cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ئوقياچىلىق
زامانىۋى تەنھەرىكەت
ئامېرىكىدا ئىپتىدائىي ئوقيا ئېتىش 20-ئەسىرنىڭ بېشىدا ئەسلىگە كەلدى. ياخى ھىندىستان قەبىلىسىنىڭ ئەڭ ئاخىرقىسى، يەرلىك ئىسمى ئىشى دەپ ئاتالغان، 1911-يىلى كالىفورنىيەگە يوشۇرۇنۇۋالغان. ئۇنىڭ دوختۇرى ساكتون پاپا ئىشىنىڭ ئەنئەنىۋى ئوقيا ئېتىش ماھارەتلىرىنى ئۆگىنىپ، ئۇلارنى ئومۇملاشتۇردى. [ ئاساسلىق مەنبەگە ئېھتىياجلىق ئەمەس ] The پاپا ۋە ياش كۇلۇب شىمالىي ئامېرىكىدىكى داڭلىق ئوۋ ئوۋلاش ۋە قوغداش تەشكىلاتلىرىنىڭ بىرىگە ئايلانغان. Founded as a nonprofit scientific organization, the Club was patterned after the prestigious Boone ۋە Crockett كۇلۇبىغا تەقلىد قىلىنغان ھەمدە سۈپەتلىك، ئادىل قوغلاش ۋە ساغلام قوغداش ئادىتىنى ئىلگىرى سۈرۈش ئارقىلىق مەسئۇلىيەتچان ئوقيا ئېتىشنى تەشەببۇس قىلغان. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3f/Archery_contest_at_CNE%2C_1931.tif/lossy-page1-220px-Archery_contest_at_CNE%2C_1931.tif.jpg|left|thumb| 1931-يىلى ئوقيا ئېتىش مۇسابىقىسىگە قاتناشقان بەش ئايال 20-ئەسىرنىڭ 20-يىللىرىدىن باشلاپ، كەسپىي ئىنژېنېرلار ئوقيا ئېتىشقا قىزىقىدۇ، ئىلگىرى ئەنئەنىۋى ھۈنەر-سەنئەت مۇتەخەسسىسلىرىنىڭ مەخسۇس ساھەسى. ئۇلار زامانىۋى قايتىلىنىش ۋە بىرىكمە ئوقيانى ئۆز ئىچىگە ئالغان يېڭى شەكىلدىكى ئوقيانىڭ سودا تەرەققىياتىغا يېتەكچىلىك قىلدى. بۇ زامانىۋى شەكىللەر ھازىر غەربنىڭ ئوقيا ئېتىشتا ئۈستۈنلۈكنى ئىگىلىدى ئەنئەنىۋى ئوقيا ئاز سانلىق مىللەت. ئوقيا ئېتىش 1972-يىلى ئولىمپىككە قايتىپ كەلگەن. ئالدىنقى ئەسىرنىڭ 80-يىللىرىدا، ئەنئەنىۋى ئوقيا ئېتىش ماھارىتى ئامېرىكا ھەۋەسكارلىرى تەرىپىدىن ئەسلىگە كەلتۈرۈلۈپ، يېڭى ئىلمىي چۈشەنچە بىرلەشتۈرۈلدى. بۇ ماھارەتلەرنىڭ كۆپىنچىسى ئەنئەنىۋى Bowyer ئىنجىللىرىدا بار (كېيىنكى ئوقۇشقا قاراڭ). زامانىۋى ئويۇن ئوقيا ئېتىش مۇۋەپپەقىيەتلىرىنىڭ كۆپ قىسمىنى ئامېرىكىلىق ئوقيا ئوۋچىسى ۋە ئوقيا ئىشلەپچىقارغۇچى فرېد ئېيىققا قەرزدار.
غەربىي ئاسىيا
غەربىي ۋە غەربىي جەنۇبىي ئاسىيا ئەللىرىنىڭ كۆپىنچىسى مۇسۇلماندۇر.
ئوقياچىلىق
زامانىۋى تەنھەرىكەت
2021-يىلى، نورۋېگىيەدە كوڭسبېرگ ھۇجۇمىدا بەش ئادەم قازا قىلغان، ئۈچ ئادەم يارىلانغان.
غەربىي ئاسىيا
= مەنبە =
ئوقياچىلىق
ئەپسانىلەر
يى ئوقياچى ۋە ئۇنىڭ شاگىرتى فېڭ مېڭ جۇڭگونىڭ دەسلەپكى بىر قانچە ئەپسانىلىرىدە پەيدا بولىدۇ، ۋە جوۋ توڭنىڭ تارىخى خاراكتېرى نۇرغۇن توقۇلما شەكىللەردە. كورېيە ئۈچ پادىشاھلىقىنىڭ گوگۇرىيو خانلىقىنىڭ تۇنجى تەيۋاڭ جۇموڭ رىۋايەتتە ئىلاھقا يېقىن ئوقياچى ئىكەنلىكى ئوتتۇرىغا قويۇلغان. ئوغۇز خاقاننىڭ ھېكايىسىدىكى ئوقيا ئېتىش ئالاھىدىلىكى. ئوخشاشلا، ئوقيا ئېتىش ۋە ئوقيا تارىخى چاۋشيەن كىملىكىدە ئالاھىدە گەۋدىلىنىدۇ.
غەربىي ئافرىقا يورۇبا ئەقىدىسىدە، ئوسوسى ئوۋنىڭ ئوقيا ۋە ئوقيا سىنبەلگىسى ۋە ئوقيا ئېتىش بىلەن مۇناسىۋەتلىك باشقا بەلگىلەر بىلەن تونۇلغان ئوۋنىڭ بىر قانچە ئىلاھلىرىنىڭ بىرى.
ئوقيانىڭ تۈرلىرى
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/81/Pacific_Yew_Selfbow.jpg/170px-Pacific_Yew_Selfbow.jpg|thumb| بۆلۈنگەن بارماق ئۇسۇلى ئارقىلىق سىزىلغان تېنچ ئوكياننىڭ يېسسىۋېلەك. ئۆزلۈكىدىن ياسالغان ياغاچلار بىر تال ياغاچتىن ياسالغان. ئوقيانىڭ قۇرۇلۇش تەپسىلاتلىرىدا (تارىخى ھەم زامانىۋى) ھەر خىل بولسىمۇ، ئەمما بارلىق ئوقيا ئېلاستىك ئەزالارغا باغلانغان بىر قۇردىن تەركىب تاپقان بولۇپ، ئىشلەتكۈچى بۇ سىزىقنى سىزغان مېخانىك ئېنېرگىيىنى ساقلايدۇ. ئوقيا كەڭ دائىرىدە ئىككى تۈرگە بۆلىنىشى مۇمكىن: سىزىقنى بىۋاسىتە تارتىش ئارقىلىق سىزىلغان ۋە سىزىقنى تارتىش مېخانىزىمى قوللىنىلغانلار.
بىۋاسىتە سىزىلغان ئوقيا پۇت-قول ياساش ئۇسۇلىدىكى ئوخشىماسلىقلارغا ئاساسەن تېخىمۇ بۆلۈنۈشى مۇمكىن، كۆرۈنەرلىك مىساللار ئۆزلۈكىدىن ئوقيا، لىمونلانغان ئوقيا ۋە بىرىكمە ئوقيا. ئوقيانى يەنە سۇنمىغاندا پۇت-قولنىڭ ئوقيا شەكلىگە ئايرىشقا بولىدۇ. ياۋروپانىڭ ئەنئەنىۋى تۈز ئوقيالىرىغا ئوخشىمايدىغىنى، قايتا- قايتا ئوقيا ۋە بىر قىسىم ئۇزۇن ئوقيانىڭ ئوقيا ئۈزۈلمىگەندە ئوقيادىن يىراقلاپ تۇرىدىغان ئۇچى بار. پۇت-قولنىڭ كېسىشىش بۆلىكىمۇ ئوخشىمايدۇ. كلاسسىك ئۇزۇن پاكار ئۇزۇن ئوقيا بولۇپ، پۇت-قوللىرى كېسىشمە بۆلەكتە D شەكىللىك بولۇپ، تەكشى تاختاينىڭ تەكشى كەڭ ئەزالىرى بار بولۇپ، تەخمىنەن كېسىشمە ھالەتتە تىك تۆت بۇلۇڭلۇق بولىدۇ. كابېل قوللانغان ئوقيا ئوقيانىڭ كەينىدە سىم ئىشلىتىدۇ. كابېلنىڭ جىددىيلىكىنى ئۆزگەرتىش ئارقىلىق ئوقيانىڭ تارتىش ئېغىرلىقىنى تەڭشىگىلى بولىدۇ. ئۇلار ياخشى ئوقيا ياغىچىغا ئاسان ئېرىشەلمەيدىغان Inuit ئارىسىدا كەڭ تارقالغان. سىملىق تايانچ ئوقيانىڭ بىر تۈرى Penobscot ئوقيا ياكى ۋابېناكى ئوقيا بولۇپ، تەخمىنەن 1900-يىلى فرانك لورىڭ (باش چوڭ گۈلدۈرماما) كەشىپ قىلغان ئۇ چوڭراق ئوقيانىڭ كەينىگە كابېل ئورنىتىلغان كىچىك ئوقيادىن تەركىب تاپقان.
ئوخشىمىغان مەدەنىيەتتە، ئوقيا ئوقيانىڭ سول ياكى ئوڭ تەرىپىدىن قويۇپ بېرىلىدۇ، بۇ ئوقيانىڭ تۇتۇلۇشى ۋە ئورنىغا تەسىر كۆرسىتىدۇ. ئەرەب ئوقيا ئېتىش، تۈرك ئوقيا ئېتىش ۋە كىيدودا ئوقيا ئوقنىڭ ئوڭ تەرىپىدىن قويۇپ بېرىلىدۇ، بۇ ئوقيا قۇرۇلۇشىغا تەسىر كۆرسىتىدۇ. غەربىي ئوقيا ئېتىشتا، ئوقيا ئوڭ قول ئوقيا ئۈچۈن ئوقيانىڭ سول تەرىپىدىن قويۇپ بېرىلىدۇ. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/08/Recurve_bow.jpg/170px-Recurve_bow.jpg|thumb| زامانىۋى (تارتىۋېلىنغان) قايتا ئوقيا بىرىكمە ئوقيا سىزىقنى تولۇق سىزىشتا تەلەپ قىلىنغان كۈچنى ئازايتىش ئۈچۈن لايىھەلەنگەن، شۇڭلاشقا ئوقياچىنىڭ مۇسكۇل بېسىمى بىلەن نىشانغا تېخىمۇ كۆپ ۋاقىت سەرپ قىلىدۇ. كۆپىنچە بىرىكمە لايىھەلەر بۇنى ئەمەلگە ئاشۇرۇش ئۈچۈن پۇت-قولنىڭ ئۇچىغا كامېرا ياكى ئېللىپس شەكىللىك چاق ئىشلىتىدۇ. تىپىك قويۇپ بېرىش% 65 تىن% 80 كىچە بولىدۇ. مەسىلەن، % 80 قويۇپ بېرىلگەن ئوقيا پەقەت  ) تەلەپ قىلىدۇ تولۇق چەك تارتىش. 99% كە قەدەر قويۇپ بېرىش مۇمكىن.  بىرىكمە ئوقيانى 1960-يىللاردا خوللېس ۋىلبۇر ئاللېن كەشىپ قىلغان (ئامېرىكىنىڭ پاتېنتى 1966-يىلى سۇنۇلغان ۋە 1969-يىلى بېرىلگەن)، ئۇ شىمالىي ئامېرىكىدىكى ھەر خىل ئوقيا ئېتىشتا ئەڭ كۆپ ئىشلىتىلىدىغان ئوقياغا ئايلانغان.
مېخانىكىلىق سىزىلغان ئوقيانىڭ ئادەتتە پاي چېكى ياكى باشقا ئورنىتىش ئورنى بار، مەسىلەن كرېست ئېغىزى. كېسىشمە بەلۋاغنىڭ بىرىكمە ئوقياغا سېلىشتۇرغاندا ئادەتتە سىزىش ئۇزۇنلۇقى قىسقا بولىدۇ. مۇشۇ سەۋەبتىن، ئوققا ئوخشاش ئېنېرگىيە يۆتكەشنى ئىشقا ئاشۇرۇش ئۈچۈن تېخىمۇ ئېغىر تارتىش ئېغىرلىقى تەلەپ قىلىنىدۇ. مېخانىكىلىق سىزىلغان بۇ ئوقيادا ئوقيا تولۇق سىزىلغاندىن كېيىن جىددىيلىكنى ساقلايدىغان ئۈسكۈنىلەرمۇ بار. ئۇلار يەككە ئوقيانىڭ كۈچى بىلەنلا چەكلەنمەيدۇ، چوڭ سورتلار قورشاۋ ماتورى سۈپىتىدە ئىشلىتىلگەن.
ئوق ۋە ئوقنىڭ تۈرلىرى
ئەڭ كۆپ ئۇچرايدىغان ئوق شەكلى ئوقتىن تەركىب تاپقان بولۇپ، ئالدى تەرىپىدە ئوقيا، يەنە بىر ئۇچىدا ئوق ۋە ئوق بار. ۋاقىت ۋە تارىختىكى ئوقلار ئادەتتە ئوخشىمىغان شەكىللەرنى قوللىنالايدىغان قاچا دەپ ئاتىلىدىغان قاچىدا ئېلىپ بېرىلدى. ئوقنىڭ ئوقلىرى ئادەتتە قاتتىق ياغاچ، بامبۇك، تالالىق ئەينەك، ئاليۇمىن قېتىشمىسى، كاربون تالاسى ياكى بىرىكمە ماتېرىياللاردىن تەركىب تاپىدۇ. ياغاچ ئوقلار ئاسانلا ئۇرۇشقا مايىل. تالالىق ئەينەك ئوقلىرى چۈرۈك، ئەمما بىردەك ئۆلچەمگە ئاسانلا ھاسىل بولىدۇ. ئاليۇمىن ئوق 20-ئەسىرنىڭ كېيىنكى يېرىمىدا ناھايىتى ئالقىشقا ئېرىشكەن يۇقىرى ئىقتىدارلىق تاللاش بولۇپ، ئۇلارنىڭ تۈزلىكى، ئېغىرلىقى يېنىك، كېيىن تېخىمۇ تېز ۋە تەكشى يۆنىلىشلىك بولغان. ئالدىنقى ئەسىرنىڭ 90-يىللىرىدا كاربون تالالىق ئوقلار ئالقىشقا ئېرىشتى، چۈنكى ئۇلار ئىنتايىن يېنىك، ئۇچۇش ئاليۇمىن ئوقلىرىغا قارىغاندا تېخىمۇ تېز ۋە تەكشى. بۈگۈنكى كۈندە، مۇسابىقە ۋە ئولىمپىك تەنھەرىكەت مۇسابىقىسىدىكى ئەڭ ئالقىشقا ئېرىشكەن ئوق بىرىكمە ماتېرىياللاردىن ياسالغان.
يېپىشقاقلىقى بەلكىم پارابولىز كېسىلگەن بولۇشى مۇمكىن (سىلىق پارابولى ئەگرى سىزىقتىكى قىسقا پەيلەر) ياكى قالقان كېسىلگەن بولۇشى مۇمكىن (ئادەتتە تار قالقاننىڭ يېرىمىغا ئوخشايدۇ)، ھەمدە دائىم بۇلۇڭغا ئۇلىنىدۇ، يەنى تىك ئۇچار دەپ ئاتىلىدۇ. ئۇچۇۋاتقاندا ئوق. مەيلى يانتۇ ياكى تۈز يۇمىلاق بولسۇن، تەبىئىي قۇلۇلە (قۇش پەيلىرى) ئىشلىتىلگەندە، بارلىق پەيلەرنىڭ قۇشنىڭ بىر تەرىپىدىن كېلىشى ئىنتايىن مۇھىم. ھەددىدىن زىيادە چوڭ بولغان سىزىقچىلار سۆرەشنى گەۋدىلەندۈرۈشكە ئىشلىتىلىدۇ، شۇڭا ئوقنىڭ دائىرىسىنى كۆرۈنەرلىك چەكلەيدۇ. بۇ ئوقيا زۇكام دەپ ئاتىلىدۇ. پەلەمپەينىڭ ئورنىنى ئېلىش ئوقنىڭ ئۇچۇش يولىنى زور دەرىجىدە ئۆزگەرتەلەيدۇ.
Bowstring
داكرون ۋە باشقا زامانىۋى ماتېرىياللار ئېغىرلىقى ئۈچۈن يۇقىرى قۇۋۋەت بىلەن تەمىنلەيدۇ ۋە كۆپىنچە زامانىۋى ئوقيالاردا ئىشلىتىلىدۇ. كەندىر ۋە باشقا ئەنئەنىۋى ماتېرىياللار يەنىلا ئەنئەنىۋى ئوقيادا ئىشلىتىلىدۇ. ئوقيا ياساشنىڭ بىر قانچە زامانىۋى ئۇسۇللىرى بار، مەسىلەن «تۈگىمەس ئايلانما» ۋە «Flemish بۇرمىسى». ھەر قانداق تالانى دېگۈدەك ئوقيا قىلىپ ياساشقا بولىدۇ. ئەرەب ئوقيا ئېتىش ئاپتورى ياش، ئورۇق تۆگىنىڭ يوشۇرۇنۇشىنى ئوتتۇرىغا قويدى. نىجالنىڭ داستانىدا ئايالى خالگېرچۇرنىڭ چېچىنى چۈشۈرۈشنى رەت قىلىپ، يولدىشى گۈننار خامۇندارسونغا ئۆلۈم جازاسى بەرگەن.
ياردەم بېرىش
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/75/Release-aid.jpg/220px-Release-aid.jpg|left|thumb| ياردەمنى قويۇپ بېرىش قويۇپ بېرىش ياردىمى بىرىكمە ئوقيادىن ئىنچىكە ۋە ئېنىق ئوق چىقىرىش ئۈچۈن لايىھەلەنگەن مېخانىكىلىق ئۈسكۈنە. ئەڭ كۆپ قوللىنىلىدىغان بۇ تىزما بارماق ئارقىلىق ھەرىكەتلىنىدىغان قوزغىتىش مېخانىزىمى ئارقىلىق قويۇپ بېرىلىدۇ، ئوقياچىنىڭ قولىدا تۇتۇلىدۇ ياكى بىلىكىگە باغلىنىدۇ. باشقا بىر تىپتا، ئارقا جىددىيلىك قويۇپ بېرىش دەپ ئاتالغان، ئالدىن بېكىتىلگەن جىددىيلىككە سىزغاندا بۇ تىزما ئاپتوماتىك قويۇپ بېرىلىدۇ.
مۇقىملاشتۇرغۇچ
تۇراقلاشتۇرغۇچ ئوقيانىڭ ھەر قايسى نۇقتىلىرىغا ئورنىتىلغان. رىقابەت كۈچىگە ئىگە ئوقيا ئۈسكۈنىلىرى كۆپ ئۇچرايدىغان ئالاھىدە تىرناق بولۇپ، كۆپ خىل تۇراقلاشتۇرغۇچنى ھەر خىل بۇلۇڭلارغا ئورنىتىپ ئوقيانىڭ تەڭپۇڭلۇقىنى ياخشى تەڭشىيەلەيدۇ.
تۇراقلاشتۇرغۇچىلار ئوقيانىڭ تەڭپۇڭلۇقىنى ياخشىلاش ئارقىلىق نىشانغا ياردەم بېرىدۇ. مەنزىرىلىك جاي ، تەۋرىنىش ، ئارام ئېلىش ۋە خەتەرنىڭ لايىھىلىنىشى (ئوقيانىڭ مەركىزى ، ئەگمە قىسمى) ئوقيانىڭ بىر تەرىپىنى ئېغىرلاشتۇرۇۋېتىدۇ. تۇراقلاشتۇرغۇچنىڭ بىر مەقسىتى بۇ كۈچلەرنى يوقىتىش. رېفلىكىس خەتەر لايىھىسى ئۈستۈنكى ئەزانىڭ مەرگەنگە يۆلىنىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ. بۇ خىل ئەھۋالدا تېخىمۇ ئېغىر بولغان ئالدى تۇراقلاشتۇرغۇچ بۇ ھەرىكەتنى تولۇقلاشنى خالايدۇ. ئەۋرىشىم خەتەر لايىھىسىنىڭ ئەكسىچە رولى بار ، يېنىكرەك مۇقىملاشتۇرغۇچ ئىشلىتىشكە بولىدۇ.
تۇراقلاشتۇرغۇچ شاۋقۇن ۋە تەۋرىنىشنى ئازايتالايدۇ. بۇ ئېنېرگىيەلەر توڭلىغۇچ پولىمېر ، گېلى ، پاراشوك ۋە تۇراقلاشتۇرغۇچ ياساشقا ئىشلىتىلىدىغان باشقا ماتېرىياللار تەرىپىدىن سۈمۈرۈلىدۇ.
تۇراقلاشتۇرغۇچىلار ئوق چىقىرىش جەريانىدا ھەرىكەتكە قارشى تۇرۇش ئۈچۈن ئوقيانىڭ ئىنېرتسىيە ۋاقتىنى ئاشۇرۇش ئارقىلىق كەچۈرۈم ۋە توغرىلىقنى ئۆستۈرىدۇ. ئېغىرلىقى يېنىك بولغان كاربون تۇراقلاشتۇرغۇچنى ئارزۇ قىلىدۇ ، چۈنكى ئۇلار قوشۇلغان ئېغىرلىقنى ئازايتىش بىلەن بىللە ، ئىنېرتسىيە ۋاقتىنى ياخشىلايدۇ.
ئېتىش تېخنىكىسى ۋە شەكلى
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/43/Mediaeval_archery_reenactment.jpg/170px-Mediaeval_archery_reenactment.jpg|right|thumb| ئوتتۇرا ئەسىردىكى ئوقيا ئېتىشنىڭ تارىخى ئەسلىگە كېلىشى link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0a/Thrill_of_the_hunt.jpg/220px-Thrill_of_the_hunt.jpg|thumb| باش ئۇستاز Sgt. كېۋىن پېتېرسون 2012-يىلى 10-ئاينىڭ 11-كۈنى ئېللىسۋورت ھاۋا ئارمىيە بازىسىدىكى 28-قىسىم قوللاش ئەترىتى تۇزاق ۋە قار تېيىلىش مەيدانىدىكى نىشانغا قارىتىپ ئوقيا ئېتىش جەريانىدا بىخەتەر ئوقيا ئېتىش تېخنىكىسىنى نامايەن قىلدى. ئوقيا ئېتىشنى ئوقۇتۇشنىڭ ئۆلچەملىك ئەھدىنامىسى كۆزنىڭ ھۆكۈمرانلىقىغا ئاساسەن ئوقيانى تۇتۇش. (بىر مۇستەسنا زامانىۋى kyūdō دا بار ، بۇ يەردە بارلىق ئوقياچىلار ئوقيانى سول قولىدا تۇتۇشقا مەشىق قىلىدۇ. قانداقلا بولمىسۇن ، بۇ پىكىرگە ھەممە ئادەم قوشۇلمايدۇ. تېخىمۇ راۋان ، تېخىمۇ كۆپ سۇيۇقلۇق قويۇپ بېرىلسە ئەڭ تەكرار تەكرارلىنىدىغان سۈرەت ھاسىل قىلىدۇ ، شۇڭلاشقا ئوقيا ئۇچۇشىنىڭ تېخىمۇ توغرىلىقىنى تەمىنلىشى مۇمكىن. بەزىلەر ئەڭ قالتىس ماھارەت بىلەن قولنى سىزىپ چىقىرىدىغان ۋە قويۇپ بېرىدىغان قول بولۇشى كېرەك دەپ قارايدۇ. كۆزنى نىشانغا ئىشلىتىشكە بولىدۇ ، ھۆكۈمرانلىق ئورنى ئاز بولغان كۆزنى ۋاقىتنىڭ ئۆتۈشىگە ئەگىشىپ مەشىق قىلىپ ، ئىشلىتىش ئۈنۈمى تېخىمۇ يۇقىرى بولىدۇ. بۇنىڭغا ياردەم بېرىش ئۈچۈن ، كۆز چاپلىقىنى يېتەكچى كۆزگە ۋاقىتلىق تاقىغىلى بولىدۇ.
ئوقيانى تۇتقان قول ئوقيا قولى ، قولى ئوقيا قولى دەپ ئاتىلىدۇ. قارشى قول سىزىلغان قول ياكى تىزما قول دەپ ئاتىلىدۇ. ئوقيا مۈرىسى ياكى يىپ تىرنىقى دېگەندەك ئاتالغۇلار ئوخشاش ئەھدىنامىگە ئەمەل قىلىدۇ.
ئەگەر كۆزنىڭ ھۆكۈمرانلىقىغا ئاساسەن ئوق چىقىرىش بولسا ، ئوڭ كۆزنى ئاساس قىلغان ئوقيا ئېتىش ئوقلىرى ئادەتتە سول قولى بىلەن ئوقيانى تۇتىدۇ. ئەگەر قولنىڭ نازۇكلىقىغا ئاساسەن ئوق چىقارسا ، ئوقيا ئېتىش كۆزنىڭ ھۆكۈمرانلىق قىلىشىنىڭ قانداق بولۇشىدىن قەتئىينەزەر ، ئەڭ چوڭ نازۇكلۇققا ئىگە قول بىلەن تىزمىنى سىزىدۇ.
زامانىۋى شەكىل
ئوقيا ئېتىش ئۈچۈن ئوقياچى ئالدى بىلەن توغرا پوزىتسىيەنى قوللىنىدۇ. بەدەن نىشان ۋە ئوق چىقىرىش لىنىيىسىدە ياكى يېقىن ئەتراپىدا بولۇشى ، پۇتنى مۈرىنىڭ كەڭلىكى بىلەن قويۇشى كېرەك. ئوقيا ئېتىشنىڭ دەسلەپكى قەدەمدىن تېخىمۇ ئىلغار سەۋىيىگە قاراپ تەرەققىي قىلىشىغا ئەگىشىپ ، گەرچە نۇرغۇن كىشىلەر «بىتەرەپ پوزىتسىيە» بىلەن چىڭ تۇرۇشنى تاللىغان بولسىمۇ ، «ئوچۇق پوزىتسىيە» ياكى «يېپىق پوزىتسىيە» قاتارلىق باشقا مەيدانىنى قوللىنىشى مۇمكىن. ھەر بىر ئوقياچىنىڭ ئالاھىدە مايىللىقى بار ، ئەمما كۆپىنچە بۇ ئاتالغۇ ئوقنىڭ سىزىقىدىن ئەڭ يىراق بولغان پۇتنىڭ باشقا پۇتنىڭ يېرىمىدىن يېرىم پۇتقىچە ئىكەنلىكىنى كۆرسىتىدۇ.
يۈكلەش ئۈچۈن ، ئوقيا يەرگە قارىتىلغان بولۇپ ، تىك يۆنىلىشتە (ئوڭ تەرەپتىكى مەرگەن ئۈچۈن) سەل يۆنىلىشكە توغرىلانغان ھەمدە ئوقنىڭ ئوقيا ئوقيا ئارامگاھى ياكى تەكچىگە قويۇلغان. ئوقنىڭ كەينى ئوقيا بىلەن ئوقياغا يېقىنلاشتۇرۇلغان ( ئوقنىڭ يېقىن ئۇچىغا جايلاشقان كىچىك قۇلۇپ ئېغىزى). بۇ باسقۇچ «ئوقنى چېكىش» دەپ ئاتىلىدۇ. ئۈچ ۋاگون بار تىپىك ئوقلار يۆنىلىشكە قاراپ يۈزلىنىشى كېرەك ، يەنى يەككە خوراز «خوراز پەي» ئوقيادىن يىراقنى كۆرسىتىپ ، ئوقنىڭ ئارام ئېلىشىدىن ئۆتكەندە ئوقنىڭ تازىلىقىنى ياخشىلايدۇ.
بىرىكمە ئوقياغا ئالاھىدە تىپتىكى ئوق ئارام ئېلىش ئورنىتىلغان بولۇپ ، قويۇپ بەرگۈچى دەپ ئاتىلىدۇ ، ئوقيا ئادەتتە ئىشلىتىلىدىغان قويۇپ بېرىش تۈرىنىڭ ئوخشىماسلىقىغا ئاساسەن ، يۇقىرىغا ياكى تۆۋەنگە قارىتىلغان خوراز پەي / يۈك ساندۇقى بىلەن يۈكلىنىدۇ.
ئوقيا ۋە ئوق ئۈچ بارماق بىلەن ياكى مېخانىكىلىق ئوق چىقىرىش ئارقىلىق تۇتۇلىدۇ. ئادەتتە ، بارماق ئېتىش ئۈچۈن كۆرسەتكۈچ بارماق ئوقنىڭ ئۈستىگە ، كېيىنكى ئىككى بارماقنىڭ ئاستىغا قويۇلدى ، گەرچە باشقا بىر قانچە تېخنىكىلارنىڭ دۇنيانىڭ ھەرقايسى جايلىرىدا ئەگەشكۈچىلىرى بولسىمۇ ، ئەمما ئوقنىڭ ئاستىدىكى ئۈچ بارماق ياكى ئوقنى قىسىش تېخنىكىسى بار. تۇغما ئېتىش مەنزىرىدىن قېچىش تېخنىكىسى بولۇپ ، ئەنئەنىۋى ئوقياچىلار (ئۇزۇن ئوقيا ۋە قايتا-قايتا ئوق چىقارغۇچىلار) تەرىپىدىن ياخشى كۆرىلىدۇ. بۆلۈنگەن بارماق ياكى ئەھۋال ئاستىدا ئۈچ بارماقتا ، بۇ سىزىق ئادەتتە بىرىنچى ياكى ئىككىنچى بوغۇمغا ، ياكى بارماقنىڭ ئۇچىسىغا قويۇلىدۇ. مېخانىكىلىق قويۇپ بېرىش ياردىمى ئىشلەتكەندە ، قويۇپ بېرىش D ھالقىسىغا باغلىنىدۇ.
ئەنئەنىۋى ئوقياغا ئىشلىتىلگەن يەنە بىر خىل تىزما موڭغۇل جەڭچىلىرى ياقتۇرىدىغان تىپ بولۇپ ، «باش بارماق قويۇپ بېرىش» دەپ ئاتالغان. بۇ باش بارماقنى ئىشلىتىپ سىزىقنى سىزىشنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ ، بارماقلار باش بارماقنى ئەگرى قىلىپ بىر ئاز تىرەك قوشىدۇ. تىزمىنى قويۇپ بېرىش ئۈچۈن ، بارماقلار ئېچىلىپ ، باش بارماق بوشاپ ، باش بارماقنىڭ سىيرىلىشىغا يول قويىدۇ. بۇ خىل قويۇپ بېرىشنى ئىشلەتكەندە ، ئوقيا سىزىلغان قول بىلەن ئوقيانىڭ بىر تەرىپىدە ئارام ئېلىشى كېرەك سول قول سىزىش = ئوقيانىڭ سول تەرىپىدىكى ئوق.
ئوقيا ئاندىن ئوقيانى كۆتۈرۈپ ، سىزىقنى سىزىدۇ ، تىك ۋە سەل ئەگمە ئوقيا ئورنىنىڭ ئوخشىمىغان توغرىلىنىشى بار. بۇ دائىم ئوقيا ئېتىش ۋە ئوقيا ئېتىش ئۈچۈن بىر سۇيۇقلۇق ھەرىكەت. بىرىكمە مەرگەنلەر كەمچىلىكىدە ، ئاخىرقى قېتىم ئەتراپىدا ئازراق تەۋرىنىشنى باشتىن كەچۈرىدۇ1+1/2 in ، بۇ يەردە چەك تارتىش ئېغىرلىقى ئەڭ يۇقىرى بولغاندا - راھەت مۇقىم تولۇق سىزىش ھالىتىگە كىرىشتىن بۇرۇن. ئوقياچى قولنى يۈزگە تارتىپ ، مۇقىم لەڭگەر نۇقتىسىدا يېنىك ئارام ئېلىشى كېرەك. بۇ نۇقتا ئوق چىقىرىشتىن تارتىپ ئوققىچە بىردەك بولۇپ ، ئادەتتە ئېتىلغان ئوق چىقىرىش ئۇسلۇبىغا ئاساسەن ئېغىزنىڭ ، ئېڭەكنىڭ ، مەڭزىنىڭ ياكى قۇلاقنىڭ بۇلۇڭىدا بولىدۇ. ئوقيا ئوقيا قولىنى سىرتقا ، نىشانغا قاراپ تۇتىدۇ. بۇ قولنىڭ تىرنىقىنى ئايلاندۇرۇش كېرەك ، شۇنداق بولغاندا ئىچكى تىرناق يەر يۈزىگە ئۇدۇل كېلىدۇ ، گەرچە ئۇزۇنغا سوزۇلغان تىرناق بار ئوقياچىلار ئىچكى تىرناقنى يەرگە قارىتىشقا مايىل بولسىمۇ ، كورېيە ئوقيا ئېتىش ماھىرى جاڭ يوڭخو بۇنىڭ مىسالى. بۇ بىلەكنى ئوقيا يولىدىن يىراقلاشتۇرىدۇ.
زامانىۋى شەكىلدە ، ئوقيا تىك تىك تۇرۇپ «T» ھاسىل قىلىدۇ. ئوقيانىڭ تۆۋەنكى ترەپەز مۇسكۇلى ئوقنى لەڭگەر نۇقتىسىغا تارتىشقا ئىشلىتىلىدۇ. بەزى زامانىۋى تەكرار ئوقيالارغا مېخانىكىلىق ئۈسكۈنە ئورنىتىلغان بولۇپ ، چېكىش دەپ ئاتىلىدۇ ، ئوقيا ئېتىش توغرا سىزىققا يەتكەندە چېكىش ئاۋازى ھاسىل قىلىدۇ. بۇنىڭغا سېلىشتۇرغاندا ، ئەنئەنىۋى ئىنگلىزچە Longbow مەرگەنلىرى «ئوقيا» غا قەدەم قويىدۇ ، ئوقيا ۋە ئىككى قول قول بىلەن تەڭ كۈچ چىقىرىدۇ ، بولۇپمۇ ئېغىرلىقى تارتىلغان ئوقيانى ئىشلەتكەندە. دىن دىن ئېشىپ كەتتى. ئېغىر دەرىجىدە تىزىپ قويۇلغان ئەنئەنىۋى ئوقيا (قايتا-قايتا ، ئۇزۇن ئوقيا ۋە شۇنىڭغا ئوخشاش) ئەڭ چوڭ ئېغىرلىقتا تولۇق چەكلەنگەندىن كېيىن دەرھال قويۇپ بېرىلىدۇ ، ھالبۇكى بىرىكمە ئوقيا ئەڭ ئاخىرقى ئېغىرلىق دەرىجىسىگە يېتىدۇ. ، پۈتۈن چەك تارتىشتا ئېغىرلىقنى كۆرۈنەرلىك تۆۋەنلىتىش. بىرىكمە ئوقيا ئەڭ قىسقا ۋاقىت ئىچىدە تولۇق سىزىشتا ئېلىپ بېرىلىپ ، ئەڭ يۇقىرى ئېنىقلىققا ئېرىشىدۇ.
ئوق ئادەتتە سىزىلغان قولنىڭ بارمىقىنى بوشىتىش ( ئوقيا سىزىشقا قاراڭ) ياكى مېخانىكىلىق قويۇپ بېرىش ياردىمى قوزغىتىش ئارقىلىق قويۇپ بېرىلىدۇ. ئادەتتە قويۇپ بېرىش پەقەت قول ھەرىكىتىنى ئىشلىتىشكە ئوخشىمايدىغىنى ، سىزىلغان قولنىڭ قاتتىقلىقىنى ، ئوقيانىڭ بوشىشىنى ۋە ئوقنىڭ كەينى مۇسكۇلنى ئىشلىتىپ كەينىگە يۆتكىلىشىنى مەقسەت قىلىدۇ. ئوقيا ئېتىش ماھىرى يەنە ئەسلىگە كەلتۈرۈشكە دىققەت قىلىشى ياكى بەدىنىنىڭ كەينىدىن ئەگىشىشى كېرەك ، چۈنكى بۇ شەكىل (تېخنىكا) نىڭ توغرىلىقىغا تەسىر كۆرسىتىدىغان مەسىلىلەرنى كۆرسىتىپ بېرەلەيدۇ.
نىشانلاش ئۇسۇللىرى
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/80/Archers (Kyujutsu) Page 7 by Katsushika Hokusai 1817.png/170px-Archers (Kyujutsu) Page 7 by Katsushika Hokusai 1817.png|thumb| خوكۇساي ماڭگادىن ، 1817-يىل ئوقيا ئېتىشنى نىشان قىلىشنىڭ ئاساسلىق ئىككى خىل شەكلى بار: مېخانىكىلىق ياكى مۇقىم كۆرۈنۈش ياكى ئىشلىتىش.
مېخانىكىلىق مەنزىرىلەرنى ئوقياغا چاپلاپ ، نىشانغا ياردەم بېرىدۇ. ئۇلار مىخقا ئوخشاش ئاددىي بولالايدۇ ياكى چوڭايتىش ئارقىلىق ئوپتىكا ئىشلىتەلەيدۇ. ئۇلاردا ئادەتتە بىر سىزىقلىق كۆرۈنۈش (ئارقا كۆرۈنۈش) بار بولۇپ ، ئۇ ئىزچىل لەڭگەر نۇقتىسىغا ياردەم بېرىدۇ. زامانىۋى بىرىكمە ئوقيا سىزىش ئۇزۇنلۇقىنى ئاپتوماتىك چەكلەپ ، ئىزچىل ئوق تېزلىكىنى بېرىدۇ ، ئەنئەنىۋى ئوقيا بولسا سىزىقنىڭ ئۇزۇنلۇقىدا زور ئۆزگىرىش پەيدا قىلىدۇ. بەزى ئوقيا مېخانىكىلىق ئۇسۇللارنى ئىشلىتىپ سىزىشنىڭ ئۇزۇنلۇقىنى بىردەك قىلىدۇ. قاۋاق ئوقياچىلار ئوقيا ئېتىش ماھىرى بىرلا ۋاقىتتا كۆرگەن نىشان ، ئوقيا ، قول ، ئوق ئوق ۋە ئوق ئۇچىنى ئۆز ئىچىگە ئالغان كۆرۈنۈش رەسىمىنى ئىشلىتىدۇ. مۇقىم «لەڭگەر نۇقتىسى» (بۇ سىزىق يۈزگە ئېلىپ كېلىنگەن ياكى ئۇنىڭغا يېقىنلاشقان) ۋە تولۇق سوزۇلغان ئوقيا قولى بىلەن ، ئوخشاش كۆرۈنۈشتىكى كۆرۈنۈش رەسىمى بىلەن تارتىلغان ئارقا-ئارقىدىن تارتىلغان سۈرەتلەر ئوخشاش نۇقتىغا چۈشىدۇ. بۇنىڭ بىلەن ئوقيا ئېتىش نىشانىنى ئارقا-ئارقىدىن تەڭشەش ئارقىلىق توغرىلىقنى ئەمەلگە ئاشۇرالايدۇ.
زامانىۋى ئوقيا ئۈسكۈنىلىرى ئادەتتە مەنزىرىلىك جايلارنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. تۇغما نىشاننى ئەنئەنىۋى ئوقيا ئىشلىتىدىغان نۇرغۇن ئوقياچىلار ئىشلىتىدۇ. مېخانىك بولمىغان قويۇپ بېرىشنىڭ ئەڭ كۆپ ئۇچرايدىغان ئىككى شەكلى بارماق ۋە ئۈچتىن تۆۋەن. بۆلۈنگەن بارماقنى نىشانلاش ئوقياچىنىڭ كۆرسەتكۈچ بارماقنى بويۇن ئوقنىڭ ئۈستىگە قويۇشىنى تەلەپ قىلىدۇ ، ئوتتۇرا ۋە ئۈزۈك بارماقلارنىڭ ھەر ئىككىسى ئاستىغا قويۇلدى. ئۈچ ئاستىدىكى نىشان كۆرسەتكۈچ ، ئوتتۇرا ۋە ئۈزۈك بارماقلارنى چەكمە ئوقنىڭ ئاستىغا قويىدۇ. بۇ تېخنىكا ئوقيانىڭ ئارقىنى يېتەكچى كۆزگە يېقىن بولغاچقا ، ئوقيانىڭ ئوقنى تېخىمۇ ياخشى كۆرۈشىگە شارائىت ھازىرلاپ بېرىدۇ ، ھەمدە ئادەتتە «قورال تۇڭى» دەپ ئاتىلىدۇ (قورال بىلەن ئىشلىتىلىدىغان ئورتاق نىشان تېخنىكىسىنى كۆرسىتىدۇ).
قىسقا ئوقيا ئىشلەتكەندە ياكى ئاتتىن ئاتقاندا ، كۆرۈنۈش رەسىمىنى ئىشلىتىش تەس. ئوقيا ئېتىش نىشانىغا قارىسىمۇ بولىدۇ ، ئەمما قورالنى توغرا كۆرۈش ساھەسىگە كىرگۈزمەيلا. نىشان قىلىش ئاندىن قول بىلەن كۆزنى ماسلاشتۇرۇشنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ ، بۇ توپنى تاشلىغاندا ئىشلەتكەنگە ئوخشاش ھەرىكەتلىنىش ۋە ماتور-مۇسكۇل ئەستە ساقلاشنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. يېتەرلىك مەشىق ئارقىلىق ، بۇنداق ئوقياچىلار ئادەتتە ئوۋ ئوۋلاش ياكى ئۇرۇش ئۈچۈن ياخشى ئەمەلىي توغرىلىقنى قولغا كەلتۈرەلەيدۇ. كۆرۈنۈش رەسىمى يوق نىشان تېخىمۇ تېز سۈرەتكە تارتىشقا يول قويىدۇ ، ئەمما توغرىلىق دەرىجىسى يۇقىرى كۆتۈرۈلمەيدۇ.
تۇغما ئېتىش بىر خىل ئېتىش ئۇسلۇبى بولۇپ ، ئۇ يوشۇرۇن ئاڭنى كونترول قىلىش ئۈچۈن يوشۇرۇن ئاڭ ، تەشەببۇسكارلىق ۋە ماتور / مۇسكۇل ئەستە ساقلاش ئىقتىدارىغا تايىنىدىغان تاياقچە نىشاننى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. بۇ ئاتالغۇ مېخانىك ياكى مۇقىم كۆرۈنۈشنى ئىشلەتمىگەن ئوقياچىلارنىڭ ئومۇمىي تۈرىنى كۆرسىتىدۇ.
فىزىكا
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/54/Mongol_soldiers_by_Rashid_al-Din_1305.JPG/220px-Mongol_soldiers_by_Rashid_al-Din_1305.JPG|thumb| موڭغۇل ئوقيا ئېتىش دەۋرىدە [[موڭغۇل ئىستىلالىرى|موڭغۇل ئوقياچىلىرى ئات ئوقيا ئېتىشقا ماس كېلىدىغان كىچىكرەك ئوقيانى ئىشلەتكەن. BnF. MS. تولۇقلىما پېرسىيە 1113. مىلادىيە 1430-1434.]] زەمبىرەكنى قول بىلەن تاشلىغاندا ، زەمبىرەكنىڭ سۈرئىتىنى تاشلىغۇچىنىڭ مۇسكۇلى خىزمەت قىلىدىغان ھەرىكەت ئېنېرگىيىسى بەلگىلەيدۇ. قانداقلا بولمىسۇن ، ئېنېرگىيە چوقۇم چەكلىك ئارىلىقتا (قولنىڭ ئۇزۇنلۇقى تەرىپىدىن بەلگىلىنىدۇ) ، شۇڭا (زەمبىرەك تېزلىشىۋاتقانلىقى ئۈچۈن) چەكلىك ۋاقىت ئىچىدە تارقىتىلىشى كېرەك ، شۇڭا چەكلەش ئامىلى خىزمەت ئەمەس ، بەلكى كۈچ بولۇپ ، قانچىلىك ئېنېرگىيە قوشقىلى بولىدىغانلىقىنى بەلگىلەيدۇ. چەكلىك ۋاقىت ئىچىدە. مۇسكۇللار ھاسىل قىلغان كۈچ ، كۈچ-تېزلىك مۇناسىۋىتى بىلەن چەكلىنىدۇ ، ھەتتا توك ئىشلەپچىقىرىشنىڭ ئەڭ ياخشى تارىيىش سۈرئىتىدىمۇ ، مۇسكۇل ئاستا-ئاستا ئوخشاش ئارىلىقتا تارىيىپ كەتسە ، مۇسكۇلنىڭ ئومۇمىي خىزمىتى ئۇنىڭ يېرىمىغا يەتمەيدۇ. سۈرئەت ، نەتىجىدە تېزلىكنىڭ تېزلىكى 1/4 گە يەتمەيدۇ.
ئوقيا ئىشلىتىلگەندە، مۇسكۇللار خىزمەتنى تېخىمۇ ئاستا ئورۇندىيالايدۇ، نەتىجىدە تېخىمۇ زور كۈچ ۋە تېخىمۇ چوڭ خىزمەتلەر بولىدۇ. بۇ ئەسەر ئېلاستىكىلىق يوشۇرۇن ئېنېرگىيە سۈپىتىدە ئوقيادا ساقلىنىدۇ، ئوقيا قويۇپ بېرىلگەندە، بۇ ساقلانغان ئېنېرگىيە مۇسكۇللار يەتكۈزگەنگە قارىغاندا تېزرەك ئوققا تارقىتىلىدۇ، نەتىجىدە تېزلىك تېخىمۇ يۇقىرى بولىدۇ، شۇڭا تېخىمۇ يىراق بولىدۇ. بۇ جەريان پاقا تەرىپىدىن ئىشلىتىلگەن بولۇپ، ئېلاستىك يۈزلىنىش ئارقىلىق سەكرەش ئارىلىقىنى ئاشۇرىدۇ. ئوقيا ئېتىشتا، بىر قىسىم ئېلاستىك ئۆسمە ئارقىلىق تارقىلىپ، ئوقيا ئېتىلغاندا قويۇپ بېرىلگەن ئومۇمىي مىقدار تۆۋەنلەيدۇ. قالغان ئېنىرگىيەدىن بەزىلىرى ئوقيا ۋە ئوقيانىڭ ئەزالىرى تەرىپىدىن نەملىنىدۇ. ئوقنىڭ ئېلاستىكىلىقىغا ئاساسەن، بىر قىسىم ئېنېرگىيەمۇ ئوقنى قىسىش ئارقىلىق سۈمۈرۈلىدۇ، بۇنىڭدىكى ئاساسلىق سەۋەب ئوقيانىڭ قويۇپ بېرىلىشى ئوق ئوق بىلەن ناھايىتى ئاز ماسلاشقانلىقتىن، ئۇنىڭ بىر تەرەپكە ئېغىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ. چۈنكى ئوقيا ئېتىش ئوقيانىڭ بارمىقىنى ئاچقاندىن تېز بولىدۇ، نەتىجىدە ئوقيانىڭ كۈچى ۋە سۈرئىتى ئېچىلىش بارمىقىدىن تارتىپ چىقىرىۋەتكەنلىكتىن، بىر قىسىم يان تەرەپ ھەرىكەتلىرى تىزغا يەتكۈزۈلىدۇ، شۇڭلاشقا ئوق ئوق.
قويۇپ بېرىش ياردەم مېخانىزمى بولغان تەقدىردىمۇ، بۇ ئۈنۈملەرنىڭ بەزىلىرى ئادەتتە ئۇچرايدۇ، چۈنكى بۇ تىزما مېخانىزىمنىڭ ساقلاپ قېلىنغان قىسمىدىن تېز بولىدۇ. بۇ ئوقنى ئۇچۇۋاتقاندا تەۋرەيدۇ - ئۇنىڭ مەركىزى بىر تەرەپكە، ئاندىن يەنە بىر قېتىم تەكرارلىنىپ، ئوقنىڭ ئۇچۇشىغا ئەگىشىپ تەدرىجىي ئازىيىدۇ. قويۇپ بېرىلگەن ئوقنىڭ يۇقىرى سۈرئەتلىك سۈرەتلىرىدە بۇ ئېنىق كۆرۈندى. قۇرۇق ئېتىشتا بۇ ئېنېرگىيە يۆتكەشنىڭ بىۋاسىتە ئۈنۈمىنى ئېنىق كۆرگىلى بولىدۇ. قۇرۇق ئوق چىقىرىش ئوقيانى ئوقسىز قويۇپ بېرىشنى كۆرسىتىدۇ. ساقلانغان يوشۇرۇن ئېنېرگىيىنى قوبۇل قىلىدىغان ئوق يوق بولغاچقا، بارلىق ئېنېرگىيە دېگۈدەك ئوقيادا قالىدۇ. بەزىلەر قۇرۇق ئوق چىقىرىشنىڭ ئوقياغا يېرىلىش ۋە سۇنۇق قاتارلىق جىسمانى جەھەتتىن زىيان ئېلىپ كېلىشى مۇمكىنلىكىنى ئوتتۇرىغا قويدى، كۆپىنچە ئوقيالار كۆپ مىقداردا ئېنېرگىيە قۇرۇتۇش ھاسىل قىلىش ئۈچۈن مەخسۇس ياسالمىغاچقا، ھەرگىز قىلماسلىق كېرەك. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/89/Alfred_Jacob_Miller_-_Snake_Indians_-_Testing_Bows_-_Walters_37194060.jpg/220px-Alfred_Jacob_Miller_-_Snake_Indians_-_Testing_Bows_-_Walters_37194060.jpg|right|thumb| يىلان ئىندىئانلار - سىناق ئوقيا، تەخمىنەن 1837-يىلى ۋالتېرس سەنئەت مۇزېيى ئالفرېد جاكوب مىللېر تەرىپىدىن يېزىلغان زامانىۋى ئوقلار بەلگىلىك «ئومۇرتقا» ياكى قاتتىقلىق دەرىجىسىگە ماسلاشتۇرۇلغان بولۇپ، ماسلىشىشچان جانلىقلىقنى ساقلاپ قالىدۇ، شۇڭلاشقا نىشاننىڭ توغرىلىقىنى ساقلايدۇ. بۇ ئەۋرىشىم كۆڭۈلدىكىدەك ئالاھىدىلىككە ئايلىنالايدۇ، چۈنكى، ئوقنىڭ ئومۇرتقىسى ئوقيا (تىزما) نىڭ تېزلىنىشى بىلەن ماسلاشقاندا، ئوقيا ئوقيا ۋە ھەر قانداق ئوق ئارام ئېلىش ئەتراپىدا ئېگىلىدۇ ياكى ئەۋرىشىم بولىدۇ، نەتىجىدە ئوق ۋە ئېغىش قاتارلىقلار. توسالغۇسىز ئۇچۇش. بۇ ئىقتىدار ئوقياچىنىڭ زىددىيىتى دەپ ئاتالغان. ئۇ توغرىلىقنى ساقلايدۇ، چۈنكى ئەگەر ئوقنىڭ بىر قىسمى قويۇپ بېرىشكە بىر قاراپلا ئۇرۇلسا، بەزى ماسلاشماسلىقلار كېلىپ چىقىدۇ، زامانىۋى ئۈسكۈنىلەرنىڭ ئېسىل توغرىلىقى ئەمەلگە ئاشمايدۇ.
ئوقيا ۋە ئوقنى كەشىپ قىلىشنىڭ يېڭىلىق يارىتىش تەرىپى ئوقنىڭ ئىنتايىن كىچىك رايونغا يەتكۈزۈلگەن توك مىقدارى. ئۇزۇنلۇق بىلەن كېسىشمە بۆلەك رايونىنىڭ غايەت زور نىسبىتى تېزلىك بىلەن قوشۇلۇپ، قورال كەشىپ قىلىنغانغا قەدەر ئوقنى باشقا بارلىق قوراللارغا قارىغاندا كۈچلۈك قىلدى. ئوقيا پروگراممىغا ئاساسەن كۈچ تارقىتالايدۇ ياكى مەركەزلەشتۈرەلەيدۇ. مەسىلەن، ئەمەلىي ئوقيانىڭ زەخىملىنىش خەۋپىنى ئازايتىش ياكى سىڭىپ كىرىشنى چەكلەش ئۈچۈن تېخىمۇ كەڭ رايونغا كۈچ تارقىتىدىغان تۇتۇق ئۇچى بار. ئوتتۇرا ئەسىردە ساۋۇتنى تېشىش ئۈچۈن لايىھەلەنگەن ئوقلار ئىنتايىن تار ۋە ئۆتكۈر ئۇچى («بوغما يىلان») ئارقىلىق كۈچنى مەركەزلەشتۈرگەن. ئوۋغا ئىشلىتىلىدىغان ئوقلار تار ئۇچى («كەڭ بەلۋاغ») نى ئىشلىتىپ، تېخىمۇ كېڭىيىدۇ، ھەم سىڭىپ كىرىش ۋە چوڭ جاراھەتنى ئاسانلاشتۇرىدۇ.
ئوۋچىلىق
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2e/Bow_compound.JPG/170px-Bow_compound.JPG|thumb| زامانىۋى بىرىكمە ئوۋ ئوۋلاش ئوقيا ئېتىش ئارقىلىق ئويۇن ھايۋانلىرىنى ئېلىش «ئوقيا ئوۋلاش» دەپ ئاتىلىدۇ. ئوقيا ئوۋلاش قورال بىلەن ئوۋ ئوۋلاش بىلەن روشەن پەرقلىنىدۇ، چۈنكى ئىنسانلارنىڭ ئۆلتۈرۈلۈشىگە كاپالەتلىك قىلىش ئۈچۈن ئوۋچى بىلەن ئولجىنىڭ ئارىلىقى تېخىمۇ قىسقا بولۇشى كېرەك. شۇڭلاشقا ئوقيا ئوۋلاش ماھارىتى ۋە ئەمەلىيىتى مەيلى ئوۋ ئوۋلاش، قوغلاش ياكى قارىغۇ ياكى دەرەخ ئورنىدا ساقلاپ تۇرۇش بولسۇن، ئولجىغا ئىنتايىن يېقىن مۇئامىلە قىلىشنى تەكىتلەيدۇ. ئامېرىكىنى ئۆز ئىچىگە ئالغان نۇرغۇن دۆلەتلەردە چوڭ-كىچىك ئويۇنلارنى ئوقيا ئوۋلاش قانۇنلۇق. ئوقيا ئوۋچىلىرى ئادەتتە قارا پاراشوك، مىلتىق ياكى مىلتىق قاتارلىق باشقا ئوۋ ئوۋلىرىغا رۇخسەت قىلىنغاندىن ئۇزۇن پەسىللەردىن ھۇزۇرلىنىدۇ. ئادەتتە، بىرىكمە ئوقيا ئۇزۇن ئوق ياكى قايتا ئوقياغا ئوخشىمايدىغىنى، ئۇلارنى ئىگىلەشكە بىر قەدەر قىسقا بولغانلىقتىن، چوڭ ئويۇن ئوۋلاشقا ئىشلىتىلىدۇ. بۇ بىرىكمە ئوقيا تالالىق كۆرۈش مەنزىرىسى، تۇراقلاشتۇرغۇچ ۋە باشقا قوشۇمچە زاپچاسلارنى ئۆز ئىچىگە ئېلىشى مۇمكىن. ئوقيا ۋە ئوق ئىشلىتىپ بېلىق تۇتۇش « ئوقيا بېلىق تۇتۇش » دەپ ئاتىلىدۇ.
زامانىۋى رىقابەتچى
رىقابەتچى ئوقيا ئېتىش بەلگىلەنگەن ئارىلىق ياكى ئارىلىقتىن توغرىلىق ئۈچۈن نىشانغا قارىتىپ ئوق چىقىرىشنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. بۇ دۇنيادىكى ئەڭ ئالقىشقا ئېرىشكەن ئوقيا ئېتىش شەكلى بولۇپ، ئوقيا ئېتىش دەپ ئاتىلىدۇ. ياۋروپا ۋە ئامېرىكىدا ئالاھىدە ئالقىشقا ئېرىشكەن شەكىل بولسا ئوقيا ئېتىش بولۇپ، ئادەتتە ئورمانلىقتا ھەر خىل ئارىلىقلارغا قويۇلغان نىشانلارغا قارىتىلغان. ئامېرىكىدىكى رىقابەت كۈچىگە ئىگە ئوقيا ئېتىش ئامېرىكا ئوقيا ئېتىش ۋە دۆلەتلىك مەيدان ئوقيا ئېتىش جەمئىيىتى (NFAA) تەرىپىدىن باشقۇرۇلىدۇ، بۇ ئوقۇتقۇچىلارمۇ گۇۋاھنامە بېرىدۇ.
پارا ئوقيا ئېتىش مېيىپ تەنھەرىكەتچىلەرگە ئوقيا ئېتىشنىڭ ماسلىشىشى بولۇپ، دۇنيا ئوقيا ئېتىش بىرلەشمىسى (WA) تەرىپىدىن باشقۇرۇلىدۇ، يازلىق مېيىپلار ئولىمپىك تەنھەرىكەت مۇسابىقىسىنىڭ بىر تۈرى. ئوقيا ئېتىشنىڭ يەنە بىر قانچە تونۇلمىغان ۋە تارىخى شەكىللىرى، شۇنداقلا ئوقيا ئېتىشتىكى يېڭى ئويۇنلار ۋە ئۇچۇش ئوقيا ئېتىش قاتارلىقلار بار، بۇنىڭدىكى مەقسەت ئەڭ يىراق ئارىلىقنى ئېتىش. <references group="" responsive="1">
رحمت عزیز چترالی
ئاتاقلىق شەرق ئىسلام شائىرى ئەرحمت عزیز چترالی
(1970 ـ يىللار)
1970 - يىلىدا پاكىستاننىڭ خیبر پختونخوا، ضلع چترال ۋىلايىتىگە قاراشلىق پىيالكان يېزىسىدا تۇغۇلغان بولۇپ، مەرىپەتپەرۋەر بىر ئائىلىنىڭ پەرزەنتى ئىدى.
رحمت عزیز چترالی
ئىزدەش ج پ ت (IzdaxGPT)
ئىزدەش ج پ ت (IzdaxGPT) ئالدىن ئۆگىتىلگەن ھاسىلاتلىق تىرانسفورماتور تېخنىكىسى قوللىنىلغان ئۇيغۇرچە تىل بىلەن مەشىق قىلىپ كۆندۈرۈلگەن، ئىنسانغا ئوخشاش تەپەككۈر قىلىش ئىقتىدارىغان ئىگە، سۆز ۋە تېكىسىت ھاسىل قىلدىغان، سۈنئي ئىدىراكلىق پاراڭچىدۇر.
ئوتتۇرا شەرق
[[ھۆججەت:Greater Middle East (orthographic projection).svg|thumb|272x272px|ئوتتۇرا شەرق ئەللىرىنىڭ دۇنيا خەرىتىسىدىكى ئورنى قۇيۇق يېشىل: ئەنئەنىۋىي قاراشتىكى ئوتتۇرا شەرق؛
يېشىل: گ8 گە كۆرە ئوتتۇرا شەرق؛
ئوچۇق يېشىل: ئوتتۇرا شەرققە يېقىندىن ئالاقەدار ئەللەر ]] ئوتتۇرا شەرق ياكى ئورتاشەرق، ئاسىيا، ياۋروپا ۋە ئافرىقانىڭ بىر بىرىگە ئەڭ يېقىنلاشقان يېرى ۋە بىر بىرىگە قوشنا دۆلەتلەر تامانىدىن تەشكىل قىلىنغان رايون. ئاق دېڭىزدىن پاكىستانغىچە ئۇزايدۇ ۋە ئەرەب يېرىم ئارىلىنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. ئوتتۇرا شەرق ئاتالغۇسى ياۋروپا مەركەزىيەتچى كۆز قاراشقا تايىنىدۇ ۋە بېرتانىيەلىكلەرنىڭ 19. ئەسردە قوللىنىشقا باشلىغان بىر ئاتالغۇدۇر. بۇ ئاتالغۇدا ئەنگىلىيە ۋە ياۋروپا ئەللىرى مەركەز قەبۇل قىلىنغاندۇر: شەرق، ئۇزاق شەرق، يېقىن شەرق ۋە ئوتتۇرا شەرق دېگەندەك ئاتالغۇلار بۇنىڭغا كۆرە ئوتتۇراىغا قويۇلغان.
ئەنۋەر ئازات ئەلچىن
تەرجىمھالى
ئىسمى: ئەنۋەر ئازات
تەخەللۇسى: ئەلچىن
كەسپى : سېھىرگەر، فىلىم ئىشلىگۈچى
سېھىرگەرلىك تارىخى : 13 يىل
تۇغۇلغان ۋاقىت 1988.06.10
يۇرت : چۆچەك دۆربىلجىن
شىنجاڭ ئۇنۋېرسىتى ئېلىكتىر قۇرۇلۇش ۋە ئاپتۇماتلاشتۇرۇش كەسپىنى پۈتتۈرگەن 2012 يىلى
قىزىقىشى : سېھىرگەرلىك، فېلىم ئىشلەش، رول ئېلىش، جانبازلىق، قوش كالتەك ئويناش، ئات مىنىش، ساياھەت قىلىش
خىزمەت ئورنى
شىنجاڭ ئەلچىن مەدەنىيەت تارقىتىش چەكلىك شىركىتىنىڭ دېرىكتورى
شىنجاڭ مەستىر مەجىك سېھىرگەرلىك كۇلۇبىنىڭ قۇرغۇچىسى
ئۇتۇقلار
2012 – يىلى شىنجاڭ سېھىرگەر شاھزادىسى دېگەن نامغا ئېرىشكەن.
2012- يىلى شاڭخەي سېھىرگەر مەستانىسى پىروگىرامىسىدا جۇڭگو بويىچە 24 كۈچلۈك سېھىرگەر بولۇپ تاللانغان.
2014 – يىلى جۇڭگو باۋفىڭ مەملىكەتلىك سېھىرگەرلەر مۇسابىقىسىدە مىس مېدالغا ئېرىشىپ 3- بولغان.
قاتناشقان سەنئەت كېچىلىكلىرى : 2010  يىلدىن ھازىرغىچە 1000 غا يىقىن چوڭ كىچىك سەنئەت كېچىلىكى، ئويۇن قويۇش پائالىيەتلىرىگە قاتناشقان. شىنجاڭ تېلۋىىزىيەسى 2013 ،2014 – يىللىق قۇربان ھېيت سەنئەت كېچىلىكى، شىنجاڭ تېلىۋىزىيە ئىستانسى 2013،2014- چاغانلىق سەنئەت كېچىلىكى، ئۈرۈمچى تېلۋىىزىيە ئىستانسى 2013 – يىللىق قۇربان ھىيت سەنئەت كېچىلىكى ۋە 2014 – يىڭى يىللىق سەنئەت كېچىلىكىگە قاتناشقان. 2012 يىلدىن باشلاپ شىنجاڭنىڭ جەنۇبى ۋە شىمالىدىكى ھەرقايسى شەھەر ناھىيەلەردە ياش چولپانلار سەنئەت ئۆمىكى بىلەن ئويۇن قويغان.
ئەسەرلىرى
قىزىقارلىق كۆپ قىسىملىق تور فىلىمى : بۈگۈن مەن ئاشپەز
پاراۋانلىق فىلىملىرىدىن:  سۈرىيە سىز نەدە، رەھمەت ئاتا
رول ئالغان فىلىملىرى
ئويغانغان سۆيگۈ
مەنبە
نۇر تورى http://www.nur.cn/news/2015/09/248636.shtml
يۈز نېرۋا پالىچى
ھەرخىل سەۋەبلەبلەر بىلەن يۈز نېرۋىلىرى زەخىملىنىش نەتىجىسىدە روھىي نەپسانى ۋە قۇۋۋىتى نەپسانى توسقۇنلۇققا ئۇچراپ، يۈز مۇسكۇللىرى ۋە پەيلىرى بوشىشىپ كېتىپ ئېغىز بىر تەرەپكە مايماقلىشىپ قىلىش، قاپاق ساڭگىلاپ قېلىش قاتارلىق ئالامەتلەر بىلەن ئىپادىلىنىدىغان شەكىل بۇزۇلۇش خاراكتېرلىك كېسەللىك.
ئاساسىي ئۇچۇرلىرى
يۇقۇملىنىشى :يۇقمايدۇ
كېسەللىك ئورنى :يۈز قىسمى
كېسەللىك ھەققىدە
5پارچەيۈز نېرۋا پالىچىھەرخىل سەۋەبلەبلەر بىلەن يۈز نېرۋىلىرى زەخىملىنىش نەتىجىسىدە روھىي نەپسانى ۋە قۇۋۋىتى نەپسانى توسقۇنلۇققا ئۇچراپ، يۈز مۇسكۇللىرى ۋە پەيلىرى بوشىشىپ كېتىپ ئېغىز بىر تەرەپكە مايماقلىشىپ قىلىش، قاپاق ساڭگىلاپ قېلىش قاتارلىق ئالامەتلەر بىلەن ئىپادىلىنىدىغان شەكىل بۇزۇلۇش خاراكتېرلىك كېسەللىك.
خىلىتسىز ھۆل سوغۇق كەيپىيات تەسىرى
خىلىتسىز ھۆل سوغۇق كەيپىيات يۈز مۇسكۇل ۋە نېرىپلىرىغا زىيادە تەسىر قىلىش نەتىجىسىدە يەرلىك ئورۇنغا ماددا ئالمىشىش سۇسلىشىپ، روھىي نەپسانى ۋە قۇۋۋىتى نەپسانىنىڭ يەرلىك ئورۇنغا يەتكۈزۈلۈشى توسقۇنلۇققا ئۇچراپ، سېزىمچانلىقى تۆۋەنلەپ بىر تەرەپ يۈز مۇسكۇلى ۋە پەيلىرى بوشىشىپ كېتىش بىلەن يۈز بىر تەرەپكە مايماق بولۇپ قېلىشنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ.
بەلغەم خىلىتىنىڭ كۆپىيىپ كېتىشى
بۇ خىل غەيرىي تەبىئىي بەلغەم خىلىتى يۈزدىكى مۇسكۇل، توقۇلما ۋە پەي-تارامۇشلارغا تەسىر قىلغاندا يەرلىك ئورۇندىكى ماددا ئالماشتۇرۇشنى، سۇسلاشتۇرۇپ، روھ نەپسانى ۋە قۇۋۋەت نەپسانىنىڭ ئايلىنىشىنى توسقۇنلۇققا ئۇچرىتىپ، يۈزدىكى نېرىپلارنىڭ سېزىمچانلىقىنى تۆۋەنلىتىپ، پەي، مۇسكۇللار بوشىشىپ كېتىپ، يۈزنىڭ مەلۇم بىر تەرىپىدىكى مۇسكۇللار بوشىشىپ قارشى تەرەپكە تارتىلىپ مايماق بولۇپ قېلىشنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ.
گەجسىمان بەلغەم خىلىتى تەسىرى
بۇ خىل غەيرىي تەبىئىي بەلغەم خىلىتى يۈزدىكى قان تومۇرلارغا تەسىر قىلغاندا، قان تومۇرلارنىڭ ئۆتكۈزۈشچانلىقىنى تۆۋەنلىتىپ، يۈز قىسمىدىكى مۇسكۇل توقۇلمىلارغا ئوزۇقلۇق يېتىشمەسلىكنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ. بۇنىڭ بىلەن يۈزنىڭ بىر تەرىپىدىكى نېرىپلارنىڭ سېزىمچانلىقى تۆۋەنلەپ، يەپ، مۇسكۇللار بوشىشىپ كېتىپ، قارشى تەرەپكە تارتىلىپ مايماق بولۇپ قېلىشنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ.
مېڭە ئۆسمىسى سەۋەبى
مېڭىدىكى ئۆسمە يۈزنىڭ بىر تەرىپىدىكى ھەرىكەت ۋە سېزىمنى باشقۇرىدىغان مەركەزلەرنى ياكى نېرىپلارنى بېسىۋېلىشى نەتىجىسىدە نېرىپلارنىڭ ئۆتكۈزۈشچانلىقى ۋە روھ-قۇۋۋەتلەرنىڭ ئايلىنىشىنى توسقۇنلۇققا ئۇچرىتىپ، يۈزنىڭ بىر تەرىپىدىكى نېرىپلارنىڭ سېزىمچانلىقىنى تۆۋەنلىتىشى نەتىجىسىدە پەي، مۇسكۇللار بوشىتىپ كېتىپ، قارشى تەرەپكە تارتىلىپ، مايماق بولۇپ قېلىشنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ.
مېڭىگە قان چۈشۈش سەۋەبى
مېڭىگە چۈشكەن قان يۈز قىسمىنىڭ ھەرىكەت ۋە سېزىمىنى باشقۇرىدىغان مەركەزلەرنى بېسىۋېلىشى نەتىجىسىدە يۈزنىڭ بىر تەرىپىدىكى نېرىپلارنىڭ سېزىمچانلىقىنى تۆۋەنلىتىپ، پەي-مۇسكۇللارنى بوشاشتۇرۇپ، ئېغىزنىڭ قارشى تەرەپكە تارتىلىپ مايماق بولۇپ قېلىشنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ.
مېڭە تىقىلمىسى سەۋەبى
مېڭە تىقىلمىسىدا مېڭىنىڭ قان تومۇرلاردا توسۇلۇش بولغاچقا، يۈزنىڭ بىر تەرىپىدىكى ھەرىكەت ۋە سېزىمنى باشقۇرىدىغان مەركەزلىرىگە قان، ئوكسىگېن يېتىشمەسلىكى نەتىجىسىدە، روھىي نەپسانى ۋە قۇۋۋىتى نەپسانىنىڭ خىزمىتى توسقۇنلۇققا ئۇچراپ، يۈزنىڭ بىر تەرىپىدىكى نېرىپلارنىڭ سېزىمچانلىقى تۆۋەنلەپ، پەي-مۇسكۇللار بوشىشىپ قارشى تەرەپكە تارتىلىپ مايماق بولۇپ قېلىشنى كەلتۈرۈ پچىقىرىدۇ.
دائىملىق كېسەل ئالامىتى
6پارچەيۈز نېرۋا پالىچىيۈز نېرۋا پالىچىدا بىر تەرەپ يۈز مۇسكۇلى ۋە پەيلىرى بوشاپ كەتكەنلىكتىن ساق تەرەپكە تارتىلىپ، مايماق بولۇپ قالىدۇ (سول تەرەپ مايماق بولسا ئوڭ تەرەپ پەي-مۇسكۇللىرى بوشاپ كەتكەن بولىدۇ. ئەگەر ئوڭ تەرەپ مايماق بولسا، سول تەرەپ پەي-مۇسكۇللار بوشاپ كەتكەن بولىدۇ). يەڭگىل بولغاندا كۆزدە روشەن ئۆزگىرىش بولمايدۇ. ئېغىر بولغاندا ئۈستۈنكى قاپاق ساڭگىلاپ قالىدۇ. بىمارنىڭ نورمالنى سۆزلەش، پۈۋلەش، چايناش ھەرىكىتى توسقۇنلۇققا ئۇچرايدۇ. ئۇنىڭدىن باشقا، سۇ ئىچكەندە سۇ ئېغىزنىڭ بىر تەرىپىدىن چىقىپ كېتىدۇ. تەم سېزىش ئىقتىدارى توسقۇنلۇققا ئۇچرايدۇ. مېڭە كېسلەلىكلىرى سەۋەبىدىن كېلىپ چىققان بولۇپ، ئەگەر ئۇ تەرە پمېڭە يېرىم شارىدا كېسەللىك يۈز بەرسە، سول تەرەپ يۈزدىكى پەي-مۇسكۇللار بوشاپ كېتىدۇ. سول تەرەپ مېڭە يېرىم شاردا كېسەللىك ئۆزگىرىشى بولسا، ئوڭ تەرەپ يۈزدىكى پەي-مۇسكۇللار بوشاپ كېتىدۇ.
دىئاگنوز قويۇش
تىپىك كېسەللىك ئالامىتىگە ئاساسەن دىئاگنوز قويۇلىدۇ.
داۋالاش پىرىنسىپى
1. مىزاج بۇزۇلۇش سەۋەبىدىن كېلىپ چىققان بولسا تەڭشەش ۋە تازىلاش ئېلىپ بېرىلىدۇ.
2. مېڭە كېسەللىكلىرى سەۋەبىدىن كېلىپ چىققان بولسا شۇ كېسەللىككە قارىتا داۋالاش ئېلىپ بېرىلىدۇ.
3. مېڭە، نېرۋا پەي، مۇسكۇل ۋە ئومۇمىي بەدەننى قۇۋۋەتلىگۈچى دورىلار ئىشلىتىلىدۇ.
داۋالاش ئۇسۇلى
ئالدى بىلەن 7 ~ 3 كۈنگىچە مۇۋاپىق مىقداردا مائۇلھەسەل بېرىش بىلەن بىرگە مائۇلھەسەل كۈندە ئۈچ قېتىم، ھەر قېتىمدا 80 ~ 60 مىللىلىتىردىن بەرگەندىن باشقا ھېچقانداق دورا ياكى تاماق بېرىلمەيدۇ.
خىلىتسىز ھۆل سوغۇقتىن مىزاج بۇزۇلۇش سەۋەبىدىن كېلىپ چىققان بولسا، ئارتۇق ھۆللۈكنى قۇرۇتۇش ۋە قىزىتىش مەقسىتىدە تۆۋەندىكى دورىلار كېسەللىك ئەھۋالىغا قاراپ تاللاپ ئىشلىتىلىدۇ.
قىچىنى زەيتۇن يېغى ياكى كۈنجۈت يېغىدا ئېزىپ كېسەل تەرەپتىكى يۈزگە چېپىپ بېرىلىدۇ.
سىيادان يېغى، قۇستە يېغى بىلەن يۇغۇرۇپ ياغلاپ بېرىلىدۇ.
ھىڭدىن 48 گرامنى يۇمشاق سوقۇپ، قەلەمپۇر يېغى بىلەن زىماد تەييارلاپ كېسەل تەرەپتىكى يۈزگە چېپىلىدۇ.
كاۋاۋىچىن، ئاقىر قەرھا، قەلەمپۇر، جوز، داچىن 12 گرامدىن ئېلىپ، يۇمشاق سوقۇپ، زەيتۇن يېغى بىلەن زىماد تەييارلاپ كېسەل تەرەپتىكى يۈزگە چېپىلىدۇ.
گرېلكا ياكى تاش تۇزنى قىزىتىپ كېسەل ئورۇنغا ئىسسىق ئۆتكۈزۈلىدۇ.
ئەگەر بەلغەم خىلىتىنىڭ كۆپىيىپ كېتىشىدىن كېلىپ چىققان بولسا خاس بەلغەم خىلىتىنىڭ مۇنزىچىغا ئارتۇق ھۆللۈكنى قۇرۇتقۇچى، مېڭىنى قۇۋۋەتلىگۈچى دورىلاردىن ئاسارۇن، ئۇدسەلىپ، ئۈستققۇدس، پەرەنجىمىشكى، بىخ كەبىر، قەلەمپۇر، دارچىن قاتارلىق دورىلارنى قوشۇپ، قائىدە بويىچە مەتبۇخ تەييارلاپ، كۈندە ئۈچ قېتىم تاماقتىن كېيىن ھەر قېتىمدا 80 ~ 60 مىللىلىتىردىن، 9 ~ 7 كۈن ئىچىشكە بېرىپ، ماددا پىشقانلىققا ئالاقىدار ئالامەتلەر كۆرۈلگەندىن كېيىن يۇقىرىقى دورىلارغا خاس بەلغەم خىلىتىنىڭ مۇسھىل دورىلىرىنى قوشۇپ مەتبۇخ تەييارلاپ، كۈندە ئىككى قېتىم، تاماقتىن كېيىن ھەر قېتىمدا 80 ~ 60 مىللىلىتىرىدن  60 ~ 53 كۈن ئىچىشكە بېرىپ ئارتۇق بەلغەم خىلىتى تازىلىنىدۇ.
گەجسىمان بەلغەم خىلىتىدن كېلىپ چىققان بولسا، گەجسىمان بەلغەم خىلىتىنىڭ مۇنزىچىغا مېڭە ۋە نېرىپلارنى كۈچلەندۈرگۈچى، ئارتۇق ھۆللۈكنى قۇرۇتقۇچى دورىلاردىن ئاسارۇن، ئۇد سەلىپ، پەرەنجىمىشكى، مەرزەنجۇش، بىخ كەبىر، دارچىن، قەلەمپۇر قاتارلىق دورىلارنى قوشۇپ مەتبۇخ تەييارلاپ، كۈندە ئۈچ قېتىم تاماقتىن كېيىن ھەر قېتىمدا 80 ~ 60 مىللىلىتىرىدن 45 ~ 15 كۈن ئىچىشكە بېرىپ، مادداپىشقانلىققا ئالاقىدار ئالامەتلەر كۆرۈلگەندىن كېيىن، يۇقىرىقى دورىلارغا گەجسىمان بەلغەم خىلىتىنىڭ مۇسھىل دورىلىرىنى قوشۇپ مەتبۇخ تەييارلاپ، كۈندە ئىككى قېتىم تاماقتىن كېيىن ھەر قېتىمدا 60 مىللىلىتىردىن 60 ~ 53 كۈنگىچە بېرىپ گەجسىمان بەلغەم خىلىتى بەدەندىن تازىلىنىدۇ.
ئارتۇق ھۆللۈكنى قۇرۇتۇش، پەي-مۇسكۇللارنى چىڭىتىش مەقسىتىدە تۆۋەندىكى دورىلار كېسەللىك ئەھۋالىغا قاراپ تاللاپ ئىشلىتىلىدۇ.
كاۋاۋىچىن، ئاقىرقەرھا، قەلەمپۇر، جوز، دارچىن 15گرامدىن ئېلىپ، يۇمشاق سوقۇپ، زەيتۇن يېغى بىلەن زىماد تەييارلاپ يەرلىك ئورۇنغا چېپىلىدۇ.
مەرزەنجۇش، سۆئىتەر، ئاقىرقەرھا، قىچا، بىخ كەبىر، ئاچچىق ئانار پوستى، زەنجىۋىل قاتارلىقلارنى 10 گرامدىن ئېلىپ، چالا سوقۇپ مۇۋاپىق مىقداردىكى سۇدا قاينىتىپ، سۈيىگە سىركەنجىۋىل ئەنسىلىنى قوشۇپ غار-غار قىلىنىدۇ.
قىچىدىن 30 گرامنى كۈنجۈت يېغى ياكى زەيتۇن يېغىدا ئېزىپ، كېسەل تەرەپتىكى يۈزگە چېپىلىدۇ.
سىياداندىن بەش گرامنى يۇمشاق سوقۇپ، مۇۋاپىق مىقداردىكى سىركە بىلەن ئارىلاشتۇرۇپ بۇرۇنغا تېمىتىلىدۇ.
قۇستە يېغى، سىيادان يېغى، زەيتۇن يېغى، قەلەمپۇر يېغى بىلەن كېسەللەنگەن تەرەپ ياغلاپ بېرىلىدۇ.
ئاق موم 12 گرام، بىدەنجىر يېغى 36 مىللىلىتىر، پەرفىيۇن، قۇندۇز قەھرى، مەستىكى، سۆرۈنجان ئۈچ گرام، بۇ دورىلاردىن قائىدە بويىچە ياغ تەييارلاپ كېسەل تەرەپتىكى يۈز ياغلىنىدۇ.
قوتاز گۆشىنى ئوبدان پىشۇرۇپ، تېرە كۆيمىگەندەك ھالدا بويۇن ۋە يۈز ئەتراپىغا تېڭىلىدۇ.
ھەببى ئازاراقى كۈندە ئىككى قېتىم، تاماقتىن كېيىن ھەر قېتىمدا 3 ~ 2 دانىدىن، ھەببى قوقىيا كۈندە ئىككى قېتىم، تاماقتىن كېيىن ھەر قېتىمدا 3~5 دانىدىن، ھەببى جەدۋار كۈندە ئىككى قېتىم، تاماقتىن كېيىن ھەر قېتىمدا ~32 دانىدىن، ھەببى مەنتىن كۈندە ئىككى قېتىم، تاماقتىن كېيىن ھە رقېتىمدا ~32 دانىدىن، مەجۇنى سوم كۈندە ئىككى قېتىم، تاماقتىن كېيىن ھەر قېتىمدا  105 گرامدىن، مەجۇنى ئازاراقى كۈندە ئىككى قېتىم، تاماقتىن كېيىن ھەر قېتىمدا 5 گرامدىن، مادەتتۇلھايات كۈندە ئىككى قېتىم، تاماقتىن كېيىن ھە رقېتىمدا 10 گرامدىن، كېسەللىك ئەھۋالىغا قاراپ تاللاپ ئىستېمال قىلىشقا بېرىلىدۇ.
مېڭە، نېرۋا پەي-مۇسكۇل ۋە ئومۇمىي بەدەننى قۇۋۋەتلە شمەقسىتىدە ئۈستقۇددۇس شەربىتى كۈندە ئۈچ قېتىم، تاماقتىن كېيىن ھەر قېتىمدا 50 ~ 30مىللىلىتىردىن؛ بادرەنجى بۇيا شەربىتى كۈندە ئۈچ قېتىم، تاماقتىن كېيىن ھەر قېتىمدا 50 ~ 30مىللىلىتىردىن؛ مەجۇنى داۋائى مىشكى كۈندە ئىككى قېتىم، تاماقتىن كېيىن ھەر قېتىمدا 5 گرامدىن، خېمىرى گاۋزىبان ئەنبىرى، كۈندە ئىككى قېتىم، تاماقتىن كېيىن ھەر قېتىمدا 10 گرامدىن، خېمىرى مەرۋايىت كۈندە ئىككى قېتىم، تاماقتىن كېيىن ھەر قېتىمدا 10 گرامدىن، جەۋھىرى مۇپەررىھ ئەبرىشىم كۈندە ئۈچ قېتىم، تاماقتىن ئىلگىرى ھەر قېتىمدا 10 مىللىلىتىردىن، مۇپەررىھ ياقۇت كۈندە ئۈچ قېتىم، تاماقتىن ئىلگىرى ھەر قېتىمدا 10 مىللىلىتىرىدن ئەھۋالغا قاراپ تاللاپ ئىستېمال قىلىشقا بېرىلىدۇ.
كېسەللىك پەرۋىشى
سوغۇق سۇدا يۇيۇنۇش، سوغۇق سۇ ئىچىش، سوغۇق مۇھىتتا ئۇزۇن مۇددەت تۇرۇشتىن ۋە چۈشكۈرۈشتىن، غەيرىي تەبىئىي خىلىتلارنى تازىلاشتىن بۇرۇن غار-غار قىلىشتىن، كېسەللىك باشلانغاندا ئۆتكۈر تەسىرلىك دورىلارنى بېرىشتىن، ئېغىر جىسمانىي ئەمگەك قىلىشتىن، زىيادە چارچاش ۋە غەم-ئەندىشە قىلىشتىن، ئەگەر مېڭىگە قان چۈشۈش سەۋەبىدىن كېلىپ چىققان بولسا ھەرىكەت قىلىش قاتارلىقلاردىن ساقلىنىش كېرەك.
يەڭگىل ھەرىكەت قىلىش، ئەينەككە قاراپ ئېغىزنى رۇسلاش مەشىقى قىلىش، ئىسسىق سۇغا لۆڭگىنى چىلاپ، كېسەل تەرەپكە ئىسسىق ئۆتكۈزۈش، مۇۋاپىق ئارام ئېلىش، مەنزىرىلىك جايلارنى سەيلە-ساياھەت قىلىش، توغرا تۇرمۇش ئادىتى ۋە ئوزۇقلىنىش ئادىتىنى يېتىلدۈرۈش، ئەگەر مېڭىگە قان چۈشكەن بولسا، مۇتلەق ئارام ئالدۇرۇش كېرەك.
يىمەكلىك ساغلاملىقى
كېسەل باشلىنىپ ئۈچ كۈنگىچە تاماق بېرىشتىن چەكلىنىدۇ. ئۇنىڭدىن كېيىن زىيادە سوغۇق ياكى زىيادە ئىسسىق تەبىئەتلىك، مايلىق، غىدىقلىغۇچى، تەستە ھەزىم بولىدىغان يېمەك-ئىچمەكلەردىن پەرھىز قىلىنىدۇ.
كېسەل باشلىنىپ ئۈچ كۈنگىچە پەقەت مائۇلھەسەللا بېرىلىدۇ. ئۇنىڭدىن كېيىن ئاسان ھەزىم بولىدىغان، ئوزۇقلۇق قۇۋۋىتى يۇقىرى بولغان يېمەك-ئىچمەكلەردىن كەپتەر گۆشى، توخۇ گۆشى، كەكلىك گۆشى، شورپا، مائۇللەھمى، ئۈگرە قاتارلىقلار تاللاپ بېرىلىدۇ
مەنبە: ئىزدە قامۇسى
گۇما ناھىيىسى
تارىخ
گۇما خەن سۇلالىسى دەۋرىدە گۇما دۆلىتىنىڭ يېرى ئىدى. سۈي، تاڭ سۇلالىسى دەۋرىدە ئۇدۇن دۆلىتىگە قوشۇۋېتىلگەن. شىمالىي ۋېي سۇلالىسى دەۋرىدەن پىشان دۆلىتىنىڭ يېرى بولغان. چىڭ سۇلالىسىنىڭ گۇاڭشۈ 28  - يىلى (1902 - يىلى) ناھىيە قىلىپ تەسىس قىلىنىپ، قەشقەر دوتەي مەھكىمىسىگە قاراشلىق يەكەن مەھكىمسىنىڭ باشقۇرۇشىدا بولغان. مىنگو 9 - يىلى ( 1920 - يىلى) خوتەي دوتەي مەھكىمىسىگە قارىغان. جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتى قۇرۇلغاندىن كېيىن ئىلگىر - كېيىن بولۇپ خوتەن ۋالىي مەھكىمىسى، خوتەن ۋىلايىتىنىڭ باشقۇرۇشىدا بولغان.
مەمۇرىي رايون
ھازىر گۇما ناھىيىسىدە 6 بازارلىق، 8 يېزا، 2 دانە مىللىي يېزا بار بولۇپ، ئۇلار تۆۋەندىكىچە:
يەر تۈزۈلۈشى
غەربىي جەنۇبىي ئېگىز، شەرقىي شىمالىي پەس. جەنۇبىدا مۇزتاغ ۋە يىغىلىپ قالغان قار بار. ئوتتۇرا قىسمى تاغلىق ۋە جىلغىلىق، شىمالىي تۈزلەڭلىك ھەم قاقاس چۆللۈك، تاغلىق رايون 37.9% نى، تۈزلەڭلىك  22.6% نى، قۇملۇق  39.5% نى ئىگىلەيدۇ. بەش تاغ سۈيى دەرياسى بار. يەر ئۈستى سۇ بايلىقى 2 مىليارد  231 مىليون كۇب مېتىر. تۈزلەڭلىكتىكى يەر ئاستى سۇ بايلىقى مىقدارى 414 مىليون كۇب مېتىر. ياۋايى ھايۋانات بايلىقىدىن شىمال ئۆچكىسى، ياۋا چوشقا، كىرپە، تېبەت تۈلكىسى، ئۇلار، ئاق قوتان قاتارلىقلار بار. ياۋا دورا ئۆسۈملۈك بايلىقىدىن توشقان زەدىكى، كىرەش، قانتېپەر، چۈچۈكبۇيا، قارلەيلىسى، پاقا يوپۇرمىقى، ئىت ياڭىقى قاتارلىقلار بار. بايقالغان قېزىلما بايلىقىدىن كۆمۈر، نېفىت، تەبىئىي گاز، گۈڭگۈرت، قوغۇشۇن، سىنك، تۆمۈر، مەرمەرتاش، قاشتېشى، كاربورۇند، چىرىمتال، لىتىي، پېرىللىي، تانتال، سېزىي قاتارلىقلار بار.
ھاۋا كىلىماتى
گۇما ناھىيىسى مۆتىدىل بەلۋاغ قۇرغاق ئىقلىم رايونىغا كىرىدۇ. يىللىق ئوتتۇرىچە تېمپېراتۇرىسى 11.9℃ ، ئەڭ يۇقىرى تېمپېراتۇرىسى 41.0℃، ئەڭ تۆۋەن تېمپېراتۇرىسى - 22.9℃. ئوتتۇرا ھېساب بىلەن يىلىغا 91  كۈن تېمپېراتۇرا 30℃ تىن يۇقىرى بولىدۇ. كۈننىڭ يىللىق ئوتتۇرىچە چۈشۈش ۋاقتى 2470.4 سائەت،  10℃ يىغىندا تېمپېراتۇرىسى  4303.1℃. قىروسىز مەزگىلى 218 كۈن. يىللىق ئوتتۇرىچە ھۆل - يېغىن مىقدارى 48.2 كۈن. سۇنىڭ يىللىق ئوتتۇرىچە پارغا ئايلىنىش مىقدارى 2450.0 مىللىمېتىر. يىللىق ئوتتۇرىچە قاتتىق قۇم ئۇچۇش - بوران چىقىش ۋاقتى 30.4 كۈن.
يېزا ئىگىلىكى
بۇ ناھىيە دېھقانچىلىقنى ئاساس قىلىدۇ. ھازىر 21  مىڭ 900 گېكتار ( 328 مىڭ  500 مو) تېرىلغۇ يەر،  509 مىڭ  300 گېكتار ( 7 مىليون  640 مىڭ مو) ئوتلاق بار. يەنە 29  مىڭ 200  گېكتار (438  مىڭ مو) دېھقانچىلىق قىلىشقا باب كېلىدىغان قاقاس يەر بار. دېھقانچىلىق مەھسۇلاتلىرىدىن بۇغداي، كۆممىقوناق، كېۋەز، مېۋە - چېۋە، كۆكتات، ئۈژمە پىلىسى، قىزىل گۈل قاتارلىقلار بار. چارۋىسىدىن كالا، قوي قاتارلىقلار بار. سانائىتىدىن ئېلېكتىر ئېنېرگىيىسى، پاختا توقۇمىچىلىقى، دېھقانچىلىق ماشىنلىرىنى رېمونت قىلىش، پاختا چىقىرىش، ئاشلىق - ماي ۋە يېمەكلىكلەرنى پىششىقلاپ ئىشلەش قاتارلىقلار بار. گۇما ناھىيسىنىڭ ئاساسى مۇئەسسەسەلىرى تەدرىجىي ياخشىلانماقتا. دۆلەت تاشيولىنىڭ 315 - لىنىيىسى پۈتۈن ناھىيىنى توغرىسىغا كېسىپ ئۆتىدۇ. ناھىيە، يېزا تاشيوللىرى تەرەپ - تەرەپكە تۇتىشىدۇ. 2000 پروگراممىلىق تېلېفون پۈتۈن مەملىكەت تورىغا كىرگۈزۈلدى.
ساياھەتچىلىك
گۇما ناھىيەسىدە سانجۇ قىياتاش سىزمىسى، ياغاچ ئۆيلۈك قەدىمىي شەھەر، گۇما مەسچىتى، ئۈجمىلىك قەدىمىي شەھەر خارابىسى، كەڭەر دەريا ساھىلى، مىڭ يىللىق ياڭاق پادىشاھى بۇ ياڭاق دەرەخىگە ھازىر 560 يىل بولغان. پىيالمىدىكى 10 مىڭ مولۇق ئانارلىق قاتارلىق مەدەنىيەت يادىكارلىق ئورۇنلىرى ۋە مەنزىرىگاھلار بار. مەدەنىيەت يادىكارلىقلىرىدىن سانجۇ قىياتاش رەسىملىرى. ياغاچ ئۆيلۈك قەدىمىي شەھىرى ،نەۋئابات سۇ ئامبىرى قاتارلىقلار بار
ئىمام مالىك
ئىمام مالىك (الإمَامُ مَالك بن أنس بن مَالك الأصبحي الْمَدَنِيّ): مالىك ئىبنى ئەنەس ئىبنى مالىك ئەلئەسبەھىي ئەلمەدەنىي (ئەبۇ ئابدۇللاھ). (ھ. 93 – 179 / م. 712 – 795) مەدىنەدە ياشاپ ئۆتكەن بۈيۈك مۇھەددىس، تەبەئۇتتابىئىندىن. مەشھۇر تۆت مەزھەپنىڭ بىرى بولغان مالىكىي مەزھىبىنىڭ ئىمامى. «ئەلمۇۋەتتا» ئاتلىق مەشھۇر ھەدىس كىتابى باردۇر. بۈيۈك پەيغەمبىرىمىزنىڭ  شەھىرى مەدىنىدە، ئەسلى شەجەرىيەسى يەمەنگە تۇتۇشىدىغان بىر ئەرەب ئائىلىسىدە دۇنياغا كەلگەن. ئىمام مالىكنىڭ  بوۋىسى، يەمەندىكى بەزى ۋالىيلاردىن شىكايەت قىلىپ مەدىنەگە كېلىپ، ئولتۇراقلىشىپ قالغان.
كەبىسە يىلى
<div style="direction:rtl; font-family: 'ALKATIP', 'UKIJ Tuz', 'ALKATIP Tor', 'UKIJ Tor', 'UKIJ inchike', 'Alpida_Unicode System', 'UKIJ Tuz Tom', 'Microsoft Uighur', 'uyghur ekran', 'Arial Unicode MS', 'Alpida_Unicode System'; font-size:14px"> كەبىسە يىلى، مىلادى تەقۋىمدە (گرېگورىيان تەقۋىمى) 365 كۈن ئورنىغا 366 كۈن كېلىدىغان يىل. بۇ ئارتۇق كۈن، نورمالدە 28 كۈن بولغان ھۇد\ڧېۋرال (2- ئاي) غا قوشۇلۇپ 29- كۈن كېلىشى بىلەن ئوتتۇرىغا چىقىدۇ. تۆرت يىلدا بىر قېتىم كېلىدىغان بۇ يىلنىڭ سەبەبى دۇنيانىڭ قۇياش ئەتراپىدا ئايلىنىش دەۋرىنىڭ (ئاسترونومىيىلىك يىل)، قۇياشنىڭ ئوخشاش مېردىياندىن ئىككى قېتىم ئۆتۈشى ئارىسىدىكى ئوتتۇرىچە ۋاقىتنىڭ (كۈن) دەل ھەسسىسى بولمىغانلىقىدىندۇر. بىر ئاسترونومىيىلىك يىل تەخمىنەن 365.242 كۈن بولسىمۇ، نورمال بىر تەقۋىم يىلى 365 كۈن ھېسابلىنىدۇ.
ئىمام مالىك
ئىلىم سەپىرى ۋە ئۇستازلىرى
مالىك تۇغۇلغان زاماندا، مەدىنە شەرىئەتنىڭ مەنبەسى، ئالىملارنىڭ چىرىقى ئىدى. مالىك ئائىلىسى مەدىنىگە كېلىپلا ئىلىم بېغىغا قەدەم قويۇشقا باشلىغان، بۇۋىسى ئەڭ چوڭ تابىئىى ۋە ھەدىس رىۋايەتچىلىرىدىن بىرى ئىدى. ئىمام مالىكنىڭ تاغىسى ئەبۇ سۇھەيىل نافئى بۇ ئائىلىدىكىلەرنىڭ ئارىسىدا ھەدىس ئىلمىغا ئەڭ كۆڭۈل بۆلگەنلەردىن ھېسابلىنىدۇ.
كەبىسە يىلى
كېلىپ چىقىشى
نامى قەدىمكى رىم ئىمپىراتورى يولىئوس كايسارنىڭ ھەر تۆرت يىلدا مارت ئېيىنىڭ ئالدىنقى ئېيىغا يەنە بىر كۈن قوشۇش بۇيرۇشى بىلەن ئوتتۇرىغا چىققان. بۇ پەرماندىن سوڭرە ھۇد ئېيىنىڭ 24- يىلى ھەر تۆرت يىلدا ئىككى مەرتە تەكرارلىنىدىغان بولغان. بۇ ئىككىنچى (bis) كۈن يىلنى «كەبىسە»، دەپ ئاتاشقا تۈرتكە بولغان.
كەبىسە يىلىنىڭ بەلگىلىنىشى
ئادەتتە قائىدە بويىچە كەبىسە يىللىرى 4 رەقەمىنىڭ ھەسسىسى بولغان يىللاردۇر:
1988, 1992, 1996, 2000, 2004, 2008, 2012, 2016, 2020، 2024، 2028، 2032 دېگەندەك.
لېكىن بۇ قائىدىنىڭ ئىككى ئالاھىيدە ئەھۋالى باردۇر:
1. 100 نىڭ ھەسسىسى بولغان يىللاردىن 400 گە قالدۇقسىز بۆلۈنگەن يىللار كەبىسە يىلىدۇر؛
مەسىلەن: 1200، 1600، 2000- يىللار كەبىسە يىلى، لېكىن 1700، 1800، ۋە 1900- يىللار كەبىسە يىلى ئەمەستۇر.
ڧەقەتلا 400 گە دەل بۆلۈنەلەيدىغان يىللارنىڭ كەبىسە يىلى بولالىشىنىڭ سەبەبى، بىر ئاسترونومىيىلىك يىلنىڭ 365.25 كۈن بولماي تەخمىنەن 365.242 كۈن بولىشىدىن كېلىپ چىققان خاتانى تۈگىتىش ئۈچۈندۇر.
2. ھېسابلاشنى تېخىمۇ نازۇك ھالغا كەلتۈرۈش ئۈچۈن -400گە قالدۇقسىز بۆلۈنەلىگەن ھالدا- 4000گە قالدۇقسىز بۆلۈنلەيدىغان يىللار كەبىسە يىل دەپ قوبۇل قىلىنمايدۇر.
مەسىلەن: 4000, 8000, 12000, 16000, 24000, 32000 ۋە 48000 دېگەندەك يىللار 400 گە دەل بۆلۈنەلىسىمۇ كەبىسە يىلى ئەمەستۇر.
باشقا تەقۋىملەر
جۇلىيان، ئىسلاھات قىلىنغان جۇلىيان ۋە ئىران تەقۋىملىرىدىمۇ ئوخشاشقان قائىدىلەر بىلەن بەلگىلەنگەن كەبىسە يىللار باردۇر.
ئىمام مالىك
ئىلىم سەپىرى ۋە ئۇستازلىرى
ئۇ شۇنداق قىلىپ، ئۆلىمالارنىڭ دەرىسخانلىرىدا، قۇشقا ئوخشاش، بىر دەرەختىن يەنە بىر دەرەخكە قۇنۇپ، خالىغان مېۋىلەرنى تاللاپ ئېلىپ، ئىلىم تەھسىل قىلىشنى داۋاملاشتۇرىدۇ. ئۇ ھەدىس شوناس ئابدۇرراخمان ئىبنى ھورموزنى (ھىجريە 117ـ يىلى ۋاپات بولغان) ئۆزىگە ئەڭ يېقىن ئۇستاز تۇتىدۇ. ئىمام مالىك ھەدىس ئىلمىنى نافئى مەۋلە ئابدۇللاھ ئىبنى ئۆمەر، ئەبىززىناد ۋە ئىبنى شىھاب ئەززۇھەرىلاردا ئۆگەنگەن بولسا، فىقھى ئىلمىنى رابىئە ۋە يەھيا ئىبنى سەئىدتە ئۆگەنگەن. ئىمام مالىك، ئىلىم ئېلىش يولىدا قاتتىق تىرىشچان بولغان بولۇپ، بو يولدا ھېچقانداق نەرسىنى ئاياپ قالمىغان، ھەتتا قىسىقچىلىق زامانلىرىدا ئۆيىنىڭ ئۆگزىسىنى سېتىپ بولسىمۇ ئىلىم تەھسىل قىلىشنى داۋاملاشتۇرغان. ئىمام مالىك ئىلىم يولىدا ئۇستازلارنىڭ قاتتىقلىقىنى كۆتۈرىدۇ، بۇ توغرىدا ئۇ مۇنداق دەيدۇ: "مەن تىك چۈشتە، نافئىنىڭ نىڭ ئۆيىگە كېلەتتىم، مېنى  قاقىرام ئىسسىقلىقتىن ساقلايدىغان بىرەر دەرەخ يوق ئېدى، نافىئنىڭ چىقىشىنى كۈتۈپ تۇراتتىم، ئۇ ئۆيىدىن چىققان تەقدىرمۇ، ئۇنى كۆرمەسلىككە سېلىپ، يەنە بىرەر سائەتكىچە ساقلايىتتم، ئاندىن ئۇنىڭ ئارقىسىدىن كېلىپ سالام بېرىپ، بىرەر ھەدىس توغرىسىدا سوئال سورايىتتىم، ئۇ جاۋاب بېرەتتى. ئۇنىڭدا چوسلۇق بار ئىدى".
ئىمام مالىك ئىلىم تەھسىل قىلىشنى، ھەدىسنى رىۋايەت قىلىش ئىلمى، ۋە ساھابىلارنىڭ پەىۋالىرىنى ئۆگىنىشتىن باشلاپ، شەرىئەت ئىلمىگە ئالاقىدار بولغان بارلىق ئىلىملارنى ئۆگىنىشكە قەدەم قويغان.