cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ﺟﯘﯕﺨﯘﺍ ﺧﻪﻟﻖ ﺟﯘﻣﻬﯘﺭﯨﻴﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﺗﯧﺮﺭﯨﺘﻮﺭﯨﻴﯩﻠﯩﻚ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﻗﺎﻧﯘﻧﻰ
34 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﺩﯙﻟﻪﺗﻨﯩﯔ ﺑﺎﺝ ﻗﺎﻧﯘﻧﯩﻨﻰ ﺋﯩﺠﺮﺍ ﻗﯩﻠﯩﺸﺘﺎ، ﺩﯙﻟﻪﺗﻨﯩﯔ ﺑﯩﺮ ﺗﯘﺗﺎﺵ ﺗﻪﻛﺸﯜﺭﯛﭖ ﺗﻪﺳﺘﯩﻘﻠﯩﺸﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺑﯧﺠﻰ ﻛﻪﭼﯜﺭﯛﻡ ﻗﯩﻠﯩﻨﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﯞﻩ ﻛﯧﻤﻪﻳﺘﯩﭗ ﺋﯧﻠﯩﻨﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﺗﯜﺭﻟﻪﺭﺩﯨﻦ ﺑﺎﺷﻘﺎ، ﻳﻪﺭﻟﯩﻚ ﻣﺎﻟﯩﻴﻪ ﻛﯩﺮﯨﻤﯩﮕﻪ ﺗﻪﯬﻟﻠﯘﻕ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﻫﻪﻡ ﺑﺎﺝ ﺟﻪﻫﻪﺗﺘﯩﻦ ﺋﯧﺘﯩﺒﺎﺭ ﺑﯧﺮﯨﺶ ﯞﻩ ﺭﯨﻐﺒﻪﺗﻠﻪﻧﺪﯛﺭﯛﺵ ﺯﯙﺭﯛﺭ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﺑﻪﺯﻯ ﺗﯜﺭﻟﻪﺭﺩﯨﻦ ﺋﯧﻠﯩﻨﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﺑﺎﺟﻨﻰ ﻛﯧﻤﻪﻳﺘﯩﺶ ﻳﺎﻛﻰ ﻛﻪﭼﯜﺭﯛﻡ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﻳﻮﻟﯩﻨﻰ ﺗﯘﺗﺴﺎ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ. ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻡ ﯮﺑﻼﺳﺖ، ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻡ ﻧﺎﻫﯩﻴﯩﻠﻪﺭ ﺑﺎﺟﻨﻰ ﻛﯧﻤﻪﻳﺘﯩﭗ ﺋﯧﻠﯩﺶ ﻳﺎﻛﻰ ﻛﻪﭼﯜﺭﯛﻡ ﻗﯩﻠﯩﺸﻨﻰ ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﻪﺷﺘﻪ، ﯲﻟﻜﯩﻠﯩﻚ، ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻡ ﺭﺍﻳﻮﻧﻠﯘﻕ، ﺑﯩﯟﺍﺳﯩﺘﻪ ﻗﺎﺭﺍﺷﻠﯩﻖ ﺷﻪﻫﻪﺭﻟﯩﻚ ﺧﻪﻟﻖ ﻫﯚﻛﯜﻣﻪﺗﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺗﻪﺳﺘﯩﻘﯩﻨﻰ ﺋﯧﻠﯩﺸﻰ ﺷﻪﺭﺕ.
35 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭ ﯲﺯ ﺟﺎﻳﯩﻨﯩﯔ ﺋﯩﻘﺘﯩﺴﺎﺩﯨﻲ ﯞﻩ ﺋﯩﺠﺘﯩﻤﺎﺋﯩﻲ ﺗﻪﺭﻩﻗﻘﯩﻴﺎﺕ ﺋﯧﻬﺘﯩﻴﺎﺟﯩﻐﺎ ﯪﺳﺎﺳﻪﻥ، ﻗﺎﻧﯘﻧﻼﺭﺩﯨﻜﻰ ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﯩﻤﻪ ﺑﻮﻳﯩﭽﻪ، ﻳﻪﺭﻟﯩﻚ ﺳﻮﺩﺍ ﺑﺎﻧﻜﯩﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﯞﻩ ﺷﻪﻫﻪﺭ - ﻳﯧﺰﺍ ﯪﻣﺎﻧﻪﺕ - ﻗﻪﺭﺯ ﻫﻪﻣﻜﺎﺭﻟﯩﻖ ﺗﻪﺷﻜﯩﻼﺗﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺗﻪﺳﯩﺲ ﻗﯩﻠﺴﺎ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ.
36 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﺩﯙﻟﻪﺗﻨﯩﯔ ﻣﺎﯪﺭﯨﭗ ﻓﺎﯕﺠﯧﻨﯩﻐﺎ ﯞﻩ ﻗﺎﻧﯘﻧﺪﯨﻜﻰ ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﯩﻤﯩﻠﻪﺭﮔﻪ ﯪﺳﺎﺳﻪﻥ، ﯲﺯ ﺟﺎﻳﯩﻨﯩﯔ ﻣﺎﯪﺭﯨﭗ ﭘﯩﻼﻧﯩﻨﻰ، ﻫﻪﺭ ﺩﻩﺭﯨﺠﯩﻠﯩﻚ، ﻫﻪﺭ ﺧﯩﻞ ﻣﻪﻛﺘﻪﭘﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺗﻪﺳﯩﺲ ﻗﯩﻠﯩﻨﯩﺸﯩﻨﻰ، ﯮﻗﯘﺗﯘﺵ ﺗﯜﺯﯛﻣﯩﻨﻰ، ﻣﻪﻛﺘﻪﭖ ﺑﺎﺷﻘﯘﺭﯗﺵ ﺷﻪﻛﻠﯩﻨﻰ، ﯮﻗﯘﺗﯘﺵ ﻣﻪﺯﻣﯘﻧﯩﻨﻰ، ﯮﻗﯘﺗﯘﺷﺘﺎ ﻗﻮﻟﻠﯩﻨﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﺗﯩﻠﻨﻰ ﯞﻩ ﯮﻗﯘﻏﯘﭼﻰ ﻗﻮﺑﯘﻝ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﭼﺎﺭﯨﺴﯩﻨﻰ ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﻪﻳﺪﯗ.
37 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﻣﺎﯪﺭﯨﭙﻨﻰ ﯲﺯ ﯪﻟﺪﯨﻐﺎ ﺭﺍﯞﺍﺟﻼﻧﺪﯗﺭﯨﺪﯗ، ﺳﺎﯞﺍﺗﺴﯩﺰﻟﯩﻘﻨﻰ ﺗﯜﮔﯩﺘﯩﺪﯗ، ﻫﻪﺭ ﺧﯩﻞ ﻣﻪﻛﺘﻪﭘﻠﻪﺭﻧﻰ ﯪﭼﯩﺪﯗ، ﺗﻮﻗﻘﯘﺯ ﻳﯩﻠﻠﯩﻖ ﻣﻪﺟﺒﯘﺭﯨﻲ ﻣﺎﯪﺭﯨﭙﻨﻰ ﯮﻣﯘﻣﻼﺷﺘﯘﺭﯨﺪﯗ، ﯪﺩﻩﺗﺘﯩﻜﻰ ﺗﻮﻟﯘﻕ ﯮﺗﺘﯘﺭﺍ ﻣﺎﯪﺭﯨﭙﻨﻰ ﯞﻩ ﯮﺗﺘﯘﺭﺍ ﻛﻪﺳﯩﭗ - ﺗﯧﺨﻨﯩﻜﺎ ﻣﺎﯪﺭﯨﭙﯩﻨﻰ ﻛﯚﭖ ﺧﯩﻞ ﺷﻪﻛﯩﻞ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺭﺍﯞﺍﺟﻼﻧﺪﯗﺭﯨﺪﯗ، ﺷﺎﺭﺍﺋﯩﺖ ﯞﻩ ﺋﯧﻬﺘﯩﻴﺎﺟﯩﻐﺎ ﻗﺎﺭﺍﭖ، ﯪﻟﯩﻲ ﻣﺎﯪﺭﯨﭙﻨﻰ ﺭﺍﯞﺍﺟﻼﻧﺪﯗﺭﯗﭖ، ﯪﺯ ﺳﺎﻧﻠﯩﻖ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺋﯩﺨﺘﯩﺴﺎﺳﻠﯩﻖ ﻛﻪﺳﭙﯩﻲ ﺧﺎﺩﯨﻤﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺗﻪﺭﺑﯩﻴﯩﻠﻪﭖ ﻳﯧﺘﯩﺸﺘﯜﺭﯨﺪﯗ.
ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﯪﺯ ﺳﺎﻧﻠﯩﻖ ﻣﯩﻠﻠﻪﺕ ﭼﺎﺭﯞﯨﭽﯩﻠﯩﻖ ﺭﺍﻳﻮﻧﻠﯩﺮﯨﺪﺍ ﯞﻩ ﺋﯩﻘﺘﯩﺴﺎﺩﯨﻲ ﯬﻫﯟﺍﻟﻰ ﻗﯩﻴﯩﻦ، ﯮﻟﺘﯘﺭﺍﻗﻠﯩﺸﯩﺸﻰ ﺗﺎﺭﻗﺎﻕ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﯪﺯ ﺳﺎﻧﻠﯩﻖ ﻣﯩﻠﻠﻪﺕ ﺗﺎﻏﻠﯩﻖ ﺭﺍﻳﻮﻧﻠﯩﺮﯨﺪﺍ ﻣﻪﻛﺘﻪﭘﺘﻪ ﻳﯧﺘﯩﭗ ﯮﻗﯘﺷﻨﻰ ﯞﻩ ﯮﻗﯘﺵ ﻳﺎﺭﺩﻩﻡ ﭘﯘﻟﻰ ﺋﯧﻠﯩﺸﻨﻰ ﯪﺳﺎﺱ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ، ﻫﯚﻛﯜﻣﻪﺕ ﺑﺎﺷﻘﯘﺭﯨﺪﯨﻐﺎﻥ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﺑﺎﺷﻼﻧﻐﯘﭺ ﻣﻪﻛﺘﻪﭖ ﯞﻩ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯮﺗﺘﯘﺭﺍ ﻣﻪﻛﺘﻪﭘﻠﻪﺭﻧﻰ ﺋﯧﭽﯩﭗ، ﯮﻗﯘﻏﯘﭼﯩﻼﺭﻧﯩﯔ ﻣﻪﺟﺒﯘﺭﯨﻴﻪﺕ ﻣﺎﯪﺭﯨﭙﻰ ﺑﺎﺳﻘﯘﭼﯩﺪﯨﻜﻰ ﯮﻗﯘﺷﻨﻰ ﺗﺎﻣﺎﻣﻠﯩﺸﯩﻨﻰ ﻛﺎﭘﺎﻟﻪﺗﻜﻪ ﺋﯩﮕﻪ ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ. ﻣﻪﻛﺘﻪﭖ ﺋﯧﭽﯩﺶ ﺧﯩﺮﺍﺟﯩﺘﻰ ﯞﻩ ﯮﻗﯘﺵ ﻳﺎﺭﺩﻩﻡ ﭘﯘﻟﯩﻨﻰ ﺷﯘ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﻳﻪﺭﻟﯩﻚ ﻣﺎﻟﯩﻴﯩﺴﻰ ﻫﻪﻝ ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ، ﺷﯘ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﻳﻪﺭﻟﯩﻚ ﻣﺎﻟﯩﻴﯩﺴﯩﺪﻩ ﻗﯩﻴﯩﻨﭽﯩﻠﯩﻖ ﺑﻮﻟﺴﺎ، ﻳﯘﻗﯩﺮﻯ ﺩﻩﺭﯨﺠﯩﻠﯩﻚ ﻣﺎﻟﯩﻴﻪ ﻳﺎﺭﺩﻩﻡ ﺑﯧﺮﯨﺸﻰ ﻛﯧﺮﻩﻙ.
ﯪﺯ ﺳﺎﻧﻠﯩﻖ ﻣﯩﻠﻠﻪﺕ ﯮﻗﯘﻏﯘﭼﯩﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﻗﻮﺑﯘﻝ ﻗﯩﻠﯩﺸﻨﻰ ﯪﺳﺎﺱ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ ﻣﻪﻛﺘﻪﭘﻠﻪﺭ ( ﺳﯩﻨﯩﭙﻼﺭ ) ﯞﻩ ﺑﺎﺷﻘﺎ ﻣﺎﯪﺭﯨﭗ ﯪﭘﭙﺎﺭﺍﺗﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺷﺎﺭﺍﺋﯩﺘﻰ ﻳﺎﺭ ﺑﯧﺮﯨﺪﯨﻐﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﯪﺯ ﺳﺎﻧﻠﯩﻖ ﻣﯩﻠﻠﻪﺕ ﻳﯧﺰﯨﻘﯩﺪﯨﻜﻰ ﺩﻩﺭﺳﻠﯩﻜﻨﻰ ﻗﻮﻟﻠﯩﻨﯩﺸﻰ ﻫﻪﻣﺪﻩ ﯪﺯ ﺳﺎﻧﻠﯩﻖ ﻣﯩﻠﻠﻪﺕ ﺗﯩﻠﯩﺪﺍ ﺩﻩﺭﺱ ﯲﺗﯜﺷﻰ ﻛﯧﺮﻩﻙ ؛ ﯬﻫﯟﺍﻟﻐﺎ ﻗﺎﺭﺍﭖ ﺑﺎﺷﻼﻧﻐﯘﭺ ﻣﻪﻛﺘﻪﭘﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺗﯚﯞﻩﻥ ﺳﯩﻨﯩﭙﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﻳﺎﻛﻰ ﻳﯘﻗﯩﺮﻯ ﺳﯩﻨﯩﭙﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷﻼﭖ ﺧﻪﻧﺰﯗ ﺗﯩﻠﻰ ﺩﻩﺭﺳﯩﻨﻰ ﺗﻪﺳﯩﺲ ﻗﯩﻠﯩﺶ، ﻣﻪﻣﻠﯩﻜﻪﺕ ﺑﻮﻳﯩﭽﻪ ﻗﻮﻟﻠﯩﻨﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﯮﻣﯘﻣﯩﻲ ﯬﺩﻩﺑﯩﻲ ﺗﯩﻠﻨﻰ ﯞﻩ ﻗﯧﻠﯩﭙﻼﺷﻘﺎﻥ ﺧﻪﻧﺰﯗ ﻳﯧﺰﯨﻘﯩﻨﻰ ﯮﻣﯘﻣﻼﺷﺘﯘﺭﯗﺵ ﻻﺯﯨﻢ.
ﻫﻪﺭ ﺩﻩﺭﯨﺠﯩﻠﯩﻚ ﺧﻪﻟﻖ ﻫﯚﻛﯜﻣﻪﺗﻠﯩﺮﻯ ﯪﺯ ﺳﺎﻧﻠﯩﻖ ﻣﯩﻠﻠﻪﺕ ﻳﯧﺰﯨﻘﯩﺪﯨﻜﻰ ﺩﻩﺭﺳﻠﯩﻚ ﯞﻩ ﻧﻪﺷﯩﺮ ﺑﯘﻳﯘﻣﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺗﯜﺯﯛﺵ - ﺗﻪﺭﺟﯩﻤﻪ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﯞﻩ ﻧﻪﺷﯩﺮ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﺧﯩﺰﻣﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﺎﻟﯩﻴﻪ ﺟﻪﻫﻪﺗﺘﯩﻦ ﻳﺎﺭ - ﻳﯚﻟﻪﻙ ﺑﻮﻟﯘﺷﻰ ﻻﺯﯨﻢ.
ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﯪﻻﻗﯩﺪﺍﺭ ﯮﺭﯗﻧﻼﺭ ﯞﻩ ﺗﺎﺭﻣﺎﻗﻼﺭﻧﯩﯔ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﺗﯩﻠﺪﯨﻜﻰ ﺗﺎﺭﯨﺨﯩﻲ ﻛﯩﺘﺎﺑﻼﺭ ﯞﻩ ﻣﻪﺩﻩﻧﯩﻴﻪﺕ ﻛﯩﺘﺎﺑﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺗﻮﭘﻼﺵ، ﺭﻩﺗﻠﻪﺵ، ﺗﻪﺭﺟﯩﻤﻪ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﯞﻩ ﻧﻪﺷﯩﺮ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﺋﯩﺸﻠﯩﺮﯨﻐﺎ ﺗﻪﺷﻜﯩﻼﺗﭽﯩﻠﯩﻖ ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ ﯞﻩ ﻣﻪﺩﻩﺕ ﺑﯧﺮﯨﺪﯗ، ﯲﺯ ﻣﯩﻠﻠﯩﺘﯩﮕﻪ ﺧﺎﺱ ﻣﻪﺷﻬﯘﺭ ﻳﺎﺩﯨﻜﺎﺭﻟﯩﻘﻼﺭﻧﻰ، ﻗﯩﻤﻤﻪﺗﻠﯩﻚ ﯪﺳﺎﺭ - ﯬﺗﯩﻘﯩﻠﻪﺭﻧﻰ ﯞﻩ ﺑﺎﺷﻘﺎ ﻣﯘﻫﯩﻢ ﺗﺎﺭﯨﺨﯩﻲ، ﻣﻪﺩﻩﻧﯩﻲ ﻣﯩﺮﺍﺳﻼﺭﻧﻰ ﻗﻮﻏﺪﺍﻳﺪﯗ، ﺋﯧﺴﯩﻞ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯬﻧﯭﻧﯩﯟﻯ ﻣﻪﺩﻩﻧﯩﻴﻪﺗﻜﻪ ﯞﺍﺭﯨﺴﻠﯩﻖ ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ ﯞﻩ ﯰﻧﻰ ﺭﺍﯞﺍﺟﻼﻧﺪﯗﺭﯨﺪﯗ.
39 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﯲﺯ ﺟﺎﻳﯩﻨﯩﯔ ﭘﻪﻥ - ﺗﯧﺨﻨﯩﻜﺎ ﺗﻪﺭﻩﻗﻘﯩﻴﺎﺕ ﭘﯩﻼﻧﯩﻨﻰ ﯲﺯ ﯪﻟﺪﯨﻐﺎ ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﻪﻳﺪﯗ، ﭘﻪﻥ - ﺗﯧﺨﻨﯩﻜﺎ ﺑﯩﻠﯩﻤﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﯮﻣﯘﻣﻼﺷﺘﯘﺭﯨﺪﯗ.
40 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﯲﺯ ﺟﺎﻳﯩﻨﯩﯔ ﺩﺍﯞﺍﻻﺵ - ﺳﺎﻗﻠﯩﻘﻨﻰ ﺳﺎﻗﻼﺵ ﺋﯩﺸﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺗﻪﺭﻩﻗﻘﯩﻴﺎﺕ ﭘﯩﻼﻧﯩﻨﻰ ﯲﺯ ﯪﻟﺪﯨﻐﺎ ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﻪﻳﺪﯗ، ﺯﺍﻣﺎﻧﯩﯟﻯ ﯞﻩ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯬﻧﯭﻧﯩﯟﻯ ﺗﯩﺒﺎﺑﻪﺗﭽﯩﻠﯩﻚ - ﺩﻭﺭﯨﮕﻪﺭﻟﯩﻚ ﺋﯩﺸﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺭﺍﯞﺍﺟﻼﻧﺪﯗﺭﯨﺪﯗ.
ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﻳﯘﻗﯘﻣﻠﯘﻕ ﻛﯧﺴﻪﻟﻠﯩﻜﻠﻪﺭﻧﯩﯔ، ﻳﻪﺭﻟﯩﻚ ﻛﯧﺴﻪﻟﻠﯩﻜﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﯪﻟﺪﯨﻨﻰ ﺋﯧﻠﯩﺶ ﻫﻪﻡ ﯰﻻﺭﻧﻰ ﺗﯩﺰﮔﯩﻨﻠﻪﺵ ﯞﻩ ﯪﻧﺎ - ﺑﺎﻟﯩﻼﺭ ﺳﺎﻗﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﺳﺎﻗﻼﺵ ﺧﯩﺰﻣﯩﺘﯩﻨﻰ ﻛﯜﭼﻪﻳﺘﯩﺪﯗ، ﺩﺍﯞﺍﻻﺵ - ﺳﺎﻗﻠﯩﻘﻨﻰ ﺳﺎﻗﻼﺵ ﺷﺎﺭﺍﺋﯩﺘﯩﻨﻰ ﻳﺎﺧﺸﯩﻼﻳﺪﯗ.
41 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﺗﻪﻧﺘﻪﺭﺑﯩﻴﻪ ﺋﯩﺸﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﯲﺯ ﯪﻟﺪﯨﻐﺎ ﺭﺍﯞﺍﺟﻼﻧﺪﯗﺭﯗﭖ، ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯬﻧﯭﻧﯩﯟﻯ ﺗﻪﻧﺘﻪﺭﺑﯩﻴﻪ ﭘﺎﯪﻟﯩﻴﻪﺗﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﻗﺎﻧﺎﺕ ﻳﺎﻳﺪﯗﺭﯗﭖ، ﻫﻪﺭ ﻣﯩﻠﻠﻪﺕ ﺧﻪﻟﻘﯩﻨﯩﯔ ﺟﯩﺴﻤﺎﻧﯩﻲ ﻗﯘﯞﯞﯨﺘﯩﻨﻰ ﯪﺷﯘﺭﯨﺪﯗ.
42 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﻣﺎﯪﺭﯨﭗ، ﭘﻪﻥ - ﺗﯧﺨﻨﯩﻜﺎ، ﻣﻪﺩﻩﻧﯩﻴﻪﺕ - ﺳﻪﻧﯭﺕ، ﺳﻪﻫﯩﻴﻪ، ﺗﻪﻧﺘﻪﺭﺑﯩﻴﻪ ﻗﺎﺗﺎﺭﻟﯩﻖ ﺟﻪﻫﻪﺗﻠﻪﺭﺩﻩ ﺑﺎﺷﻘﺎ ﺟﺎﻳﻼﺭ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﯪﻻﻗﻪ ﯞﻩ ﻫﻪﻣﻜﺎﺭﻟﯩﻘﻨﻰ ﭘﺎﯪﻝ ﻗﺎﻧﺎﺕ ﻳﺎﻳﺪﯗﺭﯨﺪﯗ.
ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻡ ﺭﺍﻳﻮﻥ ﯞﻩ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻡ ﯮﺑﻼﺳﺘﻼﺭﻧﯩﯔ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﺩﯙﻟﻪﺗﻨﯩﯔ ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﯩﻤﯩﺴﯩﮕﻪ ﯪﺳﺎﺳﻪﻥ، ﻣﺎﯪﺭﯨﭗ، ﭘﻪﻥ - ﺗﯧﺨﻨﯩﻜﺎ، ﻣﻪﺩﻩﻧﯩﻴﻪﺕ - ﺳﻪﻧﯭﺕ، ﺳﻪﻫﯩﻴﻪ، ﺗﻪﻧﺘﻪﺭﺑﯩﻴﻪ ﻗﺎﺗﺎﺭﻟﯩﻖ ﺟﻪﻫﻪﺗﻠﻪﺭﺩﻩ ﭼﻪﺕ ﯬﻟﻠﻪﺭ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﯪﻻﻗﻪ ﺑﺎﻏﻠﯩﺴﺎ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ.
ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﻗﺎﻧﯘﻧﺪﯨﻜﻰ ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﯩﻤﯩﻠﻪﺭﮔﻪ ﯪﺳﺎﺳﻠﯩﻨﯩﭗ ﯞﻩ ﯰﻧﻰ ﯲﺯ ﺟﺎﻳﯩﻨﯩﯔ ﯬﻣﻪﻟﯩﻲ ﯬﻫﯟﺍﻟﯩﻐﺎ ﺑﯩﺮﻟﻪﺷﺘﯜﺭﯛﭖ، ﭘﯩﻼﻧﻠﯩﻖ ﺗﯘﻏﯘﺗﻨﻰ ﻳﻮﻟﻐﺎ ﻗﻮﻳﯘﺵ ﭼﺎﺭﯨﺴﯩﻨﻰ ﺗﯜﺯﯛﭖ ﭼﯩﻘﯩﺪﯗ.
ﺗﯚﺗﯩﻨﭽﻰ ﺑﺎﺏ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﺧﻪﻟﻖ ﺳﻮﺕ ﻣﻪﻫﻜﯩﻤﯩﻠﯩﺮﻯ ﯞﻩ ﺧﻪﻟﻖ ﺗﻪﭘﺘﯩﺶ ﻣﻪﻫﻜﯩﻤﯩﻠﯩﺮﻯ
ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﺩﯨﻜﻰ ﺧﻪﻟﻖ ﺳﻮﺕ ﻣﻪﻫﻜﯩﻤﯩﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺳﻮﺕ ﺧﯩﺰﻣﯩﺘﻰ ﯪﻟﯩﻲ ﺧﻪﻟﻖ ﺳﻮﺕ ﻣﻪﻫﻜﯩﻤﯩﺴﯩﻨﯩﯔ ﯞﻩ ﻳﯘﻗﯩﺮﻯ ﺧﻪﻟﻖ ﺳﻮﺕ ﻣﻪﻫﻜﯩﻤﯩﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﻧﺎﺯﺍﺭﯨﺘﯩﺪﻩ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ. ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﺧﻪﻟﻖ ﺗﻪﭘﺘﯩﺶ ﻣﻪﻫﻜﯩﻤﯩﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺧﯩﺰﻣﯩﺘﻰ ﯪﻟﯩﻲ ﺧﻪﻟﻖ ﺗﻪﭘﺘﯩﺶ ﻣﻪﻫﻜﯩﻤﯩﺴﯩﻨﯩﯔ ﯞﻩ ﻳﯘﻗﯩﺮﻯ ﺩﻩﺭﯨﺠﯩﻠﯩﻚ ﺧﻪﻟﻖ ﺗﻪﭘﺘﯩﺶ ﻣﻪﻫﻜﯩﻤﯩﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺭﻩﻫﺒﻪﺭﻟﯩﻜﯩﺪﻩ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ.
ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﺩﯨﻜﻰ ﺧﻪﻟﻖ ﺳﻮﺕ ﻣﻪﻫﻜﯩﻤﯩﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﯞﻩ ﺧﻪﻟﻖ ﺗﻪﭘﺘﯩﺶ ﻣﻪﻫﻜﯩﻤﯩﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺭﻩﻫﺒﻪﺭﻟﯩﻚ ﺗﻪﺭﻛﯩﺒﯩﺪﻩ ﯞﻩ ﺧﯩﺰﻣﻪﺗﭽﻰ ﺧﺎﺩﯨﻤﻠﯩﺮﻯ ﺋﯩﭽﯩﺪﻩ ﺗﯧﺮﺭﯨﺘﻮﺭﯨﻴﯩﻠﯩﻚ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻨﻰ ﻳﻮﻟﻐﺎ ﻗﻮﻳﻐﺎﻥ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻨﯩﯔ ﺧﺎﺩﯨﻤﻠﯩﺮﻯ ﺑﻮﻟﯘﺷﻰ ﻛﯧﺮﻩﻙ.
47 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﺧﻪﻟﻖ ﺳﻮﺕ ﻣﻪﻫﻜﯩﻤﯩﻠﯩﺮﻯ ﯞﻩ ﺧﻪﻟﻖ ﺗﻪﭘﺘﯩﺶ ﻣﻪﻫﻜﯩﻤﯩﻠﯩﺮﻯ ﺩﯦﻠﻮﻻﺭﻧﻰ ﻗﺎﺭﺍﭖ ﭼﯩﻘﯩﺶ ﯞﻩ ﺗﻪﻛﺸﯜﺭﯛﺷﺘﻪ، ﺷﯘ ﺟﺎﻳﺪﺍ ﻛﻪﯓ ﻗﻮﻟﻠﯩﻨﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﺗﯩﻠﻨﻰ ﻗﻮﻟﻠﯩﻨﯩﺸﻰ ﻫﻪﻣﺪﻩ ﺷﯘ ﺟﺎﻳﺪﺍ ﻛﻪﯓ ﻗﻮﻟﻠﯩﻨﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﯪﺯ ﺳﺎﻧﻠﯩﻖ ﻣﯩﻠﻠﻪﺕ ﺗﯩﻞ - ﻳﯧﺰﯨﻘﯩﻨﻰ ﯮﺑﺪﺍﻥ ﺑﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﺧﺎﺩﯨﻤﻼﺭﻧﻰ ﻣﯘﯞﺍﭘﯩﻖ ﺳﻪﭘﻠﯩﺸﻰ ﻛﯧﺮﻩﻙ. ﺷﯘ ﺟﺎﻳﺪﺍ ﻛﻪﯓ ﻗﻮﻟﻠﯩﻨﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﺗﯩﻞ - ﻳﯧﺰﯨﻘﻨﻰ ﺑﯩﻠﻤﻪﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﺩﻩﯞﺍ ﺋﯩﺸﺘﺮﺍﻛﭽﯩﻠﯩﺮﯨﻐﺎ ﺗﻪﺭﺟﯩﻤﻪ ﻗﯩﻠﺪﯗﺭﯗﭖ ﺑﯧﺮﯨﺸﻰ ﻛﯧﺮﻩﻙ. ﻗﺎﻧﯘﻥ ﻫﯚﺟﺠﻪﺗﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﯬﻣﻪﻟﯩﻲ ﺋﯧﻬﺘﯩﻴﺎﺟﻐﺎ ﻗﺎﺭﺍﭖ، ﺷﯘ ﺟﺎﻳﺪﺍ ﻛﻪﯓ ﻗﻮﻟﻠﯩﻨﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﺑﯩﺮ ﺧﯩﻞ ﻳﺎﻛﻰ ﺑﯩﺮ ﻧﻪﭼﭽﻪ ﺧﯩﻞ ﻳﯧﺰﯨﻖ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻳﯧﺰﯨﺸﻰ ﻛﯧﺮﻩﻙ. ﻫﻪﺭ ﻣﯩﻠﻠﻪﺕ ﭘﯘﻗﺮﺍﻟﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺩﻩﯞﺍ ﺋﯩﺸﻠﯩﺮﯨﺪﺍ ﯲﺯ ﻣﯩﻠﻠﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﺗﯩﻞ - ﻳﯧﺰﯨﻘﯩﻨﻰ ﻗﻮﻟﻠﯩﻨﯩﺶ ﻫﻮﻗﯘﻗﻰ ﻛﺎﭘﺎﻟﻪﺗﻜﻪ ﺋﯩﮕﻪ ﻗﯩﻠﯩﻨﯩﺪﯗ.
48 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﯲﺯ ﺗﻪﯞﻩﺳﯩﺪﯨﻜﻰ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺑﺎﺭﺍﯞﻩﺭﻟﯩﻚ ﻫﻮﻗﯘﻗﯩﺪﯨﻦ ﺑﻪﻫﺮﯨﻤﻪﻥ ﺑﻮﻟﯘﺷﯩﻐﺎ ﻛﺎﭘﺎﻟﻪﺗﻠﯩﻚ ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ.
ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﻫﻪﺭ ﻣﯩﻠﻠﻪﺕ ﻛﺎﺩﯨﺮﻟﯩﺮﯨﻨﻰ ﯞﻩ ﯪﻣﻤﯩﺴﯩﻨﻰ ﺋﯩﺘﺘﯩﭙﺎﻗﻼﺷﺘﯘﺭﯗﭖ، ﯰﻻﺭﻧﯩﯔ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﻰ ﺑﯩﺮﻟﯩﻜﺘﻪ ﮔﯜﻟﻠﻪﻧﺪﯛﺭﯛﺵ ﻳﻮﻟﯩﺪﯨﻜﻰ ﯪﻛﺘﯩﭙﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﺗﻮﻟﯘﻕ ﻗﻮﺯﻏﺎﻳﺪﯗ.
ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﺩﯨﻜﻰ ﺩﯙﻟﻪﺕ ﺧﺎﺩﯨﻤﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﺷﯘ ﺟﺎﻳﺪﺍ ﻛﻪﯓ ﻗﻮﻟﻠﯩﻨﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﯩﻜﻜﻰ ﺧﯩﻠﺪﯨﻦ ﯪﺭﺗﯘﻕ ﺗﯩﻞ - ﻳﯧﺰﯨﻘﻨﻰ ﭘﯩﺸﺸﯩﻖ ﻗﻮﻟﻠﯩﻨﺎﻻﻳﺪﯨﻐﺎﻧﻼﺭﻧﻰ ﻣﯘﻛﺎﭘﺎﺗﻼﺵ ﻛﯧﺮﻩﻙ.
50 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﯲﺯ ﺟﺎﻳﯩﺪﺍ ﺗﻮﭘﻠﯩﺸﯩﭗ ﯮﻟﺘﯘﺭﺍﻗﻼﺷﻘﺎﻥ ﺑﺎﺷﻘﺎ ﯪﺯ ﺳﺎﻧﻠﯩﻖ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﯲﺯﻟﯩﺮﯨﮕﻪ ﻣﯘﻧﺎﺳﯩﭗ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻱ ﻳﺎﻛﻰ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﻳﯧﺰﺍ ﻗﯘﺭﯗﺷﯩﻐﺎ ﻳﺎﺭﺩﻩﻡ ﺑﯧﺮﯨﺪﯗ.
ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﯲﺯ ﺟﺎﻳﯩﺪﯨﻜﻰ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺋﯩﻘﺘﯩﺴﺎﺩ، ﻣﺎﯪﺭﯨﭗ، ﭘﻪﻥ - ﺗﯧﺨﻨﯩﻜﺎ، ﻣﻪﺩﻩﻧﯩﻴﻪﺕ، ﺳﻪﻫﯩﻴﻪ، ﺗﻪﻧﺘﻪﺭﺑﯩﻴﻪ ﺋﯩﺸﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺭﺍﯞﺍﺟﻼﻧﺪﯗﺭﯗﺷﯩﻐﺎ ﻳﺎﺭﺩﻩﻡ ﺑﯧﺮﯨﺪﯗ.
ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﯲﺯ ﺗﻪﯞﻩﺳﯩﺪﻩ ﺗﺎﺭﻗﺎﻕ ﯮﻟﺘﯘﺭﺍﻗﻼﺷﻘﺎ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﯪﻻﻫﯩﺪﯨﻠﯩﻜﯩﮕﻪ ﯞﻩ ﺋﯧﻬﺘﯩﻴﺎﺟﯩﻐﺎ ﺋﯧﺘﯩﺒﺎﺭ ﺑﯧﺮﯨﺪﯗ.
51 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﯲﺯ ﺟﺎﻳﯩﺪﯨﻜﻰ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﻪﺭﮔﻪ ﺗﺎﻗﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﯪﻻﻫﯩﺪﻩ ﻣﻪﺳﯩﻠﯩﻠﻪﺭﻧﻰ ﺑﯩﺮ ﺗﻪﺭﻩﭖ ﻗﯩﻠﯩﺸﺘﺎ، ﯰﻻﺭﻧﯩﯔ ﯞﻩﻛﯩﻠﻠﯩﺮﻯ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺗﻮﻟﯘﻕ ﻛﯧﯖﯩﺸﯩﺸﻰ، ﯰﻻﺭﻧﯩﯔ ﭘﯩﻜﺮﯨﮕﻪ ﻫﯚﺭﻣﻪﺕ ﻗﯩﻠﯩﺸﻰ ﺷﻪﺭﺕ.
53 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﯞﻩﺗﻪﻧﻨﻰ ﺳﯚﻳﯜﺵ، ﺧﻪﻟﻘﻨﻰ ﺳﯚﻳﯜﺵ، ﯬﻣﮕﻪﻛﻨﻰ ﺳﯚﻳﯜﺵ، ﭘﻪﻧﻨﻰ ﺳﯚﻳﯜﺵ، ﺳﻮﺗﺴﯩﻴﺎﻟﯩﺰﻣﻨﻰ ﺳﯚﻳﯜﺷﺘﯩﻦ ﺋﯩﺒﺎﺭﻩﺕ ﺋﯩﺠﺘﯩﻤﺎﺋﯩﻲ ﯬﺧﻼﻗﻨﻰ ﺗﻪﺷﻪﺑﺒﯘﺱ ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ، ﯲﺯ ﺟﺎﻳﯩﺪﯨﻜﻰ ﻫﻪﺭ ﻣﯩﻠﻠﻪﺕ ﭘﯘﻗﺮﺍﻟﯩﺮﻯ ﯪﺭﯨﺴﯩﺪﺍ ﯞﻩﺗﻪﻧﭙﻪﺭﯞﻩﺭﻟﯩﻚ ﺗﻪﺭﺑﯩﻴﯩﺴﻰ، ﻛﻮﻣﻤﯘﻧﯩﺴﺘﯩﻚ ﺗﻪﺭﺑﯩﻴﻪ ﯞﻩ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﺳﯩﻴﺎﺳﻪﺕ ﺗﻪﺭﺑﯩﻴﯩﺴﯩﻨﻰ ﺋﯧﻠﯩﭗ ﺑﺎﺭﯨﺪﯗ، ﻫﻪﺭ ﻣﯩﻠﻠﻪﺕ ﻛﺎﺩﯨﺮﻟﯩﺮﻯ ﯞﻩ ﯪﻣﻤﯩﺴﯩﻐﺎ ﺑﯩﺮ - ﺑﯩﺮﯨﮕﻪ ﺋﯩﺸﯩﻨﯩﺶ، ﺑﯩﺮ - ﺑﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﯲﮔﯩﻨﯩﺶ، ﺑﯩﺮ - ﺑﯩﺮﯨﮕﻪ ﻳﺎﺭﺩﻩﻡ ﺑﯧﺮﯨﺶ، ﺑﯩﺮ - ﺑﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺗﯩﻞ - ﻳﯧﺰﯨﻘﻰ، ﯲﺭﭖ - ﯪﺩﯨﺘﻰ ﯞﻩ ﺩﯨﻨﯩﻲ ﺋﯧﺘﯩﻘﺎﺩﯨﻐﺎ ﻫﯚﺭﻣﻪﺕ ﻗﯩﻠﯩﺶ، ﺩﯙﻟﻪﺗﻨﯩﯔ ﺑﯩﺮﻟﯩﻜﯩﻨﻰ ﯞﻩ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﻪﺭ ﺋﯩﺘﺘﯩﭙﺎﻗﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﺑﯩﺮﻟﯩﻜﺘﻪ ﻗﻮﻏﺪﺍﺵ ﺗﻮﻏﺮﯨﺴﯩﺪﺍ ﺗﻪﺭﺑﯩﻴﻪ ﺑﯧﺮﯨﺪﯗ.
ﯪﻟﺘﯩﻨﭽﻰ ﺑﺎﺏ ﻳﯘﻗﯩﺮﻯ ﺩﻩﺭﯨﺠﯩﻠﯩﻚ ﺩﯙﻟﻪﺕ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺑﯘﺭﭼﻰ
54 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﻳﯘﻗﯩﺮﻯ ﺩﻩﺭﯨﺠﯩﻠﯩﻚ ﺩﯙﻟﻪﺕ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻏﺎ ﺩﺍﺋﯩﺮ ﻗﺎﺭﺍﺭﻟﯩﺮﻯ، ﺑﯧﻜﯩﺘﻤﯩﻠﯩﺮﻯ، ﺑﯘﻳﺮﯗﻗﻠﯩﺮﻯ ﯞﻩ ﻳﻮﻟﻴﻮﺭﯗﻗﻠﯩﺮﻯ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯬﻣﻪﻟﯩﻲ ﯬﻫﯟﺍﻟﯩﻐﺎ ﯰﻳﻐﯘﻥ ﺑﻮﻟﯘﺷﻰ ﻻﺯﯨﻢ.
55 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﻳﯘﻗﯩﺮﻯ ﺩﻩﺭﯨﺠﯩﻠﯩﻚ ﺩﯙﻟﻪﺕ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﺋﯩﻘﺘﯩﺴﺎﺩﯨﻲ ﺗﻪﺭﻩﻗﻘﯩﻴﺎﺕ ﺋﯩﺴﺘﺮﺍﺗﯧﮕﯩﻴﯩﺴﯩﻨﻰ ﺗﻪﺗﻘﯩﻖ ﻗﯩﻠﯩﺶ، ﺗﯜﺯﯛﺵ ﯞﻩ ﻳﻮﻟﻐﺎ ﻗﻮﻳﯘﺵ ﺋﯩﺸﻠﯩﺮﯨﻐﺎ ﻳﺎﺭﺩﻩﻡ ﺑﯧﺮﯨﺸﻰ ﯞﻩ ﻳﯧﺘﻪﻛﭽﯩﻠﯩﻚ ﻗﯩﻠﯩﺸﻰ، ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﺋﯩﻘﺘﯩﺴﺎﺩ، ﻣﺎﯪﺭﯨﭗ، ﭘﻪﻥ - ﺗﯧﺨﻨﯩﻜﺎ، ﻣﻪﺩﻩﻧﯩﻴﻪﺕ، ﺳﻪﻫﯩﻴﻪ، ﺗﻪﻧﺘﻪﺭﺑﯩﻴﻪ ﻗﺎﺗﺎﺭﻟﯩﻖ ﺋﯩﺸﻼﺭﻧﻰ ﺗﯧﺰ ﺭﺍﯞﺍﺟﻼﻧﺪﯗﺭﯗﺷﯩﻐﺎ ﻣﺎﻟﯩﻴﻪ، ﭘﯘﻝ ﻣﯘﯪﻣﯩﻠﯩﺴﻰ، ﻣﺎﺩﺩﯨﻲ ﯬﺷﻴﺎ، ﺗﯧﺨﻨﯩﻜﺎ ﯞﻩ ﺋﯩﺨﺘﯩﺴﺎﺳﻠﯩﻖ ﺧﺎﺩﯨﻢ ﻗﺎﺗﺎﺭﻟﯩﻖ ﺟﻪﻫﻪﺗﻠﻪﺭﺩﯨﻦ ﻳﺎﺭﺩﻩﻡ ﺑﯧﺮﯨﺸﻰ ﻛﯧﺮﻩﻙ.
ﺩﯙﻟﻪﺕ ﺋﯧﺘﯩﺒﺎﺭ ﺑﯧﺮﯨﺶ ﺳﯩﻴﺎﺳﻪﺗﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺗﯜﺯﯛﭖ، ﺋﯩﭽﻜﻰ - ﺗﺎﺷﻘﻰ ﻣﻪﺑﻠﻪﻏﻨﯩﯔ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻏﺎ ﺳﯧﻠﯩﻨﯩﺸﯩﻐﺎ ﻳﯧﺘﻪﻛﭽﯩﻠﯩﻚ ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ ﯞﻩ ﺋﯩﻠﻬﺎﻡ ﺑﯧﺮﯨﺪﯗ.
ﻳﯘﻗﯩﺮﻯ ﺩﻩﺭﯨﺠﯩﻠﯩﻚ ﺩﯙﻟﻪﺕ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﺧﻪﻟﻖ ﺋﯩﮕﯩﻠﯩﻜﻰ ﺗﻪﺭﻩﻗﻘﯩﻴﺎﺗﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﯩﺠﺘﯩﻤﺎﺋﯩﻲ ﺗﻪﺭﻩﻗﻘﯩﻴﺎﺕ ﭘﯩﻼﻧﯩﻨﻰ ﺗﯜﺯﯛﺷﺘﻪ، ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯪﻻﻫﯩﺪﯨﻠﯩﻜﻰ ﯞﻩ ﺋﯧﻬﺘﯩﻴﺎﺟﯩﻨﻰ ﺋﯧﺘﯩﺒﺎﺭﻏﺎ ﺋﯧﻠﯩﺸﻰ ﻻﺯﯨﻢ.
56 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﺩﯙﻟﻪﺕ ﺑﯩﺮ ﺗﯘﺗﺎﺵ ﯮﻣﯘﻣﯩﻲ ﭘﯩﻼﻧﻐﺎ ﯞﻩ ﺑﺎﺯﺍﺭ ﺋﯧﻬﺘﯩﻴﺎﺟﯩﻐﺎ ﯪﺳﺎﺳﻪﻥ، ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﺩﺍ ﺑﺎﻳﻠﯩﻖ ﻣﻪﻧﺒﻪﺳﯩﻨﻰ ﺋﯧﭽﯩﺶ ﺗﯜﺭﻟﯩﺮﯨﻨﻰ ﯞﻩ ﯪﺳﺎﺳﯩﻲ ﻣﯘﯬﺳﺴﻪﺳﻪ ﻗﯘﺭﯗﻟﯘﺷﯩﻨﯩﯔ ﺗﯜﺭﻟﯩﺮﯨﻨﻰ ﯪﻟﺪﻯ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻣﯘﯞﺍﭘﯩﻖ ﯮﺭﯗﻧﻼﺷﺘﯘﺭﯨﺪﯗ. ﺩﯙﻟﻪﺕ ﺯﻭﺭ ﯪﺳﺎﺳﯩﻲ ﻣﯘﯬﺳﺴﻪﺳﻪﻟﻪﺭﮔﻪ ﻣﻪﺑﻠﻪﻍ ﺳﯧﻠﯩﺶ ﺗﯜﺭﻟﯩﺮﯨﺪﻩ ﻣﻪﺑﻠﻪﻍ ﺳﯧﻠﯩﺶ ﺳﺎﻟﻤﯩﻘﯩﻨﻰ ﯞﻩ ﺳﯩﻴﺎﺳﻪﺕ ﺧﺎﺭﺍﻛﺘﯧﺮﻟﯩﻚ ﺑﺎﻧﻜﺎ ﻗﻪﺭﺯ ﭘﯘﻟﻰ ﺑﯧﺮﯨﺶ ﺳﺎﻟﻤﯩﻘﯩﻨﻰ ﻣﯘﯞﺍﭘﯩﻖ ﯪﺷﯘﺭﯨﺪﯗ.
ﺩﯙﻟﻪﺕ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﺩﺍ ﯪﺳﺎﺳﯩﻲ ﻣﯘﯬﺳﺴﻪﺳﻪ ﻗﯘﺭﯗﻟﯘﺷﯩﻨﻰ ﯮﺭﯗﻧﻼﺷﺘﯘﺭﻏﺎﻧﺪﺍ، ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﻳﯜﺭﯛﺷﻠﻪﺷﻜﻪﻥ ﻣﻪﺑﻠﯩﻐﯩﮕﻪ ﺋﯧﻬﺘﯩﻴﺎﺟﻠﯩﻖ ﺑﻮﻟﺴﺎ، ﯮﺧﺸﺎﺵ ﺑﻮﻟﻤﯩﻐﺎﻥ ﯬﻫﯟﺍﻟﻐﺎ ﻗﺎﺭﺍﭖ، ﻳﯜﺭﯛﺷﻠﻪﺷﻜﻪﻥ ﻣﻪﺑﻠﻪﻏﻨﻰ ﯪﺯﺍﻳﺘﯩﺶ ﯞﻩ ﻛﻪﭼﯜﺭﯛﻡ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﻳﻮﻟﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﯧﺘﯩﺒﺎﺭ ﺑﯧﺮﯨﺪﯗ.
ﺩﯙﻟﻪﺕ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯬﻣﻪﻟﯩﻲ ﭘﻪﻥ - ﺗﯧﺨﻨﯩﻜﺎ ﻛﻪﺷﯩﭗ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﯞﻩ ﭘﻪﻥ - ﺗﯧﺨﻨﯩﻜﺎ ﻣﯘﯞﻩﭘﭙﻪﻗﯩﻴﻪﺗﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺭﯦﯫﻝ ﺋﯩﺸﻠﻪﭘﭽﯩﻘﯩﺮﯨﺶ ﻛﯜﭼﻠﯩﺮﯨﮕﻪ ﯪﻳﻼﻧﺪﯗﺭﯗﺵ ﻗﻪﺩﯨﻤﯩﻨﻰ ﺗﯧﺰﻟﯩﺘﯩﺸﯩﮕﻪ ﻳﺎﺭﺩﻩﻡ ﺑﯧﺮﯨﺪﯗ، ﯬﻣﻪﻟﯩﻲ ﺗﯧﺨﻨﯩﻜﯩﻨﻰ ﯞﻩ ﺭﺍﯞﺍﺟﻠﯩﻨﯩﺸﯩﻐﺎ ﺷﺎﺭﺍﺋﯩﺖ ﻳﺎﺭ ﺑﯧﺮﯨﺪﯨﻐﺎﻥ ﻳﯘﻗﯩﺮﻯ، ﻳﯧﯖﻰ ﺗﯧﺨﻨﯩﻜﯩﻨﻰ ﺯﻭﺭ ﻛﯜﭺ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﯮﻣﯘﻣﻼﺷﺘﯘﺭﯨﺪﯗ، ﺋﯩﺨﺘﯩﺴﺎﺳﻠﯩﻖ ﭘﻪﻥ - ﺗﯧﺨﻨﯩﻜﺎ ﺧﺎﺩﯨﻤﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻏﺎ ﻣﯘﯞﺍﭘﯩﻖ ﺋﯧﻘﯩﺸﯩﻐﺎ ﭘﺎﯪﻝ ﻳﯧﺘﻪﻛﭽﯩﻠﯩﻚ ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ، ﺩﯙﻟﻪﺕ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻏﺎ ﻗﯘﺭﯗﻟﯘﺵ ﺗﯜﺭﻟﯩﺮﯨﻨﻰ ﻳﯚﺗﻜﻪﭖ ﺑﻪﺭﮔﻪﻧﺪﻩ، ﺷﯘ ﺟﺎﻳﻨﯩﯔ ﺷﺎﺭﺍﺋﯩﺘﯩﻐﺎ ﻗﺎﺭﺍﭖ، ﺋﯩﻠﻐﺎﺭ، ﻗﻮﻟﻠﯩﻨﯩﺸﻘﺎ ﺑﺎﺏ ﯴﺳﻜﯜﻧﻪ ﯞﻩ ﻫﯜﻧﻪﺭ - ﺳﻪﻧﯭﺕ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺗﻪﻣﯩﻨﻠﻪﻳﺪﯗ.
57 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﺩﯙﻟﻪﺕ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﺋﯩﻘﺘﯩﺴﺎﺩﯨﻲ ﺗﻪﺭﻩﻗﻘﯩﻴﺎﺕ ﯪﻻﻫﯩﺪﯨﻠﯩﻜﯩﮕﻪ ﯞﻩ ﺋﯧﻬﺘﯩﻴﺎﺟﯩﻐﺎ ﯪﺳﺎﺳﻪﻥ، ﭘﯘﻝ ﺑﺎﺯﯨﺮﻯ ﯞﻩ ﻛﺎﭘﯩﺘﺎﻝ ﺑﺎﺯﯨﺮﯨﻨﻰ ﻫﻪﺭ ﺗﻪﺭﻩﭘﻠﯩﻤﻪ ﺋﯩﺸﻘﺎ ﺳﯧﻠﯩﭗ، ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻏﺎ ﭘﯘﻝ ﻣﯘﯪﻣﯩﻠﯩﺴﻰ ﺟﻪﻫﻪﺗﺘﯩﻦ ﻳﺎﺭ - ﻳﯚﻟﻪﻙ ﺑﻮﻟﯘﺵ ﺳﺎﻟﻤﯩﻘﯩﻨﻰ ﯪﺷﯘﺭﯨﺪﯗ. ﭘﯘﻝ ﻣﯘﯪﻣﯩﻠﻪ ﯪﭘﭙﺎﺭﺍﺗﻠﯩﺮﻯ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﺩﯨﻜﻰ ﺗﯘﺭﺍﻗﻠﯩﻖ ﻣﯜﻟﯜﻛﻜﻪ ﻣﻪﺑﻠﻪﻍ ﺳﯧﻠﯩﺶ ﺗﯜﺭﻟﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﯞﻩ ﺩﯙﻟﻪﺗﻨﯩﯔ ﻛﻪﺳﯩﭗ ﺳﯩﻴﺎﺳﯩﺘﯩﮕﻪ ﯰﻳﻐﯘﻥ ﻛﯧﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﻛﺎﺭﺧﺎﻧﯩﻼﺭﻧﯩﯔ ﺑﺎﻳﻠﯩﻖ ﻣﻪﻧﺒﻪﺳﯩﻨﻰ ﺋﯧﭽﯩﺶ، ﻛﯚﭖ ﺧﯩﻞ ﺋﯩﻘﺘﯩﺴﺎﺩﻧﻰ ﺭﺍﯞﺍﺟﻼﻧﺪﯗﺭﯗﺵ ﺟﻪﻫﻪﺗﺘﯩﻜﻰ ﻣﯘﯞﺍﭘﯩﻖ ﻣﻪﺑﻠﻪﻍ ﺗﻪﻟﯩﭙﯩﮕﻪ ﻧﯘﻗﺘﯩﻠﯩﻖ ﻳﺎﺭ - ﻳﯚﻟﻪﻙ ﺑﻮﻟﯘﺷﻰ ﻻﺯﯨﻢ.
ﺩﯙﻟﻪﺕ ﺳﻮﺩﺍ ﺑﺎﻧﻜﯩﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﻣﯩﻠﯩﻠﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻏﺎ ﻗﺎﺭﯨﺘﯩﻠﻐﺎﻥ ﻛﺮﯦﺪﯨﺖ ﺳﯧﻠﯩﻨﻤﯩﺴﯩﻨﻰ ﻛﯚﭘﻪﻳﺘﯩﺸﯩﮕﻪ ﺋﯩﻠﻬﺎﻡ ﺑﯧﺮﯨﭗ، ﺷﯘ ﺟﺎﻳﻼﺭﺩﯨﻜﻰ ﻛﺎﺭﺧﺎﻧﯩﻼﺭﻧﯩﯔ ﻣﯘﯞﺍﭘﯩﻖ ﻣﻪﺑﻠﻪﻍ ﺗﻪﻟﯩﭙﯩﮕﻪ ﭘﺎﯪﻝ ﻣﻪﺩﻩﺕ ﺑﯧﺮﯨﺪﯗ.
58 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﻳﯘﻗﯩﺮﻯ ﺩﻩﺭﯨﺠﯩﻠﯩﻚ ﺩﯙﻟﻪﺕ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﻣﺎﻟﯩﻴﻪ، ﭘﯘﻝ ﻣﯘﯪﻣﯩﻠﯩﺴﻰ، ﺋﯩﺨﺘﯩﺴﺎﺳﻠﯩﻖ ﺧﺎﺩﯨﻢ ﻗﺎﺗﺎﺭﻟﯩﻖ ﺟﻪﻫﻪﺗﻠﻪﺭﺩﯨﻦ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﺩﯨﻜﻰ ﻛﺎﺭﺧﺎﻧﯩﻼﺭﻧﯩﯔ ﺗﯧﺨﻨﯩﻜﺎ ﻳﯧﯖﯩﻠﯩﺸﯩﻐﺎ ﻳﺎﺭﺩﻩﻡ ﺑﯧﺮﯨﭗ، ﻛﻪﺳﯩﭗ ﻗﯘﺭﯗﻟﻤﯩﺴﯩﻨﯩﯔ ﻳﯘﻗﯩﺮﻯ ﺩﻩﺭﯨﺠﯩﮕﻪ ﻛﯚﺗﯜﺭﯛﻟﯜﺷﯩﻨﻰ ﺋﯩﻠﮕﯩﺮﻯ ﺳﯜﺭﯨﺪﯗ.
ﻳﯘﻗﯩﺮﻯ ﺩﻩﺭﯨﺠﯩﻠﯩﻚ ﺩﯙﻟﻪﺕ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﺩﯨﻜﻰ ﻛﺎﺭﺧﺎﻧﺎ ﺑﺎﺷﻘﯘﺭﯗﺵ ﺧﺎﺩﯨﻤﻠﯩﺮﻯ ﯞﻩ ﺗﯧﺨﻨﯩﻜﺎ ﺧﺎﺩﯨﻤﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺋﯩﻘﺘﯩﺴﺎﺩﻯ ﺗﻪﺭﻩﻗﻘﯩﻲ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ ﺭﺍﻳﻮﻧﻼﺭﻏﺎ ﺑﯧﺮﯨﭗ ﯲﮔﯩﻨﯩﺸﯩﮕﻪ ﺗﻪﺷﻜﯩﻼﺗﭽﯩﻠﯩﻘﻰ ﻗﯩﻠﯩﺸﻰ ﯞﻩ ﻣﻪﺩﻩﺕ ﺑﯧﺮﯨﺸﻰ، ﺷﯘﻧﯩﯔ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺑﯩﺮ ﯞﺍﻗﯩﺘﺘﺎ ﺋﯩﻘﺘﯩﺴﺎﺩﻯ ﺗﻪﺭﻩﻗﻘﯩﻲ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ ﺭﺍﻳﻮﻧﻼﺭﺩﯨﻜﻰ ﻛﺎﺭﺧﺎﻧﺎ ﺑﺎﺷﻘﯘﺭﯗﺵ ﺧﺎﺩﯨﻤﻠﯩﺮﻯ ﯞﻩ ﺗﯧﺨﻨﯩﻜﺎ ﺧﺎﺩﯨﻤﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﺩﯨﻜﻰ ﻛﺎﺭﺧﺎﻧﯩﻼﺭﻏﺎ ﺑﯧﺮﯨﭗ ﺋﯩﺸﻠﯩﺸﯩﮕﻪ ﻳﯧﺘﻪﻛﭽﯩﻠﯩﻜﻰ ﻗﯩﻠﯩﺸﻰ ﯞﻩ ﺋﯩﻠﻬﺎﻡ ﺑﯧﺮﯨﺸﻰ ﻻﺯﯨﻢ.
59 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﺩﯙﻟﻪﺕ ﺗﯜﺭﻟﯜﻙ ﺧﺎﺱ ﻣﻪﺑﻠﻪﻏﻠﻪﺭﻧﻰ ﺗﻪﺳﯩﺲ ﻗﯩﻠﯩﭗ، ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﺋﯩﻘﺘﯩﺴﺎﺩﯨﻲ ﻗﯘﺭﯗﻟﯘﺵ ﯞﻩ ﻣﻪﺩﻩﻧﯩﻴﻪﺕ ﻗﯘﺭﯗﻟﯘﺵ ﺋﯩﺸﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺭﺍﯞﺍﺟﻼﻧﺪﯗﺭﯗﺷﯩﻐﺎ ﻳﺎﺭ - ﻳﯚﻟﻪﻙ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ.
ﺩﯙﻟﻪﺕ ﺗﻪﺳﯩﺲ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ ﺗﯜﺭﻟﯜﻙ ﺧﺎﺱ ﻣﻪﺑﻠﻪﻏﻠﻪﺭ ﯞﻩ ﯞﺍﻗﯩﺘﻠﯩﻖ ﻣﻪﺧﺴﯘﺱ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﻳﺎﺭﺩﻩﻡ ﭘﯘﻟﯩﻨﻰ ﻫﻪﺭ ﻗﺎﻧﺪﺍﻕ ﯮﺭﯗﻧﻨﯩﯔ ﯪﺯﺍﻳﺘﯩﯟﯦﺘﯩﺸﯩﮕﻪ، ﺗﯘﺗﯘﭖ ﻗﯧﻠﯩﺸﯩﻐﺎ، ﺋﯩﺸﻠﯩﺘﯩﯟﯦﻠﯩﺸﯩﻐﺎ ﻳﻮﻝ ﻗﻮﻳﯘﻟﻤﺎﻳﺪﯗ، ﯰﻧﻰ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﻧﻮﺭﻣﺎﻝ ﺧﺎﻡ ﭼﻮﺕ ﻛﯩﺮﯨﻤﻰ ﻫﯧﺴﺎﺑﯩﻐﺎ ﻛﯩﺮﮔﯜﺯﯛﯞﯦﻠﯩﺸﯩﻐﺎ ﻳﻮﻝ ﻗﻮﻳﯘﻟﻤﺎﻳﺪﯗ.
60 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﻳﯘﻗﯩﺮﻯ ﺩﻩﺭﯨﺠﯩﻠﯩﻚ ﺩﯙﻟﻪﺕ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﺩﯙﻟﻪﺗﻨﯩﯔ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﺳﻮﺩﺍ ﺳﯩﻴﺎﺳﯩﺘﯩﮕﻪ ﯞﻩ ﻣﯩﻠﯩﻠﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﺋﯧﻬﺘﯩﻴﺎﺟﯩﻐﺎ ﯪﺳﺎﺳﻪﻥ، ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﺳﻮﺩﺍ، ﺗﻪﻣﯩﻨﺎﺕ - ﺳﻮﺩﺍ ﯞﻩ ﺗﯩﺒﺒﯩﻲ ﺩﻭﺭﯨﮕﻪﺭﻟﯩﻚ ﻛﺎﺭﺧﺎﻧﯩﻠﯩﺮﯨﻐﺎ ﺳﯧﻠﯩﻨﻤﺎ ﻣﻪﺑﻠﻪﻍ، ﭘﯘﻝ ﻣﯘﯪﻣﯩﻠﯩﺴﻰ، ﺑﺎﺝ ﻗﺎﺗﺎﺭﻟﯩﻖ ﺟﻪﻫﻪﺗﻠﻪﺭﺩﯨﻦ ﻳﺎﺭ - ﻳﯚﻟﻪﻙ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ.
61 - ﻣﺎﺩﺍ ﺩﯙﻟﻪﺕ ﺋﯧﺘﯩﺒﺎﺭ ﺑﯧﺮﯨﺶ ﺳﯩﻴﺎﺳﻪﺗﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺗﯜﺯﯛﭖ، ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﺗﺎﺷﻘﻰ ﺋﯩﻘﺘﯩﺴﺎﺩ - ﺳﻮﺩﯨﻨﻰ ﺭﺍﯞﺍﺟﻼﻧﺪﯗﺭﯗﺷﯩﻐﺎ ﻳﺎﺭ - ﻳﯚﻟﻪﻙ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ، ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﺩﯨﻜﻰ ﺋﯩﺸﻠﻪﭘﭽﯩﻘﯩﺮﯨﺶ ﻛﺎﺭﺧﺎﻧﯩﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺗﺎﺷﻘﻰ ﺳﻮﺩﺍ ﺗﯩﺠﺎﺭﯨﺘﯩﺪﻩ ﯲﺯ ﯪﻟﺪﯨﻐﺎ ﺋﯩﺶ ﻛﯚﺭﯛﺵ ﻫﻮﻗﯘﻗﯩﻨﻰ ﭼﻮﯕﺎﻳﺘﯩﺪﯗ، ﯴﺳﺘﯜﻧﻠﯜﻛﻜﻪ ﺋﯩﮕﻪ ﻳﻪﺭﻟﯩﻚ ﻣﻪﻫﺴﯘﻻﺗﻼﺭﻧﯩﯔ ﺋﯧﻜﯩﺴﭙﻮﺭﺕ ﻗﯩﻠﯩﻨﯩﺸﯩﻐﺎ ﺋﯩﻠﻬﺎﻡ ﺑﯧﺮﯨﺪﯗ، ﺋﯧﺘﯩﺒﺎﺭ ﺑﯧﺮﯨﺶ ﯪﺳﺎﺳﯩﺪﯨﻜﻰ ﭼﯧﮕﺮﺍ ﺳﻮﺩﺍ ﺳﯩﻴﺎﺳﯩﺘﯩﻨﻰ ﻳﻮﻟﻐﺎ ﻗﻮﻳﯩﺪﯗ.
62 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﺧﻪﻟﻖ ﺋﯩﮕﯩﻠﯩﻜﯩﻨﯩﯔ ﺭﺍﯞﺍﺟﻠﯩﻨﯩﺸﯩﻐﺎ ﯞﻩ ﻣﺎﻟﯩﻴﻪ ﻛﯩﺮﯨﻤﯩﻨﯩﯔ ﺋﯧﺸﯩﺸﯩﻐﺎ ﯬﮔﯩﺸﯩﭗ، ﻳﯘﻗﯩﺮﻯ ﺩﻩﺭﯨﺠﯩﻠﯩﻚ ﻣﺎﻟﯩﻴﻪ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻏﺎ ﻣﺎﻟﯩﻴﯩﺪﯨﻦ ﻳﯚﺗﻜﻪﭖ ﭼﯩﻘﯩﻢ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﺳﺎﻟﻤﯩﻘﯩﻨﻰ ﺗﻪﺩﺭﯨﺠﯩﻲ ﯪﺷﯘﺭﯨﺪﯗ. ﯪﺩﻩﺗﺘﯩﻜﯩﺪﻩﻙ ﻣﺎﻟﯩﻴﯩﺪﯨﻦ ﻳﯚﺗﻜﻪﭖ ﭼﯩﻘﯩﻢ ﻗﯩﻠﯩﺶ، ﻣﻪﺧﺴﯘﺱ ﺗﯜﺭ ﺑﻮﻳﯩﭽﻪ ﻣﺎﻟﯩﻴﯩﺪﯨﻦ ﻳﯚﺗﻜﻪﭖ ﭼﯩﻘﯩﻢ ﻗﯩﻠﯩﺶ، ﯪﺯ ﺳﺎﻧﻠﯩﻖ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﻪﺭﮔﻪ ﺋﯧﺘﯩﺒﺎﺭ ﺑﯧﺮﯨﺶ ﺳﯩﻴﺎﺳﯩﺘﻰ ﺑﻮﻳﯩﭽﻪ ﻣﺎﻟﯩﻴﯩﺪﯨﻦ ﻳﯚﺗﻜﻪﭖ ﭼﯩﻘﯩﻢ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﻳﻮﻟﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ، ﺷﯘﻧﯩﯖﺪﻩﻙ ﺩﯙﻟﻪﺕ ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﯩﮕﻪﻥ ﺑﺎﺷﻘﺎ ﺷﻪﻛﯩﻠﻠﻪﺭ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﻣﻪﺑﻠﻪﻍ ﺳﯧﻠﯩﻨﻤﯩﺴﯩﻨﻰ ﻛﯚﭘﻪﻳﺘﯩﭗ، ﯰﻧﻰ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﺋﯩﻘﺘﯩﺴﺎﺩﯨﻲ ﺗﻪﺭﻩﻗﻘﯩﻴﺎﺗﻰ ﯞﻩ ﺋﯩﺠﺘﯩﻤﺎﺋﯩﻲ ﺗﻪﺭﻩﻗﻘﯩﻴﺎﺗﯩﻨﻰ ﺗﯧﺰﻟﯩﺘﯩﺸﯩﮕﻪ ﺳﻪﺭﭖ ﻗﯩﻠﯩﭗ، ﺷﯘ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﺗﻪﺭﻩﻗﻘﯩﻲ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ ﺭﺍﻳﻮﻧﻼﺭ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﭘﻪﺭﻗﯩﻨﻰ ﺗﻪﺩﺭﯨﺠﯩﻲ ﻛﯩﭽﯩﻜﻠﯩﺘﯩﺪﯗ.
63 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﻳﯘﻗﯩﺮﻯ ﺩﻩﺭﯨﺠﯩﻠﯩﻚ ﺩﯙﻟﻪﺕ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﺩﯦﻬﻘﺎﻧﭽﯩﻠﯩﻖ، ﭼﺎﺭﯞﯨﭽﯩﻠﯩﻖ، ﯮﺭﻣﺎﻧﭽﯩﻠﯩﻖ ﻗﺎﺗﺎﺭﻟﯩﻖ ﺟﻪﻫﻪﺗﻠﻪﺭﺩﯨﻜﻰ ﺋﯩﺸﻠﻪﭘﭽﯩﻘﯩﺮﯨﺶ ﺷﺎﺭﺍﺋﯩﺘﯩﻨﻰ ﯞﻩ ﺳﯘﭼﯩﻠﯩﻖ، ﻗﺎﺗﻨﺎﺵ، ﺋﯧﻨﯧﺮﮔﯩﻴﻪ، ﯪﻻﻗﻪ ﻗﺎﺗﺎﺭﻟﯩﻖ ﯪﺳﺎﺳﯩﻲ ﻣﯘﯬﺳﺴﻪﺳﻪﻟﯩﺮﯨﻨﻰ ﻳﺎﺧﺸﯩﻠﯩﺸﯩﻐﺎ ﺳﯧﻠﯩﻨﻤﺎ ﻣﻪﺑﻠﻪﻍ، ﭘﯘﻝ ﻣﯘﯪﻣﯩﻠﯩﺴﻰ، ﺑﺎﺝ ﻗﺎﺗﺎﺭﻟﯩﻖ ﺟﻪﻫﻪﺗﻠﻪﺭﺩﯨﻦ ﻳﺎﺭ - ﻳﯚﻟﻪﻙ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ ؛ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯲﺯ ﺟﺎﻳﯩﺪﯨﻜﻰ ﺑﺎﻳﻠﯩﻘﺘﯩﻦ ﻣﯘﯞﺍﭘﯩﻖ ﭘﺎﻳﺪﯨﻠﯩﻨﯩﭗ، ﻳﻪﺭﻟﯩﻚ ﺳﺎﻧﺎﯬﺗﻨﻰ، ﻳﯧﺰﺍ - ﺑﺎﺯﺍﺭ ﻛﺎﺭﺧﺎﻧﯩﻠﯩﺮﯨﻨﻰ، ﯮﺗﺘﯘﺭﺍ، ﻛﯩﭽﯩﻚ ﻛﺎﺭﺧﺎﻧﯩﻼﺭﻧﻰ، ﺷﯘﻧﯩﯖﺪﻩﻙ ﯪﺯ ﺳﺎﻧﻠﯩﻖ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﻪﺭ ﯪﻻﻫﯩﺪﻩ ﺋﯧﻬﺘﯩﻴﺎﺟﻠﯩﻖ ﺗﺎﯞﺍﺭﻻﺭﻧﯩﯔ ﯞﻩ ﯬﻧﯭﻧﯩﯟﻯ ﻗﻮﻝ ﺳﺎﻧﺎﯬﺕ ﺑﯘﻳﯘﻣﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺋﯩﺸﻠﻪﭘﭽﯩﻘﯩﺮﯨﺸﯩﻨﻰ ﺭﺍﯞﺍﺟﻼﻧﺪﯗﺭﯗﺷﯩﻐﺎ ﻳﺎﺭ - ﻳﯚﻟﻪﻙ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ.
64 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﻳﯘﻗﯩﺮﻯ ﺩﻩﺭﯨﺠﯩﻠﯩﻚ ﺩﯙﻟﻪﺕ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﺋﯩﻘﺘﯩﺴﺎﺩﻯ ﺗﻪﺭﻩﻗﻘﯩﻲ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ ﺭﺍﻳﻮﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﯩﻘﺘﯩﺴﺎﺩﯨﻲ ﻫﻪﻣﻜﺎﺭﻟﯩﻖ - ﺗﯧﺨﻨﯩﻜﺎ ﻫﻪﻣﻜﺎﺭﻟﯩﻘﯩﻨﻰ ﯞﻩ ﺳﯩﺴﺘﯧﻤﺎ ﺑﻮﻳﯩﭽﻪ ﻛﯚﭖ ﻗﺎﺗﻼﻣﻠﯩﻖ، ﻛﯚﭖ ﺗﻪﺭﻩﭘﻠﯩﻚ ﻳﺎﺭﺩﻩﻡ ﺑﯧﺮﯨﺶ ﺋﯩﺸﯩﻨﻰ ﻗﺎﻧﺎﺕ ﻳﺎﻳﺪﯗﺭﯗﺷﯩﻐﺎ ﺗﻪﺷﻜﯩﻼﺗﭽﯩﻠﯩﻖ ﻗﯩﻠﯩﺸﻰ، ﻣﻪﺩﻩﺕ ﺑﯧﺮﯨﺸﻰ ﯞﻩ ﺋﯩﻠﻬﺎﻡ ﺑﯧﺮﯨﺸﻰ، ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﺋﯩﻘﺘﯩﺴﺎﺩﯨﻲ ﺋﯩﺸﻼﺭ، ﻣﺎﯪﺭﯨﭗ، ﭘﻪﻥ - ﺗﯧﺨﻨﯩﻜﺎ، ﻣﻪﺩﻩﻧﯩﻴﻪﺕ، ﺳﻪﻫﯩﻴﻪ، ﺗﻪﻧﺘﻪﺭﺑﯩﻴﻪ ﺋﯩﺸﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺭﺍﯞﺍﺟﻼﻧﺪﯗﺭﯗﺷﯩﻐﺎ ﻳﺎﺭﺩﻩﻡ ﺑﯧﺮﯨﺸﻰ ﯞﻩ ﺗﯜﺭﺗﻜﻪ ﺑﻮﻟﯘﺷﻰ ﻛﯧﺮﻩﻙ.
65 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﺩﯙﻟﻪﺕ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﺩﺍ ﺑﺎﻳﻠﯩﻖ ﻣﻪﻧﺒﻪﺳﯩﻨﻰ ﺋﯧﭽﯩﺶ، ﻗﯘﺭﯗﻟﯘﺵ ﺋﯧﻠﯩﭗ ﺑﯧﺮﯨﺶ ﯞﺍﻗﺘﯩﺪﺍ، ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﻣﻪﻧﭙﻪﯬﺗﯩﮕﻪ ﺋﯧﺘﯩﺒﺎﺭ ﺑﯧﺮﯨﺸﻰ، ﺑﯘ ﺋﯩﺸﻼﺭﻧﻰ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﺋﯩﻘﺘﯩﺴﺎﺩﯨﻲ ﻗﯘﺭﯗﻟﯘﺷﯩﻐﺎ ﭘﺎﻳﺪﯨﻠﯩﻖ ﻗﯩﻠﯩﭗ ﯮﺭﯗﻧﻼﺷﺘﯘﺭﯗﺷﻰ، ﺷﯘ ﺟﺎﻳﺪﯨﻜﻰ ﯪﺯ ﺳﺎﻧﻠﯩﻖ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺋﯩﺸﻠﻪﭘﭽﯩﻘﯩﺮﯨﺸﻰ ﯞﻩ ﺗﯘﺭﻣﯘﺷﯩﻐﺎ ﺋﯧﺘﯩﺒﺎﺭ ﺑﯧﺮﯨﺸﻰ ﻛﯧﺮﻩﻙ. ﺩﯙﻟﻪﺕ ﺗﻪﺩﺑﯩﺮ ﻗﻮﻟﻠﯩﻨﯩﭗ، ﺗﻪﺑﯩﺌﯩﻲ ﺑﺎﻳﻠﯩﻘﻨﻰ ﺳﯩﺮﺗﻘﺎ ﭼﯩﻘﯩﺮﯨﺪﯨﻐﺎﻥ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻏﺎ ﻣﻪﻧﭙﻪﯬﺕ ﺟﻪﻫﻪﺗﺘﻪ ﻣﻪﻟﯘﻡ ﺗﯚﻟﻪﻡ ﺑﯧﺮﯨﺪﯗ.
ﺩﯙﻟﻪﺕ ﺋﯩﻘﺘﯩﺴﺎﺩﻯ ﺗﻪﺭﻩﻗﻘﯩﻲ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ ﺭﺍﻳﻮﻧﻼﺭﺩﯨﻜﻰ ﻛﺎﺭﺧﺎﻧﯩﻼﺭﻧﯩﯔ ﯲﺯ ﯪﺭﺍ ﭘﺎﻳﺪﺍ - ﻣﻪﻧﭙﻪﯬﺕ ﻳﻪﺗﻜﯜﺯﯛﺵ ﭘﺮﯨﻨﺴﯩﭙﻰ ﺑﻮﻳﯩﭽﻪ، ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻏﺎ ﺑﯧﺮﯨﭗ ﻣﻪﺑﻠﻪﻍ ﺳﯧﻠﯩﺸﯩﻐﺎ، ﻫﻪﺭ ﺧﯩﻞ ﺷﻪﻛﯩﻠﺪﯨﻜﻰ ﺋﯩﻘﺘﯩﺴﺎﺩﯨﻲ ﻫﻪﻣﻜﺎﺭﻟﯩﻘﻨﻰ ﻗﺎﻧﺎﺕ ﻳﺎﻳﺪﯗﺭﯗﺷﯩﻐﺎ ﻳﯧﺘﻪﻛﭽﯩﻠﯩﻚ ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ ﯞﻩ ﻣﻪﺩﻩﺕ ﺑﯧﺮﯨﺪﯗ.
66 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﻳﯘﻗﯩﺮﻯ ﺩﻩﺭﯨﺠﯩﻠﯩﻚ ﺩﯙﻟﻪﺕ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﺯﻭﺭ ﺋﯧﻜﻮﻟﻮﮔﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺗﻪﯕﭙﯘﯕﻠﯘﻗﻰ، ﻣﯘﻫﯩﺖ ﻣﯘﻫﺎﭘﯩﺰﯨﺘﯩﻨﻰ ﻫﻪﺭ ﺗﻪﺭﻩﭘﻠﯩﻤﻪ ﺗﯜﺯﻩﺵ ﻗﯘﺭﯗﻟﯘﺷﯩﻨﯩﯔ ﺗﯜﺭﻟﯩﺮﯨﻨﻰ ﺧﻪﻟﻖ ﺋﯩﮕﯩﻠﯩﻜﻰ ﺗﻪﺭﻩﻗﻘﯩﻴﺎﺗﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﯩﺠﺘﯩﻤﺎﺋﯩﻲ ﺗﻪﺭﻩﻗﻘﯩﻴﺎﺕ ﭘﯩﻼﻧﯩﻐﺎ ﻛﯩﺮﮔﯜﺯﯛﭖ، ﺑﯩﺮ ﺗﯘﺗﺎﺵ ﯮﺭﯗﻧﻼﺷﺘﯘﺭﯗﺷﻰ ﻻﺯﯨﻢ.
ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭ ﺩﯙﻟﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯧﻜﻮﻟﻮﮔﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺗﻪﯕﭙﯘﯕﻠﯘﻗﻰ، ﻣﯘﻫﯩﺖ ﻣﯘﻫﺎﭘﯩﺰﯨﺘﯩﮕﻪ ﺗﯚﻫﭙﻪ ﻗﻮﺷﻘﺎﻥ ﺑﻮﻟﺴﺎ، ﺩﯙﻟﻪﺕ ﯰﻻﺭﻏﺎ ﻣﻪﻧﭙﻪﯬﺕ ﺟﻪﻫﻪﺗﺘﻪ ﻣﻪﻟﯘﻡ ﺗﯚﻟﻪﻡ ﺑﯧﺮﯨﺪﯗ.
ﻫﻪﺭ ﻗﺎﻧﺪﺍﻕ ﺗﻪﺷﻜﯩﻼﺕ ﻳﺎﻛﻰ ﺷﻪﺧﺲ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﺩﺍ ﺑﺎﻳﻠﯩﻖ ﻣﻪﻧﺒﻪﺳﯩﻨﻰ ﺋﯧﭽﯩﺶ، ﻗﯘﺭﯗﻟﯘﺵ ﺋﯧﻠﯩﭗ ﺑﯧﺮﯨﺶ ﯞﺍﻗﺘﯩﺪﺍ، ﯴﻧﯜﻣﻠﯜﻙ ﺗﻪﺩﺑﯩﺮ ﻗﻮﻟﻠﯩﻨﯩﭗ، ﺷﯘ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﺗﯘﺭﻣﯘﺵ ﻣﯘﻫﯩﺘﻰ ﯞﻩ ﺋﯧﻜﻮﻟﻮﮔﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﻣﯘﻫﯩﺘﯩﻨﻰ ﻗﻮﻏﺪﯨﺸﻰ ﯞﻩ ﻳﺎﺧﺸﯩﻠﯩﺸﻰ، ﺑﯘﻟﻐﯩﻨﯩﺸﻨﯩﯔ ﯞﻩ ﺑﺎﺷﻘﺎ ﺋﯩﺠﺘﯩﻤﺎﺋﯩﻲ ﯪﭘﻪﺗﻨﯩﯔ ﯪﻟﺪﯨﻨﻰ ﺋﯧﻠﯩﺸﻰ ﯞﻩ ﯰﻧﻰ ﺗﯜﮔﯩﺘﯩﺸﻰ ﻛﯧﺮﻩﻙ.
67 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﻳﯘﻗﯩﺮﻯ ﺩﻩﺭﯨﺠﯩﻠﯩﻚ ﺩﯙﻟﻪﺕ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﺩﯨﻜﻰ ﻛﺎﺭﺧﺎﻧﯩﻠﯩﺮﻯ ﯞﻩ ﻛﻪﺳﭙﯩﻲ ﯮﺭﯗﻧﻠﯩﺮﻯ ﺩﯙﻟﻪﺗﻨﯩﯔ ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﯩﻤﯩﺴﻰ ﺑﻮﻳﯩﭽﻪ ﯪﺩﻩﻡ ﺋﯧﻠﯩﺶ ﯞﺍﻗﺘﯩﺪﺍ، ﯪﻟﺪﻯ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺷﯘ ﺟﺎﻳﻼﺭﺩﯨﻜﻰ ﯪﺯ ﺳﺎﻧﻠﻰ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﻪﺭﺩﯨﻦ ﯪﻟﯩﺪﯗ.
ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﺩﯨﻜﻰ ﻛﺎﺭﺧﺎﻧﯩﻼﺭ، ﻛﻪﺳﭙﯩﻲ ﯮﺭﯗﻧﻼﺭ ﺷﯘ ﺟﺎﻳﻼﺭﺩﯨﻜﻰ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﻫﻮﻗﯘﻗﯩﻐﺎ ﻫﯚﺭﻣﻪﺕ ﻗﯩﻠﯩﺸﻰ، ﺷﯘ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﻧﯩﺰﺍﻣﻠﯩﺮﻯ، ﯪﻳﺮﯨﻢ ﻧﯩﺰﺍﻣﻠﯩﺮﻯ ﯞﻩ ﻳﻪﺭﻟﯩﻚ ﻧﯩﺰﺍﻣﻠﯩﺮﻯ، ﻗﺎﺋﯩﺪﯨﻠﯩﺮﯨﮕﻪ ﺭﯨﯫﻳﻪ ﻗﯩﻠﯩﺸﻰ، ﺷﯘ ﺟﺎﻳﻼﺭﺩﯨﻜﻰ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﻧﺎﺯﺍﺭﯨﺘﯩﻨﻰ ﻗﻮﺑﯘﻝ ﻗﯩﻠﯩﺸﻰ ﻛﯧﺮﻩﻙ.
68 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﻳﯘﻗﯩﺮﻯ ﺩﻩﺭﯨﺠﯩﻠﯩﻚ ﺩﯙﻟﻪﺕ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﺩﯨﻜﻰ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺭﺍﺯﯨﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﯪﻟﻤﺎﻱ ﺗﯘﺭﯗﭖ، ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻏﺎ ﻗﺎﺭﺍﺷﻠﯩﻖ ﻛﺎﺭﺧﺎﻧﯩﻼﺭﻧﯩﯔ ﺗﻪﯞﻩﻟﯩﻚ ﻣﯘﻧﺎﺳﯩﯟﯨﺘﯩﻨﻰ ﯲﺯﮔﻪﺭﺗﺴﻪ ﺑﻮﻟﻤﺎﻳﺪﯗ.
69 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﺩﯙﻟﻪﺕ ﯞﻩ ﻳﯘﻗﯩﺮﻯ ﺩﻩﺭﯨﺠﯩﻠﯩﻚ ﺧﻪﻟﻖ ﻫﯚﻛﯜﻣﻪﺗﻠﯩﺮﻯ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﺩﯨﻜﻰ ﻧﺎﻣﺮﺍﺕ ﺭﺍﻳﻮﻧﻼﺭﻏﺎ ﻣﺎﻟﯩﻴﻪ، ﭘﯘﻝ ﻣﯘﯪﻣﯩﻠﯩﺴﻰ، ﻣﺎﺩﺩﯨﻲ ﯬﺷﻴﺎ، ﺗﯧﺨﻨﯩﻜﺎ، ﺋﯩﺨﺘﯩﺴﺎﺳﻠﯩﻖ ﺧﺎﺩﯨﻢ ﻗﺎﺗﺎﺭﻟﯩﻖ ﺟﻪﻫﻪﺗﻠﻪﺭﺩﯨﻦ ﻳﯚﻟﻪﺵ ﺳﺎﻟﻤﯩﻘﯩﻨﻰ ﯪﺷﯘﺭﯗﭖ، ﻧﺎﻣﺮﺍﺕ ﯪﻫﺎﻟﯩﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﻧﺎﻣﺮﺍﺗﻠﯩﻘﺘﯩﻦ ﺗﯧﺰﺭﻩﻙ ﻗﯘﺗﯘﻟﯘﭖ، ﻫﺎﻟﻠﯩﻖ ﺳﻪﯞﯨﻴﯩﮕﻪ ﻳﯧﺘﯩﺸﯩﮕﻪ ﻳﺎﺭﺩﻩﻡ ﺑﯧﺮﯨﺸﻰ ﻻﺯﯨﻢ.
70 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﻳﯘﻗﯩﺮﻯ ﺩﻩﺭﯨﺠﯩﻠﯩﻚ ﺩﯙﻟﻪﺕ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﯲﺯ ﺟﺎﻳﯩﺪﯨﻜﻰ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﻪﺭﺩﯨﻦ ﻫﻪﺭ ﺩﻩﺭﯨﺠﯩﻠﯩﻚ ﻛﺎﺩﯨﺮﻻﺭﻧﻰ، ﺗﯜﺭﻟﯜﻙ ﻛﻪﺳﭙﯩﻲ ﺧﺎﺩﯨﻤﻼﺭﻧﻰ ﯞﻩ ﺗﯧﺨﻨﯩﻚ ﺋﯩﺸﭽﯩﻼﺭﻧﻰ ﻛﯚﭘﻠﻪﭖ ﻳﯧﺘﯩﺸﺘﯜﺭﯛﺷﯩﮕﻪ ﻳﺎﺭﺩﻩﻡ ﺑﯧﺮﯨﺪﯗ ؛ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﺋﯧﻬﺘﯩﻴﺎﺟﯩﻐﺎ ﯪﺳﺎﺳﻪﻥ، ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻣﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﺧﯩﺰﻣﯩﺘﯩﮕﻪ ﻗﺎﺗﻨﺎﺷﺘﯘﺭﯗﺵ ﯴﭼﯜﻥ ﻫﻪﺭ ﺧﯩﻞ ﺷﻪﻛﯩﻠﻠﻪﺭ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻣﯘﯞﺍﭘﯩﻖ ﺳﺎﻧﺪﺍ ﯮﻗﯘﺗﻘﯘﭼﯩﻼﺭ، ﺩﻭﺧﺘﯘﺭﻻﺭ، ﭘﻪﻥ - ﺗﯧﺨﻨﯩﻜﺎ ﺧﺎﺩﯨﻤﻠﯩﺮﻯ ﯞﻩ ﺋﯩﮕﯩﻠﯩﻚ ﺑﺎﺷﻘﯘﺭﯗﺵ ﺧﺎﺩﯨﻤﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﯬﯞﻩﺗﯩﺪﯗ، ﯰﻻﺭﻏﺎ ﺗﯘﺭﻣﯘﺵ ﺗﻪﻣﯩﻨﺎﺗﻰ ﺟﻪﻫﻪﺗﺘﯩﻦ ﻣﯘﯞﺍﭘﯩﻖ ﺋﯧﺘﯩﺒﺎﺭ ﺑﯧﺮﯨﺪﯗ.
ﺩﯙﻟﻪﺕ ﻣﻪﺧﺴﯘﺱ ﻳﺎﻛﻰ ﯪﺳﺎﺳﻪﻥ ﯪﺯ ﺳﺎﻧﻠﯩﻖ ﻣﯩﻠﻠﻪﺕ ﯮﻗﯘﻏﯘﭼﯩﻠﯩﺮﻯ ﻗﻮﺑﯘﻝ ﻗﯩﻠﯩﻨﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯪﻟﯩﻲ ﻣﻪﻛﺘﻪﭘﻠﻪﺭﻧﻰ ﯪﭼﯩﺪﯗ، ﯪﻟﯩﻲ ﻣﻪﻛﺘﻪﭘﻠﻪﺭﺩﻩ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﺳﯩﻨﯩﭗ، ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﺗﻪﻳﻴﺎﺭﻟﯩﻖ ﻛﯘﺭﺳﻼﺭﻧﻰ ﺗﻪﺳﯩﺲ ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ ﻫﻪﻣﺪﻩ ﻧﯩﺸﺎﻧﻠﯩﻖ ﻗﻮﺑﯘﻝ ﻗﯩﻠﯩﺶ، ﻧﯩﺸﺎﻧﻠﯩﻖ ﺗﻪﻗﺴﯩﻤﻠﻪﺵ ﭼﺎﺭﯨﺴﯩﻨﻰ ﻗﻮﻟﻼﻧﺴﺎ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ. ﯪﻟﯩﻲ ﻣﻪﻛﺘﻪﭘﻠﻪﺭ ﯞﻩ ﺗﯧﺨﻨﯩﻜﻮﻣﻼﺭ ﻳﯧﯖﻰ ﯮﻗﯘﻏﯘﭼﻰ ﻗﻮﺑﯘﻝ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﯞﺍﻗﺘﯩﺪﺍ، ﺋﯩﻤﺘﯩﻬﺎﻥ ﺑﻪﺭﮔﻪﻥ ﯪﺯ ﺳﺎﻧﻠﯩﻖ ﻣﯩﻠﻠﻪﺕ ﯮﻗﯘﻏﯘﭼﯩﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﻗﻮﺑﯘﻝ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﯲﻟﭽﯩﻤﻰ ﯞﻩ ﺷﻪﺭﺗﯩﻨﻰ ﻻﻳﯩﻘﯩﺪﺍ ﻛﻪﯕﺮﻩﻙ ﻗﻮﻳﯘﯞﯦﺘﯩﺪﯗ، ﻧﻮﭘﯘﺳﻰ ﭘﻪﯞﻗﯘﻟﯫﺩﺩﻩ ﯪﺯ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﯪﺯ ﺳﺎﻧﻠﯩﻖ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺋﯩﻤﺘﯩﻬﺎﻥ ﺑﻪﺭﮔﻪﻥ ﯮﻗﯘﻏﯘﭼﯩﻠﯩﺮﯨﻐﺎ ﯪﻻﻫﯩﺪﻩ ﺋﯧﺘﯩﺒﺎﺭ ﺑﯧﺮﯨﺪﯗ. ﻫﻪﺭ ﺩﻩﺭﯨﺠﯩﻠﯩﻚ ﺧﻪﻟﻖ ﻫﯚﻛﯜﻣﻪﺗﻠﯩﺮﻯ ﯞﻩ ﻣﻪﻛﺘﻪﭘﻠﻪﺭ ﻛﯚﭖ ﺧﯩﻞ ﺗﻪﺩﺑﯩﺮﻟﻪﺭﻧﻰ ﻗﻮﻟﻠﯩﻨﯩﭗ، ﯪﺋﯩﻠﯩﺴﯩﺪﻩ ﺋﯩﻘﺘﯩﺴﺎﺩﯨﻲ ﻗﯩﻴﯩﻨﭽﯩﻠﯩﻘﻰ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﯪﺯ ﺳﺎﻧﻠﯩﻖ ﻣﯩﻠﻠﻪﺕ ﯮﻗﯘﻏﯘﭼﯩﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﯮﻗﯘﺷﻨﻰ ﺗﺎﻣﺎﻣﻠﯩﺸﯩﻐﺎ ﻳﺎﺭﺩﻩﻡ ﺑﯧﺮﯨﺸﻰ ﻻﺯﯨﻢ.
ﺩﯙﻟﻪﺕ ﺗﻪﺭﻩﻗﻘﯩﻲ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ ﺭﺍﻳﻮﻧﻼﺭﺩﺍ ﯪﺯ ﺳﺎﻧﻠﯩﻖ ﻣﯩﻠﻠﻪﺕ ﯮﻗﯘﻏﯘﭼﯩﻠﯩﺮﻯ ﻗﻮﺑﯘﻝ ﻗﯩﻠﯩﻨﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﯮﺗﺘﯘﺭﺍ ﻣﻪﻛﺘﻪﭘﻠﻪﺭﻧﻰ ﻳﺎﻛﻰ ﯪﺩﻩﺗﺘﯩﻜﻰ ﯮﺗﺘﯘﺭﺍ ﻣﻪﻛﺘﻪﭘﻠﻪﺭﺩﻩ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﺳﯩﻨﯩﭙﻼﺭﻧﻰ ﺗﻪﺳﯩﺲ ﻗﯩﻠﯩﭗ، ﯮﺗﺘﯘﺭﺍ ﻣﺎﯪﺭﯨﭙﻨﻰ ﻳﻮﻟﻐﺎ ﻗﻮﻳﯩﺪﯗ.
72 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﻳﯘﻗﯩﺮﻯ ﺩﻩﺭﯨﺠﯩﻠﯩﻚ ﺩﯙﻟﻪﺕ ﯮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﻫﻪﺭ ﻣﯩﻠﻠﻪﺕ ﻛﺎﺩﯨﺮﻟﯩﺮﻯ ﯞﻩ ﯪﻣﻤﯩﺴﻰ ﯪﺭﯨﺴﯩﺪﺍ ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﺳﯩﻴﺎﺳﻪﺕ ﺗﻪﺭﺑﯩﻴﯩﺴﯩﻨﻰ ﻛﯜﭼﻪﻳﺘﯩﺸﻰ، ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﺳﯩﻴﺎﺳﻪﺕ ﯞﻩ ﯪﻻﻗﯩﺪﺍﺭ ﻗﺎﻧﯘﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﻫﯚﺭﻣﻪﺗﻠﯩﻨﯩﺸﻰ ﯞﻩ ﺋﯩﺠﺮﺍ ﻗﯩﻠﯩﻨﯩﺶ ﯬﻫﯟﺍﻟﯩﻨﻰ ﺩﺍﺋﯩﻢ ﺗﻪﻛﺸﯜﺭﯛﭖ ﺗﯘﺭﯗﺷﻰ ﻻﺯﯨﻢ.
ﻳﻪﺗﺘﯩﻨﭽﻰ ﺑﺎﺏ ﻗﻮﺷﯘﻣﭽﻪ ﻗﺎﺋﯩﺪﻩ
73 - ﻣﺎﺩﺩﺍ ﮔﻮﯞﯗﻳﯜﻩﻥ ﯞﻩ ﯰﻧﯩﯔ ﯪﻻﻗﯩﺪﺍﺭ ﺗﺎﺭﻣﺎﻗﻠﯩﺮﻯ ﯲﺯﻟﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺧﯩﺰﻣﻪﺕ ﻫﻮﻗﯘﻗﻰ ﺩﺍﺋﯩﺮﯨﺴﯩﺪﻩ، ﺑﯘ ﻗﺎﻧﯘﻧﻨﻰ ﻳﻮﻟﻐﺎ ﻗﻮﻳﯘﺵ ﯴﭼﯜﻥ، ﻣﻪﻣﯘﺭﯨﻲ ﻧﯩﺰﺍﻡ، ﻗﺎﺋﯩﺪﻩ، ﻛﻮﻧﻜﺮﯦﺖ ﺗﻪﺩﺑﯩﺮ ﯞﻩ ﭼﺎﺭﯨﻠﻪﺭﻧﻰ ﯪﻳﺮﯨﻢ - ﯪﻳﺮﯨﻢ ﺗﯜﺯﯛﭖ ﭼﯩﻘﯩﺸﻰ ﻛﯧﺮﻩﻙ.
ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻡ ﺭﺍﻳﻮﻧﻠﯘﻕ ﯞﻩ ﺗﻪﯞﻩﻟﯩﻜﯩﺪﻩ ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻡ ﯮﺑﻼﺳﺖ، ﯪﭘﺘﻮﻧﻮﻡ ﻧﺎﻫﯩﻴﻪ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﯲﻟﻜﻪ، ﺑﯩﯟﺍﺳﯩﺘﻪ ﻗﺎﺭﺍﺷﻠﯩﻖ ﺷﻪﻫﻪﺭﻟﯩﻚ ﺧﻪﻟﻖ ﻗﯘﺭﯗﻟﺘﺎﻳﻠﯩﺮﻯ ﯞﻩ ﯰﻻﺭﻧﯩﯔ ﺩﺍﺋﯩﻤﯩﻲ ﻛﻮﻣﯩﺘﯧﺘﻠﯩﺮﻯ ﯲﺯ ﺟﺎﻳﯩﻨﯩﯔ ﯬﻣﻪﻟﯩﻲ ﯬﻫﯟﺍﻟﯩﻐﺎ ﺑﯩﺮﻟﻪﺷﺘﯜﺭﯛﭖ، ﺑﯘ ﻗﺎﻧﯘﻧﻨﻰ ﻳﻮﻟﻐﺎ ﻗﻮﻳﯘﺷﻨﯩﯔ ﻛﻮﻧﻜﺮﯦﺖ ﭼﺎﺭﯨﺴﯩﻨﻰ ﺗﯜﺯﯛﭖ ﭼﯩﻘﯩﺪﯗ.
سۈرە قارىئە
سۈرە قارىئە (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Süre Qarie ) بولسا قۇرئاننىڭ 101-سۈرىسى.
تېكستى ۋە مەنىسى
ئايەت: 1 ٱلۡقَارِعَةُ قىيامەت[1]، ئايەت: 2 مَا ٱلۡقَارِعَةُ قىيامەت نېمىدۇر[2]. ئايەت: 3 وَمَآ أَدۡرَىٰكَ مَا ٱلۡقَارِعَةُ قىيامەتنىڭ نېمە ئىكەنلىكىنى قانداق بىلەلەيسەن؟[3] ئايەت: 4 يَوۡمَ يَكُونُ ٱلنَّاسُ كَٱلۡفَرَاشِ ٱلۡمَبۡثُوثِ شۇ كۈندە ئىنسانلار تارىلىپ كەتكەن پەرۋانىدەك بولۇپ كېتىدۇ[4]. ئايەت: 5 وَتَكُونُ ٱلۡجِبَالُ كَٱلۡعِهۡنِ ٱلۡمَنفُوشِ تاغلار ئېتىلغان يۇڭدەك بولۇپ كېتىدۇ[5]. ئايەت: 6 فَأَمَّا مَن ثَقُلَتۡ مَوَٰزِينُهُۥ تارازىسى ئېغىر كەلگەن (يەنى ياخشىلىقلىرى يامانلىقلىرىنى بېسىپ چۈشكەن) ئادەمگە كەلسەك، ئۇ كۆڭۈللۈك تۇرمۇشتا (يەنى نازۇنېمەتلىك جەننەتتە) بولىدۇ[6ـ7]. ئايەت: 7 فَهُوَ فِي عِيشَةٖ رَّاضِيَةٖ تارازىسى ئېغىر كەلگەن (يەنى ياخشىلىقلىرى يامانلىقلىرىنى بېسىپ چۈشكەن) ئادەمگە كەلسەك، ئۇ كۆڭۈللۈك تۇرمۇشتا (يەنى نازۇنېمەتلىك جەننەتتە) بولىدۇ[6ـ7]. ئايەت: 8 وَأَمَّا مَنۡ خَفَّتۡ مَوَٰزِينُهُۥ تارازىسى يېنىك كەلگەن (يەنى يامانلىقلىرى ياخشىلىقلىرىنى بېسىپ كەتكەن، يا ياخشىلىقى بولمىغان) ئادەمگە كەلسەك، ئۇنىڭ جايى ھاۋىيە بولىدۇ[8ـ9]. ئايەت: 9 فَأُمُّهُۥ هَاوِيَةٞ تارازىسى يېنىك كەلگەن (يەنى يامانلىقلىرى ياخشىلىقلىرىنى بېسىپ كەتكەن، يا ياخشىلىقى بولمىغان) ئادەمگە كەلسەك، ئۇنىڭ جايى ھاۋىيە بولىدۇ[8ـ9]. ئايەت: 10 وَمَآ أَدۡرَىٰكَ مَا هِيَهۡ ھاۋىيەنىڭ نېمە ئىكەنلىكىنى سەن قانداق بىلەلەيسەن؟[10] ئايەت: 11 نَارٌ حَامِيَةُۢ ھاۋىيە قىزىق ئوتتۇر[11].
تەفسىرى
القارعة: قىيامەت كۈنىنىڭ باشقا بىر خىل ئاتىلىشى.
باشقىلار
قۇرئان كەرىمنىڭ ئۇيغۇرچە تەرجىمىسىنى شەيىخ مۇھەممەت سالىھ تەرجىمە قىلغان.ھىجىريە 1416- يىلى پادىشاھ فەھد قۇرئان كەرىم تەرجىمە مەركىزى نەشىر قىلغان.ئىزاھات: پىكىر ئەركىنلىكى، باھالاش ۋە تەرەققى قىلدۇرۇش مەقسىتىدە ئەسلى تەرجىمىدىنمۇ پايدىلىنىشقا رۇخسەت قىلىش بىلەن بىرگە ئىشارەت قىلىنغان بەزى ئايەتلەرنىڭ تەرجىمىلىرى رۇۋۋاد تەرجىمە مەركىزىدە توغرىلانغان.
چاڭشا شەھىر
left|thumb|350px| چاڭشا شەھىر left|thumb|350px| چاڭشا شەھىر left|thumb|350px| چاڭشا شەھىر left|thumb|350px|چاڭشا شەھىر left|thumb|350px چاڭشا شەھىر بولسا جۇڭگو خۇنەن ئۆلكىسى دىكىبىخاھار 2000 نوپۇس بار، چاڭشانىڭ 6،138،719 نوپۇسىبار، 519.4 كم² دائىرائىقىدا نوپۇس جايلاخكان، خىمالىكاڭ لىك 28.11°، خارىكى ئۇزۇنلۇك 58°20، پوقتانومۇرى 410000 رايۇننومۇرى +86/731.
ئامېرىتسىي
left|thumb|250px ئۇمۇمىي
ئىسمى،سىمۋولى،نومۇرى:
ئىلمېنىت كاتېگورىيىسى:
گۇرۇپپىسى، دەۋرى،:
كۆرۈنىشى:
ئۆلچەملىك ئاتوم ئېغىرلىقى:
ئېلېكترون قەۋىتى:
ھالىتى:
قايناش نۇقتىسى:
ئاتوم خۇسۇسىيىتى
كىرىستال تۈزىلىشى:
ئوكسىدلىنىش ئەھۋالى: ئاتوم رادىئوسى:
ۋاندېرۋالىس رادىئوسى:
قوللىنىشى:
تارىخى:
بايقىلىشى:
بىرىكمىلىرى:
ئەسەر ھوقوقى ۋە دەخلى -تەرۇز قىلمىشىغا ئائېت قانۇن ماددىلىرى
دۆلىتىمىز قانۇنىدا بەلگىلەنگەن ئەسەر ھوقوقى ۋە دەخلى -تەرۇز قىلمىشىغا ئائېت قانۇن ماددىلىرى ئومومى پىرىنسىپ: 2-ماددا :جۇڭگۇ پۇخرالىرى ئەسىرى ئېلان قىلىنغان -قىلىنمىىغان بولسۇن مۇشۇ قانۇن بويىچە ئەسەر ھوقوقىدىن بەھرىمان بولىدۇ. 10-ماددا:ئەسەر ھوقوقى تۆۋەندىكىدەك جىسمانى ھوقوقلارنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ؛ (كۆپچىلىكنىڭ كۆرۈپ بولاماي زىرىكىپ كەتمەسلىكى ئۈچۈن پەقەت ئالاقىدار موھىم ماددىلارلا تەرجىمە قىلىندى) (2).ئسىم يىزىش ھوقوقى يەنى ئاپتورنىڭ سالايىتىنى بىلدۈرۈپ ،ئەسەرگە ئسمىنى يېزىش ھوقوقى. (12)ئۇچۇر تورىدا تارقىتىش ھوقوقى،يەنى ئەسەرنى سىملىق ياكى سىمسىز ئۇسۇلدا يەتكۈزۈپ ، جامائەتنى ئۆزې تاللىۋالغان ۋاقىت ۋە ئورۇندا ئەسەرگە ئىرىشتۈرۈش ھوقوقى. (15)تەرجىمە قلىش ھوقوقى، يەنى بىر خىل تىل-يىزىقتىن باشقا بىر خىل تىل-يىزىققا ئۆرۈش ھوقوقى. ئەسەر ھوقوقىنىڭ تەۋەلىكى توغرىسىدا 14-ماددا:قارشى ئىسپات بولمىسا،ئەسەرگە ئسمى يىزىلغان پۇقرا .ئاپتور ھىساپلىندۇ. 12-ماددا:ئەسلى ئەسەرنى ئۆزگەرتىپ تۈزۈش ،تەرجىمە قىلىش،شەرھىلەش بىلەن ھاسىل بولغان ئەسەرنىڭ ئەسەر ھوقوقىدىن شۇ ئەسەرنى ئۆزگەرتىپ تۈزگۈچى ، تەرجىمە قىلغۇچى بەھرىمان بولىدۇ. ھوقوقنىڭ چەكلىنشى توغرىسىدا: 22-ماددا : ئەسەر تۆۋەندىكى ئۇسۇللاردا ئشلىتىلسە ئەسەر ھوقوقى ئگىسىدىن ئىجازەت .ئالمىسىمۇ بولىدۇ؛ (1)باشقىلارنىڭ ئېلان قىلىنىپ بولغان ئەسەرلىرىنى شەخسى ئۈگىنىش ،تەتقىق قىلىش ياكى بەھرىمان بولۇش ئۈچۈن ئشلىتىلسە؛ (11)جۇڭگۇ پۇقرالىرى ،خەنزۇ تىلى يىزىقىدا ئجاد قىلىنغان ئەسەرلەرنى ئاز سانلىق مىللەت تىل - يىزىقىغا ئىجاد قىلىپ ،مەملىكىت ئىچىدە نەشىر قىلىپ تارقاتسا؛ قانۇن جاۋابكارلىق توغرىسىدا: 46-ماددا:ھوقوققا دەخلى- تەرۇز قىلىنغان تۆۋەندىكى قىلمىشنى سادىر قىلغانلار ئەھۋالغا قاراپ ،دەخلى تەرۇزنى توختىتىش ،تەسىرنى تۈگىتىش،ناماقۇل بولۇش،زىياننى تۆلەش قاتارلىق ھەق تەلەپ جاۋابكارلىقىنى ئۈستىگە ئالىدۇ. (1)ئەسەر ھوقوقى ئىگىسىنىڭ ئاجازىتىنى ئالماي تۇرۇپئۇنىڭ ئەسىرىنى ئىلان قىلىۋالۈانلار. (3)باشقىلارنىڭ ئەسىرىنى ئۈزگەرتىۋەتكەنلەر ،بۇرمىلىۋەتكەنلەر؛
ھارام
ھارام (الحرام): ئاللاھ تەرىپىدىن كەسكىن بۇيرۇق بىلەن قىلىنىشى چەكلەنگەن نەرسە بولۇپ، بۇنىڭغا خىلاپلىق قىلغۇچى ئاخىرەتتە ئاللاھنىڭ جازالىشىغا دۇچار بولىدۇ، بەلكى دۇنيادىمۇ شەرئىي جازاغا ﺋﯘﭼﺮىشى مۇمكىن.
مىچىگان ئۇنىۋېرستېتى
left|thumb|350px مىچىگان ئۇنىۋېرستېتى 1817-يىلى 8– ئاينىڭ 26- كۈنى قۇرۇلغان
ھەق - تەلەپ قانۇنى
ئالاقىدار
جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتىنىڭ ھەق تەلەپ دەۋا قانۇنى
جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتى ھەق تەلەپ قانۇن دەستۇرى
ئىنكۋىزىتسىيە
ئىنكۋىزىتسىيە (لاتىنچە: inquisitio / ئەرەبچە: محاكم التفتيش) كاتولىك چېركاۋىغا تەۋە بىر سوت - تەكشۈرۈش تۈزۈمى بولۇپ، باشتا ئىتالىيە، فرانسىيە ۋە ھەرقايسى ياۋروپا ئەل ۋە رايونلىرىدا 13 - ئەسردىن تاكى 18 – 19 - ئەسرلەرگىچە داۋام قىلغان بۇ سوتلار، ئومۇمەن پىكىر ۋە ئىدىيەسى چېركاۋنىڭكىدىن پەرقلىق بولغان خرىستىيان ئالىم، مۇتەپەككۇرلارنى ئىنسان قېلىپىدىن چىققان شەپقەتسىز جازالاشلىرى، ئىز قوغلاپ يوقىتىشلىرى بىلەن مەشھۇردۇر. ئىسپانىيە ۋە پورتۇگالىيە (ئەندەلۇس) تا قۇرۇلغان ئىنكۋىزىتسىيەلەرمۇ مۇسۇلمانلارنى خرىستىيانلىققا زورلاپ، ھەتتا خرىستىيانلاشقان مۇسۇلمان ۋە يەھۇدىيلەرنى كۆيدۈرۈپ، مال - مۈلۈكلىرىنى مۇسادىرە قىلغان. بەش ئەسر داۋاملىشىپ 9 مىليوندىن ئارتۇق ئىنساننىڭ بېشىغا چىققان بۇ تۈزۈم فرانسىيەدە م. 1789 - يىلى، ئىسپانىيەدە بولسا م. 1835 - يىلى ئەمەلدىن قالدۇرۇلغان.
نىيازى
نىيازى ( 1780 ~ 1865) موللا مۇھەممەت نىياز بىننى ئابدۇلغەفۇر خوتەننىڭ چىرىيە ناھىيىسىدە تۇغۇلغان بولۇپ ، كىچىكىدىن تارتىپ تىرىشچانلىق بىلەن بىلىم ئىگىلەپ ، كۆپ تەرەپلىمە ئىقتىدارنى ھازىرلاپ ، ھاياتلىقىدا نۇرغۇنلىغان ئەسەرلەرنى ئىجاد قىلغان ، « قىسسەسۇل غەرايىب » « دىۋانى نىيازى » ئۇنىڭ ۋەكىل خاراكتېرلىك ئەسەرلىرىدۇر. ئۇ يەنە تەرجىمە ساھەسىدىمۇ خېلى نەتىجىلەرنى ھاسىل قىلغان بولۇپ ، « تارىخى رەشىدىي » نىڭ تەرجىمىسى بۇنىڭ تىپلىك مىسالى.
ساڭزا
ساڭزا بولسا ئاق ئۇن ، سۇ يېغى ، سۇ يېغى(چۈچۈك) ،
پىياز ، تۇز ، كاۋاۋىچىن قاتارلىق ماتىرياللاردىن تەييارلىنىدىغان بۇلۇپ ،ئۇيغۇرلارنىڭ ھېيت ئايەملىرىدىكى ئاساسلىق يىمەكلىكلەرنىڭ بىرى.
ماتىريالى
ئاق ئۇن 175 گرام، سۇ يېغى ئىككى يېرىم كىلوگرام، سۇ يېغى(چۈچۈك) 200 گرام،
تەييارلاش ئۇسۇلى
2. سوۋۇتۇلغان پىياز، كاۋاۋىچىن سۈيىگە تۇز، داغلاپ سوۋۇتۇلغان ياغنى قۇيۇپ، ئۇن سېلىپ قاتتىقراق قىلىپ خېمىر يۇغۇرۇلىدۇ. خېمىرنى ياخشى چەيلەپ پىشۇرۇپ، 15 مىنۇت تىندۇرغاندىن كېيىن 35 گرام چوڭلۇقتا زوۋۇلا ئۈزۈپ تاۋلاپ، ئازراق ياغلاپ قۇرۇق داسقا ياكى لېگەنگە ئۈستى-ئۈستىلەپ تىزىپ، ئۈستىنى تەكشى ياغلاپ 15-20 مىنۇت تىندۇرۇلىدۇ(تىندۇرۇش ۋاقتى ھاۋا كىلىماتى، تۇزنىڭ مىقدارى ۋە خېمىرنىڭ قاتتىق-يۇمشاقلىق دەرىجىسىگە باغلىق).
3. تىنغان زوۋۇلىنىڭ ئوتتۇرىسىدىن چوڭ بارماق قول بىلەن تۆشۈك ئېچىپ، خېمىرنى ئىككى قولىنىڭ ئالىقىنى بىلەن ئېشىپ ھالقىسىمان پىلتە ياساپ ئۇنى يەنە ئېشىپ ئىنچىكە چوكىنىڭ توملۇقىدەك بولغاندا، ئۇزۇنلۇقى 25 سانتىمېتىر قىلىپ كالۋىلاپ، ئىككى تال ئىنچىكە تاياقچىغا ئېلىپ، 6 دەرىجە قىزىتىلغان ياغقا سېلىپ تەكشى سارغايتىپ پىشۇرۇلىدۇ.
ساڭزىنى پىشۇرۇشتا خېمىرنىڭ چوكىغا چاپلىشىپ قېلىشىدىن ساقلىنىش ئۈچۈن، خېمىرنىڭ چوكىغا ئېلىنىپ تۇرغان ئىككى تەرىپىنى نۆۋەت بىلەن ياغقا بىر قېتىمدىن شوڭغۇتۇپ سەل قاتۇرۇۋېلىپ، ئاندىن بىر بېشىنى ئوڭغا، بىر بېشىنى سولغا قايرىپ قىڭغىر قاتلاپ ياغقا سېلىۋېتىپ، چوكىنى تارتىۋالىدۇ. ساڭزا سەل سارغايغاندىلا ئالسا بولىدۇ. پىشقان ساڭزىنى ئىسسىق ۋاقتىدىلا لېگەنگە بىر-بىرىگە يېرىم چىشىلىتىپ يانتۇ تىزىپ تۇرۇش كېرەك. ساڭزا سېلىشتا ئوت كۈچىگە دىققەت قىلىش لازىم. ياغنىڭ تېمپېراتۇرىسى تۆۋەن بولۇپ قالسا، ساڭزا چېچەكلىمەي سىدام بولۇپ قالىدۇ، يۇقىرى بولۇپ كەتسە، ساڭزىنىڭ ئىچى خام، تېشى كۆيۈك چىقىدۇ (ياغنىڭ تېمپېراتۇرىسىنى بىلىش ئۈچۈن ساڭزا خېمىرىدىن بىر-ئىككى پوشكال سېلىپ كۆرۈش لازىم. ياغنىڭ تېمپېراتۇرىسى تەڭشەلگەن بولسا، پوشكال چېچەكلەپ تەكشى پىشىدۇ).
سامىر زۇبەرى
سامىر زۇبەرى (ئىنگ: Sameer Zuberi) پارلامېنت ئەزاسى (1979 - يىلى 8 - ئايدا تۇغۇلغان) كانادالىق سىياسىئون، كانادا ھۆكۈمەت پارتىيىسى لىبېرال پارتىيەنىڭ ئەزاسى، 2019 - يىلىدىكى كانادا فېدېرال سايلاملىرىدا كانادا ئاۋام پالاتاسىدا پىيېرېفوندس-دولارد (Pierrefonds—Dollard) فېدېرال ئىدارىسىنىڭ ۋەكىلى.
تەڭرىتاغ (ژۇرنال)
<div style="direction:rtl; font-family: 'UKIJ inchike', 'Alpida_Unicode System', 'UKIJ Tuz Tom', 'Microsoft Uighur', 'uyghur ekran', 'Segoe UI', 'Tahoma'"> <تەڭرىتاغ> - قوش ئايلىق ئەدەبىي ژۇرنال بولۇپ، ئۈرۈمچى شەھەرلىك ئەدەبىيات - سەنئەتچىلەر بىرلەشمىسى تەرىپىدىن چىقىرىلىدۇ، <تەڭرىتاغ> ژۇرنىلى تەھرىر بۆلۈمى نەشرگە تەييارلايدۇ، 1986 - يىلى سىناق تەرىقىسىدە نەشر قىلىنىپ، ئۆزگىچە ئالاھىدىلىكى ۋە يېڭىلىقى بىلەن خېلى چوڭ تەسىر قوزغىغان ھەم قىزغىن قارشى ئېلىنغان، 1987 - يىلدىن تارتىپ مەملىكەت ئىچىدە ئاشكارا، بىر تۇتاش تارقىتىلىشقا باشلىغان، 1992 - يىلدىن تارتىپ خەلقئاراغىمۇ تارقىتىلىدىغان بولغان. ژۇرنالدا ھازىر <پوۋېست>، <ھېكايىلار>، <شېئىرلار>، <ئىزدىنىش، سىناق، يېڭىلىق>، <شېئىر ۋە باھا>، <نەسرلەر>، <مىكرو ماقالىلەر>، <تۇنجى ئەسەر>، <يۈزمۇيۈز>، <چەت ئەل شېئىرىيىتىدىكى يېڭى نەمۇنىلەر>، <جۇڭگو شېئىرىيىتىدىكى يېڭى نەمۇنىلەر>، <كلاسسىكلىرىمىز> قاتارلىق سەھىپىلەر بار. ژۇرنالنىڭ ئاساسىي ئالاھىدىلىكى <دەۋر روھى، يەرلىك خۇسۇسىيەت، ياشلار ئالاھىدىلىكى، مىللىي ئۇسلۇب> نى گەۋدىلەندۈرۈش
شىن سۇلالىسى
شىن سۇلالىسى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى: Shin Sulalisi) بولسا خىتاي تارىخىدىكى غەربىي خەن سۇلالىسى دىن كېيىن بار بولغان پادىشاھلىق. غەربىي خەن سۇلالىسى سىياسى ئەربابى ۋە ۋەزىرى ۋاڭ ماڭ تەرىپىدىن قۇرۇلغان.
تارىخ
ۋاڭ ماڭغا بۇرۇن شىن قورۇقچىبېگى مەنسىپى بېرىلگەچكە، دۆلەت نامىنى شىن دەپ ئاتىغان.
ئابدۇقادىر نەسىردىن
ئابدۇقادىر نەسىردىن كېسەل سەۋەبىدىن داۋالاش ئۈنۈم بەرمەي 2018 – يىلى 8 – ئاينىڭ 7 – كۈنى سائەت 4تە ئۈرۈمچىدە 73 يېشىدا ۋاپات بولدى
مەكرۇھ
مەكروھ (المكروه): ئاللاھ تەرىپىدىن كەسكىن ھالدا چەكلەنمىگەن نەرسە. بۇ ھارامدىن بىر دەرىجە تۆۋەن بولۇپ، مەكروھنى قىلغانلارغا ھارامنى قىلغانلارنىڭ جازاسى بېرىلمەيدۇ. ئەمما، مەكروھنى داۋاملىق قىلىۋېرىش ياكى ئۇنىڭغا سەل قاراش كىشىنى ھارام ئىشلارنى قىلىشقا جۈرئەتلىك قىلىپ قويىدۇ.
زەپەرنامە
زەپەرنامە
يوللىغۇچىدىن: ئاتاقلىق ئۇيغۇر شائىرى ۋە تارىخچىسى موللا شاكىر ئۇيغۇر كىلاسسىك ئەدەبىيات ۋە تارىخ سەھىپىسىدە كۆزگە كۆرۈنگەن تۆھپىسى بار شائىرلاردىن بولۇپ ھېسابلىنىدۇ.
موللا شاكىر 1802- يىلى تۇغۇلغان بولۇپ، ۋاپاتى توغرىلىق ئېنىق مەلۇمات يوق، " زەپەرنامە " ئاپتورنىڭ يىرىك ئەمگەكلىرىنىڭ بىرى بولۇپ، بۇ ئەسەرنىڭ بىرنەچچە خىل قوليازما نۇسخىسى ساقلانماقتا. بۇ داستاندا ئاقسۇ خەلقىنىڭ مانجۇ ئىستىبداتلىرىنىڭ زۇلمىغا قارشى كۆرىشى ۋە باتۇرلارچە ئېلىپ بارغان ئۇرۇشلىرى تەسۋىرلەنگەن بولۇپ، بىز بۇ قېتىم بۇ ئەسەرنىڭ " ئاقسۇ ئەدەبىياتى " جۇرنىلىنىڭ 1981- ۋە 1982- يىللىق سانلىرىدا تونۇشتۇرۇلغان نۇسخىسى ئاساسىدا تور بېتىمىزگە يوللىدۇق. بۇ نۇسخىدا ئەسلى ئەسەرنىڭ تىلىغا سادىق بولۇش ئاساسىدا بۇرۇنقى ئۇيغۇر ئېلىپبەسىگە كىرگۈزۈلمىگەن " ئۆ، ئۈ " ھەرپلىرى ھازىرقى ئىملا قايدىسى بويىچە قوشۇلغاندىن سىرت، ئەسلى ئەسەردە ئىزاھات بېرىلگەن سۆزلەر قىزىل رەڭ بىلەن بېرىلىپ يان تەرىپىگە ئىزاھاتى بېرىلدى. ئۇنىڭدىن باشقا سۆز ئىبارىلەر ئۆزگەرتىلمەي ئەينى بويىچە بېرىلدى.
موللا شاكىر
موللا شاكىر ئۆز زامانىسىدا ئۆتكەن مۇئەللىپلەر ۋە شەرق يازغۇچىلىرىنىڭ ئادىتى بويىچە " زەپەرنامە " داستانىنى باشلاشتىن ئىلگىرى " ھەمد " ۋە " نائىتلەر "نى يازغاندىن كېيىن داستاننىڭ بىر بۆلۈمىنى قوزغىلاڭغا باشچىلىق قىلغان خوجىلارنىڭ تارىخىغا بېغىشلاپ شۇنداق يازىدۇ:
ئولەر قۇتبى ئەقتاپ ساھىپ كامال. ئۇلۇغ كىشى مەنىسىدە
بەشارەت بېرىپ ئەردى خەيرى بەشەر، ئادەمنىڭ ياخشىسى
دىدى چىنى ماچىنغا ئەيلەڭ سەپەر.
بار ئەرمىش بۇ ماچىندا شەھرى كېتەك،
قىرىق شەھەر دېدى بەزىلەر قىرىق يەك.
دۇئا بىلەن ئەيلەڭ ئۇلارنى ھالاك،
ھەممە قەۋمى بەد قاغۇسى زىرى خاك. توپا ئاستىدا
بارۇرسىز مازار تاغ بىلە ئەردەۋىل، ئاقسۇنىڭ بۇرۇنقى نامى
...............................................
بولۇر ئول زەمىن مەنزىلى تەكيەگاھ.
ئاتا ئەيلىمىگەي ھەق ساڭا بىر ئوغۇل،
كۆڭۈل بولماغاي شادلىقتىن مۇلۇل.
مۇبارەك ئاتى مەۋلەۋى ئەرشىدىن،
ئۆزى قۇتپدۇر مۇرشىدى راھىدىن. دىن يولىغا باشلىغۇچى
مۇسۇلمان بولۇر تاغدا تۇغلۇق تۆمۈر،
بولۇپ ئەھلى ئىسلامدا ئەتكەي ئۆمۈر.
ئىلە شەھرىنى دىنى ئىسلام ئاچىپ،
جەھان سەپھەسىغە جاۋاھىر ساچىپ.
ئىلەنىڭ ئاتى ئەردىكى بولغۇسۇن،
بايان ئەيلەيىن مەخپى سۆز قالماسۇن.
ئۇلار مەنزىلى بولدى بولدى شەھىرى كۈسەند،
بولۇپ مەخپى سۆزلەردىن ئاگاھسەن.
كۈسەندنىڭ ئاتى بولدى ئاندىن كۇچا،
كۇچادا بولۇر مەنزىلى تەكيەگاھ. تايانج بازا، قورغان، قەلئە
خوجام مەنزىلى كىم چاھار باغدۇر.
تولۇق قىلدى مەشرىقدا ئول ئاپتاپ.
گەھى ئەيتۇر ئەردى خالايىققا دەرس،
مۇرىد تەربىيەت ئەيلەدى ئەلغەرەز. سۆزنىڭ قىسقىسى
بۈگۈر، كورلا ۋۇ شەھرى تۇرپان، قۇمۇل،
قىلىپ جانۇ دىل بەيئەتىنى قوبۇل.
كۇچا شەھرىنى ئەيلەدى پايتەخت.
قىلىپ پادىشاھلىقنى ئولنىڭ بەخت.
يانا كاشىغەر، ياركەندۇ، خوتەن،
تۇتۇپ يارلىقنى ھەممە جانۇ تەن.
يانا شەھرى بەر -بەر بىلەن ئەردەۋىل، خەلق رىۋايەتلىرىگە ئاساسلانغاندا ئۈچتۇرپاننىڭ ئەرەپچە ئىسمى
تۇرۇپ خىزمەتىدە ھەممە جانۇ دىل.
كەل ئى ۋەئىزگۇي بىر سۇخەن ساز قىل،
قىلىپ قىسسە كۆتە سۆزۈڭ ئاز قىل. قىسقا
كى يۈز يەتمىش ئۈچ يىل سەككىز شەھەر،
كېتىپ ئىلگىدىن شۇنچە مۇددەت ئۆتۈپ،
خوجاملارغا كەلدى پەلەك چۆرگۈلۈپ.
كېتىپ ئاتمىش بەشتە قالماق تامام،
بۇل كاشىغەردە قالدى ھەممە تاغۇ - تەخت.
يانا قىلدۇرۇپ كاللا بىلەن مۇنار،
بۇ كاشىغەر زېمىنىغا كېلىپ ئۈچ قاتار.
قاچىپ كەتتىلەر يايداغ ئاتقا مېنىپ،
بۇ ئالتۇن، كۈمۈشنى مەنچىڭغا بېرىپ.
پېقىرغا دېدى بىرنەچچە يارى خاس،
نەچە ئەھلى بەزمى جاۋاھىر شۇناس.
قىلىنسا بۇ جەڭنامىنى بىر كىتاب،
ئوقۇغان ئىشتكەنلەر تاپقاي ساۋاپ.
ئۆمۈردە باقى يوق، بۇ پانى جاھان،
قالۇر دەھردە ئۇشبۇ نام - نىشان. دۇنيا
ئۆزۈم ھەم قېرى، ئاجىزۇ - بى قوبۇل،
مىزاجىم زەئىپ ئەردى تەبىئىم مولۇل.
بۇ سۆز نەزىم قىلغۇنچە يوقتۇر جامال،
بۇ زېھنىم پارامۇش ئۆزۈم كەنگ لال. پارامۇش = ئۇنتۇتقاق. كەنگ = گاچا. لال = تىلى كالۋالاشماق
بولۇپتۇ كەرەم بىرلە قىلغىل ئاتا.
كىتابىمغا قويدۇم " زەپەر " نامە ئات،
تىزىم نەزمىگە سۆزنى بائىشقات.
كەل ئى ۋەئىزىگۇي ئەيلىگىل راۋىيان، نەسىھەت قىلغۇچى. رىۋايەت قىلغۇچى
قىلىپ ئاقسۇدىن بىر داستان.
بۇزۇلمىش بىر ۋاقتىدا شەھيار، كۇچا،
كۇچاردىن خۇرۇج ئەيلەدى بىر خوجا. قارشى چىقماق
بۇ ئامبان ئىشىتتى بىر يەڭلىغ خەبەر، شۇ چاغدىكى مەنچىڭنىڭ بىر ئامبىلى
ئىچىگە توشتى ئۇنىڭ بىر شۇرى شەر. تەشۋىش
ھېكىم بەگنى قىچقىر، دېدى شۇل زامان،
قاراڭغۇ كۆزىگە بۇ روشەن جاھان.
دىدى، ئى سايىد بەگ ئىلاجىنى قىل،
بايان ئەيلە بىزلەرگە روشەن دەلىل.
چىقىپتۇ شۇ كۈنلەردە بىر شىرى نەر، ئەركەك شىر، باتۇر مەنىسىدە
مابادا چىقىپ باي ۋە سايرامىغا،
كېلۇر ئاقسۇغا سۈبھىدىن شامىغا.
يىغىلدى ھەممە ئەھلى سەردارى چىن،
كېڭەش - مەسلىھەتلەر قىلدىلەر ئانچۇنىن.
فىيە، چىڭشا يۈن، زۇڭيا ۋۇ شويەسى.
ھېكىم ئىشىكئاغا، غەزىنىچى، شاڭ بېگى،
بۇ ئىشغۇلۇ دىۋان، مىراب مىڭ بېگى.
كېلىپ بىر تەرەپتىن چېرىك ئامبانى،
بۇ سۆز چىن مۇدۇر، بارمۇدۇر يالغانى.
بۇ ئامبان دالۇيە چېررىك خۇمەس،
بۇ تاشلاڭ بولۇپتۇ ھېلى نان يىمەس.
كېلىپ باي سايرامدا چېرىك يىغار،
ئۇلار پاشا ئەردى بولۇپ ئەمدى مار.
بۇ ئونباش بىلەن قوشتاي يانجىدىن،
بۇ نەيپۇت، دابانچى، شاختۇرا كانچىدىن. يۇقارقىلار باي ناھيىسىدىكى يەر ناملىرى ــــ تاييارلىغۇچىدىن
دېدى خۇنرىزلەر كەلسە لەشكەر يىغىپ،
بارابەر بولۇر ئالدىغا كىم چىقىپ.
دېدى سايىد بەگ ئىلاجى نەدۇر؟
بۇ قۇربان بىلەن ئەيباۋاڭ - ئەييۇپ قېنى؟
بۇ زىۋازىلەر يوق قىلىپتۇر ئېنى.
بۇ تۇنگان بىلەن چەنتۇ بولدى شېرىك،
قىلۇر ئەردى بىزنى غەمدىن نەجات .......
بۇ نەنلۇ ۋە باچىڭدا جۇڭۋاڭ ئىدى، جەنۇپتىكى ئالتە شەھەر. سەككىز شەھەر
بىلىشلىك ئەجەپ تۇرپە دانا ئىدى. ئاجايىپ
بېجىنگە بېرىپ خاننى كۆرگەن ئۆزى،
كى تۇپراققا ئاغۇشتە ئايدەك يۈزى. بۇلغانماق
ئۇلۇغ خاننىڭ ئالدىدا كۆپ ئىئىتىبار،
كى چىن كۆڭلى بىرلە ئىدى بىزگە يار.
بېجىندە بولۇپ جۇڭشى خان قىلدى ياد،
كى دۇۋاڭ ئاكا ئەيلەگەن ئىلتىپات.
ئىدى ساھىبۇل ئەقىل ساھىپ تەمىز. ساھىبۇل ئەقىل = ئەقىل ئىگىسى ساھىپ تەمىز = پەرق قىلغۇچى دانا
كېلىپ يانبۇدىن ئوتتۇز ئالتىسى.
كىيىملىك كىلۇر خانغا كۇچۇڭ تاۋار،
كى چوڭ ۋاڭلىغى پىسسە ۋۇ تاجىدار.
بۇ تۇڭچى ئۇنىڭ قەددەنى بىلمەدى،
بۇ چانتۇ دېدى، كۆزىگە ئىلمادى.
كى خان قاشىدا ئەردى دانا ۋەزىر،
بۇ مەنسەپ بېگىگە ئىدى دەستىگىر.
بۇ كەلگەن خەتنى ئوقۇپ ئاشكار،
بۇلار ھەممىسى يىغلاشىپ زار- زار.
بولۇپ جەمئىي ئۇلار باردى بۇتخانەگە،
سىرىن ئەيتمامادى بەلكى ھەمخانەگە.
ھەممە ئۇشبۇ ماتەمدە تۇتتى ئازا،
بۇ غەم - قايغۇ ئەندىشە بولدى غىزا.
ھەممە بۇز ئىگىن بىلەن ماتەم تۇتۇپ،
ساما سالدى گوياكى ئىتتەك ھۇلۇپ.
بۇ ئۆلگەنلەر ھەققىدە پوجاڭ ئاتىپ،
بۇ دارىنلەرنىڭ ئەمدى باشى قاتىپ.
بۇ دۇۋاڭ بىلە شاڭخۇڭ، تۇڭچى قېنى.
بۇ ئۆتكەنلەرنى يىغلاشىپ قىلدى ياد،
ئەزەلدىن دېدى بۇ جاھان بىۋاپا،
بۇ ئۆمرۈمدە دۆلەتتە يوقتۇر ۋاپا.
نەدۇر يىغلاماقتىن بىزلەرگە سود، پايدا
جاھاندا ھەممە بولدىيۇ ھەم نەبۇد. بولمىدى
تاپىپ تاجلىق ئالدىڭىز تەختىنى.
بولۇپ ئەردى كاشىغەرگە قۇتلۇق ھەكىم،
بۇ يەڭلىغ بولالىغان ئەمەس ھىچكىم.
بۇ دۆلەتنى ئەيۋاڭغا خىزمەت قىلىپ،
دېدى تاپتىڭىز ماڭا ئىززەت قىلىپ.
ئۇلۇغلارغا خىزمەتنى قىلغان كىشى،
بۇ يەڭلىغ بولۇپتۇر ئىنىڭ كاج ئىشى.
بۇ ئامبان ھېكىم بەككە قىلدى سوئال،
سورايمەن دېدى ئەيتىڭىز بىمالال.
دېدى ئى ھېكىم بەگ ئاتاڭ كىم ئىدى،
نە يەردىن بۇ مەنسەپنى تاپقان ئىدى.
ھېكىم بەگ ئاتاسىن قىلالماي بايان،
باشىن ئىرغاتىپ قاشىن تەۋرەتىپ،
بۇ ئامبان كۈلۈپ ئۇل زامان سۆز قاتىپ،
دېدى ئى سايىد راستىنى ئاڭلادىم،
ھېكىملىقنى باشتىن ساڭا شاڭلادىم.
دېدى ھېكىم بەگ خۇدانىڭ ئىشى،
ھەجەپ كاجگۇندۇر پەلەك گەردىشى.
بۇ دارىن ھېكىمنى قىلىپ ئىمتىھان،
كۇچاردا ئاتام ئەردى شەيخى مازار،
قەلەندەرچىلىكتە يۈرۈپ خارۇ - زار.
ۋە لېكىن سەھەرلەردە بىدار ئىدى،
ھۈنەر يوق، ئاتام ئەردى بىر نامۇراد، بەختسىز
مىنەرگە تاپالماي ئېشەك بىرلە ئات.
كۇلانى كىيىپ دەر ئىدى ھويى ھو.
كى ئارام ئالالماس ئىدى بىر سەلىم،
قولىدا ھاسىسى يېنىدا چىلىم.
ئىشى دايىما بەڭ، تاماكۇ چېكىپ،
قولىدا راۋابىنى ناخۇن چېكىپ. تىرناق بىلەن چېكىپ
ئوقۇر ئەردىلەر ئاشىقانە غەزەل،
بۇ يەڭلىغ ياراتمىشىن ئانى لەم يەزەل. خۇدا
باشىدا كۇلاھى قولىدا سوتا،
كۆڭۈلدە خۇداغا قىلىپ ئاھۇ ۋاھ.
بۇ دارىنغا ئەينى ئاتامغا يوق ئىش،
كى مېھنەت بىلەن ئۆتكۈزۈپ يازۇ - قىش.
سايىد بەگ قىلىپ سۆزىنىڭ راستىنى،
يوشۇرماي كۆرۈپ ئەردى جان دوستىنى.
بۇ ئامبان كۈلۈپ بارچە تۇرغان سىپاي،
تىزىغا قاقىپ ئەيدىلەر ھاي - ھاي.
كى بىزلەرگە قىلدى ھېكىم راستلىق،
دېدى راستلىق مەردى شاھبازلىق. يۈرەكلىك، باتۇر
خۇدايىم پادىشاھنى گادا،
گادا گاھىدا ئەيلىگەي پادىشا.
كەل ئى نوكتەدان بىر سۇخەن ساز قىل، نوكتەدان = زېرەك، ئەقىللىق سۇخەن = سۆز
قىلىپ دەستان قىسسە ئاغاز قىل. باشلىماق
ئاتاسى سايىدنىڭ ئىدى توختى شاھ،
مەمەت تاجى بەككە ئىدى ئول تاغا.
كۇلانى قويۇپ كەيدىلەر موزانى،
كۆرۈڭكىم بۇ بەد ئەسلى مەي گوزانى.
تەلەيدىن ئۆزى مەقسىدى كەئىبەدۇر.
ئۆزى پەنچى ۋاقىت دائىما سەۋم ئىدى، پەنج ۋاقىت = بەش ۋاق، نامازدىن كىنايە سەۋم = روزا
كېچىلەردە بىدارۇ بىنەۋم ئىدى. نەۋم = ئۇيقۇ
ئاتانىڭ دۇئاسىنى قىلدى قوبۇل،
بولۇپ شاھلىق تەختىدە مۇستەقىم.
ئاتاسى بولۇپ كاشىغەردە ۋاپات،
ئاناسى يۈرۈپ ئەردى ئۆلمەي ھايات.
ئىئۇدادىن بولۇپ بەخەبە شۇم پەلىدە.
ئىچىپ كەر كۈنى ئوردا ئىچرە ئاراق،
كى مەيخادەلىق بىرلە توم - تاراق. ھاراقكەشلىك
زىناۋۇ زالالەتدە پىسقۇ پۇجۇر، زالالەت = ئازغۇنلۇق پىسقۇ پۇجۇر = ئەخلاقسىزلىق، بۇزۇقچىلىق
تاپىپ ھەر كۈنى ئوردا ئىچرە جالاپ،
جالاپ بىلەن يەيدۇ تائامۇ كاباپ.
نامازۇ نىياز بىرلە يوقتۇر ئىشى،
بولۇپ زۇلمى ناھەق ئىنىڭ قىلىمىشى.
قىلىپ ئاشكارە بۇ پىسقۇ پاساد،
ماتائىي شەرىئەتنى قىلدى كاساد.
بۇ شەرئىي سەرىبىگە بويۇن تولغادى،
ئەزىزانە ئاقسۇ ئۇنى قوغلادى.
ئاناسى نەسىھەت قىلىپ يىغلادى،
دىگەن سۆزلەرىنى قوبۇل تۇتمادى.
رېزادۇر ئەگەر نان ئۈچۈن چىقسا جان.
ئۆزى تۈندە خۇي پاسىقۇ ھەم بېخىل، خۇيى يامان
نەسىھەت قوبۇل قىلمادى شاھ سايىد،
بولۇپ ئالى مەرۋان ئالى يەزد، قەدىمدىكى زالىم پادىشاھلارنىڭ ئىسمى
ئەيتىپ بى ھايا سەگ خوجىلارغا ئوق، ئىش
بۇ تەھقىق بىلىڭدىن - ئىمانى يوق.
كەل ئى موكتەدان ئۈگە سۆزلەرنى قوي،
كېڭەش مەسلىھەتكە قىلىپ جوستە جوي.
دىدى جۇڭشى بولدى ئىلاجى نەدۇر،
ئەگەر خوجا كەلسە ئۇرۇشماق كېرەك.
بۇ جاننىڭ بارىچە ئۇرۇشماق كېرەك.
ھېكىم بەگ دېدى ئۆزۈم جەڭچىمەن،
يېغى بولسا رۇستەم ۋەيا تەھىمىتىدىن. دۈشمەن
قاراپ ئەيدى ئامبانغا سىز غەم يېمەڭ،
ئالۇر ئاقسۇنى ئۇشبۇ ئىشىڭىزدىن دېمەڭ.
بۇ شەھيار، كۇچا كىچىك بىر قەلئەدۇر،
ئۇنىڭدىن نە ئەندىشە نە ۋەھىمىدۇر.
بۇ ئاز خەلقىنىكى جۇغى قانچەدۇر،
كېلەدۇر بۇ يەرگە جانى نەچچەدۇر.
تاغام كاشىغەر تەختىدە ھۆكۈمران،
كزۈم ئاقسۇغا پادىشاھى زامان.
تاپىپ خۇجانى مەن ئۆزۈم جەڭ قىلاي،
جاۋابىن بېرىپ مەن ئۇنى تەڭ قىلاي.
ھەممە كاشىغەر، ياركەندۇ، خوتەن،
بۇ خان يارلىقىنى تۇتار جانۇ - تەن.
ئۇلار يارلىشىپ بەرسە بىزگە چېرىك،
بۇ دۈشمەنلەرنىڭ بىرسى قالماس تېرىك.
ئىلەدىن يېتىپ كەلسە قالماق سولۇن،
سۇ ئۈستىدە بولغاي ئۇلار بىر قۇيۇن.
بېجىنگە يېتىپ بارسا ئۇشبۇ خەبەر،
ئۇ يەردىن يېتىپ كەلسە چېرىك ئەگەر.
ئەگەر چېرىك كەلسە بۇ لەنجۇ، شىجۇ،
دېدىلەر يېغى بىر تەرەپكە قاچۇ.
قۇتۇلماس بۇلاردىن قاچىپ ھېچقاچان.
بۇ تۇرپان قارا شەھەر، ئۈرۈمچى ماناس،
بۇ يەردە چېرىك ھەددىدىن بېقىياس. سان - ساناقسىز
خەبەر ئاڭلىسا بىزگە لەشكەر كېلۇر،
بۇ شەھيار كۇچالىق نە يەرگە بارۇر.
سايىد بەگ دېدى ھۆددەنى مەن ئالاي،
بۇ دۈشمەنلەرنىڭ جانىغا ئوت قالاي.
بۇ دارىن تىزىگە سوقۇپ شۇل زامان،
بولۇپ مانجۇلار خۇدەمۇ شادىمان.
دېدى ئۇ ھېكىم بەگكە تۇتقىل ھاراق،
ئىچىپ بادە مەست بولدى تومتۇم قاراق.
بۇ ماتەم ئىشىن ئارقىغا تاشلىدى،
بۇلار قايتى باشىدىن ئويۇن باشلادى.
بۇ دارىن ھېكىم بەگكە تۇتتى ھاراق،
سايىد بەگ دېدى ماڭا كۆزۈ قاراق.
سېنىڭ بار ئىكەن مۇنچىلىك ھىممەتىڭ،
شىجائەت بىلەن بار ئىكەن غەيرەتىڭ.
ئۆزۈڭ سەن ئۇلۇغ خانغا لايىق كىشى،
بارابەر بولالماس ساڭا ھېچ كىشى.
بۇ ئامبان قىلىپ دەمبە دەم ئىلتىپات،
يېتىپ خىزمەتىڭ، خانغا ھەم خانەزات.
ھېكىم بەگ قوپۇپ ئانچىنان مۈركىدى،
ئايغىن قۇچۇپ خوش بولۇپ يىغلادى.
ھېكىم بەگ ئۆزى مەردى شەھبازدۇر،
بۇ ساڭلاردا ئاشلىق قالىپتۇر ساسىپ،
يېغى كەلسە بىزنى مۇبادا باسىپ.
كۆكەردى بۇ ئاشلىققا، تۈشدى مېتە،
بۇ كەلگەن چېرىكلەرگە قانداق يېتە.
ساسىپ ئاردىن چىقتى ئاشلىق ئەرىق،
يېمەك تۆھپە بولغاي قىرىقتىن - قىرىق.
ھېكىم بەگ دېدى يۇرتدا ئاشلىق تولا،
تولادۇر بۇ ئاقسۇدا قوي ۋە كالا.
چېرىك جەلبەسى يامبۇدىن يەك ھازار، بىر مىڭ
ئىنىڭ كورلاڭى بولسۇن ئون مىڭ تاغار.
بېرەي ئىككى مىڭ ئات، بەش مىڭ كالا،
بۇ جۇڭشى دىگەن يۇرتقا كەلگەن بالا.
كى مىڭ مىلتىقۇ يەتتە يۈز ئوق يانا،
تۆكۈپ خانىدانىنى ئول بى ھايا.
كى بىر مىڭ قىلىچ، ئالتە يۈز نەيزىسى،
پەقىرنىڭ ئۇلۇغ خانغا دۇر جۇڭلەسى. ساداقەتلىك. قارىغاندا خەنزۇچىدىكى 忠 خېتىغا تەققاس قىلىنغان ئوخشايدۇ (يوللىغۇچىدىن)
خەزىنەمدەدۇر ھەرنە بولسا كېرەك.
بېرەي يەتتە مىڭ مال، بەش يۈر شۇتۇر، تۆگە
كى بىر مىڭ ئېشەك، تاپقانىم ئۇبۇدۇر.
چېرىكنىڭ ئەگەر بولسا ھەر كەم كۇسى،
بېرەر سايىد ھېكىم دوزەخ گۇندىسى.
ھېكىم بەگ بۇ سۆزلەرنى ئېيتقان ھامان،
خەت ئەيلەپ سېنى ئاقسۇغا ۋاڭ قىلاي،
يەنە بەيسەۋۇ تاجىلىق شاڭ قىلاي.
ساڭا ئاقسۇنىڭ مۈلكى بولسۇن جاساق، بىرەر شەھەر ياكى رايوننى بىرەر كىشىنىڭ نامىغا ئۆتكۈزۈپ بېرىش
قىلالماي ئۆتۈپ ئەردى ئەھمەد ئىزاق.
قىسارسەن لەئەل جۇڭسى مارجانىدىن،
كى كەيشەك تاپارسەن ئۇلۇغ خاندىن.
قىلىشتى بۇلار ئانچىنۇن كوپتىگۇي،
ھېكىم بەگ دېدى ئاقسۇنىڭ شەھىرى ئوي.
نىچۈكتۇر بۇ ئىشنى خىيال ئەتسەڭىز.
قويارلار يېغى كەلسە سۇنى ئاچىپ،
شەھەردە تۇرۇپ بەرسە قىلغاي قەبەل، قامال
چېرىكنى ئالىپ مەن چىقاي دەرمەھەل.
چېرىك بىرلە سايرام، قىزىلدا ياتاي،
كى تاڭشىن قىلىپ يولارنى باغلاتاي. بۇ بەلكىم خاتىرجەم قىلاي دىگەندىكى 放心 دىگەن سۆز بولۇشى مۈمكىن، ئەسلى ئەسەردە تاڭشىن دەپ ئېلىنغان.
يېقىپ خۇيزانى باي، سايرامدىن،
توسۇپ ئالدىنى شالدىراڭ تاغدىن.
يېغىنى ئالۇرمىز سۇنى بەرمەسەك،
كى تاڭشىن قويۇپ ئارقىدىن ئەپلەسەك.
قىلۇرمىز ئانى تەشنەلىكتە ھىلاك،
تومۇز كۈنلىرى بولغۇسى سىنە چاك.
ھېكىم بەگ قىلىپ سۆزلىرىنى ئادا،
بۇ تەئىزىم تاۋازۇئىنى قىلدى بىجا.
تۆكۈپ ئەبىر باران كۆز ياشىنى.
سېنىڭدىن كېلۇر بىزگە كۆپ ياخشىلىق،
دېگەن سۆزلىرىڭ ياغۇ - سۈتتىن ئىللىق.
بۇ ئامبان دېدى بارما مەندىن يىراق،
جۇدالىق ئوتىدا چېكىپ ئىشتىياق.
بۇ تۇنگان خۇنرىزى بى ئېتىماد. خۇنرىز = قان تۆككۈچى بى ئېتىماد = ئىشەنچسىز
چېرىكنى ئالىپ بارما سايرام سىيان،
ۋە لېكىن ئارامىزدا تۇنگان يامان.
ئېرۇرسەن مېنىڭ تەن ئارا قۇۋۋەتىم،
كى غەم كۈنلىرى مۇنسىم ئولپەتىم.
ئىرۇرسەن تېنىم ئىچرە ئارام جان،
بۇزۇق كۈلبەم ئىچرە يېڭى مېھمان. كىچىك ئۆي
جاھان باغى ئىچرە ئاچىلغان گۈلۈم،
قەپەس ئىچرە سايرىغان بۇلبۇلۇم.
دېدى سىز بارىڭ ئەمدى ئىشلەنچى خام،
تۇرۇپدۇر قىلۇر ئىشلىرىڭ ناتامام.
ئىككى يول توغامىدا يولدا ياتىپ،
توسۇپ ئالدىنى كەلگەننى ئاتىپ.
سايىد بەگ ئۇرۇپ ئانچۇنان لاپو قاپ،
بۇ ئامبان قىلىپ چەشمەسىنى سىراپ. بۇلاق