cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتى يېزا يەر ھۆددىگەرلىكى قانۇنى
59 - ماددايەر باشقۇرۇشقا دائىر قانۇن - نىزاملارغا خىلاپلىق قىلىپ، يەرنى قانۇنسىز ئېلىپ ئىشلىتىپ، ئىگىلىۋېلىپ ياكى يەر ئېلىپ ئىشلىتىش تولۇقلىمىسىغا خىيانەت قىلىپ ئىشلىتىۋېلىپ، جىنايەت شەكىللەندۈرگەنلەر قانۇن بويىچە جىنايى جاۋابكارلىققا تارتىلىدۇ؛ باشقىلارغا زىيان سالغانلار زىياننى تۆلەش قاتارلىق جاۋابكارلىقلارنى ئۈستىگە ئېلىشى كېرەك.
ھۆددە ئالغۇچى ھۆددە يەرنى كاردىن چىقارغان بولسا، ھۆددە بەرگۈچى توسۇشقا ھەمدە ھۆددە ئالغۇچىدىن شۇ زىياننى تۆلەپ بېرىشنى تەلەپ قىلىشقا ھوقۇقلۇق.
61-ماددا دۆلەت ئورگانلىرى ۋە ئۇنىڭ خادىملىرىدىن خىزمەت ھوقۇقىدىن پايدىلىنىپ يېزا يەر ھۆددىگەرلىكىگە ئارىلىشىش، ھۆددە توختامىنى ئۆزگەرتىش، بىكار قىلىش، ھۆددە ئالغۇچىنىڭ قانۇن بويىچە ئۆز ئالدىغا ئىشلەپچىقىرىش، تىجارەت قىلىش ھوقۇقىغا چات كېرىۋېلىش ياكى ھۆددە ئالغۇچىنى يەر ھۆددىگەرلىك ھوقۇقىنى يۆتكەشكە مەجبۇرلاش، توسقۇنلۇق قىلىش قاتارلىق يەر ھۆددىگەرلىك ھوقۇقىغا زىيان يەتكۈزۈش قىلمىشىنى سادىر قىلىپ، ھۆددە ئالغۇچىغا زىيان يەتكۈزگەنلىرى زىياننى تۆلەش قاتارلىق جاۋابكارلىقنى ئۈستىگە ئېلىشى كېرەك؛ قىلمىشى ئېغىر بولغان بىۋاسىتە جاۋابكارلارغا يۇقىرى دەرىجىلىك ئورگان ياكى ئىشلەيدىغان ئورنى مەمۇرىي چارە كۆرىدۇ؛ جىنايەت شەكىللەندۈرگەنلىرى قانۇن بويىچە جىنايى جاۋابكارلىققا تارتىلىدۇ.
5 -باب قوشۇمچە پرىنسىپ
62 -ماددا بۇ قانۇن يولغا قويۇلۇشتىن ئىلگىرى دۆلەتنىڭ يېزا يەر ھۆددىگەرلىكىگە مۇناسىۋەتلىك بەلگىلىمىلىرى بويىچە ھۆددە بېرىلگەن، جۈملىدىن ھۆددە مۇددىتى بۇ قانۇندا بەلگىلەنگەن مۇددەتتىن ئۇزاق بولغانلىرى بۇ قانۇن يولغا قويۇلغاندىن كېيىنمۇ داۋاملىق كۈچكە ئىگە بولىدۇ، قايتا ھۆددە بېرىشكە يول قويۇلمايدۇ. ھۆددە ئالغۇچىلاردىن يەر ھۆددىگەرلىك ھوقۇقى گۇۋاھنامىسى ياكى ئورمان ھوقۇقى گۇۋاھنامىسى قاتارلىق گۇۋاھنامىلەر بېرىلمىگەنلىرىگە گۇۋاھنامە بېرىش كېرەك.
63- ماددا بۇ قانۇن يولغا قويۇلۇشتىن ئىلگىرى زاپاس يەر قالدۇرۇلغان بولسا، زاپاس يەر كۆلىمىنى شۇ كوللېكتىپ ئىقتىسادىي تەشكىلاتىنىڭ ئومۇمىي تېرىلغۇ يەر كۆلىمىنىڭ 5% دىن ئاشۇرۇۋېتىشكە يول قويۇلمايدۇ. 5% كە يەتمىگەنلىرىدە، زاپاس يەرنى قايتا كۆپەيتىشكە يول قويۇلمايدۇ.
بۇ قانۇن يولغا قويۇلۇشتىن ئىلگىرى زاپاس يەر قالدۇرمىغان بولسا، بۇ قانۇن يولغا قويۇلغاندىن كېيىن قايتا زاپاس يەر قالدۇرۇشقا يول قويۇلمايدۇ.
لۇتېتسىي
ئۇمۇمىي
ئىسمى،سىمۋولى،نومۇرى:
ئىلمېنىت كاتېگورىيىسى:
گۇرۇپپىسى، دەۋرى،:
بايتوغراق يېزىسى
بايتوغراق يېزىسى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Baytoghraq Yézisi)ئاقسۇ ۋىلايىتى نىڭ ئاۋات ناھىيىسى گە جايلاشقان.
لۇتېتسىي
ئۆلچەملىك ئاتوم ئېغىرلىقى:
ئېلېكترون قەۋىتى:
فىزىكىلىق خۇسۇسىيىتى
ھالىتى:
قايناش نۇقتىسى:
9 - ئاۋغۇست
تومۇز ئېيى ياكى ئاۋغۇست ئېيى 12 ئاينىڭ 8 - سىدۇر. يىلنىڭ سەككىزىنچى ئېيى. 31 كۈنلۈك چوڭ ئايلارنىڭ بەشىنچىسى. ياز پەسلىنىڭ ئۈچىنچى ئېيى.
لۇتېتسىي
ھورغا ئايلىنىش نۇقتىسى:
ئاتوم خۇسۇسىيىتى
كىرىستال تۈزىلىشى:
ئىزوتوپلىرى:
قوللىنىشى:
تارىخى:
بايقىلىشى:
لاۋرېنسىي
left|thumb|250px
ئۇمۇمىي
ئىسمى،سىمۋولى،نومۇرى:
ئىلمېنىت كاتېگورىيىسى:
گۇرۇپپىسى، دەۋرى،:
كۆرۈنىشى:
ئۆلچەملىك ئاتوم ئېغىرلىقى:
ئېلېكترون قەۋىتى:
فىزىكىلىق خۇسۇسىيىتى
قايناش نۇقتىسى:
ھورغا ئايلىنىش نۇقتىسى:
ئاتوم خۇسۇسىيىتى
كىرىستال تۈزىلىشى:
ئوكسىدلىنىش ئەھۋالى: ئاتوم رادىئوسى:
ۋاندېرۋالىس رادىئوسى:
ئىزوتوپلىرى:
قوللىنىشى:
تارىخى:
بىرىكمىلىرى:
ئاشنا
ئاشنا، كۆكتۈركلەرنىڭ بىر ئۇرۇقى ۋە كۆكتۈرۈك قاغانلىقىنى قۇرغان قەبىلە. ئەفسانىلەرگە كۆرە ئاشنا ئۇرۇقى تىشى بۆرىدىن كۆپەيگەن ئىمىش.
ھۇنلار، خىتايلارغا يېڭىلىپ قالغاندىن سوڭرە قاغان، 500 ئائىلىلىك ئاشنالارنى جورجىتلار رايونىغا كەلگەن ۋە ئۇلارنىڭ ۋاسسالى بولغان. بۇ تۈركلەر ئوتتۇرا ئاسىيادا ياشاپ تۆمۈرچىلىكتە تەرەققىي قىلغان.
ئاشنا ئۇرۇقى دۇلۇ ۋە نۇشىبى دەپ ئىككى تارماققا ئايرىلاتتى. سېموۋۇلى كۆكبۆرە ئىدى.
31 - ئاۋغۇست
تومۇز ئېيى ياكى ئاۋغۇست ئېيى 12 ئاينىڭ 8 - سىدۇر. يىلنىڭ سەككىزىنچى ئېيى. 31 كۈنلۈك چوڭ ئايلارنىڭ بەشىنچىسى. ياز پەسلىنىڭ ئۈچىنچى ئېيى.
Peucedanum ostruthium
خان ئوتى
يېڭىئېرىق يېزىسى (ئاۋات ناھىيىسى)
يېڭىئېرىق يېزىسى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Yengiériq Yézisi)ئاقسۇ ۋىلايىتى نىڭ ئاۋات ناھىيىسى گە جايلاشقان.
ئۆكتەبىر 19
19- ئۆكتەبىر، مىلادى كالېندار بويىچە يىلنىڭ 292. (كەبىسە يىللاردا 293.) كۈنىدۇر. يىل ئاخىرىغىچە قالغان كۈن سانى 73 كۈندۇر.
رانى
رانى 1978- يىلى 3- ئاينىڭ 21- كۇنى ( Rani Mukherjee ) بىنگالدىكى بىر سەنئەتچى ئائىلىسىدە تۇغۇلغان. سەنئەتكار ئائىلىدە تۇغۇلۇپ چوڭ بولغاندا راندا تۇغما ئويۇن قويۇش تالانتى ۋە كىشىنى ھەيران قالدۇرىدىغان گۈزەللىك بار.
شەخسى ئارخىپ
رانى 1978- يىلى 3- ئاينىڭ 21- كۇنى Rani Mukherjee بىنگالدىكى بىر سەنئەتچى ئائىلىسىدە تۇغۇلغان، ئۇنىڭ دادىسى پىنسىيىگە چققان كىنو رېجسورى، ئانىسى ناخشىچ، ئاكىلىرى ھەم تاغىلىرىمۇ كىنو ئىشلىگۈچىلەر، ئۇنىڭ نەۋرە ئاچىسى كاجول (kajol ) مۇ ھوللىۋودنىڭ داڭلىق كىنو چولپىنى. سەنئەتكار ئائىلىدە تۇغۇلۇپ چوڭ بولغاندا راندا تۇغما ئويۇن قويۇش تالانتى ۋە كىشىنى ھەيران قالدۇرىدىغان گۈزەللىك بار، شۇڭا ئۇ بۇلاردىن پايدىلىنىپ ناھايىتى ئاسانلا كىنو ساھەسىگە قەدەم قويغان بولۇپ، ئۇنىڭ كىنو مەستانىلىرىنىڭ قەلبىدىكى ئادەتتىن تاشقىرى ياخشى مىجەزى ۋە ئۆزىدە بار بولغان تىرىشچانلىق ئۇنى تېخىمۇ پارلاق بىر كەلگۈسىگە باشلاپ كىرگەن.
رانى ئادەتتە ئۆزىنىڭ يېمەك-ئىچمىكىگە قاتتىق تەلەپ قۇيۇپ كەلگەن بۇلۇپ، ئائىلىدە پەقەت كۆك پۇرچاق ئۇمىچى بىلەن گۈرۈچ تامىقى، سالات ۋە شورپىنىلا ئىستىمال قىلىدۇ. ئۇ ئاپىسى ئەتكەن بېلىق قورۇمىسىن يېيېشكە بەكلا ئامراق بۇلۇپ، تېز تاماقنى ئۆزىگە يېقىن يۇلاتمايدۇ، تېز تاماققا قارىغاندا سۇ ئىچكەننى ئەۋزەل دەپ بىلىدۇ.
سەنئەت ھاياتى
رانى مۇكارجىنىڭ كىنو ساھەسىدىكى يولى ناھايتى ئوڭۇشلۇق بۇلۇپ كەلگەن. رانىنىڭ بىرخىل تەبئىي پۈتۈپ قالغان ئاۋازى بار بۇلۇپ، بۇ بىر ئارتىسقا نىسبەتەن بۇ بىر پايدىسىز ئەھۋال ھېسابلىناتتى.
رانىنىڭ كىنو ساھەسىدىكى ئورنىنىڭ يۇقىرى كۆتىرلىشىدە ، 2004-يىلى ئەڭ مۇھىم ۋاقىت ھېسابلىندۇ. چۈنكى ئۇنىڭ ‹مەن ۋە سەن › ناملىق فىلىمدە ئالغان رولى ناھايتى قىزغىن ئالقىشقا ئېرىشتى.ھەمدە flimfare.نىڭ ئەڭ مۇنەۋەر ئايال ئاكتىيور مۇكاپاتىغا ئېرىشكەن. ‹yuva› ناملىق فىلىمدىن كېيىن ئەڭ مۇنەۋەر ئارتىس مۇكاپاتىغا ئېرىشكەن .2005-يىلى ‹قاراڭغۇلۇق ›ناملىق فىلىمدە رول ئالغان. (فىلىمدە بىر گاس ، گاچا ،ئەما قىزنىڭ رولىنى ئالغان )بۇ كىنولار باھالىغىچىلارنىڭ ۋە كىنو ساھەسىدىكىلەرنىڭ ياخشى باھاسىغا ئېرىشتى. شۇنداقلا ھىندىستان كىنو ساھەسىدىكى چولپانلىق سالاھىتىگە سەۋەبچى بولدى.
ئاسمانپەلەك
ئاسمانپەلەك بولسا40 دىن ئارتۇق قەۋەت سانىغا ئىگە بولغان بىنادۇر.
رانى
ئاساسلىق ئەسىرى
ئۇنىڭ ۋەكىللىك خاراكتېرلىك ئەسەرلىرىدىن ‹Bichnoo ›، <ياخشىمۇسىلەر قېرىنداشلار›، ‹مەن ۋە سەن›، ‹باندى ۋە بابولى› قاتارلىقلار بار.
شان-شەرەپلىرى
2004-يىلىدىكى ئولىمپىك تەنھەركەت مۇسابىقىسىدە ھىندىستانلىق ۋەكىل سۈپىتىدە مەشئەل يەتكۈزۈپ بەرگەن. ئۇ رول ئالغان فىلىمى ‹GHULARM› ۋە ‹دۈپۈلدەپ سوققان يۈرەكلەر› ناھايتى چوڭ ئۇتۇق قازانغان. ‹دۈپۈلدەپ سوققان يۈرەكلەر ›ناملىق فىلىمدە رانى نەۋرە ئاچىسى كاجول دېۋاگان ۋە شاھرۇلخان بىلەن بىرلىكتە رولغا چىققان. ھەمدە FLIMFARE.نىڭ ئەڭ مۇنەۋەر ئايال يانداشما ئارتىس مۇكاپاتىغا ئېرىشكەن.
ھىندىستان كىنو ئوسكار مۇكاپاتى دېيىلدىغان FLIMFARE.دا 13 قېتىم مۇنەۋەر ئايال ئارتىس مۇكاپاتىغا ئېرىشكەن.، دۇنيا كىنو ساھەسىدە ئۈچ قېتىم مۇنەۋەر ئايال ئاكتىيور مۇكاپاتىغا ئېرىشكەن.
رانى رول ئالغان فىلىملەر
1996-يىلى: raja ki a ayegi baraat.
1998-يىلى: غۇلام， ھەمكارلاشقان ئارتىس： ئامىرخان؛
1998-يىلى: دۈپۈلدەپ سوققان يۈرەكلەر، ھەمكارلاشقان ئارتىس شاھرۇلخان، كاجول، سالمانخان؛
2000-يىلى: ناخشىچىنىڭ تەقدىرى，ھەمكارلاشقان ئارتىس： سالمانخان، پېرىتى زىنتا؛
2000-يىلى: سىزگە دەيدىغان يۈرەك سۆزۈم بار، ھەمكارلاشقان ئارتىس： سالمانخان؛
2001-يىلى: ئەخمەق، ھەمكارلاشقان ئارتىس： يانى كاپور؛
2001-يىلى: پەرزەنت ئىشقى， ھەمكارلاشقان ئارتىس： سالمانخان، پېرىتى زىنتا؛
2001-يىلى: شاتلىق ئىچىگە يۇشۇرۇنغان قايغۇ، ھەمكارلاشقان ئارتىس： شاھرۇلخان، ئامىتاب باچچان، كاجول؛
2002-يىلى: دوستلۇقتىن باشلانغان مۇھەببەت، ھەمكارلاشقان ئارتىس: ھېرتىك روشەن، كارىننا، كاپور؛
2002-يىلى: توي؛
2003-يىلى： سىرلىق پوچتا يوللانمىسى، ھەمكارلاشقان ئارتىس： رانى كاپور؛
2003-يىلى: كونتىرول قىلىش لېنىيىسى؛
2003-يىلى: تەقدىر، ھەمكارلاشقان ئارتىس： شاھرۇلخان؛
2004-يىلى： ۋېر-زارا، ھەمكارلاشقان ئارتىس پېرىتى زىنتا， شاھرۇلخان، ئامىتاب باچچان؛
2004-يىلى: مەن ۋە سەن، ھەمكارلاشقان ئارتىس：سەئىد ئەلىخان؛
2004-يىل： ياشلىق， ھەمكارلاشقان ئارتىس： ئابىشخېك باچچان؛
2005-يىلى: قارا بوران، ھەنكارلاشقان ئارتىس： ئامىتاب باچچان؛
2005-يىلى: تېپىشماق، ھەمكارلاشقان ئارتىس： شاھرۇلخان؛
2005-يىلى: قەھرىمان، ھەمكارلاشقان ئارتىس： ئامىرخان؛
2006-يىلى： مەڭگۈ خوشلاشمايمىز， ھەمكارلاشقان ئارتىس شاھرۇلخان， ئابىشخېك باچچان，پېرىتى زىنتا， ئامىتاب باچچان
2006-يىلى: دادا， ھەمكارلاشقان ئارتىس： سالمانخان， ئامىتاب باچچان؛
2007-يىلى: ماشىنا مەستانىللىرى， ھەمكارلاشقان ئارتىس： سەئىد ئەلىخان؛
2007-يىلى: ئايال ساياھىتى، ھەمكارلاشقان ئارتىس： ئابىشخېك باچچان؛
2008-يىلى: مۇھەببەتنىڭ سېھرى， ھەمكارلاشقان ئارتىس： سەئىد ئەلىخان؛
2009-يىلى: ھېچكىم جېشكانى ئۆلتۈرەلمەيدۇ، ھەمكارلاشقان ئارتىس： ۋېدىيا باران؛
2009-يىلى: مۇھەببەت تورى، ھەمكارلاشقان ئارتىس： شىاشىدې كاپور؛
2012-يىلى： ئېزىپ قېلىش， ھەمكارلاشقان ئارتىس： ئامىرخان؛
2012-يىلى: مۇھەببەتنى تۇنۇش؛
2013-يىلى： بومباي ئاۋازى رادىئو ئىستانسىسى، رېژىسور： كاران چاخار؛
سكاندىي
left|thumb|250px ئۇمۇمىي
19- ئۆكتەبىر
19- ئۆكتەبىر، مىلادى كالېندار بويىچە يىلنىڭ 292. (كەبىسە يىللاردا 293.) كۈنىدۇر. يىل ئاخىرىغىچە قالغان كۈن سانى 73 كۈندۇر.
سكاندىي
ئىسمى،سىمۋولى،نومۇرى:
كۆرۈنىشى:
ئۆلچەملىك ئاتوم ئېغىرلىقى:
ئېلېكترون قەۋىتى:
فىزىكىلىق خۇسۇسىيىتى
ھالىتى:
قايناش نۇقتىسى:
ئاتوم خۇسۇسىيىتى
كىرىستال تۈزىلىشى:
ئوكسىدلىنىش ئەھۋالى: ئاتوم رادىئوسى:
ۋاندېرۋالىس رادىئوسى:
ئىزوتوپلىرى:
قوللىنىشى:
تارىخى:
بايقىلىشى:
بىرىكمىلىرى:
غۇلامىدىن ئەخمەت پاختا
غۇلامىدىن ئەخمەت پاختا (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى: Ghulamidin Ekhmet Pakhta، تۇغۇلغان 1930-يىل) بولسا شەرقىي تۈركىستانلىق ئىنقىلاپچى ۋە ئۇيغۇر سىياسەتچى. غۇلامىدىن پاختا 1930-يىلى 4-ئاينىڭ 15-كۈنى قەشقەر ھېيتگاھ جامەسىگە قوشنا بولغان ئېگىزئېرىق مەھەللىسىدە دۇنياغا كېلىدۇ. ئۇنىڭ دادىسى ئەخمەت پاختا قەشقەردە بىرقانچە ئەۋلادتىن بۇيان پاختا تىجارىتى بىلەن شۇغۇللىنىپ كەلگەن ئۆز دەۋرىنىڭ ئوقۇمۇشلۇق سەرخىللىرىدىن ئىدى.
بالىلىقى ۋە ئوقۇش ھاياتى
1930-يىللارنىڭ باشلىرىدىكى قەشقەر، ئۇيغۇر دىيارىنى قاپلىغان مىللىي ئىنقىلابنىڭ سىياسىي مەركىزىگە ئايلىنىدۇ. مىللىي ئىنقىلابنىڭ نەتىجىسىدە قۇرۇلغان شەرقىي تۈركىستان ئىسلام جۇمھۇرىيىتى ئىچكى ۋە تاشقى كۈچلەرنىڭ زەربىسىدە يىقىلىدۇ. ئۇنىڭدىن كېيىنكى جەرياندا قەشقەرنىڭ ۋەزىيىتى بارغانسېرى مۇرەككەپلىشىپ كېتىدۇ. ئەنە ئاشۇ تىنچسىز يىللاردا ئۇ ئۆزىنىڭ بىرىنچى مەكتەپ تەربىيەسىنى گېنېرال مەخمۇت مۇھىتىنىڭ ھامىيلىقىدا قەشقەرنىڭ نوبېشىدا ئېچىلغان «نەمۇنە» مەكتىپىدە ئالىدۇ.
سىياسىي ھاياتى
1930-يىللاردىكى قەشقەردە ئۇيغۇرلارنىڭ يۇقىرى قاتلىمىغا مەنسۇپ سەرخىللەر ئارىسىدا تۈرلۈك ئېقىمدىكى سىياسىي گۇرۇھلار ۋە ئوخشىمىغان مەپكۇرىدىكى كىشىلەر مەۋجۇت ئىدى. 1930-يىللارنىڭ ئوتتۇرىلىرىدا گېنېرال مەخمۇت مۇھىتىنىڭ قوللىشىغا ئېرىشكەن ئەخمەت پاختا قاتارلىق كىشىلەر بىلەن مەپكۇرە جەھەتتىن سوۋېت ئىتتىپاقىغا ماھىل ئابدۇكېرىمخان مەخسۇم قاتارلىق كىشىلەر ئوتتۇرىسىدا ئىختىلاپ تۇغۇلىدۇ.
1937-يىلى 4-ئايدا گېنېرال مەخمۇت مۇھىتى قەشقەرنى تاشلاپ چەتئەلگە چىقىپ كېتىشكە مەجبۇر بولغاندىن كېيىن، شېڭ شىسەي قەشقەردە مىڭلىغان ئۇيغۇر سەرخىللىرىنى تۇتقۇن قىلىدۇ. ئەخمەت پاختىمۇ چەتئەلگە كېتىشكە مەجبۇر بولىدۇ.
غۇلامىدىن ئەپەندى ئۆزىنىڭ قەشقەردىكى بالىلىق ھاياتىنى ئەسلىگىنىدە، دادىسى ئەخمەت پاختىنىڭ ئەينى يىللىرى قەشقەردىكى 100 دىن ئارتۇق يېتىم بالىنى يىغىپ ئۆز چىقىمى بىلەن ئۇلارغا كوللېكتىپ سۈننەت توي ئۆتكۈزۈپ بەرگەنلىكىنى، ئۆزىنىڭ سۈننەت تويىنىڭمۇ ئاشۇ بالىلار بىلەن بىرلىكتە ئۆتكۈزۈلگەنلىكىنى تىلغا ئالىدۇ.
بروم
left|thumb|250px
مەكىت بازىرى
مەكىت بازىرى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Mekit Baziri)قەشقەر ۋىلايىتى نىڭ مەكىت ناھىيىسىگە جايلاشقان بولۇپ، ئومۇمىي نوپۇسى 50 مىڭ ئەتراپىدا.
بروم
ئۇمۇمىي
ئىسمى،سىمۋولى،نومۇرى:
ئىلمېنىت كاتېگورىيىسى:
گۇرۇپپىسى، دەۋرى،:
كۆرۈنىشى:
ئۆلچەملىك ئاتوم ئېغىرلىقى:
ئېلېكترون قەۋىتى:
فىزىكىلىق خۇسۇسىيىتى
ھالىتى:
قايناش نۇقتىسى:
ھورغا ئايلىنىش نۇقتىسى:
ئاتوم خۇسۇسىيىتى
كىرىستال تۈزىلىشى:
ئوكسىدلىنىش ئەھۋالى: ئاتوم رادىئوسى:
ۋاندېرۋالىس رادىئوسى:
ئىزوتوپلىرى:
قوللىنىشى:
تارىخى:
بايقىلىشى:
بىرىكمىلىرى:
مايلىق تېرە ياللۇغى
مايلىق تېرە ياللۇغى، تېرىدىن ياغ تەپچىش ئاساسىدا پەيدا بولىدىغان بىر خىل سوزۇلما تېرە ياللۇغى.
سەۋەبى
1. بەلغىمى شىرىن (تاتلىق بەلغەم) تەسىرىدىن بولىدۇ.
بۇ بەلغەم خىلىتى تەركىبىگە سويۇق قان خىلىتىنىڭ قوشۇلۇشىدىن ھاسىل بولغان خىلىت بولۇپ، بەدەندە بۇ خىل نورمالسىز بەلغەم خىلىتى شەكىللەنگەندە نورمال بەلغەم خىلىتىنىڭ تەبىئىيي فىزىئولوگىيىلىك خىزمىتى توسقۇنلۇققا ئۇچراش بىلەن بىللە، ئۆزىنىڭ زىيادە سۇيۇقلۇقى بىلەن تېرە قوشۇمچىلىرىغا تەسىر قىلىپ تېرە ماي بەزلىرىنىڭ قۇۋۋىتى دافئەسىنى ئاشۇرۇۋېتىپ، تېرە ماي بەزلىرىنىڭ كۆپلەپ ماي ئاجرىتىپ چىقىرىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ. نەتىجىدە بۇنداق كۆپ ماي تېرىدىن بىراقلا سىرتقا چىقىپ كېتەلمەي يەرلىك ئورۇندا تۇرۇپ قېلىپ ياللۇغ كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ.
3. تېرە تازىلىقىنىڭ ناچار بولۇشى، ھاراق ئىچىش، مايلىق يېمەكلىكلەرنى كۆپ ئىستېمال قىلىش قاتارلىق ئامىللاردىن پەيدا بولىدۇ.
4. تۇغما خاراكتېرلىك تېرە ماي بەزلىرىنىڭ ماي ئاجىرىتىپ چىقىرىش يۇقىرى بولغۇچىلاردا كۆپ يۈز بېرىدۇ.
ئالامىتى
چوڭلاردا ۋە بوۋاقلاردا كۆپ بولىدۇ. زەخىملىنىش ھەمىشە سىممېترىك ھالدا تېرە ياغ بەزلىرى نىسبەتەن كۆپ بولغان ئورۇنلاردا يۈز بېرىدۇ، يەنى باش، قاش ياكى قاپاق، بۇرۇن − كالپۇك ئېرىقچىسى، قۇلاق كەينى، قولتۇق، تۆش سۆڭەك ئالدى، تاغاق ئارىلىق رايونلىرى قاتارلىق ئورۇنلاردا دەسلەپتە پارچە − پارچە ياكى توپ − توپ بولۇپ تۈك خالتىلىق دۆڭچە ئەسۋە چىقىدۇ. ئاندىن كېيىن بىرلىشىپ سۇلۇق ئىششىقلىق سۇس سېرىق قىزىل رەڭلىك داغقا ئايلىنىپ كېتىدۇ. ئۈستىدە مايلىق تەڭگە قاسىراق ياكى قاقاچ بولىدۇ. چېگرىسى ئېنىق، ئادەتتە سۇلۇق قاپارتقۇ بولمايدۇ. لېكىن مۇۋاپىق بىر تەرەپ قىلىنمىسا، شەلۋەرەپ سىرغىما سۇيۇقلۇق چىقىپ ھۆل تەمرەتكىدەك ئۆزگىرىپ كېتىدۇ ياكى قوشۇمچە يۇقۇملىنىدۇ. پۈتۈن بەدەنگە تارقىلىپ قىزىرىپ كېپەكلىشىشىمۇ مۇمكىن. بۇ ياغ تەپچىيدىغان تېرە قىزىرىش كېسىلى دەپ ئاتىلىدۇ. قىچىشىدۇ، چوڭلاردا ھەمىشە باش تەپچىش خاراكتېرلىك چېچى چۈشىدۇ.
دىئاگنوزى
تېرە ياغ بەزلىرى كۆپرەك ئورۇنلارغا چىقىش ئالاھىدىلىكى بار. سۇلۇق ئىششىقلىق سۇس سېرىق قىزىل رەڭلىك داغ بولىدىغانلىقى تۆپىدە مايلىق تەڭگە قاسىراق ياكى قاقاچ بولىدىغانلىقى، ياغ تەپچىش، چاچ چۈشۈش قوشۇلۇپ كېلىش، قىچىشىش قاتارلىقلارغا ئاساسلىنىپ دىئاگنوز قويۇشقا بولىدۇ.
سېلىشتۇرما دىئاگنوزى
1. تەڭگىسىمان تەمرەتكىدىن پەرقلەندۈرۈلىدۇ. تەڭگىسىمان تەمرەتكە كۈمۈش رەڭلىك تەڭگىسىمان قاسىراقچىلار بولۇش، قاسىراقنى تاتىلىىغاندا كۈل رەڭ پارقىراق نېپىز پەردە بولۇش، پەردىنى سويۇۋەتكەندىن كېيىن، قان توچكىلىرى كۆرۈلۈش ئالاھىدىلىكىگە ئىگە.
2. ھۆل تەمرەتكىدىن پەرقلەندۈرۈلىدۇ. ھۆل تەمرەتكىنىڭ تېرىدىكى زەخىملىرى كۆپ شەكىللىك بولۇپ، دائىم دېگۈدەك سۇلۇق قاپارتقۇ ۋە ساقىتمىلار بولىدۇ. چېگرىسى ئېنىق بولمايدۇ.
داۋالاش پىرىنسىپى
كېسەللىك ماددىسىغا قارىتا مۇنزىچ، مۇسھىل بېرىپ بەدەننى تەنقىيە قىلىش، تېرە قىلقان تومۇرلىرىنىڭ توسالغۇلىرىنى ئېچىش، تىنچلاندۇرۇش، سىرتىدىن ياللۇغ قايتۇرغۇچى دورىلارنى ئىشلىتىش چارىلىرى قوللىنىلىدۇ.
داۋالاش ئۇسۇلى
ماددىنى تەنقىيە قىلىش مەقسىتىدە قانلىق بەلغەمگە قارىتا خاس بەلغەمنىڭ مۇنزىچىنى بېرىپ ماددا پىشقاندىن كېيىن مۇسھىل ئۈچۈن، ئايارەج پەيقىرا ئىشلىتىپ بەدەن تەنقىيە قىلىنىدۇ.
تېرە قىلقان تومۇرلىرىنىڭ توسالغۇلىرىنى ئېچىش، تىنچلاندۇرۇش مەقسىتىدە ئىترىفىل شاھتەررە، ھەببى شىپا، مائۇلئۇسول، مەجۈنى مەسىھا قاتارلىقلارنى مىزاج ئالاھىدىلىكىگە ئاساسەن تاللاپ بېرىلىدۇ.
سىرتىدىن ياللۇغ قايتۇرۇپ توسالغۇلارنى ئېچىش مەقسىتىدە، يىلمان قارا چاي دەملەنمىسى بىلەن كۈنىگە بىر قېتىم پۈتۈن بەدەن يۇيۇلىدۇ ياكى بىر گرام زەمچىنى بىر لىتىر سۇدا ئېرىتىپ سوۋۇتۇپ سىرتىدىن يۇيۇلىدۇ.
ئەگەر تېرە زەخىملەنسە ياكى يىرىڭلىق مۇدۇر پەيدا بولسا 20 گرام زەمچىنى چالا سوقۇپ 600 مىللىلىتىر سۇدا قاينىتىپ سۈزۈپ سىرتىدىن سۈركىلىدۇ. شاھتەررە، قارا ھېلىلە، چۆبچىن 21 گرامدىن، موم 15 گرام، يۇمغاقسۈت ئۇرۇقى، ئەمەن 21 گرامدىن، ئانار پوستى 10 گرام قاتارلىقلارنى قاينىتىپ سىرتىدىن يۇيۇلىدۇ.
دىققەت قىلىشقا تىگىشلىك ئىشلار
مايلىق يېمەكلىكلەر، ئاچچىق − چۈچۈك يېمەكلىكلەر، ھەددىدىن ئارتۇق تاتلىق يېمەكلىكلەر، ھاراق، تاماكا قاتارلىقلاردىن پەرھىز تۇتۇش، روھىي جىددىيلىكنى يوقىتىش، سىرتتىن مايلىق سوپۇنلارنى ئىشلىتىشتىن چەكلەش. تېرە تازىلىقىغا ئەھمىيەت بېرىش كېرەك.
ھىندونېزىيە ۋىكىپېدىيا
ھىندونېزىيە ۋىكىپېدىيا (Wikipedia bahasa Indonesia WBI قىسقىسى) ھىندونېزىيە دىكى Wikipedia نىڭ نەشرى. ھىندونېزىيە ۋىكىپېدىيىسى ياپون ، خەنزۇ ، كورېيە ۋە تۈرك ۋىكىپېدىياسىدىن قالسىلا ئاسىيا تىللىرىدا ئەڭ تېز تەرەققىي قىلغان 5-ۋىكىپېدىيە. ئۇ رەتكە تىزىلغان چوڭقۇرلۇقى جەھەتتە 22-ئورۇند ۋىكىپېدىيە ئارىسىدا. ئۇنىڭ تۇنجى ماقالىسى 2003-يىلى 5-ئاينىڭ 30-كۈنى يېزىلغان ، 2003-يىلى 30-ماي يېزىلغان بىرىنچى ماقالە.
بار ھىندونېزىيە ۋىكىپېدىيەسىدىكى ماقالىلەر. 2016-يىلى 4-ئايدا ، 462 مۇھەررىر بار بولۇپ ، ئۇلار بۇ ئايدا كەم دېگەندە بەش قېتىم تەھرىرلىگەن.
بازارجەمى بازىرى
بازارجەمى بازىرى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Bazarjemi Baziri)قەشقەر ۋىلايىتى نىڭ مەكىت ناھىيىسىگە جايلاشقان بولۇپ، ئومۇمىي نوپۇسى 23 مىڭ ئەتراپىدا.
دىلرابا دىلمۇرات
thumb|دىلرەبا دىلمۇرات
ئىسىم ڧامىلىسى
ئۇيغۇرچە: دىلرابا دىلمۇرات
خەنزۇچە 迪丽热巴·迪力木拉提,
ئاساسى ئۇچۇرلىرى
تۇغۇلغان ۋاقتى : 1992- يىلى 6-ئاينىڭ 3-كۈنى
مىللىتى: ئۇيغۇر
يۇرتى: شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتۇنۇم رايونى ئۈرۈمچى شەھىرى
پۈتتۈرگەن مەكتىپى: شاڭخەي تىياتىر ئىنسىتۇتى
ئاچال بازىرى (مارالبېشى ناھىيىسى)
ئاچال بازىرى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Achal Baziri)قەشقەر ۋىلايىتى نىڭ مارالبېشى ناھىيىسىگە جايلاشقان بولۇپ، ئومۇمىي نوپۇسى 800 ئەتراپىدا.
دىلرابا دىلمۇرات
ئاساسى ئۇچۇرلىرى
تاماشا ھاياتى: 2013 يىلدىن ھازىرغىچە
كەسپى ھاياتى
دىلرەبا ئەڭ دەسلەپتە كىشلەرگە ئانارخان رولى بىلەن تۇنۇلغان. چۈنكى ئۇ تىخى مەكتەپنى پۈتتۈرمىگە ۋاقتدىلا، شىنجاڭ تىلىۋىزىيە ئىستانسى ئىشلىگەن "ئانارخان" ناملىق تىلىۋىزىت تىياتىرىدا باش ئايال رولچى بولغان. كىيىنچە، دىلرەبا ئىچىكىر سەھنىلىرىدە نام چىقىرىپ، چوڭ قۇرۇقلۇقتىكى داڭلىق ئارتىسلار قاتارىدىن سانلىدىغان بولغان.
مەنبە
تور دۇنياسى
Ambedkar
thumb|right|B. R. Ambedkar Bhimrao Ramji Ambedkar (1891 -يىلى 4-ئاينىڭ 14-كۈنىدىن 1956-يىلى 12-ئاينىڭ 6-كۈنىگىچە) ، ئۇ يەنە دەپمۇ ئاتىلىدۇ. Babasaheb Ambedkar، ھىندىستان قانۇنشۇناس ، ئىقتىسادشۇناس ، سىياسەتچى ۋە ئىجتىمائىي ئىسلاھاتچى. ئۇ دالىت بۇددىست ھەرىكىتىنى ئىلھاملاندۇرۇپ ، تېگىشمەيدىغانلارغا (دالىتلارغا) قارىتا ئىجتىمائىي كەمسىتىشكە قارشى پائالىيەت ئېلىپ باردى. ئۇ يەنە ئاياللار ۋە ئەمگەك ھوقۇقىنى قوللىدى. ئۇ ھىندىستاننىڭ تۇنجى قانۇن ۋە ئەدلىيە مىنىستىرى ، ھىندىستان ئاساسىي قانۇنىنىڭ قۇرۇلۇشچىسى ، ھىندىستان جۇمھۇرىيىتىنىڭ قۇرغۇچىسى.
قۇمقىسار يېزىسى
قۇمقىسار يېزىسى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Qumqisar Yézisi)قەشقەر ۋىلايىتى نىڭ مەكىت ناھىيىسىگە جايلاشقان بولۇپ، ئومۇمىي نوپۇسى 14 مىڭ ئەتراپىدا.
جۇغراپىيە
link=https://tr.wikipedia.org/wiki/ھۆججەت:Physical_world.jpg|thumb|350x350px|يەريۈزىنىڭ خەرىتىسى link=https://tr.wikipedia.org/wiki/ھۆججەت:Piri_reis_world_map_01.jpg|thumb|284x284px|پىرى رەئىسنىڭ خەرىتسى جۇغراپىيە، پۈتۈن دۇنيانىڭ ياكى بىر رايوننىڭ تاغ دەريالىرىھاۋا كېلىماتى قاتارلىق تەبىئىي مۇھىتى ۋە ماددىي ئىشلەپچىقرىش، قاتناش - ترانسپورت، ئاھالىلەرنىڭ ئولتۇراقلىشىشى قاتارلىق ئىجتىمائىي ئىقتىسادىي ئامىللارنىڭ ئومۇمىي ئەھۋالى قاتارلىقلارنى تەتقىق قىلىدىغان پەن. ئىنسان ۋە ماكان بىلەن بۇلار ئارىسىدىكى مۇناسىۋەتنى سەبەب - نەتىجە ۋە تارقىلىش پرىنسىپىغا ئاساسەن تەتقىق قىلىدىغان بىر ئىلىمدۇر. ماكان ۋە ئىنسان ھەققىدىكى مۇناسىۋەتلەر جۇغراپىيەنىڭ مەزمۇنىنى تەشكىل قىلىدۇ.
جۇغراپىيە كەلىمىسى قەدىم يۇنانچىدىكى گاگئا ( gaia - يەر) ۋە gráphein (يازماق، ئىپادىلىمەك) دېگەن كەلىمىلەردىن تۈرلەنگەن. ئۇيغۇرچىسى يەر ئىلمى دېگەنلىك بولىدۇ. كۈنىمىزدىن 2200 يىل بۇرۇن جۇغراڧىيە ئاتالغۇسىنى تۇنجى قېتىم قوللانغان كىشى ئەراتوسسېنېس (Eratosthenes، م.ب 276 - م.ب 194. يىللار) بولغان. گرېگگ (Gregg) ۋە لېىنھاردت (Leinhardt- يىل 1994) جۇغراپىيەنى تۆرت ئالاھىيىدىلىك بىلەن خاراكتىرلەنگەن بىر ئىنتىزام دەپ ئىزاھلىماقتا.
بۇ تۆرت خۇسۇسىيەت بىر بىرى بىلەن تۈرلۈك يوللار بىلەن تەسىرلىشىدۇ. بۇلارنىڭ دەسلەپكى ئۈچىسى جۇغراپىيەنىڭ ئاساسلىق پرىنسىپلىرىدۇر. ئاخىرىقى بولسا جۇغراپىيىلىك تەتقىقاتلار نەتىجىسىدە قولغا كەلتۈرۈلگەن ئۇچۇرلارنىڭ ئىپادىلىنىشىدۇر.
جۇغراپىيە ئىجتىمائىي پەنلەر تۈرىگە كىرىدۇ.
جۇغراپىيىلىك بىلىم
جۇغراپىيىلىك بىلىم، بىر جۇغراپىيىلىك مەۋجۇدات ھەققىدىكى بىلىم. يەرچان بىلىم تۈرى. بۇ مەنىدە يەر ماكانچان بىلىم دەپمۇ ئاتىلىدۇ. قۇغراپىيىلىك بىلىم، بىر بىرى بىلەن باغلىنىشلىق ئۈچ پەرقلىق بىلىمدىن تەشكىل تاپىدۇ.
تەتقىقەت ساھەلىرى
ڧىزىكىلىق جۇغراپىيە ۋە ئىنسان جۇغراپىيىسى قاتارلىقلار.
ڧىزىكىلىق جۇغراپىيە يەر يۈزىنىڭ ڧىزىكىلىق ئالاھىيدىلىكلىرى (يەر، سۇ، ھاۋا ۋە جانلىقلار) نى تەتقىق قىلسا، ئىنسان جۇغراپىيىسى بۇ ڧىزىكىلىق ئالاھىيدىلىكلەرگە قارىتا ئىنسان تۇرمۇشى، ئىقتىسادى دېگەندەك سوتسىيال مەۋزۇلارنى تەتقىق قىلىماقتا.
. ڧىزىكىلىك جۇغراپىيەنىڭ ئاساسىي بۆلۈملىرى ئىنسان جۇغراپىيىسىنىڭ ئاساسلىق بۆلۈملىرى:
يود
ئۇمۇمىي
جۇغراپىيە
جۇغراپىيىنىڭ بەش ئاساسلىق ئۇنسۇرى
زامانەۋىي جۇغراپىيە ماكانغا باغلىق پۈتۈن ۋەقە ۋە ھادىسىلەرنى ئۆز مېتود ۋە تېخنىكىلىرى بىلەن تەتقىق قىلماقتا. جۇغراڧىيەنىڭ بەش ئاساس ئۇنسۇرى ئورۇن، ماكان (يەر)، ھەرىكەت، رايون بىلەن ئىنسانىي ۋە ڧىزىكىي مۇھىت مۇناسىۋىتى قاتارلىقلار، جۇغراپىيەنى باشقا ئىلىملەردىن پارقلەندۈرىدۇ.
يود
ئىسمى،سىمۋولى،نومۇرى:
جۇغراپىيە
جۇغراپىيە ئىلمىنىڭ تارىخى تەرەققىياتى
جۇغراپىيە ئىلمىنىڭ ئوتتۇرىغا چىقىشى ۋە چاغلارغا بۆلۈنىشىگە كۆرە تارىخى تەرەققىياتى تۆۋەندىكىچە:
يود
ئىلمېنىت كاتېگورىيىسى:
جۇغراپىيە
قەدىم چاغ
link=https://tr.wikipedia.org/wiki/ھۆججەت:World_Map_1689.JPG|thumb|270x270px|1689- يىلغا تەۋە، ئاز كۆرىلىدىغان دۇنيا خەرىتىسى
باشقا كۇللى ئىلىملەر سىڭگەرى جوغراڧىيەدە زەرۇرىيەت يۈزىدىن ئوتتۇرغا چىققاندۇر. قەدىم چاغلاردا مىسىر مەدەنىيىتىدە مۇنبەت تۇپراقلارنىڭ قەيەردە ئىكەنى ۋە قانداغ قوللىنىلىشى كېرەكلىگى دېگەندەك خۇسۇسلار، شۇنداقلا ھەر يىل يۈز بەرىپ تۇغان سەللەرنىڭ نەتىجىلىرىنى تاپماق ۋە زىيانلارىنى ئەڭ ئازغا تۈشۈرمەك ئۈچۈن جوغراڧىيەنى قوللانغاندۇرلار. زامانىسىنىڭ كۆچمەن خەلقلىرى بولسا سۇ مەنبەلىرىنى، يەرلەشكۈسى زېمىنلارنى ۋە يوللارنى تاپماق ئۈچۈن قولاي خەرىتىلەر تۈزگەن.
يود
گۇرۇپپىسى، دەۋرى،:
كۆرۈنىشى:
جۇغراپىيە
قەدىم چاغ
قەدىم يۇنان خەلقى ئېرسە مۇنبەت تۇپراقلارنىڭ قىسلىقىدىن سەبەب دېڭىزچىلىككە قىزىققان ۋە بۇ ساھەدە جۇغراڧىيەنى تەرەققىي قىلدۇرغان. مىلەتوسلۇق ھېكاتائيوسنىڭ م.ب. 500 - يىلى يازغان كىتابى تۇنجى جۇغراپىيە كىتابى دەپ قارالماقتا. شۇنداقلا باتلاميۇسنىڭ جۇغراڧىيە كىتابىدا خەرىتىنىڭ تەييارلىنىشى ھەققىدە بايانلار بولۇپ، جۇغراڧىيەگە چوڭ تۆھپە قوشقان. link=https://tr.wikipedia.org/wiki/ھۆججەت:PtolemyWorldMap.jpg|thumb|200x200px|[[باتلاميۇس|باتلاميۇسنىڭ خەرىتىسى]]
يود
ئۆلچەملىك ئاتوم ئېغىرلىقى:
جۇغراپىيە
قەدىم چاغ
link=https://tr.wikipedia.org/wiki/ھۆججەت:OrteliusWorldMap.jpeg|thumb|200x200px|[[ئابراھام ئورتېلىئۇس|ئابراھام ئورتېلىئۇسنىڭ يەريۈزى خەرىتىسى]] Eratosthenes yazdığı notları Geographica adlı eserinde toplamış  eseriyle daha sonra coğrafya bilminin adı olarak kullanılmaya başlanmıştır. Bugünkü modern coğrafyanın kurulmasında antik çağda yaşayan Herodotos (M.Ö.484-426), Tales (M.Ö.636-546),Aristo (M.Ö.384-322),Eratosthenes  (M.Ö.276-195),Hipparkos (M.Ö.180-127),Strabon (M.Ö.58-M.S.21) ve Batlamyus (M.Ö.90-168) gibi bilim adamlarının emekleri vardır.
يود
ئېلېكترون قەۋىتى:
جۇغراپىيە
قەدىم چاغ
Herodotos, Avrupa'dan hindistana kadar uzanan alanı gezmiş, bu alanların tarihi, coğrafi niteliklerini dokuz ciltlik Herodot Tarihi kitabında toplamıştır. Matematikci olan Tales dünyanın şekliyle ilgili çalışmalr yapmıştır. Aristo iklimle ilgili sınıflandırmalar yapmıştır. Eratosthenes Bölgesel coğrafya alanında çalışmış, dünyanın çevresini gerçeğe çok yakın hesap etmiştir. Amasyalı Strabon'un gezdiği yerlerle ilgili bilgi verdiği 17 ciltlik Geographika (Coğrafya) kitabının önemli kısmı günümüze kadar ulaşmıştır. Kitapta Ekonomik coğrafya, Matematik coğrafya, Fiziki coğrafya ve Jeopolitik konuları da işlenmiştir. Matematik coğrafyanın kurucusu sayılan Batlamyus, Geographica Hyphegesis kitabında gezegenler ile o günün koşullarında bilinen dünya ile ilgili bilgiler ve haritalar yer alır.
يود
فىزىكىلىق خۇسۇسىيىتى
جۇغراپىيە
قەدىم چاغ
Karakteristik olarak yayılmacı olan Roma İmparatorluğu döneminde coğrafya daha çok askeri amaçlar için kullanıldı ve geliştirildi. Coğrafi şartların savaş üzerindeki etkileri bağlamında yer ve hava incelemelerinde bulundular ayrıca haritacılıkta askeri alanda geliştirildi.
يود
ھالىتى:
جۇغراپىيە
ئوتتۇرا ئەسر
Orta çağda Avrupa'da olumsuz koşullardan dolayı Coğrafya yerinde saymış, ilerleme İslam aleminde gerçekleşmiştir. İslam dünyasında İbn Havkal'ın 10. yüzyılda yazdığı el-Mesalik ve'l-Memalik (Yollar ve Ülkeler), 9. yüzyılda Belhî'nin yazdığı Suverü-l-Ekâlim (İklim Türleri), 10. yüzyılda El-Mesûdî'nin yazdığı el-Müru-çü'z-Zeheb (Altın Çayırlar) ve 14. yüzyılda İbn Battuta'nın yazdığı Tuhfetü'n-Nuzzarfi Garaibi'l-Emsar adlı yapıtlar öne çıkmaktadır. Birûni, dünyanın çevresini, yarıçapını, büyüklüğünü ve 1° meridyenin uzunluğunu hesaplayarak Matemetik coğrafya alanında katkılarda bulunmuştur. İbn-i HaldunKitap el-İbar adlı sekiz çiltlik eserinde; Beşeri coğrafyanın Jeopolitik ve Siyasi coğrafya ile ilgili konuladanbahsetmiştir. Ayrıca İslam dünyası tarafından geliştirilen 360 dereceli düzen haritacılıkta hâlâ kullanılmaktadır.
يود
قايناش نۇقتىسى:
ھورغا ئايلىنىش نۇقتىسى:
جۇغراپىيە
يېڭى چاغ
Osmanlı devletinde Pîrî Reis; Kitab-ı Bahriye, Kâtip Çelebi; Cihannuma ve Evliya Çelebi; Seyahatnamesi ile coğrafyaya katkıda bulunan Türklerdir.
يود
ئاتوم خۇسۇسىيىتى
جۇغراپىيە
Yakın Çağ
1700'lü yıllardan sonra coğrafya yöntem ve biçim olarak daha bilimselleşti. Teleskop ve kronometrenin (süreölçer) bulunuşuyla coğrafi bilgilerin güvenilirliği ve hesapların kolaylığı sağlandı. Coğrafi keşiflerden sonra geziler daha bilimsel hale geldi. James Cook ve Labradorun cabalarıyla Labrador soğuk su akıntısı keşfedildi.
يود
كىرىستال تۈزىلىشى:
جۇغراپىيە
Yakın Çağ
1800'lü yıllarda ise coğrafya, doğabilimci Alexander von Humboldt ile tarihçi Carl Ritter tarafından akademide ders olarak verilmeye başlandı. Humboldt'un Cosmos (Evren), Ritter'in de Die Erdkunde (Coğrafya) adlı yapıtlarında coğrafya bilgisini düzenli biçimde işleyerek modern coğrafyanın dayanaklarını attılar. Humboldt Akıntısın keşfeden A.v.Humboldt eserlerinde yerşekilleri-iklim-bitki örtüsü arasında bağlantı olduğnu ifade etmiştir.James Cook'un 1772-75 yıllarında çevresinde dolandığı buzul alanının Antarktika olduğu ancak 1840'da anlaşıldı. A. von Humboldt Fiziki coğrafyanın C. Ritter ise Beşeri coğrafyanın kurucusu olarak kabul edilir. Immanuel Kant coğrafyayı; fiziki, matematik, siyasi, ekonomik ve uygulamalı coğrafya olmak üzere beş dala ayırmıştır.
يود
ئوكسىدلىنىش ئەھۋالى: ئاتوم رادىئوسى:
جۇغراپىيە
Yakın Çağ
19.yy'lın sonu 20.yy'ın başlarında coğrafya iktidarlar tarafından sömürgenin aracı haline getirilmiştir. 20 yy'da sanayi ve teknoloji ile birlikte insan doğaya daha kalıcı ve zararlı etkilerde bulunmaya başlamıştır. Elektiğin icadıyla elle kullanılan aletler otamatik hale gelmiştir. 1960'lı yılarda Uzaktan algılama ve CBS sistemlerinin gelişti. CBS coğrafi verilerin bilgisayara yüklenmesi, hızlı analiz ve sentezler yapılarak sorunlara doğru ve hızlı çözümler üretilmesini sağlamıştır. Coğrafyadan ayrı bir bilim olarak kabul edilmeye başlanan CBS; ekonomik, siyasi, çevre, kültürel, sosyal konularında faklı bilim dallarınca kullanılmaktadır. Uzaktan algılama, uçaklar, radarlar ve uydular aracılığı ile alınan verilerin bilgisayara aktarılıp CBS'ye yardımıyla değerlendirilmesini ifade eder.
يود
ۋاندېرۋالىس رادىئوسى:
جۇغراپىيە
جۇغراڧىيىلىك ۋاقىئەلەر
زىلزىلە، يەر تەۋرەش بەلبىغى، سەل، قار كۆچۈش، توپراق ئېقىپ كېتىشى، تۇسۇنامى، يانار تاغ، ماگما، لاۋ، يانارتاغ كۆلى، قاينام، ئېروزيون، لاتقا شېغىللىق ئېقىن
ئولتۇراق بىرلىكلىرى
مەھەللە، كەنت، يېزا، بازار، ناھىيە, شەھەر, ۋىلايەت، ئۆلكە، دۆلەت
يود
ئىزوتوپلىرى:
جۇغراپىيە
ئىنسانىيەت تۇغدۇرغان جۇغراپىيىلىك ئۆزگىرىشلەر
تۆپە، دامبا، سۇ ئامبىرى، سۇنئىي كۆل، قۇرۇتۇلغان بوز يەر، سۇغىرىش سېستىمىسى، ئېتىز، ئۆستەڭ، تۇنېل، ۋاھە، كۆۋرۈك، كۆتەرمە سۇ يولى، كارىز، يول، باغ، ئىھاتە ئورمان
يود
قوللىنىشى:
جۇغراپىيە
سىياسىي
كارىدور، ئانكلاۋ، ئېكسكلاۋ، كۆچ
يود
تارىخى:
بايقىلىشى:
گەزلىك بازىرى
گەزلىك بازىرى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Gezlik Baziri)ئاقسۇ ۋىلايىتى نىڭ كەلپىن ناھىيىسى گە جايلاشقان.
غازكۆل يېزىسى
غازكۆل يېزىسى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Ghazköl Yézisi)قەشقەر ۋىلايىتى نىڭ مەكىت ناھىيىسىگە جايلاشقان بولۇپ، ئومۇمىي نوپۇسى 26 مىڭ ئەتراپىدا.
نەپەس
alt=باش رول |thumb|باش رول
ئاتىلىشى
ئۇيغۇرچە: نەپەس، ئىنگلىزچە: Breathe
ئىشلىگەن شىركەت
alt=باش رول |thumb|ئامىت ساداخ ئامازون شىركىتى (Amazon Production)
تىل
ھىندى، تامىل، تىلاگۇ
ئىشلەنگەن رايون
ھىندىستان
باشقا ئۇچۇرلىرى
Amazon Prime Video، جەمئىي بىر بۈلۈم 8 قىسىم. ھەر بىر قىسىمنىڭ ئۇزۇنلىقى 36-37 مىنۇتقىچە.
2018-يىلى 1-ئاينىڭ 26-كۈنى تۇنجى قۇيۇلغان.
ۋەقەلىگى
«نەپەس» تىياتىرى ئامازوننىڭ ھىندىستاندا «Inside Edge» تىياتىرىدىن كېيىن ئىككىنچى قېتىم ئوتتۇرىغا چىقارغان تىياتىرى بولۇپ، بىر ساقچى بىلەن قاراقچى ئوتتۇرىسىدىكى تىركىشىش ھېكايىسى بايان قىلىنىدۇ. توغرا كېلىپ قالغان يېرى بۇ تىياتىردىكى ئەر باش رولچى ئىلگىرى «ئۈچ ئەخمەق» فىلىمىگە قاتناشقان ماداۋان بولۇپ، ئۇ فىلىمدە ئاتا رولىنى ئېلىپ، ئوغلىنىڭ ئۆپكىسى ياخشى بولمىغانلىقتىن نەپەس جەھەتتە تۈرلۈك مەسىلىلەرنى پەيدا قىلغانلىقىنى بايقايدۇ، Rh مەنپىي قان مەنبەسى كەمچىل بولغانلىقتىن، ئوغلىنىڭ پەقەت يېرىم يىل ياشاش پۇرسىتى قالىدۇ، ئۇ ئائىلىسىدىكىلەرنى قۇتقۇزۇش ئۈچۈن ئاز ئۇچرايدىغان قان مەنبەسىگە ئىگە ئەزا تەقدىم قىلغۇچى پىدائىينى ئۆلتۈرۈشتىن باش تارتمايدۇ.
باشتا نۇرغۇن ئۆلۈم ۋەقەلىرى تاسادىپىيلىق دەپ قارىلىدۇ، بىراق ئامىت ساد رولىنى ئالغان ساقچى كۆپ خىل قاتىللىق دېلولىرىنىڭ ئورتاق بىر ئالاھىدىلىكىنى بايقايدۇ، ئۇ بولسىمۇ ئۇلارنىڭ ھەممىسى ئاز ئۇچرايدىغان قان تىپىغا ئىگە ئەزا تەقدىم قىلغۇچىلار، ساقچى گۇمان قوزغىمايدىغان جىنايەت گۇماندارى Mascarenhas دىن گۇمانلىنىشقا باشلايدۇ.
ئوغلىنى قۇتقۇزۇش يولىدا قەست قىلىشتىن يانمايدىغان بىگۇناھ ئاتا، پۈتۈن ئەس-يادى قاتىلنى تۇتۇشقىلا قارىتىلغان ساقچى، بۇ 8 قىسىملىق تېلېۋىزىيە تىياتىرى بۇ يىل 1-ئاينىڭ 26-كۈنى پۈتۈن دۇنيادىكى 200 دىن ئارتۇق دۆلەت ۋە رايوندا ئامازوننىڭ Prime Video تورىدا كۆرسىتىلدى (جۇڭگونى ئۆز ئىچىگە ئالمايدۇ).
باھا
بۇ تىياتىر ئىنتايىن ياخشى بولۇپ، شۈركىنىشلىك تىياتىرلاردىكى بارلىق ئېلېمېنىتلارنى ئۆزىگە مۇجەسسەملىگەن، بۇ ھىندىستان تىياتىرلىرىدىكى بىر قېتىملىق ئىنقىلاب، بۇ تىياتىرنى كۆرگىنىڭىزدە بىر سېكۇنت ۋاقتىڭىزنىڭمۇ زېرىكىشلىك ئۆتكىنىنى ھېس قىلمايسىز. (ئەلكۈيى تورى باھاسى)
نۇمۇرلۇق باھا
بۇ تىياتىر IMDb تورىدا 8.8 نومۇرغا ئېرىشكەن، سېسىق پەمىدۇر تورىدىكى يېڭىلىق دەرىجىسى %93 بولغان.
مەنبە
ئەلكۈيى تورى http://www.alkuyi.com/news/show.php?mid=69135
كونىراش خارەكتىرلىك تۇخۇم تۇشۇش نەيچىسىدىكى ھامىلدارلىق
تۇخۇم توشۇش نەيچىسىدىكى ھامىلىدارلىق ئۆز ۋاقتىدا داۋالانمىسا، تەكرار قاناشتىن كېيىن ئۇرۇقلانغان تۇخۇم ئۆلىدۇ. شۇنىڭ بىلەن ئىچكى قاناش توختاپ، ئۇيىغان قان تەدرىجى ھالدا قاتتىق كاللەككە ئايلىنىپ كېتىدۇ-دە، قورساقنىڭ تۆۋەنكى قىسمىدا مونەك پەيدا قىلىپ، ئەتراپىدىكى توقۇلمىلار بىلەن چاپلىشىپ قالىدۇ ھەمدە تۇتسا ئاغرىيدۇ، بۇ كونىراش خاراكتېرلىك تۇخۇم توشۇش نەيچىسىدىكى ھامىلىدارلىق دەپ ئاتىلىدۇ.
ئالامىتى
توخۇم توشۇش نەيچىسىدىكى ھامىلىدارلىقنىڭ كىلىنكىلىق ئالامەتلىرى كېسەللىك ئۆزگىرىش ئورنى، بويىدىن ئاجراش ياكى يېرىلىش ۋە ئىچكى قاناش مىقدارىنىڭ ئاز-كۆپلىكى قاتارلىق ئامىللار بىلەن مۇناسىۋەتلىك. 1.ھەيز توختاش تارىخى بولىدۇ. ھەيز قىسقا مۇددەت توختىغان تارىخى بولىدۇ. ئارىلىق قىسىمدىكى ھامىلىدارلىقتا ھەيز توختىمىغان ۋاقتى ئۇزۇنراق بولۇشتىن تاشقىرى، كۆپىنچىلىرىدە ئالتە ھەپتە ئەتراپىدا بولىدۇ. بەزىدە توخۇم توشۇش نەيچىسىدىكى ھامىلىنىڭ تىۋىت توقۇلمىسى ئاجىرتىپ چىقارغان تىۋىتلىق پەردە جىنسىي بەزلەرنى ئىلگىرى سۈرگۈچى ھورمونى بالىياتقۇ ئىچكى پەردىسىنى قوغداشقا يېتىشمەي، قاناش يۈز بەرسە، خاتا ھالدا ھەيز كەلگەندەك تۇيۇلۇپ قالىدۇ. بەزىدە بالىياتقۇ سىرتىدە ھامىلىدار بولغاندا، سېرىق تەنچىنىڭ خىزمىتى يېتەرلىك بولمىغانلىقتىن، بالىياتقۇ ئىچكى پەردىسىنى ھەيز توختاش دەرىجىسىگە يەتكۈزەلمىگەنلىكتىن، ھەيز توختاش تارىخى بولمايدۇ، بەزىدە بالىياتقۇ سىرتىدىكى ھامىلىدارلىق كەلتۈرۈپ چىقارغان جىنسىي يولدىن تەرتىپسىز قان كېلىش بولىدۇ. شۇنىڭ ئۈچۈن، ھەيز توختاش تارىخى بولمىغانلىق سەۋەبى بىلەن بالىياتقۇ سىرتىدىكى ھامىلىدارلىقنى ئىنكار قىلىشقا بولمايدۇ. 2. قورساق ئاغرىش بولىدۇ. بۇ تۇخۇم توشۇش نەيچىسىدىكى ھامىلىدارلىقنىڭ مۇھىم ئالامىتى بولۇپ، يۈز بېرىش نىسبىتى %90 تىن يۇقىرى بولىدۇ. تۇخۇم توشۇش نەيچىسى يېرىلغاندا ياكى بويىدىن ئاجرىغاندا چىققان قان، قورساق بوشلىقىغا ئېقىش سەۋەبىدىن قورساقنىڭ ئاغرىشى پەيدا بولىدۇ. ئاغرىش خاراكتېرى مۇجۇپ ئاغرىش، پىچاق بىلەن تىلغاندەك ئاغرىش بولۇپ، كېسەللىك يۈز بەرگەن تەرەپتە بولىدۇ. قان ۋاقتىنچە توختىسا، قورساق ئاغرىشىمۇ يەڭگىللىشىدۇ. قورساق ئاغرىش بىلەن بىللە كۆڭۈل ئېلىشىش، قوسۇشمۇ پەيدا بولىدۇ. ئەگەر قان بالىياتقۇ-تۈز ئۈچەي ئويمىنىغا يىغىلغان بولسا، داس بوشلىقى غىدىقلىنىپ، مەقئەت چىڭقىلىش ۋە تەرەت قىستاش سېزىمى كېلىپ چىقىدۇ. ئەگەر قان كۆپىيىپ قورساق يۇقىرى قىسمىغا قاراپ ئاققاندا، دىئافراگما غىدىقلىنىپ، تاغاق قىسمىنىڭ ئاغرىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ. يېرىلىش ۋە بويىدىن ئاجراشتىن بۇرۇن قورساق تۆۋەنكى قىسمىنىڭ بىر تەرىپىدە يەڭگىل دەرىجىدە ئاغرىش ياكى تۆۋەنگە چىڭقىلىش سېزىمى بولىدۇ. بۇ كۆپىنچە بىمارلارنىڭ دىققىتىنى قوزغىمايدۇ. 3. جىنسىي يولدىن تەرتىپسىز قان كېلىش بولىدۇ. تۇخۇم توشۇش نەيچىسىدىكى ھامىلىدارلىق توختىتىلغاندىن كېيىن، ئۆزگىرىش بولغان بالىياتقۇ ئىچكى پەردىسىدە بەدەندىكى ھورمونلارنىڭ ئۆزگىرىشىگە ئەگىشىپ چېكىنىش خاراكتېرلىك ئۆزگىرىش پەيدا قىلىدۇ، بۇنىڭ بىلەن جىنسىي يولدىن تەرتىپسىز ھالدا ئاز مىقداردا قارامتۇل قان كېلىدۇ. بەزىدە قان كۆپ كەلسە بويىدىن ئاجراش دەپ خاتا ھېسابلىنىپ قالىدۇ. كېسەللىك ئۇچىقى تۈگىتىلگەندىن كېيىن، قان ئاستا-ئاستا توختايدۇ، ئاز ساندىكى بىمارلاردا ئۈچ بۇرجەك شەكىللىك پەردىسىمان ماددا ئاجرىلىپ چىقىدۇ. بۇ بالىياتقۇنىڭ سۇيۇلغۇچى پەردە سىلىندىرى دەپ ئاتىلىدۇ. 4. ھوشىدىن كېتىش ۋە شوك كېلىپ چىقىدۇ. قورساق بوشلىقىدا قاناش بولۇپ، كۆپ مىقداردا قان يىغىلغانلىقى ۋە قورساق قاتتىق ئاغرىغانلىقتىن ھۇشىدىن كېتىدۇ ياكى شۇك كېلىپ چىقىدۇ، يەنى بىماردا باش قېيىش، كۆزى قاراڭغۇلىشىش، كۆڭلى ئېلىشىش، قۇسۇش، چىرايى تاتىرىش، قان بېسىمى تۆۋەنلەش، پۇت-قوللىرى مۇزلاش، پۈتۈن بەدىنىدىن سوغۇق تەر چىقىش، تومۇرى ئاستا، ئاجىز سوقۇش قاتارلىق شۇك ئالامەتلىرى كۆرىلىدۇ. شۈكنىڭ دەرىجىسى ئىچىدىن كەلگەن قان مىقدارى ۋە كېلىش سۈرئىتى بىلەن ئوڭ تاناسىپ بولىدۇ.
مەدەنىيەت زور ئىنقىلابى
مەدەنىيەت زور ئىنقىلابى (خىتايچە: 文化大革命، پىنيىن: [wén'huà'dà'gé'mìng]) مىلادى 1966 — 1976 - يىللار ئارىسى خىتاي خەلق جۇمھۇرىيىتى تەۋەسىدە يۈز بەرگەن بىر قېتىملىق مەدەنىيەت قىرغىنچىلىقى ۋە سوتسىيالىزىم / كوممۇنىزىم تېرورىدۇر.
كونىراش خارەكتىرلىك تۇخۇم تۇشۇش نەيچىسىدىكى ھامىلدارلىق
ئالدىنى ئېلىش
ھەيز مەزگىلىدىكى تازلىققا دىققەت قىلىش، تۇغۇت، بويىدىن ئاجراش ۋە بالىياتقۇ بوشلۇق ئوپىراتسىيىدىن كېيىن، يۇقۇملىنىپ قېلىشتىن ساقلىنىش كېرەك. داس بوشلىقى ياللۇغىنى ئاكتىپ داۋالاشنىڭ تۇخۇم توشۇش نەيچىسىدىكى ھامىلىدارلىقتىن ساقلىنىشتا مۇھىم ئەھمىيىتى بار.
داۋالاش پىرىنسىپى
تۇخۇم توشۇش نەيچىسىدىكى ھامىلىدارلىقنى داۋالاشتا كېسەللىك ئەھۋالىنىڭ ئېغىر-يېنىكلىكى ۋە سوزۇلما-ئۆتكۈرلىكىگە قاراپ، ئوپىراتسىيە قىلىپ داۋالاش ياكى دورا بىلەن داۋالاش ئۇسۇلى قوللىنىلىدۇ.
داۋالاش ئۇسۇلى
1.ئوپىراتسىيە قىلىپ داۋالاش: تۇخۇم توشۇش نەيچىسىدىكى ھامىلىدارلىقنى داۋالاشتا، ئادەتتە ئوپىراتسىيە قىلىپ، داۋالاش ئاساس قىلىنىدۇ. ئەگەر شۇك بولۇپ قالغان بولسا، ئاكتىپلىق بىلەن شۇكقا قارىتا چارە قىلىش بىلەن بىللە جىددى ئوپىراتسىيە قىلىش، ئوپىراتسىيە جەريانىدا ئالدى بىلەن كېسەل تەرەپ تۇخۇم توشۇش نەيچىسىنى دەرھال قىسىپ، قان توختىتىپ، ئاندىن ئۇنى كېسىپ ئېلىۋېتىش كېرەك. ئەگەر بويىدىن ئاجرىغان ۋە يېرىلىپ كەتكەن ۋاقتى 24 سائەتتىن ئېشىپ كەتمىگەن ۋە يۇقۇملانمىغان بولسا قورساق بوشلىقىدىكى قان ناھايىتى كۆپ بولسا، ئۆز قېنىنى ئۆزىگە بېرىشكە بولىدۇ. ئوپىراتسىيە جەريانىدا ئەھۋالغا قاراپ، تۇخۇم توشۇش نەيچىسىنى بوغۇۋەتسىمۇ بولىدۇ. ئەگەر ئارىلىق قىسمىدىكى ھامىلىدارلىق بولسا، بالىياتقۇنى قىسمەن كېسىۋېتىش ئوپىراتسىيىسى قىلىشنى ئويلىشىپ كۆرۈشكە بولىدۇ. 2. دورا بىلەن داۋالاش: دورا بىلەن داۋالاشتا، كېسەللىك ئەھۋالى يەڭگىل، سۈيدۈكتىكى ھامىلىدارلىق تەجرىبىسى مەنفىي «-» بولغانلارغا قاننى جانلاندۇرغۇچى، ئۇيىغان قاننى تارقاتقۇچى، مونەكنى يوقاتقۇچى، قان توختاتقۇچى دورىلار بېرىلىدۇ. بۇنىڭ ئۈچۈن چۆل يالپۇزى، قىزىل چوغلۇق(ئاق بەھمەن)، شاپتۇل مېغىزى، مەستىكى رومى، مورمەككىلەرنى مۇۋاپىق مىقداردا ئېلىپ ئىشلىتىلىدۇ. تۇخۇم توشۇش نەيچىسىدىكى ھامىلىدارلىقتا بويىدىن ئاجراش ۋە يېرىلىش بولسا، دورا ئىشلەتمەي دەرھال ئوپىراتسىيە قىلىنىدۇ. ئوپىراتسىيىدىن كېيىن، يۇقۇملىنىشقا قارشى دورىلار ئىشلىتىلىدۇ.
دىققەت قىلىشقا تىگىشلىك ئىشلار
1. كېسەل يېتىپ ئارام ئېلىشى، قورساق بېسىمىنى ئاشۇرىدىغان بارلىق ھەرىكەتلەردىن ساقلىنىشى كېرەك. 2. شۇك بولۇپ قالغۇچىلارنىڭ بېشىنى تۆۋەن، ئاياغ تەرىپىنى ئىگىز قىلىپ ياتقۇزۇپ، قان ۋە سۇيۇقلۇق تولۇقلىنىدۇ. ئىسسىق ساقلاشقا ۋە ئوپىراتسىيىدىن ئىلگىرىكى تەييارلىق خىزمىتىنى ياخشى ئىشلەشكە دىققەت قىلىش كېرەك. 3. بەلگىلىك ۋاقىتتا قان بېسىمى، تومۇر سوقۇشى، نەپەسنى ئۆلچەپ، شۇك ئالامەتلىرىنىڭ بار-يوقلىقىغا دىققەت قىلىش كېرەك.
ئاچال بازىرى (ئاۋات ناھىيىسى)
ئاچال بازىرى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Achal Baziri)ئاقسۇ ۋىلايىتى نىڭ كەلپىن ناھىيىسى گە جايلاشقان.
قىزىلئاۋات يېزىسى
قىزىلئاۋات يېزىسى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Qizilawat Yézisi)قەشقەر ۋىلايىتى نىڭ مەكىت ناھىيىسىگە جايلاشقان بولۇپ، ئومۇمىي نوپۇسى 14 مىڭ ئەتراپىدا.
سېلېن
left|thumb|250px
ئۇمۇمىي
سۈرە مائۇن
تېكستى ۋە مەنىسى
ئايەت: 1 أَرَءَيۡتَ ٱلَّذِي يُكَذِّبُ بِٱلدِّينِ ئايەت: 2 فَذَٰلِكَ ٱلَّذِي يَدُعُّ ٱلۡيَتِيمَ ئايەت: 3 وَلَا يَحُضُّ عَلَىٰ طَعَامِ ٱلۡمِسۡكِينِ ئايەت: 4 فَوَيۡلٞ لِّلۡمُصَلِّينَ ئايەت: 5 ٱلَّذِينَ هُمۡ عَن صَلَاتِهِمۡ سَاهُونَ ئايەت: 6 ٱلَّذِينَ هُمۡ يُرَآءُونَ ئايەت: 7 وَيَمۡنَعُونَ ٱلۡمَاعُونَ
باشقىلار
قۇرئان كەرىمنىڭ ئۇيغۇرچە تەرجىمىسىنى شەيىخ مۇھەممەت سالىھ تەرجىمە قىلغان.ھىجىريە 1416- يىلى پادىشاھ فەھد قۇرئان كەرىم تەرجىمە مەركىزى نەشىر قىلغان.ئىزاھات: پىكىر ئەركىنلىكى، باھالاش ۋە تەرەققى قىلدۇرۇش مەقسىتىدە ئەسلى تەرجىمىدىنمۇ پايدىلىنىشقا رۇخسەت قىلىش بىلەن بىرگە ئىشارەت قىلىنغان بەزى ئايەتلەرنىڭ تەرجىمىلىرى رۇۋۋاد تەرجىمە مەركىزىدە توغرىلانغان.
سېلېن
ئىسمى،سىمۋولى،نومۇرى:
ئىلمېنىت كاتېگورىيىسى:
گۇرۇپپىسى، دەۋرى،:
كۆرۈنىشى:
ئۆلچەملىك ئاتوم ئېغىرلىقى:
ئېلېكترون قەۋىتى:
فىزىكىلىق خۇسۇسىيىتى
ھالىتى:
قايناش نۇقتىسى:
ھورغا ئايلىنىش نۇقتىسى:
ئاتوم خۇسۇسىيىتى
كىرىستال تۈزىلىشى:
ئوكسىدلىنىش ئەھۋالى: ئاتوم رادىئوسى:
ۋاندېرۋالىس رادىئوسى:
ئىزوتوپلىرى:
قوللىنىشى:
تارىخى:
بايقىلىشى:
بىرىكمىلىرى:
تېللۇر
ئۇمۇمىي
ئىسمى،سىمۋولى،نومۇرى:
ئىلمېنىت كاتېگورىيىسى:
گۇرۇپپىسى، دەۋرى،:
كۆرۈنىشى:
ئۆلچەملىك ئاتوم ئېغىرلىقى:
ئېلېكترون قەۋىتى:
فىزىكىلىق خۇسۇسىيىتى
ھالىتى:
قايناش نۇقتىسى:
ھورغا ئايلىنىش نۇقتىسى:
ئاتوم خۇسۇسىيىتى
كىرىستال تۈزىلىشى:
ئوكسىدلىنىش ئەھۋالى: ئاتوم رادىئوسى:
ۋاندېرۋالىس رادىئوسى:
قوللىنىشى:
تارىخى:
بايقىلىشى:
بىرىكمىلىرى:
پالما (ئۆسۈملۈك)
پالما (ئىلمى نامى: Arecaceae؛ ئالماشتۇرۇپ ئىشلىتىدغان نامى: Palmae؛ ئۇيغۇرچە باشقا ناملىرى: پالما دەرىخى، ۋىندىمل پالمىسى، ۋىندىمل پالما دەرىخى؛ ئېنگلىزچە: palms ياكى palm trees ياكى Arecaceae; ئاددىيلاشتۇرۇلغان خەنچە: 棕榈) بىر پەللىلىك ئۆسۈملۈك ئائىلىسىدۇر. دەرەخكە ئوخشاش ئۆسىدىغان پالمىلارنى پالما دەرىخى دەپ ئاتايمىز. ئاغزاكى تىلدا پالما ئاساسەن پالما دەرىخنى كۆرستىدۇ. پالمنىڭ ئادەتتە تروپىك ۋە قىسمەن سۇبتروپىك بەلبەغلاردا ئۆسىدىغان 181 چە تۈركۈمى، 2600 چە تۈرى بار. تاۋاقتەك ئېچىلىپ تۆرت پەسىل يېشىل تۇردىغان يوپۇرمىقى پالمىنىڭ ئەڭ يارقىن ئالاھىدىلىكى. پالما ئادەتتە ياشايدىغان رايونلارنىڭ، ئىقلىملارنىڭ،جۇغراپىيەنىڭ ئوخشىماسلىقىغا ئاساسەن نۇرغۇن تۈرلىرى مەۋجۇت، مەسلەن قۇملۇقتا ئۆسدىغان پالما دەرىخى ۋە دېڭىز بويىدا ئۆسىدىغان پالما دەرىخى تۈر جەھەتتە بىر بىرىدىن پەرقلىندۇ.
ئاۋسترالىيەلىك ئۇيغۇرلار
ئاۋسترالىيەلىك ئۇيغۇرلار (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Awstraliyelik Uyghurlar ).
خەلىپە مۇنارى
خەلىپە مۇنارى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى: Xelipe Munari ) بۈگۈنكى كۈندە دۇنيادىكى پۈتكەن ئەڭ ئېگىز ئاسمانپەلەك ھېسابلىنىدۇ، ئېگىزلىكى 828 مېتىربولۇپ جەمئىي 163 قەۋەت، 2010-يىلى مۇنارنىڭ ئېچىلىش مۇراسىمىدا دۇبەي ئەمىرلىكى ئەمىرى مۇھەممەد بىن راشىد ئەلمەقتۇم قۇرۇلۇشنىڭ مۇۋەپپەقىيەتلىك تاماملانغانلىقىنى جاكارلىغان ھەمدە مۇنارنىڭ ئەسلىدىكى دۇبەي مۇنارى دېگەن ئىسمىنىڭ خەلىپە مۇنارىغا ئۆزگەرگەنلىكىنى ئېلان قىلغان.
ۋېنتۋورس مىللېر
ۋېنتۋورس مىللېر Wentworth Miller ) 1972 ) - يىل 6 - ئاينىڭ 2 - كۈنى ئەنگلىيە نىڭ ئوكىسفوردتادا تۇغۇلغان، ئامېرىكا كىنو-تېلېۋېزىيە ئارتىسى، سىنارىست.
250px|thumb|
خەلىپە مۇنارى
سىرتقى ئۇلانمىلار
ئېگىز بىنالار ۋە شەھەر ئولتۇراق كېڭىشى
ۋېنتۋورس مىللېر
قىقىچە تۇنۇشتۇرۇش
ئۇ ئائىلىسىدىكىلەر بىلەن نيۇركقا كۆچۈپ بارغان. بالىلىق دەۋرىنى شۇ يەردە ئۆتكۈزگەن. ئوتتۇرا مەكتەپنى پۈتتۈرگەندىن كېيىن ئۇ پۇلستون ئۇنىۋېرسىتېتىنىڭ ئەنگلىيە ئەدەبىياتى كەسپىدە ئوقۇغان. ئوقۇش پۈتتۈرگەندىن كېيىن ئۇ لوس ئانژېلېسقا بېرىپ ئۆزىنىڭ سەنئەت ھاياتىنى باشلىغان. 1991 - يىلى « دىنوزاۋرلار ئىمپېرىيىسى» فىلىمىدە داۋىدنىڭ رولىنى ئالغان. 2005-يىلى تېلېۋېزىيە تىياتىرى <<تۈرمىدى قېچىش>> تا Michael Scofield نىڭ رولىنى ئېلىپ كۆرۈرمەنلەرنىڭ ئالقىشىغا ئېرىشكەن، شۇنىڭ بىلەن بىراقلا كىنوچىلىق ساھەسىدىكى داڭلىق شەخسلەرنىڭ بىرىگە ئايلانغان.
ئارتىسلىق ھاياتى
1998-يىلى، تېلېۋېزىيە تىياتىرى <<قان شورىغۇچى ئوۋچى بافى>> دا، ئاخىرىدىكى غەلىتە دېڭىز سۇ ئۈزۈش ئەتىرىتىنىڭ ئەترەت باشلىقى Gage Petronzi نىڭ رولىنى ئالغان
ئارقىدىن، <<سىنىڭ ھاياتىڭ>> دىكى Nelson نىڭ رولىنى ئالغان. شۇ يىلى، سىرتتىن قاتناشقۇچىلار تېلېۋېزىيە تىياتىرى <<جىددىي قۇتقۇزۇش ئىشخانىسىدىكى ھېكايە>>دا، توپ تىپىۋېتىپ يېقىلىپ چۈشكەن ئالىي مەكتەپ پۇتبول كوماندىسىنىڭ توپچىسى رولىغا چىققان. ئارقىدىن، Colin Cox رېژېسورلوق قىلغان كىنو <<رومىيو ۋە جۇلېت>> تا، جۇلېتنىڭ توي سەۋەبلىك ھەسەتتە پۇچىلانغان گرافنىڭ رولىنى ئالغان.
2001-يىلى 2-ئايدا، ۋېنتۋورس قارا تەنلىك ئايال رېژېسور Erma Elzy-Jones رېژېسورلوق قىلغان قىسقا فىلىم <<302-ئۆي>> دە رول ئالدى.
2001-يىلى 2-ئايدىن 2002-يىلىغىچە ئۇ ئارتىس تەربىيلەش سىنىپىغا قاتناشقان.
2001-يىلى، ۋېنتۋورس ئارتىسلىق كەپسىي ھاياتىدىسىكى بىرىنچى مۇھىم رول --ئامېرىكا فانتازىيە يازغۇچىسى James Gly نىڭ ھېكايىسى << دىنوزاۋر ئىمپېرىيىسى >> گە ئاساسەن ئۆزگەرتىپ ئىشلەنگەن تېلېۋېزىيە تىياتىرىدا رول ئالغان، تىياتىردا ۋېنتۋورس، ئىنتايىن سەزگۈر، ئىچ مىجەزلىك ئەر داۋېينىڭ رولىغا چىققان.
2003-يىلى، Miramax رېژېسورلوق قىلغان ئانتونى خوپكىنس باش رول ئالغان كىنو <<ئىنسان تەبىئىتىدىكى قارا داغ>> دا، تىياتىردىكى Coleman Silk نىڭ ياشلىق دەۋرىدىكى رولغا چىققان. بۇ ئۇنىڭ بىر ئۆمۈرلۈك ئۆز ئورنىنى بەلگىلىيەلمەي كەلگەن رولچىغا نىسبەتەن بىر ياخشى سىگنال بولغان بۇلۇپ، چۈنكى رېژېسسور ئۇنى جەزىملەشتۈرگەن.
2005-يىلىدىن 2009-يىلىغىچە بولغان ئارلىقتا، <<تۈرمىدىن قېچىش>> فىلىمىدە ئاساسىي رول ئالدى. مەزكۇر فىلىمدە ۋېنتۋورس Michael Scofield دىن ئىبارەت ئەقىللىق، ئېغىر-بېسىق، چوڭقۇر ھېسىياتى بىلەن، ئاق تەنلىك ۋە قارا تەنلىك ئوتتۇرسىدىكى مۇناسىۋەتنى ھەل قىلغان، ئىنتايىن پىلانلىق ھالدا ئاكىسىنى قۇتقۇزۇش ئۈچۈن سىرلىق تۈرمىدىن قېچىش ھەركىتىنى تەشكىللىگۈچى، ئىنتايىن تىزلىكتە تاماشىبىنلارنىڭ ئالقىشىغا ئېرىشكەن.
2009-يىلى، ئۇ يەنە سىرتتىن قاتناشقۇچىلار تېلېۋېزىيە فىلىمى <<ھەجىۋىي ئائىلە>> نىڭ 7-قىسىمىدا رولغا چىقتى.
ئاستاتىن
left|thumb|250px
ۋېنتۋورس مىللېر
ئارتىسلىق ھاياتى
2005-يىلى تېلېۋېزىيە تىياتىرى <<تۈرمىدى قېچىش>> تا Michael Scofield نىڭ رولىنى ئېلىپ كۆرۈرمەنلەرنىڭ ئالقىشىغا ئېرىشكەن، 2010-يىلى، Milla Jovovich بىلەن بىرلىكتە <<بىئو-خېمىيە كىرىزىسى 4: ئاخىرەت>> تە باش رولغا چىققان. 2012-يىلى، پۇ زەن يۈ (كورىيەلىك داڭلىق رېژېسور، 1963-يىلى 8-ئاينىڭ 23-كۈنى كورىيەنىڭ سېئولدا توغۇلغان) رېژېسورلوق قىلغان، Colin Firth ،Nicole Kidma باش رولغا چىققان فىلىم < > (بۇ شۇ يەردىكى بىر جاينىڭ نامى) نىڭ ئاساسىي سىنارىيەسىنى يازغان.
ئاستاتىن
ئۇمۇمىي
ۋېنتۋورس مىللېر
ئارتىسلىق ھاياتى
2013-يىلى، <<بىئوخىمىيىلىك تۇيۇقسىز ھۇجۇم>> دا، بىر سەلبىي رولغا چىققان.
ئاستاتىن
ئىسمى،سىمۋولى،نومۇرى:
ئىلمېنىت كاتېگورىيىسى:
ۋېنتۋورس مىللېر
ئارتىسلىق ھاياتى
2014-يىلى، <<چاقماق پالۋان>> دا ئەترەت باشلىقى رولىنى ئالىغان.
ئاستاتىن
گۇرۇپپىسى، دەۋرى،:
ۋېنتۋورس مىللېر
شان-شەرەپلىرى
2006-يىلى ئالتۇن نامىنى ئاتاش توپ مۇكاپاتى تېلېۋېزىيە تىياتىرى تۈرى بويىچە ئەڭ ياخشى ئەر ئارتىس مۇكاپاتىغا ئېرىشكەن.
ئاستاتىن
كۆرۈنىشى:
ئۆلچەملىك ئاتوم ئېغىرلىقى:
ۋېنتۋورس مىللېر
شان-شەرەپلىرى
ئامېرىكا ئالتون توپ مۇكاپاتى
ئاستاتىن
ئېلېكترون قەۋىتى:
ۋېنتۋورس مىللېر
شان-شەرەپلىرى
2006-يىلى، 63-نۆۋەتلىك، تېلېۋېزىيە تۈرىدە، تىياتىرچىلىقتىكى ئەڭ ياخشى ئەر ئارتىس تۈرمىدىن قېچىش ئىسمنى ئاتاش مۇكاپاتى
ساتۇرن مۇكاپاتىغا ئىرىشكەن
ئاستاتىن
فىزىكىلىق خۇسۇسىيىتى
ھالىتى:
ۋېنتۋورس مىللېر
شان-شەرەپلىرى
2006-يىلى، 32-نۆۋەتلىك، ئەڭ ياخشى تېلېۋېزىيە ئەر باش رولچى تۈرمىدىن قېچىش ئىسمنى ئاتاش مۇكاپاتى
ئاستاتىن
قايناش نۇقتىسى:
ۋېنتۋورس مىللېر
شان-شەرەپلىرى
ياش ئۆسمۈرلەر تاللاش مۇكاپاتىغا ئىرىشكەن.
كانايچە كېڭىيىش
كاناي ۋە كانايچە ئەتراپىدىكى توقۇلمىلارنىڭ سوزۇلما ياللۇغلىنىشى ۋە توسۇلۇشى تۈپەيلىدىن كانايچە دىۋارى بۇزۇلۇپ، كانايچە كانال بوشلۇقى كېڭىيىپ، كلىنىكىدا سوزۇلما يۆتىلىش، كۆپ مىقداردا يىرىڭلىق بەلغەم تۈكۈرۈش، قان تۈكۈرۈش قاتارلىق ئالامەتلەر بىلەن ئىپادىلىنىدىغان شەكىل بۇزۇلۇش خاراكتېرلىك كېسەللىك بولۇپ، بالىلار ۋە ياشلاردا، ئاياللارغا قارىغاندا ئەرلەردە كۆپرەك ئۇچرايدۇ.
ۋېنتۋورس مىللېر
شان-شەرەپلىرى
2008-يىلى، 10-نۆۋەتلىك، ئەڭ ياخشى ھەركەتلىك TV ئەر باش رولچى تۈرمىدىن قېچىش  ئىسمنى ئاتاش مۇكاپاتىغا ئىرىشكەن.
ئاستاتىن
كىرىستال تۈزىلىشى:
كانايچە كېڭىيىش
سەۋەبى
1. نەپەس يوللىرى يۇقۇملۇق كېسەللىكلىرى بىلەن ئۆپكە ياللۇغى قوشۇلۇپ كېلىش سەۋەبىدىن كېلىپ چىقىدۇ.
ۋېنتۋورس مىللېر
شان-شەرەپلىرى
2007-يىلى، 9-نۆۋەتلىك، ئەڭ ياخشى ھەركەتلىك TV ئەر باش رولچى تۈرمىدىن قېچىش  ئىسمنى ئاتاش مۇكاپاتىغا ئىرىشكەن.
ئاستاتىن
ئوكسىدلىنىش ئەھۋالى: ئاتوم رادىئوسى:
گوسنىڭ ئازاد بولۇشى
1572- يىلى 8- ئايدا باشلىغان بولۇپ، شۇ يىلى 10- ئاينىڭ 20- كۈنى شەھەر ئازاد قىلىنغان. 1568- 1648- يىللار ئارىسىدىكى سەكسەن يىللىق ئۇرۇش ياكى گوللاندىيە ئىسيانىنىڭ بىر قىسمىدۇر.
ئاستاتىن
ۋاندېرۋالىس رادىئوسى:
سۈرە قۇرەيش
سۈرە قۇرەيش (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Süre Qureysh ) بولسا قۇرئاننىڭ 106-سۈرىسى.
ۋېنتۋورس مىللېر
شان-شەرەپلىرى
2006-يىلى، 8-نۆۋەتلىك، ئەڭ ياخشى بۆسۈش ھاسىل قىلغان TV چولپان تۈرمىدىن قېچىش ئىسمنى ئاتاش مۇكاپاتىغا ئىرىشكەن.
سۈرە قۇرەيش
تېكستى ۋە مەنىسى
ئايەت: 1 لِإِيلَٰفِ قُرَيۡشٍ ئايەت: 2 إِۦلَٰفِهِمۡ رِحۡلَةَ ٱلشِّتَآءِ وَٱلصَّيۡفِ ئايەت: 3 فَلۡيَعۡبُدُواْ رَبَّ هَٰذَا ٱلۡبَيۡتِ ئايەت: 4 ٱلَّذِيٓ أَطۡعَمَهُم مِّن جُوعٖ وَءَامَنَهُم مِّنۡ خَوۡفِۭ
ۋېنتۋورس مىللېر
شان-شەرەپلىرى
2006-يىلى، 8-نۆۋەتلىك، ئەڭ ياخشى TV ئەر ئارتىس تۈرمىدىن قېچىش ئىسمنى ئاتاش مۇكاپاتىغا ئىرىشكەن.
سۈرە قۇرەيش
باشقىلار
قۇرئان كەرىمنىڭ ئۇيغۇرچە تەرجىمىسىنى شەيىخ مۇھەممەت سالىھ تەرجىمە قىلغان.ھىجىريە 1416- يىلى پادىشاھ فەھد قۇرئان كەرىم تەرجىمە مەركىزى نەشىر قىلغان.ئىزاھات: پىكىر ئەركىنلىكى، باھالاش ۋە تەرەققى قىلدۇرۇش مەقسىتىدە ئەسلى تەرجىمىدىنمۇ پايدىلىنىشقا رۇخسەت قىلىش بىلەن بىرگە ئىشارەت قىلىنغان بەزى ئايەتلەرنىڭ تەرجىمىلىرى رۇۋۋاد تەرجىمە مەركىزىدە توغرىلانغان.
ئاستاتىن
ئىزوتوپلىرى:
قوللىنىشى:
تارىخى:
بىرىكمىلىرى:
كانايچە كېڭىيىش
سەۋەبى
كۆكيۆتەل، تارقىلىشچان زۇكام، قىزىل قاتارلىقلارغا ئۆپكە ياللۇغى قوشۇلۇپ كەلگەندە كانايچە دىۋارى يۇقۇملىنىشتىن زەخىملىنىشكە ئۇچراپ، ئاجراتما ماددىلار كانايچىنى توسۇۋېلىپ، كانايچە بېسىمى ئاشىدۇ. ئەگەر بۇ ۋاقىتتا ئۆپكە ياللۇغى قوشۇلۇپ كەلسە، ئۆپكە توقۇلمىلىرى تالالىشىپ كانايچە دىۋارىدىكى ئېلاستىكىلىق تالالار ۋە سىلىق يوللۇق مۇسكۇللارنىڭ قۇرۇش كۈچى بىلەن ئەتراپتىكى ئۆپكە توقۇلمىلىرىنىڭ تارتىشىپ كۆپتۈرۈش كۈچى ئوتتۇرىسىدىكى تەڭپۇڭلۇق بۇزۇلۇپ، كانايچىلار بېسىمىنىڭ ئېشىپ كېتىشى ۋە تالالاشقان ئۆپكە توقۇلمىلىرىنىڭ تارتىشىش كۈچى قوشۇلۇپ، كانايچىلارنىڭ كېڭىيىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ.
2. كانايچە ياللۇغى بىلەن ئۆپكە ياللۇغى، ئۆپكە سىلى، ئۆپكە يىرىڭلىق ئىششىقى ۋە كۆكرەك پەردە ياللۇغى قاتارلىقلارنىڭ قوشۇلۇپ كېلىشى سەۋەبىدىن كېلىپ چىقىدۇ.
كاناي ياللۇغى بىلەن ئاغرىغۇچىلاردا كانايچىلار دىۋارى زەخىملىنىپ ئاجراتمىلار كۆپىيىپ، كانايچىلارنى توسۇۋېلىش بىلەن كانايچىلارنىڭ بېسىمىنى ئاشۇرۇۋېتىدۇ، بۇ ۋاقىتتا ئۆپكە ياللۇغى، ئۆپكە سىلى، كۆكرەك پەردە ياللۇغى قاتارلىقلار بىلەن ئاغرىغۇچىلاردا ئۆپكە توقۇلمىلىرى تالالىشىپ، ئۇلارنىڭ تارتىشىش كۈچى كۈچىيىپ كېتىدۇ. نەتىجىدە كانايچە بېسىمى يۇقىرى بولۇش بىلەن بىرگە ئۆپكە توقۇلمىلىرىنىڭ كانايچىلارنى تارتىشى تۈپەيلىدىن كانايچىلارنىڭ ئىلاستىكىلىقى تۆۋەنلەپ، كانايچە بوشلۇقىنىڭ كېڭىيىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ.
3. باشقا سەۋەبلەردىن كېلىپ چىقىدۇ.