ، يەنى تاڭ يورۇغاندىن تارتىپ، كۈن چىققىچە، 2 رەكئەت سۈننەت، 2 رەكئەت پەرز؛
پېشىن: ناماز ۋاقتى چۈشتە كۈن تىكلىشىپ سەل ئۆتكەن ۋاقىتتىن باشلاپ، نەرسىلەرنىڭ سايىسى نەرسىلەر بىلەن تەڭ بولۇشتىن بۇرۇن. 4 رەكئەت سۈننەت، 4 رەكئەت پەرز، 2 رەكئەت ئاخىرقى سۈننەت؛
ئەسىر: ناماز ۋاقتى سايە شەيئىلەرنىڭ بىر ھەسسىسىدىن ئىككى ھەسسىسىغىچە بولغان ئارىلىقتا. 4 رەكئەت پەرز:
شام: ناماز ۋاقتى كۈن پېتىپ شەپەق غايىب بولغۇچە، 3 رەكئەت پەرز، 2 رەكئەت سۈننەت؛
خۈپتەن: ناماز ۋاقتى قاراڭغۇ چۈشكەندىن تارتىپ كۈن چىققۇچە. 4 رەكئەت پەرز، 3 رەكئەت سالاتى ۋىتىر نامىزى ئوقۇلىدۇ. 3 رەكئەتتە دۇئايى قۇنۇت قوشۇپ ئوقۇلىدۇ.
خۇپتەننى ئوقۇپ بولۇپ قۇرۇق گەپ ساتماي، ئامال بار تېز ئۇخلاش لازىم.
قىزىل كۆۋرۈك كوچا باشقارمىسى
قىزىل كۆۋرۈك كوچا باشقارمىسى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Qizil Köwrük Kocha Bashqarmisi)ئاقسۇ ۋىلايىتى نىڭ ئاقسۇ شەھىرى گە جايلاشقان.
ۋان كۆلى
ۋان كۆلى (خەنزۇچە: 凡湖) تۈركىيىنىڭ شەرقىي قىسىم رايونىنىڭ ئىچكى قۇرۇقلۇقىدىكى تۇزلۇق كۆل.
جۇغراپىيەلىك ئورنى
تۈركىيىنىڭ شەرقىي قىسىم رايونىنىڭ ئىچكى قۇرۇقلۇقىدىكى تۇزلۇق كۆل. بۇ جاي ئەسلى يەر قاتىلىمىنىڭ چۆككەن قىسمى بولۇپ، مىلادىيە 1441-يىلى نېمرات يانار تېغى پارتلىغان ۋاقىتتا چىققان ۋولقان لاۋىلىرى دەريا يولىنى توسۇۋالغانلىقتىن، كۆل شەكىللەنگەن. كۆلنىڭ شەكلى ئۈچ بۇرجەك بولۇپ، يەر مەيدانى 3738 كۋادرات كىلومېتىر كېلىدۇ، ئوتتۇرا شەرق بويىچە ئىراندىكى رېزايى كۆلىدىن قالسا ئىككىنچى ئورۇندا تۇرىدۇ. بۇ كۆل دېڭىز يۈزىدىن 1646 مېتىر ئېگىز بولۇپ، پەسىلگە قاراپ ئۆزگىرىپ تۇرىدۇ. ئەڭ چوڭقۇر جايى 100 مېتىردىن ئاشىدۇ.
ۋان كۆلىنىڭ قىممىتى
كۆل ئەتراپىدىكى تۈزلەڭلىك ئورۇنلاردا مېۋە-چېۋە، ئاشلىق ئىشلەپچىقىرىلىدۇ تۇز ئايرىيدۇ ، كۆلدىن بېلىق تۇتۇلىدۇ، تۈركىيە ئارقىلىق ئىرانغا بارىدىغان پويىزلارنىڭ كۆلنىڭ غەربىي ياقىسىدىكى تىئو شەھىرىدىن شەرقىي ياقىسىدىكى ۋان شەھىرىگە پاراخوت ئارقىلىق ئۆتكۈزۈلىدۇ، كۆلنىڭ ئەتراپىدا نۇرغۇنلىغان ساياھەتئ ورۇنلىرى قۇرۇلغان بولۇپ، تۈركىيىنىڭ مۇھىم ساياھەت رايونىنىڭ بىرسىگە ئايلانغان.
ئەركىن تەسەررۇپ ھەققى
ئەركىن تەسەررۇپ ھەققى (Ius abutendi ياكى abusus): ھەق - تەلەپ قانۇنى ۋە روما قانۇنىغا ئائىت بىر ئاتالغۇ بولۇپ، ئىگىدارلىق ھوقۇقى (dominium) نى تەشكىل قىلغۇچى ھوقۇقلار توپىدىكى ئۈچ چوڭ تارماقنىڭ بىرىدۇر. ئېنىقلىمىسى: ئىگىدارلىق يەنى ياتلىشىش، مىراس ياكى باشقا شەكىلدە بىر ياقلىق قىلىش ھەققى ياكى ھېچكىم سورىقىنى ئالالمايدىغان، قانۇنىي «تامامەن يوقىتىش ياكى قوللىنىش ھەققى» دېگەنلىكتۇر.
ھالال
ھـالال (الحلال): ئاللاھ تەرىپىدىن قىلىشقا رۇخسەت قىلىنغان، چەكلىمىگە ئۇچرىمىغان نەرسىدۇر.
ناماز ئوقۇش نىيىتى
ناماز ئوقۇش قائىدىسى: «نىيەت قىلدىم ئۆتەرمەن دەپ ناماز بامداتنىڭ 2 رەكئەت سۈننىتىنى، شۇ ۋاقتى بىلەن يۈزۈم قىبلىگە، ئىقتىدا قىلدىم خانە كەئبىگە، خالىسەن لىللاھى تەئالا، ئەللاھۇ ئەكبەر. » دەپ ئىككى قولىنى ئىككى قۇلاقنىڭ يۇمشاقىگە تەككۈزۈپ، قولىنى چۈشۈرۈپ ئوڭ قولنى سول قولنىڭ ئۈستىگە قويۇپ، سانا ئوقۇلىدۇ. فاتىھەدىن كېيىن بىر سۈرە قوشىلىدۇ. ئىككىنچى رەكئەتتە ھەم فاتىھەگە بىر سۈرە قوشۇپ روكۇ سەجدىدىن كېيىن تەشاھۇد ۋە ئىككى دۇرت دۇئالىرى ئوقۇلۇپ، ناماز پارخ بولىدۇ. ئوڭ ۋە سول تەرەپكە ئەسسالامۇ ئەلەيكۇم رەھمۇتۇللاھ دېگەچ سالام بېرىلىپ، دۇئا قىلغاندىن كېيىن ناماز ئاخىرلىشىدۇ. پەرز نامازلىرى جامائەت بىلەن ئوقۇلسا ئىمامغا ئىقتىدا قىلىپ ئوقۇلىدۇ، روكۇ سەجدىدە تەكبىر تەشاھۇدلارنى ئىمامغا ئەگىشىپ ئوقۇش كېرەك. پېشىن، ئەسىر، شام، خۇپتەن نامازلىرىنىڭ نىيىتى يۇقىرىرىدىكى بىلەن ئوخشاش.
جۇ سۇلالىسى
جۇ سۇلالىسى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى: Ju Sulalisi) بولسا شاڭ سۇلالىسى دىن كېيىن قۇرۇلغان خىتاي تارىخىدىكى بىر ڧىئوداللىق دۆلەت. غەربىي جۇ سۇلالىسى (پايتەختى خاۋجىڭ) ۋە شەرقىي جۇ سۇلالىسى (پايتەختى لويى) دەپ ئىككىگە ئايرىلىدۇ.
تارىخ
جۇ سۇلالىسى، جۇۋۋۋاڭ شاڭ سۇلالىسىنى يوقاتقاندىن كېيىن بوۋىسى جۇ ۋېن ۋاڭ ئىلگىرى چىشەن تېغىدىكى جۇيۈەندە تۇرغان بولغاچقا، دۆلەت نامىنى جۇ دەپ ئاتىغان. مىلادىدىن بۇرۇنقى 1100 –  م. ب. 771 ئارىسى غەربىي جۇ، مىلادىدىن بۇرۇنقى 770 - 256 - يىللار ئارىسى شەرقىي جۇ سۇلالىسى دەپ ئاتالغان.
جۇ سۇلالىسى مىلادىيىدىن بۇرۇنقى 11-ئەسىرنىڭ ئوتتۇرىلىرىدىن مىلادىيىدىن بۇرۇنقى 256-يىلىغىچە تەخمىنەن 800 يىل مەۋجۇت بولۇپ، 30 ئەۋلاد، 37 پادىشاھنىڭ دەۋرىنى باشتىن كەچۈردى، جۇ سۇلالىسى دەۋرى شەرقىي جۇ سۇلالىسى ۋە غەربىي جۇ سۇلالىسىدىن ئىبارەت ئىككى دەۋرگە بۆلۈنىدۇ. غەربىي جۇ سۇلالىسى خاۋجىڭ(ھازىرقى شەنشىدىكى شىئەن ئەتراپى) نى پايتەخت قىلىپ، مىلادىيىدىن بۇرۇنقى 771-يىلىغىچە داۋاملاشتى.
جۇ قەبىلىلىرى ئەسلىدە ۋېيخې دەريا ۋادىسىدە ياشايتتى. جۇنىڭ ئەجدادى جى چى داققال(دېھقانچىلىق ئىشلىرىغا مەسئۇل ئەمەلدار) بولغاچقا، كېيىنكىلەر تەرىپىدىن «خۇجى» دەپ ئاتىلىپ، دېھقانچىلىق پىرى سۈپىتىدە ھۆرمەتلەنگەن. جۇ ۋېنۋاڭ—جى چاڭ قەبىلە سەردارى بولغاندىن كېيىن، كەڭ كۆلەمدە قابىللارنى تاللاپ ئىشقا قويۇپ، ئەتراپتىكى بىر قىسم قەبىلىلەرنى بويسۇندۇرۇپ، تەسىر كۈچىنى كېڭەيتىپ، شاڭ سۇلالىسىنى يوقىتىشقا تەييارلىق قىلدى. جۇۋېنۋاڭ ئالەمدىن ئۆتكەندىن كېيىن، ئۇنىڭ ئوغلى جۇۋۇۋاڭ — جى فا تەختكە ۋارىسلىق قىلدى. جۇۋۇۋاڭ مېڭجىن(ھازىرقى خېنەن ئۆلكىسى مېڭجىن ناھىيىسىنىڭ شەرقىي شىمالى) دا 800 بەگلىك بىلەن ئىتتىپاق تۈزگەندىن كېيىن، كېيىنكى يىلى لەشكەر تارتىپ شاڭ سۇلالىسىنى يوقاتتى. جۇۋۇۋاڭ ئۆلگەندىن كېيىن، جۇ چېڭۋاڭ تەختكە ۋارىسلىق قىلدى، ئۇنىڭ يېشى كىچىك بولغاچقا، جۇۋۇۋاڭنىڭ ئىنىسى جۇگۇڭدەن ھاكىميەت ئىشلىرىغا نائىبلىق قىلدى. جۇگۇڭدەن جۇ چېڭۋاڭغا ياردەملىشىپ بىر قاتار تەدبىرلەرنى قوللىنىپ قۇلدارلارنىڭ ھۆكۈمرانلىقىنى مۇستەھكەملىدى.
رىۋايىتى
جۇۋېنۋاڭ − جى چاڭ بىر قېتىم سىرتقا ئوۋ ئوۋلىغىلى چىقىپ، ۋېيشۇي دەرياسىنىڭ جەنۇبىي قىرغىقىدا بېلىق تۇتۇۋاتقان بىر مويسىپىت كىشىنى ئۇچرىتىپ قاپتۇ. ھېلىقى مويسىپىت كىشى ئۇنىڭغا ئەلنى ئىدارە قىلىپ، بەگلىكلەرنى ئەمىن تاپقۇزۇش توغرىسىدىكى قاراشلىرىنى سۆزلەپ بېرىپتۇ. جۇۋېنۋاڭ ئۇنى ئاجايىپ دانىشمەن ئادەم ئىكەن دەپ قاراپ، خەلپەت بېگى قىلىپ تەيىنلەپتۇ. بۇ كىشى دەل مۆجىزىگە باي جياڭ زىيادۇر. ئۇ، كېيىن جۇۋۇۋاڭ − جى فانىڭ شاڭ سۇلالىسىنى يوقىتىپ، جۇ سۇلالىسىنى قۇرۇشىغا ياردەملىشىپتۇ.
سىياسى تۈزۈلمىسى
سۇيۇرغاللىق تۈزۈمى ئاساسىدا، جۇ تەڭرىقۇت باشچىلىقىدىكى قۇلدار ئاقسۆڭەكلەرنىڭ ھۆكۈمرانلىقى ئورنىتىلدى. جۇ سۇلالىسىنىڭ پاترىئارخاللىق تۈزۈمىدە، جۇ تەڭرىقۇتى پۈتكۈل جى فامىلىلىك ئۇرۇق ئىچىدىكى چوڭ ئۇرۇق باشلىقى، ئەڭ چوڭ ئۇرۇق ئاقساقىلى دەپ بەلگىلەنگەنىدى، ھەرقايسى جى فامىلىلىك سۇيۇرغال بەگلەر كىچىك ئۇرۇق ئاقساقاللىرى بولۇپ، ئۇلار چوڭ ئۇرۇق ئاقساقىلىغا بويسۇنۇشى لازىم ئىدى. جۇ تەڭرىقۇتنىڭ خانلىق تەختىگە ۋە بەگلەرنىڭ مەرتىۋىسىگە جەمەتتىكى چوڭ ئوغۇل ( چوڭ بەگزادە ) ۋارىسلىق قىلاتتى. مۇشۇنداق پاترىئارخاللىق تۈزۈم ۋە پاترىئارخاللىق تۈزۈم بىلەن ماسلاشقان قائىدە-يوسۇن ۋە جىنايى جازالار جۇ سۇلالىسىنىڭ ھۆكۈمرانلىقىنى قوغدايدىغان تۈۋرۈك ئىدى.
دىپلوماتىيە مۇناسىۋىتى
جۇ سۇلالىسى بويسۇندۇرۇلغان كەڭ رايونلار ۋە قوۋملارنى ئۈنۈملۈك كونترول قىلىش ئۈچۈن، جى فامىلىك ئاقسۆڭەكلەر، تۆھپىكار ۋەزىرلەر ۋە ئۇلار بىلەن ئىتتىپاق تۈزگەن يات فامىلىلىك قەبىلە سەردارلىرىنى بەگلىككە تەيىنلەپ، ئۇلارنى بويسۇندۇرۇلغان جايلارغا ئەۋەتىپ ھۆكۈمرانلىق قىلدۇردى. غەربىي جۇ سۇلالىسىنىڭ دەسلەپكى يىللىرىدا جەمئىي 71 سۇيۇرغال بەگ مەرتىۋىسى بېرىلگەن بولۇپ، بۇنىڭ ئىچىدە جى فامىلىلىكلەر 53 كە يەتكەنىدى. جۇ تەڭرىقۇتى بىۋاسىتە كونترول قىلىدىغان جايلار خانلىق يەر دەپ ئاتىلاتتى، بۇ جايلار پايتەخت خاۋجىڭ ئەتراپىدىكى گۇەنجۇڭ تۈزلەڭلىكى ۋە لويى ئەتراپىدىكى خېلۇ رايونىنى ئۆز ئىچىگە ئالاتتى.
چۇ دەرياسى
چۇ دەرياسى (خەنزۇچە: 楚河) تىيانشان تاغلىرىدىكى سوۋېت قىسمىنىڭ شىمالىي يان باغرىدىن باشلىنىپ قىرغىزىستاننى بېسىپ ئۆتۈپ، قازاقسىتاننىڭ جەنۇبىي قىسمىدىكى چۆللۈكلەرگە قەدەر ئېقىپ كېلىدىغان دەريا.
قىسقىچە تۇنۇشتۇرۇش
دەريا. باش قىسمى جۇۋانارىك بىلەن كوچكوردىن ئىبارەت ئىككى تارماقتىن تەشكىل تاپقان. ئۇزۇنلۇقى 6106 كىلومېترغا يېتىدۇ. كۆلىمى 62 مىڭ 500 كۋادرات كىلومېتر كېلىدۇ. دەريانىڭ باش قىسمىنىڭ ۋادىسى چوڭقۇر، ئېقىنى تېز، ئىسسىق كۆل ئويقانلىقىدىن ئېقىپ چىققاندىن كېيىن دەريا ۋادىسى كېڭىيىشكە باشلايدۇ. بۇ ئامىسكى ۋادىسىدىن چىققاندىن كېيىن، غەربىي شىمالغا قاراپ بۇرۇلۇپ، چۇ دەريا ئويمانلىقىدىن «چىقىپ» قۇملۇققا تەدرىجىي سىڭىپ كېتىدۇ. تاغدىن چىقىش ئاغزىدىكى يىللىق ئوتتۇرىچە ئېقىن مىقدارى 130 كۇب مېتر سېكۇنتقا يېتىدۇ. دەريا بويىدا ئورت-توكوي سۇ ئامبىرى قۇرۇلغان. بۇ سۇ ئامبىرىدىن سۇغىرىش ئىشلىرى ئۈچۈن پايدىلىنىدۇ، قاتناش قىلىشقا بولمايدۇ. دەريانىڭ تۆۋەن ئېقىمىنىڭ توڭلاش مەزگىلى تۆت ئايغا يېتىدۇ.
فۇجو شەھىرى
<div style="direction:rtl; font-family: 'UKIJ inchike', 'Alpida_Unicode System', 'UKIJ Tuz Tom', 'Microsoft Uighur', 'uyghur ekran', 'Arial Unicode MS'"> left|thumb|350px|فۇجو شەھىرى left|thumb|350px|فۇجو شەھىرى left|thumb|350px| فۇجو شەھىرى left|thumb|350px|فۇجو شەھىرى left|thumb|350px|فۇجو شەھىرى left|thumb|250px|فۇجو شەھىرى left|thumb|250px فۇجو شەھىرى بولسا جۇڭگو فۇجيەن ئۆلكىسى دىكىبىخاھار 2007 نوپۇس بار، فۇجونىڭ 6،608،000 نوپۇسىبار، 550.7 كم² دائىرائىقىدا نوپۇس جايلاخكان، خىمالىكاڭ لىك 26.16°، خارىكى ئۇزۇنلۇك 119°13، پوقتانومۇرى 350000 رايۇننومۇرى 591.
ئاۋستىرىيە
centre|1000px left|thumb ئاۋستىرىيە جۇمھۇرىيىتى Republic of Austria پايتەخت: ۋېنا، ئاھالىسى 2مىلىيۇن540مىڭ زىمىنى 83مىڭ 870 كۇۋادىرات كىلومېتىر ئاھالىسى: ئاۋىستىرىيىنىڭ 2006-يىللىق نوپۇسى 8مىلىيۇن 192مىڭ بولۇپ، ئاھالىنىڭ 90%نى ئاۋىستىرىيىلىكلەر، 4%نى سابىق يۇگۇسلاۋىيىلىكلەر، 2%نى تۈركلەر قالغىنىنى يەنە باشقا ئەللەردىن كەلگەن كۆچمەنلەر ئىگەللەيدۇ. دۆلەت تىلى گېرمان تىلى. دىنى :ئاۋستىرىيىدەئاھالىنىڭ 74%ى كاتولىك دىنىغا،5%ى پروتىستانت دىنىغا، 4.2%ئىسلام دىنىغا ئىشىنىدۇ. پۇلى: ياۋرۇ.
ئىقتىسادى:
left|thumb left|thumb| left|thumb left|thumb 2006 -يىلى ئاۋىستىرىيەنىڭ ئۇمۇمى مىللى ئىشلەپچىقىرىش دارامىتى 293مىليارت407مىليۇن دوللار بولۇپ كىشى بېشىغا 35861دوللار توغرا كەلگەن. ئاۋىستىرىيەنىڭ2000-يىلىدىن بۇيانقى يىللىق ئىقتىسادى ئېشىش سۈرئىتى 3%-4% بولۇۋاتىدۇ. دۆلەت بايرىمى:( 1955-يىلى)10-ئاينىڭ 26-كۈنى، ئاۋستىرىيەنىڭ تۇنجى قېتىم بىتەرەپ دۆلەت بولۇش ئاساسى قانۇنىنى ماقۇللىغان كۈنى. ۋاقىت رايونى :ياۋروپا ۋاقتى(شەرقى1- ۋاقىت رايونى) قىسقىچە تارىخى: ئاۋستىرىيە زىمىنى ئەسلىدىلا گۇت خەلقىنىڭ ئانا زىمىنى بولۇپ مىلادى3-ئەسىرلەردە جەنۇپقا كۆچكەن بىر قىسىم گېرمانلار غەربى رىم ئىمپىرىيىسىنى يوقاتقاندىن بۇيان ئىزچىل تۈردە بۇ رايوندىكى كۈچلۈك دۆلەت بولۇپ كەلگەن، 1804 -يىلى ئىمپىرىيە جاكارلاپ ئەتراپىدىكى ۋېنگىرىيە، چېخىيە، سلوۋاكىيە، رومانىيىنىڭ كۆپ قىسىم زىمىنى، لەھىستان ۋە ئىتالىيىنىڭ بىر قىسىم زىمىنىغا ھۆكۈمرانلىق قىلغان. بىرىنچى دۇنيا ئۇرۇشىدا مەغلۇپ بولۇپ ئاۋستىرىيە جۇمھۇرىيىتىنى قۇرغان. ئىككىنچى دۇنيا ئۇرۇشى مەزگىلىدە گېرمانىيە بىلەن بىرلەشكەن، 1955-يىلى مەڭگۈلۈك بىتەرەپ دۆلەت ئاساسى قانۇنىنى ماقۇللىغان. ئاۋىستىرىيە دوناي دەرياسىنىڭ ئوتتۇرا ئېقىنىدىكى سۇ ۋە قۇرۇقلۇق قاتنىشى تەرەققى قىلغان مۇنبەت تۇپراقنى ئاساس قىلىپ قۇرۇلغان دۆلەت بولۇپ دۆلەتنىڭ غەربىدە تار ئۇچۇن تاغلىق رايون بار. ئاۋىستىرىيە ياۋروپادىكى تەرەققى قىلغان باي دۆلەتلەرنىڭ بىرى بولۇپ ئالى مائارىپ ئۇمۇملاشقان. ھەممىلا ساھە بولۇپمۇ خېمىيە سانائىتى يۈكسەك تەرەققى قىلغان. گەرچە ئوتتۇرا دوناي تۈزلەڭلىكى بۇغداي ئېكسپورت قىلىدىغان داڭلىق رايون بولسىمۇ 2006-يىلى ئاۋىستىرىيەنىڭ دۆلەت ئىقتىسادىدا يېزا-ئىگىلىك كىرىمى %1.2، سانائەت %30.4، مۇلازىمەت %68نى ئىگەللەيدۇ. -2006يىلى مۇقىم تېلپون ئابونتى3مىليۇن705مىڭ، يانپون ئابونتى 8 مىليۇن160مىڭ، ئىنتېرنېت ئابونتى4مىلىيۇن 650مىڭ بولغان.
ستانفورد ئۇنىۋېرستېتى
left|750px ستانفورد ئۇنىۋېرستېتى 1891-يىلى 10 – ئاينىڭ 1- كۈنى قۇرۇلغان
خېۋىر تۆمۈر
خېۋىر تۆمۈر
( 1922~ 1992 ) « موللا زەيدىن ھەققىدە قىسە » «ئابدۇقادىر داموللام ھەققىدە قىسسە » « بالدۇر ئويغانغان ئادەم » «تاڭ ئالدىدا » ... قاتارلىق ئۆلمەس ئەسەرلەرنىڭ مۇئەللىپى پەزىلەتلىك كەمتەر ، تىرىشچان ، يازغۇچى خېرىر تۆمۈر ھازىرقى زامان ئۇيغۇر ئەدەبىياتىدىكى ۋەكىللىك ئەدىبلەرنىڭ بىرى بولۇپ ، ئۇنىڭ كېيىنكى ئەۋلادلارغا قالدۇرغان ئېسىل مىراسلىرى ئۇيغۇر ئەدەنىياتى غەزىنىسىدە مەڭگۈلۈك پارلاق چاچىدۇ.
يېڭىشەھەر كوچا باشقارمىسى
يېڭىشەھەر كوچا باشقارمىسى دىگەن سۆزلۈك كۆپ خىل مەنە تۈرىنى ئىپادىلىگەن، تۆۋەندىكى مەنە تۈرلىرى بويىچە كۆرۈڭ:
ﺟﯘﯕﺨﯘﺍ ﺧﻪﻟﻖ ﺟﯘﻣﻬﯘﺭﯨﻴﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﺗﯧﺮﺭﯨﺘﻮﺭﯨﻴﯩﻠﯩﻚ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﻗﺎﻧﯘﻧﻰ
ﺟﯘﯕﺨﯘﺍ ﺧﻪﻟﻖ ﺟﯘﻣﻬﯘﺭﯨﻴﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﺗﯧﺮﺭﯨﺘﻮﺭﯨﻴﯩﻠﯩﻚ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﻗﺎﻧﯘﻧﻰ
( 1984 - ﻳﯩﻞ 5 - ﯪﻳﻨﯩﯔ 31 - ﻛﯜﻧﻰ 6 - ﻧﯚﯞﻩﺗﻠﯩﻚ ﻣﻪﻣﻠﯩﻜﻪﺗﻠﯩﻚ ﺧﻪﻟﻖ ﻗﯘﺭﯗﻟﺘﯩﻴﻰ 2 - ﻳﯩﻐﯩﻨﯩﺪﺍ ﻣﺎﻗﯘﻟﻼﻧﻐﺎﻥ، 2001 - ﻳﯩﻞ 2 - ﯪﻳﻨﯩﯔ 28 - ﻛﯜﻧﻰ 9 - ﻧﯚﯞﻩﺗﻠﯩﻚ ﻣﻪﻣﻠﯩﻜﻪﺗﻠﯩﻚ ﺧﻪﻟﻖ ﻗﯘﺭﯗﻟﺘﯩﻴﻰ ﺩﺍﺋﯩﻤﯩﻲ ﻛﻮﻣﯩﺘﯧﺘﻰ 20 - ﺳﺎﻧﻠﯩﻖ ﻳﯩﻐﯩﻨﯩﻨﯩﯔ << < ﺟﯘﯕﺨﯘﺍ ﺧﻪﻟﻖ ﺟﯘﻣﻬﯘﺭﯨﻴﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﺗﯧﺮﺭﯨﺘﻮﺭﯨﻴﯩﻠﯩﻚ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﻗﺎﻧﯘﻧﻰ > >>ﻏﺎ ﺗﯜﺯﯨﺘﯩﺶ ﻛﯩﺮﮔﯜﺯﯛﺵ ﺗﻮﻏﺮﯨﺴﯩﺪﯨﻜﻰ ﻗﺎﺭﺍﺭﻯ >>ﻏﺎ ﯪﺳﺎﺳﻪﻥ ﺗﯜﺯﯨﺘﯩﻠﮕﻪﻥ )
ﺳﯚﺯ ﺑﯧﺸﻰ
ﺟﯘﯕﺨﯘﺍ ﺧﻪﻟﻖ ﺟﯘﻣﻬﯘﺭﯨﻴﯩﺘﻰ _ ﻣﻪﻣﻠﯩﻜﯩﺘﯩﻤﯩﺰﺩﯨﻜﻰ ﻫﻪﺭ ﻣﯩﻠﻠﻪﺕ ﺧﻪﻟﻘﻰ ﺑﯩﺮﻟﯩﻜﺘﻪ ﺑﻪﺭﭘﺎ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ ﻛﯚﭖ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﯩﻚ ﺑﯩﺮ ﭘﯜﺗﯜﻥ ﺩﯙﻟﻪﺕ. ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﺗﯧﺮﺭﯨﺘﻮﺭﯨﻴﯩﻠﯩﻚ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ _ ﺟﯘﯕﮕﻮ ﻛﻮﻣﻤﯘﻧﯩﺴﺘﯩﻚ ﭘﺎﺭﺗﯩﻴﯩﺴﯩﻨﯩﯔ ﻣﻪﻣﻠﯩﻜﯩﺘﯩﻤﯩﺰﺩﯨﻜﻰ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﻣﻪﺳﯩﻠﯩﻨﻰ ﻣﺎﺭﻛﺴﯩﺰﻡ - ﻟﯧﻨﯩﻨﯩﺰﻡ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻫﻪﻝ ﻗﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﺗﯜﭖ ﺳﯩﻴﺎﺳﯩﺘﻰ، ﺩﯙﻟﻪﺗﻨﯩﯔ ﺗﯜﭖ ﺑﯩﺮ ﺳﯩﻴﺎﺳﯩﻲ ﺗﯜﺯﯛﻣﻰ.
ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﺗﯧﺮﺭﯨﺘﻮﺭﯨﻴﯩﻠﯩﻚ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﺩﯙﻟﻪﺗﻨﯩﯔ ﺑﯩﺮ ﺗﯘﺗﺎﺵ ﺭﻩﻫﺒﻪﺭﻟﯩﻜﯩﺪﻩ، ﯪﺯ ﺳﺎﻧﻠﯩﻖ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﻪﺭ ﺗﻮﭘﻠﯩﺸﯩﭗ ﯮﻟﺘﯘﺭﺍﻗﻼﺷﻘﺎﻥ ﺟﺎﻳﻼﺭﺩﺍ ﺗﯧﺮﺭﯨﺘﻮﺭﯨﻴﯩﻠﯩﻚ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻨﻰ ﻳﻮﻟﻐﺎ ﻗﻮﻳﯘﭖ، ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺗﻪﺳﯩﺲ ﻗﯩﻠﯩﭗ، ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﻫﻮﻗﯘﻗﯩﻨﻰ ﻳﯜﺭﮔﯜﺯﯛﺵ ﺩﯦﻤﻪﻛﺘﯘﺭ. ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﺗﯧﺮﺭﯨﺘﻮﺭﯨﻴﯩﻠﯩﻚ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻨﯩﯔ ﻳﻮﻟﻐﺎ ﻗﻮﻳﯘﻟﯘﺷﻰ ﺩﯙﻟﻪﺕ ﯪﺯ ﺳﺎﻧﻠﯩﻖ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﯲﺯﯨﻨﯩﯔ ﺋﯩﭽﻜﻰ ﺋﯩﺸﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺑﺎﺷﻘﯘﺭﯗﺵ ﻫﻮﻗﯘﻗﯩﻐﺎ ﺗﻮﻟﯘﻕ ﻫﯚﺭﻣﻪﺕ ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ ﯞﻩ ﻛﺎﭘﺎﻟﻪﺗﻠﯩﻚ ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ ﺩﯦﮕﻪﻥ ﺭﻭﻫﻨﻰ ﮔﻪﯞﺩﯨﻠﻪﻧﺪﯛﺭﺩﻯ، ﺩﯙﻟﻪﺗﻨﯩﯔ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﻪﺭ ﺑﺎﺭﺍﯞﻩﺭﻟﯩﻜﻰ، ﺋﯩﺘﺘﯩﭙﺎﻗﻠﯩﻘﻰ ﯞﻩ ﯮﺭﺗﺎﻕ ﮔﯜﻟﻠﯩﻨﯩﺸﻰ ﭘﺮﯨﻨﺴﯩﭙﯩﺪﺍ ﭼﯩﯔ ﺗﯘﺭﯨﺪﯨﻐﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﮔﻪﯞﺩﯨﻠﻪﻧﺪﯛﺭﺩﻯ.
ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﺗﯧﺮﺭﯨﺘﻮﺭﯨﻴﯩﻠﯩﻚ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻨﻰ ﻳﻮﻟﻐﺎ ﻗﻮﻳﯘﺵ ﻫﻪﺭ ﻣﯩﻠﻠﻪﺕ ﺧﻪﻟﻘﯩﻨﯩﯔ ﯲﺯ ﺋﯩﺸﯩﻐﺎ ﯲﺯﻯ ﺧﻮﺟﺎ ﺑﻮﻟﯘﺵ ﯪﻛﺘﯩﭙﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﺟﺎﺭﻯ ﻗﯩﻠﺪﯗﺭﯗﺷﺘﺎ، ﺑﺎﺭﺍﯞﻩﺭﻟﯩﻚ، ﺋﯩﺘﺘﯩﭙﺎﻗﻠﯩﻖ، ﻫﻪﻣﻜﺎﺭﻟﯩﻖ ﯪﺳﺎﺳﯩﺪﯨﻜﻰ ﺳﻮﺗﺴﯩﻴﺎﻟﯩﺴﺘﯩﻚ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﻣﯘﻧﺎﺳﯩﯟﻩﺗﻨﻰ ﺭﺍﯞﺍﺟﻼﻧﺪﯗﺭﯗﺷﺘﺎ، ﺩﯙﻟﻪﺗﻨﯩﯔ ﺑﯩﺮﻟﯩﻜﯩﻨﻰ ﻣﯘﺳﺘﻪﻫﻜﻪﻣﻠﻪﺷﺘﻪ، ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯞﻩ ﭘﯜﺗﯜﻥ ﻣﻪﻣﻠﯩﻜﻪﺗﻨﯩﯔ ﺳﻮﺗﺴﯩﻴﺎﻟﯩﺴﺘﯩﻚ ﻗﯘﺭﯗﻟﯘﺵ ﺋﯩﺸﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺗﻪﺭﻩﻗﻘﯩﻴﺎﺗﯩﻨﻰ ﺋﯩﻠﮕﯩﺮﻯ ﺳﯜﺭﯛﺷﺘﻪ ﻏﺎﻳﻪﺕ ﺯﻭﺭ ﺭﻭﻝ ﯮﻳﻨﯩﺪﻯ. ﺑﯘﻧﯩﯖﺪﯨﻦ ﻛﯧﻴﯩﻦ، ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﺗﯧﺮﺭﯨﺘﻮﺭﯨﻴﯩﻠﯩﻚ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﺗﯜﺯﯛﻣﯩﻨﻰ ﻗﻪﺗﺌﯩﻲ ﺩﺍﯞﺍﻣﻼﺷﺘﯘﺭﯗﭖ ﯞﻩ ﻣﯘﻛﻪﻣﻤﻪﻟﻠﻪﺷﺘﯜﺭﯛﭖ، ﺑﯘ ﺗﯜﺯﯛﻣﻨﯩﯔ ﺩﯙﻟﯩﺘﯩﻤﯩﺰﻧﯩﯔ ﺳﻮﺗﺴﯩﻴﺎﻟﯩﺴﺘﯩﻚ ﺯﺍﻣﺎﻧﯩﯟﯨﻼﺷﺘﯘﺭﯗﺵ ﻗﯘﺭﯗﻟﯘﺷﻰ ﺟﻪﺭﻳﺎﻧﯩﺪﯨﻜﻰ ﺗﯧﺨﯩﻤﯘ ﺭﻭﻟﯩﻨﻰ ﺟﺎﺭﻯ ﻗﯩﻠﺪﯗﺭﯗﺵ ﻻﺯﯨﻢ.
ﯬﻣﻪﻟﯩﻴﻪﺕ ﺋﯩﺴﭙﺎﺗﻠﯩﺪﯨﻜﻰ، ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﺗﯧﺮﺭﯨﺘﻮﺭﯨﻴﯩﻠﯩﻚ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻨﻰ ﻗﻪﺗﺌﯩﻲ ﻳﻮﻟﻐﺎ ﻗﻮﻳﯘﺵ ﯴﭼﯜﻥ، ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﺩﯙﻟﻪﺗﻨﯩﯔ ﻗﺎﻧﯘﻥ ﯞﻩ ﺳﯩﻴﺎﺳﻪﺗﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﯲﺯ ﻳﯧﺮﯨﻨﯩﯔ ﯬﻣﻪﻟﯩﻲ ﯬﻫﯟﺍﻟﯩﻐﺎ ﻗﺎﺭﺍﭖ ﺋﯩﺰﭼﯩﻞ ﺋﯩﺠﺮﺍ ﻗﯩﻠﯩﺸﯩﻐﺎ ﻫﻪﻗﯩﻘﯩﻲ ﻛﺎﭘﺎﻟﻪﺗﻠﯩﻚ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﻛﯧﺮﻩﻙ ؛ ﯪﺯ ﺳﺎﻧﻠﯩﻖ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﻫﻪﺭ ﺩﻩﺭﯨﺠﯩﻠﯩﻚ ﻛﺎﺩﯨﺮﻟﯩﺮﯨﻨﻰ، ﺗﯜﺭﻟﯜﻙ ﻛﻪﺳﭙﯩﻲ ﺧﺎﺩﯨﻤﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﯞﻩ ﺗﯧﺨﻨﯩﻚ ﺋﯩﺸﭽﯩﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﻛﯚﭘﻠﻪﭖ ﻳﯧﺘﯩﺸﺘﯜﺭﯛﺵ ﻻﺯﯨﻢ ؛ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭ ﯲﺯ ﻛﯜﭼﯩﮕﻪ ﺗﺎﻳﯩﻨﯩﭗ ﺋﯩﺶ ﻛﯚﺭﯛﺵ، ﺟﺎﭘﺎ - ﻣﯘﺷﻪﻗﻘﻪﺗﻜﻪ ﭼﯩﺪﺍﭖ ﻛﯜﺭﻩﺵ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﺭﻭﻫﯩﻨﻰ ﺟﺎﺭﻯ ﻗﯩﻠﺪﯗﺭﯗﭖ، ﯲﺯ ﺟﺎﻳﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺳﻮﺗﺴﯩﻴﺎﻟﯩﺴﺘﯩﻚ ﻗﯘﺭﯗﻟﯘﺵ ﺋﯩﺸﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺗﯩﺮﯨﺸﯩﭗ ﺭﺍﯞﺍﺟﻼﻧﺪﯗﺭﯗﭖ، ﺩﯙﻟﻪﺗﻨﯩﯔ ﻗﯘﺭﯗﻟﯘﺵ ﺋﯩﺸﻠﯩﺮﻯ ﯴﭼﯜﻥ ﺗﯚﻫﭙﻪ ﻗﻮﺷﯘﺷﻰ ﻛﯧﺮﻩﻙ ؛ ﺩﯙﻟﻪﺕ ﺧﻪﻟﻖ ﺋﯩﮕﯩﻠﯩﻜﻰ ﺗﻪﺭﻩﻗﻘﯩﻴﺎﺗﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﯩﺠﺘﯩﻤﺎﺋﯩﻲ ﺗﻪﺭﻩﻗﻘﯩﻴﺎﺕ ﭘﯩﻼﻧﯩﻐﺎ ﯪﺳﺎﺳﻪﻥ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﺋﯩﻘﺘﯩﺴﺎﺩﯨﻲ ﺗﻪﺭﻩﻗﻘﯩﻴﺎﺗﯩﻨﻰ ﯞﻩ ﻣﻪﺩﻩﻧﯩﻴﻪﺕ ﺗﻪﺭﻩﻗﻘﯩﻴﺎﺗﯩﻨﻰ ﺗﯧﺰﻟﯩﺘﯩﺸﯩﮕﻪ ﺗﯩﺮﯨﺸﯩﭗ ﻳﺎﺭﺩﻩﻡ ﺑﯧﺮﯨﺪﯗ. ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﻪﺭ ﺋﯩﺘﺘﯩﭙﺎﻗﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﻗﻮﻏﺪﺍﺵ ﻛﯜﺭﯨﺸﯩﺪﻩ، ﭼﻮﯓ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﭽﯩﻠﯩﻜﻜﻪ، ﯪﺳﺎﺳﻠﯩﻘﻰ ﭼﻮﯓ ﺧﻪﻧﺰﯗﭼﯩﻠﯩﻘﻘﺎ ﻗﺎﺭﺷﻰ ﺗﯘﺭﯗﺵ ﻻﺯﯨﻢ، ﻳﻪﺭﻟﯩﻚ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﭽﯩﻠﯩﻜﻜﯩﻤﯘ ﻗﺎﺭﺷﻰ ﺗﯘﺭﯗﺵ ﻻﺯﯨﻢ.
<< ﺟﯘﯕﺨﯘﺍ ﺧﻪﻟﻖ ﺟﯘﻣﻬﯘﺭﯨﻴﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﺗﯧﺮﺭﯨﺘﻮﺭﯨﻴﯩﻠﯩﻚ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﻗﺎﻧﯘﻧﻰ >> ﯪﺳﺎﺳﯩﻲ ﻗﺎﻧﯘﻧﺪﺍ ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﻪﻧﮕﻪﻥ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﺗﯧﺮﺭﯨﺘﻮﺭﯨﻴﯩﻠﯩﻚ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﺗﯜﺯﯛﻣﯩﻨﻰ ﻳﻮﻟﻐﺎ ﻗﻮﻳﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﻧﯧﮕﯩﺰﻟﯩﻚ ﻗﺎﻧﯘﻧﺪﯗﺭ.
ﺑﯩﺮﯨﻨﭽﻰ ﺑﺎﺏ
1 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﺟﯘﯕﺨﯘﺍ ﺧﻪﻟﻖ ﺟﯘﻣﻬﯘﺭﯨﻴﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﺗﯧﺮﺭﯨﺘﻮﺭﯨﻴﯩﻠﯩﻚ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﻗﺎﻧﯘﻧﻰ ﺟﯘﯕﺨﯘﺍ ﺧﻪﻟﻖ ﺟﯘﻣﻬﯘﺭﯨﻴﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﯪﺳﺎﺳﯩﻲ ﻗﺎﻧﯘﻧﯩﻐﺎ ﯪﺳﺎﺳﻪﻥ ﺗﯜﺯﯛﻟﺪﻯ.
2 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﯪﺯ ﺳﺎﻧﻠﯩﻖ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﻪﺭ ﺗﻮﭘﻠﯩﺸﯩﭗ ﯮﻟﺘﯘﺭﺍﻗﻼﺷﻘﺎﻥ ﺟﺎﻳﻼﺭﺩﺍ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﺗﯧﺮﺭﯨﺘﻮﺭﯨﻴﯩﻠﯩﻚ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﻳﻮﻟﻐﺎ ﻗﻮﻳﯘﻟﯩﺪﯗ.
ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻡ ﺭﺍﻳﻮﻥ، ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻡ ﯮﺑﻼﺳﺖ، ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻡ ﻧﺎﻫﯩﻴﯩﻠﻪﺭﮔﻪ ﺑﯚﻟﯜﻧﯩﺪﯗ. ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﻫﻪﻣﻤﯩﺴﻰ ﺟﯘﯕﺨﯘﺍ ﺧﻪﻟﻖ ﺟﯘﻣﻬﯘﺭﯨﻴﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﯪﻳﺮﯨﻠﻤﺎﺱ ﻗﯩﺴﻤﯩﺪﯗﺭ.
ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﯨﺪﺍ ﺩﯦﻤﻮﻛﺮﺍﺗﯩﻴﻪ - ﻣﻪﺭﻛﻪﺯﻟﻪﺷﺘﯜﺭﯛﺵ ﺗﯜﺯﯛﻣﻰ ﭘﺮﯨﻨﺴﯩﭙﻰ ﻳﻮﻟﻐﺎ ﻗﻮﻳﯘﻟﯩﺪﯗ.
4 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﻳﻪﺭﻟﯩﻚ ﺩﯙﻟﻪﺕ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﯪﺳﺎﺳﯩﻲ ﻗﺎﻧﯘﻧﻨﯩﯔ ﯴﭼﯩﻨﭽﻰ ﺑﺎﺏ 5 - ﭘﺎﺭﺍﮔﺮﺍﻓﯩﺪﺍ ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﻪﻧﮕﻪﻥ ﺧﯩﺰﻣﻪﺕ ﻫﻮﻗﯘﻗﯩﻨﻰ ﻳﯜﺭﮔﯜﺯﯨﺪﯗ، ﺷﯘﻧﯩﯔ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺑﯩﻠﻠﻪ، ﯪﺳﺎﺳﯩﻲ ﻗﺎﻧﯘﻧﺪﺍ ﯞﻩ ﻣﯘﺷﯘ ﻗﺎﻧﯘﻧﺪﺍ، ﺷﯘﻧﯩﯖﺪﻩﻙ ﺑﺎﺷﻘﺎ ﻗﺎﻧﯘﻧﻼﺭﺩﺍ ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﻪﻧﮕﻪﻥ ﻫﻮﻗﯘﻕ ﺩﺍﺋﯩﺮﯨﺴﻰ ﺑﻮﻳﯩﭽﻪ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﻫﻮﻗﯘﻗﯩﻨﻰ ﻳﯜﺭﮔﯜﺯﯨﺪﯗ، ﺩﯙﻟﻪﺗﻨﯩﯔ ﻗﺎﻧﯘﻥ ﯞﻩ ﺳﯩﻴﺎﺳﻪﺗﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﯲﺯ ﺟﺎﻳﯩﻨﯩﯔ ﯬﻣﻪﻟﯩﻲ ﯬﻫﯟﺍﻟﯩﻐﺎ ﻗﺎﺭﺍﭖ ﺋﯩﺰﭼﯩﻠﻼﺷﺘﯘﺭﯨﺪﯗ ﯞﻩ ﺋﯩﺠﺮﺍ ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ.
ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻡ ﯮﺑﻼﺳﺘﻼﺭﻧﯩﯔ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﺗﻪﯞﻩﺳﯩﺪﻩ ﺭﺍﻳﻮﻥ، ﻧﺎﻫﯩﻴﻪ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﺷﻪﻫﻪﺭﻟﻪﺭ ﻗﺎﺗﺎﺭﯨﺪﺍ ﻳﻪﺭﻟﯩﻚ ﺩﯙﻟﻪﺕ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺧﯩﺰﻣﻪﺕ ﻫﻮﻗﯘﻗﯩﻨﻰ ﻳﯜﺭﮔﯜﺯﯨﺪﯗ، ﺷﯘﻧﯩﯔ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺑﯩﻠﻠﻪ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﻫﻮﻗﯘﻗﯩﻨﻰ ﻳﯜﺭﮔﯜﺯﯨﺪﯗ.
5 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﺩﯙﻟﻪﺗﻨﯩﯔ ﺑﯩﺮﻟﯩﻜﯩﻨﻰ ﻗﻮﻏﺪﯨﺸﻰ، ﯲﺯ ﺟﺎﻳﯩﺪﺍ ﯪﺳﺎﺳﯩﻲ ﻗﺎﻧﯘﻥ ﯞﻩ ﺑﺎﺷﻘﺎ ﻗﺎﻧﯘﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﺭﯨﯫﻳﻪ ﻗﯩﻠﯩﻨﯩﺸﯩﻐﺎ ﯞﻩ ﺋﯩﺠﺮﺍ ﻗﯩﻠﯩﻨﯩﺸﯩﻐﺎ ﻛﺎﭘﺎﻟﻪﺗﻠﯩﻚ ﻗﯩﻠﯩﺸﻰ ﻛﯧﺮﻩﻙ.
6 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﻫﻪﺭ ﻣﯩﻠﻠﻪﺕ ﺧﻪﻟﻘﯩﮕﻪ ﺭﻩﻫﺒﻪﺭﻟﯩﻚ ﻗﯩﻠﯩﭗ، ﻛﯜﭼﻨﻰ ﻣﻪﺭﻛﻪﺯﻟﻪﺷﺘﯜﺭﯛﭖ ﺳﻮﺗﺴﯩﻴﺎﻟﯩﺴﺘﯩﻚ ﺯﺍﻣﺎﻧﯩﯟﯨﻼﺷﺘﯘﺭﯗﺵ ﻗﯘﺭﯗﻟﯘﺷﯩﻨﻰ ﺋﯧﻠﯩﭗ ﺑﺎﺭﯨﺪﯗ.
ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﯲﺯ ﺟﺎﻳﯩﻨﯩﯔ ﯬﻫﯟﺍﻟﯩﻐﺎ ﻗﺎﺭﺍﭖ، ﯪﺳﺎﺳﯩﻲ ﻗﺎﻧﯘﻧﻐﺎ ﯞﻩ ﻗﺎﻧﯘﻧﻼﺭﻏﺎ ﺧﯩﻼﭘﻠﯩﻖ ﻗﯩﻠﻤﺎﺳﻠﯩﻖ ﭘﺮﯨﻨﺴﯩﭙﻰ ﯪﺳﺘﯩﺪﺍ، ﯪﻻﻫﯩﺪﻩ ﺳﯩﻴﺎﺳﻪﺕ ﯞﻩ ﺟﺎﻧﻠﯩﻖ ﺗﻪﺩﺑﯩﺮﻟﻪﺭﻧﻰ ﻗﻮﻟﻠﯩﻨﯩﭗ، ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﺋﯩﻘﺘﯩﺴﺎﺩﯨﻲ ﻗﯘﺭﯗﻟﯘﺷﻰ ﯞﻩ ﻣﻪﺩﻩﻧﯩﻴﻪﺕ ﻗﯘﺭﯗﻟﯘﺷﻰ ﺋﯩﺸﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺗﻪﺭﻩﻗﻘﯩﻴﺎﺗﯩﻨﻰ ﺗﯧﺰﻟﯩﺘﯩﺸﻜﻪ ﻫﻮﻗﯘﻗﻠﯘﻕ.
ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﺩﯙﻟﻪﺕ ﭘﯩﻼﻧﯩﻨﯩﯔ ﻳﯧﺘﻪﻛﭽﯩﻠﯩﻜﯩﺪﻩ، ﯬﻣﻪﻟﯩﻴﻪﺗﻨﻰ ﯪﺳﺎﺱ ﻗﯩﻠﯩﭗ، ﯬﻣﮕﻪﻙ ﯴﻧﯜﻣﺪﺍﺭﻟﯩﻘﯩﻨﻰ ﯞﻩ ﺋﯩﻘﺘﯩﺴﺎﺩﯨﻲ ﯴﻧﯜﻣﻨﻰ ﯴﺯﻟﯜﻛﺴﯩﺰ ﯲﺳﺘﯜﺭﯛﭖ، ﺋﯩﺠﺘﯩﻤﺎﺋﯩﻲ ﺋﯩﺸﻠﻪﭘﭽﯩﻘﯩﺮﯨﺶ ﻛﯜﭼﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺭﺍﯞﺍﺟﻼﻧﺪﯗﺭﯗﭖ، ﻫﻪﺭ ﻗﺎﻳﺴﻰ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﻣﺎﺩﺩﯨﻲ ﺗﯘﺭﻣﯘﺵ ﺳﻪﯞﯨﻴﯩﺴﯩﻨﻰ ﭘﻪﻳﺪﯨﻨﭙﻪﻱ ﯲﺳﺘﯜﺭﯨﺪﯗ.
ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﻣﻪﺩﻩﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯧﺴﯩﻞ ﯬﻧﯭﻧﯩﻠﯩﺮﯨﮕﻪ ﯞﺍﺭﯨﺴﻠﯩﻖ ﻗﯩﻠﯩﭗ ﯞﻩ ﯰﻧﻰ ﺟﺎﺭﻯ ﻗﯩﻠﺪﯗﺭﯗﭖ، ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﻻﻫﯩﺪﯨﻠﯩﻜﻜﻪ ﺋﯩﮕﻪ ﺳﻮﺗﺴﯩﻴﺎﻟﯩﺴﺘﯩﻚ ﻣﻪﻧﯩﯟﻯ ﻣﻪﺩﻩﻧﯩﻴﻪﺕ ﻳﺎﺭﯨﺘﯩﭗ، ﻫﻪﺭ ﻣﯩﻠﻠﻪﺕ ﺧﻪﻟﻘﯩﻨﯩﯔ ﺳﻮﺗﺴﯩﻴﺎﻟﯩﺴﺘﯩﻚ ﺋﯧﯖﯩﻨﻰ ﯞﻩ ﭘﻪﻥ - ﻣﻪﺩﻩﻧﯩﻴﻪﺕ ﺳﻪﯞﯨﻴﯩﺴﯩﻨﻰ ﯴﺯﻟﯜﻛﺴﯩﺰ ﯲﺳﺘﯜﺭﯨﺪﯗ.
7 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﺩﯙﻟﻪﺗﻨﯩﯔ ﯮﻣﯘﻣﯩﻲ ﻣﻪﻧﭙﻪﯬﺗﯩﻨﻰ ﺑﯩﺮﯨﻨﭽﻰ ﯮﺭﯗﻧﻐﺎ ﻗﻮﻳﯘﭖ، ﻳﯘﻗﯩﺮﻯ ﺩﻩﺭﯨﺠﯩﻠﯩﻚ ﺩﯙﻟﻪﺕ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﺗﺎﭘﺸﯘﺭﻏﺎﻥ ﺗﯜﺭﻟﯜﻙ ﯞﻩﺯﯨﭙﯩﻠﻪﺭﻧﻰ ﭘﺎﯪﻝ ﯮﺭﯗﻧﺪﯨﺸﻰ ﻻﺯﯨﻢ.
8 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﻳﯘﻗﯩﺮﻯ ﺩﻩﺭﯨﺠﯩﻠﯩﻚ ﺩﯙﻟﻪﺕ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﺩﯨﻜﻰ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﻫﻮﻗﯘﻗﯩﻨﻰ ﻳﯜﺭﮔﯜﺯﯛﺷﯩﮕﻪ ﻛﺎﭘﺎﻟﻪﺗﻠﯩﻚ ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ ﻫﻪﻣﺪﻩ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯪﻻﻫﯩﺪﯨﻠﯩﻜﯩﮕﻪ ﯞﻩ ﺋﯧﻬﺘﯩﻴﺎﺟﯩﻐﺎ ﻗﺎﺭﺍﭖ، ﯰﻻﺭﻧﯩﯔ ﺳﻮﺗﺴﯩﻴﺎﻟﯩﺴﺘﯩﻚ ﻗﯘﺭﯗﻟﯘﺵ ﺋﯩﺸﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺗﻪﺭﻩﻗﻘﯩﻴﺎﺗﯩﻨﻰ ﺗﯧﺰﻟﯩﺘﯩﺸﯩﮕﻪ ﺗﯩﺮﯨﺸﯩﭗ ﻳﺎﺭﺩﻩﻡ ﺑﯧﺮﯨﺪﯗ.
9 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﻳﯘﻗﯩﺮﻯ ﺩﻩﺭﯨﺠﯩﻠﯩﻚ ﺩﯙﻟﻪﺕ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﯞﻩ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺑﺎﺭﺍﯞﻩﺭﻟﯩﻚ، ﺋﯩﺘﺘﯩﭙﺎﻗﻠﯩﻖ، ﻫﻪﻣﻜﺎﺭﻟﯩﻖ ﯪﺳﺎﺳﯩﺪﯨﻜﻰ ﺳﻮﺗﺴﯩﻴﺎﻟﯩﺴﺘﯩﻚ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﻣﯘﻧﺎﺳﯩﯟﯨﺘﯩﻨﻰ ﻗﻮﻏﺪﺍﻳﺪﯗ ﯞﻩ ﺭﺍﯞﺍﺟﻼﻧﺪﯗﺭﯨﺪﯗ، ﻫﻪﺭ ﻗﺎﻧﺪﺍﻕ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻨﻰ ﻛﻪﻣﺴﯩﺘﯩﺶ ﯞﻩ ﺋﯧﺰﯨﺸﻨﻰ ﻣﻪﻧﺌﯩﻲ ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ، ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﻪﺭ ﺋﯩﺘﺘﯩﭙﺎﻗﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﺑﯘﺯﯨﺪﯨﻐﺎﻥ ﯞﻩ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﺑﯚﻟﮕﯜﻧﭽﯩﻠﯩﻚ ﭘﻪﻳﺪﺍ ﻗﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﻗﯩﻠﻤﯩﺸﻼﺭﻧﻰ ﻣﻪﻧﺌﯩﻲ ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ.
10 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﯲﺯ ﺟﺎﻳﯩﺪﯨﻜﻰ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﯲﺯ ﺗﯩﻞ - ﻳﯧﺰﯨﻘﯩﻨﻰ ﻗﻮﻟﻠﯩﻨﯩﺶ ﯞﻩ ﺭﺍﯞﺍﺟﻼﻧﺪﯗﺭﯗﺵ ﯬﺭﻛﯩﻨﻠﯩﻜﯩﮕﻪ، ﯲﺯﻟﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﯲﺭﭖ - ﯪﺩﻩﺗﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺳﺎﻗﻼﭖ ﻗﯧﻠﯩﺶ ﻳﺎﻛﻰ ﺋﯩﺴﻼﻫ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﯬﺭﻛﯩﻨﻠﯩﻜﯩﮕﻪ ﻛﺎﭘﺎﻟﻪﺗﻠﯩﻚ ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ.
11 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﻫﻪﺭ ﻣﯩﻠﻠﻪﺕ ﭘﯘﻗﺮﺍﻟﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺩﯨﻨﯩﻲ ﺋﯧﺘﯩﻘﺎﺩ ﯬﺭﻛﯩﻨﻠﯩﻜﯩﮕﻪ ﻛﺎﭘﺎﻟﻪﺗﻠﯩﻚ ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ.
ﻫﻪﺭ ﻗﺎﻧﺪﺍﻕ ﺩﯙﻟﻪﺕ ﯮﺭﮔﯩﻨﻰ، ﺟﺎﻣﺎﯬﺕ ﺗﻪﺷﻜﯩﻼﺗﻰ ﯞﻩ ﺷﻪﺧﺲ ﭘﯘﻗﺮﺍﻻﺭﻧﻰ ﺩﯨﻨﻐﺎ ﺋﯧﺘﯩﻘﺎﺩ ﻗﯩﻠﯩﺸﻘﺎ ﻳﺎﻛﻰ ﺋﯧﺘﯩﻘﺎﺩ ﻗﯩﻠﻤﺎﺳﻠﯩﻘﻘﺎ ﺯﻭﺭﻟﯩﻤﺎﺳﻠﯩﻘﻰ، ﺩﯨﻨﻐﺎ ﺋﯧﺘﯩﻘﺎﺩ ﻗﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﭘﯘﻗﺮﺍﻻﺭﻧﯩﻤﯘ، ﺩﯨﻨﻐﺎ ﺋﯧﺘﯩﻘﺎﺩ ﻗﯩﻠﻤﺎﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﭘﯘﻗﺮﺍﻻﺭﻧﯩﻤﯘ ﻛﻪﻣﺴﯩﺘﻤﻪﺳﻠﯩﻜﻰ ﻻﺯﯨﻢ.
مۇسنەدى ئەھمەد
مۇسنەدۇ ئەھمەد (مسند الإمام أحمد بن حنبل)، مەشھۇر تۆت مەزھەبنىڭ بىرى بولغان ھەنبەلىي مەزھىبىنىڭ ئىمامى بۈيۈك مۇھەددىس ئەبۇ ئابدۇللاھ ئەھمەد ئىبنى مۇھەممەد ئىبنى ھەنبەل ئەششەيبانىي ئەلمەرۋەزىي (ھ. 164 – 241 / م. 780 – 855) تەرىپىدىن ئوغلى ئابدۇللاھقا سۆزلەپ بېرىلىپ، شۇ ئوغلى تەرىپىدىن يېزىلىپ رەتلەنگەن چوڭ ھەجىملىك ھەدىس توپلىمىدۇر.
ﺟﯘﯕﺨﯘﺍ ﺧﻪﻟﻖ ﺟﯘﻣﻬﯘﺭﯨﻴﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﺗﯧﺮﺭﯨﺘﻮﺭﯨﻴﯩﻠﯩﻚ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﻗﺎﻧﯘﻧﻰ
ﺩﯙﻟﻪﺕ ﻧﻮﺭﻣﺎﻝ ﺩﯨﻨﯩﻲ ﭘﺎﯪﻟﯩﻴﻪﺗﻠﻪﺭﻧﻰ ﻗﻮﻏﺪﺍﻳﺪﯗ.
مۇسنەدى ئەھمەد
ھەربىر ساھابىنىڭ رىۋايەتلىرى جەملەنگەن «مۇسنەد» شەكلىدە تۈزۈلگەن بۇ ئەسەردە ھەم ساھابىلەرنىڭ ئىسىملىرى ئېلىپبەلىك تەرتىپتە ئەمەس، بەلكى ئالدى بىلەن خۇلەفائى راشىدىن، ئاندىن ئەشەرەئى مۇبەششەرە، ئاندىن ئەھلى بەيتتىن باشلاپ مۇئەييەن تەرتىپتە يېزىلغان. ئىمام ئەھمەد ئەسەردە ھەدىس تەھسىل قىلىش بىلەن ئۆتكەن 61 يىللىق ئۆمرىدە 283 ئۇستازىدىن ئاڭلاپ توپلىغان، 904 ساھابىدىن كەلگەن «سەھىھ»، «ھەسەن» ۋە ئاز بىر قىسمى «زەئىف» دەرىجىدىكى 30 مىڭغا يېقىن (تەكرارلانغانلىرى بىلەن 40 مىڭ) ھەدىسنى تاللاپ كەلتۈرىدۇ.
ﺟﯘﯕﺨﯘﺍ ﺧﻪﻟﻖ ﺟﯘﻣﻬﯘﺭﯨﻴﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﺗﯧﺮﺭﯨﺘﻮﺭﯨﻴﯩﻠﯩﻚ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﻗﺎﻧﯘﻧﻰ
ﻫﻪﺭ ﻗﺎﻧﺪﺍﻕ ﻛﯩﺸﯩﻨﯩﯔ ﺩﯨﻨﺪﯨﻦ ﭘﺎﻳﺪﯨﻠﯩﻨﯩﭗ ﺟﻪﻣﺌﯩﻴﻪﺕ ﺗﻪﺭﺗﯩﭙﯩﻨﻰ ﺑﯘﺯﯨﺪﯨﻐﺎﻥ، ﭘﯘﻗﺮﺍﻻﺭﻧﯩﯔ ﺳﺎﻻﻣﻪﺗﻠﯩﻜﯩﮕﻪ ﺯﯨﻴﺎﻥ ﻳﻪﺗﻜﯜﺯﯨﺪﯨﻐﺎﻥ، ﺩﯙﻟﻪﺗﻨﯩﯔ ﻣﺎﯪﺭﯨﭗ ﺗﯜﺯﯛﻣﯩﮕﻪ ﺗﻮﺳﻘﯘﻧﻠﯘﻕ ﻗﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﻫﻪﺭﯨﻜﻪﺗﻠﻪﺭﻧﻰ ﺋﯧﻠﯩﭗ ﺑﯧﺮﯨﺸﯩﻐﺎ ﻳﻮﻝ ﻗﻮﻳﯘﻟﻤﺎﻳﺪﯗ.
مۇسنەدى ئەھمەد
ئەسەرنى تەھقىقلەپ نەشرگە تەييارلىغان شەيخ شۇئەيب ئەلئەرنائۇت باشچىلىقىدىكى ئىلمىي گۇرۇپپا تەرىپىدىن بېكىتىلىشچە، ئۇنىڭدىكى ھەدىسلەرنىڭ سانى 27 مىڭ 679 «مەرفۇﺋ» (ئىنتايىن ئاز بىر قىسمى «مەۋقۇف» ۋە «مەقتۇﺋ») ھەدىس، بۇنىڭ ئىچىدە ئىمام ئەھمەدنىڭ ئوغلى قوشۇپ قويغىنى 642 ھەدىستۇر. ئەڭ بۈيۈك ھەدىس توپلىمى ۋە خەزىنىسى بولغان بۇ كاتتا ئەسەرنىڭ مۇكەممەل نەشرى شەيخ شۇئەيب ئەلئەرنائۇت باشچىلىقىدىكى ئىلمىي گۇرۇپپا تەرىپىدىن 2001 - يىلى بېيرۇتتا 50 تومدا نەشر قىلىنغاندۇر.
ﺟﯘﯕﺨﯘﺍ ﺧﻪﻟﻖ ﺟﯘﻣﻬﯘﺭﯨﻴﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﺗﯧﺮﺭﯨﺘﻮﺭﯨﻴﯩﻠﯩﻚ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﻗﺎﻧﯘﻧﻰ
ﺩﯨﻨﯩﻲ ﺗﻪﺷﻜﯩﻼﺗﻼﺭ ﯞﻩ ﺩﯨﻨﯩﻲ ﺋﯩﺸﻼﺭ ﭼﻪﺕ ﯬﻝ ﻛﯜﭼﻠﯩﺮﯨﮕﻪ ﺑﯧﻘﯩﻨﻤﺎﻳﺪﯗ.
ﺋﯩﻜﻜﯩﻨﭽﻰ ﺑﺎﺏ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﻗﯘﺭﯗﻟﯘﺷﻰ ﯞﻩ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺗﻪﺷﻜﯩﻞ ﻗﯩﻠﯩﻨﯩﺸﻰ
12 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﯪﺯ ﺳﺎﻧﻠﯩﻖ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﻪﺭ ﺗﻮﭘﻠﯩﺸﯩﭗ ﯮﻟﺘﯘﺭﺍﻗﻼﺷﻘﺎﻥ ﺟﺎﻳﻼﺭﺩﺍ ﺷﯘ ﺟﺎﻳﺪﯨﻜﻰ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﻣﯘﻧﺎﺳﯩﯟﻩﺗﻨﻰ، ﺋﯩﻘﺘﯩﺴﺎﺩﯨﻲ ﺗﻪﺭﻩﻗﻘﯩﻴﺎﺗﯩﻨﻰ ﯞﻩ ﺑﺎﺷﻘﺎ ﺷﺎﺭﺍﺋﯩﺘﻼﺭﻧﻰ ﯪﺳﺎﺱ ﻗﯩﻠﯩﭗ ﻫﻪﻣﺪﻩ ﺗﺎﺭﯨﺨﯩﻲ ﯬﻫﯟﺍﻟﻨﻰ ﻫﯧﺴﺎﺑﻘﺎ ﺋﯧﻠﯩﭗ، ﺑﯩﺮ ﻳﺎﻛﻰ ﺑﯩﺮ ﻗﺎﻧﭽﻪ ﯪﺯ ﺳﺎﻧﻠﯩﻖ ﻣﯩﻠﻠﻪﺕ ﺗﻮﭘﻠﯩﺸﯩﭗ ﯮﻟﺘﯘﺭﺍﻗﻼﺷﻘﺎﻥ ﺭﺍﻳﻮﻧﻨﻰ ﯪﺳﺎﺱ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻱ ﻗﯘﺭﯗﻟﺴﺎ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ.
ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭ ﯲﺯ ﺟﺎﻳﯩﻨﯩﯔ ﯬﻣﻪﻟﯩﻲ ﯬﻫﯟﺍﻟﯩﻐﺎ ﻗﺎﺭﺍﭖ، ﺧﻪﻧﺰﯗ ﻳﺎﻛﻰ ﺑﺎﺷﻘﺎ ﻣﯩﻠﻠﻪﺕ ﯪﻫﺎﻟﯩﺴﻰ ﯮﻟﺘﯘﺭﺍﻗﻼﺷﻘﺎﻥ ﺑﯩﺮ ﻗﯩﺴﯩﻢ ﯪﻫﺎﻟﯩﻠﻪﺭ ﺭﺍﻳﻮﻧﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﯞﻩ ﺷﻪﻫﻪﺭ - ﺑﺎﺯﺍﺭﻻﺭﻧﻰ ﯲﺯ ﺋﯩﭽﯩﮕﻪ ﯪﻟﺴﺎ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ.
13 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﻧﺎﻣﻰ، ﯪﻻﻫﯩﺪﻩ ﯬﻫﯟﺍﻟﻼﺭﻧﻰ ﻫﯧﺴﺎﺑﻘﺎ ﯪﻟﻤﯩﻐﺎﻧﺪﺍ، ﻳﻪﺭ ﻧﺎﻣﻰ، ﻣﯩﻠﻠﻪﺕ ﻧﺎﻣﻰ، ﻣﻪﻣﯘﺭﯨﻲ ﯮﺭﯗﻥ ﺗﻪﺭﺗﯩﭙﻰ ﺑﻮﻳﯩﭽﻪ ﺗﯜﺯﯛﻟﯩﺪﯗ.
14 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﻗﯘﺭﯗﻟﯘﺷﯩﻨﻰ، ﺭﺍﻳﻮﻥ ﭼﯧﮕﺮﯨﺴﯩﻨﯩﯔ ﯪﻳﺮﯨﻠﯩﺸﯩﻨﻰ، ﻧﺎﻣﯩﻨﯩﯔ ﺗﯜﺯﯛﻟﯜﺷﯩﻨﻰ ﻳﯘﻗﯩﺮﻯ ﺩﻩﺭﯨﺠﯩﻠﯩﻚ ﺩﯙﻟﻪﺕ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﯪﻻﻗﯩﺪﺍﺭ ﻳﻪﺭﻟﯩﻚ ﺩﯙﻟﻪﺕ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﯞﻩ ﯪﻻﻗﯩﺪﺍﺭ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻨﯩﯔ ﯞﻩﻛﯩﻠﻠﯩﺮﻯ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺗﻮﻟﯘﻕ ﻛﯧﯖﯩﺸﯩﭗ ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﻪﻳﺪﯗ، ﯰﻧﻰ ﻗﺎﻧﯘﻧﺪﺍ ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﻪﻧﮕﻪﻥ ﺭﻩﺳﻤﯩﻴﻪﺕ ﺑﻮﻳﯩﭽﻪ ﻣﻪﻟﯘﻡ ﻗﯩﻠﯩﭗ ﺗﻪﺳﺘﯩﻘﻠﯩﺘﯩﺪﯗ.
ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭ ﻗﯘﺭﯗﻟﻐﺎﻧﺪﯨﻦ ﻛﯧﻴﯩﻦ، ﺷﯘ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﻰ ﻗﺎﻧﯘﻧﺪﺍ ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﻪﻧﮕﻪﻥ ﺗﻪﺭﺗﯩﭙﺘﯩﻦ ﯲﺗﻜﯜﺯﻣﻪﻱ ﺗﯘﺭﯗﭖ ﯬﻣﻪﻟﺪﯨﻦ ﻗﺎﻟﺪﯗﺭﯗﺷﻘﺎ ﻳﺎﻛﻰ ﻗﻮﺷﯘﯞﯦﺘﯩﺸﻜﻪ ﺑﻮﻟﻤﺎﻳﺪﯗ ؛ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﺭﺍﻳﻮﻥ ﭼﯧﮕﺮﯨﺴﻰ ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﻪﻧﮕﻪﻧﺪﯨﻦ ﻛﯧﻴﯩﻦ، ﯰﻧﻰ ﻗﺎﻧﯘﻧﺪﺍ ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﻪﻧﮕﻪﻥ ﺗﻪﺭﺗﯩﭙﺘﯩﻦ ﯲﺗﻜﯜﺯﻣﻪﻱ ﺗﯘﺭﯗﭖ ﯲﺯﮔﻪﺭﺗﯩﺸﻜﻪ ﺑﻮﻟﻤﺎﻳﺪﯗ ؛ ﻫﻪﻗﯩﻘﻪﺗﻪﻥ ﯬﻣﻪﻟﺪﯨﻦ ﻗﺎﻟﺪﯗﺭﯗﺷﻘﺎ، ﻗﻮﺷﯘﯞﯦﺘﯩﺸﻜﻪ ﻳﺎﻛﻰ ﯲﺯﮔﻪﺭﺗﯩﺸﻜﻪ ﺗﻮﻏﺮﺍ ﻛﻪﻟﺴﻪ، ﻳﯘﻗﯩﺮﻯ ﺩﻩﺭﯨﺠﯩﻠﯩﻚ ﺩﯙﻟﻪﺕ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﯪﻻﻗﯩﺪﺍﺭ ﺗﺎﺭﻣﺎﻗﻠﯩﺮﻯ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺗﻮﻟﯘﻕ ﻛﯧﯖﯩﺸﯩﭗ ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﯩﮕﻪﻧﺪﯨﻦ ﻛﯧﻴﯩﻦ، ﻗﺎﻧﯘﻧﺪﺍ ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﻪﻧﮕﻪﻥ ﺗﻪﺭﺗﯩﭗ ﺑﻮﻳﯩﭽﻪ ﺗﻪﺳﺘﯩﻘﻠﯩﺘﯩﺪﯗ.
15 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻡ ﺭﺍﻳﻮﻧﻠﯘﻕ، ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻡ ﯮﺑﻼﺳﺘﻠﯩﻖ ﯞﻩ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻡ ﻧﺎﻫﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺧﻪﻟﻖ ﻗﯘﺭﯗﻟﺘﺎﻳﻠﯩﺮﻯ ﯞﻩ ﺧﻪﻟﻖ ﻫﯚﻛﯜﻣﻪﺗﻠﯩﺮﻯ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﯨﺪﯗﺭ.
ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﺧﻪﻟﻖ ﻫﯚﻛﯜﻣﻪﺗﻠﯩﺮﻯ ﯲﺯﻯ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺗﻪﯓ ﺩﻩﺭﯨﺠﯩﻠﯩﻚ ﺧﻪﻟﻖ ﻗﯘﺭﯗﻟﺘﺎﻳﻠﯩﺮﻯ ﯞﻩ ﯲﺯﯨﺪﯨﻦ ﺑﯩﺮ ﺩﻩﺭﯨﺠﻪ ﻳﯘﻗﯩﺮﻯ ﺩﯙﻟﻪﺕ ﻣﻪﻣﯘﺭﯨﻲ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﯪﻟﺪﯨﺪﺍ ﺟﺎﯞﺍﺑﻜﺎﺭ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ ﯞﻩ ﯰﻻﺭﻏﺎ ﯲﺯ ﺧﯩﺰﻣﯩﺘﯩﺪﯨﻦ ﺩﻭﻛﻼﺕ ﺑﯧﺮﯨﺪﯗ، ﯲﺯﻯ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺗﻪﯓ ﺩﻩﺭﯨﺠﯩﻠﯩﻚ ﺧﻪﻟﻖ ﻗﯘﺭﯗﻟﺘﺎﻳﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﻳﯩﻐﯩﻨﻠﯩﺮﻯ ﯪﺭﯨﻠﯩﻘﯩﺪﺍ، ﺷﯘ ﺩﻩﺭﯨﺠﯩﻠﯩﻚ ﺧﻪﻟﻖ ﻗﯘﺭﯗﻟﺘﺎﻳﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺩﺍﺋﯩﻤﯩﻲ ﻛﻮﻣﯩﺘﯧﺘﻠﯩﺮﻯ ﯪﻟﺪﯨﺪﺍ ﺟﺎﯞﺍﺑﻜﺎﺭ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ ﯞﻩ ﯰﻻﺭﻏﺎ ﯲﺯ ﺧﯩﺰﻣﯩﺘﯩﺪﯨﻦ ﺩﻭﻛﻼﺕ ﺑﯧﺮﯨﺪﯗ. ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﺧﻪﻟﻖ ﻫﯚﻛﯜﻣﻪﺗﻠﯩﺮﻯ ﮔﻮﯞﯗﻳﯜﻩﻧﻨﯩﯔ ﺑﯩﺮ ﺗﯘﺗﺎﺵ ﺭﻩﻫﺒﻪﺭﻟﯩﻜﯩﺪﯨﻜﻰ ﺩﯙﻟﻪﺕ ﻣﻪﻣﯘﺭﯨﻲ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﯨﺪﯗﺭ، ﯰﻻﺭ ﮔﻮﯞﯗﻳﯜﻩﻧﮕﻪ ﺑﻮﻳﺴﯘﻧﯩﺪﯗ.
ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﺩﯨﻜﻰ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺗﻪﺷﻜﯩﻠﻰ ﯞﻩ ﺧﯩﺰﻣﯩﺘﻰ ﯪﺳﺎﺳﯩﻲ ﻗﺎﻧﯘﻧﻐﺎ ﯞﻩ ﻗﺎﻧﯘﻧﻼﺭﻏﺎ ﯪﺳﺎﺳﻪﻥ، ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﻧﯩﺰﺍﻣﯩﺪﺍ ﻳﺎﻛﻰ ﯪﻳﺮﯨﻢ ﻧﯩﺰﺍﻣﻠﯩﺮﯨﺪﺍ ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﯩﻨﯩﺪﯗ.
16 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﺧﻪﻟﻖ ﻗﯘﺭﯗﻟﺘﺎﻳﻠﯩﺮﯨﺪﺍ، ﺗﯧﺮﺭﯨﺘﻮﺭﯨﻴﯩﻠﯩﻚ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻨﻰ ﻳﻮﻟﻐﺎ ﻗﻮﻳﻐﺎﻥ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻨﯩﯔ ﯞﻩﻛﯩﻠﻠﯩﺮﻯ ﺑﻮﻟﻐﺎﻧﺪﯨﻦ ﺗﺎﺷﻘﯩﺮﻯ، ﺷﯘ ﻣﻪﻣﯘﺭﯨﻲ ﺭﺍﻳﻮﻧﺪﺍ ﯮﻟﺘﯘﺭﺍﻗﻼﺷﻘﺎﻥ ﺑﺎﺷﻘﺎ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﻪﺭﻧﯩﯖﻤﯘ ﻣﯘﯞﺍﭘﯩﻖ ﺳﺎﻧﺪﺍ ﯞﻩﻛﯩﻠﻰ ﺑﻮﻟﯘﺷﻰ ﻛﯧﺮﻩﻙ.
ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﺧﻪﻟﻖ ﻗﯘﺭﯗﻟﺘﺎﻳﻠﯩﺮﯨﺪﺍ، ﺗﯧﺮﺭﯨﺘﻮﺭﯨﻴﯩﻠﯩﻚ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻨﻰ ﻳﻮﻟﻐﺎ ﻗﻮﻳﻐﺎﻥ ﻣﯩﻠﻠﻪﺕ ﯞﻩﻛﯩﻠﻠﯩﺮﻯ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺑﺎﺷﻘﺎ ﯪﺯ ﺳﺎﻧﻠﯩﻖ ﻣﯩﻠﻠﻪﺕ ﯞﻩﻛﯩﻠﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺳﺎﻧﻰ ﯞﻩ ﻧﯩﺴﺒﯩﺘﯩﻨﻰ ﻗﺎﻧﯘﻧﺪﺍ ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﻪﻧﮕﻪﻥ ﭘﺮﯨﻨﺴﯩﭙﻼﺭﻏﺎ ﯪﺳﺎﺳﻪﻥ، ﯲﻟﻜﯩﻠﯩﻚ، ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻡ ﺭﺍﻳﻮﻧﻠﯘﻕ، ﺑﯩﯟﺍﺳﯩﺘﻪ ﻗﺎﺭﺍﺷﻠﯩﻖ ﺷﻪﻫﻪﺭﻟﯩﻚ ﺧﻪﻟﻖ ﻗﯘﺭﯗﻟﺘﺎﻳﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺩﺍﺋﯩﻤﯩﻲ ﻛﻮﻣﯩﺘﯧﺘﻰ ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﻪﻳﺪﯗ ﻫﻪﻣﺪﻩ ﯰﻧﻰ ﻣﻪﻣﻠﯩﻜﻪﺗﻠﯩﻚ ﺧﻪﻟﻖ ﻗﯘﺭﯗﻟﺘﯩﻴﻰ ﺩﺍﺋﯩﻤﯩﻲ ﻛﻮﻣﯩﺘﯧﺘﯩﺪﺍ ﯬﻧﮕﻪ ﯪﻟﺪﯗﺭﯨﺪﯗ.
ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻨﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﺧﻪﻟﻖ ﻗﯘﺭﯗﻟﺘﺎﻳﻠﯩﺮﻯ ﺩﺍﺋﯩﻤﯩﻲ ﻛﻮﻣﯩﺘﯧﺘﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﻣﯘﺩﯨﺮ ﻳﺎﻛﻰ ﻣﯘﯪﯞﯨﻦ ﻣﯘﺩﯨﺮﻟﯩﻘﯩﻨﻰ ﯲﺗﯩﮕﯜﭼﯩﻠﻪﺭ ﺋﯩﭽﯩﺪﻩ ﺗﯧﺮﺭﯨﺘﻮﺭﯨﻴﻠﯩﻚ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻨﻰ ﻳﻮﻟﻐﺎ ﻗﻮﻳﻐﺎﻥ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻨﯩﯔ ﭘﯘﻗﺮﺍﻟﯩﺮﻯ ﺑﻮﻟﯘﺷﻰ ﻛﯧﺮﻩﻙ.
17 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻡ ﺭﺍﻳﻮﻧﻨﯩﯔ ﺭﻩﺋﯩﺴﻰ، ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻡ ﯮﺑﻼﺳﺘﻨﯩﯔ ﺑﺎﺷﻠﯩﻘﻰ، ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻡ ﻧﺎﻫﯩﻴﯩﻨﯩﯔ ﻫﺎﻛﯩﻤﻰ ﺗﯧﺮﺭﯨﺘﻮﺭﯨﻴﻠﯩﻚ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻨﻰ ﻳﻮﻟﻐﺎ ﻗﻮﻳﻐﺎﻥ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻨﯩﯔ ﭘﯘﻗﺮﺍﻟﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ. ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻡ ﺭﺍﻳﻮﻧﻠﯘﻕ، ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻡ ﯮﺑﻼﺳﺘﻠﯩﻖ، ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻡ ﻧﺎﻫﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺧﻪﻟﻖ ﻫﯚﻛﯜﻣﻪﺗﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺗﻪﺭﻛﯩﺒﯩﺪﯨﻜﻰ ﺑﺎﺷﻘﺎ ﺧﺎﺩﯨﻤﻼﺭ ﺗﯧﺮﺭﯨﺘﻮﺭﯨﻴﯩﻠﯩﻚ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻨﻰ ﻳﻮﻟﻐﺎ ﻗﻮﻳﻐﺎﻥ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻨﯩﯔ ﯞﻩ ﺑﺎﺷﻘﺎ ﯪﺯ ﺳﺎﻧﻠﯩﻖ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺧﺎﺩﯨﻤﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﻣﯘﯞﺍﭘﯩﻖ ﺳﻪﭘﻠﯩﻨﯩﺸﻰ ﻛﯧﺮﻩﻙ.
ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﺧﻪﻟﻖ ﻫﯚﻛﯜﻣﻪﺗﻠﯩﺮﯨﺪﻩ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻡ ﺭﺍﻳﻮﻧﻨﯩﯔ ﺭﻩﺋﯩﺴﻰ، ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻡ ﯮﺑﻼﺳﺘﻨﯩﯔ ﺑﺎﺷﻠﯩﻘﻰ، ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻡ ﻧﺎﻫﯩﻴﯩﻨﯩﯔ ﻫﺎﻛﯩﻤﻰ ﻣﻪﺳﯱﻝ ﺑﻮﻟﯘﺵ ﺗﯜﺯﯛﻣﻰ ﻳﻮﻟﻐﺎ ﻗﻮﻳﯘﻟﯩﺪﯗ. ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻡ ﺭﺍﻳﻮﻧﻨﯩﯔ ﺭﻩﺋﯩﺴﻰ، ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻡ ﯮﺑﻼﺳﺘﻨﯩﯔ ﺑﺎﺷﻠﯩﻘﻰ، ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻡ ﻧﺎﻫﯩﻴﯩﻨﯩﯔ ﻫﺎﻛﯩﻤﻰ ﺷﯘ ﺩﻩﺭﯨﺠﯩﻠﯩﻚ ﺧﻪﻟﻖ ﻫﯚﻛﯜﻣﻪﺗﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺧﯩﺰﻣﻪﺗﻠﯩﺮﯨﮕﻪ ﯪﻳﺮﯨﻢ - ﯪﻳﺮﯨﻢ ﺭﯨﻴﺎﺳﻪﺗﭽﯩﻠﯩﻚ ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ.
18 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﻗﺎﺭﯨﻤﯩﻘﯩﺪﯨﻜﻰ ﺧﯩﺰﻣﻪﺕ ﺗﺎﺭﻣﺎﻗﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﻛﺎﺩﯨﺮﻟﯩﺮﻯ ﺗﯧﺮﺭﯨﺘﻮﺭﯨﻴﯩﻠﯩﻚ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻨﻰ ﻳﻮﻟﻐﺎ ﻗﻮﻳﻐﺎﻥ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻨﯩﯔ ﯞﻩ ﺑﺎﺷﻘﺎ ﯪﺯ ﺳﺎﻧﻠﯩﻖ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺧﺎﺩﯨﻤﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﻣﯘﯞﺍﭘﯩﻖ ﺳﻪﭘﻠﯩﻨﯩﺸﻰ ﻛﯧﺮﻩﻙ.
ﯴﭼﯩﻨﭽﻰ ﺑﺎﺏ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﻫﻮﻗﯘﻗﻰ
19 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﺧﻪﻟﻖ ﻗﯘﺭﯗﻟﺘﺎﻳﻠﯩﺮﻯ ﺷﯘ ﺟﺎﻳﺪﯨﻜﻰ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺳﯩﻴﺎﺳﯩﻲ، ﺋﯩﻘﺘﯩﺴﺎﺩﯨﻲ ﺟﻪﻫﻪﺗﺘﯩﻜﻰ ﯞﻩ ﻣﻪﺩﻩﻧﯩﻴﻪﺕ ﺟﻪﻫﻪﺗﺘﯩﻜﻰ ﯪﻻﻫﯩﺪﯨﻠﯩﻜﯩﮕﻪ ﯪﺳﺎﺳﻪﻥ، ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﻧﯩﺰﺍﻣﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﯞﻩ ﯪﻳﺮﯨﻢ ﻧﯩﺰﺍﻣﻼﺭﻧﻰ ﺗﯜﺯﯛﭖ ﭼﯩﻘﯩﺸﻘﺎ ﻫﻮﻗﯘﻗﻠﯘﻕ. ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻡ ﺭﺍﻳﻮﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﻧﯩﺰﺍﻣﻠﯩﺮﻯ ﯞﻩ ﯪﻳﺮﯨﻢ ﻧﯩﺰﺍﻣﻠﯩﺮﻯ ﻣﻪﻣﻠﯩﻜﻪﺗﻠﯩﻚ ﺧﻪﻟﻖ ﻗﯘﺭﯗﻟﺘﯩﻴﻰ ﺩﺍﺋﯩﻤﯩﻲ ﻛﻮﻣﯩﺘﯧﺘﯩﻨﯩﯔ ﺗﻪﺳﺘﯩﻘﯩﺪﯨﻦ ﯲﺗﻜﯜﺯﯛﻟﮕﻪﻧﺪﯨﻦ ﻛﯧﻴﯩﻦ ﻛﯜﭼﻜﻪ ﺋﯩﮕﻪ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ. ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻡ ﯮﺑﻼﺳﺖ، ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻡ ﻧﺎﻫﯩﻴﯩﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﻧﯩﺰﺍﻣﻠﯩﺮﻯ ﯞﻩ ﯪﻳﺮﯨﻢ ﻧﯩﺰﺍﻣﻠﯩﺮﻯ ﯲﻟﻜﯩﻠﯩﻚ، ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻡ ﺭﺍﻳﻮﻧﻠﯘﻕ، ﺑﯩﯟﺍﺳﯩﺘﻪ ﻗﺎﺭﺍﺷﻠﯩﻖ ﺷﻪﻫﻪﺭﻟﯩﻚ ﺧﻪﻟﻖ ﻗﯘﺭﯗﻟﺘﯩﻴﻰ ﺩﺍﺋﯩﻤﯩﻲ ﻛﻮﻣﯩﺘﯧﺘﯩﻨﯩﯔ ﺗﻪﺳﺘﯩﻘﯩﺪﯨﻦ ﯲﺗﻜﯜﺯﯛﻟﮕﻪﻧﺪﯨﻦ ﻛﯧﻴﯩﻦ ﻛﯜﭼﻜﻪ ﺋﯩﮕﻪ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ ﻫﻪﻣﺪﻩ ﻣﻪﻣﻠﯩﻜﻪﺗﻠﯩﻚ ﺧﻪﻟﻖ ﻗﯘﺭﯗﻟﺘﯩﻴﻰ ﺩﺍﺋﯩﻤﯩﻲ ﻛﻮﻣﯩﺘﯧﺘﯩﻐﺎ ﯞﻩ ﮔﻮﯞﯗﻳﯜﻩﻧﮕﻪ ﯬﻧﮕﻪ ﯪﻟﺪﯗﺭﯗﻟﯩﺪﯗ.
20 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﻳﯘﻗﯩﺮﻯ ﺩﻩﺭﯨﺠﯩﻠﯩﻚ ﺩﯙﻟﻪﺕ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﻗﺎﺭﺍﺭ، ﺑﯧﻜﯩﺘﻤﻪ، ﺑﯘﻳﺮﯗﻕ ﯞﻩ ﻳﻮﻟﻴﻮﺭﯗﻗﻠﯩﺮﻯ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯬﻣﻪﻟﯩﻲ ﯬﻫﯟﺍﻟﯩﻐﺎ ﯰﻳﻐﯘﻥ ﻛﻪﻟﻤﯩﮕﻪﻧﺪﻩ، ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﺷﯘ ﻳﯘﻗﯩﺮﻯ ﺩﻩﺭﯨﺠﯩﻠﯩﻚ ﺩﯙﻟﻪﺕ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺗﻪﺳﺘﯩﻘﯩﻨﻰ ﯪﻟﻐﺎﻧﺪﯨﻦ ﻛﯧﻴﯩﻦ، ﺟﺎﻧﻠﯩﻖ ﺋﯩﺠﺮﺍ ﻗﯩﻠﺴﺎ ﻳﺎﻛﻰ ﺋﯩﺠﺮﺍ ﻗﯩﻠﯩﺸﻨﻰ ﺗﻮﺧﺘﺎﺗﺴﺎ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ ؛ ﺷﯘ ﻳﯘﻗﯩﺮﻯ ﺩﻩﺭﯨﺠﯩﻠﯩﻚ ﺩﯙﻟﻪﺕ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﺩﻭﻛﻼﺗﻨﻰ ﺗﺎﭘﺸﯘﺭﯗﯞﺍﻟﻐﺎﻥ ﻛﯜﻧﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷﻼﭖ 60 ﻛﯜﻥ ﺋﯩﭽﯩﺪﻩ ﺟﺎﯞﺍﺏ ﻗﺎﻳﺘﯘﺭﯗﺷﻰ ﻻﺯﯨﻢ.
21 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﯲﺯ ﯞﻩﺯﯨﭙﯩﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺋﯩﺠﺮﺍ ﻗﯩﻠﯩﺸﺘﺎ، ﺷﯘ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﻧﯩﺰﺍﻣﯩﺪﯨﻜﻰ ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﯩﻤﻪ ﺑﻮﻳﯩﭽﻪ، ﺷﯘ ﺟﺎﻳﺪﺍ ﻛﻪﯓ ﻗﻮﻟﻠﯩﻨﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﺑﯩﺮ ﺧﯩﻞ ﻳﺎﻛﻰ ﺑﯩﺮ ﻧﻪﭼﭽﻪ ﺧﯩﻞ ﺗﯩﻞ - ﻳﯧﺰﯨﻘﻨﻰ ﺋﯩﺸﻠﯩﺘﯩﺪﯗ ؛ ﯲﺯ ﯞﻩﺯﯨﭙﯩﺴﯩﻨﻰ ﺋﯩﺠﺮﺍ ﻗﯩﻠﯩﺸﺘﺎ ﻛﻪﯓ ﻗﻮﻟﻠﯩﻨﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﺑﯩﺮ ﻧﻪﭼﭽﻪ ﺧﯩﻞ ﺗﯩﻞ - ﻳﯧﺰﯨﻘﻨﻰ ﺗﻪﯓ ﺋﯩﺸﻠﯩﺘﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﺗﯧﺮﺭﯨﺘﻮﺭﯨﻴﯩﻠﯩﻚ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻨﻰ ﻳﻮﻟﻐﺎ ﻗﻮﻳﻐﺎﻥ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻨﯩﯔ ﺗﯩﻞ - ﻳﯧﺰﯨﻘﯩﻨﻰ ﯪﺳﺎﺱ ﻗﯩﻠﺴﺎ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ.
22 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﺳﻮﺗﺴﯩﻴﺎﻟﯩﺴﺘﯩﻚ ﻗﯘﺭﯗﻟﯘﺷﻨﯩﯔ ﺋﯧﻬﺘﯩﻴﺎﺟﻰ ﺑﻮﻳﯩﭽﻪ، ﺗﯜﺭﻟﯜﻙ ﺗﻪﺩﺑﯩﺮﻟﻪﺭﻧﻰ ﻗﻮﻟﻠﯩﻨﯩﭗ، ﺷﯘ ﺟﺎﻳﺪﯨﻜﻰ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﻪﺭﺩﯨﻦ ﻫﻪﺭ ﺩﻩﺭﯨﺠﯩﻠﯩﻚ ﻛﺎﺩﯨﺮﻻﺭﻧﻰ، ﭘﻪﻥ - ﺗﯧﺨﻨﯩﻜﺎ ﺧﺎﺩﯨﻤﻠﯩﺮﻯ، ﺋﯩﮕﯩﻠﯩﻚ ﺑﺎﺷﻘﯘﺭﯗﺵ ﺧﺎﺩﯨﻤﻠﯩﺮﻯ ﻗﺎﺗﺎﺭﻟﯩﻖ ﺗﯜﺭﻟﯜﻙ ﻛﻪﺳﭙﯩﻲ ﺧﺎﺩﯨﻤﻼﺭﻧﻰ ﯞﻩ ﺗﯧﺨﻨﯩﻚ ﺋﯩﺸﭽﯩﻼﺭﻧﻰ ﻛﯚﭘﻠﻪﭖ ﻳﯧﺘﯩﺸﺘﯜﺭﯨﺪﯗ، ﯰﻻﺭﻧﯩﯔ ﺭﻭﻟﯩﻨﻰ ﺗﻮﻟﯘﻕ ﺟﺎﺭﻯ ﻗﯩﻠﺪﯗﺭﯨﺪﯗ ﻫﻪﻣﺪﻩ ﯪﺯ ﺳﺎﻧﻠﯩﻖ ﻣﯩﻠﻠﻪﺕ ﯪﻳﺎﻟﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﻫﻪﺭ ﺩﻩﺭﯨﺠﯩﻠﯩﻚ ﻛﺎﺩﯨﺮﻻﺭﻧﻰ ﯞﻩ ﺗﯜﺭﻟﯜﻙ ﻛﻪﺳﭙﯩﻲ، ﺗﯧﺨﻨﯩﻚ ﺧﺎﺩﯨﻤﻼﺭﻧﻰ ﻳﯧﺘﯩﺸﺘﯜﺭﯛﺷﻜﻪ ﯬﻫﻤﯩﻴﻪﺕ ﺑﯧﺮﯨﺪﯗ.
ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﺧﯩﺰﻣﻪﺗﭽﻰ ﺧﺎﺩﯨﻤﻼﺭﻧﻰ ﻗﻮﺑﯘﻝ ﻗﯩﻠﯩﭗ ﺋﯩﺸﻠﯩﺘﯩﺶ ﯞﺍﻗﺘﯩﺪﺍ، ﺗﯧﺮﺭﯨﺘﻮﺭﯨﻴﯩﻠﯩﻚ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻨﻰ ﻳﻮﻟﻐﺎ ﻗﻮﻳﻐﺎﻥ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻨﯩﯔ ﯞﻩ ﺑﺎﺷﻘﺎ ﯪﺯ ﺳﺎﻧﻠﯩﻖ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺧﺎﺩﯨﻤﻠﯩﺮﯨﻐﺎ ﻣﯘﯞﺍﭘﯩﻖ ﺋﯧﺘﯩﺒﺎﺭ ﺑﯧﺮﯨﺸﻰ ﻛﯧﺮﻩﻙ.
ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﺗﯜﺭﻟﯜﻙ ﻛﻪﺳﭙﯩﻲ ﺧﺎﺩﯨﻤﻼﺭﻧﻰ ﺋﯧﺘﯩﺒﺎﺭ ﺑﯧﺮﯨﺶ، ﺭﯨﻐﺒﻪﺗﻠﻪﻧﺪﯛﺭﯛﺵ ﻳﻮﻟﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﻗﯘﺭﯗﻟﯘﺵ ﺋﯩﺸﻠﯩﺮﯨﻐﺎ ﺟﻪﻟﭗ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﯴﭼﯜﻥ ﯪﻻﻫﯩﺪﻩ ﺗﻪﺩﺑﯩﺮﻟﻪﺭﻧﻰ ﻗﻮﻟﻼﻧﺴﺎ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ.
23 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﺩﯨﻜﻰ ﻛﺎﺭﺧﺎﻧﯩﻼﺭ، ﻛﻪﺳﭙﯩﻲ ﯮﺭﯗﻧﻼﺭ ﺩﯙﻟﻪﺗﻨﯩﯔ ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﯩﻤﯩﺴﻰ ﺑﻮﻳﯩﭽﻪ ﯪﺩﻩﻡ ﺋﯧﻠﯩﺶ ﯞﺍﻗﺘﯩﺪﺍ، ﯪﻟﺪﻯ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﯪﺯ ﺳﺎﻧﻠﯩﻖ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﺘﯩﻦ ﺋﯧﻠﯩﺸﻰ ﻻﺯﯨﻢ ﻫﻪﻣﺪﻩ ﻳﯧﺰﯨﻼﺭﺩﯨﻜﻰ ﯞﻩ ﭼﺎﺭﯞﯨﭽﯩﻠﯩﻖ ﺭﺍﻳﻮﻧﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻜﻰ ﯪﺯ ﺳﺎﻧﻠﯩﻖ ﻣﯩﻠﻠﻪﺕ ﯪﻫﺎﻟﯩﺴﯩﺪﯨﻦ ﯪﻟﺴﺎ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ.
24 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﺩﯙﻟﻪﺗﻨﯩﯔ ﻫﻪﺭﺑﯩﻲ ﺗﯜﺯﯛﻣﻰ ﯞﻩ ﯲﺯ ﺟﺎﻳﯩﻨﯩﯔ ﯬﻣﻪﻟﯩﻲ ﺋﯧﻬﺘﯩﻴﺎﺟﯩﻐﺎ ﻗﺎﺭﺍﭖ، ﮔﻮﯞﯗﻳﯜﻩﻧﻨﯩﯔ ﺗﻪﺳﺘﯩﻘﯩﺪﯨﻦ ﯲﺗﻜﯜﺯﯛﭖ، ﯲﺯ ﺟﺎﻳﯩﻨﯩﯔ ﺟﻪﻣﺌﯩﻴﻪﺕ ﯪﻣﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﻗﻮﻏﺪﺍﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﺟﺎﻣﺎﯬﺕ ﺧﻪﯞﭘﺴﯩﺰﻟﯩﻜﻰ ﻗﯩﺴﯩﻤﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺗﻪﺷﻜﯩﻞ ﻗﯩﻠﺴﺎ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ.
دۇنيا ئەدەبىياتى
<div style="direction:rtl; font-family: 'UKIJ inchike', 'Alpida_Unicode System', 'UKIJ Tuz Tom', 'Microsoft Uighur', 'uyghur ekran', 'Segoe UI', 'Tahoma'"> <دۇنيا ئەدەبىياتى> - قوش ئايلىق ئەدەبىي تەرجىمە ژۇرنىلى بولۇپ، شىنجاڭ خەلق نەشرىياتى نەشر قىلىدۇ، <دۇنيا ئەدەبىياتى> ژۇرنىلى تەھرىر بۆلۈمى تۈزۈپ نەشرگە تەييارلايدۇ. بۇ ژۇرنال 1980 - يىل 1 - ئايدىن تارتىپ رەسمىي نەشر قىلىنشقا باشلىغان، دەسلەپ مەجمۇئە شەكلىدە كىتابخانىلار ئارقىلىق بىر تۇتاش تارقىتىلغان، كېيىنچە پوچتىخانىلار ئارقىلىق بىرتۇتاش تارقىتىلغان، 1990 - يىلدىن تارتىپ چەت ئەللەرگىمۇ چىقىرىلىشقا باشلىغان. بۇ ژۇرنال چەت ئەل ئەدەبىياتى تارىخىدىكى، ھازىرقى، بۈگۈنكى زاماندىكى مەشھۇر ئەسەرلەرنى ئۇيغۇر تىلغا تەرجىمە قىلىپ تونۇشتۇرۇشنى ئاساس قىلىدۇ، ژۇرنالنىڭ ھازىر <رومان>، <ھېكايە>، <پوۋېست>، <نەسر>، <چۆچەك>، <شېئىر>، <ماقالە>، <دراما>، <ئەسلىمە>، <كىنو سىنارىيلىرى>، <ساۋات>، <چەت ئەل ئەدەبىيات - سەنئەت ئۇچۇرلىرى>، <چەت ئەل ئىبارىلىرى> قاتارلىق سەھىپىلىرى بار.
ﺟﯘﯕﺨﯘﺍ ﺧﻪﻟﻖ ﺟﯘﻣﻬﯘﺭﯨﻴﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﺗﯧﺮﺭﯨﺘﻮﺭﯨﻴﯩﻠﯩﻚ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﻗﺎﻧﯘﻧﻰ
25 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﺩﯙﻟﻪﺕ ﭘﯩﻼﻧﯩﻨﯩﯔ ﻳﯧﺘﻪﻛﭽﯩﻠﯩﻜﯩﺪﻩ، ﯲﺯ ﺟﺎﻳﯩﻨﯩﯔ ﯪﻻﻫﯩﺪﯨﻠﯩﻜﯩﮕﻪ ﯞﻩ ﺋﯧﻬﺘﯩﻴﺎﺟﯩﻐﺎ ﻗﺎﺭﺍﭖ، ﺋﯩﻘﺘﯩﺴﺎﺩﯨﻲ ﻗﯘﺭﯗﻟﯘﺷﻨﯩﯔ ﻓﺎﯕﺠﯧﻦ، ﺳﯩﻴﺎﺳﻪﺕ ﯞﻩ ﭘﯩﻼﻧﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺗﯜﺯﯛﭖ ﭼﯩﻘﯩﺪﯗ، ﻳﻪﺭﻟﯩﻚ ﺋﯩﻘﺘﯩﺴﺎﺩﯨﻲ ﻗﯘﺭﯗﻟﯘﺵ ﺋﯩﺸﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﯲﺯ ﯪﻟﺪﯨﻐﺎ ﯮﺭﯗﻧﻼﺷﺘﯘﺭﯨﺪﯗ ﯞﻩ ﺑﺎﺷﻘﯘﺭﯨﺪﯗ.
26 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﺳﻮﺗﺴﯩﻴﺎﻟﯩﺰﻡ ﭘﺮﯨﻨﺴﯩﭙﯩﺪﺍ ﭼﯩﯔ ﺗﯘﺭﯗﺵ ﺷﻪﺭﺗﻰ ﯪﺳﺎﺳﯩﺪﺍ، ﻗﺎﻧﯘﻧﺪﯨﻜﻰ ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﯩﻤﯩﻠﻪﺭﮔﻪ ﯞﻩ ﯲﺯ ﺟﺎﻳﯩﻨﯩﯔ ﺋﯩﻘﺘﯩﺴﺎﺩﯨﻲ ﺗﻪﺭﻩﻗﻘﯩﻴﺎﺕ ﯪﻻﻫﯩﺪﯨﻠﯩﻜﯩﮕﻪ ﯪﺳﺎﺳﻪﻥ، ﺋﯩﺸﻠﻪﭘﭽﯩﻘﯩﺮﯨﺶ ﻣﯘﻧﺎﺳﯩﯟﻩﺗﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﯞﻩ ﺋﯩﻘﺘﯩﺴﺎﺩﯨﻲ ﻗﯘﺭﯗﻟﻤﯩﻨﻰ ﻣﯘﯞﺍﭘﯩﻖ ﺗﻪﯕﺸﻪﻳﺪﯗ، ﺳﻮﺗﺴﯩﻴﺎﻟﯩﺴﺘﯩﻚ ﺑﺎﺯﺍﺭ ﺋﯩﮕﯩﻠﯩﻜﯩﻨﻰ ﺗﯩﺮﯨﺸﯩﭗ ﺭﺍﯞﺍﺟﻼﻧﺪﯗﺭﯨﺪﯗ.
ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﯮﻣﯘﻣﯩﻲ ﻣﯜﻟﯜﻛﭽﯩﻠﯩﻜﻰ ﯪﺳﺎﺳﯩﻲ ﮔﻪﯞﺩﻩ ﻗﯩﻠﯩﻨﻐﺎﻥ، ﻛﯚﭖ ﺧﯩﻞ ﻣﯜﻟﯜﻛﭽﯩﻠﯩﻜﺘﯩﻜﻰ ﺋﯩﮕﯩﻠﯩﻜﻰ ﺑﯩﺮﻟﯩﻜﺘﻪ ﺭﺍﯞﺍﺟﻼﻧﺪﯗﺭﯗﻟﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﯪﺳﺎﺳﯩﻲ ﺋﯩﻘﺘﯩﺴﺎﺩﯨﻲ ﺗﯜﺯﯛﻣﺪﻩ ﭼﯩﯔ ﺗﯘﺭﯨﺪﯗ، ﯮﻣﯘﻣﯩﻲ ﻣﯜﻟﯜﻛﭽﯩﻠﯩﻜﺘﯩﻜﯩﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷﻘﺎ ﺋﯩﮕﯩﻠﯩﻜﻨﯩﯔ ﺭﺍﯞﺍﺟﻠﯩﻨﯩﺸﯩﻐﺎ ﺋﯩﻠﻬﺎﻡ ﺑﯧﺮﯨﺪﯗ.
27 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﻗﺎﻧﯘﻧﺪﯨﻜﻰ ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﯩﻤﻠﻪﺭﮔﻪ ﯪﺳﺎﺳﻪﻥ، ﯲﺯ ﺗﻪﯞﻩﺳﯩﺪﯨﻜﻰ ﻳﺎﻳﻼﻕ ﯞﻩ ﯮﺭﻣﺎﻧﻼﺭﻏﺎ ﺋﯩﮕﯩﺪﺍﺭﻟﯩﻖ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﻫﻮﻗﯘﻗﯩﻨﻰ ﯞﻩ ﯰﻻﺭﺩﯨﻦ ﭘﺎﻳﺪﯨﻠﯩﻨﯩﺶ ﻫﻮﻗﯘﻗﯩﻨﻰ ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﻪﻳﺪﯗ.
ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﻳﺎﻳﻼﻕ ﯞﻩ ﯮﺭﻣﺎﻧﻼﺭﻧﻰ ﻣﯘﻫﺎﭘﯩﺰﻩﺕ ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ ﯞﻩ ﺑﻪﺭﭘﺎ ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ. ﻛﯚﭼﻪﺕ - ﺟﯩﺮﯨﻢ ﺗﯩﻜﯩﺶ ﯞﻩ ﯮﺕ - ﭼﯚﭖ ﺗﯧﺮﯨﺸﻘﺎ ﺗﻪﺷﻜﯩﻼﺗﭽﯩﻠﯩﻖ ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ ﯞﻩ ﺋﯩﻠﻬﺎﻡ ﺑﯧﺮﯨﺪﯗ. ﻫﻪﺭ ﻗﺎﻧﺪﺍﻕ ﺗﻪﺷﻜﯩﻼﺕ ﻳﺎﻛﻰ ﺷﻪﺧﺴﻨﯩﯔ ﻳﺎﻳﻼﻕ ﯞﻩ ﯮﺭﻣﺎﻧﻼﺭﻏﺎ ﻫﻪﺭ ﻗﺎﻧﺪﺍﻕ ﯞﺍﺳﯩﺘﻪ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺑﯘﺯﻏﯘﻧﭽﯩﻠﯩﻘﻰ ﻗﯩﻠﯩﺸﯩﻨﻰ ﻣﻪﻧﺌﯩﻲ ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ. ﻳﺎﻳﻼﻕ ﯞﻩ ﯮﺭﻣﺎﻧﻼﺭﺩﺍ ﯮﺕ - ﭼﯚﭖ ﯞﻩ ﺩﻩﻝ - ﺩﻩﺭﻩﺧﻠﻪﺭﻧﻰ ﯞﻩﻳﺮﺍﻥ ﻗﯩﻠﯩﭗ ﺗﯧﺮﯨﻠﻐﯘ ﻳﻪﺭ ﺋﯧﭽﯩﺸﻨﻰ ﻣﻪﻧﺌﯩﻲ ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ.
28 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﻗﺎﻧﯘﻧﺪﯨﻜﻰ ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﯩﻤﯩﻠﻪﺭﮔﻪ ﯪﺳﺎﺳﻪﻥ، ﯲﺯ ﺗﻪﯞﻩﺳﯩﺪﯨﻜﻰ ﺗﻪﺑﯩﺌﯩﻲ ﺑﺎﻳﻠﯩﻘﻼﺭﻧﻰ ﺑﺎﺷﻘﯘﺭﯨﺪﯗ ﯞﻩ ﯪﺳﺮﺍﻳﺪﯗ.
ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﻗﺎﻧﯘﻧﺪﯨﻜﻰ ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﯩﻤﯩﻠﻪﺭﮔﻪ ﯞﻩ ﺩﯙﻟﻪﺗﻨﯩﯔ ﺑﯩﺮ ﺗﯘﺗﺎﺵ ﯮﻣﯘﻣﯩﻲ ﭘﯩﻼﻧﯩﻐﺎ ﯪﺳﺎﺳﻪﻥ، ﯲﺯﻯ ﯪﭼﺎﻻﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﺗﻪﺑﯩﺌﯩﻲ ﺑﺎﻳﻠﯩﻖ ﻣﻪﻧﺒﻪﺳﯩﻨﻰ ﯪﻟﺪﻯ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻣﯘﯞﺍﭘﯩﻖ ﯪﭼﯩﺪﯗ ﯞﻩ ﯰﻧﯩﯖﺪﯨﻦ ﭘﺎﻳﺪﯨﻠﯩﻨﯩﺪﯗ.
30 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﯲﺯ ﺗﻪﯞﻩﺳﯩﺪﯨﻜﻰ ﻛﺎﺭﺧﺎﻧﯩﻼﺭ ﯞﻩ ﻛﻪﺳﭙﯩﻲ ﯮﺭﯗﻧﻼﺭﻧﻰ ﯲﺯ ﯪﻟﺪﯨﻐﺎ ﺑﺎﺷﻘﯘﺭﯨﺪﯗ.
31 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭ ﺩﯙﻟﻪﺗﻨﯩﯔ ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﯩﻤﯩﻠﯩﺮﯨﮕﻪ ﺑﯩﻨﺎﯬﻥ، ﺗﺎﺷﻘﯩﻲ ﺋﯩﻘﺘﯩﺴﺎﺩﯨﻲ ﭘﺎﯪﻟﯩﻴﻪﺕ ﯞﻩ ﺳﻮﺩﺍ ﭘﺎﯪﻟﯩﻴﯩﺘﯩﻨﻰ ﻗﺎﻧﺎﺕ ﻳﺎﻳﺪﯗﺭﺳﺎ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ، ﮔﻮﯞﯗﻳﯜﻩﻧﻨﯩﯔ ﺗﻪﺳﺘﯩﻘﯩﻨﻰ ﺋﯧﻠﯩﭗ، ﺗﺎﺷﻘﻰ ﺳﻮﺩﺍ ﺋﯧﻐﯩﺰﻟﯩﺮﯨﻨﻰ ﻗﯘﺭﺳﺎ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ.
ﭼﻪﺕ ﯬﻟﻠﻪﺭ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﭼﯧﮕﺮﯨﺪﺍﺵ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭ ﮔﻮﯞﯗﻳﯜﻩﻧﻨﯩﯔ ﺗﻪﺳﺘﯩﻘﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﭼﯧﮕﺮﺍ ﺳﻮﺩﯨﺴﯩﻨﻰ ﻗﺎﻧﺎﺕ ﻳﺎﻳﺪﯗﺭﯨﺪﯗ.
ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭ ﺗﺎﺷﻘﻰ ﺋﯩﻘﺘﯩﺴﺎﺩ - ﺳﻮﺩﺍ ﭘﺎﯪﻟﯩﻴﻪﺗﻠﯩﺮﯨﺪﻩ ﺩﯙﻟﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯧﺘﯩﺒﺎﺭ ﺑﯧﺮﯨﺶ ﺳﯩﻴﺎﺳﯩﺘﯩﺪﯨﻦ ﺑﻪﻫﺮﯨﻤﻪﻥ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ.
32 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﻣﺎﻟﯩﻴﯩﺴﻰ ﺑﯩﺮ ﺩﻩﺭﯨﺠﯩﻠﯩﻚ ﻣﺎﻟﯩﻴﯩﺪﯗﺭ، ﺩﯙﻟﻪﺕ ﻣﺎﻟﯩﻴﯩﺴﯩﻨﯩﯔ ﺗﻪﺭﻛﯩﺒﯩﻲ ﻗﯩﺴﻤﯩﺪﯗﺭ.
ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﻳﻪﺭﻟﯩﻚ ﻣﺎﻟﯩﻴﯩﻨﻰ ﺑﺎﺷﻘﯘﺭﯨﺪﯨﻐﺎﻥ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﻫﻮﻗﯘﻗﯩﻐﺎ ﺋﯩﮕﻪ. ﺩﯙﻟﻪﺗﻨﯩﯔ ﻣﺎﻟﯩﻴﻪ ﺗﯜﺯﯛﻟﻤﯩﺴﻰ ﺑﻮﻳﯩﭽﻪ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻏﺎ ﺗﻪﯬﻟﻠﯘﻕ ﺑﻮﻟﻐﺎﻧﻠﯩﻜﻰ ﻣﺎﻟﯩﻴﻪ ﻛﯩﺮﯨﻤﯩﻨﻰ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﯲﺯ ﯪﻟﺪﯨﻐﺎ ﯮﺭﯗﻧﻼﺷﺘﯘﺭﯨﺪﯗ ﯞﻩ ﺋﯩﺸﻠﯩﺘﯩﺪﯗ.
ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭ ﭘﯜﺗﯜﻥ ﻣﻪﻣﻠﯩﻜﻪﺗﻨﯩﯔ ﺑﯩﺮ ﺗﯘﺗﺎﺵ ﻣﺎﻟﯩﻴﻪ ﺗﯜﺯﯛﻟﻤﯩﺴﻰ ﯪﺳﺎﺳﯩﺪﺍ، ﺩﯙﻟﻪﺗﻨﯩﯔ ﻣﺎﻟﯩﻴﯩﺪﯨﻦ ﻳﯚﺗﻜﻪﭖ ﭼﯩﻘﯩﻢ ﻗﯩﻠﯩﺸﻨﯩﯔ ﻗﯧﻠﯩﭙﻼﺷﻘﺎﻥ ﺗﯜﺯﯛﻣﯩﻨﻰ ﻳﻮﻟﻐﺎ ﻗﻮﻳﯘﺷﻰ ﯪﺭﻗﯩﻠﯩﻖ ﻳﯘﻗﯩﺮﻯ ﺩﻩﺭﯨﺠﯩﻠﯩﻚ ﻣﺎﻟﯩﻴﯩﻨﯩﯔ ﺋﯧﺘﯩﺒﺎﺭ ﺑﯧﺮﯨﺸﯩﺪﯨﻦ ﺑﻪﻫﺮﯨﻤﻪﻥ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ.
ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﻣﺎﻟﯩﻴﻪ ﺧﺎﻡ ﭼﻮﺗﯩﻨﻰ ﺋﯩﺠﺮﺍ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﺟﻪﺭﻳﺎﻧﯩﺪﺍ، ﯪﺭﺗﯘﻕ ﻛﯩﺮﯨﻢ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﯞﻩ ﭼﯩﻘﯩﻤﺪﯨﻦ ﺗﯧﺠﻪﻟﮕﻪﻥ ﻣﻪﺑﻠﻪﻏﻨﻰ ﯲﺯ ﯪﻟﺪﯨﻐﺎ ﯮﺭﯗﻧﻼﺷﺘﯘﺭﯨﺪﯗ ﯞﻩ ﺋﯩﺸﻠﯩﺘﯩﺪﯗ.
33 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﯲﺯ ﺟﺎﻳﯩﻨﯩﯔ ﺗﯜﺭﻟﯜﻙ ﭼﯩﻘﯩﻢ ﯲﻟﭽﻪﻣﻠﯩﺮﻯ، ﺋﯩﺸﺘﺎﺗﻰ ﯞﻩ ﻧﻮﺭﻣﯩﺴﻰ ﺗﻮﻏﺮﯨﺴﯩﺪﺍ ﺩﯙﻟﻪﺕ ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﯩﮕﻪﻥ ﭘﺮﯨﻨﺴﯩﭙﻼﺭﻏﺎ ﯪﺳﺎﺳﻠﯩﻨﯩﭗ ﯞﻩ ﯲﺯ ﺟﺎﻳﯩﻨﯩﯔ ﯬﻣﻪﻟﯩﻲ ﯬﻫﯟﺍﻟﯩﻐﺎ ﺑﯩﺮﻟﻪﺷﺘﯜﺭﯛﭖ، ﻗﻮﺷﯘﻣﭽﻪ ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﯩﻤﻪ ﯞﻩ ﻛﻮﻧﻜﺮﯦﺖ ﭼﺎﺭﯨﻠﻪﺭﻧﻰ ﺗﯜﺯﯛﭖ ﭼﯩﯩﺪﯗ. ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻡ ﺭﺍﻳﻮﻥ ﺗﯜﺯﮔﻪﻥ ﻗﻮﺷﯘﻣﭽﻪ ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﯩﻤﻪ ﯞﻩ ﻛﻮﻧﻜﺮﯦﺖ ﭼﺎﺭﯨﻠﻪﺭﻧﻰ ﮔﻮﯞﯗﻳﯜﻩﻧﮕﻪ ﯬﻧﮕﻪ ﯪﻟﺪﯗﺭﯗﻟﯩﺪﯗ ؛ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻡ ﯮﺑﻼﺳﺖ، ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻡ ﻧﺎﻫﯩﻴﯩﻠﻪﺭ ﺗﯜﺯﮔﻪﻥ ﻗﻮﺷﯘﻣﭽﻪ ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﯩﻤﻪ ﯞﻩ ﻛﻮﻧﻜﺮﯦﺖ ﭼﺎﺭﯨﻠﻪﺭﻧﻰ ﯲﻟﻜﯩﻠﯩﻚ، ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻡ ﺭﺍﻳﻮﻧﻠﯘﻕ، ﺑﯩﯟﺍﺳﯩﺘﻪ ﻗﺎﺭﺍﺷﻠﯩﻖ ﺷﻪﻫﻪﺭﻟﯩﻚ ﺧﻪﻟﻖ ﻫﯚﻛﯜﻣﻪﺗﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺗﻪﺳﺘﯩﻘﯩﺪﯨﻦ ﯲﺗﻜﯜﺯﯛﺵ ﺷﻪﺭﺕ.