جۇڭخۇا_خەلق_جۇمھۇرىيىتىنىڭ_باج_ئېلىش_-_باشقۇرۇش_قانۇنى
5 – باب قانۇنىي جاۋابكارلىق
باج خادىملىرى خىزمەت ھوقۇقىدىن كەلسە - كەلمەس پايدىلىنىپ، باج تاپشۇرغۇچىنى، باجنى ۋاكالىتەن تۇتۇپ تاپشۇرغۇچىنى قەستەن تەڭقىسلىقتا قويسا، خىزمەت ئورنىدىن يۆتكىۋېتىلىدۇ ھەمدە قانۇن بويىچە مەمۇرىي چارە كۆرۈلىدۇ. باج خادىملىرى ۋە باج قانۇن - ئىنتىزامىغا خىلاپ قىلمىشلارنى شىكايەت قىلغان، پاش قىلغان باج تاپشۇرغۇچىدىن، باجنى ۋاكالىتەن تۇتۇپ تاپشۇرغۇچىدىن ۋە باشقا پاش قىلغۇچىدىن ئۆچ ئالسا، قانۇن بويىچە مەمۇرىي چارە كۆرۈلىدۇ؛ جىنايەت شەكىللەندۈرگەنلىرى قانۇن بويىچە جىنايى جاۋابكارلىققا تارتىلىدۇ. باج خادىملىرى قانۇن، مەمۇرىي نىزاملاردىكى بەلگىلىمىگە خىلاپلىق قىلىپ، يېزا ئىگىلىك بېجى ئېلىنىدىغان مەھسۇلاتنى قەستەن يۇقىرى باھالاپ ياكى تۆۋەن باھالاپ، باجنى كۆپ ئېلىپ ياكى كەم ئېلىپ، دېھقانلارنىڭ قانۇنىي ھوقۇق - مەنپەئىتىگە دەخلى - تەرۇز قىلىپ ياكى دۆلەتنىڭ مەنپەئىتىگە زىيان سېلىپ جىنايەت شەكىللەندۈرسە، قانۇن بويىچە جىنايى جاۋابكارلىققا تارتىلىدۇ؛ جىنايەت شەكىللەندۈرمىگەنلىرىگە قانۇن بويىچە مەمۇرىي چارە كۆرىدۇ. 83 - مادداقانۇن، مەمۇرىي نىزاملاردىكى بەلگىلىمىگە خىلاپلىق قىلىپ، باجنى مۇددەتتىن بۇرۇن ئالغان، كېچىكتۈرۈپ ئالغان ياكى چېچىپ ئالغانلارنى يۇقىرى دەرىجىلىك ئورگان ياكى مەمۇرىي تەپتىش ئورگانلىرى تۈزىتىشكە بۇيرۇيدۇ، بىۋاسىتە جاۋابكار مەسئۇل خادىمغا ۋە باشقا بىۋاسىتە جاۋابكارلارغا قانۇن بويىچە مەمۇرىي چارە كۆرىدۇ. 84 – ماددا قانۇن، مەمۇرىي نىزاملاردىكى بەلگىلىمىگە خىلاپلىق قىلىپ، باج ئېلىشنى باشلاش، توختىتىش ياكى باج كېمەيتىش، باج كەچۈرۈم قىلىش، باج قايتۇرۇش، باج تولۇقلاش ھەققىدە ئۆز مەيلىچە قارار چىقىرىلسا، شۇنىڭدەك باجغا دائىر قانۇن، مەمۇرىي نىزاملارغا زىت باشقا قارارلار ئۆز مەيلىچە چىقىرىلسا، ئۆز مەيلىچە چىقىرىلغان قارار بۇ قانۇندىكى بەلگىلىمە بويىچە بىكار قىلىنغاندىن تاشقىرى، ئېلىشقا تېگىشلىك بولسىمۇ ئېلىنمىغان باج تولۇقلاپ ئېلىنىدۇ، ئېلىشقا تېگىشلىك بولمىسىمۇ ئېلىنغان باج قايتۇرۇپ بېرىلىدۇ ھەمدە يۇقىرى دەرىجىلىك ئورگان بىۋاسىتە جاۋابكار مەسئۇل خادىمىنىڭ ۋە باشقا بىۋاسىتە جاۋابكارلارنىڭ مەمۇرىي جاۋابكارلىقىنى سۈرۈشتۈرىدۇ؛ جىنايەت شەكىللەندۈرگەنلىرى قانۇن بويىچە جىنايى جاۋابكارلىققا تارتىلىدۇ. 85 – ماددا باج خادىملىرى باج ئالغاندا ياكى باج قانۇنىغا خىلاپ دېلولارنى بىر تەرەپ قىلغاندا، بۇ قانۇندىكى بەلگىلىمىنى قايرىپ قويۇپ، ئۆزىنى چەتكە ئالمىسا، بىۋاسىتە جاۋابكار مەسئۇل خادىمغا ۋە باشقا بىۋاسىتە جاۋابكارلارغا قانۇن بويىچە مەمۇرىي چارە كۆرۈلىدۇ. 86 – ماددا جازا بېرىشكە تېگىشلىك قىلمىشلار بەش يىلغىچە بايقالمىسا، مەمۇرىي جازا بېرىلمەيدۇ. 87 - ماددابۇ قانۇندىكى بەلگىلىمىنى قايرىپ قويۇپ، باج تاپشۇرغۇچى، باجنى ۋاكالىتەن تۇتۇپ تاپشۇرغۇچى، پاش قىلغۇچىنىڭ مەخپىيىتىنى ساقلىمىغان بىۋاسىتە جاۋابكار مەسئۇل خادىمغا ۋە باشقا بىۋاسىتە جاۋابكارلارغا ئىشلەيدىغان ئورنى ياكى ئالاقىدار ئورۇن قانۇن بويىچە مەمۇرىي چارە كۆرىدۇ. 88 – ماددا باج تاپشۇرۇش مەسىلىسىدە، باج تاپشۇرغۇچى، باجنى ۋاكالىتەن تۇتۇپ تاپشۇرغۇچى، باج كېپىلى بىلەن باج ئورگىنى ئوتتۇرىسىدا تالاش - تارتىش يۈز بەرگەندە، ئالدى بىلەن باج ئورگىنىنىڭ قارارى بويىچە باج ۋە كېچىكتۈرگەنلىك پۇلىنى تاپشۇرۇش ياكى خەزىنىلەشتۈرۈش ياكى مۇناسىپ كېپىل تېپىش شەرت، ئۇنىڭدىن كېيىن قانۇن بويىچە مەمۇرىي قايتا قاراپ چىقىش ئىلتىماس قىلىنسا بولىدۇ؛ مەمۇرىي قايتا قاراپ چىقىش قارارىغا قايىل بولمىغانلار قانۇن بويىچە خەلق سوت مەھكىمىسىگە دەۋا قىلسا بولىدۇ. ئالاقىدارلار باج ئورگىنىنىڭ جازا قارارىغا، مەمۇرىي ئىجرا قىلدۇرۇش تەدبىرىگە ياكى باج كاپالەت تەدبىرىگە قايىل بولمىسا، قانۇن بويىچە مەمۇرىي قايتا قاراپ چىقىشنى ئىلتىماس قىلسا بولىدۇ، خەلق سوت مەھكىمىسىگە دەۋا قىلسىمۇ بولىدۇ. ئالاقىدارلار باج ئورگىنىنىڭ جازا قارارى ئۈستىدە سۈرۈك ئۆتسىمۇ مەمۇرىي قايتا قاراپ چىقىشنى ئىلتىماس قىلمىسا، خەلق سوت مەھكىمىسىگە دەۋا قىلمىسا، مەجبۇرىيىتىنىمۇ ئادا قىلمىسا، جازا قارارىنى چىقارغان باج ئورگىنى بۇ قانۇننىڭ 40 - ماددىسىدا بەلگىلەنگەن مەجبۇرىي ئىجرا قىلدۇرۇش تەدبىرىنى قوللانسا ياكى خەلق سوت مەھكىمىسىگە مەجبۇرىي ئىجرا قىلدۇرۇپ بېرىشنى ئىلتىماس قىلسا بولىدۇ.