cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ناسداك
ناسداك كاپىتال بازىرى
ناسداك مەخسۇس ئۇزاق مۇددەتلىك شىركەت ئۈچۈن تەمىنلىگەن بازار، ناسداك كىچىك كاپىتال سوممىسى، بازاردا 1700 دانە پايچىك بازىرى بار. كىچىك تىپتىكى كاپىتال سوممىسى دەرىجىدىكى ناسداك بازىرىدا پاينى بازارغا سېلىش ئۆلچىمى بولۇش سۈپىتى بىلەن، مالىيە كۆرسەتكۈچ تەلىپى يوق، دۇنيا بازىرىدا بازارغا سېلىش ئۆلچىمى ئوخشاش قاتتىق، لېكىن ئۇلارنىڭ ئورتاق باشقۇرۇش ئۆلچىمى ئوخشاش بولىدۇ.
بازارغا چىقىش شەرتى
1. شىركەت مەبلىغى 15مىليون دوللار بولۇش؛
2. يېقىنقى بىر يىل ياكى يېقىنقى ئۈچ يىل ئىچىدىكى ئىككى يىلدا بىر مىليون دوللارلىق باجدىن ئىلگىرىكى ساپ كىرىم ياراتقان بولۇش؛
3. ھەربىر پايچېكىنىڭ باھاسى 5 دوللاردىن تۆۋەن بولمىغان ھالدا، تارقاتقان پايچېكى سانى بىرمىليۇندىن ئاشقان بولۇش؛
بوللىۋود
ﺑﻮﻟﻠﯩﯟﻭﺩ – ﮪﯩﻨﺪﯨﺴﺘﺎﻧﻨﯩﯔ ﺑﻮﻣﺒﺎﻱ ﺷﻪﮪﯩﺮﯨﮕﻪ ﺟﺎﻳﻼﺷﻘﺎﻥ, ﺗﺎﻣﺎﺷﯩﺒﯩﻨﻼﺭﻧﯩﯔ ﺋﺎﻟﻘﯩﺸﯩﻐﺎ ﺋﯧﺮﯨﺸﻜﻪﻥ ﻛﯩﻨﻮ ﺳﺎﻧﺎﺋﻪﺕ ﺑﺎﺯﯨﺴﯩﺪﯗﺭ. ﮪﯩﻨﺪﯨﺴﺘﺎﻧﻠﯩﻘﻼﺭ ﺋﺎﻣﯧﺮﯨﻜﯩﺪﯨﻜﻰ ﻛﯩﻨﻮﭼﯩﻠﯩﻖ ﻣﻪﺭﻛﯩﺰﻯ ﮪﻮﻟﻠﯩﯟﻭﺩ (Hollywood) ﻧﯩﯔ ﻧﺎﻣﯩﺪﯨﻜﻰ ﺑﺎﺵ ﮪﻪﺭﭖ «H» ﻧﻰ ﺑﻮﻣﺒﺎﻱ (Bombay) ﻧﯩﯔ ﺑﺎﺵ ﻗﯩﺴﻤﯩﺪﯨﻜﻰ «B» ﻏﺎ ﺋﺎﻟﻤﺎﺷﺘﯘﺭﯗﭖ, ﺑﻮﻟﻠﯩﯟﻭﺩ (Bollywood) ﺩﻩﭖ ﺋﺎﺗﯩﻐﺎﻥ. ﮔﻪﺭﭼﻪ ﺗﯩﻞ ﺳﺎﭘﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﺗﻪﺷﻪﺑﺒﯘﺱ ﻗﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﻧﯘﺭﻏﯘﻥ ﻛﯩﺸﻰ ﺑﯘﻧﺪﺍﻕ ﺋﺎﺗﺎﺷﻘﺎ ﻗﺎﺭﺷﻰ ﭼﯩﻘﻘﺎﻥ ﺑﻮﻟﺴﯩﻤﯘ, ﻟﯧﻜﯩﻦ ﺑﻮﻟﻠﯩﯟﻭﺩ ﺩﯦﮕﻪﻥ ﺑﯘ ﻧﺎﻡ ﺋﻮﻛﯧﺴﻔﻮﺭﺩ ﻟﯘﻏﯩﺘﯩﮕﻪ ﺭﻩﺳﻤﯩﻲ ﺳﯚﺯﻟﯜﻙ ﺳﯜﭘﯩﺘﯩﺪﻩ ﻗﻮﺷﯘﻟﯘﭖ ﺑﻮﻟﺪﻯ. ﮪﯩﻨﺪﯨﺴﺘﺎﻧﺪﺍ ﺑﻮﻟﻠﯩﯟﻭﺩﺗﯩﻦ ﺑﺎﺷﻘﺎ ﻛﯩﻨﻮ ﺑﺎﺯﯨﻠﯩﺮﯨﻤﯘ ﺑﺎﺭ, ﻟﯧﻜﯩﻦ ﺗﻪﺳﯩﺮ ﺩﺍﺋﯩﺮﯨﺴﻰ ﯞﻩ ﻧﻮﭘﯘﺯ ﺟﻪﮪﻪﺗﺘﯩﻦ ﺑﻮﻟﻠﯩﯟﻭﺩ ﻳﻪﻧﯩﻼ ﺋﺎﻟﺪﯨﻨﻘﻰ ﺋﻮﺭﯗﻧﻨﻰ ﺋﯩﮕﯩﻠﻪﻳﺪﯗ. ﺑﻮﻟﻠﯩﯟﻭﺩﺗﺎ ﺋﯩﺸﻠﯩﻨﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﻛﯩﻨﻮﻻﺭ ﺋﺎﺳﺎﺳﯩﻲ ﺟﻪﮪﻪﺗﺘﯩﻦ ﻧﺎﺧﺸﺎ-ﺋﯘﺳﺴﯘﻟﻠﯘﻕ ﻛﯩﻨﻮﻻﺭ ﺑﻮﻟﯘﭖ, ﻧﺎﺧﺸﺎ, ﺋﯘﺳﺴﯘﻝ, ﺋﯜﭺ ﺑﯘﺭﺟﻪﻙ ﻣﯘﮪﻪﺑﺒﻪﺕ, ﻛﻮﻣﯧﺪﯨﻴﻪ ﯞﻩ ﺑﺎﺗﯘﺭﻟﯘﻕ ﺋﺎﺳﺎﺳﯩﻲ ﺗﯧﻤﺎ ﻗﯩﻠﯩﻨﯩﺪﯗ. ﺑﻮﻟﻠﯩﯟﻭﺩﺗﺎ ﻛﯩﻨﻮﭼﯩﻠﯩﻖ ﺟﻪﻣﻪﺗﻠﯩﺮﻯ ﺧﯧﻠﻰ ﻛﯚﭖ ﺳﺎﻧﺪﺍ ﺑﻮﻟﯘﭖ, ﻛﯚﭘﻠﯩﮕﻪﻥ ﺷﯩﺮﻛﻪﺗﻠﻪﺭ ﺟﻪﻣﻪﺗﻠﻪﺭ ﻛﻮﻧﺘﯩﺮﻭﻟﯩﻘﯩﺪﺍ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ. ﺑﯘﻻﺭﺩﯨﻦ ﺩﺍﯕﻠﯩﻘﻠﯩﺮﻯ: «ﻛﺎﭘﻮﺭ ﺟﻪﻣﻪﺗﻰ» (ﭘﯩﺮﯨﺘﯩﯟﯨﺮﺍﺝ ﻛﺎﭘﻮﺭ, ﺭﺍﺝ ﻛﺎﭘﻮﺭ, ﺷﺎﻣﻤﻰ ﻛﺎﭘﻮﺭ, ﺷﺎﺷﻰ ﻛﺎﭘﻮﺭ, ﺭﺍﻧﺪﯨﺮ ﻛﺎﭘﻮﺭ, ﺭﯨﺸﻰ ﻛﺎﭘﻮﺭ, ﺭﺍﺟﯟ ﻛﺎﭘﻮﺭ, ﻛﺎﺭﯨﺸﻤﺎ ﻛﺎﭘﻮﺭ, ﻛﺎﺭﯨﻨﻨﺎ ﻛﺎﭘﻮﺭ ﻗﺎﺗﺎﺭﻟﯩﻘﻼﺭ), «ﺩﯨﺌﻮﻝ ﺟﻪﻣﻪﺗﻰ» (ﺗﯟﯨﻨﻜﯩﻞ ﻛﺎﻧﻨﺎ, ﺭﯨﻨﯩﻚ ﻛﺎﻧﻨﺎ, ﺭﺍﺟﻪﺵ ﻛﺎﻧﻨﺎ, ﺩﯨﻤﭙﯩﻞ ﻛﺎﭘﺎﺩﯨﻴﺎ ﻗﺎﺗﺎﻟﯩﻘﻼﺭ), «ﺩﯗﺕ ﺟﻪﻣﻪﺗﻰ» (ﻧﻪﺭﮔﯩﺲ ﺩﯗﺕ, ﺳﯘﻧﯩﻞ ﺩﯗﺕ, ﺳﺎﻧﺠﺎﻱ ﺩﯗﺕ ﻗﺎﺗﺎﺭﻟﯩﻘﻼﺭ), «ﮪﯜﺳﻪﻳﯩﻦ ﺟﻪﻣﻪﺗﻰ» (ﺗﺎﮪﯩﺮ ﮪﯜﺳﻪﻳﯩﻦ, ﺋﺎﻣﯩﺮﺧﺎﻥ, ﻓﺎﻳﺴﺎﻟﺨﺎﻥ ﻗﺎﺗﺎﺭﻟﯩﻘﻼﺭ), «ﺧﺎﻧﻼﺭ ﺟﻪﻣﻪﺗﻰ» (ﺳﻪﻟﯩﻤﺨﺎﻥ, ﮪﯧﻠﯩﻦ, ﺳﺎﻟﻤﺎﻧﺨﺎﻥ, ﺋﻪﺭﺑﺎﺯﺧﺎﻥ, ﺳﯘﮪﻪﻳﯩﻠﺨﺎﻥ ﻗﺎﺗﺎﺭﻟﯩﻘﻼﺭ), «ﺳﺎﻣﺎﺭﺗﯩﺲ-ﻣﯘﻛﻜﻪﺭﺟﻰ ﺟﻪﻣﻪﺗﻰ» (ﺷﻮﺑﺎﻧﻨﺎ ﺳﺎﻣﺎﺭﺗﯩﺲ, ﻧﯘﺗﺎﻥ, ﺗﺎﻧﯘﺟﺎ, ﻣﯘﮪﻪﻧﻨﯩﺶ ﺑﯧﻞ, ﺗﺎﻧﯩﺸﺎ, ﻛﺎﺟﻮﻝ, ﺩﯨﺒﺮﺍﺷﻰ ﺭﺍﻱ, ﺭﺍﻡ ﻣﯘﻛﻜﻪﺭﺟﻰ, ﺭﺍﻧﻰ ﻣﯘﻛﻜﻪﺭﺟﻰ ﻗﺎﺗﺎﺭﻟﯩﻘﻼﺭ), «ﺑﺎﭼﭽﺎﻥ ﺟﻪﻣﻪﺗﻰ» (ﺋﺎﻣﯩﺘﺎﺏ ﺑﺎﭼﭽﺎﻥ, ﺋﺎﺑﺸﻪﻙ ﺑﺎﭼﭽﺎﻥ ﻗﺎﺗﺎﺭﻟﯩﻘﻼﺭ) ﺑﺎﺭ. ﺑﻮﻟﻠﯩﯟﻭﺩ ﻓﯩﻠﯩﻤﻠﯩﺮﻯ ﮪﯩﻨﺪﯨﺴﺘﺎﻥ ﺗﻪﯞﻩﺳﯩﺪﯨﻼ ﺋﻪﻣﻪﺱ, ﺋﺎﺳﯩﻴﺎ, ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﺍ ﺷﻪﺭﻕ ﯞﻩ ﺋﺎﻓﺮﯨﻘﯩﻨﯩﯔ ﺑﯩﺮ ﻗﯩﺴﯩﻢ ﺟﺎﻳﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻤﯘ ﻧﺎﮪﺎﻳﯩﺘﻰ ﺋﺎﻟﻘﯩﺸﻠﯩﻨﯩﺪﯗ. ﺋﯘﻧﯩﯖﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷﻘﺎ ﺋﺎﻣﯧﺮﯨﻜﺎ ﯞﻩ ﻳﺎﯞﺭﻭﭘﺎ ﺋﻪﻟﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻤﯘ ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﯩﻚ ﺩﻩﺭﯨﺠﯩﺪﻩ ﺗﺎﻣﺎﺷﯩﺒﻨﻠﯩﺮﻯ ﺑﺎﺭ. ﻳﯧﻘﯩﻨﻘﻰ ﻳﯩﻠﻼﺭﺩﯨﻦ ﺑﯘﻳﺎﻥ ﺑﻮﻟﻠﯩﯟﻭﺩ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﮪﻮﻟﻠﯩﯟﻭﺩ ﮪﻪﻣﻜﺎﺭﻟﯩﺸﯩﭗ ﺑﯩﺮ ﻗﯩﺴﯩﻢ ﻓﯩﻠﯩﻤﻠﻪﺭﻧﻰ ﺋﯩﺸﻠﯩﺪﻯ ﯞﻩ ﺗﺎﻣﺎﺷﯩﺒﯩﻨﻼﺭﻧﯩﯔ ﻳﺎﺧﺸﻰ ﻛﯚﺭﯛﺷﯩﮕﻪ ﺋﯧﺮﯨﺸﺘﻰ.
ئابۇجا
غەربىي ئافرىقىدىكى نېگىرىيىنىڭ ئوتتۇرا قىسمىغا، نېگىر، كاتونا، ئېگىزلىك ۋە كۋارادىن ئىبارەت تۆت ئۆلكىنىڭ تۇتاشقان يېرىگە جايلاشقان شەھەر.
ئاساسىي ئۇچۇرلىرى
نامى :ئابۇجا
مەمۇرىي رايون شەكلى :فىدىراتسىيە
تەۋە رايون :نىگېرىيە
چەتئەلچە نامى :Abuja
ئابۇجا شەھىرى ھەققىدە
5پارچەئابۇجا شەھىرىغەربىي ئافرىقىدىكى نېگىرىيىنىڭ ئوتتۇرا قىسمىغا، نېگىر، كاتونا، ئېگىزلىك ۋە كۋارادىن ئىبارەت تۆت ئۆلكىنىڭ تۇتاشقان يېرىگە جايلاشقان شەھەر. ئۇنىڭ قاتناش-ترانسپورتتىكى ئورنى ناھايىتى مۇھىم. نېگىرىيە ھۆكۈمىتى ھازىرقى پايتەختى لاگوس شەھىرىنىڭ دۆلەتنىڭ بىر چېتىگە جايلاشقانلىقى، ئىچكى ئورۇنلار بىلەن بېرىپ-كېلىشكە قولايسىزلىقى، ئادەمنىڭ ھەددىدىن ئوشۇق كۆپ، زاۋۇت-فابرىكىلارنىڭ زىچ بولۇشىدەك ئەھۋالىغا قاراپ 1976-يىلى ئابۇجا شەھىرىنى دۆلەتنىڭ پايتەختى قىلىشنى قارار قىلدى. شۇنىڭدىن باشلاپ يېڭى پايتەختنىڭ لايىھىسى، ئۇنىڭ قۇرۇلۇشى رەسمىي كۈنتەرتىپكە قويۇلدى
2019 ئامىرىكا چاۋشىيەن رەھبەرلىرىنىڭ خانوي ئۇچىرىشىشى
alt=لوگو |thumb|ئورگان لوگوسى (ماركىسى) alt=كىم جوڭ ئۇن|thumb|ئەلبېشى دونالد ترامپ كىم بىلەن ۋېيتانامدا قول ئېلىشىپ كۈرۈشمەكتە. 2019 يىلى 27 - 28 فېۋىرال ۋىيتنام ئاستانىسى خانوي بالىقتا ئۆتكۈزۈلدىغان ئا ق ش ئەل بېشى دونالا ترامپ ۋە شىمالى كورىيە ئالى رەھبىرى كىم جوڭ ئۇن ئىككىنچى قېتىملىق ئۇچىرىشىشى. كىم جوڭ ئۇن شىمالى كورىيەدىن ئۈزىنىڭ سوۋىيت ئىتىپاقى ياساپ بەرگەن قوراللانغان پويىزدا جوڭگونى كىسىپ ۋىيتنامغا باردى. دونالد ترامپ ئايرۇپىلان بىلەن خانويغا باردى. گەرچە پۇتۇن دۇنيا بۇ قېتىمقى ئۇچىرىشىشقا ئاجايىپ ئۈمىد باغلغان بولسىمۇ، لىكىن ئىككىنچى كۈندىكى رەسمىي سۆھبەتتە، دونالد ترامپ سۆھبەتنىڭ ئوتۇرىسدىلا يىغىنغدى چىقىپ كەتتى. ئورتام بايانات ئىلان قىلىنمىدى.
نامى ئاتىلىشى
ئۇيغۇرچە: ئا ق ش - چاۋشىيەن خانوي ئۇچرىشىشىش.
ئېنگلىزچە: 2019 North Korea–United States Hanoi Summit Vietnam thumb|بۇ قېتىملىق سۆھبەت ئۈتكۈزۈلگەن جاي: ۋىيتنام خانوي ئەلبېشى سارىيى. كورىيەچە: 조미 2차 수뇌상봉 thumb|دونالد ترامپ بىلەن كىم جوڭ ئۇن تاماقتا. خەنچە: 朝美 二次 首腦相逢
قىسقىچە ئۇچۇرلىرى
ئالدىنقى قېتىملىق ئۇچىرىشىشى: دونالد ترامپ كىم جوڭ ئۇن سىڭگاپور ئۇچىرشىشى ( تۇنچى قېىتىم)
ساھىبخان ئۇلۇس: ۋېيتىنام thumb|دونالد ترامپ ئەلبېشى خانويغا يىتىتپ باردى. ۋاقتى: 2019 يىلى 27-28 فېۋىرال
ئورۇن: خانوي
ئاساسلىق قاتناشقۇچىلار: ئا ق ش ئەلبېشى دونالد ترامپ، شىمالى كورىيە ئالى رەھبىرى كىم جوڭ ئۇن
ئارقا كۈرۈنشى
thumb|ئەلبېشى دونالد ترامپ كىم جوڭ ئۇن بىلەن سۆھبەتتە. تۇنچى قېىتىملىق ئۇچىرىشىشىتىن كېىين داۋامىلق تۈردە كورىيە يېرىم ئارلىنى يادىروسىسزلاشتۇرۇش مۇقەدىمىسنى تىزلىتىىش، شىمالى كورىيەنىڭ قىتەللەر ئارا باشقۇرۇلدىغان بومبا سىنىقىنى توختىشى، ئامىرىكا شىمالى كوريە مۇناسىۋىتىنى نورماللاشتۇرۇش ئۈچۈن،ئامىرىكا، جوڭگو، شىمالى كورىيە، جەنۇبى كورىيە ئوتتۇرسىىدا نۇرغۇن قېتىملىق ئۇچىرىشىشلار بولدى.
دانىلد ترامپ
thumb|دونالىد ترامىپ ﺩﻭﻧﺎﻟﺪ ﺗﺮﺍﻣﭗ 1946-ﻳﯩﻠﻰ 16 ئىيۇن ئامېرىكا ﻧﯩﻴﯘﻳﻮﺭﻛﺘﺎ ﺗﯘﻏﯘﻟﻐﺎﻥ, ئۇ بولسا 45-قىتىملىق ئامېرىكا پىرىزدېنتى. سىياسەتكە كىرىشتىن بۇرۇن سودىگەر ھەم تىلۋىزىيە رىياسەتچىسى ئىدى.
قىسقىچە ھایاتی
thumb|دونالىد ترامىپ ۋە ئىۋانكا تېگى گېرمانىيەلىك كارخانىچى فرېدېرىك ترامپنىڭ نەۋرىسى بولغان دونالد ترامپ، 1946 – يىلى 14 – ئىيۇن كۈنى نىيۇ يوركتا فرېدېرىك ۋە مارى ماكلود ترامپنىڭ 5 پەرزەنتىنىڭ تۆتىنچىسى سۈپىتىدە دۇنياغا كەلگەن. ئۆي – مۈلۈك سودىگىرى بولغان دادىسىنىڭمۇ تەشۋىق قىلىشى بىلەن ياش ۋاقتىدىن باشلاپلا ئۆي – مۈلۈك دۇنياسىغا قەدەم قويغان ترامپ، 1968 – يىلى پېنسىلۋانىيە ئۇنىۋېرسىتېتىنىڭ ئىقتىساد بۆلۈمىنى پۈتتۈرگەن. دادىسىنىڭ شىركىتىگە 1971 – يىلى خوجايىن بولغان ترامپ شىركەتنى «ترامپ گۇرۇھى» دەپ ئاتىغان. شىركەتنىڭ مەركىزىنى مانھاتىن رايونىغا يۆتكىگەن ترامپ، مېھمانساراي قۇرۇلۇشلىرى بىلەن قىسقا ۋاقىت ئىچىدە داڭ چىقىرىشقا باشلىغان. 2014 – يىلى ئامېرىكىنىڭ NBC تېلېۋىزىيە قانىلىدا «شاگىرت» ناملىق پىروگراممىغا رىياسەتچىلىك قىلىشقا باشلىغاندىن كېيىن نامى دۇنياغا پورت كەتكەن. «‹ Forbes› ژۇرنىلى» نىڭ 2016 – يىللىق «دۇنيا بويىچە ئەڭ باي 400 شەخس» تىزىملىكىگە كىرگۈزۈلگەن ترامپنىڭ 3.6 مىليارد دوللار ئەتراپىدا پۇلى بارلىقى تەخمىنەن قىلىنماقتا. سايلام رىقابىتى جەريانىدا باشتىن – ئاخىر كونا باج مەسىلىلىرى تالاش - تارتىش تېمىسى بولغان ترامپنىڭ يېقىنقى 18 يىلدىن بۇيان باج تۆلىمىگەنلىكى ئىلگىرى سۈرۈلدى. ئىگىلىنىشىچە، ترامپنىڭ ھازىرقى ئايالى سىلوۋېنىيەلىك 46 ياشلىق كىيىم - كېچەك لايىھەلىگۈچىسى مېلانىئا ترامپ بولۇپ، ھازىرغىچە ئالغان ئۈچ ئايالىدىن 3 ى ئوغۇل، 2 سى قىز بولۇپ، جەمئىي 5 بالىسى بار ئىكەن.
ﺋﯩﻠﮕﯩﺮﻯ
ﺩﻭﻧﺎﻟﺪ ﺗﯩﺮﺍﻣﭗ ﺋﯩﻠﮕﯩﺮﻯ ﺋﺎﻣﯧﺮﯨﻜﯩﺪﯨﻜﻰ ﺋﻪﯓ ﺩﺍﯕﻠﯩﻖ ﺋﯚﻱ-ﻣﯜﻟﯜﻙ ﺳﻮﺩﯨﮕﻪﺭﻟﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺑﯩﺮﻯ ﺑﻮﻟﯘﭖ, «ﻳﻪﺭ-ﻣﯜﻟﯜﻙ ﺷﺎﮪﻰ» ﺩﻩﭖ ﺋﺎﺗﺎﻟﻐﺎﻥ. ﺋﯚﻱ-ﻣﯜﻟﯜﻙ ﯞﻩ ﭘﺎﻱ ﭼﯧﻜﯩﮕﻪ ﺗﺎﻳﯩﻨﯩﭗ, ﻧﯩﻴﯘﻳﻮﺭﻙ, ﻳﯧﯖﻰ ﺟﯧﺮﺳﯩﻲ, ﻓﯩﻠﻮﺭﯨﺪﺍ ﺋﯩﺸﺘﺎﺗﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺋﺎﻟﺘﯘﻥ ﻳﻪﺭ ﺑﯚﻟﻪﻛﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻜﻰ ﺋﯚﻱ-ﻣﯜﻟﯜﻛﻠﻪﺭﮔﻪ ﺋﯩﮕﻪ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﮪﻪﻣﺪﻩ «ﺗﯩﺮﺍﻣﭗ ﺋﺎﯞﯨﻴﺎﺗﺴﯩﻴﻪ ﺷﯩﺮﻛﯩﺘﻰ» ﻗﯘﺭﻏﺎﻥ. ﺋﯘ ﻳﻪﻧﻪ ﻳﯧﯖﻰ ﺟﯧﺮﺳﯩﻲ «ﮔﯧﻨﯧﺮﺍﻝ» ﻛﻪﺳﭙﯩﻲ ﭘﯘﺗﺒﻮﻝ ﻛﻮﻣﺎﻧﺪﯨﺴﯩﻨﯩﯔ ﻏﻮﺟﺎﻳﯩﻨﻰ. ﺋﯘ ﻣﻪﻧﺰﯨﺮﯨﺴﻰ ﻛﯩﺸﯩﻨﻰ ﻣﻪﭘﺘﯘﻥ ﻗﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﺷﻪﮪﻪﺭ-ﺑﺎﺯﺍﺭﻻﺭﺩﺍ ﮪﻪﺷﻪﻣﻪﺕ ﺳﺎﺭﺍﻱ ﯞﻩ ﺩﺍﭼﯩﻼﺭﻧﻰ ﺳﺎﻟﺪﯗﺭﻏﺎﻥ, 100 ﻣﯩﻠﻴﻮﻥ ﺋﺎﻣﯧﺮﯨﻜﺎ ﺩﻭﻟﻠﯩﺮﯨﻐﺎ ﺳﺎﻳﺎﮪﻪﺕ ﻛﯧﻤﯩﺴﻰ ﺳﯧﺘﯩﯟﺍﻟﻐﺎﻥ, ﻳﻪﻧﻪ ﺧﯘﺳﯘﺳﯩﻲ ﺋﺎﻳﺮﻭﭘﯩﻼﻧﻰ ﺑﺎﺭ.
ﺩﻭﻧﺎﻟﺪ ﺗﯩﺮﺍﻣﭗ ﺑﺎﺷﻼﻧﻐﯘﭺ ﻣﻪﻛﺘﻪﭘﺘﻪ ﻳﺎﺧﺸﻰ ﺋﻮﻗﯘﻣﯩﻐﺎﻧﻠﯩﻘﺘﯩﻦ, 13 ﻳﯧﺸﯩﺪﺍ ﺋﺎﺗﺎ-ﺋﺎﻧﯩﺴﻰ ﺋﯘﻧﯩﯔ ﺋﯩﺮﺍﺩﯨﺴﯩﻨﻰ ﺗﺎﯞﻻﺵ ﺋﯜﭼﯜﻥ «ﻧﯩﻴﯘﻳﻮﺭﻙ ﮪﻪﺭﺑﯩﻲ ﻣﻪﻛﺘﯩﭙﻰ» ﮔﻪ ﺋﺎﭘﯩﺮﯨﭗ ﺑﻪﺭﮔﻪﻥ. ﮪﻪﺭﺑﯩﻲ ﻣﻪﻛﺘﻪﭘﺘﯩﻜﻰ ﻣﻪﺯﮔﯩﻠﯩﺪﻩ, ﺗﯩﺮﺍﻣﭙﻨﯩﯔ ﺋﻪﺗﺮﺍﭘﺘﯩﻜﻰ ﻛﯩﺸﯩﻠﻪﺭ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﻣﯘﻧﺎﺳﯩﯟﯨﺘﻰ ﻧﺎﮪﺎﻳﯩﺘﻰ ﻳﺎﺧﺸﻰ ﺑﻮﻟﯘﭖ, ﺋﻮﻗﯘﺵ ﻧﻪﺗﯩﺠﯩﺴﻰ ﺋﻪﻻ ﺑﻮﻟﯘﭘﻼ ﻗﺎﻟﻤﺎﻱ, ﺗﻪﻧﺘﻪﺭﺑﯩﻴﻪ ﺟﻪﮪﻪﺗﺘﯩﻤﯘ ﻧﺎﮪﺎﻳﯩﺘﻰ ﻛﯚﺯﮔﻪ ﻛﯚﺭﯛﻧﮕﻪﻥ. 1964-ﻳﯩﻠﻰ ﮪﻪﺭﺑﯩﻲ ﻣﻪﻛﺘﻪﭘﻨﻰ ﭘﯜﺗﺘﯜﺭﮔﻪﻧﺪﻩ, ﺋﯘﻧﯩﯔ ﺭﻩﮪﺒﻪﺭﻟﯩﻚ ﺳﺎﻻﭘﯩﺘﻰ ﺷﻪﻛﯩﻠﻠﻪﻧﮕﻪﻥ.
ﮪﻪﺭﺑﯩﻲ ﻣﻪﻛﺘﻪﭘﻨﻰ ﭘﯜﺗﺘﯜﺭﮔﻪﻧﺪﯨﻦ ﻛﯧﻴﯩﻦ, ﺗﯩﺮﺍﻣﭗ ﭘﯧﻨﺴﯩﻠﯟﺍﻧﯩﻴﻪ ﺋﯘﻧﯩﯟﯦﺮﺳﯩﺘﯧﺘﻰ ﯞﺍﺭﺗﻮﺭ ﺳﻮﺩﺍ ﺋﯩﻨﺴﺘﯩﺘﯘﺗﯩﻐﺎ ﻛﯩﺮﯨﭗ ﺋﻮﻗﯘﻏﺎﻥ. ﺋﺎﻟﯩﻲ ﻣﻪﻛﺘﻪﭘﺘﯩﻜﻰ ﻣﻪﺯﮔﯩﻠﯩﺪﻩ, ﺗﯩﺮﺍﻣﭗ ﺳﻮﺩﺍ ﺳﺎﮪﻪﺳﯩﺪﯨﻜﻰ ﺑﯩﻠﯩﻤﻠﻪﺭﻧﻰ ﻳﺎﺧﺸﻰ ﺋﯩﮕﯩﻠﻪﭖ, ﺗﯩﺠﺎﺭﻩﺕ ﺋﯩﻘﺘﯩﺪﺍﺭﯨﻨﻰ ﻳﯧﺘﯩﻠﺪﯛﺭﮔﻪﻥ.
ﺋﺎﻟﯩﻲ ﻣﻪﻛﺘﻪﭘﻨﻰ ﭘﯜﺗﺘﯜﺭﮔﻪﻧﺪﯨﻦ ﻛﯧﻴﯩﻦ, ﺗﯩﺮﺍﻣﭗ ﺩﺍﺩﯨﺴﯩﻨﯩﯔ ﺋﯚﻱ-ﻣﯜﻟﯜﻙ ﺷﯩﺮﻛﯩﺘﯩﮕﻪ ﻛﯩﺮﯨﭗ ﺧﯩﺰﻣﻪﺕ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ. ﺑﯘ ﺟﻪﺭﻳﺎﻧﺪﺍ ﻧﯘﺭﻏﯘﻧﻠﯩﻐﺎﻥ ﭘﯘﻟﺪﺍﺭ ﺷﻪﺧﺴﻠﻪﺭ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺗﻮﻧﯘﺷﯘﭖ, ﻛﯧﻴﯩﻨﻜﻰ ﻛﯜﻧﻠﻪﺭﺩﯨﻜﻰ ﺋﯚﺯﯨﻨﯩﯔ ﺋﯚﻱ-ﻣﯜﻟﯜﻙ ﺋﯩﺸﻠﯩﺮﯨﻐﺎ ﺋﺎﺳﺎﺱ ﺳﺎﻟﻐﺎﻥ. thumb|دونالىد ترامىپ ۋە شىنزو ئابى ﺩﻭﻧﺎﻟﺪ ﺗﯩﺮﺍﻣﭗ ﺋﯜﭺ ﻗﯧﺘﯩﻢ ﻧﯩﻜﺎﮪﻠﯩﻖ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ, ﺑﯩﺮﯨﻨﭽﻰ ﺋﺎﻳﺎﻟﻰ ﺋﯩﯟﺍﻧﺎﺩﯨﻦ ﺑﯩﺮ ﻗﯩﺰ ﺋﯩﻜﻜﻰ ﺋﻮﻏﯘﻝ, ﺋﯩﻜﻜﯩﻨﭽﻰ ﺋﺎﻳﺎﻟﻰ ﻣﺎﺭﻻ ﻣﻪﭘﻠﯧﺴﺘﯩﻦ ﺑﯩﺮ ﻗﯩﺰ, ﺋﯜﭼﯩﻨﭽﻰ ﺋﺎﻳﺎﻟﻰ ﻣﯧﻼﻧﯩﻴﺎ ﺗﯩﺮﺍﻣﭙﺘﯩﻦ ﺑﯩﺮ ﺋﻮﻏﯘﻝ ﺑﻮﻟﯘﭖ, ﺟﻪﻣﺌﯩﻲ ﺑﻪﺵ ﭘﻪﺭﺯﻩﻧﺘﻰ ﺑﺎﺭ.
2016-ﻳﯩﻠﻰ 11-ﺋﺎﻳﻨﯩﯔ 9-ﻛﯜﻧﻰ, ﺋﺎﻣﯧﺮﯨﻜﺎ ﺟﯘﻣﮭﯘﺭﯨﻴﻪﺗﭽﯩﻠﻪﺭ ﭘﺎﺭﺗﯩﻴﻪﺳﯩﻨﯩﯔ ﺯﯗﯕﺘﯘﯓ ﻧﺎﻣﺰﺍﺗﻰ ﺩﻭﻧﺎﻟﺪ ﺗﯩﺮﺍﻣﭗ 270 ﺗﯩﻦ ﺋﺎﺭﺗﯘﻕ ﺑﯧﻠﻪﺕ ﺳﺎﻧﯩﻐﺎ ﺋﯧﺮﯨﺸﯩﭗ, ﺩﯦﻤﻮﻛﺮﺍﺗﻼﺭ ﭘﺎﺭﺗﯩﻴﻪﺳﯩﻨﯩﯔ ﺯﯗﯕﺘﯘﯓ ﻧﺎﻣﺰﺍﺗﻰ ﮪﯩﻼﺭﯨﻨﻰ ﻳﯧﯖﯩﭗ, ﺋﺎﻣﯧﺮﯨﻜﯩﻨﯩﯔ 45-ﻧﯚﯞﻩﺗﻠﯩﻚ ﺯﯗﯕﺘﯘﯕﻰ ﺑﻮﻟﯘﭖ ﺳﺎﻳﻼﻧﻐﺎﻥ.
ﺗﯩﺮﺍﻣﭙﻨﯩﯔ ﺧﯘﺳﯘﺳﯩﻲ ﻣﺎﻝ-ﻣﯜﻟﻜﻰ:
1. ﺗﯩﺮﺍﻣﭗ ﺳﺎﺭﯨﻴﻰ: ﻧﯩﻴﯘﻳﻮﺭﻛﺘﯩﻜﻰ ﺋﻪﯓ ﭘﯘﻟﻐﺎ ﻳﺎﺭﺍﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﻣﯧﮭﻤﺎﻧﺴﺎﺭﺍﻱ
2. ﭘﺎﻟﻤﺎ ﺑﯘﻻﻕ ﻗﻮﺭﯗﻗﻰ: 2004-ﻳﯩﻠﻰ 40 ﻣﯩﻠﻴﻮﻥ ﺩﻭﻟﻼﺭﻏﺎ ﺳﯧﺘﯩﯟﺍﻟﻐﺎﻥ.
3. Mar-A-Lago ﻛﯘﻟﯘﺑﻰ: ﻓﯩﻠﻮﺭﯨﺪﺍ ﺋﯩﺸﺘﺎﺗﯩﺪﯨﻜﻰ ﺑﯘ ﻛﯘﻟﯘﺏ 200 ﻣﯩﻠﻴﻮﻥ ﺋﺎﻣﯧﺮﯨﻜﺎ ﺩﻭﻟﻠﯩﺮﯨﻐﺎ ﻳﺎﺭﺍﻳﺪﯗ.
4. ﺗﯩﺮﺍﻣﭗ ﻛﯚﯕﯜﻝ ﺋﯧﭽﯩﺶ ﺋﯩﺴﺘﯩﺮﺍﮪﻪﺕ ﻣﻪﺭﻛﯩﺰﻯ: ﻧﻪﭼﭽﻪ ﻳﯜﺯ ﻣﯩﻠﻴﻮﻥ ﺩﻭﻟﻼﺭﻏﺎ ﻳﺎﺭﺍﻳﺪﯗ.
ﺗﯚﯞﻩﻧﺪﯨﻜﯩﻠﯩﺮﻯ ﺗﯩﺮﺍﻣﭗ ﻣﺎﺭﻛﯩﺴﯩﺪﯨﻜﻰ ﻣﯧﮭﻤﺎﻧﺴﺎﺭﺍﻳﻼﺭ:
1. Trump Taj Mahal ﻣﯧﮭﻤﺎﻧﺴﺎﺭﯨﻴﻰ
2. ﺗﯩﺮﺍﻣﭗ ﻣﻪﻳﺪﺍﻧﻰ ﻣﯧﮭﻤﺎﻧﺴﺎﺭﯨﻴﻰ
3. ﺗﯩﺮﺍﻣﭗ ﭘﻮﺭﺗﻰ
4. Trump Grande
5. ﺗﯩﺮﺍﻣﭗ ﺋﻮﺭﺩﯨﺴﻰ
6. Trump Parc
7. Trump Park Avenue
8. Trump Tower
9. Trump World Tower
10. Trump Tower at City Center
12. Trump Plaza
13. Grand Hyatt
ئەكرەم ئەھمەد
ئىسىم-فامىلىسى: ئەكرەم ئەھمەد
يۇرتى: قەشقەر
ئېگىزلىكى: 1.85 مېتىر
ئېغىرلىقى: 85 كىلوگىرام
قىزىقىشى: پۇتبول
ھەققىدە
ۋەكىل خاراكتېرلىك ئەسىرى ۋە ياراتقان ئوبرازى: 2000- يىللىق مەملىكەتلىك 21 ياشتىن تۆۋەنلەر مۇسابىقىسىدە، شىنجاڭ كوماندىسىغا ۋاكالىتەن قاتنىشىپ، ئالدىنقى تۆت كۈچلۈك كوماندا قاتارىغا كىرگەن.
2001- يىلى دۇنيا بويىچە ئۆتكۈزۈلگەن 53- قېتىملىق ياش-ئۆسمۈرلەر بىرلەشمە مۇسابىقىسىدە «گۇاڭدۇڭ چاۋنىڭ كوماندىسى» غا ۋاكالىتەن قاتناشقان. شۇ يىلى يەنە 9- نۆۋەتلىك تەنھەرىكەت مۇسابىقىسىگە قاتناشقان.
2003~ 2002- يىلى شىنجاڭغا ۋاكالىتەن مەملىكەتلىك 19 ياشلىقلار (19U) مۇسابىقىسىگە قاتناشقان.
2004- يىلى ئۈرۈمچىدە ئۆتكۈزۈلگەن خەلقئارالىق تەكلىپ مۇسابىقىسىگە قاتنىشىپ، ئەنگىلىيە ستوكپورت كوماندىسى بىلەن ئوينىغان مۇسابىقىدە، ئەڭ چىرايلىق بىر توپنى كىرگۈزگەن.
2005- يىلى مەملىكەتلىك 10- نۆۋەتلىك تەنھەرىكەت يىغىنىغا قاتنىشىپ، تۇنجى قېتىم شىنجاڭ پۇتبولچىلىقىنىڭ 46 يىل جەريانىدا ھەل قىلغۇچ مۇسابىقىغا قاتنىشىش سالاھىيىتىگە ئىگە بولالماسلىقتەك تارىخقا خاتىمە بەرگەن.
2007~ 2006- يىلى شىنجاڭ لاتارىيەسى كوماندىسىغا ۋاكالىتەن مەملىكەتلىك B دەرىجىلىكلەر مۇسابىقىسىگە قاتنىشىپ، ئالدىنقى قاتاردىكى 8 كوماندا قاتارىغا كىرگەن ۋە مەملىكەت بويىچە «ۋاراتارغا ئەڭ جىق توپ ئۇرغان تەنھەرىكەتچى» بولۇپ باھالانغان ۋە شىنجاڭ تارىخىدا تۇنجى قېتىم «پۇتبول ئەپەندىسى» دېگەن نامغا ئېرىشكەن.
2008- يىلى گۇاڭدۇڭ (بىرىنچى زېمىن) كوماندىسىغا ۋاكالىتەن مەملىكەتلىك B دەرىجىلىكلەر مۇسابىقىسىگە قاتناشقان.
2009- يىلى «خۇنەن شاڭتاۋ» كوماندىسىغا ۋاكالىتەن مەملىكەتلىك B دەرىجىلىكلەر مۇسابىقىسىگە قاتنىشىپ، بىرىنچىلىككە ئېرىشىپ، مەملىكەتلىك A دەرىجىلىكلەر مۇسابىقىسىگە قاتنىشىش سالاھىتىگە ئىگە بولغان ۋە يەنە بىر قېتىم مەملىكەت بويىچە «ۋاراتارغا ئەڭ جىق توپ ئۇرغان تەنھەرىكەتچى» بولۇپ باھالانغان.
2012~ 2011- يىللىق مەملىكەتلىك A دەرىجىلىكلەر مۇسابىقىسىگە قاتنىشىپ، ئالدىنقى تۆت كۈچلۈك كوماندا قاتارىغا كىرگەن.
ئابدۇرراھمان ئىبنى قاسىم
ئابدۇرراھمان ئىبنى قاسىم (عَبْدُ الرَّحْمَنِ بنُ القَاسِمِ): ئابدۇرراھمان ئىبنى قاسىم ئىبنى مۇھەممەد ئىبنى ئەبۇبەكرى سىددىق. (ئەبۇ مۇھەممەد). (ھ. 56 – 126 / 676 – 744) تابىئىن. ھەدىس ئىماملىرىدىن بىرى. شۇئبە، سۇفيان ئەسسەۋرىي، ئەۋزائىي ۋە ئىمام مالىكلارنىڭ ئۇستازى.
ئابدۇرراھمان ئىبنى يەزىد
ئابدۇرراھمان ئىبنى يەزىد (عبد الرَّحْمَن بن يزِيد بن قَيْسِ): ئابدۇرراھمان ئىبنى يەزىد ئىبنى قەيس ئەننەخەئىي. ئۇ جاھىلىيەت دەۋرىدە يەمەندە تۇغۇلۇپ، ھ. 80 / م. 699 ياكى 700 - يىلى كۇفەدە ۋاپات بولغان. پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام دەۋرىدە مۇسۇلمان بولۇپ، پەيغەمبىرىمىز بىلەن كۆرۈشەلمىگەن تابىئىن، مۇھەددىس.
ئارتۋىن ۋىلايىتى
<div style="direction:rtl; font-family: 'UKIJ Tuz Basma', 'Microsoft Uighur', 'uyghur ekran', 'Arial Unicode MS'">
left|thumb|350px|ئارتۋىن ۋىلايىتى left|thumb|250px left|thumb|250px left|thumb|250px ئارتۋىن ۋىلايىتى بولسا تۈركىيە دىكىبىخاھار 2007 نوپۇس بار، ئاغرىنىڭ 191،934 نوپۇسىبار، 7،436 كۇۋادىرات كىلومەتىر دائىرائىقىدا نوپۇس جايلاخكان، خىمالىكاڭ لىك 41.08°، خارىكى ئۇزۇنلۇك 41°50، پوقتانومۇرى 08 رايۇننومۇرى 0466.
تۇچ (ساچىما)
تۇچ (باشقىچە ئاتىلىشى: ساچىما؛ ئېنگلزچە: Sachima؛ ئاددىيلاشتۇرۇلغان خەنچە: 沙琪玛؛ مانجۇچە: ᠰᠠᠴᡳᠮᠠ، مانجۇچە ئوقۇلۇشى: ساچىما) مانجۇ مىللىتىنىڭ ئەنئەنىۋى يىمەكلىكىدۇر. ئۇنىڭ ئاساسلىق تەركبى ئۇن،تاش شىكەر، ۋە قايماق. مانجۇ ئەسكەرلىرى مىڭ سۇلالىسنى ئىستىلا قىلغان مەزگىلدە تۇچنى ئېنىرگىيەلىك تېز تاماق قاتارىدا سەپەردە ئىستىمال قىلغان. thumb|ھەرخىل تۇچلار
ئابلەت ئابدۇرېشىت
ئابلەت ئابدۇرېشىت 1942-يىلى 3-ئايدا شىنجاڭنىڭ غۇلجا شەھىرىدە تۇغۇلغان، 1960-يىلى 7-ئايدا جۇڭگو كوممۇنىستىك پارتىيىسىگە كىرگەن، 1965-يىلى 9 -ئايدا خىزمەتكە قاتناشقان، شىنجاڭ سانائەت ئىنستىتۇتى ماشىنا – ئېلېكتر فاكۇلتېتىنىڭ ئېلېكتر كەسپىنى پۈتكۈزگەن، ئالىي مەكتەپ مەلۇماتىغا ئىگە، ئالىي ئىنژېنېر.
ج ك پ مەركىزىي كومىتېتىنىڭ ئەزاسى، سىياسىي كېڭەش مەملىكەتلىك 11-نۆۋەتلىك كومىتېتىنىڭ مۇئاۋىن رەئىسى، پارتگۇرۇپپىسىنىڭ ئەزاسىىلىغىدىن پىنسىيەگە چىققان.
1960–يىلىدىن 1965–يىلىغىچە شىنجاڭ سانائەت ئىنستىتۇتى ماشىنا-ئېلېكتر فاكۇلتېتىنىڭ ئېلېكتر كەسپىدە ئوقۇغان؛ 1965– يىلىدىن 1980– يىلىغىچە شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونلۇق بىناكارلىق قېدىرىپ تەكشۈرۈش-لايىھىلەش يۇرتىنىڭ تېخنىكى، ئىنژېنېرى، مەخسۇس كەسىپ گۇرۇپپىسىنىڭ باشلىقى بولغان، 1980-يىلىدىن 1983-يىلىغىچە شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونلۇق بىناكارلىق قىدىرىپ تەكشۈرۈش-لايىھىلەش يۇرتىنىڭ مۇئاۋىن باشلىقى بولغان؛ 1983-يىلىدىن 1991-يىلىغىچە شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونلۇق پىلان كومىتېتىنىڭ مۇئاۋىن مۇدىرى، پارتگۇرۇپپىسىنىڭ ئەزاسى، پارتگۇرۇپپىسىنىڭ سېكرېتارى بولغان (بۇ ئارىلىقتا 1984–يىلىدىن 1985– يىلىغىچە مەركىزىي كومىتېت پارتىيە مەكتىپىنىڭ پىلان خىزمىتى تەتقىقات سىنىپىدا ئوقۇغان، 1990–يىلىدىن 1991-يىلىغىچە مەركىزىي كومىتېت پارتىيە مەكتىپىنىڭ ئوتتۇرا ياش، ياش كادىرلارنى تەربىيىلەش سىنىپىدا ئوقۇغان)؛ 1991-يىلىدىن 1993– يىلىغىچە شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونىنىڭ مۇئاۋىن رەئىسى بولغان، 1993-يىلىدىن 1994– يىلىغىچە شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونلۇق پارتكومنىڭ مۇئاۋىن سېكرېتارى، ئاپتونوم رايوننىڭ مۇۋەققەت رەئىسى بولغان، 1994– يىلىدىن 2003– يىلىغىچە شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونلۇق پارتكومنىڭ مۇئاۋىن سېكرېتارى، ئاپتونوم رايوننىڭ رەئىسى، ئاپتونوم رايونلۇق خەلق قۇرۇلتىيى دائىمىي كومىتېتىنىڭ مۇدىرى، پارتگۇرۇپپىسىنىڭ سېكرېتارى بولغان(2003-يىلى 1-ئايدىن 5-ئايغىچە) ؛ 2003-يىلىدىن 2008-يىلىغىچە سىياسىي كېڭەش مەملىكەتلىك 10-نۆۋەتلىك كومىتېتىنىڭ مۇئاۋىن رەئىسى، پارتگۇرۇپپىسىنىڭ ئەزاسى بولغان؛ 2008– يىلىدىن ھازىرغىچە سىياسىي كېڭەش مەملىكەتلىك 11-نۆۋەتلىك كومىتېتىنىڭ مۇئاۋىن رەئىسى، پارتگۇرۇپپىسىنىڭ ئەزاسىلىق ۋەزىپىسىنى ئۆتەپ كەلمەكتە.
ج ك پ 15– 16–، 17-نۆۋەتلىك مەركىزىي كومىتېتىنىڭ ئەزاسى، سىياسىي كېڭەش مەملىكەتلىك 10-، 11-نۆۋەتلىك كومىتېتىنىڭ مۇئاۋىن　رەئىسى.
جەمئىيەت ئۆزگىرىشى
ئىنسان بولغانىكەن جەمئىيەت بۇلىدۇ، جەمئىيەت بولغانىكەن ھامان ئۆزگىرىش ئىچىدە مەۋجۇت بۇلۇپ تۇرىدۇ. ئۆزگىرىشنى باشتىن كەچۈرمەيدىغان جەمئىيەت يوق.
جەمئىيەت ئۆزگىرىشى ھەققىدە ئنىسانشۇناسلار بىلەن جەمئىيەتشۇناسلارنىڭ كۆز قارىشى خىلىلا پەرقلىق. ئىنسانشۇناسلار جەمئىيەتنىڭ تۈۋەن سەۋىيەسىدىن يۇقىرى سەۋىيەسىگە چىققانلىقىدەك بىر تەدرىجى تەرەققىيات نەزىرىيەسىنى تۇلا ھاللاردا تەكىتلەيدۇ. مورگان قاتارلىق مەشھۇر ئىنسانشۇناسلار ئىنسانىيەت جەمئىيتىنى ئىپىتدائىي باسقۇچ، مەدەنىيەت باسقۇچى دىگەندەك تۈرلەرگە بۆلگەن. ۋەھالەنكى، جەمئىيەتشۇناسلىقنىڭ جەمئىيەتنىڭ خاراكىتىرىنى تۈرگە بۈلۈش ئۇسۇلى بىر ئاز پەرقلىق. بۇ يەردە جەمئىيەتنىڭ تۈرلىرى ۋە خاراكىتىرى ھەققىدە توختالمايمەن.(بۇ ھەقتە كىتابنىڭ ”جەمئىيەت ۋە ئىقتىساد“ قىسمىدا تەپسىلىي مەزمۇن بار.)
كىلاسسىك جەمئىيەتشۇناسلار ئىچىدە ئاۋگۇس كومت، ئېمىل دۇركخيىم ۋە كارل ماركىس قاتارلىقلار جەمئىيەتنىڭ تەدرىجىي تەرەققى قىلىدىغانلىقىنى ئوتتۇرىغا قويغان. ئەمما، ماكىس ۋېبىر جەمئىيەتتىكى ئۆزگىرىشىنىڭ بەزىدە ئۇشتۇمتۇت ياكى كۈتۈلمىگەن شەكىلدە بۇلىدىغانلىقىنى ئوتتۇرىغا قويغان. جۈملىدىن، جەمئىيەتنىڭ بىر سىزىق ئۈستىدە تەدرىجىي ئىلگىرىلەش قارىشى كۈپىنچە دەلىلچىلىك(positivism 实证主义) پەلسەپىسىگە يىقىن قاراشتۇر.
ئەمما، جەمئىيەت ھەر زامان بىر سىزىق ئۈستىدە ئىلگىرىلىمەيدۇ. مەسىلەن، غەربىي ياۋرۇپا سىرتىدىكى دۆلەتلەر ھەقىقىي زامانىۋىلىشىشنىڭ ساھىپلىرى ئەمەس. بۇ سەۋەپتىن، ئۇلار غەربىي ياۋرۇپاغا ئوخشاش زامانىۋىلىشىشنىڭ قەدەملىرىنى بىر-بىرلەپ بېسىشنىڭ ھېچقانداق ھاجىتى يوق. غەربىي ياۋرۇپانىڭ سىرتىدىكى دۆلەتلەرنىڭ بۈگۈنكى كۈندىكى زامانىۋىلىشىشى ئەمەلىيەتتە ئۈزىنىڭ ئەسلىدىكى جەمئىيەت ئەندىزىسى، سىياسىي قارىشىغا نىسپەتەن ئېيتقاندا سەكرەش ياكى ئۈزۈلۈپ ئىلگىرىلەشتىن ئىبارەت تەقلىدچانلىق ئۈستىگە قۇرۇلغان.
جەمئىيەت ئۆزگەرگەن ئىكەن ئۆزگىرىشنىڭ چۇقۇم ئالاھىدىلىكلىرى بۇلىدۇ. جون ماكىنىسنىڭ چۈشەنچىلىرىگە قارىغاندا جەمئىيەت ئۆزگىرىشلىرىنىڭ تۈۋەندىكىدەك خاراكىتىرى بار:
1) ئۆزگىرىش ھەممە ۋاقىتتا يۈز بىرىدۇ. جەمئىيەتتە ئۆزگەرمەيدىغان نەرسە يوق. بەلكىم بىر جەمئىيەتنىڭ ئۆزگىرىشى باشقا بىر جەمئىيەتنىڭ ئۆزگىرىشىدىن تىزرەك بۇلۇشى مۇمكىن.
2) جەمئىيەت ئۆزگىرىشى بەزى ۋاقىتلاردا مەقسەتلىك بۇلىدۇ، ئەمما كۈپىنچە ھاللاردا مەقسەتىسز مەيدانغا كىلىدۇ. جەمئىيەتتىكى مەلۇم بىر ئۆزگىرىش كۈپىنچە ھاللاردا باشقا نەرسىلەرنىڭ ئۆزگىرىشىگە سەۋەب بۇلۇپ قالىدۇ. بۇلۇپمۇ سانائەت ئىنقىلابىدىن كىيىن جەمئىيەتتە خىلمۇ-خىل ئۆزگىرىشلەر بارلىققا كەلدى. ئۆزگىرىشلەرنىڭ بەزىسى مەقسەتلىك بولدى، بەزىسى مەقسەتسىز رۇياپقا چىقتى. مەسىلەن، تېلفون تۇنجى قېتىم ياسالغىنىدا ھەرگىزمۇ تورغا چىقىش ئۈچۈن ياسالمىغان، پەقەت سۆزلىشىشنى ئىشقا ئاشۇرۇش مەقسىتى بىلەن ياسالغان.
3) جەمئىيەت ئۆزگىرىشى قارىمۇ-قارىشىلىققا تولغان بۇلىدۇ. مەسىلەن ماشىنا ياسالغىنىدا ئۇنىڭ مۇھىتقا ئېلىپ كىلىدىغان تەسىرى كۆپ ئويلىشىلمىغان. كاپىتالىزىم تېخىنىكىغا ئىتىبار بىرىشىدىكى سەۋەپ ئۇنىڭ يىڭى ئۈنۈمدارلىق ۋە پايدا ئېلىپ كەلگەنلىكىدە.
4) بەزى ئۆزگىرىشلەر قىسقا زامانلىق بۇلىدۇ (مەسىلەن كىيىم-كىچەك مودىسى)، بەزى ئۆزگىرىشلەرنىڭ ئوزۇن زامان تەسىرى بولغان بۇلىدۇ. مەسىلەن كومپىيوتىر ئىجاد قىلىنغىنىدىن باشلاپ ھازىرغا قەدەر ئىنسانلارنىڭ تۇرمۇشىغا نۇرغۇن ئۆزگىرىشلەرنى ئېلىپ كىلىۋاتىدۇ.[1]
جەمئىيەتنىڭ ئۆزگىرىشىگە تەسىر كۆرسىتىدىغان ئامىللار نۇرغۇن بۇلۇپ، بۇ سەۋەپلەر مەدەنىيەت، ئىقتىساد ۋە سىياسىي ساھەلەر بۇيىچە پەرقلىق.
جەمئىيەت ئۆزگىرىشىنىڭ سەۋىيەسى
ئۇمۇمەن قىلىپ ئېيتقاندا، جەمئىيەت ئۆزگىرىشى تۈۋەندىكى ئۈچ سەۋىيەدە يۈز بىرىدۇ. بىرى، جەمئىيەتنىڭ ماكرو(macro) قىسمىدا. يەنى مەلۇم بىر جەمئىيەت تىپىدىن يىڭى بىر جەمئىيەت تىپىغا ئۈتۈش. مەسىلەن، جۇڭگۇنىڭ 1949-يىلىدىن بۇرۇنقى فىئودال جەمئىيەت تىپىدىن سوتسىيالىست بىر جەمئىيەت تىپىغا ئۈتۈشى. ئەمەلىيەتتە، ماركىسىنىڭ گىپى بىلەن ئېيتقاندا كاپىتالىزىم تەرەققى قىلىپ بىر باسقۇچقا بارغاندىن كىيىن، ئاندىن سوتسىيالىزىم قورۇش مۇمكىن ئىدى. بۇ نوقتىدا فىئودالىزىمدىن سوتسىيالىزىمغا بىۋاستە ئۈتۈش سەكرەپ ياكى ئۈزۈلۈپ ئىلگىرىلەش ھىسابلىنىدۇ.
ئىككىنجىسى، جەمئىيەتنىڭ ئوتتۇرا قسىمىدا(mezzo) يەنى قۇرۇلمىسىدا، ئورگان ۋە قۇرۇملىرىدىكى ئۆزگىرىش. مەسىلەن، مائارىپ سىستىمىسىنىڭ ئۆزگىرىشى، داۋالاش سىستىمىسىنىڭ ئۆزگىرىشى قاتارلىقلار.
ئۈچىنجىسى، مىكرو قىسىمىدا(micro) يەنى شەخسىنىڭ ئۆزگىرىشى. شەخسىنىڭ ئۆزگىرىشى ئادەتتە جەمئىيەتنىڭ قۇرۇلما ئۆزگىرىشى بىلەن بەزىدە باغلىق، بەزىدە باغىمسىز بۇلىدۇ. مەسىلەن، كاپىتالىزىم جەمئىيتىدە سوتسىيالىست كاللا  بىلەن ياشايدىغان ئادەم مەۋجۇت. قىسقىسى، شەخسىنىڭ ئۆزگىرىشى جەمئىيەت ئۆزگىرىشىگە كۆرسىتىدىغان تەسىرى بىر قەدەر ئاجىز. شەخسلەر كوللىكىتپ شەكىلدە ئۇيۇشقاندىلا ئاندىن جەمئىيەتنىڭ ئۆزگىرىشىگە تەسىر كۆرسىتىش كۈچى چوڭىيدۇ.
زابۇل ۋىلايىتى
زابۇل ۋىلايىتى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Zabul Wilayiti) ئافغانىستان قارمىقىدىكى بىر ۋىلايەت.
ئۆرە كومىدىيە
thumb|ئۆرە كومىدىيەچى ئۆرە كومىدىيە (ئېنگىلىزچە: Stand-up comedy؛ باشقىچە ئاتلىشى: غەرب چاقچاقچىلىرى، تىك كومىدىيە) ھازىر مودا بولۋاتقان بىر خىل كومىدىيە. بۇ خىل كومىدىيەنىڭ ئەڭ چوڭ ئالاھىدىلىكى كومىدىيەچنىڭ تىك تۇرۇپ كومىدىيە سۆزلىشىدۇر. گەرچە ئۇ ئانچە مۇنچە ئۇيغۇر چاقچاقلىرىغا ئوخشىسىمۇ، لېكىن ئۇنىڭ تارىخى قىسقا.
Xoten shehiri
Omumi ehwali
Xoten shehiri yurungqash deryasi bilen qaraqash deryasidin hasil bolghan tinma tüzlenglikige jaylashqan bolup, sheher merkizidin yurungqash deryasighiche bolghan ariliq nechche kilomitérla kilidu. Sherqi teripi lop nahiyisi bilen yurungqash deryasi arqiliqla ayrilip turidu, gherbi teripi xoten nahiyisige tutishidu, qaraqash nahiye baziri xoten shehirining gherbi shimaligha jaylashqan bolup, uning bilen bolghan ariliqi 20kilomitér kélidu. Sheher rayonining ürümchi shehiri bilen bolghan tashyol musapisi 1500 kilométir, qeshqer shehiri bilen bolghan ariliqi 500kilomitér etrapida kélidu.
Tarix
Xoten shehiri xen sulalisi dewride udun dölitining yéri bolghan. Tang sulalisi dewride weysa tutuq mehkimisige qarighan. Ching sulalisining deslepki mezgilide nami xoten < > dep atalghan. Mingo 2 - yili xoten nahiyisi tesis qilinghan. 1959 - Yiligha kelgende xenzuchidiki < > xétige özgertilgen. 1984 - Yili xoten nahiyisining bir qismi ayrilip chiqilip xoten shehiri tesis qilinghan hem xoten wilayitige qarighan
Memuriy rayon
Xoten shehiri qarmiqida jemi 2 bazar 6 yéza, 4 mehelle ish béjirish bashqarmisi, 28 ahale komitéti, 58 kent ahale komitéti bar
Iqtisad
Uzundin béri xoten shehirining iqtisadi muqim türde téz tereqqi qilip keldi. Xelqning turmushi kündin-künge yaxshilinip, kishi-béshigha kelgen otturiche kirim üzlüksiz muqim ashti. 2010-Yili pütün sheherning ichki ishlepchiqirish omumi qimmiti 2milyard500milyon bolup, bulturqi oxshash mezgildikidin %14ashqan. Yerlik maliye kirimi 250milyon yü'enge yétip, bulturqi oxshash mezgildikidin %41ashqan, kishi-béshigha kelgen otturiche kirim 3800yü'enge yétip, bulturqi oxshash mezgildikidin %14ashqan.
Nopus ehwali
Xoten shehirining omumi nopusi380ming(2010-yilidiki 6-qétimliq nopus tekshürüsh netijisi) bolup, uyghurlar mutleq köp qismini igileydu. Uyghurlardin bashqa yene xenzu, xuyzu, qazaq qatarliq 13millet yashaydu.
Sayahetchilik
Bu bir nechche yildin buyan xotenning sayahetchiliki iqtisadining tereqqiy qilishi bilen mas qedemde téz hem muqim tereqqi qildi. Xoten özining <échiwétilgen xoten, güzel qashtéshi makani sizni qarshi alidu> dégen shu'ari bilen sayahetchi dostlarning xotendiki sayahet qizghinliqini yuqiri kötürüsh üchün tirishmaqta. Undin bashqa xoten shehiride xoten chuqu bazar chong meschiti, at baziri rayoni, ko'inlun baghchisi, qashtéshi medeniyet sébili, qizil yultuz soda sheherchisidiki qumluq közitish munari qatarliq sayahet nuqtiliri bar bolup, nurghunlighan sayahetchilerni özige jelip qilidu.
Ma'arip
Xoten shehiride nurghunlighan iqtisas igilirini terbiyelep chiqiwatqan mektepler bar, bularning ichida kishiler teripidin da'im tilgha élinidighan ikki mektep bar bolup, ular shinjang uyghur tébabiti aliy téxnikomi we xoten pidagogika aliy téxnikomi. Undin bashqa yene nurghunlighan kespiy mektepler bar bolup, ular xotenning tereqqiyatigha özining tégishlik töhpilirini qoshmaqta. 1) Shinjang uyghur tébabiti aliy téxnikomi: bu mektep xoten shehiri gherbi béyjing yoligha jaylashqan bolup, 1989-yili qorulghan. Mektep uyghur tibabiti tetqiqatida nurghunlighan körinerlik netijilerni qolgha keltürdi, bu keltürgen netijiliri uyghur tibabiti sahaside bir abide bolup qalghusi. Mektepning barliq dersliri uyghur tilida sözlinidighan bolup, uyghur tibabitige alaqidar  échilghan ders jemi20din artuq. Abduqadir mu'ellim bash bolup tüzülgen shinjang uyghur tibabiti aliy téxnikomi jornili nurghunlighan kishilerning yaqturup oqushigha, uyghur tibabiti üstide tetqiqat élip bériwatqan kishilerning qizghin alqishigha ériship kelmekte. 2) Xoten pédagogika aliy téxnikomi: bu mektepmu xoten shehiri gherbi béyjing yoligha jaylashqan bolup, bu mektep 1938-yili qurulghan xoten pidagogika mektipi asasida 1978-yili xoten pédagogika aliy téxnikomi bolup  qurulghan. Mektep matématika, fizika, bi'ologiye, ximiye, jughrapiye, tenterbiye, uyghur tili edebiyati, tarix, xenzu tili, uyghur tili, kompyotér, güzel-senet, muzika, siyaset nezeriyisi, ma'arip nezeriyisi qatarliq 17kesipni yolgha qoyghan bolup, putün memliken da'irisidin oqughuchi qobul qilidu. Mektepte hazir oquwatqan oqughuchi sani 5000gha yétidighan bolup, oqughuchiliri uyghur oqughuchilarni asas qilidu, yene az sanda xenzu, qazaq, qirghiz we tajik qatarliq millet sawaqdashlirimu bar.
ئۆزەك
thumb|ئۆزەك ئۆزەك ( باشقىچە ئاتىلىشى: مەركەزلەشتۈرۈلگەن ئايلانما يول؛ ئېنگىلىزچە: Integrated circuit ياكىchip ؛ ئاددىيلاشتۇرۇلغان خەنچە: 集成电路) ھازىرقى زامان ئۇچۇرلۇشىش ۋە ئالاقىلىشىش تېخنىكسنىڭ يۈرىكىدۇر.
كۆكتوقاي ناھىيىسى
كۆكتوقاي ناھىيىسى شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى دائىرىسى ئىچىدىكى بىر ناھىيە بۇلۇپ مەمۇرى جەھەتتىن ئالتاي ۋىلايىتىتىگە قارايدۇ. كوكتوقاينىڭ يەر مايدانى 32،237 كۇۋادىرات كىلومەتەر بولۇپ 1999-يىلدىكى سىتاتىسكىگا ئاساسلاڭاندا، ئۇنىڭ نۇپۇسى 82،098.
تارىخ
كۆكتوقاي ناھىيىسى خەن سۇلالىسى دەۋرىدە ھونلارنىڭ زېمىنى بولغان. سۈي ۋە تاڭ سۇلالىسى دەۋرىدە غەربىي تۈركلەرگە قارىغان. يۈەن سۇلالىسى دەۋرىدە موڭغۇل خانلىرىنىڭ سۈيۈرغاللىق يېرى بولغان، چىڭ سۇلالىسىنىڭ دەسلەپكى يىللىرىدا قوبدۇ مەسلىھەتچى ئامبىلىنىڭ باشقۇرۇشىدا بولغان. چىڭ سۇلالىسىنىڭ گۇاڭشۈ 32 - يىلى (1906 - يىلى) مەركەزنىڭ بىۋاسىتە باشقۇرۇشىدا بولغان. مىنگونىڭ 26 - يىلى (1937 - يىلى)بۇرۇلتوقاي ناھىيىسىدىن ئايرىلىپ چىقىپ كۆكتوقاي باشقۇرۇش ئىدارىسى ئىدارىسىسى تەسىس قىلىنغان. مىنگونىڭ 03 - يىلى (1941 - يىلى) ناھىيە تەسىس قىلىنغان. كېيىن نامى ئۆزگەرتىلىپ كۆكتوقاي دېيىلگەن. جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتى قۇرۇلغاندىن كېيىن ئىلگىرى - كېيىن بولۇپ ئالتاي ۋالىي مەھكىمىسى ۋە ئالتاي ۋىلايىتىگە قارىغان.
ئىقلىمى
كۆكتوقاي ناھىيىسى مۆتىدىل بەلۋاغ قۇرغاق ئىقلىم رايونىغا كىرىدۇ. يىللىق ئوتتۇرىچە تېمپېراتۇرىسى 1.8℃، ئەڭ يۇقىرى تېمپېراتۇرىسى 38.7℃، ئەڭ تۆۋەن تېمپېراتۇرىسى - 51.5℃. يىلىدا ئوتتۇرىچە ھېساب بىلەن 89.6 كۈن - 20℃ سوغۇق بولىدۇ. كۈننىڭ يىللىق ئوتتۇرىچە چۈشۈش ۋاقتى 2864.5 سائەت. 10℃ يىغىندا تېمپېراتۇرىسى 2619.8℃. قىروسىز مەزگىلى 110 كۈن. ئوتتۇرىچە ھۆل - يېغىن مىقدارى 158.6  مىللىمېتىر، سۇنىڭ يىللىق ئوتتۇرىچە پارغا ئايلىنىش مىقدارى 1692.5 مىللىمېتىر. بۇ ناھىيە چارۋىچىلىقنى ئاساس قىلىدۇ. ھازىر 13 مىڭ 6000 گېكتار (204 مىڭ 500 مو) تېرىلغۇ يەر. 131 مىڭ 100 گېكتار (1 مىليون 965 مىڭ 800 مو) ئورمانلىق. 4 مىليون 817 مىڭ 800 گېكتار (72 مىليون 266 مىڭ 500 مو) ئوتلاق بار. چارۋىچىلىقتا يايلاقتا بېقىشنى ئاساس قىلىدۇ. چارۋىلاردىن قوي، كالا، ئات، تۆگە قاتارلىقلار بار. دېھقانچىلىق مەھسۇلاتلىرىدىن بۇغداي، كۆممىقوناق، پۇرچاق، مايلىقدان قاتارلىقلار بار. سانائىتىدىن سېمونت، ئېلېكتر قۇۋۋىتى، خۇرمچىلىق، ئاشلىق، ماي ۋە يېمەكلىك پىششىقلاپ ئىشلەش قاتارلىقلار بار. كۆكتوقاي ناھىيىسىنىڭ ئاساس مۇئەسسەسى تەدرىجىي ياخشىلانماقتا. دۆلەت تاشيولى 216 - لىنىيىسى ناھىيە تەۋەسىدىن ئۆتىدۇ، ئۆپتىكىلىق خەۋەرلىشىش، پروگراممىلىق تېلېفون قاتارلىق ئىلغار خەۋەرلىشىش ۋاسىتىلىرىنى ئىشلىتىشكە باشلىدى.
ئاھالە
ئاھالە، مەئلۇم بىر ئورۇن ياك مەملىكەتتە ئولتۇراقلىشىپ ياشىغۇچى ئادەملەر توپى؛ خەلق، ئالامان. دۇنيادا بۇگۈن، 2016- يىلى ئىتىبارى بىلەن تەخمىنەن 7 مىلىيارد 300 مىلىيوندىن كۆپرەك ئىنسان ياشىماقتا بولۇپ، 2050- يىلى دۇنيا نۇپۇسى 9 مىلىيارددىن ئاشىدىغانلىقى تەخمىن قىلىنماقتا. دۇنيادىكى 194 دۆلەت ئىچىدە ئاھالىسى ئەڭ كۆپ دۆلەت سۈپىتىدە جۇڭگودا 1 مىلىيارد 366 مىلىيوندىن كۆپرەك ئاھالە ياشىماقتا.
دۇنيا ئاھالىسىنىڭ يېرىمى 5 دۆلەتتە ياشىماقتا بولۇپ، ئۇلار نۆۋبەت بىلەن:
جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتى: 1 مىلىيارد 366 مىلىيون 630 مىڭدىن ئوشۇق بولۇپ ئاھالىسى دۇنيا نۇپۇسىنىڭ تەقرىبەن 20% نى تەشكىل قىلىدۇ.
ھىندىستان: 1 مىلىيارد 251 مىلىيون 695 مىڭ 584 كىشى بولۇپ دۇنيا نۇپۇسىنىڭ 17.4% ئاھالىسى بۇ دۆلەتتە ياشايدۇ.
ئامېرىكا قوشما شىتاتلىرى: 321 مىلىيون 362 مىڭ 789 كىشى بىلەن 4.4% دۇنيا ئاھالىسىنى تەشكىل قىلىدۇ.
ھىندونېزىيە: 255 مىلىيون 993 مىڭ 674 كىشى
برازىلىيە: 204 مىلىيون 259 مىڭ 812 كىشى بىلەن بۇ بەش دۆلەت دۇنيا نۇپۇسىنىڭ 53% ىنى تەشكىل قىلماقتا.
ئەنەس ئىبنى مالىك
ئەنەس ئىبنى مالىك (أَنَسُ بنُ مَالِكِ بنِ النَّضْرِ بنِ ضَمْضَمٍ الأَنْصَارِيُّ): ئەنەس ئىبنى مالىك ئەلئەنسارىي (ئەبۇ ھەمزە). (ھ. بۇرۇنقى 10 – ھ. 93 / م. 612 – 711) ياشلىقىدا پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ 10 يىل خىزمىتىنى قىلغان خىزمەتچىسى. ئەڭ كۆپ ھەدىس رىۋايەت قىلغان ساھابىلەردىن بىرىدۇر.
ئايدىن ۋىلايىتى
<div style="direction:rtl; font-family: 'UKIJ Tuz Basma', 'Microsoft Uighur', 'uyghur ekran', 'Arial Unicode MS'">
left|thumb|350px|ئايدىن ئۆلكىسى left|thumb|250px left|thumb|250px left|thumb|250px ئايدىن ۋىلايىتى بولسا تۈركىيە دىكىبىخاھار 2007 نوپۇس بار، ئاغرىنىڭ 998،621 نوپۇسىبار، 8،007 كۇۋادىرات كىلومەتىر دائىرائىقىدا نوپۇس جايلاخكان، خىمالىكاڭ لىك 37.43°، خارىكى ئۇزۇنلۇك 27°56، پوقتانومۇرى 09 رايۇننومۇرى 0256.
مائارىپ
مائارىپ ئىلمى مائارىپ ھادىسىلىرى، مائارىپ مەسىلىلىرىنى تەتقىقات ئوبيېكتى قىلغان، ئىنسانىيەت مائارىپ پائالىيەتلىرىدىكى نەزىرىيە ۋە ئەمەلىي ھادىسىلەرنى يىغىنچاقلاپ، مائارىپ پائالىيەتلىرىنى ئېلىپ بېرىش جەريانىدا يولۇققان ئەمەلىي مەسىلىلەرنى ھەل قىلىپ، شۇ ئارقىلىق مائارىپ ئاساسىي قانۇنىيىتىنى ئېچىپ بېرىدىغان ئىجتىمائىي پەنلەرنىڭ بىر تۈرىدۇر.
چۈشەنچە
مائارىپ ئىلمى مائارىپ ھادىسىلىرى، مائارىپ مەسىلىلىرىنى تەتقىقات ئوبيېكتى قىلغان، ئىنسانىيەت مائارىپ پائالىيەتلىرىدىكى نەزىرىيە ۋە ئەمەلىي ھادىسىلەرنى يىغىنچاقلاپ، مائارىپ پائالىيەتلىرىنى ئېلىپ بېرىش جەريانىدا يولۇققان ئەمەلىي مەسىلىلەرنى ھەل قىلىپ، شۇ ئارقىلىق مائارىپ ئاساسىي قانۇنىيىتىنى ئېچىپ بېرىدىغان ئىجتىمائىي پەنلەرنىڭ بىر تۈرىدۇر.
مائارىپ ئىلمى بولسا بىر تۈرلۈك ئىنسانلارنىڭ ئەمەلىي پائالىيىتىدە مەۋجۇت بولۇپ تۇرىدىغان، نىشانلىق ھالدا ئىقتىساسلىقلارنى تەربىيىلەيدىغان، ئوبىكتىپلىققا، مۇقەررەرلىككە، مۇقىملىققا، تەكرارلىققا، ئەمەلىيەتچىللىككە، دېئالىكتىكىلىققا ۋە ئىلمىيلىككە ئىگە بولغان ئىلىمدۇر.
مائارىپ ئىلمى مۇستەقىللىققە ئىگە بولغان پەن بولۇپ، ئۇ ئىنسانىيەت مائارىپ ھادىسىلىرى ۋە مەسىلىلىرىنى تەتقىق قىلىش ئارقىلىق، مائارىپنىڭ ئاساسىي قائىدە-قانۇنىيەتلىرىنى ئېچىپ بېرىدۇ. مائارىپ ئىلمى كىشىلەرنىڭ تۇرمۇشىدا ئومۇميۈزلۈك مەۋجۇت بولۇپ تۇرىدىغان بولۇپ، ئۇ نىشانلىق ھالدا ئىجتىمائىي ئادەملەرنى تەربىيىلەيدىغان پائالىيەتتۇر.
ئۈنۈملۈك تۈردە مائارىپ بىلەن شۇغۇللىنىش ئۈچۈن، مۇقەررەر ھالدا مائارىپ مەسىلىلىرىنى تەتقىق قىلىشىمىز لازىم. بولۇپمۇ ھازىرقى زامان مائارىپىنىڭ تەرەققىياتى، ھازىرقى زامان مائارىپ ئەمەلىيىتىنىڭ تەرەققىياتىنى ئەستايىدىل تەتقىق قىلىش ئارقىلىق، مائارىپنى يېڭىلاش ۋە مائارىپنىڭ تەرەققىياتى ئۈچۈن تېخىمۇ يۇقىرى شەرتلەرنى ئوتتۇرىغا قويۇش زۆرۈر.
19-ئەسىرنىڭ ئوتتۇرىلىرىدىن كېيىن، ماركىسىزىمنىڭ شەكىللىنىشى، يېقىنقى زامان پىسخىكا ئىلمى، فىزىئولوگىيە ئىلمىنىڭ تەرەققىياتى قاتارلىقلار مائارىپ ئىلمىنىڭ ئىلمىيلىكى ئۈچۈن دېئالىكتىكىلىق ماتېرىيالىزىم ۋە تەبىئىي پەنلەردىن ئىبارەت ئاساس يارىتىپ بەردى. ھازىرقى زامان ئىشلەپچىقىرىشى ۋە پەن-تېخنىكىسىنىڭ تەرەققىياتى، مائارىپ ئەمەلىيىتىنىڭ ئومۇميۈزلۈكلىكى، موللىقى، مائارىپ ئىلمىنىڭ تەرەققىياتىنى يەنە بىر قەدەم ئالغا ئىلگىرىلەتتى. مائارىپ ئىلمى ئىنسانىيەت مائارىپ ھادىسىلىرى ۋە مەسىلىلىرىنى شۇنداقلا مائارىپنىڭ ئاساسىي قانۇنىيەتلىرى تەتقىق قىلىدىغان بولۇپ، مائارىپ، جەمئىيەت، ئادەملەر ئارىسىدىكى، مائارىپنىڭ ئىچكى قىسمىدىكى ھەر خىل ئامىللار ئارىسىدىكى ئوبىكتىپلىققا، مۇقەررەرلىككە، مۇقىملىققا، مۇھىملىققا ئىگە بولغان ماھىيەتلىك مۇناسىۋەتلەر، يەنى مائارىپ بىلەن جەمئىيەتنىڭ سىياسىي، ئىشلەپچىقىرىش، ئىقتىساد، مەدەنىيەت، نوپۇس قاتارلىقلارنىڭ مۇناسىۋىتى، مائارىپ پائالىيەتلىرى بىلەن ئىنسانىيەت تەرەققىياتىنىڭ مۇناسىۋىتى، مائارىپنىڭ ئىچكى قىسمىدىكى مەكتەپ مائارىپى ۋە ئائىلە مائارىپى ئوتتۇرىسىدىكى مۇناسىۋەت، باشلانغۇچ مائارىپى، ئوتتۇرا مەكتەپ مائارىپى ۋە ئالىي مائارىپ ئوتتۇرىسىدىكى مۇناسىۋەت، ئوتتۇرا مەكتەپ مائارىپىدىكى مائارىپ مەقسىتى بىلەن ئوقۇتۇش ۋە دەرستىن سىرتقى تەربىيىلەشنىڭ مۇناسىۋىتى، مائارىپ، ئوقۇتۇش پائالىيىتىدىكى ئەقلىي تەربىيە بىلەن ئەخلاقىي، جىسمانىي، گۈزەللىك، ئەمگەك تەربىيىسى ئوتتۇرىسىدىكى مۇناسىۋەت، ئۆگىنىش ئۇسۇلى، ئۆگىنىش پوزىتسىيىسى بىلەن ئۆگىنىش نەتىجىسى ئوتتۇرىسىدىكى مۇناسىۋەت قاتارلىقلارنىڭ ھەممىسىدە قانۇنىيەتلىك باغلىنىش مەۋجۇت. مائارىپ ئىلمىنىڭ ۋەزىپىسى دەل ھەر خىل مائارىپ قانۇنىيەتلىرىنى تەھلىل قىلىش ۋە ئېچىپ بېرىش، ھەر خىل مائارىپ مەسىلىلىرىگە چۈشەنچە بېرىش، شۇنداقلا مائارىپ ئىلمىنىڭ نەزىرىيە سىستېمىسىنى بەرپا قىلىشتىن ئىبارەت.
مائارىپنىڭ پىكىر ئېقىمى
مائارىپنىڭ پىكىر ئېقىمى-شەكىللىك مائارىپ ئىلمى ۋە ماھىيەتلىك مائارىپ ئىلمى قاتارلىق ئىككى تۈرگە بۆلۈنىدۇ.
شەكىللىك مائارىپ ئىلمى
گىرىتسىيىدە مەيدانغا كەلگەن بولۇپ، 17-ئەسىردە شەكىللىنىپ، 18-19 -ئەسىرلەردە تارقىلىشقا باشلىغان ھەمدە 20-ئەسىردە خارابلىشىشقا قاراپ يۈزلەنگەن. ئاساسىي ۋەكىلى لوك بولۇپ، ئاساسىي نۇقتىئىنەزىرى: مائارىپنىڭ مەقسىتى ئوقۇغۇچىلارنىڭ ھەر خىل فۇنكىسىيىلىرىنى ۋە قابىلىيىتىنى تەرەققىي قىلدۇرۇش بولۇپ، شەكىللىك ئوقۇتۇش ۋە كىلاسسىك ئەدەبىيات قاتارلىق دەرسلىكلەرنىڭ تەرەققىيات قىممىتى ئەڭ زور. ئۇقۇتۇش پرىنسىپىدا بولسا، ئوقۇغۇچىلارنىڭ پىسخىكىلىق فۇنكىسىيىلىرىنىڭ تەرەققىيات تەرتىپى ئاساس تايانچ ئامىللاردىن ھېسابلىنىدۇ.
ماھىيەتلىك مائارىپ
گىرىتسىيە ۋە قەدىمكى رىمدا بارلىققا كەلگەن بولۇپ، ئوتتۇرا ئەسىردە بېسىلىشقا ئۇچرىغان. 18-ئەسىردىن باشلاپ قايتا شەكىللىنىپ، 19-ئەسىردە راۋاجلانغان، 20-ئەسىرنىڭ باشلىرىدا يەنە خارابلىشىشقا قاراپ يۈز تۇتقان، ئاساسلىق ۋەكىلى خېربات ۋە سىپېنسېرلاردۇر.
ئاساسلىق نۇقتىئىنەزىرى
ئوقۇتۇشنىڭ ئاساسلىق مۇددىئاسى ئوقۇغۇچىلارنى تۇرمۇشقا دائىر مول مەزمۇنلۇق بىلىملەر بىلەن قۇراللاندۇرۇپ، ئۇلارنى ئىنسانىيەتنىڭ ئەنئەنىۋىي تۇرمۇش ئادەتلىرى بىلەن زىچ مۇناسىۋەتلىك بولغان ئىلىملار، مەسىلەن، فىزىكا، خىمىيە، ئاستىرونومىيە، قانۇن قاتارلىق ئەمەلىي بىلىملەر بىلەن تونۇشۇش ئىمكانىيىتىنى يارىتىپ بېرىدۇ. ئوقۇتۇش ئۇسۇلى ۋە پىرىنسىپى ئاساسەن بالىلارنىڭ تېنى ۋە روھىنىڭ تەرەققىيات قانۇنىيىتىگە ئۇيغۇن بولۇپ، ئۈنۈملۈك ۋە ئەركىن بولغان ئوقۇتۇش ئۇسۇلىدۇر.
شەكىللىك ئوقۇتۇش ئىلمى بىلەن ماھىيەتلىك ئوقۇتۇش ئىلمىنىڭ ھەر قايسىسىنىڭ ئۆز ئالدىغا پەلسەپە، پىسخىكا ۋە ئىجتىمائىي ئاساسلىرى بولغاچقا، ھەممىسىنىڭلا ئەۋزەللىكى ھەم بىر تەرەپلىمىلىك تەرىپى بار.
مائارىپ ئىلمىنىڭ ھازىرقى ھالىتى ھەم تەرەققىيات ئىستىقبالى
21-ئەسىردە دۇنيا مىقياسىدا مائارىپ ئىلمىنىڭ نەزىرىيە مەنبەسى ھەمدە تەتقىقات ئەمەلىيىتىنىڭ دائىرىسى ھامان غەرب تەبىئىي پەنلىرىنىڭ تەتقىقات نەتىجىسىنى مائارىپنى ئىقتىسادنى تەرەققىي قىلدۇرۇشنىڭ يادروسى دەپ بەلگىلىگەن تەرەققىيات ئەندىزىسىگە ماسلاشتۇرۇش ئارقىلىق بېكىتىلىدۇ. بۇ خىل ئەندىزىنىڭ تەرەققىياتنى ئىلگىرى سۈرۈشتىكى ئەھمىيىتىنى كۆپ سۆزلەش ھاجەتسىز. ھازىرقى مەسىلە بولسا ساپا مائارىپىمۇ كىشىلىك سېھرىي كۈچ مەسىلىسىدۇر.
جەمئىيەت ئىقتىسادىي مەسىلىلەرنى ھەل قىلغاندىن كېيىن، قانداق قىلغاندا ساغلام تەرەققىي قىلغىلى بولىدۇ، دېگەن مەسىلە بولسا كەلگۈسىدىكى مائارىپ ئىلمى ھەل قىلىدىغان نەزىرىيە ۋە ئەمەلىيەت مەسىلىسىدۇر. ساغلاملىق-فىزىئولوگىيە، پىسخىكا ۋە ماسلىشىش ئىقتىدارىدىكى ساغلاملىقنىڭ بىرلەشمىسى بولۇپ، ساغلام بولمىغان كىشىلەر ئۆزىنى شۇنداقلا ئەتراپىدىكىلەرنى پاسسىپ تەسىرلەرگە ئۇچرىتىپلا قالماستىن، يەنە ئىنسانىيەتنىڭ يەر شارىدىكى تۈرلۈك بايلىقلىرىنى ئىسراپ قىلىدۇ، بۇزغۇنچىلىق قىلىدۇ. شۇڭا ساغلام بولمىغان پائالىيەت ۋە ئىش-ھەرىكەتلەرنىڭ جەمئىيەتكە ئېلىپ كېلىدىغان تەسىرىنى ھەرگىز سەل چاغلىغىلى بولمايدۇ. كىشىلەرنىڭ ئىدىيىۋىي ئېڭىنى تەربىيىلەش دەل ھازىرقى مائارىپنىڭ تەرەققىيات يۆنىلىشى بولۇپ ھېسابلىنىدۇ.
يېشىل تاشلىق كىتاپ
thumb|باش رولچى ماخېرشاللار ئەلى 2019 يىللىق ئوسكار مۇكاپاتىغا ئېرىشكەن ئەڭ نادىر فىلىم. بۇ فىلىمدا ئاساسلىقى 1900 يىللارنىڭ باشلىرىدىك قار تەنلىكەرنى سېستىمىلىق كەمسىتىش ئارقا كۈرۈنۈش قىلىنغا. دون شەرلىي ئىسمىلىك نىيۇيوركلۇق قار تەنلىك داڭلىق مۇزىكانت ئامىرىكىنڭ جەنۇبيغا ئۇيۇن قۇيۇش ئۇچۇن شەخسى شوپۇر ئىزدەيدۇ. فىرەنىك ۋالىلوڭگا بۇ ۋاقىتتا ھە دەپ خىزمەت ئىزدەۋاتقان ۋاقىت ئىدى. شۇنىڭ بىلەن ئۇ بۇ خىزمەتكە ئىلتىماس قىلىدۇ ھەم قۇبۇل قىلىندۇ. ئۇنىڭ گۈزەل ئايالى گەرھە ئۇنىڭ بۇنداق ئۇزۇن ۋاقىت ئۆيدىن ئايرىلىشغا قارشى تۇرسىمۇ، لىكىن ئىقتسادنى ئويلىىشپ ئۇنىڭ بۇ خىىزمەتنى قىلىشىغا رۇخسەت قىلىدۇ. سەپەر باشلىنىشىتىب بۇرۇن ئۇيۇن قۇيۇش شىركىتى خادىمى فىرەنىككە بىر "يېشىل تاشلىق كىتاپ" بىرىدۇ. بۇ "يېشىل تاشلىق كىتاپ" تا قار تەنلىكەر تۇرۇشقا بۇلۇدىغان بارلىق مىھمانسارايلارنىڭ تىزىمىلىك باشلىندۇ. شۇنىڭ بىلەن بۇ كىنونڭ ناھايىتى تەسىرىلىك، ھەم قىزىقارلىق مەزمۇنى باشلىندۇ. thumb|تولا سۆزلەيدىغان شوپۇر رولىدا ۋىگو مورتېنسېن
ئالىم قۇربان
مول ھۇسۇللۇق رەسسام ئالىم قۇربان 1988- يىلدىن باشلاپ رەسمىي ھالدا ماي بوياق ئىجادىيەت سېپىگە قۇشۇلغان. ھازىرغىچە مەملىكەت، ئاپتونوم رايونلۇق يۇقىرى دەرىجىلىك ئورۇنلارنىڭ ئورۇنلاشتۇرغان ھەر خىل گۈزەل سەنئەت ئەسەرلىرى كۆرگەزمىسىگە قاتنىشىپ ياخشى نەتىجىلەرنى قولغا كەلتۈرگەن،« ئۇرۇشنىڭ غەلبىسى »، «ئاپتور پورتېرېتى »، « ئۆتكەن كۈلەر »، « تۇخا سۇقۇشتۇرۇش»، « ياشانغان سەنئەتكار»، قاتارلىق ئەسەرلىرى ئايرىم – ئايرىم ھالدا 1- ، 2- ، 3- ، دەرىجىلىك مۇكاپاتقا ئېرىشكەن.بۇنىڭدىن باشقا ئۈچ پارچە رەسىمى چەتئەللىك سەنئەتكارلارنىڭ ياقتۇرۇپ ساقىلىشىغا مۇييەسەربولغان.
1999- يىلى « ياشانغان سەنئەتكار » ناملىق ئەسىرى مەملىكەتلىك كۆرگەزمىدە«ئاممىۋي يۇلتۇز » يۇلتۇز مۇكاپاتىغا ئېرىشكەن. 2002- يىلى « يۇرتۇمدىكى قىزچاق »ناملىق ئەسىرى مەملىكەتلىك 12- نۆۋەتلىك ئامىمىۋى يۇلتۇز كۆرگەزمىسىگە تاللانغان. 2003- يىلى« ئانار » ناملىق ئەسىرى ئاپتونوم رايوننىڭ گۈزەل سەنئەت، فوتو – سۈرەت ئەسەرلىرى كۆرگەزمىسىدە  كۈمۈش مىدالغا ئېرىشكەن. 2005- يىلى « توغراق ۋەئادەملەر » نامىلق ئەسىرى ئاپتونوم رايون قۇرۇلغانلىقىنىڭ 50 يىللقىنى تەبىرىكلەش ماي بوياق ئەسەرلىرى كۆرگەزمىسىگە تاللانغان. 2007- يىلى « ئېگىزلىكتىكى قوشنام » ناملىق ئەسىرى شىنجاڭ تۇنجى نۆۋەتلىك ياش رەسساملار كۆرگەزمىسىگە تاللانغان. 2008- يىلى «سىرلىق خوتەن »ناملىق ئەسىرى ئۈچىنچى نۆۋەتلىك شىنجاڭ ماي بوياق ئەسەرلىرى كۆرگەزمىسىدە« ئىلىم –پەن » مۇكاپاتىغا ئېرىشكەن. 2009- يىلى « دولانلىقلار » ناملىق ئەسىرى « دۆلەت قۇرۇلغانلىقىنىڭ60 يىللىقىنى خاتىرلەش شىنجاڭ ماي بوياق ئەسەرلىرى كۆرگەزمە »سىگە تاللانغان.2010- يىلى « يېڭىسالىقلار » نامىلىق ئەسىرى « ئەڭ گۈزەل جاي يەنىلا بىزنىڭ شىنجاڭ» ناملىق گۈزەل سەنئەت ئەسەرلىرى كۆرگەزمىسىگە تاللانغان. 2011 – يىلى « قاشتېشى تەرگۈچىلەر» ناملىق ئەسىرى « شىنجاڭ ماي بوياق ___ ھازىرقى زامان ماي بوياق ئەسەرلىرى » كۆرگەزمىسىگە تاللانغان. 2011-يىلدىن 2013- يىلغىچە ئىككى قارار مەركىزى گۈزەل سەنئەت ئىنىستىتوتى ماي بوياق فاكۇلتېتىنىڭ 2- قېتىملىق ماي بوياق ئاسپىرانتلار سىنىپىدا بىلىم ئاشۇرغان.2013-يىلى مەملىكەتلىك ئۈچىنىچى نۆۋەتلىك « جۇڭگو غايىسى » ناملىق گۈزەل سەنئەت ئەسەرلەركۆرگەزمىسىدە «مۇنەۋەر ئەسەر » مۇكاپاتىغا ئېرىشكەن.
مەنبە
كۈنتاج تورى
ماكېدون تىلى
<div style="direction:rtl; font-family:'ALKATIP Tor', 'Alpida_Unicode System', 'UKIJ Tuz Tom', 'Microsoft Uighur', 'uyghur ekran', 'Arial Unicode MS'"> left|thumb|400px|دۇنيادا [[ماكېدون تىلىدا سۆزلىشىدىغان رايۇنلار.]] ماكېدون تىلى (македонски јазик) جەنۇبىي سىلاۋىيان تىل. ماكېدونىيە ۋە يېقىن ئەتراپتىكى دۆلەتلەتدە قوللىندۇ. تەخمىنەن 2مىليۇن كىشى بۇ تىلنى بىلىدۇ.
مۇنىرە ئەنسەردىن
تەرجىمھالى
مۇنىرە ئەنسەردىن 1971-يىلى 10-ئاينىڭ 9-كۈنى ئۈرۈمچىدە تۇغۇلغان. ئۇ 1977-يىلىدىن 1980-يىلىغىچە ئۈرۈمچى شەھەرلىك 17-باشلانغۇچ مەكتەپتە، 1980-يىلىدىن 1989-يىلىغىچە شىنجاڭ ئۇنىۋېرسىتېتى پەرزەنتلەر ئوتتۇرا مەكتىپىدە ئوقۇغان. 1993-يىلى شىنجاڭ ئۇنىۋېرسىتېتىنىڭ چەت ئەل تىلى فاكۇلتېتىنى پۈتتۈرۈپ شىنجاڭ تېلېۋىزىيە ئىستانسىسىنىڭ پىروگرامما رىياسەتچىسى بولغان.
شىنجاڭ تېلېۋىزىيە ئىستانسىسىنىڭ ئاخبارات باش دىكتورى، مۇدىر مۇھەررىر ئۇنۋانى بار. ئاساسلىق «شىنجاڭ خەۋەرلىرى»، «ئاخبارات چۈشلۈك گېزىتى»، «ئاخبارات كېچىلىك ئاپتوبۇس» ھەمدە سۆھبەت پىروگراممىسى «بۈگۈن فوكۇسلاش» نىڭ دىكتورلۇق ۋە رىياسەتچىلىك خىزمىتىنى قىلغان.
1994-يىلىدىن 2009-يىلى 6-ئايغىچە بېيجىڭ تېلېۋىزىيە ئىستانسىسى چەت ئەل پىروگراممىلىرى مەركىزىنىڭ رېژىسسورى، رىياسەتچى بولغان.
شان-شەرىپى
2004-يىلى دىكتور، رىياسەتچىلەر ئەسىرى «دۇنيا ياخشىمۇسىز» شەرەپ بىلەن جۇڭگو رادىيو-تېلېۋىزىيە ئىلمىي جەمئىيىتى 16-نۆۋەتلىك مۇنەۋۋەر دىكتورلۇق ۋە رىياسەتچىلىك ئەسىرى تېلېۋىزىيە دىكتورلۇق ۋە رىياسەتچىلىك  2-دەرىجىلىك مۇكاپاتقا ئېرىشكەن.
2006-يىلى بېيجىڭ تېلېۋىزىيە ئىستانسىسى تەرىپىدىن «مۇنەۋۋەر ئايال ئىشچى-خىزمەتچى» بولۇپ باھالانغان.
2007-يىلى «بەش ھالقىنىڭ تۇتاش دوستانە شەھەر بايقىغان ئەسەرلىرى ئاڭلىتىشى»دا شەرەپ بىلەن  2006-يىللىق «يارقىن  لوڭقىسى» بېيجىڭ رادىيو-تېلېۋىزىيە مۇكاپاتى تېلېۋىزىيە ئىجتىمائىي ئالاقە تۈرىدىكى 3-دەرىجىلىك مۇكاپاتقا ئېرىشكەن. «موسكۋا ساياھىتى» نىڭ سۈرەتكە ئېلىش رېژىسسورلىقى، قوشۇمچە ئۇنىڭغا رىياسەتچىلىك قىلىش خىزمىتىنى قىلغان.
2012-يىلى شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى بويىچە 10 مۇنەۋۋەر ئاخبارات خىزمەتچىسىنىڭ بىرى بولغان.
دىكتورلۇق ۋە رىياسەتچىلىك ئەسىرى 2012-يىللىق شىنجاڭنىڭ رادىيو-تېلېۋىزىيە دىكتور، رىياسەتچىلەر ئەسەرلىرى 1-دەرىجىلىك مۇكاپاتىغا ئېرىشكەن. توپلاش ۋە ئۇنى لېنتىغا ئېلىشقا قاتناشقان  ئاخبارات خەۋىرى «تاشقورغان ناھىيەسى خاتىرىسى» 2011-يىللىق شىنجاڭ رادىيو-تېلېۋىزىيە پىروگراممىسىنىڭ 1-دەرىجىلىك مۇكاپاتىغا ئېرىشكەن. مۇنىرە نەسردىن يەنە كۆپ قېتىم چوڭ تىپتىكى ئەدەبىيات-سەنئەت كېچىلىكىگە رىياسەتچىلىك قىلغان. چوڭ تىپتىكى نەق مەيداندىن بىۋاسىتە خەۋەر قاتنىشىدىغان ۋە  تاشقى كۆرۈنۈشنى زىيارەت قىلىدىغان خىزمەتلەرنى قىلغان. مەسىلەن، ئۇدا ئىككى نۆۋەتلىك جۇڭگو ئاسىيا - ياۋروپا كۆرگەزمىسى، 2012-يىلى يېڭى يىللىق ئالاھىدە پىروگراممىسى «ئۇچۇپ ئۈتىۋاتقان تەڭرىتاغ»، «جەبدەس، چاققان، كۆتۈرەڭگۈ روھلۇق يۈەنشياۋ تەنتەنىسى» 2013-يىلى تەكلىماكاننىڭ ئىچكىرىسىدىكى قەدىمىي مەدەنىيىتى بارلىققا كەلگەن سىرىنى تەكشۈرمەك قاتارلىق بىۋاسىتە ئاڭلىتىشتا، كەسىپ ئەھلىلىرى ۋە ھەر مىللەت تاماشىبىنلارنىڭ ئومۇميۈزلۈك ئېتىراپ قىلىشىغا ئېرىشكەن.
كىنو فىلىم
1993-يىلى ئىشلەنگەن تارىخىي ھېكايە فىلىم «مەلىكە ئاماننىساخان» دا 16-ئەسىردە ياشاپ ئۆتكەن مەشھۇر مۇقام ئۇستازى مەلىكە ئاماننىساخاننىڭ رولىنى ۋايىغا يەتكۈزۈپ ئالغان
پاسپورت
پاسپورت دېگىنىمىز بىر دۆلەتنىڭ پۇقراسىغا دۆلەت ھالقىپ چىگىردىن چىقىش ئۈچۈن بېرىلدىغان خەلقئارالاشقان كىملىك.
چۈشەنچە
پاسپورت دېگىنىمىز بىر دۆلەتنىڭ پۇقراسىغا دۆلەت ھالقىپ چىگىردىن چىقىش ئۈچۈن بېرىلدىغان خەلقئارالاشقان كىملىك.
جوڭگۇدا ھازىر تارقىتىلىۋاتقان پاسپورت 3 خىل بولۇپ:
1، شەخسىي پاسپورت (خۇسۇسىي پاسپورت)
2، ھۆكۈمەت ئىشلىرى پاسپورتى (شىركەت پاسپورتى، سودا ئىشلىرى پاسپورتى دەپمۇ ئاتىلىدۇ)
3، دېپلۇماتىيە پاسپورتى (ئالاھىدە پاسپورت يەنى كەچۈرۈم ھوقۇقى بار پاسپورت)
1-خىل پاسپورت
گىراژدانلارنىڭ ساياھەت، تۇغقان يوقلاش، چەتكە چىقىپ ئوقۇش، شەخسىي سالاھىيەت بىلەن بېرىپ كېلىپ تىجارەت قىلىش، چىگىر سىرتىدىكى مۈلۈككە ياكى مىراسقا ۋارىسلىق قىلىش، توي تۆكۈن-نەزىر چىراق، ھەج تاۋاب …قاتارلىق قانۇنلۇق سەۋەبلەردىن چەتكە چىقىدىغانلارغا جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇريىتى پۇخرالارنىڭ چېگرىدىن چىقىپ كىرىشنى باشقۇرۇش تارماقلىرى، يەنى جامائەت خەۋپسىزلىك مىنىستىرلىكى ئاستىدىكى ھەر قايسى ئۆلكە، ئاپتونۇم رايون، مەمۇرىي رايون قاتارلىقلار پۇقرالارنىڭ دائىم تۇرۇشلۇق (نوپۇس تەۋەلىكى) ئۆز تەۋەلىكىدىكى ج خ نازارىتى ياكى ئىدارىسى تارقىتىدۇ.
2- خىل پاسپورت
گىراژدانلارنىڭ سالاھىيتىگە قاراپ، ئاساسلىقى ھۆكۈمەت ئورگانلارنىڭ، ئادەتتىكى ۋە مەمۇرىي رەھبىرىي كادىرلار، ھۆكۈمەت باشقۇرىشىدىكى ھەرخىل ئاممىۋىي تەشكىلاتلار، دۆلەت ئىگىلىكىدىكى ۋە ئومۇم ئىگىدارچىلقىدا بولغان كان-كارخانىلار، ھەرخىل تەتقىقات ئورگانلىرى، مەكتەپ،خۇسۇسىي ئىگىدارچىلىقىدىكى كان-كارخانىلار… دىن چەتكە چىقماقچى بولغان خادىملارغا جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇريىتى دېپلۇماتىيە مېنىستىرلىكى ۋە مېنىستىرلىك ئاستىدىكى ھەر قايسى ئۆلكە ، ئاپتۇنۇم رايۇن، مەمۇرىي رايۇن قاتارلىقلار پۇخرالارنىڭ دائىم تۇرۇشلۇق (نوپۇس تەۋەلىكى) ئۆز تەۋەلىكىدىكى تاشقى ئىشلار(مۇھاجىرلار) ئىشخانىسى، ئىدارىسى تارقىتىدۇ.
3-خىل پاسپورت
دۆلەت ئىشلىرى بىلەن چەتئەلدە دائىمىي تۇرىدىغان، زىيارەتتە بولىدىغان، دۆلەتكە ۋەكىل خاراكتىرلىك پائالىيەت بىلەن شۇغۇللىنىدىغان ھەمدە دۆلىتىمىزنىڭ ھەرقايسى دۆلەتلەردە تۇرۇشلۇق كونسۇلخانا، ئەلچىخانا خادىملىرى ھەمدە ھەرخىل خەلقئارا تەشكىلاتلاردا تۇرىدىغان، خىزمەت قىلىدىغان خادىملارغا جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇريىتى دېپلۇماتىيە مېنىستىرلىكى تارقىتىدۇ.
ئاكادىمىيە مۇكاپاتى
ئاكادىمىيە مۇكاپاتى، پەنە ئوسكار مۇكاپاتى دەپمۇ ئاتىلىدۇ. ئوسكار مۇكاپات بولسا دۇنيا كىنوچىلىقىدىكى ئەڭ مۇھىم، تەسىر دائىرىس ئەڭ چوڭ، تۇنۇلۇشى ئەڭ چوڭقۇر كىنو مۇكاپاتى. بۇ مۇكاپات ھەر يىلى بىر قېتىم ئامىرىكدا تارقىتىلدۇ.
خرىستىئانلاشماسلىق
خىرىستىيان دىنىنىڭ مەنبەسى ئىسلامدۇر.ناسارالار ئەيسا ئەلەيھىسسالامغا بىرىلگەن ئىنجىلنى ئۆزگەرتىپ ئەسلى توغرا ئەقىدىدىن چەتنەپ كەتكەن. ،خىرىستىيانلار ئىيسا ئەلەيھىسسالامنى پەرۋەردىگرنىڭ بىردىنبىر ئوغلى ياكى پەرۋەردىگارنىڭ ئۆزى،ئۇ ئىنسانىيەتنى ئەسلى گۇناھتىن قۇتقۇزۇش ئۇچۇن كىرسىت ئۇستىدە ئۆلگەن دەپ ئىشىنىدۇ،مۇسۇلمانلار ھىچقانداق يەردە ئەسلى گۇناھ دەيدىغان نەرسە مەۋجۇت ئەمەس،شۇڭلاشقا ئاللاھنىڭ ئىنسانغا ئايلىنىپ كىرىست ئۇستىدە ئۆلىشىنىڭ ھاجىتى يوق دەپ ئىشىنىدۇ،مۇسۇلمانلار ئەگەر ئاشۇ ئاتالمىش ئەسلى گۇناھ دىگەن نەرسە بار دىيىلگەن تەقدىردىمۇ ئاللانىڭ ھەرگىزمۇ ئۇنى مەغپىرەت قىلىش ئۇچۇن ئاشۇنداق كىرىست ئۇستىدە ئۆلگىدەك دەرىجىدە ئاجىز،ئىقتىدارسىز ئىكەنلىكىگە ئىشەنمەيدۇ،
خىرىستىيانلار مۇنداق دەپ مۇنازىرلىشىدۇ؛‹پەرۋەردىگار دۇنيانى شۇنداق سۆيگەنلىكتىن،ئۆزىنىڭ بىردىنبىر ئوغلىنى تەقدىم قىلدى،كىمدە كىم ئۇنىڭ ئۆلگەنلىكىگە ئىشەنمىسىمۇ لىكىن ئۇنىڭ قايتىپ كىلىدىغانلىقىغا ئىشىنىشى كىرەك›(جون3؛16)
پەرۋەردىگار دۇنيانى شۇنداق سۆيسە،ھەتتا بۇنىڭ ئۇچۇن ئۆزىنىڭ بىردىنبىر ئوغلىنى قۇربان قىلىشنى قارار قىلغان بولسا بۇ بىردىن بىر ئوغۇل دۇنيانى ئەسلى گۇناھتىن قۇتقۇزدىمۇ دەپ سورىساق،خىرىستىيانلار ھەئە دەپ جاۋاپ بىرىدۇ.
باشقا بىر تەرەپتە مۇسۇلمانلار،بىرىنچىدىن ئاللا بىر ۋە بىردىنبىر شۇڭلاشقا ئۇنىڭ ئوغلى يوق،ئىككىنچىدىن ئاللا ئىنتايىن ئادىل،گۇناھكارلارنى قۇتقۇزۇش ئۇچۇن بىگۇناھلارنى جازالىمايدۇ،ئۇچىنچىدىن ئاتالمىش ئەسلى گۇناھ(ئەگەر ئۇ بار دىيىلسە) ئۇلۇغ ئاللا ئۇنىڭ ئۇچۇن‹‹ئۆزىنىڭ ئوغلى››نى قۇربان قىلىشقا مەجبۇر بولغىدەك ئۇنچىلىك قىيىن مەسىلە ئەمەس،ئۇ ئۇنى تامامەن ئۆچۇرۋىتەلەيدۇ،ياكى ئۇ بەندىلرىدىن شۇ گۇناھىغا سەمىمى تەۋبە قىلىشنى تەلەپ قىلىشقا تولۇق كۇچى يىتىدۇ،دەپ قەتى ئىشىنىدۇ،ھەقىقەتەنمۇ مىل گىبسوننىڭ‹مەسىھنىڭ ئازابقا ئۇچىرشى ۋە ئۆلۇمى›دىگەن كىتابىدا تەسۋىرلىگىنىدەك،ئاللانىڭ‹‹ئۆزىنىڭ ئوغىلىنى››شۇنداق قاتتىق جازالاشقا ھىچ قانداق ھاجىتى يوق،ئەمەلىيەتتە ئەڭ دەسلەپكى خىرىستىيانلار ئىيسانىڭ ئازابقا ئۇچىرشىغا ئىشەنمىگەن،مەسىلەن بەيسىلىدىيەنس باشقا بىر مەلۇم ئادەمنىڭ كىرىست ئۇستىدە مىخلاپ ئۆلتۇرۇلگەنلىكىگە ئىشەنگەن،ئۇنىڭ ئىسمى سىمۇن كايرىن بولۇپ،ھەتتاكى ئاسى يەھۇدىلارمۇ بۇنى ئاڭلىغان،ئاللا قۇران كەرىمىدە ئىيسا ئەلەيھىسسالامنى خەلىقنىڭ گۇماندىن قانداق قۇتقۇزغانلىقىنى بايان قىلىپ مۇنداق دەيدۇ؛‹‹ئۆز ۋاقتىدا ئاللا ئىيتتى،ئى ئىيسا مەن سنى(ئەجىلىڭ يەتكەندە) قەبزى روھ قىلىمەن،سىنى دەرگاھىمغا كۆتۇرىمەن،(يەنى ئاسمانغا ئىلىپ چىقىمەن،)ساڭا ئەگەشكەنلەرنى قىيامەتكىچە كاپىرلاردىن ئۇستۇن قىلىمەن،ئاندىن مىنىڭ دەرگاھىمغا قايتىسىلەر،سىلەر ئىختىلاپ قىلىشقان ئىش،(يەنى ئىسانىڭ ئىشى ئۇسىتدە)ئاراڭلاردا ھۆكۇم چىقىرىمەن،كاپىرلارغا بولسا دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە قاتتىق ئازاپ قىلىمەن،ئۇلارغا(ئۇلاردىن ئاللانىڭ ئازابىنى توسىدىغان)ھىچ مەدەتكار بولمايدۇ،››(سۇرە ئال ئىمران55-56-ئايەتلەر)شۇنداق، ئاللا ئىيسا ئەلەيھىسسالامنى ئاسمانغا ئىلىپ چىقىپ كەتكەن ۋە ئۇنى كىرىست ئۇستىدە ئۆلۇشتىن قۇتقۇزۇپ قالغان،بۇ ئۇنىڭ دۇشمەنلىرىنىڭ ھەتتا ھازىر ئۆزىنى ئۇنىڭغا ئەگىشىۋاتىمىز دەپ ھىسابلايدىغان ئاتالمىش مۇرتلىرىنىڭ قارىشى بىلەن رۇشەن بىر سىلىشتۇرمىنى ھاسىل قىلىدۇ،ئىيسانىڭ دۇشمەنلىرى ئۇنى كىرىستقا مىخلاشنى پىلان قىلغان بولسىمۇ،لىكىن ئاللا ئۇلارنىڭ پىلانىنى مەغلۇپ قىلىۋەتكەن،شۇڭلاشقا ئۇنىڭ كىرىست ئۇستىدە ئۆلگەنلىكىگە ئىشىنىش،ئەمەلىيەتتە ئاشۇ دۇشمەنلەرنىڭ ئاللانىڭ پىلانىغا قارشى مۇۋەپپىقىيەت قازانغانلىقىغا ئىشەنگەن بىلەن باراۋەر،بىراق ھەقىقەتەنمۇ ئۇلار ئاللانىڭ پەيغەمبىرى ئىيسا ئەلەيھىسسالامنى كىرىستقا مىخىلىيالمىغان،ئاللا قۇران كەرىمدە بۇتوغۇرلۇق مۇنداق دەيدۇ؛‹‹ۋاھالەنكى، ئۇلارنىڭ ئىيسانى ئۆلتۇرگىنىمۇ يوق،دارغا ئاسقىنىمۇ يوق،ۋە لىكىن ئۇلارغا شۇبھە سىلىندى،(ئىيسانى ئاستۇق دەپ گۇمان قىلىپ ئىيسا ئەلەيھىسسالامغا ئوخشاپ قالغان باشقا بىرسىنى ئاستى)ئىيسا توغۇرسىدا ئىختىلاپ قىلىشقانلار ھەقىقەتەن ئۇنىڭ ئۆلتۇرۇلگەنلىكى(مەسىلىسىدە)شۇبھىدىدۇر،ئۇلار بۇ(ئىشنىڭ ھەقىقىتى)نى بىلمەيدۇ،گۇمانغىلا ئاساسلىنىدۇ،ئۇلار ئىيسانى جەزمەن ئۆلتۇرمىدى،بەلكى ئاللا ئۇنى ئۆز تەرپىگە كۆتۇردى،(يەنى ئىيسا ئەلەيھىسسالامنى ئاللا ئۇلارنىڭ شەررىدىن قۇتۇلدۇرۇپ،تىرىك ھالدا ئاسمانغا ئىلىپ چىقىپ كەتتى)ئاللا غالىپتۇر،ھىكىمەت بىلەن ئىش قىلغۇچىدۇر،ئەھلى كىتابتىن(يەنى يەھۇدىلار ۋە ناسارالاردىن)ھەرقاندىقى جان ئۇزۇش ئالدىدا ئۇنىڭغا(يەنى ئىيسانىڭ ھەق پەيغەمبەرلكى،ۋە ئاللانىڭ بەندىسى ئىكەنلىكىگە)ئىمان ئىيتىدۇ،ئىيسا قىيامەت كۇنى،ئۇلار(يەھۇدىلارنىڭ ئىيسانى دارغا ئاستۇق دىگەن داۋاسىنىڭ،ۋە ناسارالارنىڭ ئىيسانى ئاللانىڭ ئوغلى دىگەن داۋاسىنىڭ يالغانلىقى)غا گۇۋاھ بولىدۇ،››(سۇرە نىسا157-158-ئايەتلەر)