cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ئىش ئۈنۈمى يۇقىرى كىشىلەرنىڭ 7 ئادىتى
ئامېرىكىدا «كىشىلىك تەرەققىيات» دەپ ئاتىلىدىغان بىر كەسپ بار. ئۇنى ئىنگلىزچە «پەرسونال دەۋەلوپمەنت» دەپ ئاتايدۇ. ئىدارە، مەكتەپ، شىركەت ۋە كارخانىلار ئۆز خىزمەتچىلىرىنىڭ كەسپىي ۋە ئىجتىمائىي ساپاسىنى ئۆستۈرۈش، ئۇلارنىڭ ئۆز ئىقتىدارىنى تولۇق جارى قىلدۇرۇپ، ئۆزىگە مۇۋاپىق خىزمەت دەرىجىسىگە ئۆسۈشىگە ياردەم قىلىش، ھەمدە خىزمەتچىلەر ئارىسىدىكى ئۆزئارا مۇناسىۋەتنى ساغلام ساقلاپ مېڭىش ئۈچۈن يۇقىرىقى كەسپتىن پايدىلىنىدۇ. مەن ئۇيغۇر دىيارىدا ئۆسۈپ يېتىلىش جەريانىدا «كىشىلىك تەرەققىيات» دېگەن سۆزنى ئاڭلاپ باققىنىم ئېسىمدە يوق. مەلۇم مەنادىن ئېلىپ ئېيتقاندا، ھازىرقى ئۇيغۇر مەسىلىسىنى ساپا مەسىلىسى دېيىشكە بولىدۇ. ئۇيغۇرلار ھازىر پەقەت بىر تال تانىنىڭ ئۈستىدىلا مېڭىشقا مەجبۇرى بولۇۋاتىدۇ. ھازىر ئۇنىڭ پۈتۈن مىللەت دائىرىسىدە مىللىي ساپانى ئۆستۈرۈش يولىدا بىرەر ئىش ئېلىپ بېرىش ئىمكانىيىتى ئاساسەن يوق. لېكىن ھەر بىر ئىندىۋىدۇئالنىڭ ھەر جەھەتتىكى ساپاسىنى ئۆستۈرۈپ، شۇ ئارقىلىق يۈكسەكلىككە يېتىش ئىمكانىيىتى ھېلىمۇ مەۋجۇت. بىز بۇ دۇنيادا پەقەت بىر قېتىملا ياشايمىز. ھەمدە بىزنىڭ بۇ دۇنيادىكى ھاياتىمىز ئىنتايىن قىسقا. ھەر بىر ئادەمنىڭ ھاياتىنىڭ نۇرغۇن ئوخشىمىغان نۇسخىلىرى بولىدۇ. ئۇ ئوخشىمىغان نۇسخىلارنىڭ ئىچىدىكى قايسىسىغا ئېرىشىش شۇ ئادەمنىڭ كىشىلىك ھاياتقا بولغان كۆز قارىشى ۋە ئۇنىڭغا قارىتا تۇتقان پوزىتسىيىسى، ئۆز-ئۆزىنى قانچىلىك مۇكەممەل چۈشىنىشى، قايسى يولنى تاللىشى ۋە شۇ يولدا قانچىلىك تەر ئاققۇزۇشىغا باغلىق. شۇنداق بولغاچقا، سىز چوقۇم ئۆزىڭىزنىڭ ھايات نۇسخىلىرى ئىچىدىكى ئەڭ ياخشىسىغا ئېرىشىشكە تىرىشىڭ. ئۇنداق قىلمىسىڭىز، سىز ئاقىلانە ئىش قىلمىغان بولىسىز. مەن سىزگە مۇشۇ جەھەتتە بىر ئاز ياردىمى بولسۇن دەپ، بۇ يازمىنى تەييارلىدىم. مەن ئۆزەمنىڭ بۇنىڭدىن كېيىنكى بىر قانچە يازمىلىرىمدىمۇ مۇشۇنىڭغا ئوخشاش، تەرەققىي تاپقان غەرب ئەللىرىدە ئاللىقاچان ئومۇملىشىپ بولغان، لېكىن ئۇيغۇر دىيارىغا ھازىرغىچە سىڭىپ كىرىپ بولالمىغان، كىشىلىك تەرەققىيات توغرىسىدىكى بەزى ئىلمىي مەسىلىلەر ئۈستىدە توختىلىمەن. گەرچە مەن بىر ئىجتىمائىي پەن ساھېسىدىكى مۇتەخەسىس بولمىساممۇ، مەن تونۇشتۇرىدىغان ئىلمىي ئۇقۇم ۋە بىلىملەر غەرب ئەللىرىدىكى دۇنياغا تونۇلغان ئالىم-مۇتەخەسىسلەرنىڭ نۇرغۇن يىللىق ئەمگىكىنىڭ مەھسۇلى بولغاچقا، ئۇلارنىڭ ئۇيغۇر ياشلىرىغا چوقۇم زور پايدىسى بولىدۇ، دەپ ئويلايمەن. شۇڭلاشقا ئۇيغۇر ياشلىرىنىڭ بولسا ئۇلارنى تولۇق ھەزىم قىلىۋېلىشىنى، كەم دېگەندىمۇ ئۇلارنى بىر قېتىم ئوقۇپ بېقىشىنى ئۈمىد قىلىمەن.
مېنىڭ بىر دوستۇمنىڭ دېيىشىچە، بەزى قېرىنداشلار مەلۇم بىر تور بېتىدە مېنىڭ يازمىلىرىمنى بېسىپ چىقىرىپ، مەكتەپ ئوقۇغۇچىلىرىغا تارقاتسا بولىدىغان-بولمايدىغانلىقىنى سوراپتۇ. مېنىڭ يازمىلىرىمنى ھەر قانداق شەكىلدە تارقاتسىڭىز بولىۋېرىدۇ. بۇ ئىشتا مەندىن ياكى باشقىلاردىن ئىجازەت ئېلىشنىڭ ھاجىتى يوق. مەن بۇ يازمىلارنى ئۇيغۇر ياشلىرى ئۈچۈن تەييارلاۋائىتىمەن. يازغانلىرىمنىڭ قىممىتى پەقەت باشقىلار ئۇلارنى ئوقىغاندىلا يارىتىلىدۇ. يەنى، ئۇلارنى قانچە كۆپ ئادەم ئوقۇسا شۇنچە ياخشى. شۇڭا سىز مەيلى تور بەتلىرىدە بولسۇن، ياكى بېسىپ چىقىرىپ بولسۇن، بۇ يازمىلارنى كۆپرەك كىشىلەرنىڭ كۆرۈشىگە ئىمكانىيەت يارىتىپ بەرسىڭىز، ئۇ سىزنىڭ ماڭا قىلغان بىر زور ياردىمىڭىز بولىدۇ. ئەگەر ماقالىدىكى ئىسمىمنى ساقلاپ قېلىش سىزگە ۋە باشقىلارغا پايدىسىز بولسا، ئىسمىمنى چىقارمىسىڭىزمۇ بولىدۇ. ئۆزىڭىزگە قايسىسى پايدىلىق بولسا شۇنى قىلىۋېرىڭ. رەھمەت.
بۇ ماقالىنى ھېچ كىمدىن رۇخسەت سورىماي باشقا توربەتلەردە ئېلان قىلسىڭىز بولۇۋېرىدۇ
ئابدۇغۇپۇر
<ئابدۇلغەپۇر> غا قاراڭ
چېڭدۇ شەھىر
<div style="direction:rtl; font-family: 'UKIJ inchike', 'Alpida_Unicode System', 'UKIJ Tuz Tom', 'Microsoft Uighur', 'uyghur ekran', 'Arial Unicode MS'"> left|thumb|350px|چېڭدۇ شەھىر left|thumb|250px left|thumb|350px|چېڭدۇ شەھىر left|thumb|350px|چېڭدۇ شەھىر left|thumb|350px|چېڭدۇ شەھىر left|thumb|350px|چېڭدۇ شەھىر
left|thumb|350px|چېڭدۇ شەھىر
چېڭدۇ شەھىر بولسا جۇڭگو سىچۈئەن ئۆلكىسى دىكىبىخاھار 2007 نوپۇس بار، چېڭدۇنىڭ 11،000،670 نوپۇسىبار، 887.9 كم² دائىرائىقىدا نوپۇس جايلاخكان، خىمالىكاڭ لىك 30.39°، خارىكى ئۇزۇنلۇك 104°04، پوقتانومۇرى 610000 رايۇننومۇرى 028.
خې جيوڭ
شەخس تونۇشتۇرۇلىشى
خې جيوڭ 1974-يىلى 4-ئاينىڭ 28-كۈنى خۇنەن چاڭشادا تۇغۇلغان، جۇڭگولۇق تونۇلغان رىياسەتچى، ئارتىس، ناخشىچى، رېژىسسور. ئالى مۇزىكىسىنىڭ CCO سى، جۇڭگو تېلېۋىزىيە سەنئەتكارلىرى جەمئىيىتى رىياسەتچى كەسپىي كومىتېتىنىڭ مۇئاۋىن مۇدىرى، ئىلگىرى بېيجىڭ چەت ئەل تىلى ئۇنىۋېرسىتېتى ئەرەب تىلى فاكۇلتېتىدا ئوقۇتقۇچىلىق قىلغان. ۋەكىللىك ئەسەرلىرىدىن: خوشاللىق لاگېرى، ئاق زوپار ئېچىلغاندا، جەننەتكە يوشۇرۇن كۆيۈش قاتارلىقلار بار.
شان-شەرەپلىرى
2016-يىلى 12-ئاينىڭ 10-كۈنى، تېڭشۈن كۆرۈنمە چاستوتا يىللىق ئەڭ قارشى ئېلىشقا ئېرىشكەن ئەر MC مۇكاپاتىغا ئېرىشكەن.
2014-يىلى، 5-نۆۋەتلىك جۇڭگو ئالىي مەكتەپ ئوقۇغۇچىلىرى ئالىي مەكتەپ ئوقۇغۇچىلىرى ئەڭ قارشى ئېلىنىدىغان تېلېۋىزىيە نومۇرلىرىنى تېلېۋىزىيە بايرىمى ئەر رىياسەتچى مۇكاپاتىغا ئېرىشكەن.
2010-يىلى 11-ئايدا، 25-نۆۋەتلىك جۇڭگو تېلېۋىزىيە ئالتۇن بۈركۈت مۇكاپاتىنىڭ مۇنەۋۋەر رىياسەتچى مۇكاپاتىغا ئېرىشكەن.
2010-يىلى 6-ئايدا، ئەڭ زور تور تەسىر كۈچىگە ئىگە ئون چوڭ تېلېۋىزىيە رىياسەتچىسى قاتارىدا بىرىنچى ئورۇندا تۇرغان.
بەيئى
بەيئى قىلىش دېگەن ساتماق، سودا قىلماق، كېلىشمەك دېگەنلىك.
بازار ئەھلى ھەممىسى بولدى جەمئىي، ئۇنىڭ باھاسىنى قىلماقچى بەيئى.
شىنجاڭ ياشلىرى
<div style="direction:rtl; font-family: 'UKIJ inchike', 'Alpida_Unicode System', 'UKIJ Tuz Tom', 'Microsoft Uighur', 'uyghur ekran', 'Segoe UI', 'Tahoma'"> <شىنجاڭ ياشلىرى> - جۇڭگو كوممۇنىستىك ياشلار ئىتتىپاقى شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونلۇق كومىتېتى باشقۇرىدىغان، <شىنجاڭ ياشلىرى> ژۇرنىلى ئۇيغۇر تەھرىر بۆلۈمى نەشرگە تەييارلايدىغان ئايلىق ئۇنىۋېرسال ژۇرنال. بۇ ژۇرنال 1954 - يىل 1 - ئايدا <ياش كوممۇنست> دېگەن نام بىلەن نەشر قىلىنغان، 1964 - يىلى نامى ھازىرقىغا ئۆزگەرتىلگەن، مەدەنىيەت زور ئىنقىلابىدا بىر مەزگىل توختاپ قېلىپ، 1977 - يىلدىن باشلاپ ئەسلىگە كەلتۈرۈلگەن. بۇ ژۇرنالدا باشقا ھەر خىل سەھىپىلەر قاتارىدا مەخسۇس ئەدەبىيات سەھىپىسىمۇ تەسىس قىلىنغان بولۇپ، <ھېكايە ۋە ھېكايەتلەر> ئىستونىدا ھېكايە، نەسرلەر، <شېئىرىيەت گېزىتى> سەھىپىسىدە شېئىرلار ئېلان قىلىندۇ. بۇلاردىن باشقا يەنە قەرەلسىز ھالدا ئەدەبىي ئوبزورلار، تەرجىمە ھېكايىلار بېسىلىدۇ، ياش ئەدىبلەر تونۇشتۇرۇلىدۇ.
دۇئايى مۇستەجاب
دۇئايى مۇستەجاب: ئاللاھۇممە مەغفىرلى ۋەلى ۋالىدەييە ۋەل ئۇستازىييە ۋەل جەمئىيل مۇئمىينە ۋەل مۇئىمنات ۋەل مۇسلىمىينە ۋەل مۇسلىمات ئەلئەھيائى مىنھۇم ۋەل ئەمۋاتى ئىننەكە مۇجىيۇددە ئىۋاتى ۋەرا فىئود دەرجاتى ۋە دافىئول بەلمىياتى ۋە تازىيەل ھاجاتى.
سەھىھۇ مۇسلىم
سەھىھۇ مۇسلىم (صحيح مسلم)؛ ئاتاقلىق ھەدىس ئالىمى ئىمام مۇسلىم ئىبنى ئەلھەججاج ئىبنى مۇسلىم نىشاپۇرىي (ھ. 206 – 261 / م. 821 – 875) نىڭ «سەھىھۇ مۇسلىم» نامى بىلەن مەشھۇر ئەڭ ئىشەنچلىك ئىككى سەھىھ ھەدىسلەر توپلىمى بولغان «سەھىھەين»نىڭ ئىككىنچىسى «ئەلمۇسنەدۇسسەھىھ (المسند الصحيح المختصر من السنن بنقل العدل عن العدل عن رسول الله صلى الله عليه وسلم)».
ئىمام مۇسلىم 15 يىلدا (ھ. 235 – 250 / م. 849 – 864) تاماملىغان بۇ كىتابىغا ھەدىس ئىلمىدە ئىنتايىن قىممەتلىك بىر مۇقەددىمە يازغان.
ھەدىسلەرنى تەكشۈرۈش، راۋىيلارنىڭ ئەھۋالىنى ئىگىلەش ۋە رىۋايەتلەرنى سېلىشتۇرۇشتا ئالاھىدە كۈچ چىقارغان ۋە بۇ ھەدىس توپلىمىنى 300 مىڭ ھەدىستىن سۈزۈپ ئالغان. ئاندىن پەقەت سەھىھ ھەدىسنىلا بايان قىلغان ۋە ئۇنىڭغا ساھابە ۋە تابىئىنلاردىن كەلگەن بايانلارنى ئارىلاشتۇرمىغان. بىر مەزمۇنغا ئالاقىدار ھەدىسلەرنى بىر يەرگە جەملىگەن. بۇ جەھەتتىن ئالاھىدىلىكى كۆپ.
مەزمۇنى
مۇھەددىسلەرنىڭ نەزىرىدە ئىمام مۇسلىم كىتابىدىكى ھەدىسلەرنى راۋىيلارنىڭ ئەستە تۇتۇش قابىلىيىتىگە بىنائەن ئىككى قىسىمغا بۆلگەن:
ئىككىنچىسى، ئوتتۇرا دەرىجىلىك راۋىيلار رىۋايەت قىلغان ھەدىسلەر «مۇتەبەئات (باشقا ساھابىدىن ئوخشاش مەزمۇندا رىۋايەت قىلىنغان ھەدىسلەر)» بولۇپ، بۇ تۈرلۈك ھەدىسلەردە بىرىنچى تۈردىكىدەك قاتتىق ئۆلچەملەر شەرت قىلىنمايدۇ.
ئەسەردىكى سەنەدلىك ھەدىسلەرنىڭ سانى تەكرارلىرىنى ھېسابلىمىغاندا 3333 (4000 دېگەنلەرمۇ بار)، تەكرارلىرى بىلەن جەمئىي 7275 (8000 ياكى 12 مىڭ دېگەنلەرمۇ بار)، جەمئىي 54 بۆلۈم، 3450 بابقا (بابلار ئىمام نەۋەۋىي تەرىپىدىن قويۇلغان) بۆلۈنگەن.
ئابدۇشۈكۈر تۇردى
ئەدەبىيات تەتقىقاتچىسى ۋە ژۇرنالىست ئابدۇشۈكۈر تۇردى 1936 - يىلى غۇلجا شەھىرىدە چارۋىچى ئائىلىسىدە تۇغۇلغان، 1945 - يىلدىن 1956 - يىلىغىچە <ئۈمىد مەكتىپى>، غۇلجا بىلىم يۇرتى ۋە غۇلجا ئەرلەر تولۇق ئوتتۇرا مەكتىپىدە ئوقۇغان. ئۇ، 1956 - يىلى سابىق سوۋېت ئىتتىپاقىغا ئۇقۇشقا ئەۋەتىلىپ، تاشكەنىتتىكى ئوتتۇرا ئاسىيا دۆلەت ئۇنىۋېرسىتېتىنىڭ ئەدەبىيات فاكۇلتېتىدا ئوقۇغان، 1961 - يىل 8 - ئايدا مەملىكىتىمىزگە قايتىپ كېلىپ، ئاپتونوم رايوملۇق ئەدەبىيات - سەنئەتچىلەر بىرلەشمىسىگە خىزمەتكە ئورۇنلىشىپ، 1981 - يىلغىچە <تارىم> ژۇرنىلىدا مۇھەررىر، ئەدەبىيات تەتقىقات ئىشخانىسىدا تەتقىقاتچى، خەلق ئېغىز ئەدەبىياتى تەتقىقات جەمئىيىتىدە مۇئاۋىن رەئىس بولۇپ ئىشلىگەن. ئابدۇشۈكۈر تۇردى 1981 - يىل 10 - ئايدا شىنجاڭ ئىجتىمائىي پەنلەر ئاكادېمىيىسىگە يۆتكەپ كېلىنىپ، مىللەتلەر ئەدەبىياتى تەتقىقاتى ئىنىستىتۇتىنىڭ باشلىقى، ئىجتىمائىي پەنلەر ئاكادېمىيىسىنىڭ مۇئاۋىن باشلىقى بولغان.
ئابدۇشۈكۈر تۇردى ئەدەبىيات ساھەسىگە 1950 - يىللارنىڭ باشلىرىدا شېئىر ئىجادىيىتى بىلەن كىرىپ كەلگەن، ئوتتۇرا ئاسىيا دۆلەت ئۇنىۋېرسىتېتىغا ئوقۇشقا كىرگەن ۋە خىزمەتكە چىققاندىن كېيىن بولسا، مەخسۇس ئەدەبىيات تەتقىقاتىغا بېرىلىپ، ئىلگىرى - كېيىن <غۇپۇر غۇلامنىڭ 30 - يىللاردىكى ئىجادىيىتىدە شەرق تېمىسى>، <ئۇيغۇر ھازىرقى زامان داستانچىلىقى ۋە >چولپان< داستانى ھەققىدە>، <خەلقنىڭ سەنئەت مەكتىپى - ئۇيغۇر خەلق مەشرەپلىرى>، <ئۇيغۇر كلاسسىك ئەدەبىياتى ھەققىدە ئومۇمىي بايان>، <زەلىلى ئىجادىيىتى ۋە ئۇنىڭ >سەپەرنامە< داستانى، >ئابدۇخالىق ئۇيغۇر ۋە ئۇنىڭ ئەدەبىياتىمىزدىكى ئورنى< قاتارلىق بىر تۈركۈم يۇقىرى سەۋىيلىك تەتقىقات ماقالىلىرىنى ئېلان قىلدۇرغان. ئۇ يەنە >ئۇيغۇر ئەدەبىياتى قىسقىچە ئوچېركى<، >ئۇيغۇر ئەدەبىيات تارىخى< غا ئوخشاش چوڭ ھەجىملىك، مۇھىم ئەسەرلەرنى يېزىشقا قاتناشقان ياكى ئۇنىڭغا يېتەكچىلىك قىلغان. ئابدۇشۈكۈر تۇردى يەنە جۇڭگو مەدەنىيەت، ئىلىم - پەن تارىخىدا ئالاھىدە مۇھىم ئورۇن تۇتىدىغان ئەسەر - >جۇڭگو ئىنسكلوپىدىيىسى<نىڭ >جۇڭگو ئەدەبىياتى< تومىدىكى ئۇيغۇر ئەدەبىياتىغا مۇناسىۋەتلىك بۆلەكلىرىنى يېزىشقا قاتناشقان ھەم مەزكۇر تومنىڭ تەھرىر ھەيئەت ئەزاسى بولغان.
ئابدۇشۈكۈر تۇردى ئۇيغۇر كلاسسىك ئەدەبىياتىغا ۋە خەلق ئېغىز ئەدەبىياتىغا دائىر قىممەتلىك ئەسەرلەرنى نەشرگە تەييارلاش جەھەتىمۇ ئاز بولمىغان ئەمگەكلەرنى قىلغان. ئۇ، موللابىلالنىڭ >غەزەليات<، >گۇمنام غەزەللىرى<، >ئوغۇزنامە<، >نەسردىن ئەپەندى لەتىپىلىرى<، زەلىلىنىڭ >سەپەرنامە<، نىزارىنىڭ >لەيلى - مەجبۇن<، ئاياز شىكەستىنىڭ >جاھاننامە< داستانلىرىنى نەشرگە تەييارلىغان. ئابدۇرشۈكۈر تۇردى يەنە >قۇتادغۇبىلىك< نىڭ نەزمە نۇسخىسىنى ئىشلەشكە قاتنىشىپ، ئەسەرنىڭ ترانسكرىپسىيلىك تولۇق مەتنىنى ئىشلەشكە مەسئۇل بولغان ھەم باشقىلار بىلەن بىرلىكتە مەزكۇر ئەسەرنىڭ نەسرىي يەشمە نۇسخىسىنى ئىشلەپ نەشر قىلدۇرغان. بۇ كىتاب دۆلەتلىك كىتاب مۇكاپاتىغا ئېرىشكەن.
ئابدۇشۈكۈر تۇردى ئۆز نۆۋىتىدە يەنە ئەدەبىي تەرجىمە ئىشلىرى بىلەنمۇ شۇغۇللىنىپ، رۇسچىدىن ۋە خەنزۇچىدىن بىر مۇنچە مەشھۇر ئەسەرلەرنى تەرجىمە قىلغان.
شاڭ سۇلالىسى
شاڭ سۇلالىسى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى: Shang Sulalisi) بولسا خىتاي تارىخىدىكى شاڭلىقلار قۇرۇپ چىققان دۆلەت. قۇرۇلغان ۋاقتى بەك ئېنىق ئەمەس.
تارىخ
شاڭ سۇلالىسى : شاڭ تاڭ شىيا سۇلالىسىنى يوقاتقاندىن كېيىن ، ئۇنىڭ ئاتا –بوۋىلىرى ئىلگىرى ھازىرقى خېنەننىڭ شاڭ چىيۇ دېگەن يېرىدە تۈرغان بولغاچقا، دۆلەت نامىنى شاڭ دەپ ئاتىغان.
رائىلە خانىم
رائىلە خانىم ( 1860~ 1917)
رائىلە خانىم - موللا ئاچا « ھۈسەينىيە مەكتىپى » دە 2 يىل ئوقۇتقۇچىلىق قىلىپ ئىزچىل تۈردە قىزلارنى تەربىيلەش بىلەن يېڭى مەكتەپ مائارىپىدا بىردىنبىر تۇنجى ئايال مائارىپىنى ھاياتىنىڭ مەزمۇنى قىلغان. مائارىپنى كەڭ ئاياللارغا يۈزلەندۈرۈشنى ئۆزىنىڭ ئالىي غايىسى قىلىپ ، بىر ئۆمۈر ئەجىر سىڭدۈرگەن.
Minecraft
ئويۇن; ئۇ Dwarf Fortress ، RollerCoaster Tycoon ، Dungeon Keeper ۋە Infiniminer دىن ئىلھام ئالغان. Minecraft TIGSource مۇنبىرىدە ئېلان قىلىنغان بولۇپ ، 2009-يىلى 5-ئاينىڭ 16-كۈنى ئېلان قىلىنىشتىن جەمئىي 1 ھەپتە بۇرۇن يېزىلغان. ھەمدە بۇ ئويۇن بۇ مۇنبەردىن خېلى ئالقىشقا ئېرىشتى.
بۇ ئويۇن تۇنجى تارقىتىلغاندىن بۇيان داۋاملىق يېڭىلىنىپ تۇرىدۇ. بۇ ئويۇن بىلەن بىللە ، موجاڭ 2014-يىلى مىكروسوفتقا 2 مىليارد 500 مىليون دوللارغا سېتىلدى. Minecraft نىڭ ئاساسلىق ئۈچ سۇپىسى بار: Java نەشرى ، Bedrock نەشرى ، مائارىپ نەشرى. بۇ ئويۇن ئەڭ كۆپ سېتىلغان ئويۇن بولۇپ ، 200 مىليوندىن ئارتۇق سېتىلدى.
ئويۇن ھالىتى
بۇ ئويۇندا بەش خىل ئويۇن تۈرى بار.
demo
Java نەشىرىنىڭ ئۈلگە نۇسخىسى كونا PC Gamer demo نىڭ ئىقتىدارىنى ئالماشتۇرۇش ئۈچۈن لايىھەلەنگەن ، بۇ ئويۇننى تېخى سېتىۋالمىغان مىكروسوفت ياكى موجاڭ ستۇدىيىسى ھېساباتى بىلەن Minecraft قوزغاتقۇچقا كىرىپ ھەقسىز قويغىلى بولىدۇ. بۇ ئۈلگە كۆرسىتىش نۇسخىسىنى 5 كۈن ئىچىدە (90 مىنۇت) ئوينىغىلى بولىدۇ. بۇ ۋاقىت توشقاندا ، دۇنياڭىز ئۆچۈرۈلىدۇ.
مەخلۇقاتلار
Mobs ( Yaratıklar ) Minecraft دىكى قويغۇچلاردىن باشقا يۆتكىلىشچان ئورۇنلارنىڭ ھەممىسى. توپچىلارنى تاجاۋۇزچى توپچىلار (زومىگەر ، ئىسكىلىت قاتارلىقلار) ، يېرىم تاجاۋۇزچى توپچىلار (لاما ، تۆمۈر گولېم قاتارلىقلار) ، پاسسىپ توپچىلار ، ئاكتىپ توپچىلار ، كۆندۈرۈلگەن توپلار (بۆرە ، مۈشۈك) ، ياردەمچى توپچىلار ، خوجايىن دەپ سەككىزگە بۆلۈشكە بولىدۇ. توپچىلار ۋە ئىشلىتىلمىگەن توپچىلار.
ئاچلىق
ئاچلىق سىستېمىسى Beta 1.8 دىكى Minecraft غا قوشۇلدى. GUI دىكى پۇت رەسىمى بىلەن كۆرسىتىلگەن قاۋاقخانا ئاچلىق. بۇ قاۋاقخانا «تىنچ ئويۇن سەۋىيىسى» دىن باشقا ، ۋاقىتنىڭ ئۆتۈشىگە ئەگىشىپ (ئۇلار يۈگۈرگەندە ، كولغاندا ياكى سەكرىگەندە) يوقىلىشقا باشلايدۇ. ئۇ پۈتۈنلەي قۇرۇغاندا ، توپچىلار ھەر 4 سېكۇنتتا يېرىم يۈرەكنى زەخىملەندۈرۈشكە باشلايدۇ. قانداقلا بولمىسۇن ، توپچىلار قاتتىق ئويۇن سەۋىيىسىدە بولمىسا ئۆلمەيدۇ. ئاچارچىلىق سەۋەبىدىن ، توپچىلارنىڭ سالامەتلىكى 10 دىن تۆۋەن ياكى نورمال سەۋىيىدە 1 دىن تۆۋەن بولمايدۇ. ئوينىغۇچىلار تاماق يېيىش ئارقىلىق بۇ قاۋاقخانىنى تولدۇرالايدۇ. ئوخشىمىغان يېمەكلىكلەر ئوخشىمىغان سۈرئەتتە ئاچارچىلىقنى تولدۇرىدۇ. Beta 1.8 دىن بۇرۇن يېمەكلىكلەر ئەسلىگە كەلگەن.
Spells and Potions
سېھىرگەرلىك جەدۋىلى ياكى ئوقيا ، ساۋۇت ، قورال ۋە قوراللار بىلەن (كىتابلاردىكى 1.4.5 دىن ، بېلىق تاياقچىلىرى 1.7 دىن) تەجرىبە نۇقتىلىرىنى جەلپ قىلالايدۇ. ئىملا جەدۋىلىنىڭ كۈچىنى ئۇنىڭ ئەتراپىغا كۇتۇپخانا قويۇش ئارقىلىق ئاشۇرغىلى بولىدۇ. بۇ يەردە 4 قورال ، 2 بېلىقچىلىق تاياقچىسى ، 10 ساۋۇت ، 6 قىلىچ ، 4 ئوقيا ۋە 2 كۆپ ئۇچرايدىغان سېھىر بار. ئۇ Minecraft نىڭ 1.3 نەشرىگە كىرگۈزۈلگەن. Lapis Lazuli يەنە 1.8 دىن كېيىن سېھىرلىك چالغۇلارنى تەلەپ قىلىدۇ. گەرچە سالامەتلىكى تۆۋەن بولسىمۇ ، ئالتۇن قوراللار تېخىمۇ ياخشى سېھرىي كۈچكە ئېرىشىدۇ. ئەنۋىلنى ئىشلىتىپ مەپتۇن قىلىش كىشىنى مەپتۇن قىلىدىغان كىتابنى تەلەپ قىلىدۇ. 1.9 گە 2 يېڭى سېھىر قوشۇلغان (باغلىنىشلىق قارغىش ۋە لەنەتنى يوقىتىش پەقەت ئاخىرقى شەھەردىلا ئۇچرايدۇ) ، باشقا بىر قىسىم سېھىرگەرلەرنىڭ يۇقىرى قاتلىمىنى پەقەت مۈڭگۈز بىلەنلا ئەمەلگە ئاشۇرغىلى بولىدۇ. ئەگەر توپچىلار سېھىرنى ئېلىۋەتمەكچى بولسا ، ئۇلار چاق تاشنى ئىشلىتىپ سېھىرنى بىكار قىلالايدۇ ، شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا سېھىرگەرلىك ئۈچۈن سەرپ قىلغان تەجرىبىسىگە يېقىن تەجرىبە نۇقتىلىرىغا ئېرىشەلەيدۇ.
Minecraft دا نۇرغۇن دورىلار بار. ئوينىغۇچىلار ھۈنەر-سەنئەت بۇيۇمى ئۈچۈن دورا ئورنى ، ھەمدە دوزاخ ئورنى ئۈچۈن ئوت يالقۇنى لازىم. دورىنى ياساش ئۈچۈن ، ئوينىغۇچىلار ئالدى بىلەن 1-3 سۇ بوتۇلكىسىغا ئېھتىياجلىق بولىدۇ. بۇنىڭ ئاخىرىدا غەلىتە ئېلىكسىر ئىشلەپچىقىرىلىدۇ. قازاننى ياساش ئۈچۈن ، ئوينىغۇچىلار چوقۇم غەلىتە دورىلارنى سېلىپ ، ئۆزى ياسىماقچى بولغان دورىلارنىڭ تەركىبلىرىنى ئورنىتىشى كېرەك. 1.9-نەشرىگە قەدەر ، يالقۇن پاراشوكى دورا ياساش ئۈچۈن يېقىلغۇ سۈپىتىدە تەلەپ قىلىنىدۇ.
رازمېرى
ئەسكەرتىش: Aether بولسا Aether 2 قوشۇلغان ئۆلچەم: قۇرۇق ھالەتنىڭ يارىتىلىشى. ئۇ دائىملىق Minecraft (Vanilla) دا تېپىلمايدۇ ۋە ئەپسانىلەر ، ئەمما ئۇ مودېللار ئارقىلىق رېئاللىققا ئايلاندۇرۇلدى.
Minecraft نىڭ تەرەققىيات قۇرۇلمىسى
PC نۇسخىسىدىكى Minecraft Java تىلىنى ئىشلىتىدۇ ، شۇڭلاشقا ئويۇننى تەھرىرلەش بىر قەدەر ئاسان ، PS4 ، PS3 ، Xbox 360 ، Raspberry Pi ۋە ئاندروئىد نۇسخىلىرى C ++ دە ، IOS نۇسخىسى C ئوبيېكتىدا C.
Java ئۇل ئەسلىھەلىرىنى ئىشلىتىدىغان Minecraft مودېلى ئاندىرويىد ، iOS ۋە PC نۇسخىلىرىدا بار ، ئەمما PS4 ، PS3 ۋە Xbox 360 نىڭ نىسبەتەن يېپىق بولغانلىقى ئۈچۈن ، بۇ سۇپىلاردا مودېللار يوق.
Mods
مودېللار Minecraft (.jar, .zip (PE mods .js, .mod, .modpkg) غا يېڭى ئىقتىدارلارنى قوشىدىغان ھۆججەتلەر. بۇ مودېللارنى ئورنىتىش ئۈچۈن ، ئوخشىمىغان ئۈچ خىل ئۆزگەرتىش ئورنىتىشنىڭ بىرىنى ئورنىتىش كېرەك. بۇلار Modloader ، Forge ۋە ForgeModLoader (ئەپلەر PocketTool ، BlockLauncher ياكى MCPE Master PE مودېلىنى يۈكلەشكە ئىشلىتىلىدۇ). ساختا ياساش ئادەتتە ئىشلىتىلىدۇ ، چۈنكى مودېل يۈكلىگۈچىلەر مودېل ئىشلەپچىقارغۇچىلارغا ئاز دەرس ۋە پۇرسەت بىلەن تەمىنلەيدۇ. Forge بولسا ھەر خىل جانلىقلار ، يەر شەكلى ، دەرەخلەر ، مىنالارنى قوشۇشقا ئىشلىتىلىدىغان مودېل يۈكلىگۈچى. ForgeModLoader ھەر ئىككىسىنىڭ ئارىلاشمىسى بولۇپ ، ھەر ئىككى خىل ھالەتنى ئىجرا قىلالايدۇ.
قورال ۋە قوراللار
بۇ ئويۇندا قىلىچ ، پىكاكىس ، پالتا ، گۈرجەك ۋە خوي قاتارلىق 5 خىل قورال بار. بۇ قوراللارنى ياغاچ ، تاش ، تۆمۈر ، ئالتۇن ، ئالماس ۋە گوللاندىيە بىلەن ياساشقا بولىدۇ. قىلىچ ۋە پالتىنى ھۇجۇم قىلىش مەقسىتىدە ئىشلىتىشكە بولىدۇ. قىلىچ تېخىمۇ تېز ، ئەمما ئاز زىياننى بىر تەرەپ قىلىدۇ ، ھالبۇكى پالتا ئاستا ، ئەمما تېخىمۇ كۆپ زىياننى بىر تەرەپ قىلىدۇ. پالتا يەنە باشقا قوراللار ۋە قويغۇچىلارنىڭ قولىغا قارىغاندا ياغاچ ۋە ياغاچ ماتېرىياللىرىنى تېز پارچىلايدۇ. گۈرجەك تۇپراق ، قۇم ، شېغىل قاتارلىق كىچىك دانچىلارنى تېزرەك كولاشقا ئىشلىتىلىدۇ. PC 1.9 ۋە PE 0.11.0 دىن باشلاپ ، ئەگەر قويغۇچىلار گۈرجەك بىلەن ئوت-چۆپنى ئوڭ چېكىپ قويسا ، ئۇ بىر يولغا ئايلىنىدۇ. تۇياق بىلەن ئوينىغۇچىلار زىرائەت تېرىش ئۈچۈن ئېتىز تەييارلايدۇ. بۇنىڭ ئۈچۈن تۇپراق ياكى ئوت-چۆپلەرنى ئوڭ چېكىش كېرەك.
قورال-ياراغلار توپچىلار تارتقان زىياننى ئازايتىدۇ. بۇ ئويۇندا 4 خىل ساۋۇت بار. قالپاق ، كۆكرەك كېپىكى ، ئىشتان ۋە ئۆتۈك. ساۋۇتنىڭ 6 خىل شەكلى بار: خۇرۇم ، زەنجىر ، تۆمۈر ، ئالتۇن ، ئالماس ۋە تور. قانداقلا بولمىسۇن ، زەنجىر ساۋۇتنى ياسىغىلى بولمايدۇ. ئۇ زومىگەر ، چوشقا ياكى بەزى كۆكرەكتىن پەيدا بولىدۇ. ئوخشاش ماتېرىيالدىن ياسالغان ساۋۇت تىپلىرىنىڭ ساغلاملىق ۋە قوغداش تەرتىپى كۆكرەك> ئىشتان> قالپاق> ئۆتۈك.
1.9 نەشىرىدە قوغداش ئۈچۈن قالقانلارمۇ قوشۇلدى. ساۋۇت ۋە قوراللارغا ئوخشىمايدىغىنى ، قالقانلارنىڭ ئوخشىمىغان ماتېرىياللىرى يوق بولۇپ ، ياغاچ ۋە تۆمۈردىن ياسالغان. قالقانلارنى ھەر خىل نەقىشلەردە ئىشلەپ چىقارغىلى بولىدۇ. ئوينىغۇچىلار قالقان بىلەن ئوڭ تەرەپنى بېسىپ ھۇجۇمنى توسىيالايدۇ. ئوق قالقانغا ئۇرۇلغاندا كەينىگە قاڭقىپ ئوينىغۇچىلارغا زىيان يەتكۈزمەيدۇ. قالقاندىن بۇرۇن ، توپچىلار قولىدىكى قىلىچنى ئوڭ چېكىپ زىياننى ئازايتىشقا ئۇرۇندى. قالقاننىڭ قوشۇلۇشى بىلەن بۇ مېخانىك كۆتۈرۈلدى.
بۇ ئويۇندىكى مىنالار
ئۇلار مېسا ئېگىزلىكىدىكى تۆمۈردەك مول. ئۇنى بۇزۇش ئۈچۈن ھېچ بولمىغاندا تۆمۈر پىكاپ تەلەپ قىلىنىدۇ. ئۇنى ئىشلىتىش ئۈچۈن ئۇنى ئوچاقتا ئېرىتىپ ئالتۇن ئىنگوتقا ئايلاندۇرۇش كېرەك. Zombie چوشقا گۆشىدىن چۈشۈپ كەتكەن 9 دانە ئالتۇن پارچىسىنى بىرلەشتۈرۈش ئارقىلىق ئالتۇن ئىنگوتقا ئېرىشكىلى بولىدۇ. ئىستاتىستىكىغا قارىغاندا ، ئەڭ ئېگىز ئېگىزلىك 20-كۋادرات. ئالتۇن ساۋۇت ۋە قوراللارغا پايدىسىز ، ئەمما ئالتۇن ئالما ۋە ئالتۇن سەۋزە ياساشتا ئىشلىتىلىدىغان مىنېرال ماددا. ئوينىغۇچىلار 9 ئالتۇن بىلەن ئالتۇننى توسىيالايدۇ.
snapshot
Snapshot Minecraft پروگراممىسىدا مۇھىم ئورۇننى ئىگىلەيدۇ. Snapshots يېڭىلاشتىن بىر قانچە قېتىم تارقىتىلىدۇ ، بولۇپمۇ پروگراممېرلارنىڭ يېڭىلاشنى ئالدىن كۆرۈشى ئۈچۈن ، بۇنىڭدىكى مەقسەت يېڭى تولۇق نەشرى يېڭىلاش ئېلان قىلىنىشتىن بۇرۇن پىلانلانغان ئۆزگەرتىشلەرنىڭ بۇ نەشرىگە بولغان تەسىرىنى تەھلىل قىلىش. Snapshots ئالدىن تارقىتىلسىمۇ بولىدۇ. ئادەتتە مودېل ئاچقۇچىلارمۇ بۇ نەشرىنى ئىشلىتىپ ئۇلارنىڭ مودېللىرىنىڭ بۇ يېڭى نەشرىگە ماس كېلىدىغان-كەلمەيدىغانلىقىنى تەكشۈرىدۇ.
Snapshots نى كودلاش
Snapshots YY w HH x فورماتىدا كودلانغان. Y = يىل ، H = ھەپتە ۋە x بولسا ئېلىپبە بويىچە شۇ ھەپتە Snapshots نىڭ سانى. مەسىلەن ، 2014-يىلى 12-ھەپتە تارقىتىلغان 4-ھەپتە. Snapshot بولسا 14w12d.
Versions
(1.17 ئۆڭكۈر ۋە قىيالارنى يېڭىلاش - ئۆڭكۈر ۋە تاغلار تولۇق جەزملەشتۈرۈلمىدى. )
(1.0 نەشرىدىن ئىلگىرى «كلاسسىك» ، «كلاسسىك» ، «ئىندېۋ» ، «ئىنفدېۋ» ، «ئالفا» ۋە «Beta» نۇسخىلىرى بار. )
ئويۇن ئېچىش
Minecraft نىڭ ئىجادچىسى ماركۇس ئالېكېج «Notch» پېرسون بەش يېشىدىن باشلاپ پروگرامما تۈزۈشكە باشلىغان. ئۇنىڭ دادىسى ماركۇسنى Commodore 128 ئائىلە كومپيۇتېرى سېتىۋالغان ، ماركۇس « كىرگۈزۈش » پروگراممىسىنى ئاساس قىلغان كومپيۇتېر ژۇرنىلىغا مۇشتەرى بولغان. سىناقلىرى نەتىجىسىدە ئۇ تۇنجى پروگراممىسىنى سەككىز يېشىدا يازغان. كەسپىي جەھەتتە ئۇ Wurm Online ۋە King.com قاتارلىق ئويۇنلاردا ئويۇن پروگراممېر بولۇپ ئىشلىگەن.
Minecraft 2009-يىلى 5-ئاينىڭ 10-كۈنى تەرەققىي قىلدۇرۇشقا باشلىغان. Markus Persson King.com دىكى خىزمىتىدىن ئايرىلغاندىن كېيىن ، مۇستەقىل پروگرامما تۈزۈش ۋە تەرەققىياتقا ئەھمىيەت بەردى. ماركۇس پېرسسون Dwarf قەلئەسى ، RollerCoaster Tycoon ۋە Dungeon Keeper قاتارلىق ئويۇنلاردىن ئىلھام ئېلىپ ، Minecraft نى يازغان. بۇ ئويۇننىڭ نېمىنىڭ ئاساسى بولۇشى كېرەكلىكىنى ئويلاشقاندا ، ماركۇس Infiniminer ناملىق ئويۇننى بايقىدى ، ئۇ 24 Şubat 2021 tarihinde  تەرىپىدىن    مۇنبەردىكى ئىشلەتكۈچىلەر بىلەن ئوينىدى. ئەينى ۋاقىتتا ، ماركۇس بۇ ئىدىيىلەرنى سىناش ئۈچۈن ئەسلى تىپ يېزىۋاتقاندا ئىزومېتىرىك قۇرۇلۇش ئويۇنىنى تەسەۋۋۇر قىلاتتى.
2014-يىلى 9-ئاينىڭ 17-كۈنى ئەتىگەندە ، مىكروسوفت ئۆزىنىڭ Minecraft ۋە ئويۇننى ئىشلىگەن ستۇدىيە « موجاڭ ستۇدىيىسى » نى سېتىۋالىدىغانلىقى توغرىسىدىكى خەۋەرنى دەلىللىدى. گەرچە 2 مىليارد 500 مىليون دوللارلىق باھا بىلەن قىلىنغان بۇ يۆتكىلىش ۋەھىمە ئېلىپ كەلگەن بولسىمۇ ، ئەمما ئۇ ئوخشاش مۇقىملىق بىلەن ھاياتىنى داۋاملاشتۇردى. موجاڭ ستۇدىيىسىنىڭ ئۆتكۈزۈۋېلىنىشى بىلەن ماركۇس ئالغا ئىلگىرىلىدى.
Minecraft: Java نەشرى
Minecraft Java نەشىرىنى Windows ، Mac OS X ۋە Linux مەشغۇلات سىستېمىسىدا قويغىلى بولىدۇ.
Minecraft: Bedrock Edition
2011-يىلى 10-ئاينىڭ 8-كۈنى بارلىق ماس كېلىدىغان ئۈسكۈنىلەر ئۈچۈن ئاندىرويىد بازىرىدا ئېلان قىلىنغان ، ئۇ ھازىر ئاندىرويىد بازىرىنىڭ ئورنىغا Google Play دۇكىنىدا بار. IOS نۇسخىسى 2011-يىلى 11-ئاينىڭ 17-كۈنى ئېلان قىلىندى. ئۇ 2014-يىلى 12-ئاينىڭ 10- كۈنى Windows Phone 8 ۋە 8.1 ئۈچۈن ئېلان قىلىنغان. بۇ نەشرىدە ئويۇننىڭ ئىجادىي بۇزۇلۇش ۋە ھايات قېلىش ئىقتىدارلىرى ئاساس قىلىنغان بولۇپ ، ئۇ PC نۇسخىسىنىڭ بارلىق ئىقتىدارلىرىنى ئۆز ئىچىگە ئالمايدۇ ، ئەمما PC نەشرىدە بولمىغان ئىشلار بار. بۇ نەشرى يەنە سىمسىز تور ئارقىلىق كۆپ ئادەم بىلەن تەمىنلەيدۇ. قەرەللىك ئېلان قىلىنغان يېڭىلانمىلار بۇ نەشرى بىلەن PC نەشرىنىڭ پەرقىنى كىچىكلىمەكچى بولۇۋاتىدۇ. 0.9.0 نەشىرى بىلەن دۇنيانىڭ قۇرۇلمىسى تەرەققىي قىلىپ pc نۇسخىسىدىكىگە ئوخشاش شەكىللەندى. ئاندىن 0.10.0 نەشرى تارقىتىلدى ، بۇ نەشرىدە ئازراق يېڭى نەرسىلەر بار. ئاچقۇچىلار ئېلان قىلغان 0.11.0 نەشرى بىلەن ئۇ تەرەققىيات جەھەتتە PC نەشرىگە يېقىندىن ئوخشىتىشنى مەقسەت قىلىدۇ. ئاندىن 0.12.1 نەشرىدە ئىملا ۋە تور ئېغىزى قوشۇلدى. 0.13.0 ۋە 0.13.1 ۋە 0.13.2 دە Redstone قوشۇلدى ، خاتالىق تۈزىتىش كىرگۈزۈلدى. 0.14.1 دە ، قالغان بىر قىسىم قىزىل تاش سىستېمىسى ۋە پار قازانلىرى PE غا خاس بەزى يېڭىلىقلار قوشۇلدى. 1.4.2 خاتالىق تۈزىتىلدى. 0.15.0 دە پورشېن ۋە ئاتلار قوشۇلدى. 0.15.1 دە ، ئويۇننىڭ ئۆزىنىڭ توقۇلما بولىقى قوشۇلدى. 0.16.0 نەشرىدە قاراۋۇللارنىڭ بۇيرۇقلىرى قۇرۇپ ، پانۇس قوشۇلدى. 0.17.1 beta يېڭىلاش Ender Dragon ، End portal ۋە باشقا End تۈرلىرىنى ئويۇنغا ئېلىپ كەلدى.
Better Togetter نىڭ يېڭىلىنىشى 2017-يىلى ئېلان قىلىندى. بۇ يېڭىلاشنىڭ ياردىمىدە PE ، Xbox ، PS ۋە Windows 10 نەشرى ئوخشاش ئويۇنغا ئايلاندى. كۆپ يىللاردىن بۇيان ، ئۇ يېتەرسىزلىكلەرنى تولۇقلاپ ، Java نەشرى بىلەن ئازراق پەرقى بار. ماسلىشىشچانلىقى ۋە مۇقىملىقى جەھەتتە تېخىمۇ ياخشى دەپ قارىلىدۇ.
Minecraft: PS4 Edition
ئۇ Minecraft نىڭ نۇسخىسى بولۇپ ، سونىي Playstation 4 ئۈچۈن. دۇنيا سونىي PlayStation 3 نىڭ دۇنياسىدىن ئىككى ھەسسە چوڭ.
Minecraft: Xbox One Edition
ئۇ Minecraft نىڭ بىر نۇسخىسى.
2017-يىلى ، ئەڭ ياخشى بىرلىكتە يېڭىلاش ئېلان قىلىندى. بۇ يېڭىلاشنىڭ ياردىمىدە PE ، Xbox ، PS ۋە Windows 10 نەشرى ئوخشاش ئويۇنغا ئايلاندى. كۆپ يىللاردىن بۇيان ، ئۇ يېتەرسىزلىكلەرنى تولۇقلاپ ، Java نەشرى بىلەن ئازراق پەرقى بار. ماسلىشىشچانلىقى ۋە مۇقىملىقىدىمۇ ياخشى.
Minecraft: Pi Edition
ئۇ ئېلىپ يۈرۈشكە ئەپلىك كومپيۇتېر Raspberry Pi ئۈچۈن ياسالغان Minecraft نىڭ ئالاھىدە نۇسخىسى بولۇپ ، ئالفا سەۋىيىسىدە. ئۇ يانچۇق نۇسخىسىغا ئوخشايدۇ.
Minecraft: مائارىپ نەشرى
ئۇ Minecraft نىڭ مائارىپ نۇسخىسى. ئۇ كودلاش ۋە خىمىيىلىك مەشىقلەرنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. بۇ مەكتەپنى Microsoft ھېساباتى بىلەن ھەقسىز ئوينىغىلى بولىدۇ. ئۇ Bedrock نۇسخىسىنىڭ كۈچەيتىلگەن نۇسخىسى.
Minecraft Earth
ئۇ Minecraft تەرىپىدىن AR (كۈچەيتىلگەن رېئاللىق) تېخنىكىسى بىلەن ئىجاد قىلىنغان ئويۇن. موجاڭ ستۇدىيىسى Minecraft Earth نىڭ ئەڭ ئاخىرقى يېڭىلىنىشىنى ئېلان قىلدى ۋە ئويۇن 2021-يىلى 30-ئىيۇن تاقىۋېتىلدى.
Minecraft Dungeons
ئۇ Minecraft نىڭ « زىندان ئۆمىلەش » تىپىدىكى نۇسخىسى. Minecraft بىلەن ئوخشىمايدىغىنى ، بۇ ئويۇن كان ئېچىش ۋە قول ھۈنەر-سەنئەت بۇيۇملىرىنى ئەمەس ، بەلكى جەڭ مەخلۇقلىرىنى ئاساس قىلىدۇ.
Minecraft Legends
بۇ Minecraft نىڭ ئىجادچىسى موجاڭ ستۇدىيىسى ۋە Blackbird Interactive تەرىپىدىن ئىجاد قىلىنغان ۋە 2022-يىلى 6-ئاينىڭ 13-كۈنى ئېلان قىلىنغان ئويۇن. مۆلچەرلىنىشىچە ، ئۇ 2023-يىلى Xbox ئويۇن ستۇدىيىسى تەرىپىدىن تارقىتىلىدىكەن.
قوللايدىغان تىللار
Minecraft 97 خىل تىلنى قوللايدۇ. ئۇنىڭدا Pirate Speak با بۇ تىللارنىڭ بەزىلىرى:
ئويۇنغا بولغان ئىنكاس
Minecraft ئاساسلىق ئويۇن تەنقىدچىلىرى ۋە تور بېكەتلەرنىڭ ئاكتىپ ئىنكاسىنى قوبۇل قىلىپ ، يۇقىرى سېتىشنى قولغا كەلتۈردى. 2010-يىلى ئۆكتەبىرگە قەدەر ، Minecraft ئابونتلىرى 9 مىليون 300 مىڭدىن ئېشىپ ، 2 مىليون 500 مىڭدىن ئېشىپ كەتتى. 2010-يىلى 9-ئايدا ، Minecraft «ھەقسىز ئويناش» ھەپتە ئاخىرىدىكى پائالىيەتنى ئاخىرلاشتۇرغاندىن كېيىن 24 سائەت ئىچىدە 25 مىڭ سېتىلدى.
2016-يىلى 1-ئاينىڭ 30-كۈنىگە قەدەر ، 32 مىليون 278 مىڭدىن ئارتۇق ئادەم بۇ ئويۇنغا تىزىملاتتى ، 22 مىليون 387 مىڭدىن ئارتۇق ئابونت بۇ ئويۇننى سېتىۋالدى.
بۇ ئويۇن دۇنيا تارىخىدىكى سېتىلىشى ئەڭ ياخشى ئويۇن بولۇپ ، 200 مىليون پارچىدىن ئارتۇق سېتىلدى.
Java نەشرى پاراڭلىشىش دوكلاتى
2022-يىلى 6-ئايدا ، مىكروسوفت ۋە موجاڭ كەلگۈسىدىكى «Java Edition» نىڭ بارلىق قۇرۇلۇشلىرىدا قويغۇچ دوكلات قىلىش ئىقتىدارىنى ئېلان قىلىدىغانلىقىنى ئېلان قىلدى. ئالدىنقى نەشرىدە ، قويغۇچىلار Xbox Live ھەرىكەت مىزانىدا چەكلەنگەن ئۇچۇرلارنى ئەۋەتكەنلىكى ئۈچۈن باشقا قويغۇچىلارنى كۆپ ئىقتىدارلىق مۇلازىمېتىردا دوكلات قىلالايدۇ ۋە زەھەرلىك چېكىملىك چېكىش ، ئۆچمەنلىك قىلىش ، زوراۋانلىق تەھدىتى ۋە يالىڭاچلىق قاتارلىق تۈرلەرنى دوكلات قىلالايدۇ. كېيىنكى نەشرىدە ، مىكروسوفت ھاقارەتلەنگەن تىل تۈرىنى قويغۇچ دوكلات قىلىش ئىقتىدارىدىن ئۆچۈردى. يېڭى يېڭىلاش ئارقىلىق ، ئەگەر قويغۇچنىڭ Xbox مەھەللە ئۆلچىمىگە خىلاپلىق قىلغانلىقى بايقالسا ، قويغۇچنىڭ مەلۇم مۇلازىمېتىردا مەلۇم مۇددەت ياكى مەڭگۈلۈك چەكلىنىشى مۇمكىن. دوكلات ئىقتىدارىنى ئۆز ئىچىگە ئالغان يېڭىلاش 2022-يىلى 27-ئىيۇل ئېلان قىلىندى. بۇ يېڭىلانغاندىن كېيىن ، مىكروسوفت ۋە موجاڭ جەمئىيەتتىن زور ئىنكاس قوزغىدى.
مىنىستىرلىكنىڭ تۈركىيەدىكى Minecraft نى تەكشۈرۈشى
تۈركىيە جۇمھۇرىيىتى ئائىلە ۋە ئىجتىمائىي مۇلازىمەت مىنىستىرلىكى 2015-يىلى زوراۋانلىققا ئىلھام بەرگەن ئاساستا بۇ ئويۇننى تەكشۈرگەن.
ۋەقەنىڭ سەۋەبىنىڭ مۇخبىر سورىغان سوئال سەۋەبىدىن بولغانلىقى ئوتتۇرىغا قويۇلغان.
ئەگەر ئۇ زوراۋانلىقنى تەشەببۇس قىلىدۇ دەپ قارالسا ، ئويۇنغا قارىتا قانۇنىي ھەرىكەت قوللىنىلىدۇ. مىنىستىرلىق ھايات قېلىشنىڭ زوراۋانلىققا ئىلھام بېرىشى مۇمكىنلىكى توغرىسىدىكى ئەرزنى تاپشۇرۇۋالغاندا ، ئۇلار ئويۇننى كۈن تەرتىپىگە قويدى ۋە ئويۇن 7+ بولۇپ قالدى.
فېرمى
تۇنجى ئاتوم يادرو رېئاكتورىنىڭ لايھەلىگۈچىسى فېرمى 1901-يىلى، ئىتالىيە نىڭ رىم شەھىرىدە تۇغۇلغان. ئۇ ئالدىنقى قاتاردىكى ئوقۇغۇچى بولۇپ، 21 يېشىدا فىزىكا پەنلىرى بويىچە دوكتورلۇق ئۇنىۋانىغا ئېرىشكەن.
ئاساسىي ئۇچۇرلىرى
ئۇيغۇرچە ئىسمى :فېرمى
باشقا نامى :Enrico Fermi
دۆلەت تەۋەلىكى :ئامېرىكا
يۇرتى :ئىتالىيەنىڭ رىم شەھىرى
تۇغۇلغان ۋاقتى :1901-يىلى
ۋاپات بولغان ۋاقتى :1954-يىلى
كەسپى :ئالىم
شەخىسلەر ئانكلىتى
فېرمىتۇنجى ئاتوم يادرو رېئاكتورىنىڭ لايىھەلىگۈچىسى فېرمى 1190-يىلى، ئىتالىيە نىڭ رىم شەھىرىدە تۇغۇلغان. ئۇ ئالدىنقى قاتاردىكى ئوقۇغۇچى بولۇپ، 21 يېشىدا فىزىكا پەنلىرى بويىچە دوكتورلۇق ئۇنىۋانىغا ئېرىشكەن. 26 يېشىدىلا رىم ئۇنىۋېرسىتېتىنىڭ نەزەرىيە فىزىكىسى پەنلىرىنىڭ پروفېسسورى بولغان، بۇ مەزگىلدە ئۇ ئۆزىنىڭ فىزىكا تەتقىقاتىغا ئائىت تۇنجى ئەسىرى «كۋانت ستاتىستىكىسى» نى ئېلان قىلغان.
ئۇ نېيترون بىلەن بومباردىمان قىلغاندا ھاسىل بولىدىغان نۇرغۇن يېڭى رادىئوئاكتىپلىق ئېلېمېنتلارنى ئېنىقلاپ چىققانلىقى ئۈچۈن ھەمدە ھەرىكەت ئېنېرگىيەسى تۆۋەن بولغان نېيتروندىن پايدىلىنىپ يادرو رېئاكسىيەسىنى ئەمەلگە ئاشۇرۇشنى كەشپ قىلغانلىقى ئۈچۈن، 1938-يىلى، فىزىكا نوبىل مۇكاپاتىغا ئېرىشكەن. بۇ مەزگىللەردە ئۇ ئۆز ۋەتىنى ئىتالىيىدە ئازاب-ئوقۇبەتلەرگە دۇچ كەلگەن، چۈنكى ئۇنىڭ ئايالى يەھۇدىي ئىدى، مۇسسولىن باشچىلىقىدىكى فاشىست ھۆكۈمەت يەھۇدىيلارغا قارشى تۇرىدىغانلىقىنى جاكارلىغانىدى.
سۇغا ئەڭ چوڭقۇر شۇڭغۇش رېكورتى
تېنچ ئوكياندىكى گوئام ئارىلىنىڭ غەربىي جەنۇبىغا 400 كىلومېتىر كېلىدىغان يەردە چاللېنگېر دەپ ئاتىلىدىغان دېڭىز ئاستى جىراسى بولۇپ، دۇنيا بويىچە سۇغا ئەڭ چوڭقۇر شۇڭغۇش رېكورتى مۇشۇ يەردە يارىتىلغان. 1960-يىلى 1-ئاينىڭ 23-كۈنى سائەت بىردىن 10 مىنۇت ئۆتكەندە، شىۋېتسارىيىلىك دوكتۇر جاكچۇ ئېس پىككارد ۋە ئامېرىكىلىق فرىس لېيتنانت دونالد ۋالشنىڭ قوماندانلىقىدا، ئامېرىكا دېڭىز ئارمىيىسىنىڭ «تېرسىت» ناملىق سۇغا شۇڭغۇپ كېزىپ تەكشۈرۈش ساندۇقى(شىۋېتسارىيىدە ياسالغان) ئوكياننىڭ 10 مىڭ 916 مېتىر چوڭقۇر يېرىگە شۇڭغۇپ كىرىپ، سۇغا چوڭقۇر شۇڭغۇشتا دۇنيا بويىچە رېكورت ياراتقان.
قۇمۇل ۋاڭلىرى ئوردىسى
قومۇل ۋاڭلىرى 1697 – يىلى چىڭ سۇلالىسىغا بەيئەت قىلغاندىن تارتىپ 1930 – يىلىغىچە بولغان 233 يىل جەريانىدا قومۇلنىڭ سىياسىي، ئىقتىسادىي، مەدەنىيىتىگە چوڭقۇر تەسىر كۆرسىتىپ، كۆپلىگەن مەدەنىيەت يادىكارلىقلىرى ۋە ئاسار ئەتىقىلەرنى قالدۇردى.
ھازىرقى قومۇل ۋاڭلىرى ئوردىسى قومۇل ۋاڭلىرى مەغپىرەتلىكىنىڭ غەربىي تەرىپىدە بولۇپ، كۆلىمى 60 مو كېلىدۇ. 2003 – يىلى قومۇل ۋىلايىتى 20 مىليون يۈەندىن ئارتۇق مەبلەغ سېلىپ قومۇل ۋاڭلىرى ئوردىسىنىڭ ئەسلىدىكى قۇرۇلۇش ئۇسلۇبىغا ئاساسەن، يېڭى قومۇل ۋاڭلىرى ئوردىسىنى ياسىدى. ھازىرقى ئوردا ئىچىدە خان سارىيى، قوبۇلخانا، خانىشلار سارىيى، مەسچىت، تەيجىلەر ئايرىمخانىلىرى، ھەربىي ئىشلار مۇھاكىمە زالى، ياساۋۇلخانا، بەگلەرخانىسى، كۆڭۈل ئېچىش خانىسى، ئاشخانا، ئاتخانا، ئىسكىلات، قاراۋۇلخانا قاتارلىقلار بولۇپ، بۇلارنىڭ بەزىلىرى ھازىرقى ساياھەتچىلىكنىڭ ئېھتىياجىنى چىقىش قىلىپ لايىھەلەنگەن.
شىنجاڭ ئىجتمائىي پەنلەر مۇنبىرى
<شىنجاڭ ئىجتىمائىىي پەنلەر مۇنبىرى> - شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونلۇق ئىجتىمائىي پەن ساھەسىدىكىلەر بىرلەشمىسى تەرىپىدىن نەشر قىلىنىپ، مەملىكەت ئىچىگە ئاشكارا تارقىتىلىدىغان پەسىللىك ئىلمىي ژۇرنال. بۇ ژۇرنال - پەلسەپە، مائارىپ، تارىخ، مەدەنىيەت، ئىقتىساد، تىل، ئەدەبىيات - سەنئەت، پەن - تېخنىكا، ئەخلاق، باشقۇرۇش ۋە باشقا ئارىلىق پەنلەر بويىچە ئالىم - مۇتەخەسىس ۋە ھەۋەسكارلارنىڭ تەتقىقات نەتىجىلىرىنى ئېلان قىلىدۇ. ژۇرنالدا ئۇيغۇر كلاسسىك ئەدەبىياتى، ھازىرقى زامان، بۈگۈنكى زامان ئەدەبىياتى، ئەدەبىيات نەزەرىيىسى، ئەدەبىيات تەنقىدچىلىكىگە دائىر ماقالىلەرمۇ بېرىلدۇ.
ئەسپرەسسو كون پانا (قەھۋە)
ئەسپرەسسو كون پانا (ئىتاليەچە قايماقلىق ئەسپرەسسو دېگەن مەنىدە) بىر خىل قەھۋە ئىچىملىكىدۇر. ئەسپرەسسو كون پانا ئاساسلىقى بىر ياكى ئىككى قېتىم قۇستۇرۇلغان ئەسپرەسسو قەھۋەسىنىڭ ئۈستىگە چىرپىلمىش قايمىقىنى چېچىش ئارقىلىق تەييارلىندۇ. ئەنگىليە ۋە فىرانسىيەدە ئەسپرەسسو كون پانا قەھۋەسىنى ۋىئەننوئىس قەھۋەسى دەپ ئاتايدۇ.
جېڭجۇ شەھىرى
left|thumb|350px|جېڭجۇ شەھىرى left|thumb|350px| جېڭجۇ شەھىرى left|thumb|350px| جېڭجۇ شەھىرى
left|thumb|350px|جېڭجۇ شەھىرى left|thumb|350px|جېڭجۇ شەھىرى جېڭجۇ شەھىرى بولسا جۇڭگو خېنەن ئۆلكىسى دىكىبىخاھار 20067 نوپۇس بار، جېڭجۇنىڭ 7،243،000 نوپۇسىبار، 972.7 كم² دائىرائىقىدا نوپۇس جايلاخكان، خىمالىكاڭ لىك 34.45°، خارىكى ئۇزۇنلۇك 113°38، پوقتانومۇرى 450000 رايۇننومۇرى 371.
ساھىبجامال دۆلەت
شىنجاڭ ئۇنۋىرسىتىنىڭ ئوقۇتقۇچىسى ، داڭلىق ئالىم ھەمدە ئۇيغۇرلاردىن چىققان بىردىنبىر داڭىق قازانغان ئايال ئالىم.
ئاساسىي پەنلەر بارلىققا كەلتۈرگەن تەرەققىيات ئۈنۈم مۆلچەرلىگۈسىز
فىزىكا يېڭىلىق يارىتىش خاراكتىرى تولىمۇ كۈچلۈك بولغان بىر پەن. ئىلىم-پەننىڭ باشقا ساھەلىرىدىكى نۇرغۇن بايقاش ۋە نەتىجىلەرمۇ فىزىكىنىڭ ئاساسىي قانۇنىيەتلىرىدىن كەلگەن. مەسىلەن، ماكسىۋېل 1873-يىلى ئوكسفورد ئۇنىۋېرستېتىدا ئېلېكتروماگنىت نەزەرىيىسىدىن دوكلات بەرگەندە پەقەت بەشلا ئادەم ئاڭلىغان. لېكىن ئۇنىڭ بۇ نەزەرىيىسى ئاتوم دەۋرى ۋە ئۇچۇر دەۋرىگە مۇھىم ئاساس سېلىپ بەردى، شۇنداقلا پەن-تەتقىقات خادىملىرىنىڭ ئىككى يۈز يىللاردىن بۇيان توختىماي ئىزدىنىشىنىڭ نەتىجىسىدە، ھازىر دۆلەت مۇداپىئەسىدىن تارتىپ، سەھىيە-ساقلىقنى ساقلاشقىچە بولغان كەڭ ساھەلەردىكى نۇرغۇن يۇقىرى پەن-تېخنىكا مەھسۇلاتلىرىدا ئىشلىتىلىۋاتىدۇ. ئاخارونوۋ ۋە بوم ئوتتۇرىغا قويغان، ساھىبجامال مۇھىم تۆھپە قوشقان، ھازىرقى زامان ئالىملىرى تەتقىق قىلىۋاتقان پۈتۈن گەۋدىلىك ئېلېكترودىنامىكا نەزەرىيسىىمۇ كەلگۈسىدە كەڭ ساھەلەردە بۈگۈن تەسەۋۋۇر قىلىش قىيىن بولغان چوڭقۇر تەسىرلەرنى قوزغىشى ھەم كەڭ ساھەلەرنىڭ تەرەققىياتى ئۈچۈن مۇھىم ھەركەتلەندۈرگۈچ كۈچ بولۇپ قالغۇسى. جۇڭگو ئالىمى بۇ ساھەدىكى نەزەرىيەنىڭ يۇقىرى نوقتىسىنى ياراتتى، بۇندىن كېيىنكى خىزمەت بولسا، نەزەرىيە بىلەن ئەمەلىيەتنى بىرلەشتۈرۈپ، داۋاملىق تەتقىقات ئېلىپ بېرىش، يۇقارقى نەزەرىيەنىڭ نەتىجىسىنى جۇڭگو خەلقىگە، دۇنيا خەلقىگە خىزمەت قىلدۇرۇش. بۇ يولنىڭ كەلگۈسى پارلاق، ئەمما مۈشكۈل، جاپالىق، يەنە ئېھتىمال تولىمۇ ئۇزۇن بولىشى مۇمكىن.
كوممۇنىستىك پارتىيە خىتابنامىسى
thumb كوممۇنىستىك پارتىيە خىتابنامىسى (نېمىسچە: Das Manifest der Kommunistischen Partei)، قىسقىچە كۇمپارتىيە خىتابنامىسى. كارل ماركىس ۋە ڧرېدرىخ ئېنگىلىس تەرىپىدىن تۇنجى قېتىم 21 - ھۇد 1848 دە ئېلان قىلىنغان يازما، كۇممۇنىزمنىڭ تۇنجى خىتابنامىسى.
ئەبراباي
ئەبراباي ( 1860~ 1938) 1930- يىللارنىڭ بېشىدا قەشقەر شەھىرىدە 12 سىنىپلىق دارىلئېتام مەكتىپى سېلىپ ، سەككىز سىنىپقا يېتىم قىزلارنى قوبۇل قىلىپ ، بالىلارنىڭ بارلىق چىقىمىنى ئۆز ئۈستىگە ئالغان يېتىملارنىڭ غەمگۈزارى ، پۈتۈن شىنجاڭغا نامى تارالغان مەرىپەتپەرۋەر زات ئەبراباي « يوقسۇلارنى يىغىپ قوزغىلاڭ قىلماقچى » دېگەن بەتنام بىلەن قولغا ئېلىنىپ ، شېڭ شىسەي تەرىپىدىن مەخپىي ئۆلتۈرۈۋېتىلدى.
كوممۇنىستىك پارتىيە خىتابنامىسى
كوممۇنىستىك ئىتتىپاق تەرىپىدىن ھوقۇق بېرىلگەن ماركس ۋە ئېنگلىس، ئىتتىپاقنىڭ مەقسىدى ۋە پروگراممىنى تۇرغۇزىدۇ. كومپارتىيە خىتابنامىسى، پرولېتارىيەنىڭ بۇرژۇئازىيە تۈزۈمىنى ۋە ئىشلەپچىقىرىش ئۈسكۈنىلىرىنىڭ شەخسىي مۈلۈكچىلىكنى بىر ئىنقىلاب بىلەن يۇق قىلىپ سىنپىتىن خالىي بىر توپلۇم سېستىمىسىنى قۇرۇپ چىقىش كېرەكلىكىنى ئىلگىرى سۈرىدۇ.
ھەققىدە
خىتابنامىنىڭ تۇنجى بېتىدە يازغۇچى ئولاراق ڧرېدرىخ ئېنگىلىس ۋە كارل ماركسنىڭ ئاتلارى بىرلىكتە يەر ئالماقتا ۋە ئورتاق يازما شەكلىدە كۆرسىتىلگەن. ماركىسنىڭ ئۆلىمىدىن سوڭرە ئېنگىلىس، 1883- يىلى نېمىسچە باسماسىنىڭ ئالدىنقى يۈزىدە مۇنداق يېزىلغان: خىتابنامەگە ئەگەمەن بولغان ئاساسىي پىكىر... پەقەتلا ۋە تامامەن ماركىسقا مەنسۇبتۇر".
كۇمپارتىيە خىتابنامىسى تۇنجى بولۇپ 1848- يىلى لوندوندا نېمىسچە قۇيۇق يېشىل رەڭلىك بىر ۋاراقچە شەكلىدە بېسىلغان. تۇنجى ئىنگىلىزچە ئاغدۇرمىسىنى ھەلەن مەكڧارلانە (Helen MacFarlane) ئاتلىق كىشى 1850 تە ئىشلىگەن. 1872 دىن 1893 كىچە ئوخشىمىغان ئالغى سۆزلەر بىلەن قايتا قايتا باسىلدى. ماركىس ۋە ئېنگىلىسنىڭ 1871 پارىژ كوممۇناسى سىنىقى بىلەن ئالاقەدار بەئزى قاراشلىرىنى ئۆز ئىچىگە ئالغان بىر ئالغى سۆز بىلەن، 1882 دە رۇسچە باسىلغان بىر ئالغى سۆز بىلەن ۋە ماركس ئۆلگەندىن سوڭرە ئېنگىلىسنىڭ 1883 نېمىسچە، 1890 نېمىسچە، 1892 لەھچە، 1893 ئىتاليانچە باسىمىغا ئالغى سۆزلىرى بىلەن بىرلىكتە 1888- يىلى ساموئېل موورېنىڭ ئېنگىلس بىلەن بىرلىكتە ئىشلىگەن ئىنگىلىزچە تەرجىمىسى، ئە ڭ كۆپ قوللىنىلغان ئىنگىلىزچە نەشرىدۇر.
نىكولاي II
نىكولاي II بولسا 1868-يىلى روسىيە ئىمپېرىيىسىنىڭ پايتەختى سانت پېتىرىبۇرگ دا توغۇلغان. روسىيە ئىمپېرىيىسىنىڭ ئەڭ ئاخىرقى پادىشاھىدۇر.
پادىشاھلىق دەۋرى
1914-يىلى نىكولاس II چاررۇسىيەنى باشلاپ بىرىنچى دۇنيا ئۇرۇشى غا قاتناشقان.
تەختتىن چۈشۈشى
جەڭ ئەھۋالىنىڭ رۇسىيەگە پايدىسىز بولۇشى ۋە ئېغىر ئاچارچىلىق قاتارلىق سەۋەبلەر تۈپەيلىدىن خەلق ئاممىسىنىڭ ھۆكۈمەتكە بولغان نارازىلىقى ئىزچىل كۈچىيىپ ماڭغان، ئاقىۋەتتە خەلق ئىنقىلابى قوزغالغان. 1917-يىلى 3-ئاينىڭ 15-كۈنى چار پادىشاھ تەختتىن چۈشكەن.
ئۆلۈمى
1918-يىلى 7-ئاينىڭ 16-كۈنى يېرىم كېچىدە ياكى 7-ئاينىڭ 17-كۈنى تاڭ سەھەردە چار پادىشاھ ئائىلىسىدىكىلەردىن ئونغا يېقىن كىشى بولشۋېك مەخپىي ساقچى ئورگانلىرى تەرىپىدىن كوللېكتىپ قەتلى قىلىنغان. ئۇلارنىڭ جەسەتلىرىگە كىسلاتا چېچىلغان، ئارقىدىن بېنزىن چېچىلىپ ئوت قويۇۋېتىلگەن.
قۇنۇت
دۇئايى قۇنۇت: ئاللاھۇممە ئىننا نەستە ئىينۇكە، ۋەسنەستەغ فىرۇكە، ۋەنۇسنىي ئەلەيكەل خەير، ۋەلا نەكفۇرۇكە، ۋەنۇئمىنۇ بىكە،ۋەنەخسەئۇ لەكە ۋە نەخلەئۇ مەن يەكفۇرۇكەل لەھۇم ئىيياكە نەئبۇدۇ، ۋەلەكە نۇسەللەي ۋە نەسىجۇدۇ، ۋە ئىلەيكە نەسئا ۋەنەھفىدۇ، نەرجۇ رەھمەتەكە، ۋە نەخشا ئەزابەكە، ئىننە ئەزابەكە بىلكافىرىينە مۇلھەق.
اللَّهُمَّ إِنَّا نَسْتَعِينُكَ، وَ نَسْتَغْفِرُكَ، وَ نُثْنِي عَلَيكَ، الْخَيْرَ، وَ لاَ نَكْفُرُكَ، وَ نُؤْ مِنُ بِكَ، وَ نَخْصَعُ لكَ، وَ نَخْلَعُ مَنْ يَكْفُرُكَ، اللَّهُمَّ إِيَّاكَ نَعْبُدُ، وَ لَكَ نُصَلَّي وَ نَسْجُدُ، وَ إِلَيْكَ نَسْعَى وَ نَحْفِدُ، نَرْ جُو رَحْمَتَكَ، وَ نَخْشَى عَذَابَكَ، إِن عَذَابَكَ بِالْكَافِرِينَ مُلْحَقٌ.
ئى ئاللاھ! بىز سەندىن ياردەم سورايمىز، سەندىن مەغپىرەت تىلەيمىز، سېنىڭ ياخشىلىقىڭنى مەدھىيىلەيمىز، ساڭا شۈكرى قىلىمىز، كۇفۇرلۇق قىلمايمىز، ساڭا ئىشىنىمىز، ساڭىلا ئىتائەت قىلىمىز ۋە سېنى ئىنكار قىلغانلاردىن يۈز ئۆرۈيمىز. ئى ئاللاھ، ساڭىلا ئىبادەت قىلىمىز، سېنىڭ ئۈچۈنلا ناماز ئوقۇيمىز ۋە سەجدە قىلىمىز، سېنىڭ رازىلىقىڭغا ئېرىشىش ئۈچۈن تىرىشىمىز ۋە ئالدىرايمىز، رەھمىتىڭنى تىلەيمىز، ئازابىڭدىن قورقىمىز. ھەقىقەتەن سېنىڭ ئازابىڭ كۇفرىلارغا چۈشكىچىدۇر.
جۇڭگو سول قانات يازغۇچىلار ئىتتىپاقى
جۇڭگو سول قانات يازغۇچىلار ئىتتىپاقى (خەنچە: 中国左翼作家联盟) قىسقىچە: سول ئىتتىپاق (خەنچە: 左联) بولسا 1930 — 1935- يىللىرى، جۇڭگو كوممۇنىستىك پارتىيىسى رەھبەرلىكىدىكى سول قانات يازغۇچىلارنىڭ ئوچۇق ئاشكارە بولماغان يەر ئاستى تەشكىلاتتۇر. ج ك پ نىڭ بۇ ئەدەبىيات تەشكىلاتىنى قۇرۇشتىن مەقسەدى، جۇڭگو گومىنداڭ پارتىيىسى بىلەن تەشۋىقات ساھەسى تالىشىش، كەڭ خەلق ئاممىسىنىڭ ئىدىئولوگىيىسىنى جەلب ئەتمەك ئىدى. سول ئىتتىپاقنىڭ بايراقدار كىشىسى ﻟﯘﺷﯜﻥ ئىدى.
سول ئىتتىڧاق 1930- يىلى 10- ئايدا شاڭخەيدە رەسمىي قۇرۇلغان جۇڭگو سول قانات مەدەنىيەت ساھەسى باش ئىتتىپاقى ("باش ئەدەبىي ئىتتىڧاق"\“文总") نىڭ تەشكىلىي ئەزالىرى، ئىلگىرى ئاخىرى ئەدەبىي ئىتتىپاققا يەنە: جۇڭگو ئىجتىمائىي پەنلەر ئىتتىپاقى("ئىجتىمائىي ئىتتىپاق\“社盟")، جۇڭگو سول قانات تىياتىرچىلار ئىتتىپاقى("تىياتىر ئىتتىپاقى\“剧盟")، جۇڭگو سول قانات خەبەر مۇخابىرلەرى ئىتتىپاقى("مۇخبىرلەر ئىتتىپاقى"\“记联”) شۇنداقلا جۇڭگو سول قانات مائارىپچىلار ئىتتىپاقى ("مائارىڧچىلار ئىتتىڧاقى"\“教联”)، جۇڭگو سول قانات سەنئەتكارلار ئىتتىپاقى ("سەنەتكارلار ئىتتىپاقى"\“美联”)، مۇسىقە كىچىك ئەترىتى، جۇڭگو كىنو مەدەنىيىتى ئۇيۇشمىسى (يەئنى، ج ك پ كىنو كىچىك ئەترىتى)، جۇڭگو پولو دۇنيا تىلچىلىرى ئىتتىپاقى (دۇنيا تىلى كىچىك ئەترىتى) قاتارلىق 8 تەشكىلىي ئەزا قوشۇلغان.
تەلبىسۇ ئىبلىس
تەلبىسۇ ئىبلىس (شەيتاننىڭ ئازدۇرۇشى / تلبيس إبليس)؛ ھەنبەلىي مەزھەب ئالىملىرىدىن ئاتاقلىق مۇھەددىس جامالۇددىن ئابدۇرراھمان ئىبنۇل جەۋزىي (ھ. 510 - 597 / م. 1116 – 1201) يازغان قىممەتلىك ئەسەر.
ئەسەرنىڭ ئىسمىنى ۋە مەزمۇنىنى ئەبۇ ھامىد ئەلغەززالىينىڭ «ئىھيائۇ ئۇلۇمىددىن (دىن ئىلىملىرىنى ياشارتىش)»دىن ئالغان ھەم بېيىتقان بولسىمۇ، ئىمام غەززالىي ئۇنىڭ تەنقىدىدىن ئۆز نېسىۋىسىنى ئالغان.
تاشمىلىق يېزىسى
مەمۇرىي كەنتلەر
پۈتۈن تاشمىلىق يېزىسىغا قاراشلىق 15 كەنت ئاھالە كومىتېتى بار بۇلۇپ، يەنى : قاراباش كەنتىى، بەشباغ كەنتى، ياغۇ كەنتى، باش ياغۇ كەنتى، موللامبېغى كەنتى، كۆكچى كەنتى، قۇمباغ كەنتى، دوغىلات كەنتى، دۆڭئۆستەڭ كەنتى، ھۆلجىگدە كەنتى، قارا ئۆستەڭ كەنتى، ئاچال كەنتى، نوقات كەنتى، ئايدىڭكۆل كەنتى، ئاقئۆستەڭ كەنتى، بىر تەرەققىيات رايونى 136 كىچىك كەنت ئاھالە گۇرۇپپىسى بار.
ئىقتىسادى
تاشمىلىق يېزىسى ئاشلىق، پاختا، ئورمانچىلىق، چارۋىچىلىق قاتارلىق 4 چوڭ كەسىپ ئاساس قىلىنىدۇ، ئالاھىدە كەسپنى تەرەققىي قىلدۇرۇپ، قوشۇمچە ئەۋزەل تەبىئىي شارائىتقا ئىگە بولغاچقا كۈن نۇرى بايلىقىدىن پايدىلىنىپ، كۈن نۇرى چۈشۈش ۋاقتى ئۇزۇن، كېچە بىلەن كۈندۈزنىڭ تېمپېراتۇرا پەرقى چوڭ، مېۋە-چېۋە ئۈچۈن پايدىلىق بولغان ئۆسۈش شارائىتى بىلەن تەمىنلىگەن. تاشمىلىق يېزىسىدىن چىقىدىغان مېۋە تەمى ناھايىتى مەززىلىك بولۇپمۇ «مۇياق ئۆرۈك» نى، «ئۆرۈك شاھى» دېيىشكە بولىدۇ. گۆشى قېلىن، شۆپىكى نېپىز، سۇلۇق، ئوزۇقلۇق قىممىتى يۇقىرى، تەمى يېڭىچە ھەم تەملىك ئۆرۈكلەرنىڭ سەرخىلى. ئۆرۈك قېقى ئۆرۈكنى ئاپتاپتا قۇرۇتقاندىن كېيىن ياسىلىدۇ، مېڭىنى روھلاندۇرۇش، ئۆمۈرنى ئۇزارتىش رولى بار. نۆۋەتتە يېزا بويىچە جەمئىي كۆلىمى 34 مىڭ مو، 520000 تۈپ ئۈرۈك، يىللىق مەھسۇلات مىقدارى 10 مىڭ توننىغا يېتىدۇ، كۆپىنچىسى ئۈرۈمچى، سانجى، كورلا ۋە ئىچكى ئۆلكىلەردىكى قاتارلىق جايلارغا تارقىلىپ سېتىلىدۇ.
يېزا ئىگىلىكى
تاشمىلىق يېزىسىدا تېرىلغۇ يەر ئاز، نوپۇس كۆپ، مول ئوشۇق بولغان ئەمگەك كۈچلىرىدىن تاشمىلىق يېزىسى ھازىر ۋاسىتىچى تەشكىلات قۇرۇپ، ئەمگەك كۈچلىرىنى سىرتقا چىقىرىشى ھەر يىلى نۇرغۇن ئېشىنچا ئەمگەك كۈچلىرىنى سىرتقا يەتكۈزۈش خادىملارنى تەشكىللەپ سىرىتقا چىقىرىپ نەزەر دائىرىسىنى كېڭەيتىپ بىلىم ئېلىشقا تۆھپە قوشۇپ ئەمگەك كۈچىنى ياخشىلاپ، شۇنىڭ بىلەن دېھقانلارنىڭ كىرىمىنى تېخىمۇ ئاشۇرۇلدى. تاشمىلىق يېزىسى كان بايلىقلىرى مول، تۇز كانى، گەج كېنى قاتارلىق مىنېرال ماددىلار كېنى بۇلۇپ، مەھسۇلات نۇقتىسى، باھاسى بىر قەدەر يۇقىرى بولغان قېزىش كېنى.
كۇممۇنىزم
thumb كوممۇنىزىم (ئىنگ: communism، خەنچە: 共产主义) ئىسىم، ‹پەلس› ①پرولېتارىياتنىڭ پۈتكۈل ئىدىيە سىستېمىسى. ② ئىنسانىيەتنىڭ ئەڭ غايىۋى ئىجتىمائىي تۈزۈمى. ئۇ تەرەققىيات جەريانىدا ئىككى باسقۇچقا بۆلۈنىدۇ. دەسلەپكى باسقۇچى سوتسىيالىزم، يۇقىرى باسقۇچى كوممۇنىزمدۇر. ئادەتتە دېيىلىۋاتقان كوممۇنىزم ئۇنىڭ يۇقىرى باسقۇچىنى كۆرسىتىدۇ. بۇ باسقۇچتا ئىشلەپچىقىرىش كۈچلىرى يۈكسەك دەرىجىدە تەرەققىي قىلغان، ئىجتىمائىي مەھسۇلاتلار ئىنتايىن موللاشقان، كىشىلەرنىڭ ئىدىيىۋى ئاڭلىقلىقى يۈكسەك دەرىجىدە ئۆسكەن، ئەمگەك تۇرمۇشنىڭ بىرىنچى ئېھتىياجىغا ئايلانغان، ئۈچ چوڭ پەرق يوقىتىلىدىغان، كوممۇنىستىك ئومۇمىي خەلق مۈلۈكچىلىك تۈزۈمى ئورنىتىلغان ۋە ھەر كىم قابىلىيىتىگە يارىشا ئىشلەش، ھەر كىمنىڭ ئېھتىياجىغا قاراپ ھەق بېرىش پرىنسىپى يولغا قويۇلغان بولىدۇ;
ئەجداتلىرىمىزنىڭ چاچنى ئۇلۇغلاش ئەنئەنىسى
ئەجداتلىرىمىز قەدىمدىن تارتىپلا ئۆزىنىڭ مىللىي ئىپتىخارى ۋە گۈزەللىك ئۆلچەملىرىنىڭ بىرى بولغان ئۇزۇن سۇمبۇل چاچلىرىنى ئىنتايىن چوڭ بىلىپ ئۇلۇغلاپ كەلگەن. قىز- ئايللىرىمىزدا چاچلىرىنى تارىغان چاغدا چۈشكەن چاچلارنى بۈك- باراخسان، ئېگىز ئۆسكەن دەل- دەرەخلەرنىڭ ئاستىغان كۆمىدىغان ئادەت بار. ئۇلار بۇ ئارقىلىق چاچلىرىنىڭ ئاشۇ دەرەخ شاخلىرىدەك بولۇپ، ئۇزۇن بولۇشىنى ئۈمىد قىلىشىدۇ، ئۇنىڭدىن باشقا خەلقىمىزنىڭ يەنە ئۇزۇن، سۇمبۇل چاچلىرىنى دەريا- ئۆستەڭ بويىدىكى مەجنۇن تالغا ئوخشىتىپ تەسۋىرلەش- تەرىپلەش ئادىتىمۇ مەلۇم مەنىدىن ئېېيتقاندا بۇ نۇقتىنى چۈشەندۈرۈپ بېرىشى مۈمكىن.
·گەرچە يىللارنىڭ ئۆتۈشى بىلەن خەلقىمىز ھەر خىل دىن ۋە ئۆرپ- ئادەتلەرنىڭ تەسىرىگە ئۇچراپ كەلگەن بولسىمۇ، ئەمما خەلقىمىزنىڭ چاچنى ئۇلۇغلاش ئادىتى تا ھازىرغىچە داۋاملىشىپ كەلمەكتە. مەسىلەن، ھېلىھەم ئارىمىزدا بوۋاقنىڭ ‹‹قىرقى چېچى››نى چۈشۈرۈلگەندىن كېيىن ئۇنى ئاۋايلاپ تولۇق يىغىۋېلىپ شۇ چاچ بىلەن بوۋاقنى ئىسرىقلاش، يالغۇز ئەتىۋارلىق ئوغۇل بالىلارغا ‹‹نىياز چېچى›› قويۇش ئادەتلىرى مەۋجۇت. تىلىمىزدا بولسا ‹‹چاچقا دەسسىسە يامان بولىدۇ››، ‹‹چاچنى كۆرگەنلا يەرگە تاشلىسا يامان بولىدۇ››، ‹‹چاچنى كەسسە يامان بولىدۇ››، دېگەندەك ئىبارىلەرنى دائىم دېگۈدەك ئىشلىتىپ تۇرىمىز ۋە  ئاڭلاپ تۇرىمىز.
ئىسلاھات- ئىشىكنى ئېچىۋېتىش ئېلىپ بېرىلغان يىگىرمە نەچچە يىل مابەينىدە خەلقىمىزنىڭ ماددىي تۇرمۇشىنىڭ ئۈزلۈكسىز ياخشىلىنىشىغا ئەگىشىپ مەنىۋى تۇرمۇشىمىز كۇنسېرى بېيىدى. ئەمما بۇنىڭ بىلەن بىرگە خەلقىمىز ئارىسىدا بىر قىسىم ناچار ئىللەتلەرمۇ باش  كۆتۈرۈپ، قارغۇلارچە مودا قوغلىشىش ئەۋج ئېلىپ كەتتى، جۈملىدىن بۇ خىل خاھىش يۈرۈش- تۇرۇش، ياسىنىش جەھەتتە تېخىمۇ گەۋدىلىك بولماقتا. بەزىلەرنىڭ سىياقىغا قارايدىغان بولساق  دەماللىققە ئۇ كىشىنىڭ قايسى مىللەت، قايسى رايون خەلقلىرىنىڭ چاچ پاسونى ئىكەنلىكىنى زادىلا ئايرىۋالغلى بولمايدىغان ئاجايىپ- غارايىپ رەڭ پاسۇندىكى چاچلار كۆپىيىپ كېتىۋاتىدۇ. خەلقىمىز ئەزەلدىن سۆيۈپ- سۆيۈنۈپ كېلىۋاتقان قۇندۇزدەك قارا چاچلارنىڭ ئورنىنى بوۋايلارنىڭ تەسەۋۋۇرىغا زادى سىغمايدىغان، بالىلارنى ھاڭ- تاڭ قالدۇرىدىغان، ياشلارنى قايمۇقتۇرىدىغان ئالا- بۇلىماچ چاچلار ئىگىلەپ كەتتى. ئەگەر دىققەت قىلىدىغان بولساق بەزى قىز- ئاياللىرىمىزنىڭ چېچىدا بىرلا ۋاقىتتا بىر قانچە رەڭ ياكى بولمىسا ھەپتىدە نەچچە خىل رەڭ ئايان بولىدۇ. كىچىكىمىزدە ئاتىلىرىمىز چاچلىرىنى ۋاقتى- ۋاقتىدا ئالدۇرۇپ، يارىشىملىق بۇرۇت قويۇپ دوپپا كىيىپ يۈرەتتى، ئانىلىرىمىز، ھەدىلىرىمىزنىڭ بولسا بىلگىچە، گاھىلىرىنىڭ ئوشۇقلىرىغىچە چۈشۈپ تۇرىدىغان ئۆرۈم - ئۆرۈم چاچلىرى بار ئىدى. بۇنداق دېيىش ئارقىلىق خانىم- قىزلارنىڭ ھەممىسى چاچلىرىنى ئۇزۇن ئۆستۈرۈشى كېرەك دېگەننى تەشەببۇس قىلماقچى ئەمەسمىز. بۈگۈنكى رىقابەت دەۋرىدە ئاياللارنىڭ خىزمەت ۋە  ئائىلىدىكى بېسىمى ھەقىقەتەن ئېغىر، بەزىدە ئۇزۇن چاچلارنى ياساپ يۈرۈشكىمۇ ۋاقىت كېتىدۇ. بىراق خانىم- قىزلار چېچىنى بەك ئۇزۇن ئۆستۈرۈۋالمىسىمۇ، ھېچ بولمىدى دېگەندا ئۆزلىرىنىڭ ئۇيغۇر خانىم- قىزلىرىغا خاس سالاپىتىنى ساقلاپ قېلىشى كېرەك.
·گەرچە زاماننىڭ تەرەققىياتىغا ئەگىشىپ بەزى ئەنئەنە- ئادەتلەرنىڭ يوقىلىدىغانلىقى ياكى بەزىلىرىنىڭ قوشۇلىدىغانلىقى مۇقەرەر بولسىمۇ، لېكىن قايسى خىل ئۆرپ- ئادەت قالىدۇ ياكى قايسى خىل ئۆرپ- ئادەت راۋاجلىنىپ بارىدۇ، دېگەن مەسىلىنى ئويلىنىش تولىمۇ زۆرۈر. چۈنكى بۈگۈنكى كۈندە دۇنيادىكى ھەممە مىللەت ئۆزىنىڭ  مەدەنىيەت خاسلىقىنى ساقلاپ قىلىش ئۈچۈن تىرىشچانلىق كۆرسىتىۋاتىدۇ، بۇ دەۋردە بىزنىڭ تۇرمۇشىمىزدىكى زۆرۈر مەسىلىلەرنىڭ بىرى يەنىلا ئەنئەنىۋى مەدەنىيەتكە قانداق مۇئامىلە قىلىش ۋە ۋارىسلىق قىلىش مەسىلىسى بولماقتا. مەدەنىيىتىمىزدىكى ئۆزگىچە، ئىسىل تەرەپلەرنى ساقلاپ قالغان ئاساستا ئۇنى راۋاجلاندۇرۇش يولىنى تۇتساق، ئۆزىمىزنىڭ خاسلىقىنى ۋە مەۋجۇتلۇق قىممىتىنى مەڭگۈ  يوقاتمايمىز. نەچچە مىڭ يىللاردىن بۇيان ئىزچىل داۋاملىشىپ ۋە تاكاممۇللىشىپ بىزگە قەدەر يېتىپ كەلگەن بىر قىسىم ئەنئەنە- ئادەتلەر بىزنىڭ خاس مىللىي بەلگىمىزنى شەكىللەندۈرگەن بولۇپ، ئۇنى ساقلاپ قېلىش ۋە  گۈللەندۈرۈش ھەر بىرىمىزنىڭ باش تارتىپ بولمايدىغان مەسئۇلىيىتى. قىز- ئاياللىرىمىزنىڭ جۇلالىق سۇمبۇل چاچلىرى يوقالمىسا، بوۋايلارغا ئۈمىد- خوشاللىق، ياشلىرىمىزغا ئىشەنچ- ئىپتىخارلىق ئېلىپ كەلگەن، بالىلىرىمىزغا تەربىيە بولغان بولاتتى.
ئۆسۈملۈك
ئۆسۈملۈك (Plantae)
ئولىگارخ
ئولىگارخ (ئېنگلىزچە: oligarch) ئادەتتە دۆلەت سىياسەتلىرىگە بەلگىلىك دەرىجىدە تەسىر كۆرسىتەلەيدىغان سودا ماگىناتىدۇر. بىر ماگىناتنىڭ ئولىگارخ بولۇش بولماسلىقنىڭ ئاساسلىق ئۈچ شەرتى تۆۋەندىكىدەك:
ھازىر دۇنيا تەۋەسىدە ئولىگارخ دېسە كۆپىنچە رۇسىيەلىك ياكى ئۇكرائىنالىق باي، ھۆكۈمەت بىلەن مۇناسىۋىتى قويۇق چوڭ سودا ماگىناتلىرىنى كۆرسىتىدۇ.
thumb|رۇسىيەلىك ئولىگارخلار تىزىملىكى thumb|رومان ئابراموۋىج ([[روسىيەلىك يەھۇدى)]]
چىڭداۋ شەھىرى
<div style="direction:rtl; font-family: 'UKIJ inchike', 'Alpida_Unicode System', 'UKIJ Tuz Tom', 'Microsoft Uighur', 'uyghur ekran', 'Arial Unicode MS'">
چىڭداۋ شەھىرى بولسا جۇڭگو شەندۇڭ ئۆلكىسى دىكىبىخاھار 2007 نوپۇس بار، چىڭداۋنىڭ 7،579،900 نوپۇسىبار، 711.5 كم² دائىرائىقىدا نوپۇس جايلاخكان، خىمالىكاڭ لىك 36.5°، خارىكى ئۇزۇنلۇك 120°20، پوقتانومۇرى 266000 رايۇننومۇرى 52.
دۇرۇد
ئىككى دۇرت : ئاللاھۇممە سەللى ئەلا مۇھەممەدىن ۋە ئەلا ئالىي مۇھەممەدەن كەما سەللەيتە ئەلا ئىبراھىم ۋە ئەلا ئالىي ئىبراھىيمە ئىننەكە ھەمىيدۇن مەجىيد ؛ ئاللاھۇممە بارەك  ئەلا مۇھەممەدىن ۋە ئەلا ئالىي مۇھەممەدىن كەمابارەكتە ئەلا ئىبراھىم ۋە ئەلا ئالىي ئىبراھىيمە ئىننەكە ھەمىيدۇن مەجىيد.
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ،إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ ؛ اللَّهُمَّ بَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا بَارَكْتَ عَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ، إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ.
ئى ئاللاھ، شەپقەت ۋە شەرەپلىرىڭنى مۇھەممەد ۋە مۇھەممەدنىڭ ئەگەشكۈچىلىرىگە ئەۋەتكەيسەن، خۇددى ئىبراھىم ۋە ئىبراھىمنىڭ ئەگەشكۈچىلىرىگە شەپقەت ۋە شەرەپلىرىڭنى ئەۋەتكەندەك؛ ئى ئاللاھ، بەرىكەتلىرىڭنى مۇھەممەد ۋە مۇھەممەدنىڭ ئەگەشكۈچىلىرىگە ئەۋەتكەيسەن، خۇددى ئىبراھىم ۋە ئىبراھىمنىڭ ئەگشكۈچىلىرىگە بەرىكەتلىرىڭنى ئەۋەتكەندەك.
ئەلائىددىن خوتەنى
ئەلائىددىن خوتەنى
( 1150~ 1222 )
قاراخانىيلار خانلىقى دەۋرىدىكى بۈيۈك تېببىي ئالىملار قاتارىدا بارلىقىنى ئۇيغۇر تېبابىتىگە ۋە ئۇنىڭ تەرەققىياتىغا بېغىشلىغان تەېببىي ئۇستاز ئەللامە ئەلائىددىن مۇھەممەت خوتەنى ئۆز دەۋرىدە نامى تارىم ۋادىسىدىن ھالقىپ چەت ئەللەرگە قەدەر تارقالغان شەخس بولۇپ ، ناھايىتى كۆپ تېببىي ئەسەرلەرنى يېزىپ قالدۇرغان. ئۇ موڭغۇل خانى كۈچلۈك تەرىپىدىن قەتل قىلىنغان بولۇپ ، ھازىرغىچە ئەۋلادلىرى تەرىپىدىن چوڭقۇر ياد ئېتىلمەكتە.
ئەمەت ئۆمەر
ئەمەت ئۆمەر
( 1916~ 1987 ) ئۇيغۇر تىياتىر سەنئىتىنىڭ تەرەققىياتى ئۈچۈن بىر ئۆمۈر جان كۆيدۈرۈپ ئىشلەپ ، كۆزگە كۆرۈنەرلىك تۆھپە ياراتقان ئاتاقلىق خەلق سەنئەتكارى ئەمەت ئۆمەر ئۆزىنىڭ قىسقىغىنا ھاياتىدا ئۇيغۇر تىياتىرچىلىقىدىكى نادىر تىياتىرلارغا رېژىسسورلۇق قىلىپ ۋە ئۆزى رول ئېلىپ ، خەلق ئاممىسىنىڭ بۇجەتتىكى ئېھتىياجىنى قاندۇرۇپ ، بۈگۈنكى دەۋر ئۇيغۇر تىياتىرچىلىقىدا مۇستەھكەم ئاساس سېلىپ بەرگەن.
سەھىھۇتتەرغىب
سەھىھۇتتەرغىب (ئەتتەرغىب ۋەتتەرھىب ھەدىسلىرىنىڭ سەھىھلىرى / صحيح الترغيب والترهيب)»، شەيخ ناسىرۇددىن ئالبانىي تەرىپىدىن مۇنزىرىينىڭ «ئەتتەرغىب ۋەتتەرھىب» ناملىق ئەسىرىدە كەلتۈرۈلگەن ھەدىسلەر ئۈستىدە تەھقىق ئېلىپ بېرىلغان ئەسەر بولۇپ، «سەھىھ» باھالىغانلىرى (3775 ھەدىس) ئۈچ جىلد ھالدا ھ. 1402 / م. 1982 - يىلى بېيرۇتتا تۇنجى قېتىم نەشر قىلىنغان. «زەئىف» باھالىغانلىرى (2248 ھەدىس) ئىككى جىلد ھالدا رىيادتا نەشر قىلىنغان.
شىنجاڭ مەدەنىيىتى
<شىنجاڭ مەدەنىيىتى> - قوش ئايلىق ئۇنىۋېرسال ئەدەبىي ژۇرنال بولۇپ، شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونلۇق مەدەنىيەت نازارىتىنىڭ باشقۇرۇشىدا نەشر قىلىندۇ، <شىنجاڭ مەدەنىيىتى> ژۇرنىلى تەھرىر بۆلۈمى نەشرگە تەييارلايدۇ. بۇ ژۇرنال 1951 - يىلى <ئاممىۋى كۇلۇب> دېگەن نام بىلەن نەشر قىلىنشقا باشلاپ، ئىچكى قىسىمدا تارقىتىلغان. مەدەنىيەت زور ئىنقىلابىدا بىر مەزگىل توختاپ قېلىپ، 1976 - يىلدىن تارتىپ يەنە نەشر قىلىنغان، 1980 - يىلدىن تارتىپ نامى ھازىرقى نامغا ئۆزگەرتىلگەن. بۇ ژۇرنال گەرچە ئۇنىۋېرسال خاراكتېرلىك ژۇرنال بولسمىمۇ، كېيىنكى يىللاردا ئەدەبىي ئەسەرلەرگە ئالاھىدە ئورۇن بېرىپ كەلدى. ئاز بولمىغان ئەدەبىي ئەسەرلەر مۇشۇ ژۇرنال سەھىپىلىرى ئارقىلىق جامائەتچىلىك بىلەن يۈز كۆرۈشتى. بۇ ژۇرنالدا ھازىر <ئەدەبىيات گۈلزارى>، <درامىلار>، <مۇھاكىمە>، <مەدەنىيەت يادىكارلىقلىرى ۋە تارىخ>، <جاھانناما>، <مەدەنىيەت - سەنئەت گېزىتى>، <ئەخلاق - ئادەم زىننىتى>، <دانىشمەنلەر ھېكمىتىدىن>، <چەت ئەل ئەدەبىياتىدىن> قاتارلىق سەھىپىلەر بار.
ئېينشتېينىي
<div style="direction:rtl; font-family: 'UKIJ inchike', 'Alpida_Unicode System', 'UKIJ Tuz Tom', 'Microsoft Uighur', 'uyghur ekran', 'Arial Unicode MS'">