cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
باشقۇرغۇچى مەشغۇلات قوللانمىسى
<div style="direction:rtl; font-family: 'ALKATIP', 'UKIJ Tuz', 'ALKATIP Tor', 'UKIJ Tor', 'UKIJ inchike', 'Alpida_Unicode System', 'UKIJ Tuz Tom', 'Microsoft Uighur', 'uyghur ekran', 'Arial Unicode MS', 'Alpida_Unicode System', 'UKIJ Tuz Tom', 'Segoe UI', 'Tahoma'; font-size:14px"> باشقۇرغۇچى مەشغۇلات قوللانمىسى
15 - يانۋار
ياكى 15 - قەھرىتان ۋە ياكى 1 - ئاينىڭ 15 - كۈنى، مىلادى تەقۋىمىگە كۆرە يىلنىڭ 15 - كۈنىدۇر. يىل سوڭىغا 350 (كەبىسە يىللارى 351) كۈن بار.
چاغراق يېزىسى
چاغراق يېزىسى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Chaghraq Yézisi)ئاقسۇ ۋىلايىتى نىڭ ئونسۇ ناھىيىسى گە جايلاشقان.
يېڭىمەھەللە يېزىسى
يېڭىمەھەللە يېزىسى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Yéngimehelle Yézisi)قەشقەر ۋىلايىتى نىڭ پەيزاۋات ناھىيىسىگە جايلاشقان بولۇپ، ئومۇمىي نوپۇسى 30 مىڭ ئەتراپىدا.
مەمۇرىي رايونلار
قومئېرىق كەنتى، دۆڭئېرىق كەنتى، باشتوغراق كەنتى، تۇزلۇق كەنتى، يېڭىمەھەللە كەنتى، لەڭگەر كەنتى قاتارلىقلار.
14 - يانۋار
ياكى 14 - قەھرىتان ۋە ياكى 1 - ئاينىڭ 14 - كۈنى، مىلادى تەقۋىمىگە كۆرە يىلنىڭ 14 - كۈنىدۇر. يىل سوڭىغا 351 (كەبىسە يىللارى 352) كۈن بار.
جانباز يېزىسى
مەمۇرىي رايونلار
ئاقجانباز كەنتى، سېرىقجانباز كەنتى،چاقا كەنتى، چىۋىق كەنتى قاتارلىقلار.
قىزىلبويى يېزىسى
قىزىلبويى يېزىسى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Qizilboyi Yézisi) قەشقەر ۋىلايىتى نىڭ پەيزاۋات ناھىيىسىگە جايلاشقان بولۇپ، ئومۇمىي نوپۇسى 38 مىڭ ئەتراپىدا.
25 - يانۋار
ياكى 25 - قەھرىتان ۋە ياكى 1 - ئاينىڭ 25 - كۈنى، مىلادى تەقۋىمىگە كۆرە يىلنىڭ 25 - كۈنىدۇر. يىل سوڭىغا 340 (كەبىسە يىللارى 341) كۈن بار.
توخۇلا يېزىسى (قاراقاش ناھىيىسى)
توخۇلا يېزىسى شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى خوتەن ۋىلايىتى قاراقاش ناھىيىسى نىڭ ئوتتۇرسىغا جايلاشقان. يېزىلىق ھۆكۈمەتنىڭ تۇرۇشلۇق جايى بازاربويى كەنتى، ناھىيە بازىرىنىڭ شەرقىي جەنۇبى بىلەن بولغان ئارلىقى 6 كىلومېتىر، 315-دۆلەت تاشيولى دائىرىسىنى توغرسىغا كېسىپ ئۆتكەن. شەرقتە جاھانباغ يېزىسى، قاراقاش بازىرى، غەربتە ئاقساراي يېزىسى، شىمالدا ماڭلاي يېزىسى بىلەن تۇتاشقان.
26 - يانۋار
ياكى 26 - قەھرىتان ۋە ياكى 1 - ئاينىڭ 26 - كۈنى، مىلادى تەقۋىمىگە كۆرە يىلنىڭ 26 - كۈنىدۇر. يىل سوڭىغا 339 (كەبىسە يىللارى 340) كۈن بار.
باي بازىرى
باي بازىرى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Bay Baziri)ئاقسۇ ۋىلايىتى نىڭ باي ناھىيىسى گە جايلاشقان.
17 - يانۋار
ياكى 17 - قەھرىتان ۋە ياكى 1 - ئاينىڭ 17 - كۈنى، مىلادى تەقۋىمىگە كۆرە يىلنىڭ 17 - كۈنىدۇر. يىل سوڭىغا 348 (كەبىسە يىللارى 349) كۈن بار.
21- ئۆكتەبىر
21- ئۆكتەبر، مىلادى كالىندار بويىچە يىلنىڭ 294. (كەبىسە يىللاردا 295.) كۈنى بولۇپ، يىل ئاخىرىغىچە قالغان كۈن سانى 71 كۈندۇر.
ۋەقە ۋە ھادىسىلەر
link=https://tr.wikipedia.org/wiki/ھۆججەت:Reichsgesetzblatt34_1878.jpg|thumb|201x201px|[[سوتسىيالىمغا قارشى قانۇن|سوتسىيالىمغا قارشى قانۇننىڭ تۇنجى باسىمى]]
سايرام بازىرى
سايرام بازىرى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Sayram Baziri)ئاقسۇ ۋىلايىتى نىڭ باي ناھىيىسى گە جايلاشقان.
مىشا يېزىسى
مىشا يېزىسى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Misha Yézisi)قەشقەر ۋىلايىتى نىڭ پەيزاۋات ناھىيىسىگە جايلاشقان بولۇپ، ئومۇمىي نوپۇسى 27 مىڭ ئەتراپىدا.
مەمۇرىي رايونلار
مىشا كەنتى، قازى ئېرىق كەنتى، چاقا كەنتى، يانتاق كەنتى قاتارلىقلار.
27 - يانۋار
ياكى 27 - قەھرىتان ۋە ياكى 1 - ئاينىڭ 27 - كۈنى، مىلادى تەقۋىمىگە كۆرە يىلنىڭ 27 - كۈنىدۇر. يىل سوڭىغا 338 (كەبىسە يىللارى 339) كۈن بار.
ياقىئېرىق بازىرى
ياقىئېرىق بازىرى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Yaqieriq Baziri)ئاقسۇ ۋىلايىتى نىڭ باي ناھىيىسى گە جايلاشقان.
قىش
link=https://tr.wikipedia.org/wiki/ھۆججەت:Windbuchencom.jpg|thumb|200x200px|قىش مەنزىرىسى، [[گېرمانىيە شۋارزىۋالد رايونىدىكى قېيىن دەرىخى.]] link=https://tr.wikipedia.org/wiki/ھۆججەت:Earth-satellite-seasons.gif|thumb|200x200px|پەسىللەرگە كۆرە قىتئەلەرنىڭ قارغا پۈركىنىشى قىش، يىلنىڭ تۆرت پەسىلىدىن بىرى ۋە كۈز بىلەن ئەتىياز پەسلىنىڭ ئوتتۇرسىدىكى پەسلىدۇر. زېمىستان قىش دەپ تەرىپلىنىدۇ. شىمالىي يېرىم شاردا كۈنەك، قەھرىتان ۋە ھۇد ئايلىرىدىن تەشكىل تاپىدۇ. يىلنىڭ ئەڭ سوغۇق كۈنلىرى بۇ پەسلىدە ياشىنىدۇ. ھاۋا نۆلدىن تۆۋەن بولۇپ مۇز قاتىدۇ، قار ياغىدۇ.
مەملىكىتىمىزدە قىش دەستلەپتە سىبىرىيەگە يېقىن بولۇشى بىلەن تەڭرىتاغنىڭ شىمالى، بولۇپمۇ ئالتاي ۋىلايىتىدە باشلايدۇ ۋە جەنۇبقا قاراپ ئىلگىرلەيدۇ. ئالتاي ۋە تەڭرىتاغنىڭ يۈكسەك قىسىملىرىدا قىش نىھايەتتە قاتتىق ئۆتىدۇ. قىش كۆرمەيدىغان يېرىمىز يوق.
قىش كىرىشى بىلەن سۇلار تۇڭلاپ، قارلار ياغىدۇ، ھەتتا شىۋىرغانلىق ھاۋارايى بۇ پەسىلدە كۆرۈلىدۇ. بۇ ۋەجدىن ھاۋا ئىنتايىن سوغۇق بولىدۇ. ئىنسانلار ئىگنىنى تېخىمۇ قېلىن كىيىملەرگە ئالماشتۇرىدۇ.
قىشتا قار ياخشى ياغسا كېلەچەك يىل مول ھوسوللۇق ئىچىدە ئۆتىشىگە ئىشىنىلىدۇ. ھەم قار كۆپ يەرلەردە مەخسۇس قار تېيىلىش مەيدانلىرى ياسىلىپ قىشلىق ساياھەت قانات يايدۇرۇلىدۇ.
ئوتتو ۋون بىسمارك
thumb|ئوتتو ۋون بىسمارك ئوتتو ۋەن بىسمارك، (1815- يىلى 1- ئاپرېل - 1898- يىلى 30- ئىيۇل)، 19. ئەسردە ئىتىزامسىز بىر كونڧېدراسيون بولغان گېرمانىيىنىڭ كۈچلۈك بىر ئىمپېراتورلۇققا ئايلىنىشىدا ئەڭ مۇھىم رول ئوينىغان ۋە تۇنجى شانسۆلىيەسى (باش مېنىستىر)، گېرمان دۆلەت ئەربابى. ئۇنۋانلىرىBismarck-Schönhausen كونتى ۋە Lauenburg دۈكى بولمىش Otto von Bismarck يېڭى گېرمانىيىنى قىلىچ ۋە قان سىياسىتىگە كۆرە قۇرىدىغانلىقىنى ئېلان قىلغانلىقى ئۈچۈن ئۇنىڭغا تۆمۈر شانسۆلىيە (باش مېنىستىر) دەپ ئاتالغان.
قىش
مىلادى يېڭى يىل شىمالىي يېرىم شاردا قىشتا كۈتىۋېلىنىدۇ.
28 - يانۋار
ياكى 28 - قەھرىتان ۋە ياكى 1 - ئاينىڭ 28 - كۈنى، مىلادى تەقۋىمىگە كۆرە يىلنىڭ 28 - كۈنىدۇر. يىل سوڭىغا 337 (كەبىسە يىللارى 338) كۈن بار.
18 - يانۋار
ياكى 18 - قەھرىتان ۋە ياكى 1 - ئاينىڭ 18 - كۈنى، مىلادى تەقۋىمىگە كۆرە يىلنىڭ 18 - كۈنىدۇر. يىل سوڭىغا 347 (كەبىسە يىللارى 348) كۈن بار.
سوتسىيالىمغا قارشى قانۇن
thumb|سوتسىيالىزىمغا قارشى قانۇننىڭ تۇنجى باسمىسى، 1878، [[گېرمانىيە]] سوتسىيالىستلارغا قارشى قانۇن ياكى سوتسىيال دېموكرات تىرىشچانلىقلارنىڭ تەشكىلىي خەتەرلىرىگە قارشى قانۇن، (گېرمانچە: Sozialistengesetze، ئەسلىسى: Gesetz gegen die gemeingefährlichen Bestrebungen der Sozialdemokratie) ئوتتو ۋان بىسمارك دەۋرىدە 1878- يىلى 10- ئاينىڭ 21- كۈنى گېرمانىيەدە چىقارىلغان كومۇنىستلارغا قارشى قانۇن. بۇ قانۇنغا كۆرە، گېرمانىيە سوتسىيال دېموكرات پارتىيىسىنىڭ پۈتۈن ئەزالارى ۋە ئىشچىلارغا تەۋە مەتبۇئات ئورگانلىرى چەكلەنگەن، سوتسىيالىست نەشرلەر توپلىتىلدى ۋە زامانىسىنىڭ سوتسىيال دېموكراتلىرى جازالاندۇرۇلغان.
تېرەك بازىرى
تېرەك بازىرى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Térek Baziri)ئاقسۇ ۋىلايىتى نىڭ باي ناھىيىسى گە جايلاشقان.
19 - يانۋار
ياكى 19 - قەھرىتان ۋە ياكى 1 - ئاينىڭ 19 - كۈنى، مىلادى تەقۋىمىگە كۆرە يىلنىڭ 19 - كۈنىدۇر. يىل سوڭىغا 346 (كەبىسە يىللارى 347) كۈن بار.
گۈللۈك يېزىسى
گۈللۈك يېزىسى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Güllük Yézisi)قەشقەر ۋىلايىتى نىڭ پەيزاۋات ناھىيىسىگە جايلاشقان بولۇپ، ئومۇمىي نوپۇسى 22 مىڭ ئەتراپىدا.
مەمۇرىي رايونلار
خانقا كەنتى، گۈللۈك كەنتى، لەڭگەر كەنتى قاتارلىقلار.
1890 - يىلى
1890-يىل گرېگورىيان كالېنداردىكى بىر يىل.
29 - يانۋار
ياكى 29 - قەھرىتان ۋە ياكى 1 - ئاينىڭ 29 - كۈنى، مىلادى تەقۋىمىگە كۆرە يىلنىڭ 29 - كۈنىدۇر. يىل سوڭىغا 336 (كەبىسە يىللارى 337) كۈن بار.
24- ئۆكتەبىر
24- ئۆكتەبىر، مىلادى تەقۋىمگە كۆرە 297. (كەبىسە يىللاردا 298.) كۈندۇر. يىل ئاخىرىغا قالغان كۈن سانى 68 كۈندۇر.
قوشئاۋات يېزىسى
قوشئاۋات يېزىسى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Qoshawat Yézisi)قەشقەر ۋىلايىتى نىڭ پەيزاۋات ناھىيىسىگە جايلاشقان بولۇپ، ئومۇمىي نوپۇسى 55 مىڭ ئەتراپىدا.
مەمۇرىي رايونلار
ئۆستەڭبويى كەنتى، يېڭىئېرىق كەنتى، باغچا كەنتى قاتارلىقلار.
20 - يانۋار
ياكى 20 - قەھرىتان ۋە ياكى 1 - ئاينىڭ 20 - كۈنى، مىلادى تەقۋىمىگە كۆرە يىلنىڭ 20 - كۈنىدۇر. يىل سوڭىغا 345 (كەبىسە يىللارى 346) كۈن بار.
قىزىل يېزىسى (باي ناھىيىسى)
قىزىل يېزىسى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Qizil Baziri)ئاقسۇ ۋىلايىتى نىڭ باي ناھىيىسى گە جايلاشقان.
21 - يانۋار
ياكى 21 - قەھرىتان ۋە ياكى 1 - ئاينىڭ 21 - كۈنى، مىلادى تەقۋىمىگە كۆرە يىلنىڭ 21 - كۈنىدۇر. يىل سوڭىغا 344 (كەبىسە يىللارى 345) كۈن بار.
قىزىلسۇ يېزىسى
مەمۇرىي رايونلار
باش لەڭگەر كەنتى، ئاياق لەڭگەر كەنتى، قۇمباغ كەنتى قاتارلىقلار.
ئۆردەكلىك يېزىسى
ئۆردەكلىك يېزىسى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Ördeklik Yézisi)قەشقەر ۋىلايىتى نىڭ پەيزاۋات ناھىيىسىگە جايلاشقان بولۇپ، ئومۇمىي نوپۇسى 15 مىڭ ئەتراپىدا.
مەمۇرىي رايونلار
بازار كەنتى، يېڭىئېرىق كەنتى قاتارلىقلار.
22- ئۆكتەبىر
22- ئۆكتەبر، مىلادى كالىندار بويىچە يىلنىڭ 295. (كەبىسە يىللاردا 296.) كۈنى بولۇپ، يىل ئاخىرىغىچە قالغان كۈن سانى 70 كۈندۇر.
پەسىل
link=https://tr.wikipedia.org/wiki/ھۆججەت:XN_Fruehjahrswiese_00.jpg|left|thumb|250x250px|İlkbaharda çiçekli bir kır. پەسىل، يەر ئوقىنىڭ يانتولقىنىڭ تەسىرى بىلەن، قۇياشنىڭ ئەتراپىدىكى يىللىق ھەرىكىتى نەتىجىسىدە يەر يۈزىدە ياشىغان بىر بىرىدىن پەرقلىق، ئوتتۇرىچە ھاۋا رايى شەرتلىرىگە بېرىلگەن ئىسىمدۇر. 9- ئايغىچە شىمالىي يېرىم شار، جەنۇبىي يېرىم شارغا قارىغاندا بەكراق يېقىندۇر ۋە كۈن نۇرىنى بەكراق ئالىدۇ. بۇ ئەھۋال 9- ئاينىڭ 23- كۈنىدىن 3- ئاينىڭ 21- كۈنىگىچە ئەكسىچە بولىدۇ. شۇنىڭ بىلەن شىمالىي يېرىم شاردىكى پەسىللەر مارتتىن باشلاپ تۆۋەندىكىدەك ئىسىملار بېرىلگەن:
ئەتىياز: 21- مارتتىن 22- ئىيۇنغىچە؛
ياز: 22 - ئىيۇندىن 23- سىنتەبرغىچە؛
كۈز: 23- سېنتەبردىن 22- دېكابرغىچە؛
قىش: 22- دېكابردىن 21- مارتقىچە.
جەنۇبىي يېرىم شاردا بولسا پەسىللەر ئەكسچە بولۇپ، ئەتىياز 23- سىنتەبردە باشلايدۇ.
"شىمال قىشى" مەزگىلىدە دۇنيانىڭ جەنۇبىي يېرىمىدا قۇياشقا تېخىمۇ يېقىندۇر ۋە شىمالىي يېرىمى تېخىمۇ ئاز كۈن نۇرى ئالىدۇ. "جەنۇب قىشى" مەزگىلىدە بولسا شىمالىي يېرىم شار قۇياشقا بەكراق يېقىنلىشىدۇ ۋە ھاۋالار ئىللىشقا باشلايدۇ. يەئنى شىمالىي يېرىم شاردا ياز پەسلى باشلىغاندا جەنۇبىي يېرىم شاردا (مەسىلەن: جەنۇبىي ئاڧرىقا ياكى ئاۋسترالىيەدە) قىش باشلايدۇ. link=https://tr.wikipedia.org/wiki/ھۆججەت:Jahreszeiten99_DE2.jpg|center
23- ئۆكتەبىر
23- ئۆكتەبر، مىلادى كالىندار بويىچە يىلنىڭ 296. (كەبىسە يىللاردا 297.) كۈنى بولۇپ، يىل ئاخىرىغىچە قالغان كۈن سانى 69 كۈندۇر.
دايتون كېلىشىمى
link=https://tr.wikipedia.org/wiki/ھۆججەت:Bih_dayton_en.png|thumb|300x300px|كېلىشىمگە كۆرە ڧېدېرال دۆلەتلەرنىڭ چېگرىلىرى. دايتون كېلىشىمى، كرودىيە ئۇرۇشى ۋە بوسنىيە ئۇرۇشىنى ئاخىرلاشتۇرغان كېلىشىمدۇر. بوسنىيە ۋە ھېرسېگوۋىنا جۇمھۇرىيىتى دۆلەت رەئىسى ئالىيا ئىززەتبېگوۋىچ، يۇگوسلاۋىيە ڧېدېرال جۇمھۇرىيىتى دۆلەت رەئىسى سلوبودان مىلوسوۋېچ ۋە ۆرودىيە دۆلەت رەئىسى ڧرانيو تۇجمان تەرىپىدىن 1995- يىلى نويابردا ئا ق ش نىڭ ئوھايئو شىتاتىدىكى دايتون شەھرى يېقىنلىرىدا كېلىشىم ھاسل قىلىنغان ۋە 1995- يىلى 14- دېكابر كۈنى كېلىشىم رەسمىي ئىمزالانغان. بۇ كېلىشىمنىڭ ئارقىسىدىن 1996- يىلى رايونلارغا ش ئا ئە ت كۈچلىرى ئىبەرىلگەن. بۇ كېلىشىم بىلەن بوسنىيە ۋە ھېرسېگوۋىنا رايونلارغا بۆلۈنگەن ۋە دۆلەتنىڭ 49% نىڭ سىرپ جۇمھۇرىيىتى، 51% ىنى بوسنىيە ۋە ھېرسېگوۋىنا ڧېدراتسىيىسى (FBiH) كونترولىغا بېرىلگەنىدى. شۇنداقلا، شەرقى سلاۋونىيەنى كرودىيەنىڭ كونترول قىلىشىغا بېرىلگەن.
18- ئۆكتەبىر
18- ئۆكتەبىر، مىلادى كالېندار بويىچە يىلنىڭ 291. (كەبىسە يىللاردا 292.) كۈنىدۇر. يىل ئاخىرىغىچە قالغان كۈن سانى 74 كۈندۇر.
30 - يانۋار
ياكى 30 - قەھرىتان ۋە ياكى 1 - ئاينىڭ 30 - كۈنى، مىلادى تەقۋىمىگە كۆرە يىلنىڭ 30 - كۈنىدۇر. يىل سوڭىغا 335 (كەبىسە يىللارى 336) كۈن بار.
22 - يانۋار
ياكى 22 - قەھرىتان ۋە ياكى 1 - ئاينىڭ 22 - كۈنى، مىلادى تەقۋىمىگە كۆرە يىلنىڭ 22 - كۈنىدۇر. يىل سوڭىغا 343 (كەبىسە يىللارى 344) كۈن بار.
17- ئۆكتەبىر
17- ئۆكتەبىر، مىلادى كالېندار بويىچە يىلنىڭ 290. (كەبىسە يىللاردا 291.) كۈنىدۇر. يىل ئاخىرىغىچە قالغان كۈن سانى 75 كۈندۇر.
16- ئۆكتەبىر
16- ئۆكتەبىر، مىلادى كالېندار بويىچە يىلنىڭ 288. (كەبىسە يىللاردا 289.) كۈنىدۇر. يىل ئاخىرىغىچە قالغان كۈن سانى 77 كۈندۇر.
23 - يانۋار
ياكى 23 - قەھرىتان ۋە ياكى 1 - ئاينىڭ 23 - كۈنى، مىلادى تەقۋىمىگە كۆرە يىلنىڭ 23 - كۈنىدۇر. يىل سوڭىغا 342 (كەبىسە يىللارى 343) كۈن بار.
كانچى يېزىسى
كانچى يېزىسى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Kanchi Baziri)ئاقسۇ ۋىلايىتى نىڭ باي ناھىيىسى گە جايلاشقان.
قىزىل يېزىسى (يېڭىسار ناھىيىسى)
قىزىل يېزىسى شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى قەشقەر ۋىلايىتى يېڭىسار ناھىيەسىگە قاراشلىق مەمۇرىي يېزا بۇلۇپ، ناھىيە بازىرىنىڭ شەرقىي جەنۇب قىسمىغا جايلاشقان، ناھىيە بازىرى بىلەن بولغان تۈز سىزىق ئارىلىقى 43 كىلومېتىر، 315-دۆلەت يولى كېسىپ ئۆتىدۇ.
مەمۇرىي كەنتلەر
پۈتۈن قىزىل يېزا تەۋەسىدە 14 مەمۇرىي كەنىت كومتېتى بار بۇلۇپ، بۇلار: لەڭگەر ئېرىق كەنتى، قوشگۈمبەز كەنتى، تامى كەنتى، قۇدۇق كەنتى، چامۇلۇن كەنتى، مەھەللە تام كەنتى، جىلغۇي كەنتى، كۆلئېرىق كەنتى، تېتىر مەسچىت كەنتى، قارا ساي كەنتى، ھېيتكار كەنتى، ئارا كۆل كەنتى، تونۇچ كەنتى، قۇمئېرىق كەنتى قاتارلىقلار. يېڭىسار بازىرى شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى قەشقەر ۋىلايىتى نىڭ يېڭىسار ناھىيىسىگە جايلاشقان بولۇپ، ئومۇمىي نوپۇسى 31 مىڭ ئەتراپىدا.
Vikipedi:Portal تېزىملىكى
==ئېنسىكلوپېدىيە ==
40x40px جۇغراپىيە: يەر شارى • ياۋروپا • ئاسىيا• ئافرىقا • ئامېرىكا • ئوكيانىيە • يەر تەۋرەش • يانار تاغ • يامغۇر ئورمانلىرى • مۇزلۇقلار • تەكلىماكان قۇملۇقى • تارىم ئويمانلىقى • شىنجاڭ • تەڭرىتاغ • يىپەك يولى
40x40px ئۇنىۋېرسىتېت: ‏دوكتور ئاسپرانتى • ‏ئوقۇغۇچى • ‏ماگىستىر • ‏تولۇق كۇرس • ئىستانبۇل تېخنىكا ئۇنىۋېرسىتېتى • ‏پروڧېسسور • ‏ئوقۇتقۇچى • ئىستانبۇلدىكى ئۇنىۋېرسىتېتلار • بىلكەنت ئۇنىۋېستېتى • ئېلفرېد يېلىنىك • ئىستانبۇل تېخنىكا ئۈنىۋېرسىتىتى • ئەنقەرە ئۇنىۋېرسىتېتى • خارۋارد ئۇنىۋېرسىتېتى • ئوكسفورد ئۇنىۋېرسىتېتى • بېيجىڭ ئۇنىۋېرسىتېتى • غازى ئۇنىۋېرسىتېتى • ئەنقەرە ئۇنىۋېرسىتېتى • شىنجاڭ تىببىي ئۇنىۋېرسىتېت‎
66x66px تىلشۇناسلىق: ئىنگلىزچە • رۇسچە• خەنزۇچە•ياپونچە• ئۇيغۇرچە‎ • فرانسۇزچە• ئىسپانچە•ئەرەپچە• تۈركچە
58x58px رومان: ئىككىنچى بازا • روبوتلار ۋە ئىمپىرىيە • بازىنىڭ چېتى بازا ۋە ئىمپىرىيە • بازا • قۇرۇلما • پولات قەلئەلەر • يالىڭاچ قۇياش • سۈبھىدىكى روبوتلار •  مەن، ماشىنا ئادەم (كىنو)
40x40px تېخنىكا: خەلقارالىق تور • تېلېۋىزور • ئېلېكتر • ھېسابلاش ماشىنىسى • ئالەم ئايرۇپىلانى • ئايروپىلان • سۇ ئاستى كېمىسى •
56x56px ئىمپېرىيە: گرېك ئىمپېرىيىسى • رىم ئىمپېرىيىسى • ئەرەب ئىمپېرىيىسى • پارس ئىمپېرىيىسى • ئورخۇن ئۇيغۇر خانلىقى • ئوسمان ئىمپېرىيىسى • رۇسىيە ئىمپېرىيىسى • فرانسىيە ئىمپېرىيىسى • ئەنگلىيە ئىمپېرىيىسى • ئىسپان ئىمپېرىيىسى • تاڭ سۇلالىسى •  سۇڭ سۇلالىسى  •  شەرقىي جۇ سۇلالىسى • موڭغۇل ئىمپېرىيىسى  •  غەربىي جۇ سۇلسلىسى  •  شاڭ سۇلالىسى  •  شيا سۇلالىسى
40x40px مەملىكەت: قىرغىزىستان • قازاقىستان • ئۆزبەكىستان • ئەزەربەيجان • ھىتاي • ياپونىيە • چوڭ برىتانىيە • رۇسىيە • فرانسىيە
40x40px ئارىلاش: جۇڭخۇا خةلق جۇمھۇرىيتىنىڭ ئةمگةك توختام قانۇنى • ﻧﺎﭘﻮﻟﯧﺌﻮﻥ ﺑﻮﻧﺎﭘﺎﺭﺕ • خۇيزۇ • جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتى شىركەت قانۇنى - • ئىمام ئەلغازالىي • چىن تۆمۈر باتۇر • ئېلفرېد يېلىنىك • كىچىك مېرەن قەبرىستانلىقى • ئەيسىنگېرو نۇرخاچ • سەئىدىيە خانلىقى 40x40px ھايۋانات: ئات • ئىنەك • تۆگە • مايمۇن • پىل • قوي • ئىت • سۇ كالىسى • دىنوزاۋر • ئېيىق • شىر • زىراپە • ئېشەك
40x40px قاراخانىيلار خانلىقى: مۇسا بۇغراخان • ئوغۇلچاق خان • بازىر ئارسلانخان • بىلگە كۆل قادىرخان • بۈيۈك قاغان – ئېلى ئارسلان خان • سۇلايمان ئارسلان خان • مەنسۇر ئارسلان خان • ئەخمەت ئارسلان قاراخان • بۈيۈك قاغان • ئەبۇ شۇچا • يۈسۈپ قادىر خان • مۇھەممەد توغان خان • سۇلتان سۇتۇق بۇغراخان 57x57px ئېلېمېنتلار دەۋرى جەدۋىلى: ئالتۇن • كۈمۈش • مىس • تۆمۈر • سىماب • قەلەي • تىتان • لىتىي • كالتىسىي • ئوكسىگېن • كاربون • گۈڭگۈرت •
40x40px ناخشىچى/ئارتىس: مىھرىبان سەمى • ھۈسەيىن تاش • جەم يىلماز • ھۆرىگۇل دولقۇن • پەتتار سۇلايمان • ئاسىمگۈل رېھىم • قۇرباننىسا بارات • ئەلفىرە ئەخمەت • ئابدۇسەمى ئەركىن • رەنا مىجىت • ئەزىمەت قۇربان • خاتىمە ئابلىمىت • ئەكبەر ئسلام • شىرزات نۇر • مەۋلان مۇھەممەت • ئابدۇخېلىل مىجىت 40x40px ئىلىم: پەلسەپە • تارىخ • پەن • خىمىيە • فىزىكا • بىئولوگىيە • ئىنژېنېرلىق ئىلمى • گېئولوگىيە • ئاسترونومىيە • ئىش • بوغالتىرلىق • ئىقتىسادشۇناسلىق • مۇزىكا • دورا • ئېلېكترون ئىلمى
40x40px قەدىمىي بۇيۇم/قەدىمىي يادىكارلىقلار: دەندان ئۆيلۈك خارابىسى • يانقىر قەبرىستانلىقى • چىغانلىق ئېقىن ئېغىزى • رىم گىلادىئاتورلار مەيدانى • زوركۆت قەدىمكى شەھىرى • قەدىمكى تۇرلار	• قىزىل مىڭ ئۆيى • دەندان ئۆيلۈك خارابىسى • بۇگۇت مەڭگۈ تېشى •	لوپنۇر 40x40px تەنھەرىكەت كالتەك توپ • ۋاسكېتبول • پۇتبول • مۇز توپ كالتىكى • چويلا توپ • بوۋلىڭ توپ • يېنىك ئاتلېتكا • پەي توپ • كالتەك توپ • ئولىمپىك يىغىنى • تىكتاك توپ • ۋالىبول • ئات مىنىش • ئوقيا ئېتىش ماھارىتى •
40x40px خەلقئارا تەشكىلات: خەلقئارا پۇل فوندى تەشكىلاتى • ئاممىباپ ئاپتوموبىل • دۇنيا بانكىسى • مىكروسوفىت شىركىتى • شاڭخەي ھەمكارلىق تەشكىلاتى • ماكدونالد • DELL شىركىتى • شىمالىي ئاتلانتىك ئەھدى تەشكىلاتى • ياۋروپا ئىتتىپاقى • 40x40px كۆكتات ۋە گۆش: قوي گۆشى • كالا گۆشى • غاز • سەۋزە • پەمىدۇر • پىياز • كۆكمۇچ • پېدىگەن • مۇچ • كەرەپشە • كاۋاپ • سېرىق ماي • سۈت • تۇز • شېكەر • پىشلاق • ھەسەل •ئۆرۈك • زەيتۇن • لەڭمەن • نان • چوڭ تەخسە توخۇ قورۇمىسى 58x58px ئالەم بوشلۇقى: سۈنئىي ھەمراھ • ئالەم ئايروپىلانى • قۇياش سىستېمىسى • سەييارە • ئالەم • يۇلتۇزلار سىستېمىسى • قۇيرۇقلۇق يۇلتۇز • مېتېئورىت • سامان يولى سىستېمىسى • راكېتا • قۇياش • كىچىك يۇلتۇزلار • تەبىئىي ھەمراھ • ئالەم ئۇچقۇچىسى • گالىلېي 109x109px چالغۇشۇناسلىق: دۇتار • تەمبۈر • راۋاپ • چاڭ • قالۇن • ساتار • غىجەك • خۇشتار • داپ • ناغرا • سۇناي • بالامان • ناي • قوۋۇز • مۇقام • پىئانىنو • ئىسكىرىپكا • گۈدۈك • ئوركېستر 40x40px تەرجىمىھال ئىسكەندەر زۇلقەرنەيىن•سۇلتان سۇتۇق بۇغراخان • ﺋﯩﺒﯩﻦ ﺳﯩﻨﺎ • شىڭ شى سەي • مەھمۇد قەشقىرى 	• بابۇر • دالتون • ئابدۇرېھىم ئۆتكۈر • ئەركىن_سىدىق • ﻟﯘﺷﯜﻥ • چىڭگىزخان • مۇستافا كەمال ئاتاتۈرك • توماس ئىدىسون •
1847 - يىلى
1847-يىلى گرېگورىيان كالېندارىدا ئىشلىتىلگەن بىر يىل.
ئابلىمىت خوجابدۇللا
قىسقىچە ئەھۋالى
ئابلىمىت غوجابدۇللا ئۇيغۇر ئېلىدىكى ھۆكۈمەت مەتبۇئاتلىرىدا ئەسەرلىرى كۆپ كۆرۈلمىگەن بىر يازغۇچى. ئۇنىڭ ئەسەرلىرى ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونلۇق يازغۇچىلار جەمئىيىتىنىڭ ژۇرناللىرى ياكى تور بەتلىرىدە ئېلان قىلىنمىغان. ھېچ بىر ئورگان ياكى بىر ئەدەبىي ژۇرنال ئۇنىڭ ئەسەرلىرىنى ھۆكۈمەت باشقۇرۇشىدىكى «خانتەڭرى ئەدەبىيات مۇكاپاتى» ياكى «تۇلپار ئەدەبىيات مۇكاپاتى» غىمۇ تەۋسىيە قىلىپ باقمىغان.
2013-يىلى ئۇ يەنە «زۇلمەتلىك تۇپراق» ناملىق رومانىنى تاماملاپ ئېلكىتاب شەكلىدە توردا ئېلان قىلغاندىن كېيىن، ئۇيغۇر ئوقۇرمەنلەر ئارىسىدا يەنە بىر قېتىم زىلزىلە پەيدا قىلغان.
ھالبۇكى، «شەيخىم» دېگەن تەخەللۇس بىلەن تورغا تىزىملىتىپ كىرىدىغان ياش يازغۇچى ئابلىمىت غوجابدۇللانىڭ يازمىلىرىنى كۆرۈش 2013-يىلى 6-ئاينىڭ 6-كۈنى چۈشتىن كېيىن سائەت 15:59 دىن باشلاپ چەكلەنگەن. شۇندىن كېيىن ئابلىمىت غوجابدۇللانىڭ ئىسمى ئۇيغۇر تور بەتلىرىدىن غايىب بولغان.
24 - يانۋار
ياكى 24 - قەھرىتان ۋە ياكى 1 - ئاينىڭ 24 - كۈنى، مىلادى تەقۋىمىگە كۆرە يىلنىڭ 24 - كۈنىدۇر. يىل سوڭىغا 341 (كەبىسە يىللارى 342) كۈن بار.
15- ئۆكتەبىر
15 - ئۆكتەبىر / 15 - ئوغۇز، مىلادى تەقۋىمىگە كۆرە بىر يىلنىڭ 288 - (كەبىسە يىلىدا 289 - ) كۈنىدۇر. يىل ئاخىرىغا قەدەر يەنە 77 كۈن باردۇر.
Idëologiye
Idëologiye melum sinip yaki par tiyining mueyyen közqarash, pikir, uqum, idiyilirining sistemsi (Uyghurche söz mensi) idëologiye sözi fir ansuzchidiki "idéologie" sözidin otturigha chiqqan.
Idëologiye, siyasi, omumiyliq hasil qilghan bir hökümetning, bir partining bir sinipning heriketler ge yönilish körsetken siyasi, qanuni, pelsepe, din, bext, ëstitik uqumlarbing yighilishi.
Idëologiye bilen idëologiyler ayrim ayrim ikkki nerse. Idëologiye bir asasi uqum, idëologiyeler konkrëtni uqumni körsitidu.
بۇلۇڭ يېزىسى
بۇلۇڭ يېزىسى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Bulung Baziri)ئاقسۇ ۋىلايىتى نىڭ باي ناھىيىسى گە جايلاشقان.
سىپارتاك تەنتەربىيە مەيدانى
alt=سىپارتاك |thumb|سىپارتاك مەيدانى سىپارتاك تەنتەربىيە مەيدانى موسكىۋانىڭ شەرقىي شىمالىغا جايلاشقان بولۇپ، 2014-يىلى تۇنجى قېتىم سىرىتقا ئېچىۋېتىلگەن، بۇ مەيدانغا 45 مىڭ كۆرۈرمەن سىغىدۇ.
25- ئۆكتەبىر
25- ئۆكتەبىر، گرېگورىئان تەقۋىمى بويىچە يىلنىڭ 298. (كەبىسە يىللاردا 299.) كۈنىدۇر. يىل ئاخىرىغىچە قالغان كۈن سانى 67 كۈندۇر.
ياتۇر يېزىسى
ياتۇر يېزىسى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Yatur Yézisi)ئاقسۇ ۋىلايىتى نىڭ باي ناھىيىسى گە جايلاشقان.
26- ئۆكتەبىر
26- ئۆكتەبىر، مىلادى كالېندار بويىچە يىلنىڭ 299. (كەبىسە يىللاردا 300.) كۈنىدۇر. يىل ئاخىرىغىچە قالغان كۈن سانى 66 كۈندۇر.
27- ئۆكتەبىر
27- ئۆكتەبىر، مىلادى كالېندار بويىچە يىلنىڭ 300. (كەبىسە يىللاردا 301.) كۈنىدۇر. يىل ئاخىرىغىچە قالغان كۈن سانى 65 كۈندۇر.
28- ئۆكتەبىر
28- ئۆكتەبىر، مىلادى كالېندار بويىچە يىلنىڭ 301. (كەبىسە يىللاردا 302.) كۈنىدۇر. يىل ئاخىرىغىچە قالغان كۈن سانى 64 كۈندۇر.
كارفېرلوفېك تەنتەربىيە مەيدانى
كارفېرلوفېك تەنتەربىيە مەيدانى رۇسىيە كارفېرلوفېك شەھىرىگە جايلاشقان بولۇپ، مەيدان قۇرۇلۇشى 1957-يىلى باشلىنىپ، 2017-يىلى ئەڭ ئاخىرقى بىر قېتىملىق ئۆزگەرتىش تاماملانغان. بۇ مەيداندا ئىلگىرى 1959-يىللىق دۇنيا تېز سۈرئەتتە مۇز تېيىلىش ئومۇمىي ماھارەت چېمپىيونلار مۇسابىقىسى ئۆتكۈزۈلگەن
ساينت پېتېربۇرگ تەنتەربىيە مەيدانى
alt=مەيدان |thumb|كرېتۋوسكىي مەيدانى ساينت پېتېربۇرگ تەنتەربىيە مەيدانى (Krestovsky Stadium)رۇسىيە ساينت پېتېربۇرگ شەھىرىنىڭ شەرقىي شىمالىغا جايلاشقان بولۇپ، 2017-يىلى تۇنجى قېتىم سىرتقا ئېچىۋېتىلگەن، مەيدانغا 67 مىڭ كۆرۈرمەن سىغىدۇ.
كارفېرلوفېك تەنتەربىيە مەيدانى
مەنبە
نۇر تورى http://www.nur.cn/news/2018/04/473922.shtml
ساينت پېتېربۇرگ تەنتەربىيە مەيدانى
رۇسىيە دۇنيا لوڭقىسى
رۇسىيە دۇنيا لوڭقىسى پۇتبول مۇسابىقىسىدە بۇ مەيداندا تۆت مەيدان گۇرۇپپىلار ئارا مۇسابىقىسى، بىر مەيدان يېرىم چارەك ھەل قىلغۇچ مۇسابىقىسى، بىر مەيدان يېرىم ھەل قىلغۇچ مۇسابىقىسى ۋە ئۈچىنچى، تۆتىنچىلىكنى تالىشىش مۇسابىقىسى ئۆتكۈزۈلىدۇ.
قازان تەنتەربىيە مەيدانى
alt=Kazan Arena|thumb|قازان تەنتەربىيە مەيدانى قازان تەنتەربىيە مەيدانى (Kazan Arena) رۇسىيە قازان شەھىرىنىڭ شەرقىي قىسمىغا جايلاشقان بولۇپ، 2013-يىلى رەسمىي سىرتقا ئېچىۋېتىلگەن، بۇ مەيداندا 2013-يىللىق قازان تەنتەربىيە مۇسابىقىسى، 2015-يىللىق سۇ ئۈزۈش لەھۋە تالىشىش مۇسابىقىسى ۋە 2017-يىللىق بىرلەشمە لوڭقىسى پۇتبول مۇسابىقىسى ئۆتكۈزۈلگەن، مەيدانغا 45 مىڭ كۆرۈرمەن سىغىدۇ.
رۇسىيە دۇنيا لوڭقىسى
رۇسىيە دۇنيا لوڭقىسى پۇتبول مۇسابىقىسىدە  بۇ مەيداندا تۆت مەيدان گۇرۇپپىلار ئارا مۇسابىقىسى، بىر مەيدان يېرىم چارەك ھەل قىلغۇچ مۇسابىقىسى ۋە بىر مەيدان يېرىم ھەل قىلغۇچ مۇسابىقىسى مۇسابىقىسى ئۆتكۈزۈلىدۇ.
ئۈمۈتكە تولغان يۇرت
ئۈمۈتكە تولغان يۇرت (ئېنگلىزچە: A Promised Land) ئامېرىكىنىڭ سابىق ئەلبېشى باراك ئوباما تەرىپىدىن يېزىلغان بىئوگرافىيەلىك ئەسلىمە رومان. باراك ئوباما ئامېرىكا تارىخدىكى تۇنجى قارا تەنلىك ئەلبېشى. بۇ كىتاپ 2020-يىلى 17 نويابىر نەشىردىن چىققان بولۇپ، قەغەزلىك، ئېلىكتىرونلۇق نۇسخىلىرى بار. بۇ كىتاپ جەمىئى ئىككى بۈلۈم بولۇپ پىلانلانغان، نەشىردىن چىققىنى بولسا ئۇنىڭ بىرىنچى بۈلۈمىدۇر. بۇ كىتاپتا ئوبامانىڭ ئامېرىكا ئەلبېشى بولغان مەزگىل (2009-2017) دىكى بېشىدىن ئۆتكەن سىياسى ۋە شەخسى ئىشلىرى، دۇنيادىكى باشقا ئەللەرنىڭ سىياسئونلىرىغان بولغان كۆز قاراشلىرى يۇرۇتۇپ بېرىلىگەن.
29- ئۆكتەبىر
29- ئۆكتەبىر، مىلادى كالېندار بويىچە يىلنىڭ 302. (كەبىسە يىللاردا 303.) كۈنىدۇر. يىل ئاخىرىغىچە قالغان كۈن سانى 63 كۈندۇر.
تۈرك - رونىك يېزىقى
<div style="direction:rtl; font-family: 'UKIJ Tuz Tom', 'Alkatip', 'Microsoft Uighur', 'Uyghur ekran', 'Arial Unicode MS'">
ﺑﯘ ﻳﯧﺰﯨﻖ ﺗﯜﺭﻛﯩﻲ ﺗﯩﻠﺪﺍ ﺳﯚﺯﻟﯩﺸﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﺧﻪﻟﻘﻠﻪﺭﻧﯩﯔ (ﺋﯘﻳﻐﯘﺭﻻﺭﻧﯩﯔ) ﻣﯩﻼﺩﻯ 7 - 9 - ﺋﻪﺳﯩﺮﻟﻪﺭﺩﻩ ﻗﻮﻟﻼﻧﻐﺎﻥ ﻳﯧﺰﯨﻐﯩﺪﯗﺭ. ﺋﯘﻧﯩﯔ ﺋﯚﺯﯨﮕﻪ ﺧﺎﺱ ﺧﯘﺳﺴﯘﺳﯩﻴﻪﺗﻠﯩﺮﻯ ﺋﺎﺳﺎﺳﻪﻥ ﺋﻮﺭﺧﻮﻥ - ﻳﯧﻨﺴﻪﻱ ﻳﺎﺩﯨﻜﺎﺭﻟﯩﻘﻠﯩﺮﯨﺪﺍ ﻛﯚﺭﯛﻟﯩﺪﯗ. ﺑﯘ ﻳﯧﺰﯨﻖ ﺷﻪﻛﯩﻞ ﺟﻪﮬﻪﺗﺘﯩﻦ ﻧﯧﻤﯩﺴﻼﺭ ﻗﻮﻟﻼﻧﻐﺎﻥ ﺭﻭﻧﯩﻚ ﻳﯧﺰﯨﻘﯩﻐﺎ ﺋﻮﺧﺸﺎﭖ ﻛﻪﺗﻜﻪﻧﻠﯩﻜﻰ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﺧﻪﻟﻘﺎﺭﺍﺩﯨﻜﻰ ﺷﻪﺭﻗﺸﯘﻧﺎﺱ ، ﺋﯘﻳﻐﯘﺭﺷﯘﻧﺎﺱ ﺋﺎﻟﯩﻤﻼﺭ ﻛﯚﭘﯩﻨﭽﻪ ﺑﯘ ﻳﯧﺰﯨﻘﻨﻰ ' ﺗﯜﺭﻙ - ﺭﻭﻧﯩﻚ ﻳﯧﺰﯨﻐﻰ ' ﺩﻩﭖ ﺋﺎﺗﯩﺪﻯ. ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩﺮ ﺗﻪﺭﻩﭘﺘﯩﻦ ﺑﯘ ﻳﯧﺰﯨﻖ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺧﺎﺗﯩﺮﻟﻪﻧﮕﻪﻥ ﻳﺎﺯﻣﺎ ﻳﺎﺩﯨﻜﺎﺭﻟﯩﻘﻼﺭ ، 'ﻣﻪﯕﮕﯜ ﺗﺎﺵ ' ﺗﯧﻜﯩﺴﺘﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﮬﻪﻣﻤﯩﺴﻰ ﻣﯘﯕﻐﯘﻟﯩﻴﯩﻨﯩﯔ ﺋﻮﺭﺧﻮﻥ ﺩﻩﺭﻳﺎﺳﻰ ﺑﻮﻳﯩﺪﯨﻦ ﯞﻩ ﺳﯩﺒﯩﺮﯨﻴﯩﺪﯨﻜﻰ ﻳﯧﻨﺴﻪﻱ ﺩﻩﺭﻳﺎﺳﻰ ﯞﺍﺩﯨﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﺗﯧﭙﯩﻠﻐﺎﻧﻠﯩﻐﻰ ﺋﯜﭼﯜﻥ ، ﺋﯘ ' ﺋﻮﺭﺧﻮﻥ - ﻳﯧﻨﺴﻪﻱ ﻳﯧﺰﯨﻐﻰ 'ﺩﻩﭘﻤﯘ ﺋﺎﺗﺎﻟﺪﻯ.
ئۇيغۇر ئورقۇن يېنىسەي يېزىقىىنىڭ ئېلىپبەسى
مىسال: -ئوڭدىن سولغايېزىلىدۇ
31- ئۆكتەبىر
31- ئۆكتەبىر، مىلادى كالېندار بويىچە يىلنىڭ 304. (كەبىسە يىللاردا 305.) كۈنىدۇر. يىل ئاخىرىغىچە قالغان كۈن سانى 61 كۈندۇر.
فىشت تەنتەربىيە مەيدانى
alt=Fisht Olympic Stadium|thumb|ڧىشىت تەنتەربىيە زالى فىشت تەنتەربىيە مەيدانى (Fisht Olympic Stadium) رۇسىيە سوچى شەھىرىنىڭ جەنۇبىدىكى فىشت ئولىمپىك باغچىسىغا جايلاشقان بولۇپ، بۇ مەيداندا 2014-يىللىق سوچى قىشلىق ئولىمپىك تەنھەرىكەت مۇسابىقىسى، مېيىپلار قىشلىق ئولىمپىك تەنھەرىكەت مۇسابىقىسىنىڭ قىسمەن تۈرلىرى ۋە 2017-يىللىق بىرلەشمە لوڭقىسى پۇتبول مۇسابىقىسىنىڭ قىسمەن مۇسابىقىلىرى ئۆتكۈزۈلگەن، مەيدانغا 48 مىڭ كۆرۈرمەن سىغىدۇ.
روسىيە دۇنيا لوڭقىسى
رۇسىيە دۇنيا لوڭقىسى پۇتبول مۇسابىقىسىدە بۇ مەيداندا تۆت مەيدان گۇرۇپپىلار ئارا مۇسابىقىسى، بىر مەيدان يېرىم چارەك ھەل قىلغۇچ مۇسابىقىسى ۋە بىر مەيدان يېرىم ھەل قىلغۇچ مۇسابىقىسى مۇسابىقىسى ئۆتكۈزۈلىدۇ.
مەنبە
نۇر تورى http://www.nur.cn/news/2018/04/473922.shtml
توقسۇن يېزىسى
توقسۇن يېزىسى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Toqsun Yézisi)ئاقسۇ ۋىلايىتى نىڭ باي ناھىيىسى گە جايلاشقان.
نەقسۇنۇم (شۇ دەقىقىدە)
thumb thumb|نەقسۇنۇم سەھنىسى نەقسۇنۇم (ئۇيغۇرچە باشقىچە ئاتلىشى: بىۋاستە تارقىتىش، شۇ دەقىقىدە؛ ئېنگلىزچە: Live streaming؛ ئاددىيلاشتۇرۇلغان خەنچە: 直播) ئادەتتە كومپىيوتېردا ياكى باشقا كۆچمە ئۈسكۈنىلەردە تور ئارقىلىق، ۋە ياكى ئەنئەنىۋى تاراتقۇلار تېلۋىزىيە ياكى رادىيو ئارقىلىق سىنلىق ۋە ئاۋازلىق سۆھبەتنى شۇ دەقىقدە كۆرۈرمەنلەرگە سۇنۇشنى كۆرسىتىدۇ.
ئاچال بازىرى
ئاچال بازىرى دىگەن سۆزلۈك كۆپ خىل مەنە تۈرىنى ئىپادىلىگەن، تۆۋەندىكى مەنە تۈرلىرى بويىچە كۆرۈڭ:
قېيىر يېزىسى
قېيىر يېزىسى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Qéyir Yézisi)ئاقسۇ ۋىلايىتى نىڭ باي ناھىيىسى گە جايلاشقان.
30- ئۆكتەبىر
30- ئۆكتەبىر، مىلادى كالېندار بويىچە يىلنىڭ 303. (كەبىسە يىللاردا 304.) كۈنىدۇر. يىل ئاخىرىغىچە قالغان كۈن سانى 62 كۈندۇر.
مىچىغ يېزىسى
مىچىغ يېزىسى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Michigh Yézisi)ئاقسۇ ۋىلايىتى نىڭ باي ناھىيىسى گە جايلاشقان.
ئاۋات بازىرى (يەكەن ناھىيىسى)
ئاۋات بازىرى قەشقەر ۋىلايىتى نىڭ يەكەن ناھىيىسىگە جايلاشقان بولۇپ، ئومۇمىي نوپۇسى 25 مىڭ ئەتراپىدا.
ئومباش يېزىسى
ئومباش يېزىسى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Ombash Yézisi)ئاقسۇ ۋىلايىتى نىڭ باي ناھىيىسى گە جايلاشقان.
سېرىقبۇيا بازىرى
سېرىقبۇيا بازىرى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Sériqbuya Baziri)قەشقەر ۋىلايىتى نىڭ مارالبېشى ناھىيىسىگە جايلاشقان بولۇپ، ئومۇمىي نوپۇسى 45 مىڭ ئەتراپىدا.
مارالبېشى بازىرى
مارالبېشى بازىرى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Maralbéshi Baziri)قەشقەر ۋىلايىتى نىڭ مارالبېشى ناھىيىسىگە جايلاشقان بولۇپ، ئومۇمىي نوپۇسى 18 مىڭ ئەتراپىدا.
مەمۇرىي رايونلار
مەرھابا يولى مەھەللىسى، ئىتتىپاق يولى مەھەللىسى، غالىبىيەت يولى مەھەللىسى، بارىن كەنتى، قوشكۆۋرۈك كەنتى قاتارلىقلار.
قاراباغ يېزىسى
قاراباغ يېزىسى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Qarabagh Yézisi)ئاقسۇ ۋىلايىتى نىڭ باي ناھىيىسى گە جايلاشقان.
چوڭ كۆۋرۈك يېزىسى
چوڭ كۆۋرۈك يېزىسى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Chong Köwrük Yézisi)ئاقسۇ ۋىلايىتى نىڭ باي ناھىيىسى گە جايلاشقان.
پۈتۈكچى ئەپ
ئۇيغۇرچە ئاۋازنى خەتكە ئايلاندۇرۇش ئەپ دىتالى
تەتقىق قىغان شىركەت
شىنجاڭ ئۆلچەم يۇمشاق دېتال تېخنىكا تەرەققىيات چەكلىك شىركىت
شىنجاڭ ئۇنىۋېرستېتى يۇمشاق دېتال ئىنىستىتۇتى
تەتقىق قىلغۇچىلار
ياسىن ئەزىز(شىنجاڭ ئۆلچەم يۇمشاق دېتال تېخنىكا تەرەققىيات چەكلىك شىركىتىنىڭ باش لىدىرى)
ۋە باشقىلار
ئاساسلىق ئۇچۇرلىرى
بۇ دىتال پۈتۈنلەي ھەقسىز.
ئالما ۋە ئاندىرويدى نۇسخسى بار
2016-يىل 8-ئاينىڭ 27-كۈنى ئىلان قىلىنغان
ئوتقاش ئەپ بازىرىدىن چۈشۈرشكە بۇلىدۇ
ئالاھىدىلىكى
مەزكۇر دېتالغا تاۋۇش تونۇش تېخنىكىسى ئىشلىتىلگەن بولۇپ، ئۇنى ئاندىرويىد ياكى ئالما سىستېمىلىق تېلېفونىڭىزغا قاچىلىغاندىن كېيىن، ئۇيغۇر تىلىدا توختىماي سۆزلەۋەرسىڭىز، سۆزلىرىڭىزنى ئاپتوماتىك ھالدا، شۇ زامان ئۇيغۇرچە خەتكە ئايلاندۇرۇپ بېرىدۇ. بۇ دېتال گەپ قىلغۇچىنىڭ ئاۋاز ئۇزۇنلۇقىغا تەلەپ قويمىغان بولۇپ، ھەرقانچە ئۇزۇن ئۇيغۇرچە گەپ بولسىمۇ ھەممىسىنى خەتكە ئايلاندۇرىدۇ.
مەنبە
نۇر تورى
ئاۋات بازىرى (مارالبېشى ناھىيىسى)
ئاۋات بازىرى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Awat Baziri)قەشقەر ۋىلايىتى نىڭ مارالبېشى ناھىيىسىگە جايلاشقان بولۇپ، ئومۇمىي نوپۇسى 29 مىڭ ئەتراپىدا.
مەمۇرىي رايونلار
مەرھابا يولى مەھەللىسى، ئىتتىپاق يولى مەھەللىسى، غالىبىيەت يولى مەھەللىسى، بارىن كەنتى، قوشكۆۋرۈك كەنتى قاتارلىقلار.
ئاناركۆل يېزىسى
ئاناركۆل يېزىسى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Anarköl Yézisi)قەشقەر ۋىلايىتى نىڭ مارالبېشى ناھىيىسىگە جايلاشقان بولۇپ، ئومۇمىي نوپۇسى 26 مىڭ ئەتراپىدا.
ھەمدۇللا ۋەلى
ھەمدۇللا ۋەلى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى: Hemdulla Weli) بولسا شەرقىي تۈركىستاننىڭ توقسۇن ناھىيىسى دە توغۇلغان.
ھاياتى
ھەمدۇللا ۋەلى ئەپەندىم شەرقىي تۈركىستاننىڭ توقسۇن ناھىيىسىدە توغۇلغان.
تۇتۇقلىنىشى
ھەمدۇللا ۋەلى 2020-يىلى 2-ئاينىڭ 3-كۈنى ھەج قىلىش ئۈچۈن سەئۇدى ئەرەبىستانىغا بارغان. كېيىن خىتاي ۋىرۇسى سەۋەبلىك يول تاقىلىپ قالغاچقا، تۈركىيەگە قايتىپ كېلەلمىگەن.
سەئۇدى ئەرەبىستان ساقچىلىرى 2020-يىلى 11-ئاينىڭ 20-كۈنى ھەمدۇللا ۋەلى بىلەن نۇرمۇھەممەت روزىنى تۇرۇۋاتقان ئۆيدىن تۇتۇپ كەتكەن. شۇندىن بۇيان سەئۇدى ھۆكۈمىتى ئۇلارنى يا قويۇپ بەرمەي، يا بىر تەرەپ قىلماي تۇتۇپ تۇرغانىدى.
مەلۇم بولۇشىچە، 3-يانۋار سەئۇدى دائىرىلىرى ھەمدۇللا ۋەلى بىلەن نۇرمۇھەممەت روزىنى خىتايغا ئۆتكۈزۈپ بېرىدىغانلىقىنى ئۇقتۇرغان. ھالبۇكى، ئۇلارنىڭ ھەر ئىككىلىسىدە تۈركىيەنىڭ ئۇزۇن مۇددەتلىك ئىقامىتى بار ئىكەن.
بۇ خەتەرلىك ئەھۋالدىن خەۋەردار بولغان ھەمدۇللا ۋەلىنىڭ قىزى سۇمەييە ئايتۈرك دادىسى ھەمدۇللا ۋەلىنى بىلەن نۇرمۇھەممەت روزىنى قۇتۇلدۇرۇش ھەققىدە خەلقئارا جەمئىيەتتىن ياردەم تەلەپ قىلدى.
تۇرسۇنئاي زىياۋۇدۇن
تۇرسۇنئاي زىياۋۇدۇن (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى: Tursunay Ziyawudun) غۇلجانىڭ كۈنەس ناھىيەسىدىن بولۇپ، 1978-يىلى تۇغۇلغان.
ئامېرىكىغا كىلىشى
لاگېر شاھىدى تۇرسۇنئاي زىياۋۇدۇن ئامېرىكىدا پائالىيەت قىلىۋاتقان ئۇيغۇر كىشىلىك ھوقۇق قۇرۇلۇشىنىڭ ياردىمى بىلەن 2020-يىلى 25-سېنتەبىر ئامېرىكىغا يېتىپ كەلگەن.
دۆلەتباغ يېزىسى (مارالبېشى ناھىيىسى)
دۆلەتباغ يېزىسى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Döletbagh Yézisi)قەشقەر ۋىلايىتى نىڭ مارالبېشى ناھىيىسىگە جايلاشقان بولۇپ، ئومۇمىي نوپۇسى 28 مىڭ ئەتراپىدا.
تۇرسۇنئاي زىياۋۇدۇن
ئامېرىكىغا كىلىشى
تۇرسۇنئاي زىياۋۇدۇن يېقىنقى ئىككى يىل ئىچىدە ئامېرىكا تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىكىنىڭ ياردىمىدە ئامېرىكىغا بارغان ئىككىنچى لاگېر شاھىتى بولۇپ، بۇندىن ئىلگىرى ئامېرىكا ھۆكۈمىتى يەنە لاگېر شاھىتى مېھرىگۈل تۇرسۇننىمۇ مىسىردىن ئامېرىكىغا ئېلىپ كەتكەن ئىدى.
باشقىلار
تۇرسۇنئاي زىياۋۇدۇن 2018-يىلى 12-ئايدا لاگېردىن قويۇپ بېرىلگەندىن كېيىن، قازاقىستاندىكى يولدىشىنىڭ ياردىمىدە قازاقىستانغا چىققان. ئۇنىڭ يولدىشى قازاقىستان گىراژدانى بولغاچقا، ئايالىنى قازاقىستانغا ئېلىپ چىقىش ئىمكانىيىتى بولغان. تۇرسۇنئاي خانىم لاگېردىكى توققۇز ئايلىق تۇتقۇنلۇق ھاياتى ۋە لاگېردىكى قورقۇنچلۇق ئەھۋاللار ھەققىدە كۆپ قېتىم گۇۋاھلىق بېرىپ، ئىچكى ئەھۋاللارنى ئاشكارىلىغان. ئۇنىڭ بۇ گۇۋاھلىقى ئالدى بىلەن خىتاينى، ئاندىن خىتاينىڭ بېسىمىغا دۇچ كەلگەن قازاقىستان ھۆكۈمىتىنى بىئارام قىلغان.
شۇنىڭدىن كېيىن قازاقىستان ھۆكۈمىتى ئۇنىڭ ۋىزىسىنى ئۇزارتىپ بېرىشنى رەت قىلغان ھەمدە شەرقىي تۈركىستانغا قايتىپ كېتىشىنى تەلەپ قىلغان. بۇ يىلنىڭ بېشىدا ئۇنىڭ ئالمۇتىدا تۇرۇشلۇق ئۆيىگە ئوت كەتكەن ئەھۋاللارمۇ يۈز بەرگەن.
تۇرسۇنئاي خانىم قازاقىستاندا تۇرۇش جەريانىدا خىتاي بىلەن قازاقىستاننىڭ قاتتىق بېسىمىغا دۇچ كېلىپ، ئاخىرىدا قازاقىستاندىن ئايرىلىشقا مەجبۇر بولغان. يېقىندا ئۇ تۈركىيەگە كېلىپ، تۈركىيە ئارقىلىق ئامېرىكىغا كېتەلىگەن.
مەلۇم بولۇشىچە، تۇرسۇنئاي زىياۋۇدۇن مۇھىم لاگېر شاھىتلىرىنىڭ بىرى بولۇپ، ئۇنىڭ شەرقىي تۈركىستاندىكى لاگېرلار ھەققىدىكى گۇۋاھلىقى خىتاينىڭ ئىرقىي قىرغىنچىلىق جىنايىتىنى بېكىتىشتە مۇھىم رول ئوينايدىكەن.
كۇشك
خوشك ، كۇشك ، كۇشك شەرقىي ئاسىيا ، غەربىي جەنۇب ئاسىيا غا جايلاشقان بىر قەبىلە. ئۇلار (Khidr) ۋە (Khazraj) دىن پەرىقلىنىدۇ. قۇرغاق ئەزەربەيجان ۋە سىندى دا قۇرۇق دەپ ئاتىلىدۇ. ھەمدە پەنجاپ ، مىسىر دا (كاشك) ، (كەشك) دەپ ئاتىلىدۇ.
= Reference =
= بالۇچ رايونى =
بالۇچىستاننىڭ قۇرغاق قەبىلىسىدىن Rind قەبىلىسىنىڭ كەڭ كۆلەمدە كۆچۈشى سەۋەبىدىن ، بۇ قەبىلە يەنە ۋەتىنىدىن ئايرىلىپ ، پاكىستان] نىڭ ئوخشىمىغان جايلىرىغا كۆچۈپ كەلگەن. ئەمما موركىن بۇنى تەسۋىرلەپ بەردى ، مىر مۇھەممەد خان قۇرۇق قەبىلىنىڭ ھەقىقىي باشلىقى ئىدى.  بەزى سوتچىلارنىڭ سۆزىگە قارىغاندا ، بۇ قەبىلەنىڭ ئىسمى كۇشك ياكى كۇشك ئىكەن.  بالدا ، [[ماكران ، بالۇچىستان دىۋىزىيىسىنىڭ ئالتە كەنتىنىڭ بىرى ، قىزىق قەبىلىسىنىڭ قىزى بالدىنىڭ ئەۋلادلىرى  ئۇ دائىم سىند ۋە جەنۇبىي پەنجاپقا بېرىپ سودا قىلغان.
= چېسلا =
قۇرۇق قەبىلە تالپۇر ئائىلىسى نىڭ كۈچلۈك قوللىغۇچىسى بولۇپ ، [سىند] دىكى بالۇچ ھۆكۈمىتىنىڭ كۈچىگە قاتناشقان. تالپۇر خاندانلىقىنىڭ ئاخىرقى مەزگىلىدە ، مىر شېر مۇھەممەد خان تالپۇر ئىسمائىللارغا قارشى مىر مۇھەممەد خان كۇشكنىڭ قوللىشىغا ئېرىشتى.
1843-يىلى مىر مۇھەممەد خان كۇشك 2000 قەبىلە بىلەن تاتتاغا بېسىپ كىرگەن. ھەمدە ھەيدەرئابادتىكى تالپۇرنىڭ كۆرسەتمىسى بىلەن ئىسمائىللار بىلەن ئۇرۇشتى. قۇرۇق غەلبىدىن كېيىن ، مىر مۇھەممەد خان مىر شېر مۇھەممەد تالپۇرنىڭ ئاساسلىق كۈچىگە قاتنىشىپ ، ئىسمائىل جىرغا قارشى ھەرىكەت باشلىدى.
تالپۇر ئائىلىسى يىقىلغاندىن كېيىن ، بۇ قەبىلە زور قىيىنچىلىق ۋە ئازاب-ئوقۇبەتلەرگە دۇچ كەلدى. ئەنگىلىيە راج [تالپۇر] غا سادىق بولغانلىقى ئۈچۈن ئۇلارنى ئاجىزلاشتۇرغان.
= تىل =
= Khyber Pakhtunkhwa = كوھاتنىڭ دېرا ئىسمائىل خان رايونى خەيبېر پاختونخۋادىكى قۇرۇق قەبىلە
= Sindh = ئۇلار سىندنىڭ گوتكى ، تاتتا ، دادۇ ، كاندىئارو ، شاھدادكوت ، كەشمور ، گۇددۇ ، شىكارپۇر ، ماتارى ، جادو ۋە ھەيدەرئاباد قاتارلىق ئوخشىمىغان رايونلىرىغا ئورۇنلاشقان. = Punjab = ئۇلار پەنجاپنىڭ DG Khan ، رەھىم يارخان ، مۇزەپپەرگار ۋە خانپۇر قاتارلىق ئوخشىمىغان رايونلىرىدا بار.
ۋاكالەتسىز مىللەتلار تەشكىلاتى
ۋاكالەتسىز مىللەتلار تەشكىلاتى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Wakaletsiz Milletler Teshkilati ؛ ئىنگلىزچەUnrepresented Nations and Peoples Organization) بولسا خەلقئارالىق ئىنسان ھەقلىرى ئورگىنى. بۇ ئورگان 1991-يىلى گوللاندىيە نىڭ لاھەي شەھىرىدە قۇرۇلغان. ئۇنىڭ مەقسىتى ۋاكالەتسىز مىللەتلەر ۋە دۆلەتلەرنىڭ ئاۋازىنى دۇنياغا ئاڭلىتىش.
دۆلەتباغ يېزىسى (قەشقەر شەھىرى)
دۆلەتباغ يېزىسى شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى قەشقەر شەھىرى رايونىنىڭ شەرقىي جەنۇبىغا جايلاشقان، شەھەر رايونى بىلەن بولغان ئارىلىقى 4.55 كىلومېتىر كېلىدۇ. كۆلىمى 30 كىۋادرات كىلومېتىر، ئاھالىسى 14 مىڭ بۇلۇپ ئۇيغۇر، خەنزۇ قاتارلىق مىللەت بار، بۇنىڭ ئىچىدە ئۇيغۇرلار %97.7 كە يەتكەن. جەنۇبىي رايونىدا ئېقىنلاردىن قىزىل دەرياسى، شىمالدا تۈمەن دەرياسى جەنۇبقا قاراپ قىزىل دەرياسىغا ئېقىپ كىردۇ. «314» دۆلەت يولىنىڭ چېگرىسىدىن كېسىپ ئۆتىدۇ. دۆلەتباغ يېزىسىدا قەدىمىي يادىكارلىقلاردىن ئارسلانخان مازىرى بار.
چارباغ يېزىسى (مارالبېشى ناھىيىسى)
چارباغ يېزىسى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Charbagh Yézisi)قەشقەر ۋىلايىتى نىڭ مارالبېشى ناھىيىسىگە جايلاشقان بولۇپ، ئومۇمىي نوپۇسى 28 مىڭ ئەتراپىدا.
2 - ئاپرېل
2 - ئاپرېل ياكى 2 - ئۈمىد ۋە ياكى 4 - ئاينىڭ 2 - كۈنى، مىلادى تەقۋىم بويىچە يىلنىڭ 92. (كەبىسە يىللاردا 93.) كۈنىدۇر. يىل سوڭىغا يەنە 273 كۈن باردۇر.
سايبويى كوچا باشقارمىسى
سايبويى كوچا باشقارمىسى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Sayboyi Kocha Bashqarmisi)ئىلى قازاق ئاپتونوم ئوبلاستى نىڭ غۇلجا شەھىرى گە جايلاشقان.
1848 - يىلى
1848-يىلى گرېگورىيان كالېندارىدا ئىشلىتىلگەن بىر يىل.
دۆڭمەھەللە كوچا باشقارمىسى
دۆڭمەھەللە كوچا باشقارمىسى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Döngmehelle Kocha Bashqarmisi)ئىلى قازاق ئاپتونوم ئوبلاستى نىڭ غۇلجا شەھىرى گە جايلاشقان.
10 - فېۋرال
ياكى 10 - ھۇد ۋە ياكى 2 - ئاينىڭ 10 - كۈنى، مىلادى تەقۋىمىگە كۆرە يىلنىڭ 41. كۈنىدۇر. يىل سوڭىغا 324 (كەبىسە يىللارى 325) كۈن بار.
12 - ماي
ياكى 5 - ئاينىڭ 12 - كۈنى (12 - باھار) مىلادى تەقۋىم بويىچە يىلنىڭ 132 - (كەبىسە يىلىلاردا 133 -) كۈنىدۇر. يىل ئاخىرىغا قەدەر يەنە 233 كۈن باردۇر.
1 - فېۋرال
ياكى 1 - ھۇد ۋە ياكى 2 - ئاينىڭ 1 - كۈنى، مىلادى تەقۋىمىگە كۆرە يىلنىڭ 32. كۈنىدۇر. يىل سوڭىغا 333 (كەبىسە يىللارى 334) كۈن بار.
12 - ماي
ئۆلگەنلەر
1936 - يىلى — ئابدۇغۇپۇر شاپتۇل داموللا ۋەتەن مىللەت خەيرىگە ئۆلتۈرۈلگەن.
11 - فېۋرال
ياكى 11 - ھۇد ۋە ياكى 2 - ئاينىڭ 11 - كۈنى، مىلادى تەقۋىمىگە كۆرە يىلنىڭ 42. كۈنىدۇر. يىل سوڭىغا 323 (كەبىسە يىللارى 324) كۈن بار.
نەتفلىكىس
thumb|نەاتفلىكىس لوگوسى نەتفلىكىس(Netflix) بولسا ئامىرىكىنىڭ تاماشا شىركىتى بولۇپ، توردا كىنو فىلىم قۇيۇش مۇلازىمىتى، ئېھتياجغا ئاساسەن سىن تەمىنلەش مۇلازىمىتى بىلەن تەمىنلەيدىغان شىركەت. نەتفلىكىس 1997-يىلى رىد خاستىڭ، مارىك رەندولىف تەرىپىدىن سكوت جىلغىسىدا قۇرۇلغان. thumb|نەتفلىكىس قۇيۇلدىغان رايونلار
ئاساسى ئۇچۇرلىرى
thumb|نەتفلىكىس باش شىتابى thumb|نەتفلىكىس بەلگىسى شىركەت خاراكتىرى: ئامما ئىگىلىكىدىكى
ئاكسىيە بازار نامى: NASDAT: NFLX,   NASDAQ-100 component,   S&P 500 component.
ئىلى دەرياسى يولى كوچا باشقارمىسى
ئىلى دەرياسى يولى كوچا باشقارمىسى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Ili Deryasi Yoli Kocha Bashqarmisi)ئىلى قازاق ئاپتونوم ئوبلاستى نىڭ غۇلجا شەھىرى گە جايلاشقان.
نەتفلىكىس
ئاساسى ئۇچۇرلىرى
قۇرۇلغان ۋاقتى: 1997-يىلى 29 ئاۋغۇسىت، ئامىركىنڭ كالىفورنىيە شىتاتىدىكى سكوت جىلغىسىدا.
قۇرۇغۇچى: رىد خەستىڭ، مارك رەندولىف
باش شىتابى جايلاشقان جاي: ئامىرىكا، كالىغورنىيە شىتاتى، لوس ئانگلىىس
مۇھىم شەخىسلەر: رىد خەستىڭ (ب ئ ئە)، تەد ساراندوس
مەھسۇلاتى: قۇيۇش تاراتقۇسى، ئىھتىياجغا ئاساسەن سىن ئىشلەش
مۇلازىمىتى: كىنو ئىشلەش، كىنو تارقىتىش، تېلۋىزىيە مەھسۇلاتىلىر ئىشلەش
قازانچى كوچا باشقارمىسى
قازانچى كوچا باشقارمىسى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Qazanchi Kocha Bashqarmisi)ئىلى قازاق ئاپتونوم ئوبلاستى نىڭ غۇلجا شەھىرى گە جايلاشقان.
نەتفلىكىس
ئاساسى ئۇچۇرلىرى
كىرىمى: 11. 692 بىليون دوللار (2017-يىلى)
ئۇمۇمى مۈلۈكى: 19.013 بىليون دوللار (2017)
ئۇمۇمى تاپاۋىتى: 3.582 بىليون دوللار (2017)
خىزمەتىچى سانى: 5400 (2017)
تارماق شۆبىسى: ئامىرىكىدا توردا قۇيۇش، خەلىقارادا توردا قۇيۇش، ئامىرىكىدا د ۋ د تارقىتىش
تارماق تور بەتلىرى: DVD.com, milarworld
باخۇبالى: باشلىنىش
thumb|باش رولچى thumb|پىرابخاس، باش رولچى thumb|رىژىسور ۋە ئارتىسلار بۇ ھىندىستاننىڭ ئىككى بۈلۈملۈك رىۋايەت خاراكتىرىنى ئالغان فانتازىيەلىك فىلىمنىڭ بىرىچنى بۈلۈمى. بۇ كىنو 2015-يىلى ھىندىستانلىق رىژىسور س س راجامولى تەرپىىدىن ئىشلەنگەن.
نەتفلىكىس
ئاساسى ئۇچۇرلىرى
ئورگان تور بېتى: www.netflix.com
باخۇبالى: باشلىنىش
ئاساسى ئۇچۇرلىرى
رىژىسور: س س راجامولى
ئىشلىگەنلەر: شوبۇ يارلاگادا، پىراساد دەۋىنى
سىنارىسىت: ك ۋ ۋىجايېندىرا پراساد
سەھنىلەشتۈرگۈچى: ك ۋ ۋىجانيېندىرا پراساد، س س راجامولى
ھىكايە يازغۇچى: ك ۋ ۋىجانيېندا پراساد
باش روللاردا:
پىرابخاس
رانا داگۇباتى
ئانۇشكا شەتتىي
تامانناھ
راميا كىرىشىنا
ساسياراج
ناسىر
مۇزىكىسنى ئىشلىگۈچى: م م كېراۋانى
ئىشلىگەن شىركەت: ئاركا تاراتقۇ ئىشخانىسى
تارقاتقۇچىلار:
تېلاگۇ: ئاركا مىدىيا ئىشخانىسى
تامىل: يېشىل ئىستودىيەسى، يۇ ۋ تاماشا، سىر سېنادال كىنوچىلىقى
تۇنچى تارقىتىلىشى: 2015-يىلى 10 ئىيۇل
ئۇمۇمى ۋاقتى:
تېلاگۇچە: 158 مىنۇت
دۆلەت: ھىندىستان
تىلى: تېلاگۇ، تامىل
بىلەت كىرىمى
100 مىليون دوللار
پىرابخاس
دادىسى فىلىم ئىشلىگۈچى، تاغىسى ھىندىستان تېلۇگۇ تىلى كىنوسىنىڭ ئارتىسى بولغاچقا، كىچىكىدىن باشلاپلا، كىنو كۆرۈپ پىششىق بولۇپ كەتكەن. بۇمۇ ھەم ئۇنىڭ ئەڭ ئاخىرىدا كىنو ئىشلەش گۇرۇپپىسىغا تاللىنىشىنىڭ سەۋەبى. 2002-يىلى، 23 ياشلىق پرابخاس ھاياتىدىكى تۇنجى كىنو «ئىرۇن»دا ئەر باش پېرسوناژنىڭ رولىنى ئالدى. بۇ مۇھەببەت، ھەرىكەت يۇغۇرۇلغان كىنو ئۇنىڭ ئوڭۇشلۇق ھالدا بۇ ساھەگە قەدەم قويۇشىغا شارائىت ھازىرلاپ بەرگەن ھەمدە ئۇنىڭ ھەم مۇشتلىشىش ھەم مۇھەببەتلىشىش ئۇسلۇبىدىكى كىنولاردا رول ئېلىشى ئۈچۈن ئۇل سېلىپ بەرگەن. بۇنداق ئۇسلۇب جەنۇبىي ھىندىستاندا ئەڭ ئالقىشلىنىدۇ، بىراق مەلۇم دەرىجىدە «پىفا»مۇ (توپ تارقىتىش) بولۇپ كەتكەن.
بىراق ئۇنىڭمۇ «تاكتىكا»دىن چىقىپ كەتكەن بىر قانچە ئەسەرلىرى بار، يەنە كېلىپ سۈپىتىمۇ خېلىلا يۇقىرى.
مەسىلەن، 2005-يىلىدىكى «ئۇنتۇلغان سۆيگۈ» ناملىق كىنودا ئۇ ساقايماس كېسەلگە گىرىپتار بولغان ياشنىڭ رولىنى ئېلىپ، ھاياتىنىڭ ئەڭ ئاخىرقى ئۆتكىلىدە، داۋالاشتىن ۋاز كېچىپ، ئائىلىسىدىن ئايرىلىدۇ ھەمدە يۇمۇرستىكىلىق شۇنداقلا سەمىمىيلىكنى تاللاپ، ئەتراپىدىكىلەرگە خۇشاللىق ئاتا قىلىپ، بۇ دۇنيا ئۈچۈن ئەڭ ئاخىرقى تۆھپىسى- سۆيگۈنى مىراس قالدۇرىدۇ. بۇ كىنودا ئۇ يۇمۇرستىك تالانتىنى نامايەن قىلىپلا قالماستىن يەنە تېخى ھىندىستانلىقلارنىڭ ھاياتلىقنىڭ ئايرىلىشىغا بولغان قىممەت قارىشىنى نامايەن قىلىپ بېرىدۇ. غەرب ئەللىرىنىڭ كىنولىرىدا ئەڭ ئاخىرقى مىنۇتتىمۇ كېسەللىك بىلەن كۈرەش قىلىدىغان نەزەرىيەسى بىلەن سېلىشتۇرغاندا، ھىندسىتانلىقلارنىڭ كىشىلىك ھايات قارشى تېخىمۇ ئەركىندۇر.
تا ھازىرغىچە پرابخاسنىڭ ئارتىسلىق ھاياتىدىكى ئەڭ مۇھىم ئەسىرى بولسا، يەنىلا ئىككى قىسىملىق «باخۇبالى»دۇر. بۇ تارىخىي داستان كىنوسىدا باخۇبالى شاھ ئوغلى ئىككى ئەۋلادنىڭ ھېكايسىى، تەسىرلىك مۇھەببەت ھېكايسى، جەڭگاھ، ھەيۋەتلىك ئوردا، كۆزنى قاماشتۇرىدىغان ناخشا-ئۇسسۇل ۋە ئاجايىپ تەسەۋۋۇرغا تويۇنغان ھەرىكەت لايىھەسى، نەپس ئۇسسۇل قاتارلىقلارنىڭ ھەممىسى تا ھازىرغىچە ئەڭ يۈكسەك باھاغا ئېرىشكەن كىنونىڭ بىرى.
بۇ كىنو قويۇلغاندىن كېيىن غايەت زور سودا نەتىجىسىگە ئېرىشتى. «باخۇبالى: باشلىنىش» جەمئىي ئالتە مىليارد 500 مىليون رۇپىيەلىك بېلەت كىرىمىگە ئېرىشىپ، تۇنجى بېلەت كىرىمى ئۈچ مىليارد رۇپىيەدىن ئاشقان جەنۇبىي ھىندىستان كىنوسىغا ئايلاندى. «باخۇبالى 2: ئاخىرلاشتۇرۇش» كىشىنى چۆچىتىدىغان دەرىجىدە 17 مىليارد رۇپىيەدىن يۇقىرى بېلەت كىرىمىنى يارىتىپ، بىردەك ھىندىستان كىنو تارىخىنىڭ بېلەت كىرىمى چېمپىيونىغا ئايلاندى. كېيىن، «دانگال» ناملىق كىنو دۆلىتىمىز بازىرىدىكى غايەت زور ئۇتۇقىغا تايىنىپ، ئۇنى ئىككىنچى ئورۇنغا چۈشۈردى. پرابخاسنىڭ قالتىس ئىپادىسى، بۇ كىنونىڭ مۇۋەپپەقىيەت قازىنىشىدىكى ھالقىلىق ئامىلنىڭ بىرى. بولۇپمۇ، ئۇ ياراتقان باخۇبالى نەچچە مىلياردلىغان قىزلارنىڭ غايىسىدىكى «فەرھادى».
ﺋﻮﺳﻤﺎﻥ ئېلى
ئوسمان ئېلى (؟ - ؟) قىرغىز، ئۇلۇغچاتلىق. ياڭ زېڭىشىن ۋە جىن شۇرېن دەۋىرلىرىدە ئەسكەر بولغان، خىتايچە بىلەتتى. ئۇرۇش تەجرىبىسى كۆپ، ئاتلىق ئەسكەر كوماندىرى بولغان.
1933 - يىلىنىڭ بېشىدا قەشقەرنى ئىشغال قىلىپ خىتايلارنى قوغلاپ چىقارغان. ما جەنساڭ تەرىپىدىن مەغلۇپ قىلىنىپ، قەشقەر كونا شەھەردىن چىقىشقا مەجبۇر بولغان. يېڭىلگەندىن كېيىن ئۇلۇغچات تاغلىرىغا قايتىدۇ. كېيىن قاقشالدا ھەرىكەت قىلىپ قايتا باش كۆتەرمەكچى بولىدۇ، ئەمما مەغلۇب بولۇپ قولغا چۈشۈپ تۈرمىدە ئۆلتۈرۈلگەن.
21 - فېۋرال
ياكى 21 - ھۇد ۋە ياكى 2 - ئاينىڭ 21 - كۈنى، مىلادى تەقۋىمىگە كۆرە يىلنىڭ 52 - كۈنىدۇر. يىل سوڭىغا 313 (كەبىسە يىللارى 314) كۈن بار.
22 - فېۋرال
ياكى 22 - ھۇد ۋە ياكى 2 - ئاينىڭ 22 - كۈنى، مىلادى تەقۋىمىگە كۆرە يىلنىڭ 53 - كۈنىدۇر. يىل سوڭىغا 312 (كەبىسە يىللارى 313) كۈن بار.
دۆلەتباغ كوچا باشقارمىسى
دۆلەتباغ كوچا باشقارمىسى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Döletbagh Kocha Bashqarmisi)ئىلى قازاق ئاپتونوم ئوبلاستى نىڭ غۇلجا شەھىرى گە جايلاشقان.
2018-يىللىق رۇسىيە دۇنيا لوڭقىسى
alt=روسىيە |thumb|كوماندىلار كەلگەن دۆلەتلەر 2018دۇنيا لوڭقىسىنى تالىشىش پۇتبۇل مۇسانىقىسى 2018-يىلى 6-ئاينىڭ 14 كۈنىدىن 7-ئاينىڭ 15 كۈنىگىچە روسىيەدە ئۈتكۈزۈلدۇ.
ئاتىلىشى
ئۇيغۇرچە: 2018 دۇنيا لوڭقىسىنى تالىشىش پۇتبۇل مۇسانىقىسى، ئىنگىلىزچە: 2018 FIFA World Cup، ئۇرۇسچە: Чемпионат мира по футболу 2018
مۇسابىقە ئۆتكۈزىدىغان شەھەرلەر
موسكىۋا، سانت پىتىربۇرىگ، سوچى، ئىكاتىرىنا، قازان، سارانىسىك، كالىنگىراد، روستوۋ ئون دون.
گۇرۇپىلار
alt=روسىيە |thumb|ڧىڧا لوگوسى A گۇرۇپپا: رۇسىيە (ساھىبخان)، ئۇرۇگۋاي، مىسىر، سەئۇدى ئەرەبىستان
B گۇرۇپپا: پورتۇگالىيە، ئىسپانىيە، ئىران، ماراكەش
C گۇرۇپپا: فىرانسىيە، پېرۇ، دانىيە، ئاۋسترالىيە
D گۇرۇپپا: ئارگېنتىنا، كىرودىيە، ئىسلاندىيە، نىگېرىيە
F گۇرۇپپا: گېرمانىيە، مېكسىكا، شىۋېتسىيە، كورېيە
G گۇرۇپپا: بېلگىيە، ئېنگلاند، تۇنىس، پاناما
مۇسابىقە ئۇرۇنلاشتۇرۇشى
A گۇرۇپپا:
6-ئاينىڭ 14-كۈنى كەچ سائەت 9:00، رۇسىيە VS سەئۇدى ئەرەبىستان
6-ئاينىڭ 15-كۈنى كەچ سائەت 6:00، مىسىر VS ئۇراگۋاي
6-ئاينىڭ 20-كۈنى كەچ سائەت 9:00، ئۇراگۋاي VS سەئۇدى ئەرەبىستان
6-ئاينىڭ 25-كۈنى كەچ سائەت 8:00، ئۇراگۋاي VS رۇسىيە
6-ئاينىڭ 25-كۈنى كەچ سائەت 8:00، سەئۇدى ئەرەبىستان VS مىسىر
B گۇرۇپپا:6-ئاينىڭ 15-كۈنى كەچ سائەت 9:00، ماراكەش VS ئىران
6-ئاينىڭ 16-كۈنى سەھەر سائەت 0:00، ئىسپانىيە VS پورتۇگالىيە
6-ئاينىڭ 20-كۈنى كەچ سائەت 6:00، پورتۇگالىيە VS ماراكەش
6-ئاينىڭ 21-كۈنى سەھەر سائەت 0:00، ئىران VS ئىسپانىيە
6-ئاينىڭ 26-كۈنى سەھەر سائەت 0:00، ئىران VS پورتۇگالىيە
6-ئاينىڭ 26-كۈنى سەھەر سائەت 0:00، ئىسپانىيە VS ماراكەش
C گۇرۇپپا:
6-ئاينىڭ 16-كۈنى چۈشتىن كېيىن سائەت 4، فىرانسىيە VS ئاۋسترالىيە
6-ئاينىڭ 16-كۈنى كەچ سائەت 10:00، پېرۇ VS دانىيە
6-ئاينىڭ 20-كۈنى كەچ سائەت 6:00، فىرانسىيە VS پېرۇ
6-ئاينىڭ 21-كۈنى كەچ سائەت 9:00، دانىيە VS ئاۋستىرالىيە
6-ئاينىڭ 26-كۈنى كەچ سائەت 8:00، دانىيە VS فىرانسىيە
6-ئاينىڭ 26-كۈنى كەچ سائەت 8:00، ئاۋستىرالىيە VS پېرۇ
D گۇرۇپپا:
6-ئاينىڭ 17-كۈنى سەھەر سائەت 1:00، كىرودىيە VS نېگىرىيە
6-ئاينىڭ 22-كۈنى سەھەر سائەت 0:00، ئارگېنتىنا VS كىرودىيە
6-ئاينىڭ 22-كۈنى كەچ سائەت 9:00، نېگىرىيە VS ئىسلاندىيە
6-ئاينىڭ 27-كۈنى سەھەر سائەت 0:00، نېگىرىيە VS ئارگېنتىنا
6-ئاينىڭ 22-كۈنى سەھەر سائەت 0:00، ئىسلاندىيە VS كىرودىيە
E گۇرۇپپا:
6-ئاينىڭ 17-كۈنى كەچ سائەت 6:00، كوستارىكا VS سېربىيە
6-ئاينىڭ 18-كۈنى سەھەر سائەت 0:00، بىرازىلىيە VS شىۋېتسارىيە
6-ئاينىڭ 22-كۈنى كەچ سائەت 6:00، بىرازىلىيە VS كوستارىكا
6-ئاينىڭ 23-كۈنى سەھەر سائەت 0:00، سېربىيە VS شىۋېتسارىيە
6-ئاينىڭ 28-كۈنى سەھەر سائەت 0:00، شىۋېتسارىيە VS كوستارىكا
F گۇرۇپپا:
6-ئاينىڭ 17-كۈنى كەچ سائەت 9:00، گېرمانىيە VS مېكسىكا
6-ئاينىڭ 18-كۈنى كەچ سائەت 6:00، شىۋېتسىيە VS كورېيە
6-ئاينىڭ 23-كۈنى كەچ سائەت 9:00، گېرمانىيە VS شىۋېتسىيە
6-ئاينىڭ 24-كۈنى سەھەر سائەت 0:00، كورېيە VS مېكسىكا
6-ئاينىڭ 27-كۈنى كەچ سائەت 8:00، كورىيە VS گېرمانىيە
6-ئاينىڭ 27-كۈنى كەچ سائەت 8:00، مېكسىكا VS شىۋېتسىيە
G گۇرۇپپا:
23 - فېۋرال
ياكى 23 - ھۇد ۋە ياكى 2 - ئاينىڭ 23 - كۈنى، مىلادى تەقۋىمىگە كۆرە يىلنىڭ 54 - كۈنىدۇر. يىل سوڭىغا 311 (كەبىسە يىللارى 312) كۈن بار.
2018-يىللىق رۇسىيە دۇنيا لوڭقىسى
مۇسابىقە ئۇرۇنلاشتۇرۇشى
6-ئاينىڭ 18-كۈنى كەچ سائەت 9:00، بېلگىيە VS پاناما
24 - فېۋرال
ياكى 24 - ھۇد ۋە ياكى 2 - ئاينىڭ 24 - كۈنى، مىلادى تەقۋىمىگە كۆرە يىلنىڭ 55 - كۈنىدۇر. يىل سوڭىغا 310 (كەبىسە يىللارى 311) كۈن بار.
2018-يىللىق رۇسىيە دۇنيا لوڭقىسى
مۇسابىقە ئۇرۇنلاشتۇرۇشى
6-ئاينىڭ 19-كۈنى سەھەر سائەت 0:00، تۇنىس VS ئېنگلاند
6-ئاينىڭ 23-كۈنى كەچ سائەت 6:00، بېلگىيە VS تۇنىس
6-ئاينىڭ 24-كۈنى كەچ سائەت 6:00، ئېنگلاند VS پاناما
6-ئاينىڭ 29-كۈنى سەھەر سائەت 0:00، ئېنگلاند VS بېلگىيە
6-ئاينىڭ 29-كۈنى سەھەر سائەت 0:00، پاناما VS تۇنىس
H گۇرۇپپا:
6-ئاينىڭ 19-كۈنى كەچ سائەت 6:00، پولشا VS سېنگال
6-ئاينىڭ 19-كۈنى كەچ سائەت 9:00، كولۇمبىيە VS ياپونىيە
6-ئاينىڭ 24-كۈنى كەچ سائەت 9:00، ياپونىيە VS سېنگال
6-ئاينىڭ 25-كۈنى سەھەر سائەت 0:00، پولشا VS كولۇمبىيە
6-ئاينىڭ 28-كۈنى كەچ سائەت 8:00، ياپونىيە VS پولشا
6-ئاينىڭ 28-كۈنى كەچ سائەت 8:00، سېنگال VS كولۇمبىيە
8 كۈچلۈككە كىرىش ھەل قىلغۇچ مۇسابىقىسى ئورۇنلاشتۇرۇلۇشى:
6-ئاينىڭ 30-كۈنى كەچ سائەت 6:00 دە، C گۇرۇپپىدا 1-بولغان كوماندا بىلەن D گۇرۇپپىنىڭ 2-بولغان كوماندىسى(1)
ئاقساقمارال يېزىسى
ئاقساقمارال يېزىسى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Aqsaqmaral Yézisi)قەشقەر ۋىلايىتى نىڭ مارالبېشى ناھىيىسىگە جايلاشقان بولۇپ، ئومۇمىي نوپۇسى 31 مىڭ ئەتراپىدا.
2018-يىللىق رۇسىيە دۇنيا لوڭقىسى
مۇسابىقە ئۇرۇنلاشتۇرۇشى
7-ئاينىڭ 1-كۈنى سەھەر سائەت 0:00 دە، A گۇرۇپپىدا 1-بولغان كوماندا بىلەن B گۇرۇپپىنىڭ 2-بولغان كوماندىسى(2)
7-ئاينىڭ 2-كۈنى كەچ سائەت 8:00 دە،  E گۇرۇپپىدا 1-بولغان كوماندا بىلەن F گۇرۇپپىنىڭ 2-بولغان كوماندىسى(3)