ئېلفرېد_يېلىنىك
«ئېسىلدىن ئېسىل زامان» (Wonderful, Wonderful Times) ئېلفرېد يېلىنېكنىڭ 1980- يىلى يېزىلغان بىر قەدەر زور تەسىرگە ئىگە ئەسىرى بولۇپ، بۇ روماندىكى تارىخىي مۇھىت 20- ئەسىرنىڭ 50- يىللىرىنىڭ ئاخىرىدىكى جەمئىيەت ۋە ئىقتىساد گۈللەنگەن مەزگىلگە توغرا كېلىدۇ. ئېلفرېد يېلىنېك بۇ رومانىدا ئىخچام، پۇختا جۈملە قۇرۇلمىلىرى، يۈرەكنىڭ تارىنى چېكىدىغان تەپسىلاتلار ۋە ئاچچىق- ئۆتكۈر تىل ئارقىلىق ئىككىنچى دۇنيا ئۇرۇشى ئاۋستىرىيىگە تاڭغان كىشىنىڭ يۈرىكىنى تىترەتكىدەك شەپقەتسىز جاھىل ئىجتىمائىي مەرەزلەرنى پاش قىلىدۇ، ئۆتكەن كۈنلەردىكى ئۇرۇش يىللىرىغا خاس تەپەككۇر ئەندىزىسىنىڭ ھازىرقى زامان جەمئىيىتىگە يەتكۈزىۋاتقان تەسىرىنى شەرھىيلەپ بېرىدۇ. ئۈچىنچى ئىمپىرىيىنىڭ بەربات بولغىنىغا ئون نەچچە يىل ئۆتكەن بولسىمۇ، گۇناھكار ئاتا- بوۋىلارنىڭ ئەرۋاھى تاراپ كەتمەستىن ياش ئەۋلادلارنىڭ ۋۇجۇدىدا نامايان بولىدۇ، ئۇلار جەمئىيەتكە قارغۇلارچە كۈچلۈك نارازى بولىدۇ- يۇ، بۇنداق نامسىز غەزەبنىڭ يىلتىزىنى بىلمەي ئۆتىدۇ. روماننىڭ باش قەھرىمانلىرى رىئاللىقتىن نارازى ۋيېنالىق ئىككى يىگىت- ئىككى قىز بولۇپ، بۇ تۆتەيلەننىڭ ئىچىدە ھانس(Hans) ئىسىملىك بىر يىگىتنىڭلا يېشى چوڭراق، راينېر(Rainer)، سوفىيە(Sophie) ۋە راينېرنىڭ قوشكېزەك سىڭلىسى ئاننا(Anna) دىن ئىبارەت قالغان ئۈچى ئون سەككىز ياشقا تولمىغان ئوتتۇرا مەكتەپ ئوقۇغۇچىلىرى. ئەسلىدە ئوبدان مەكتەپ تەربىيىسى ئېلىش شارائىتىغا ئىگە بۇ ياشلار تولۇق ئوتتۇرا مەكتەپنى پۈتتۈرۈش ئىمتىھانىغا تەييارلىق قىلىۋاتقان بولۇپ، گۈزەل ئىستىقبال كۆز ئالدىدىلا كۈتۈپ تۇراتتى، ئەمما ئۇلار ئىقتىساد ئۇچقاندەك تېز يۈكسىلىۋاتقان جەمئىيەتكە سىڭىپ كىرەلمەيدىغاندەك بىر ھالدا ئىدى. ئۇلار ئەتراپىدىكى مۇھىتقا دۈشمەنلىك بىلەن قارايدۇ، رىئاللىقتىن نارازى بولىدۇ، ئىچ پۇشۇقىنى چىقىرىش كويىدا قاراپ تۇرۇپ باشقىلارغا ھېچ ئىشتىن ھېچ ئىش يوقلا زوراۋانلىق ئىشلىتىپ ئاچچىقىنى چىقىرىشقا ئۇرۇنىدۇ. ئۇلار دەسلىپىدە ئاغزىنىڭ ئۇچىدىلا شۇنداق قىلىمىز دەپ قويغان بولسىمۇ، كېيىنچە ئەمەلىي ھەرىكەتكە ئۆتۈپ، باغچىلاردا جېدەل تېرىپ قاتىللىق قىلىدۇ، يول توسۇپ بۇلاڭچىلىق قىلىدۇ، قىلچىمۇ قارشىلىق كۆرسىتەلمەس زىيانلانغۇچىلارنى زەھەرخەندىلىك بىلەن قاتتىق دۇمبالايدۇ. بۇ روماندا شۇ تۆت ئاساسىي پېرسوناژدىن باشقا يەنە راينېر بىلەن ئاننانىڭ ئاتا- ئانىسى، ھانسنىڭ ئانىسىدىن ئىبارەت ئۈچ پېرسوناژ بولۇپ، بۇ ئۈچ پېرسوناژ كۆپ تەسۋىرلەنمىگەن بولسىمۇ، ئاشۇ بىر قانچە بالىنىڭ جىنايەت ئۆتكۈزۈشىنىڭ مەنبىئى بولۇپ ھېسابلىنىدۇ. راينېر بىلەن ئاننانىڭ ئاتىسى ئىككىنچى دۇنيا ئۇرۇشى مەزگىلىدىكى ئېسئېس(SS) چىلار ئوفىتسېرى ئىدى، ئۇرۇشتا بىر پۇتىدىن ئايرىلغان بۇ ئادەم، ھەمىشە ئەينى يىللىرى ئەسىرلەرگە مۇئامىلە قىلغىنىدەك خوتۇن- بالىلىرىنى دۇمبالايدۇ. بۇنىڭدىن باشقا ئۇ يەنە ئەسەبىي جىنسىي خورلامچى بولۇپ، شەھۋانىي رەسىملەرنى تارتىشقا خۇمار ئىدى، شۇڭا دائىم ئۆز خوتۇنىنى مودىل بولۇپ تۇرۇپ بېرىشكە قىستايدۇ. خوتۇنى بولسا ئېرىگە ئىتائەتمەن بولۇپ، ھېچقاچان قارشىلىق كۆرسەتمەستىن ئېرىنىڭ تايىقىنى يىگىنى يىگەن بولىدۇ. ۋەھشىي، قورقۇنچلىق، مۇشتۇمزور ئېرى ئالدىدا ئىتائەتمەنلىك بىلەن تۈرلۈك بەد بەشىرە سىياقتا تۇرۇپ بېرىدۇ. ئاتا- ئانىسىنىڭ كۆڭۈللەرنى غەش قىلارلىق شۇنداق بىنورمال ئائىلىۋى تۇرمۇشى ئەسەبىي جەمئىيەتنىڭ كارتىنىسى ئىدى، شۇڭا راينېر بىلەن ئاننانىڭ ۋۇجۇدىدا كىچىكىدىن تارتىپلا بىساغلام پسىخىكا شەكىللىنىدۇ. ھانسنىڭ دادىسى راينېر بىلەن ئاننانىڭ دادىسىغا ئوخشاشلا ئۇرۇشنىڭ قۇربانى بولۇپ، ئىككىنچى دۇنيا ئۇرۇشىدا ھاياتىدىن ئايرىلغان، ئانىسى رادىكاللاردىن بولمىسىمۇ ئۇرۇشنىڭ كۆلەڭگىسىدىن بەرىبىر قۇتۇلۇپ كېتەلمەي، ھانسنىڭ ئۆزى ۋە ئېرى ھايات ۋاقتىدا لايىھىلەپ قويغان يولدا مېڭىشىنى قەتئىي تەلەپ قىلاتتى. ئۇ رىئاللىققا ئايلىنىشى مۈمكىن بولمايدىغان غايىبانە دۇنياغا ئىنتىلىپ، ئاللىبۇرۇن بەربات بولغان قەھرىمانىزمغا مەھكەم ئېسىلىۋالىدۇ ھەمدە ئۆز ئىرادىسىنى ئوغلى ھانسقا تاڭىدۇ. يېلىنېكنىڭ بۇ رومانى ئىنتايىن مۇۋەپپىقىيەتلىك چىققان بولۇپ، خۇددى بىر تەقرىزچىنىڭ ئېيتقىنىدەك: «كۈچلۈك ماھارەت بىلەن يېزىلغان بۇ ئەسەر ئوقۇغان كىشىگە بىر يازمىدەك ئەمەس، بەلكى ئاپتورنىڭ شۇنداق سېھىرلىك روھىدەك بىلىنىدۇ، بۇ روھ ھېلى بىر ئوغۇلنىڭ ئوبرازىدا زاھىر بولسا، ھېلى بىر قىزنىڭ ئوبرازىدا، ھەر بىر جۈملە، ھەر بىر ۋەقەدە، پۈتكۈل ئەسەردە زاھىر بولۇپ، كىشىنى شۈركەندۈرگىدەك ئىجتىمائىي رىئاللىقنى يورۇتۇپ بېرىدۇ».