cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ئۇيغۇر تائاملىرى
پۈتۈن قوي زىخ كاۋىپى
1. قوينى ئۆلتۈرۈپ، تېرىسىنى سويۇپ، باش ۋە پاچىقىنى كېسىپ تاشلاپ، قورسىقىنى كىچىكرەك يېرىپ، ئىچكى ئەزالىرىنى ئېلىۋېتىپ، ئىچىنى ئىسسىق سۇ بىلەن يۇيۇپ ئالتە قوينى ئىككى سائەت تۇزى بار سۇغا چىلاپ، ئۇنىڭدىن كېيىن ئۇزۇنلۇقى يەتتە مېتىر كېلىدىغان تۆمۇر شوتىغا توغرىسىغا قاتار قىلىپ شوتىنىڭ ھەربىر ئارىلىقىغا بىردىن قوينى ئۆتكۈزۈپ تەييارلىنىدۇ.
2. توخۇمنى چېقىپ سېرىقىنى ئارىلاشتۇرۇپ ئۇنىڭغا تۇز، زەرچىۋە، زىرە، قارىمۇچ، ئاق ئۇننى سېلىپ تەكشى ئارىلاشتۇرۇپ، قويۇق تۇخۇم شىرىسى ياساپ، ئۇنى قوينىڭ بەدىنىگە سۈرتۈپ، 10 مىنۇت شامالدىتىپ، ئىككىنچى قېتىم يەنە سۈرتۈپ تەييارلىنىدۇ.
3. ئېگىزلىكى سەككىز مېتىر، دىئامېتىرى 10 مېتىر كېلىدىغان دۇنيادىكى ئەڭ چوڭ تونۇرنى قىزىتىپ (بۇنداق چوڭ تونۇر تۇرپاندا كۆرگەزمە قىلىنماقتا) ھاۋىسىنى تەڭشەپ، چوڭ زىخقا ئۆتكۈزۈپ تەييارلانغان قويلارنى تونۇرغا تىكلەپ تۇرغۇزۇپ، ئىككى سائەت خۇيلاپ پىشۇرۇلىدۇ. مۇشۇ ئۇسۇلدا 10 قوي پىشۇرغىلى بولىدۇ. قالغان ئۇسۇللار تونۇر كاۋاپىنى پىشۇرۇش ئۇسۇلىغا ئوخشايدۇ.
پىشقان كاۋاپنى زىياپەت زالىدا خېرىدارلارغا كۆرسەتكەندىن كېيىن، 70-105 گرام چوڭلۇقتا پارچىلاپ داستىخانغا كەلتۈرۈلىدۇ. تۇز، ئاقمۇچ ئايرىم كەلتۈرۈلىدۇ.
پېتىر مانتا
پېتىر مانتا
ئاق ئۇن 500 گرام، قارىمۇچ مۇۋاپىق مىقداردا، لوق قوي گۆشى بىر كىلوگرام، ئىلمان سۇ 250 گرام، پىياز بىر كىلوگرام، تۇز (سۇيۇق) مۇۋاپىق مىقداردا.
2. چىڭ، پېتىر خېمىر يۇغۇرۇپ، ياخشى ئىشلەپ، 40 دانە زوۋۇلىنى ئۈزۈپ، چۆرىسى بەك نېپىز، ئوتتۇرىسى سەل قېلىنراق جىلىت ئېچىپ، قىيما سېلىپ تۈگۈپ، جىمبىلنى ياغلاپ، مانتىنى تىزىپ قاسقانغا قويۇپ، تېز ئوتتا پىشۇرۇلىدۇ. پاقلان گۆشى بولسا 15 مىنۇتتا، چوڭراق قوينىڭ گۆشى بولسا 20 - 15 مىنۇتتا پىشىدۇ. ئەگەر يۇقىرى بېسىملىق قازا ن (گاۋياگو)غا سېلىنسا، 5 - 6 مىنۇتتا پىشىدۇ. مانتىنى قاسقاندا ئۇزاق تۇرغۇزسا بولمايدۇ.
پېتىر نان
پېتىر نان
ئاق ئۇن ئىككى يېرىم كىلوگرام، تۇز مۇۋاپىق مىقداردا، پىياز بىر كىلوگرام، كاۋاۋىچىن ئازراق، خېمىرتۇرۇچ مۇۋاپىق، سۇ بىر يېرىم كىلوگرام، قايماق 70 گرام.
1. پىيازنى ئۇششاق چاناپ، كاۋاۋىچىن بىلەن بىللە سۇغا سېلىپ، قاينىتىپ تەمى چىققاندىن كېيىن پىياز، كاۋاۋىچىننى سۈزۈۋېتىپ، سۇيى سوۋۇتۇلىدۇ.
2. سوۋۇتۇلغان سۇغا خېمىرتۇرۇچنى سېلىپ، خېمىر يۇغۇرۇپ 280 گراملىقتىن زوۋۇلا ئۈزىمىز. ئاندىن ئۇلارنى گىرۋىكى قېلىنراق، ئوتتۇرىسى نېپىزرەك نان ياساپ، يۈزىگە چەككۈچ ئۇرۇپ تەييارلىنىدۇ.
3. قىزىتىلغان تونۇرنىڭ چوغلىرىنى ئوتتۇرىغا يىغىپ ئۈستىنى كۆمۈپ، تونۇرغا تۇز ئۇرۇپ ھاۋىسىنى پەس تەڭشەيمىز. ئۇششاق توغرالغان پىياز بىلەن قايماقنى ئارىلاشتۇرۇپ، ناننىڭ يۈزىگە نېپىز سۈرتۈپ، تونۇرغا يېقىپ پىشۇرۇلىدۇ. نان نېپىز بولغاچقا، ئاسان پىشىدۇ.
پەرمۇدە
پەرمۇدە
ئالىي ئاق ئۇن ئىككى كىلوگرام، سۇ بىر 750 گرام، قوي گۆشى ئىككى كىلوگرام، زىرە ئازراق، پىياز بىر كىلوگرام، تۇز مۇۋاپىق، تۇخۇم ئىككى دانە، قارىمۇچ ئازراق، ئېرىتكەن ياغ 35 گرام، ئاچچىقسۇ ئازراق، شولتا ئازراق، خېمىرتۇرۇچ ئازراق.
1. سېمىز لوق گۆشنى قوناقتەك چوڭلۇقتا توغراپ، ئۇنىڭغا بىر دانە تۇخۇم چېقىپ، سوققان قارىمۇچ، زىرە، تۇز سېلىپ، ئازراق سۇ قۇيۇپ ئارىلاشتۇرغاندىن كېيىن، ئۇششاق چانالغان پىيازنى قوشۇپ قىيما تەييارلىنىدۇ.
2. ئۇنغا بىر دانە تۇخۇم چېقىپ، خېمىرتۇرۇچ، تۇز سېلىپ خېمىر يۇغۇرۇپ، ياخشى ئىشلىنىدۇ. خېمىرنى ئازراق تىندۇرغاندىن كېيىن 80 دانە زوۋۇلا ئۈزۈپ تاۋلاپ، پوزىدا ئالىقاندەك چوڭلۇقتا نېپىز جىلتا ئېچىپ تەييارلىنىدۇ.
3. جىلتنى سول ئالىقىنىمىزغا قويۇپ، ئىچىگە قىيما سېلىپ مانتا شەكلىدە تۈگىمىز. ئاندىن ئوڭ قولنىڭ چوڭ بارمىقى بىلەن خېمىرنىڭ تۈگۈلگەن تەرىپىدىن بېسىپ، سول قولىنى موشتۇمنى تۈگكەن ھالەتكە كەلتۈرۈپ، پەرمۇدىنى سىقىمىز. ئاستىدىكى ئۈچ قولنىڭ ئارىلىقىدىن خۇددى تۆگىنىڭ لوكىسىدەك خېمىر ئۆسۈپ چىقىدۇ.
4. قىزىتىلغان تونۇرنىڭ ھاۋىسىنى تەڭشەپ، تۈگۈلگەن پەرمۇدىلەرنى ئازراق ئاچچىقسۇ، ئېرىتىلگەن شولتا سۈيىگە تەگكۈزۈپ، تونۇرغا يېقىپ، يۈزىگە سۇ ئۇرۇپ، تونۇرنىڭ ئاغزىنى چىڭ ئېتىپ، 20 - 15 مىنۇت ئەتراپىدا خۇيلىنىدۇ. خېمىرنىڭ يۈزى قۇرۇغاندا، خۇينى ئېچىپ، داپخاننى ئېچىپ، 20 مىنۇت ئەتراپىدا قاقلاپ، پەرمۇدە ئالتۇن سېرىق رەڭگە كىرگەندە يۈزىگە قۇيرۇق ماي سۈرتۈپ، سويۇپ ئېلىنىدۇ (يۈزىگە تۇخۇم سۈركەپ خۇيلىسىمۇ بولىدۇ).
تاتلىق پولو
تاتلىق پولو
خۇرۇچى
گۈرۈچ بىر كلوگرام،پىياز 70گرام،ئەبجەش ياغ ئىككى يېرىم كلوگرام،قىزىل سەۋزە500گرام،كىشمىش ئۈزۈم140گرام،تۇز مۇۋاپىق مىقداردا.
ئېتىش ئۇسۇلى
1.سەۋزىنى ئىنچىكە قەلەمچە قىلىپ ،پىياز يالپاق توغرىلىدۇ.ئۈزۈمنى پاكىز ئادالاپ،ئىسسق سۇ بىلەن يۇيۇپ ،ئىلمان سۇغا چىلىنىدۇ.گۈرۈچنى پاكىز تازىلاپ ،ئىسسىق سۇغا تۇز قۇيۇپ ،3-4قېتىم يۇيۇپ كىيىن ئىلمان سۇغا چىلىنىدۇ
2.ياغنى داغلاپ ،پىيازنى سېلىپ قورۇپ ،ئۈستىدىن سەۋزىنى سېلىپ 2-3مىنۇت قورۇغاندىن كىيىن ،قازانغا تۇز ۋە سۇ قۇيۇپ قاينىتىپ ،ئۇنىڭغا كىشمىش ئۈزۈمنى سېلىپ سەۋزە بىلەن بىللە قاينىتىلىدۇ.سەۋزە پىشقاندىن كىيىن ،ئوتنى پەسلىتىپ ،قازاننىڭ قاينىشىنى توختىتىپ ،گۈرۈچنى تەكشى سېلىپ بولۇپ،گۈرۈچ چىلاشقۇدەك سۇ قۇيۇپ >ئادەتتە گۈرۈچنىڭ يۈزىدىن 0.5-1سانتىمىتىر كۆتۈرۈلۈپ تۇرسا مۇۋاپىق <،قازاننى تەكشى قاينىتىپ ،گۈرۈچنى ياخشى پۇشۇرۇپ قازاننىڭ سۈيى تۈگىگەندە ئاشنى دەملەش كېرەك.
3.ئالاھىدىلىكى
كۆرۈنىشى چىرايلىق ،تەمى تاتلىق ھەم مىزىلىك بولىدۇ.
تالقان
تالقان
ئاق ئۇن بىر كىلوگرام، كۈنجۈت 140 گرام، ئاق شېكەر 500 گرام، ياڭاق مېغىزى 70 گرام، قوي ياكى كالا يېغى (كالىنىڭ يىلىكى بەك ياخشى) 280 گرام، تۇز مۇۋاپىق مىقداردا.
1. قازانغا ياغ قۇيۇپ بەش دەرىجە قىزىتىپ، ئۇننى سېلىپ قورۇپ، ئاندىن كۈنجۈت، ياڭاق مېغىزى، شېكەر ئارىلاشتۇرۇپ قورۇپ ئېلىنىدۇ.
2. قورۇلغان تالقان بۇزۇلمايدۇ، ھەرقانداق ۋاقىتتا ئىستېمال قىلىشقا بولىدۇ.
3. چايغا سېلىپ شىرە چاي قىلىپ ئىچىشكىمۇ بولىدۇ.
تاۋا باچكا كاۋىپى
تاۋا باچكا كاۋىپى
باچكا بەش دانە، تۇز مۇۋاپىق مىقداردا، پۇرچاق ئۇنى ئازراق، سوققان زىرە ئازراق، زەنجىۋىل سۈيى ئازراق، لازا ئازراق، پىياز سۈيى ئازراق، ئاقمۇچ ئازراق، ياغ ئازراق.
1. باچكىنى ئۆلتۈرۈپ پاكىزە يۇڭداپ، پۇت، باش ۋە ئىچكى ئەزالىرىنى ئېلىۋېتىپ، ئوتتۇرىدىن ئىككى قىلىپ يېرىپ، سوغۇق سۇدا پاكىز يۇيۇپ، ئۇنى پىياز سۈيى، زەنجىۋىل سۈيى، تۇخۇم، پۇرچاق ئۇنى، تۇز سېلىپ ياسالغان سۇيۇق شىرىگە يېرىم سائەت چىلاپ قويۇلىدۇ.
2. تاۋىغا مەلۇم مىقداردا ياغ قۇيۇپ قىزىتىپ، چىلاپ تەييارلانغان باچكىنى سېلىپ، ھەر ئىككى تەرىپىنى تەكشى سارغايتىپ داغلاپ، ئۇنىڭغا ئاقمۇچ، زىرە، لازا، تۇز سېلىپ، ئازراق سۇ قۇيۇپ سۈيى باچكىغا سىڭگىچە پەس ئوتتا سىم - سىم قاينىتىپ پىشۇرۇلىدۇ.
3. پىشقان باچكىنى لېگەنگە ئېلىپ، تۇز، زىرە، ئاقمۇچلار بىلەن بىللە داستىخانغا كەلتۈرۈلىدۇ.
تاۋا كاۋىپى
تاۋا كاۋىپى
قوينىڭ لوق گۆشى بىر كىلوگرام، سوققان زىرە مۇۋاپىق، پىياز 70 گرام، سوققان قارىمۇچ مۇۋاپىق، تۇز مۇۋاپىق مىقداردا، ئاق ئۇن ئازراق، سوققان لازا مۇۋاپىق، شاكال بەدىيان بەش تال.
2. تاۋىنى ياخشى قىزىتىپ، ھاۋىسىنى تەڭشەپ، گۆشنى ئۇنغا مىلاپ تاۋىغا تىزىپ، ھەر ئىككى تەرىپىنى ئۆرۈپ تەكشى سارغايتىپ پىشۇرۇلىدۇ.
3. پىشقان كاۋاپقا ئازراق شورپا قۇيۇپ ئۇنىڭغا قارىمۇچ، شاكال بەدىيان سېلىپ 40 مىنۇت دۈملىنىدۇ.
توخۇ ئاسما كاۋاپ
توخۇ بىر دانە، تۇز مۇۋاپىق، سۇڭپىياز ئىككى تال، كاۋاۋىچىن ئازراق، سامساق بىر باش، زەنجىۋىل سۈيى ئازراق، پۇرچاق ئۇنى ئازراق، تۇخۇم بىر دانە
1. ئۆلتۈرۈپ، ئادالاپ تەييارلانغان تۇخۇنى زەنجىۋىل سۈيى، كاۋاۋىچىن، سۇڭپىياز، سامساق، تۇز بىلەن ئارىلاشتۇرۇپ بىر سائەت تىندۇرۇلىدۇ.
توشقان كاۋىپى
توشقان كاۋىپى
ياۋا توشقان بىر دانە، قىچا ئازراق، دارچىن مۇۋاپىق، تۇز مۇۋاپىق، قارىمۇچ ئازراق، زىرە ئازراق، سەتەر ئازراق.
توم لەڭمەن
توم لەڭمەن
خۇرۇچى: ئاق ئۇن بىر كىلوگرام، سۇڭپىياز بىر تال، گۆش 175 گرام، كاۋاۋىچىن ئازراق، سۇ يېغى 140 گرام، بەسەي 140 گرام، پەمىدۇر ئىككى دانە، سامساق بىر باش، زەنجىۋىل سۈيى ئازراق، تۇز مۇۋاپىق.
ئېتىش ئۇسۇلى: بۇ لەڭمەن پىلتە لەڭمەننىڭكىدەك ئوخشاش ئېتىلىدۇ.
تونۇر كاۋاپ
تونۇر كاۋاپ
ئىككى ياشلىق پاقلان ئىككى دانە، ئاق ئۇن 105 گرام، تۇخۇمنىڭ سېرىقى بەش دانە، سوققان قارىمۇچ مۇۋاپىق، زەرچىۋە ئازراق، سوققان زىرە مۇۋاپىق، تۇز مۇۋاپىق.
1 . قوينى بوغۇزلاپ، تېرىسىنى سويۇپ، باش ۋە پاقالچاقلىرىنى كېسىپ ئېلىۋېتىپ، قورسىقىنى كىچىكرەك يېرىپ، ئىچكى ئەزالىرىنى ئېلىۋېتىلىدۇ. ئاندىن ئىچىنى ئىسسىق سۇ بىلەن چايقاپ، قۇرۇق لاتا بىلەن سۈرتىۋېتىلىدۇ. ئاندىن قوينى بىر تال ياغاچقا پۈتۈنلەي تىكلەپ ئۆتكۈزۈپ، ياغاچ قوينىڭ بوينى تۇرغان يېرىگە بىر تال مىخ قېقىپ قويۇلىدۇ (بۇ مىخ قوي گۆشىنىڭ ياغاچتىن پەسكە سىيرىلىپ چۈشۈپ كېتىشىنى توساپ تۇرىدۇ).
2. تۇخۇمنىڭ سېرىقىنى ئارىلاشتۇرۇپ، ئۇنىڭغا تۇز، سوققان زەرچىۋە، زىرە، قارىمۇچ، ئاق ئۇنلارنى سېلىپ ئارىلاشتۇرۇپ قويۇق تۇخۇم شىرىسى ياساپ، ئۇنى گۆشنىڭ يۈزىگە سۈرتۈپ تەييارلىنىدۇ.
3. تونۇرنى ياخشى قىزىتىپ، چوغلىرىنى ئېلىۋېتىپ، داپخاننى چىڭ ئېتىپ، تەييارلانغان پۈتۈن قوي گۆشىنى بېشىنى پەس تەرەپكە قىلىپ تونۇرغا تىكلەپ تۇرغۇزۇپ، تونۇرنىڭ ئاغزىنى ھور چىقمايدىغان قىلىپ ھىم ئېتىپ، بىر يېرىم سائەت تونۇرنىڭ ئىچىدە قاقلاپ پىشۇرۇلىدۇ.
گۆشنىڭ پىشقان ـ پىشمىغانلىقىنى بىلىش ئۈچۈن، تونۇرنىڭ ئاغزىنى ئېچىپ قاراپ باقىدۇ. ئەگەر ياغاچنىڭ گۆشكە ئۆتكۈزۈلگەن يېرى شورغا ئوخشاش ئاق گەز باغلىغان ھەم گۆش ئالتۇن سېرىق رەڭگە كىرگەن بولسا، پىشقان ھېسابلىنىدۇ. قوينىڭ مۆڭگۈزىگە قىزىل لاتا، ئاغزىغا كەرەپشە چىشلىتىپ، غالتەك ھارۋا بىلەن مېھمانلارنىڭ ئالدىغا كەلتۈرۈلىدۇ.
پىشقان كاۋاپنى پۈتۈن ھالدا ياكى سۆڭىكى بىلەن قوشۇپ 105-140 گرام چوڭلۇقتا پارچىلاپ داستىخانغا كەلتۈرۈلىدۇ.
توي پولۇسى
توي پولۇسى
خۇرۇچى
گۈرۈچ ئىككى كلوگرام،پىياز بىر تال،گۆش بىر كلوگرام،تۇز مۇۋاپىق،سەۋزە بىر كلوگرام،زىرە ئازراق،ياغ 280گرام،زەرچىۋە ئازراق.
ئېتىش ئۇسۇلى
1.گۆشنى 100گرام چوڭلۇقتا پارچىلاپ،سۇدا قاينىتىپ ،يېرىم پىشۇرۇپ ئېلىنىدۇ.
سەۋزىنى چوڭ چوڭ قەلەمچە قىلىپ ،پىياز يالپاق توغرىلىدۇ.گۈرۈچنى پاكىز ئادالاپ ، ئىلمان سۇ بىلەن 3-4قېتىم يۇيۇپ ، ئىسسق سۇغا چىلاپ قۇيۇلىدۇ.
2.باشقا بىر قازانغا 70گرام ياغ قۇيۇپ 6-7دەرىجە قىزىتىپ داغلاپ،پىيازنى سېىلپ قىزارغىچە قورۇپ،شورپىسىنىڭ بىر قىسمى قۇيۇلىدۇ، ئاندىن سەۋزىنى گۆشنى سېلىپ قاينىتىلىدۇ ۋە سوققان زىرە،تۇز سېلىپ پىشۇرۇلىدۇ.شورپا 500گرام ،گۈرۈچكە 260گرام ھېسابىدا بولىدۇ.
3.گۆش سەۋزە پىشقاندىن كېيىن ،گۆش سۈزۈۋېلىنىدۇ، ئاندىن قازانغا گۈرۈچنى سېلىپ،قالغان شورپىنىڭ لازىملىق قىسمىنى ئۈستىگە قۇيۇپ پولۇ دەملىنىدۇ.
200گرام ياغنى باشقا بىر قازاندا 6-7دەرىجە قىزىتىپ داغلاپ ،پولۇنىڭ ئۈستىگە قۇيۇپ ياخشى ئارىلاشتۇرۇپ ، ئاندىن لىگەنلەرگە ئۇسۇپ ، ئۈستىگە پىشقان گۆشنى بېسىپ داستىخانغا قۇيۇلىدۇ.
ئالاھىدىلىكى: پولۇ ياغلىق ،پارقىراق،گۈرۈچى تىرىك يىرىكرەك بولىدۇ.
تۇخۇ گۆشى قۇردىقى
تۇخۇ گۆشى قۇردىقى
ماتېريالى: پاكىز تازىلانغان ياش تۇخۇ گۆشى بىردانە، ياڭيۇ، سۇماي قاتارلىقلار ئىھتىياجغا قاراپ.
تەييارلاش ئۇسۇلى: 1-تۇخۇ گۆشىنى 3. 5 سانتىمىتىر چوڭلۇقتا تەكشى پارچە توغراپ، تەييار لايمىز.
2-تازىلانغان ياڭيۇنى 4 سانتىمىتىر چوڭ لۇقتاپارچە توغرايمىز.
3-ساپلىققا 100گىرام ماي قۇيۇپ، بەش گىرام شىكەر سېلىپ، ماينىڭ قىزىشى بىلەن شىكەر قورۇلۇپ، قۇڭۇر رەڭگە كىرگەندە تۇخۇ گۆشىنى سىلىپ چۈمۈچ بىلەن توختىماي ئارىلاشتۇتۇرۇپ (ئۇلۇغ ئوتتا)قورۇيمىز. تۇخۇ گۆشىنىڭ سۇيى قۇرۇشقاندا تەييارلانغان قىزىل لازا، ياڭيو، توغرالغان پىياز، سامساق، زەنجىۋىل، كاۋاۋىچىن، دارچىنلارنى سېلىپ قورۇپ، ياڭيۇ پىشقاندا جىياڭيۇ، تېتىتقۇ سېلىپ تەمىنى تەڭشەپ تەخسىگە ئالىمىز.
تۇخۇم باسقان پولو
تۇخۇم باسقان پولو
خۇرۇچى
گۈرۈچ ئىككى كلوگرام،ئاقمۇچ مۇۋاپىق،سۇ يېغى 500گرام،پىياز بىر تال،سەۋزە بىر كلوگرام،سوققان زىرە مۇۋاپىق،تۇخۇم ئالتىدىن سەككىزگىچە،تۇز مۇۋاپىق مىقداردا.
بايابالىق شەھىرى
بايابالىق شەھىرى ئورخۇن ئۇيغۇر خانلىقىنىڭ ئوردۇبالىق شەھىرىدىن قالسىلا 2- ئورۇندا تۇرىدىغان مۇھىم شەھىرى.
باي بالىق
ئۇيغۇر تائاملىرى
تۇخۇم باسقان پولو
ئېتىش ئۇسۇلى
1.تۇخۇمنى چېقىپ ،سېرىقنىڭ ئىچىدىكى ئۇرۇقلۇقنى ئېلىۋېتىپ،ئۇنىڭغا تۇز،پۇرچاق ئۇنى سېلىپ ئارىلاشتۇرۇپ تۇخۇم شىرنىسى ياسىلىدۇ.
2.سەۋزە قەلەمچە،پىياز يالپاق توغرىلىدۇ.گۈرۈچ پاكىز تازىلانغاندىن كېيىن ئىسسق سۇ بىلەن 3-4قېتىم يۇيۇلىدۇ.
3.قازانغا زىغىر يېغى قۇيۇپ ياخشى داغلاپ،>زىغىر يېغى پەس ئوتتائۇزاق داغلىنىدۇ <،يۈزىدىكى كۆپۈكى يوقۇلۇپ قىپقىزىل رەڭگە كىرگەندە،ياغقا تۇخۇم شىرىسىنى بىر چۈمۈچتىن قۇيۇپ 3-4پارچە تۇخۇم پوشكىلى ياسىلىدۇ.
4.داغلانغان ياغقا پىيازنى سېلىپ داغلاپ،سەۋزىنى سېلىپ قورۇپ ،كېتەرلىك تۇز ۋە سۇ قۇيۇپ قاينىتىلىدۇ.سەۋزە قايناۋاتقاندا زىرە ،ئاقمۇچ سېلىنىدۇ. زىرۋەكنىڭ تۇز تەمىنى تەڭشەپ،گۈرۈچ سېلىپ تەكشى پىشۇرۇلىدۇ.قالغان ئۇسۇللار گۆشلۈك پولو پىشۇرۇشقا ئوخشايدۇ.ئاش پىشىپ لېگەنلەردە ئۇسقاندا ئۈستىگە تۇخۇم پوشكىلىدىن ئىككىدىن بېسىپ داستىخانغا كەلتۈرۈلىدۇ.
ئالاھىدىلىكى: پولو پارقىرايدۇ،مەززىلىك ،گۆش بولمىسىمۇ بولىۋېرىدۇ.
تۇخۇم پوشكىلى
تۇخۇم پوشكىلى
ئاق ئۇن 70 گرام، ئەبجەش ياغ 175 گرام، تۇخۇم 10 دانە، تۇز مۇۋاپىق مىقداردا، خېمىرتۇرۇچ مۇۋاپىق مىقداردا.
1. قاچىغا تۇخۇمنى چېقىپ قوچۇپ، ئۇنىڭغا ئۇن، تۇز، ئېرىتكەن خېمىرتۇرۇچنى سېلىپ ئارىلاشتۇرۇپ، ئاندىن سۇ قۇيۇپ قويۇق شىرە ياساپ، 15 ـ 20 مىنۇت تىندۇرۇلىدۇ.
2. تاۋىنى ياكى قازاننى قىزىتىپ ئەبجەش ياغدا داغلاپ، تىندۇرغان شىرىنى ئۆلچەملىك قىلىپ قۇيۇپ، تەكشى يېيىتىپ، ھەر ئىككى يۈزىنى تەكشى سارغايتىپ پىشۇرۇلىدۇ.
تۇخۇم پۆرىسى
تۇخۇم پۆرىسى
ئاق ئۇن بىر كىلوگرام، ئېرىتكەن قوي يېغى 105 گرام، تۇخۇم ئالتە دانە، خېمىرتۇرۇچ ئازراق، كۈدە بىر كىلوگرام، پىششىق سۇ يېغى 70 گرام، كاۋاۋىچىن ئازراق، تۇز مۇۋاپىق مىقداردا، جاڭيۇ ئازراق
1. تۇخۇمنى چېقىپ ئازراق تۇز سېلىپ ئارىلاشتۇرۇپ، ياغلانغان قازانغا قۇيۇپ، تۆت دانە نېپىز تۇخۇم پۆشكىلى ياساپ، ئۇنى ئۇششاق توغراپ، ئۇنىڭغا پاكىز يۇيۇپ ئۇششاق توغرالغان كۈدە ئارىلاشتۇرۇپ، كاۋاۋىچىن، تۇز، جاڭيۇ، پىششىق سۇ يېغى بىلەن ئارىلاشتۇرۇپ، تۇخۇم قىيمىسى تەييارلىنىدۇ.
2. خېمىرتۇرۇچلۇق خېمىر يۇغۇرۇپ، چالا بولغاندا 35 گرام خېمىردا ئۇچ زوۋۇلا ئۈزۈپ، نېپىز جىلت ئېچىپ، قىيما سېلىپ قاتلاپ، يېرىم ئاي شەكلىدە پۆرە ياسىلىدۇ.
3. تەييارلانغان پۆرىنى تاۋىغا ياكى قازانغا سېلىپ، ھەر ئىككى تەرىپىنى تەكشى سارغايتىپ پىشۇرۇپ، داستىخانغا كەلتۈرۈلىدۇ.
تۇخۇم چۆچۈرىسى
تۇخۇم چۆچۈرىسى
خۇرۇچى: ئاق ئۇن بىر كىلوگرام، تۇخۇم تۆت دانە، پۇرچاق ئۇنى ئازراق، كۈدە (جۈسەي) 500 گرام، كاۋاۋىچىن ئازراق، سۇ يېغى 70 گرام، تۇز مۇۋاپىق مىقداردا، يۇمغاقسۈت ئازراق.
ئېتىش ئۇسۇلى:
1. تۇخۇمنى چېقىپ ئۇنىڭغا پۇرچاق ئۇنى، تۇز، قۇيۇپ ئارىلاشتۇرۇپ، تۇخۇم شىرىسى ياسىلىدۇ. قازاننى قىزىتىپ ئازراق ياغ قۇيۇپ قازاننى ياغلاپ، تۇخۇم شىرىسىنى قۇيۇپ، نېپىز تۇخۇم پوشكىلى ياساپ، ئاندىن ئۇنى ئۇششاق توغراپ، توغرالغان كۈدە، تۇز، كاۋاۋىچىن ۋە سۇ يېغى بىلەن ئارىلاشتۇرۇپ تۇخۇم قىيمىسى تەييارلىنىدۇ.
2. بۇ ئاشنىڭ خېمىرى ئادەتتىكى چۆچۈرە خېمىرىدەك تەييارلىنىدۇ. بىر جىلتقا كىچىك قوشۇقتا يېرىم قوشۇقتىن تۇخۇم قىيمىسى سېلىپ، چۆچۈرە تۈگىلىدۇ.
3. قايناق سۇ ياكى شورپىغا تۇز سېلىپ تەمىنى تەڭشەپ، تۈگۈلگەن چۆچۈرىنى سېلىپ، پەس ئوتتا 10 ـ15 مىنۇت سىم - سىم قاينىتىپ پىشۇرۇلىدۇ. پىشقان چۆچۈرىگە يۇمغاقسۈت ياكى پىننە سېلىپ، سۈيى بىلەن چىنىلەرگە ئۇسىلىدۇ.
تۇخۇم سامسىسى
تۇخۇم سامسىسى
ئۇن بىر كىلوگرام، كۈدە 500 گرام، سۇ 500 گرام، كاۋاۋىچىن ئازراق، خېمىرتۇرۇچ يېرىم سەر، ياغ 140 گرام، تۇخۇم سەككىز دانە، تۇز مۇۋاپىق.
1. . تۇخۇمنى چېقىپ ئازراق تۇز قۇيۇپ، ياخشى قوچۇپ، قىزىتىلغان ياغقا سېلىپ قورۇپ ئېلىنىدۇ. تازىلىغان كۈدىنى ئۇششاق توغراپ، تۇز، سوققان كاۋاۋىچىننى ئارىلاشتۇرۇپ، ئۇنىڭغا قورۇپ ئېلىنغان تۇخۇمنى ئۇششاق توغراپ قوشۇپ، تۇخۇم كۈدە قىيمىسى تەييارلىنىدۇ.
تۇخۇم قورۇما ئاق بەتتە
گۈرۈچ بىركىلوگرام، سۇڭپىياز بىر تال، تۇخۇم بەش دانە، پەمىدۇر ئىككى تال، ياغ 175 گرام، كۆك لازا ئىككى تال، تۇز مۇۋاپىق، كاۋاۋىچىن سۈيى ئىككى قوشۇق.
ئېتىش ئۇسۇلى
1. گۈرۈچ ئاق بەتتە پىشۇرغاندەك پىشۇرۇلىدۇ. لازا، پەمىدۇر، سۇڭپىياز يالپاقلاپ توغرىلىدۇ. تۇخۇمنى چېقىپ تۇز سېلىپ ئارىلاشتۇرۇپ تەييارلىنىدۇ.
2. قازانغا ياغ قۇيۇپ 8-7 دەرىجە قىزىغاندا، ئارىلاشتۇرۇپ تەييارلانغان تۇخۇمنى قۇيۇپ، سارغايتىپ، چوڭ تۇخۇم پوشكىلى ياساپ، ئۇنى ئۇششاق پارچىلاپ قويۇلىدۇ.
تۈركىيە كاۋىپى ــ ئادانا كاۋىپى
تۈركىيە كاۋىپى ــ ئادانا كاۋىپى
ئادانا كاۋىپى تۈركىيەنىڭ جەنۇبىدىكى بازار ئادانانىڭ ئۆزگىچە كاۋىپى بولۇپ، ئاساسلىقى قوي گۆشى ئىشلىتىلىدۇ.
ئالدى بىلەن سىمىز گۆش ۋە ئورۇق گۆشنى ئايرىۋېلىنىدۇ، ئاندىن ئالاھىدە ياسالغان يايلىق پىچاق بىلەن تەكرار توغرىۋېلىنىدۇ، گۆش ئۇششاق پارچىلانغاندىن كېيىن، سىمىز، ئورۇق گۆش بىر كاللەك قىلىنىپ، ئالدىن تەييارلىنىۋېلىنغان 50 سانتېمىتىر ئۇزۇنلۇقتىكى تۆمۈر زىخقا ئۆتكۈزۈلىدۇ، كاۋاپدانغا قويۇپ قاقلىنىدۇ.
ئادانا كاۋىپى مايلىق بولۇپ، تەمى ئاچچىق-چۈچۈك، بۇ كاۋابنى يېگەندە چوقۇم قاقلىغان لازا، پەمىدۇر ۋە قېتىق ئىچىش كېرەك، بولمىسا ياخشى ھەزىم بولماي قالىدۇ.
تۈگۈر (جۇۋاۋا، بەنشىر)
تۈگۈر (جۇۋاۋا، بەنشىر)
ئاق ئۇن 500 گرام، تۇز مۇۋاپىق مىقداردا، لوق گۆش بىر كىلوگرام، جاڭيۇ ئازراق، بەسەي 500 گرام، سۇ يېغى 70 گرام، قارىمۇچ مۇۋاپىق مىقداردا، شورپا 250 گرام.
1. بوشراق، پېتىر خېمىر يۇغۇرۇپ، ئەھۋالغا قاراپ زوۋۇلا ئۈزۈپ تاۋلاپ، قۇرۇق ئۇن سېپىپ، ئۈستىنى قۇرۇق لاتا بىلەن يېپىپ قويۇپ، بىر تەرەپتىن پوزا بىلەن جىلىت ئېچىلىدۇ.
2. گۆشنى گۆش توغراش ماشىنىسىدىن ئىككى قېتىم ئۆتكۈزۈپ ياكى توغراپ، ئۇنىڭغا شورپا ياكى سۇ قۇيۇپ سىڭدۈرۈپ، ئۇششاق توغرالغان بەسەي (سۈيى سىقىپ چىقىرىۋېتىلگەن)، جاڭيۇ، تۇز، سوققان قارىمۇچ، سۇ يېغى سېلىپ ھەممىسىنى ئارىلاشتۇرۇپ قىيما تەييارلىنىدۇ.
3. ئېچىلغان جىلىتقا بىر قوشۇقتىن قىيما سېلىپ تۈگۈپ قايناۋاتقان سۇغا سېلىپ، پەس ئوتتا 6-5 مىنۇت پىشۇرۇپ، قازان ۋاراقلاپ قايناپ كەتسە، پات - پات سوغۇق سۇ قۇيۇپ تۇرۇش كېرەك. بولمىسا جۇۋاۋا ئېزىلىپ كېتىدۇ. پىشقان جۇۋاۋىنى تەخسىگە سۈزۈپ، داستىخانغا كەلتۈرۈلىدۇ. ھەربىر كىشىگە بىردىن كىچىك تەخسە ۋە چوكا قويۇلىدۇ.
بەسەي، جاڭيۇ، سۇ يېغى، سۇ، شورپا دېگەنلەرنى شارائىتقا، ئادىتىگە قاراپ ئىشلەتسە ياكى ئىشلەتمىسىمۇ بولىدۇ. ئائىلىلەردە كۆپىنچە گۆش، پىياز بىلەنلا ئېتىلىدۇ.
جىرىس نان
جىرىس نان
جىرىس (دوۋەز) بەش كىلوگرام، پىياز 500 گرام، خېمىرتۇرۇچ 175 گرام، تۇز مۇۋاپىق مىقداردا، سۇ بىر يېرىم كىلوگرام.
1. ئاق ئۇننى تاسقاپ ئېشىپ قالغان كېپەك ئارىلاش ئۇنغا خېمىرتۇرۇچ سېلىپ ئوتتۇراھال خېمىر يۇغۇرۇپ، خېمىر بولغاندا 140 رام چوڭلۇقتا زوۋۇلا ئۈزۈپ تاۋلاپ، 5 ـ10 مىنۇت تىندۇرۇپ، گىرۋىكىنى بىر سانتىمېتىر، ئوتتۇرىسىنى يېرىم سانتىمېتىر قىلىپ نان ياساپ، يۈزىگە چەككۈچ چېكىپ تەييارلىنىدۇ.
2. قىزىتىلغان تونۇرنىڭ ھاۋىسىنى تەڭشەپ، ناننىڭ يۈزىگە پىياز سۈرتۈپ، ناننىڭ كەينىگە تۇز ئۇرۇپ، ئۇدۇللۇق يېقىپ، ئۇدۇللۇق قومۇرۇپ ئېلىنىدۇ.
جىگىدەكلىك يوتازا
جىگىدەكلىك يوتازا
ئاق ئۇن ئىككى يېرىم كىلوگرام، شولتا ئازراق، سۇ بىر يېرىم كىلوگرام، تۇز مۇۋاپىق مىقداردا، جىگىردەك بىر كىلوگرام، قارىمۇچ ئازراق، پىياز ئىككى باش، ياش خېمىرتۇرۇچ 500 گرام.
خېمىرنى باشقا يوتازىنىڭكىدەك قىلىپ يۇغۇرۇپ، شولتا بېرىپ تىندۇرغاندىن كېيىن نېپىز يېيىپ، يۈزىگە ئۇششاق چانالغان جىگىردەك، پىياز، تۇز، قارىمۇچ سۈرتىلىدۇ، باشقا ئۇسۇللىرى يۇقىرىقى يوتازىلارنى ئېتىشكە ئوخشاش.
جىگىردەكلىك نان
جىگىردەكلىك نان
ئۇن بەش كىلوگرام، جىگىردەك 500 گرام، سۇ ئىككى يېرىم كىلوگرام، تۇز مۇۋاپىق مىقداردا، خېمىرتۇرۇچ 175 گرام.
1. بولاق خېمىر يۇغۇرۇپ بىر سائەت يېتىلدۈرگەندىن كېيىن، جىگىردەكنى ئۇششاق چاناپ خېمىرغا ئارىلاشتۇرۇپ چەيلەپ، 500 گرام چوڭلۇقتا زوۋۇلا ئۈزۈپ تاۋلاپ پەشخونغا قويۇپ، قىرغىقىنى تومراق، ئوتتۇرىسىنى نېپىزرەك قىلىپ نان ياساپ، ئوتتۇرسىغا چەككۈچ چېكىپ قويۇلىدۇ.
2. تونۇرنى ئادەتتىكىچە تەييارلاپ، تەييارلانغان ناننىڭ ئارقىسىنى تۇز ياكى سۇ بىلەن ھۆل قىلىپ ياققاندىن كېيىن ناننىڭ يۈزىگە سۇ ئۇرۇپ، تونۇرنىڭ ئاغزىنى چىڭ ئېتىپ، 20 - 15 مىنۇت خۇيلاپ خۇي يەتكەندىن كېيىن داپخاننى بوش ئېچىپ، ناننىڭ يۈزىنى سارغايتىپ پىشۇرۇلىدۇ.
جۆۋەندە نان
جۆۋەندە نان
بۇغدا ئۇنى، قوناق ئۇنى، سۈت، پىياز. مۇۋاپىق مىقداردا.
1. خېمىرتۇرۇچنى ئىلمان سۈت ياكى سۇدا ئېرىتكەندىن كېيىن، بۇغداي ئۇنى بىلەن قوناق ئۇنىنى ئارىلاشتۇرۇپ خېمىر يۇغۇرۇلىدۇ. خېمىر بولغاندا ياخشى ئىشلەپ، 280 گرام چوڭلۇقتا زوۋۇلا ئۈزۈپ تاۋلاپ، قېلىنراق قىلىپ نان ئېچىپ، يۈزىگە پىچاقتا سىزىقچە ئۇرۇپ، ئۇششاق توغرالغان پىيازنى سۈركەپ تەييارلىنىدۇ.
2. قىزىغان تونۇرنىڭ ھاۋىسىنى تەڭشەپ، داپخاننى چىڭ ئېتىپ، تەييار ناننى تونۇرغا يېقىپ 30 مىنۇت دۈملەپ قۇرۇتۇپ پىشۇرۇلىدۇ.
چاي تۇخۇم
چاي تۇخۇم
ماتېرىياللىرى: تۇخۇم 10 دانە، خۇش پۇراق چاي ئىككى گرام، كاۋاۋىچىن، قوۋزاقدارچىن، قەلەمپۇر، قاقىلە قاتارلىقلاردىن بەش گرامدىن.
ئېتىش ئۇسۇلى: تۇخۇمنى قازانغا سېلىپ، بەش - ئالتە مىنۇت قاينىتىۋېلىپ، سوغۇق سۇدا چايقاپ، شاكىلىنى يەڭگىل ئۇرۇپ چاقىمىز (ئىچىگە چاي سىڭىپ كىرگۈدەك قىلىمىز )، ئاندىن يۇقىرىقى دورا - دەرمەكلەرنى سېلىپ قېنىق چاي دەملەيمىز. چېقىلغان تۇخۇملارنى دەملەنگەن چايغا سېلىپ باشتا كۈچلۈك ئوتتا، كېيىن بوش ئوتتا 20 مىنۇت ئەتراپىدا قاينىتىۋېلىپ سوۋۇغاندا ئىستېمال قىلساق بولىدۇ.
تۇخۇمنى چايدا بەك ئۇزۇن قاينىتىۋەتمەسلىك كېرەك. دورا - دەرمەكلەر بىلەن خۇشىڭىز بولمىسا خاس چاي، تۇز سېلىپ پىشۇرسىڭىزمۇ بولىدۇ.
چاۋا مانتىسى
چاۋا ياغنىڭ نېپىز قىسمى 500 گرام، قارىمۇچ مۇۋاپىق مىقداردا، پۇرچاق ئۇنى ئازراق، قارا گۆش 500 گرام، تۇز مۇۋاپىق مىقداردا، پىياز 220 گرام.
2. قوينىڭ چاۋا يېغىنىڭ نېپىز قىسمىنى قايناق سۇغا بېسىپ خام تەمىنى چىقىرىۋېتىپ، ئاش تاختىغا يېيىپ، بىر يېرىم سەرەڭگە قېپىچىلىك چوڭلۇقتا جىلت كېسىپ، ھەربىر جىلتنىڭ يۈزىگە چىلىغان پۇرچاق ئۇنى سۈركەپ، بىر قوشۇقتىن قىيما سېلىپ مانتا تۈگۈپ، چاك يېرىنى چىلىغان پۇرچاق ئۇنى بىلەن يەملەپ، لېگەنگە تىزىپ ۋە چىلاشقۇدەك سۇ قۇيۇپ قاسقانغا سېلىپ 30 مىنۇت پىشۇرۇلىدۇ.
چوڭ پىلتىلىك يوتازا
چوڭ پىلتىلىك يوتازا
ئاق ئۇن ئىككى يېرىم كىلوگرام، شولتا ئازراق، سۇ بىر يېرىم كىلوگرام، سوققان كاۋاۋىچىن ئازراق، كۆيدۈرگەن قوي يېغى بىر كىلوگرام، ياش خېمىرتۇرۇچ بىر كىلوگرام، سۇ يىغى 105 گرام، تۇز مۇۋاپىق مىقداردا.
2. تىنغان خېمىردىن بىر پارچە خېمىرنى ئاشتاختىغا قويۇپ نېپىز يېيىپ، يۈزىگە بىر جىڭ ياغ، تۇز، كاۋاۋىچىن سۈرتۈپ، خېمىرنىڭ بىر چېتىدىن سوزۇپ يەنە نېپىزلىتىپ، شۇ تەرەپتىن تارتىپ ئۇزۇنچاق پىلتە ياسىلىدۇ. قالغان خېمىرمۇ يۇقىرىقى ئۇسۇل بويىچە ئۇزۇنچاق پىلتە قىلىنىدۇ.
3. بۇ پىلتىلارنى تارتىپ ئۇزۇنلۇقى بەش سانتىمېتىر كېلىدىغان 35 گرام چوڭلۇقتىكى كىچىك سوقىچاق پىلتە قىلىپ ئۈزۈپ، ئىككى بېشىدىن تۇتۇپ 302 قېتىم ئېشىپ (تولغاپ) مۇنار شەكلىدە قىلىپ يوتازا تۈگىمىز ۋە ئۈستىدىن بوش بېسىپ قويۇلىدۇ.
4. يوتازىلار تارتىلىپ بولغاندا قاسقانغا تىزىپ، تېز ئوتتا 25 - 20 مىنۇت دۈملەپ پىشۇرۇلىدۇ.
چۆچۈرە
چۆچۈرە
خۇرۇچى: ئاق ئۇن بىر كىلوگرام، تۇز مۇۋاپىق مىقداردا، سۆڭەكلىك قوي گۆشى 500 گرام، زىرە ئازراق، پىياز ئۈچ باش، قارىمۇچ ئازراق، يۇمغاقسۈت ياكى پىننە ئازراق، پەمىدۇر ئىككى دانە، قۇيرۇق ياغ 70 گرام، سۇڭپىياز بىر تال.
1. گۆشنى شىلىپ ئۇششاق توغراپ، پىيازنى چاناپ، سوققان قارىمۇچ، زىرە، تۇز ۋە ئازراق سۇ ياكى شورپا ئارىلاشتۇرۇپ قىيما تەييار لىنىدۇ.
2. خېمىرنىڭ تۇزىنى كۈچلۈكرەك قىلىپ يۇغۇرۇپ، نېپىز يېيىپ، بەش كۋادرات سانتىمېتىر چوڭلۇقتا جىلت كېسىپ، ھەربىر جىلتنىڭ ئىچىگە ئاز - ئازدىن قىيما ئېلىپ چۆچۈرە تۈگۈپ تەييارلىنىدۇ.
چەلپەك
چەلپەك
ئاق ئۇن 500 گرام، ئەبجەش ياغ 140 گرام، تۇخۇم تۆت دانە، سۇ 750 گرام، كۈدە 70 گرام، سوققان كاۋاۋىچىن مۇۋاپىق، خېمىرتۇرۇچ مۇۋاپىق، تۇز مۇۋاپىق مىقداردا.
1. قاچىدىكى ئۇنغا تۇخۇمنى چېقىپ تۇز، خېمىرتۇرۇچ، ئۇششاق توغرالغان كۈدە سېلىپ، سۇ قۇيۇپ قوچۇپ، سۇيۇق شىرە ياساپ 15 مىنۇت تىندۇرۇلىدۇ.
2. قىزىغان تاۋا ياكى قازاننى ياغلاپ، تىنغان سۇيۇق شىرىنى بىر چۆمۈچ - بىر چۆمۈچتىن قۇيۇپ تاۋىنى ئايلاندۇرۇپ، ھەربىر چۆمۈچ شىرىدە بىر تالدىن چەلپەك ياساپ، سارغايتىپ پىشۇرۇپ ئېلىنىدۇ.
خوشاڭ (گۆش بۇستۇق)
خوشاڭ(گۆش بۇستۇق)
1. 500گرام ئۇندا ياغلىق خېمىر، يەنە بىر جىڭ ئۇندا سۇدا يۇغۇرۇلغان خېمىر يۇغۇرۇپ، ئۇنىڭغا خېمىرتۇرۇچ سېلىپ، ئىككى خېمىرنى ئارىلاشتۇرۇپ ئىشلەپ، خېمىر بولغاندىن كېيىن زوۋۇلا ئۈزۈپ، بولاق مانتىنىڭكىدەك جىلت ئېچىلىدۇ.
2. قوي گۆشىنى ئۇششاق توغراپ، ئۇششاق چانالغان پىياز، سوققان كاۋاۋىچىن، تۇز، شورپا ياكى سۇ، داغلانغان سۇ يېغى ئارىلاشتۇرۇپ قىيما تەييارلىنىدۇ. ئاندىن تەييارلانغان جىلتلارغا قىيما سېلىپ ئاستى - ئۈستىدە ئوت بار قىزىق تاۋىغا ياكى قازانغا تىزىپ پىشۇرۇلىدۇ. پىشۇرۇش جەريانىدا ھەر ئىككى تەرەپنى تەكشى پىشۇرۇش كېرەك.
خوشاڭ(شېكەر بۇستۇق)
خوشاڭ(شېكەر بۇستۇق)
ئاق ئۇن بىر كىلوگرام، دۈمبە ياغ 70 گرام، ئاق شېكەر 200 گرام، سودا مۇۋاپىق، ئېرىتكەن قوي يېغى 280 گرام، سۇ يېغى ئازراق، ياڭاق مېغىزى 140 گرام، سۇ 500 گرام، قىزىلگۈل مۇرابباسى ئازراق، خېمىر تۇرۇچ مۇۋاپىق مىقداردا، شاۋجاۋ سۈيى 68. 4 گرام، كۆك، قىزىل رەڭ (تاماققا ئىشلىتىدىغان رەڭ) ھەر قايسىسىدىن ئازراق.
2. دۈمبە ياغنى ئۇزۇن، ئىنچىكە قىلىپ توغراپ، شېكەر كۆك، قىزىل رەڭ، ئېزىلگەن ياڭاق مېغىزى، بانان سۈيى، قىزىلگۈل مۇرابباسى ئارىلاشتۇرۇپ شېكەرلىك قىيما ياسىلىدۇ.
3. زوۋۇلىنى قول بىلەن بېسىپ كاۋاك قىلىپ، شېكەرلىك قىيما سېلىپ مانتا تۈگۈپ، ئاستى - ئۈستىدە ئوت بار (ئۈستىنىڭ ئوتى كۈچلۈك) تاۋىنى ياغلاپ، تۈگۈلگەن شېكەر مانتىنى تىزىپ سېلىپ، ياپقۇچنى يېپىپ بەش مىنۇت قويۇپ، بىر قېتىم ئۆرۈپ، چوتكا بىلەن يۈزىگە ياغ سۈركەپ، ھەر ئىككى تەرىپىنى تەكشى سارغايتىپ پىشۇرۇلىدۇ.
تۈگۈلگەن شېكەر مانتىنى كىچىك تاۋا ياكى قازانغا ياغ قۇيۇپ، پەس ئوتتا سارغايتىپ، 20 - 15 مىنۇت پىشۇرسىمۇ بولىدۇ.
خۇيلىما خوشاڭ
خۇيلىما خوشاڭ
ئاق ئۇن بىر كىلوگرام، ئېرىتكەن قوي يېغى 200 گرام، لوق گۆش 750 گرام، سودا مۇۋاپىق، پىياز 500 گرام، خېمىر تۇرۇچ ئازراق، كاۋاۋىچىن مۇۋاپىق، شورپا ياكى سۇ ئىلمان مۇۋاپىق مىقداردا.
خۇيلىغاندا تاۋا ياكى قازاننىڭ سۈيى تۈگەپ كۆيۈپ كەتمەسلىكى كېرەك. بولمىسا خوشاڭ كۆيۈپ كېتىدۇ.
خۇيلىما زىخ كاۋاپ
خۇيلىما زىخ كاۋاپ
لوق گۆش ئىككى كىلوگرام، قارىمۇچ ئازراق، قوينىڭ ئېرىتمىگەن يېغى 140 گرام، پىياز سۈيى بىر پىيالە، تۇز مۇۋاپىق، زىرە مۇۋاپىق، تۇخۇم تۆت دانە، پۇرچاق ئۇنى ئازراق
1. گۆشنى سۆڭىكى بىلەن سەرەڭگە قېپىدەك چوڭلۇقتا، ياغنى چوڭ - چوڭ توغراپ، ئۇنىڭغا تۇز، قارىمۇچ، پىياز سۈيى ئارىلاشتۇرۇپ بىر سائەت تىندۇرۇلىدۇ.
2. چوكىدەك ئۇزۇنلۇقتىكى ياغاچ زىخ تەييارلاپ ئۇنىڭغا تىندۇرغان گۆشنى تۆت تال گۆش، ئىككى تال ياغ، بەش تال گۆش، بىر تال ياغ ئۆتكۈزۈپ تەييارلىنىدۇ.
3. تۇخۇمنى چېقىپ ئۇنىڭغا ھۆل پۇرچاق ئۇنى ئارىلاشتۇرۇپ سۇيۇق شىرە تەييارلىنىدۇ.
4. قىزىغان تونۇرنىڭ ھاۋىسىنى تەڭشەپ، تونۇرنىڭ داپخانلىرىنى ئېتىپ، تەييارلانغان گۆشنى سۇيۇق شىرىگە چىلاپ، تونۇرنىڭ تېگىگە تەكشى تىكلەپ، تونۇرنىڭ ئاغزىنى چىڭ ئېتىپ، يېرىم سائەت خۇيلاپ پىشۇرۇلىدۇ.
دامان نان
دامان نان
ئالىي ئاق ئۇن تۆت كىلوگرام، خېمىرتۇرۇچ 70 گرام، سۇ ئىككى كىلوگرام، تۇز مۇۋاپىق مىقداردا.
1. خېمىر يۇغۇرۇش، نان راسلاش گىردە ناننىڭكىدەك بولىدۇ. خالىسا ناننىڭ يۈزىگە پىچاق ياكى مەخسۇس تاغاق بىلەن گۈل چىقارسىمۇ بولىدۇ.
2. تونۇرغا يېقىش، پىشۇرۇش ئۇسۇلىمۇ گىردە ناننىڭكىدەك بولىدۇ.
دۈمبە - جىگەر كاۋاپ
دۈمبە - جىگەر كاۋاپ
جىگەر 500 گرام، زىرە مۇۋاپىق، دۈمبە ياغ (قۇيرۇق ياغ) 500 گرام، قارىمۇچ مۇۋاپىق، پىياز ئىككى باش، لازا ئازراق، تۇز مۇۋاپىق مىقداردا، تۇخۇم بىر دانە، پۇرچاق ئۇنى ئازراق.
1. جىگەر ۋە دۈمبە ياغنى چوڭ بارماقتەك چوڭلۇقتا يالپاقلاپ توغراپ، ئۇنى تۇخۇم، پۇرچاق ئۇنى، تۇز ۋە سۇ قۇيۇپ ياسالغان تۇخۇم شىرىسىگە 10 مىنۇت چىلاپ قويۇلىدۇ.
2. چىلانغان دۈمبە - جىگەرنى ھەر بىر زىخقا بىر تال جىگەر، بىر تال دۈمبە ياغ قىلىپ 5-6 تالدىن ئۆتكۈزۈپ، كاۋاپدانغا قويۇپ «زىخ كاۋاپ» پىشۇرۇش ئۇسۇلى بويىچە پىشۇر ۇلىدۇ. بۇ كاۋاپنى دوخاپكىغا سېلىپ پىشۇرسىمۇ بولىدۇ.
دۈملىمە كاۋاپ
دۈملىمە كاۋاپ
سۆڭەكلىك قوي گۆشى بىر كىلوگرام، پالەك تۆت تال، سۇڭپىياز ئۈچ تال، جاڭيۇ ئازراق، زىرە مۇۋاپىق، تۇز مۇۋاپىق مىقداردا، سوققان زەنجىۋىل ئازراق، ھۆل پۇرچاق مۇۋاپىق مىقداردا، قارىمۇچ ئازراق.
1. قوينىڭ تۆش ياكى قوۋۇرغا گۆشىنى سۆڭىكى بىلەن قوشۇپ سەرەڭگە قېپىچىلىك چوڭلۇقتا توغراپ، ئۇنىڭغا ئۇششاق توغرالغان سۇڭپىياز، زەنجىۋىل، زىرە، قارىمۇچ، تۇز، جاڭيۇ، پۇرچاق ئۇنىنى سېلىپ ئارىلاشتۇرۇپ، چوڭ چىنە ياكى قاچىغا رەتلىك تىزىپ، ئۈستىگە تۆت تال پالەكنى سېلىپ قاچىنىڭ ئاغزىنى مەھكەم يېپىپ قويۇلىدۇ.
2. چوڭراق قازانغا سۇ قۇيۇپ، قاينىغاندا، گۆش سېلىنغان قاچىنى قازاندىكى سۇنىڭ ئۈستىگە قويۇپ، قازاننىڭ ئاغزىنى يېپىپ ئىككى سائەت پىشۇرۇلىدۇ (سۇ قاينىغاندا، سۇ قاچىغا كىرىپ كەتمەيدىغان بولۇش كېرەك). بۇ ئۇسۇل قاسقاندا پىشۇرغانغا ئوخشىمايدۇ.
زاغرا نان
زاغرا نان
قوناق ئۇنى بەش كىلوگرام، تۇز مۇۋاپىق مىقداردا، سۇ ئىككى يېرىم كىلوگرام، ئاق ئۇن 500 گرام، ئاش كاۋىسى بىر كىلوگرام، خېمىرتۇرۇچ 175 گرام.
2. قىزىتىلغان تونۇرغا يېقىپ جۆۋەندە نانغا ئوخشاش قىلىپ پىشۇرۇلىدۇ. پىشۇرۇش ۋاقتى ئۇزۇنراق بولىدۇ.
زاڭ
زاڭ
گۆش 500 گرام، قۇرۇق لازا بىر تال، يېسىۋىلەك (بەسەي) 140 گرام، كەرەپشە (چىڭسەي) ئازراق، قوناق ئۇنى بىر كىلوگرام، پەمىدۇر ئىككى تال، ياغ 35 گرام، سامساق ئىككى باش، تۇرۇپ 140 گرام، ئاچچىقسۇ 35 گرام، سۇڭپىياز بىر تال، تۇز مۇۋاپىق مىقداردا.
1. قازانغا سۇ قۇيۇپ قاينىتىپ، تۇز تەمىنى تەڭشەپ، قوناق ئۇنىنى چېلىپ، ئۇزۇن قاينىتىلىدۇ. ئاشنىڭ ياخشى پىشىشى ئۈچۈن، تۇز تەمى تەڭشەلگەن قايناق سۇدىن بىر نەچچە قېتىم قۇيۇپ ئارىلاشتۇرۇپ، پەس ئوتتا دۈملەپ پىشۇرۇپ قاچىلارغا ئېلىنىدۇ.
2. گۆشنى ياپىلاق، بەسەينى تۆت چاسا، تۇرۇپنى ئۈچ بۇرجەك، كەرەپشىنى (چىڭسەينى) قىسقا - قىسقا، پەمىدۇرنى ئۇششاق، سۇڭپىيازنى ئات تۇۋىقى شەكلىدە، سامساق، لازا ئۇششاق توغرىلىدۇ. ئاندىن ئايرىم قازاندا قورۇما قورۇش تەرتىپى بويىچە قورۇمىلار قورۇلىدۇ. لېكىن قورۇما سۇلۇق بولۇشى كېرەك.
قاچىغا ئېلىپ سوۋۇتۇلغان زاڭنىڭ ئۈستىگە شورپىلىق قورۇمىدىن ئۇسۇپ يېيىلىدۇ. ئاچچىقسۇ بىلەن ياغ لازا ئايرىم كەلتۈرۈلىدۇ. ھەر كىم خالىغانچە سالسا بولىدۇ.
زىخ كاۋىپى
زىخ كاۋىپى
قوينىڭ لوق گۆشى ئىككى كىلوگرام، زىرە مۇۋاپىق، قۇيرۇق ياغ 250 گرام، پىياز ئۈچ باش، تۇخۇم تۆت دانە، سوققان لازا مۇۋاپىق، تۇز مۇۋاپىق.
1. ياغ بىلەن گۆشنى باش بارماقنىڭ يېرىمىچىلىك چوڭلۇقتا، يېرىم سانتىمېتىر قېلىنلىقتا يالپاقلاپ توغراپ، ئۇنىڭغا تۇخۇمنى چېقىپ، ئۇششاق چانالغان پىيازنى سېلىپ ئارىلاشتۇرۇپ يېرىم سائەت تۇرغۇزۇپ، ئاندىن تۆ مۈر زىخقا تۆت تال گۆش، بىر تال ياغ ئۆتكۈزۈلسە (500 گرام گۆش 10 زىخقا ئۆتكۈزۈلسە مۇۋاپىق) بولىدۇ.
2. كاۋاپدانغا ئىسى يوق كۆمۈر قالاپ، كۆمۈر كۆيۈپ چوغ بولغاندا، زىخقا ئۆتكۈزۈلگەن گۆشنى كاۋاپدانغا تىزىپ، ئۈستىگە يۇمشاق تۇز سېپىپ ئىككى مىنۇت قويۇپ، ئاندىن سوققان لازا، زىرە سېپىپ كاۋاپنىڭ ئىككىنچى يۈزىنى ئۆرۈپ يەنە تۇز، لازا سېپىپ پىشۇرۇلىدۇ.
سالات
ماتىريالى؛قىزىل ئالما2دانە، بانان3دانە، ئاپلىسىن2دانە، تاۋۇز، ۋە ئۇزىڭىز ياقتۇرىدىغان مىۋە-چىۋىلەر
تەم خۇرۇچلىرى؛سۇزمە(قېتىق)بولسىمۇ بۇلىدۇ.
تەييارلاش؛مىۋە-چىۋىلەرنى پاكىز يۇيۇپ ئاقلاپ تەييارلاپ ئۇرۇك چوڭلىقىدا قىيپاچ توغراپ تەييارلايمىز.
شېكەر، سۇزمە، قاتارلىق مەسلەن؛ئاپلىسىن قىيامى، سالات كانسىرۋاسى، قۇشۇپ تەييارلاپ ئستىمال قىلىمىز.
سامبۇسا
سامبۇسا
ئۇن ئىككى كىلوگرام، تۇخۇم ئىككى دانە، سۇ بىر كىلوگرام، پىششىق گۈرۈچ 70رام، گۆش بىر كىلوگرام، تۇز مۇۋاپىق مىقداردا، پىياز بىر كىلوگرام، سودا ئازراق، قارىمۇچ مۇۋاپىق، ئەبجەش ياغ بىر كىلوگرام(خورايدىغىنى 140 گرام).
1. ئېرىتكەن سودا، تۇز، تۇخۇمنى ئىلمان سۇغا سېلىپ تەڭشەپ، ئۇن بىلەن شۇ سۇدا خېمىر يۇغۇرۇپ ياخشى ئىشلەپ، تىندۇرغاندىن كېيىن 35 گرامدىن خېمىردا تۆتتىن زوۋۇلا ئۈزۈپ، پوزا بىلەن جىلت ئېچىپ تەييارلىنىدۇ.
2. گۆش، پىيازنى ئۇششاق توغراپ، ئۇنىڭغا قارىمۇچ، تۇز سېلىپ ئارىلاشتۇرۇپ، ياغدا قورۇپ ئېلىپ، ئۇنىڭغا پىششىق گۈرۈچنى سېلىپ پىششىق قىيما ياسايمىز.
3. تەييارلانغان جىلتقا پىششىق قىيمىدىن سېلىپ خېمىرنى پۈكلەپ يېرىم ئاي شەكلىدە تۈگۈپ، قىيىقچا كېسىدىغان مەخسۇس ئەسۋابتا قىرغىقىغا گۈل چىقىرىپ سامبۇسا تۈگۈپ تەييارلىنىدۇ. (گۈل چىقارمىسىمۇ بولىدۇ).
4. قازانغا ياغ قۇيۇپ، قىزىتىپ، تۈگۈلگەن سامبۇسىنى سېلىپ، تەكشى سارغايتىپ پىشۇرۇلىدۇ.
سامسا
سامسا
ئۇن بىر كىلوگرام، زىرە مۇۋاپىق، لوق گۆش بىر كىلوگرام، تۇز مۇۋاپىق مىقداردا، قۇيرۇق ياغ 175 گرام، قارىمۇچ مۇۋاپىق، پىياز بىر كىلوگرام، سۇ 750 گرام (خېمىرغا 500 گرام، قىيمىغا يېرىم جىڭ سۇ كېتىدۇ).
1. گۆشنى ئۇششاق توغراپ، يېرىم جىڭ ئىلمان سۇ ئارىلاشتۇرۇپ سۇ يېدۈرۈپ، ئۇنى ئۇششاق توغرالغان دۈمبە ياغ، پىياز، سوقۇلغان زىرە، قارىمۇچ، تۇز بىلەن ئارىلاشتۇرۇپ قىيما قىلىنىدۇ.
2. قۇۋۋەتسىز تۇز سۈيىدە پېتىر خېمىر يۇغۇرۇپ ياخشى ئىشلەپ، 15 ـ 20 مىنۇت تىندۈرۈلىدۇ. ئاندىن 20 گرامدىن زوۋۇلا ئۈزۈپ تاۋلاپ، پوزا بىلەن ئېچىپ، ھەربىر جىلتقا قىيما سېلىپ، ئۇزۇنچاق، تۆت بۇرجەك ياكى بەش بۇرجەك قىلىپ سامسا تۈگۈلىدۇ.
بۇ ئۇيغۇر خەلقىنىڭ ئەنئەنىۋى تاماقلىرىدۇر.
ساڭزا
ساڭزا
ئاق ئۇن 175 گرام، سۇ يېغى ئىككى يېرىم كىلوگرام، سۇ يېغى (چۈچۈك) 200 گرام، پىياز ئىككى باش، تۇز مۇۋاپىق مىقداردا، كاۋاۋىچىن مۇۋاپىق مىقداردا.
1. پىيازنى يالپاقلاپ توغراپ، كاۋاۋىچىن بىلەن قوشۇپ قاينىتىپ، پىياز بىلەن كاۋاۋىچىننى سۈزۈۋېتىپ، سۇيىنى سوۋۇتىلىدۇ (كاۋاۋىچىن بىلەن پىيازنى قايناتقان سۇ ساڭزىنى چېچەكلىتىش رولىنى ئوينايدۇ). 175 گرام ياغ داغلاپ ئۇنىمۇ سوۋۇىتىلىدۇ.
2. سوۋۇتۇلغان پىياز، كاۋاۋىچىن سۈيىگە تۇز، داغلاپ سوۋۇتۇلغان ياغنى قۇيۇپ، ئۇن سېلىپ قاتتىقراق قىلىپ خېمىر يۇغۇرۇلىدۇ. خېمىرنى ياخشى چەيلەپ پىشۇرۇپ، 15 مىنۇت تىندۇرغاندىن كېيىن 35 گرام چوڭلۇقتا زوۋۇلا ئۈزۈپ تاۋلاپ، ئازراق ياغلاپ قۇرۇق داسقا ياكى لېگەنگە ئۈستى - ئۈستىلەپ تىزىپ، ئۈستىنى تەكشى ياغلاپ 15 - 20 مىنۇت تىندۇرۇلىدۇ (تىندۇرۇش ۋاقتى ھاۋا كىلىماتى، تۇزنىڭ مىقدارى ۋە خېمىرنىڭ قاتتىق - يۇمشاقلىق دەرىجىسىگە باغلىق).
3. تىنغان زوۋۇلىنىڭ ئوتتۇرىسىدىن چوڭ بارماق قول بىلەن تۆشۈك ئېچىپ، خېمىرنى ئىككى قولىنىڭ ئالىقىنى بىلەن ئېشىپ ھالقىسىمان پىلتە ياساپ ئۇنى يەنە ئېشىپ ئىنچىكە چوكىنىڭ توملۇقىدەك بولغاندا، ئۇزۇنلۇقى 25 سانتىمېتىر قىلىپ كالۋىلاپ، ئىككى تال ئىنچىكە تاياقچىغا ئېلىپ، 6 دەرىجە قىزىتىلغان ياغقا سېلىپ تەكشى سارغايتىپ پىشۇرۇلىدۇ.
ساڭزىنى پىشۇرۇشتا خېمىرنىڭ چوكىغا چاپلىشىپ قېلىشىدىن ساقلىنىش ئۈچۈن، خېمىرنىڭ چوكىغا ئېلىنىپ تۇرغان ئىككى تەرىپىنى نۆۋەت بىلەن ياغقا بىر قېتىمدىن شوڭغۇتۇپ سەل قاتۇرۇۋېلىپ، ئاندىن بىر بېشىنى ئوڭغا، بىر بېشىنى سولغا قايرىپ قىڭغىر قاتلاپ ياغقا سېلىۋېتىپ، چوكىنى تارتىۋالىدۇ.
ساڭزا سەل سارغايغاندىلا ئالسا بولىدۇ. پىشقان ساڭزىنى ئىسسىق ۋاقتىدىلا لېگەنگە بىر - بىرىگە يېرىم چىشىلىتىپ يانتۇ تىزىپ تۇرۇش كېرەك.
ساڭزا سېلىشتا ئوت كۈچىگە دىققەت قىلىش لازىم. ياغنىڭ تېمپېراتۇرىسى تۆۋەن بولۇپ قالسا، ساڭزا چېچەكلىمەي سىدام بولۇپ قالىدۇ، يۇقىرى بولۇپ كەتسە، ساڭزىنىڭ ئىچى خام، تېشى كۆيۈك چىقىدۇ (ياغنىڭ تېمپېراتۇرىسىنى بىلىش ئۈچۈن ساڭزا خېمىرىدىن بىر - ئىككى پوشكال سېلىپ كۆرۈش لازىم. ياغنىڭ تېمپېراتۇرىسى تەڭشەلگەن بولسا، پوشكال چېچەكلەپ تەكشى پىشىدۇ).
سوقما كاۋاپ
سوقما كاۋاپ
2. گۆشنى بىر زىخقا ئۈچ پارچىدىن ئۆتكۈزۈپ، تەييارلانغان كاۋاپدانغا قويۇپ، ھەر ئىككى تەرىپىگە زىرە، لازا سېپىپ تەكشى قىزارتىپ پىشۇرۇلىدۇ. پىشقان كاۋاپنى زىختىن ئېلىپ قەلەمچە توغراپ، تەخسىگە ئېلىنىدۇ.
سۆك شويلىسى
سۆك شويلىسى
خۇرۇچى
سۆك 500 گرام، پىياز بىر باش، گۆش ئىككى يېرىم كىلوگرام، پەمىدۇر ئىككى تال، ئېرىتىلگەن قوي يېغى ياكى سېرىقماي 175 گرام، سوققان زىرە مۇۋاپىق، سەۋزە 250 گرام، يۇمغاقسۈت مۇۋاپىق، تۇز مۇۋاپىق.
ئېتىش ئۇسۇلى
1. سۈيىنى شويلا پىشۇرۇش ئۇسۇلى بويىچە تەييارلاپ، سۇنى كەمرەك قۇيۇپ، پەمىدۇر، زىرە سېلىپ، گۈرۈچ ئورنىغا پاكىز يۇيۇلغان سۆكنى سېلىپ پىشۇرۇلىدۇ. 
بۇ ئاشقا كېتىدىغان سۇ ئورنىغا سۈت قۇيسىمۇ بولىدۇ. بۇ سۆك بوتقا دەپمۇ ئاتىلىدۇ.
سۈتلۈك پولۇ
سۈتلۈك پولۇ
خۇرۇچى
گۈرۈچ ئىككى كلوگرام، پىياز بىر تال، سۈت بىر كلوگرام، زىرە مۇۋاپىق، ياغ 200گرام، تۇز مۇۋاپىق مىقداردا، تۇرۇپ بىر كلوگرام، سۇ 500گرام.
ئېتىش ئۇسۇلى
1. سۈتنى قاينىتىپ قۇيىمىز، پىيازنى يالپاق، تۇرۇپ قۇناقتەك چوڭلۇقتا توغرىلىدۇ. گۈرۈچنى 3-4 قېتىم يۇيۇپ ئىسسق سۇغا چىلاپ قۇيۇلىدۇ.
2. ياغ 7-8 دەرىجە قىزىغاندا پىيازنى سېلىپ سارغايتىپ، تۇرۇپنى سېلىپ بوش قورۇپ، زىرە تۇزنى سېلىپ ۋە 500گرام سۇ قۇيۇپ قاينىتىلىدۇ، تۇرۇپ پىشقاندا گۈرۈچنى سېلىپ گۈرۈچ سۈيى تارتىلغاندا، قايناتقان سۈتنى قۇيۇپ ئاشنى دەملەپ پشۇرىلىدۇ.
ئالاھىدىلىكى: ئاش شىرنىلىك، رەڭگى ئاق بولىدۇ. لىگەنگە سۈت يىغىلىدۇ.
سۈتلۈك شويلا
سۈتلۈك شويلا
گۈرۈچ بىر كىلوگرام، ئېرىتىلگەن قوي يېغى ئىككى قوشۇق، سۈت بىر يېرىم كىلوگرام، ئاق شېكەر مۇۋاپىق.
ئېتىش ئۇسۇلى
1. گۈرۈچنى تازىلاپ 4-3 قېتىم يۇيۇپ، قازانغا بىر كىلوگرامدەك سۇ قۇيۇپ، سۇ قاينىغاندا گۈرۈچنى سېلىپ قاينىتىپ پىشۇرۇلىدۇ. 
2. گۈرۈچ پىشقاندىن كېيىن سۈتنىڭ گۈرۈچكە سىڭىش ئەھۋالىغا قاراپ بىر نەچچە قېتىمغا بۆلۈپ سۈت قۇيۇلىدۇ. ئاش داۋاملىق ئارىلاشتۇرۇپ تۇرۇلىدۇ. گۈرۈچ ئېچىلىپ سۈتنى پۈتۈنلەي ئۆزىگە سىڭدۈرۈپ بولغاندىن كېيىن، ئوتنى پەسەيتىپ ئاش 6-5 مىنۇت دەم
يېگۈزۈلىدۇ. 
3. تەييار بولغان تاماققا قوي يېغىنى سېلىپ ئارىلاشتۇرۇپ، لېگەنگە ئۇسۇپ، ئاشنىڭ يۈزىگە ئازراق ئاق شېكەر سېپىپ داستىخانغا قويۇلىدۇ.
سېرىقماي پولۇسى
سېرىقماي پولۇسى
خۇرۇچى
گۈرۈچ ئىككى كلوگرام، سەۋزە بىر كلوگرام، گۆش بىر كلوگرام، سوققان زىرە ئازراق، سېرىقماي 500گرام، زەرچىۋە ئازراق، پىياز بىر تال، تۇز مۇۋاپىق مىقداردا.
ئېتىش ئۇسۇلى
1. گۆشنى 140گرام چوڭلۇقتا توغراپ، قايناۋاتقان تۇزلۇقراق سۇغا سېلىپ، 1. -1. 5سائەت قاينىتىپ پىشۇرۇپ ئېلىنىدۇ.
3. باشقا بىر قازاندا سېرىق ماينى ئېرىتىپ، ئاشنىڭ يۈزىگە قۇيۇپ، ئاشنى 30-40مىنۇت دۈملەيمىز.
4. پولۇنى لىگەنگە ئالغاندا تۇزلۇق سۇدا پۇشۇرۇلغان گۆشنى ئۈستىگە بېسىپ داستىخانغا قۇيۇلىدۇ.
ئالاھىدىلىكى: ئاش پارقىراق، سېرىقماي تەمى كۈچلۈك ھەم يېيىشلىك بولىدۇ.
سېرىقماي يوتازىسى
سېرىقماي يوتازىسى
خېمىرنى باشقا يوتازىنىڭكىدەك قىلىپ، يۇغۇرۇپ، بولدۇرغاندىن كېيىن شولتا بېرىپ تىندۇرۇپ، نېپىز يېيىپ، يۈزىگە سېرىقماي، تۇز، ئالىيېشىل رەڭ سۈركىلىدۇ. قالغان ئۇسۇللىرى يۇقىرىقى يوتازىلارغا ئوخشايدۇ.
لېكىن بۇ يوتازىنى تۈگكەندە يېغى ئېقىپ كەتمەيدىغان قىلىپ تۈگۈش كېرەك.
سەپەر توقۇچى
سەپەر توقۇچى
ئاق ئۇن تۆت كىلوگرام، خېمىرتۇرۇچ 70 گرام، سۈت بىر كىلوگرام، تۇز مۇۋاپىق مىقداردا، سۇ يېغى (ئەبجەش ياغ ئىشلەتسىمۇ بولىدۇ) 500 گرام.
2. قىزىتىلغان تونۇرنىڭ ھاۋىسىنى نورمال قىلىپ تەڭشەپ، توقاچلارنى تونۇرغا يېپىپ 25 - 20 مىنۇت خۇيلاپ، قاتتىقراق قۇرۇتۇپ پىشۇرۇلىدۇ.
شادى پولۇ
شادى پولۇ
خۇرۇچى
ئېتىش ئۇسۇلى
1. پوستۇمبا بىلەن جىگەرنى كېپەكتەك ئۇششاق چاناپ، پىيازنى يالپاق، سەۋزە قوناقتەك چوڭلۇقتا توغرىلىنىدۇ. 
2. قازانغا ياغ قۇيۇپ 7 دەرىجە قىزىتىپ، پوستۇمبا، جىگەر، پىيازنى سېلىپ قورۇغاندىن كېيىن، سەۋزىنى سېلىپ يەنە قورۇلىدۇ. خۇرۇچلار سارغىيىپ پىشقاندا تۇز، سۇ قۇيۇپ
20 ـ 15 مىنۇت قاينىتىپ، يۇيۇلغان گۈرۈچنى سېلىپ، ئاش دەم يېگەندىن كېيىن زىرىنى سېلىپ ئارىلاشتۇرۇپ، لېگەنلەرگە ئۇسۇپ داستىخانغا كەلتۈرۈلىدۇ.
ئالاھىدىلىكى: يېغى كەمرەك گۈرۈچى يۇمشاق سىڭىشلىك بولىدۇ
شويلا
شويلا
خۇرۇچى
گۈرۈچ 500 گرام، زىرە مۇۋاپىق، گۆش 500 گرام، زەنجىۋىل سۈيى مۇۋاپىق، ياغ 175 گرام، كاۋاۋىچىن مۇۋاپىق، سەۋزە 500 گرام، يۇمغاقسۈت ئازراق، پەمىدۇر ئىككى تال، تۇز مۇۋاپىق مىقداردا.
ئېتىش ئۇسۇلى
1. گۆشنى ئىككى سانتىمېتىر چوڭلۇقتا، سەۋزىنى ئىنچىكە قەلەمچە قىلىپ، پىياز يالپاق، پەمىدۇر چوڭ - چوڭ پارچىلاپ توغرىلىنىدۇ. گۈرۈچ ئىسسىق سۇدا 3-2 قېتىم يۇ
يۇلىدۇ 
قايناق سۇ قۇيۇشقا بولىدۇ. ئاشنىڭ سۈيى تۈگەپ گۈرۈچمۇ پىشقاندا، ئوت 15-10 مىنۇت تىندۇرۇلىدۇ. 
3. ئاش تەييار بولغاندا لېگەنگە ئۇسۇپ، ئۈستىگە يۇمغاقسۈت سېپىپ داستىخانغا كەلتۈرۈلىدۇ.
شوۋىگۈرۈچ
شوۋىگۈرۈچ
خۇرۇچى
قوينىڭ لوق گۆشى 140 گرام، سەۋزە ئىككى باش، پىياز بىر باش، پەمىدۇر بىر تال، قارىمۇچ ئازراق، گۈرۈچ 140 گرام، كاۋاۋىچىن ئازراق، تۇز مۇۋاپىق، يۇمغاقسۈت ئازراق.
ئېتىش ئۇسۇلى
1. قوي گۆشىنى قوناقتەك ئۇششاق توغراپ، سوغۇق سۇغا سېلىپ قاينىتىپ، يىغىلغان كۆپۈكلىرىنى ئېلىۋېتىپ، گۈرۈچ، كاۋاۋىچىن سېلىپ، تۇز قۇيۇپ قاينىتىپ، گۈرۈچ ئېتىلغاندىن كېيىن، ئۇششاق چانالغان پىياز، پەمىدۇر، سەۋزىنى سېلىپ پىشۇرۇلىدۇ.
2. پىشقان شوۋىگۈرۈچىنى قاچىلارغا ئۇسۇپ، ئۈستىگە چانالغان يۇمغاقسۈتنى، قارىمۇچنى سېلىپ داستىخانغا كەلتۈرۈلىدۇ.
شىرمەننان
شىرمەننان
1. يېتىلگەن پاگىرنى خېمىرتۇرۇچ ئورنىدا ئىشلىتىپ تۇز قۇيۇپ خېمىر يۇغۇرۇپ، ياخشى ئىشلەپ، 500 گراملىقتىن قىلىپ زوۋۇلا ئۈزۈپ، ھەربىر زوۋۇلىنى گىرۋىكىنى قېلىنراق، ئوتتۇرىسىنى نېپىزراق قىلىپ نان ياساپ، ناننىڭ ئوتتۇرىسىغا چەككۈچ سېلىپ، گىرۋىكىگە پىچاق ياكى مەخسۇس چەككۈچ بىلەن گۈل چېكىپ تەييارلىنىدۇ.
شىرنە ھالۋىسى
شىرنە ھالۋىسى
ئاق ئۇن 70 گرام، ئېرىتكەن قوي يېغى 200 گرام، ئۈزۈم شىرنىسى 500 گرام، قايناق سۇ 500 گرام.
1. ئۈزۈم شىرنىسى (شىنە)نى سۇ بىلەن ئارىلاشتۇرۇپ سۇيۇقلاندۇرىلىدۇ.
3. ياغدا قورۇۋاتقان ئۇنغا سۇيۇقلاندۇرۇلغان ئۈزۈم شىرنىسىنى قۇيۇپ، تېز - تېز قوچۇپ، ياغ، ئۇن، شىرنە تازا قىيام بولغاندا ئوتنى پەسەيتىپ، بەش مىنۇت دۈملەپ، كىچىك تەخسىلەرگە ئېلىپ داستىخانغا كەلتۈرۈلىدۇ.
شىرى كاۋاپ
شىرى كاۋاپ
1. گۆش زىخ كاۋاپنىڭكىدەك توغرىلىدۇ؛ ئۇنىڭغا ئىككى تۇخۇمنى چېقىپ، ئازراق تۇز سېلىپ يېرىم سائەت تۇرغۇزۇلىدۇ. ئۇنىڭدىن كېيىن بىر تال زىخقا بەش تال گۆش ئۆتكۈزۇلىدۇ.
2. قالغان تۇخۇمنى چېقىپ، ئۇن، سۇ بىلەن ئارىلاشتۇرۇپ، سۇيۇق شىرە ياسىلىدۇ. ئاندىن زىخقا ئۆتكۈزۈلگەن گۆشنى كاۋاپدانغا قويۇشتىن بۇرۇن تۇخۇم شىرىسىگە چىلاپ كاۋاپدانغا قويۇپ، خۇددى زىخ كاۋىپىنى پىشۇرغاندەك پىشۇرۇلىدۇ.
دىققەت: ① دورا - دەرمەكلەرنىڭ سېلىنىشى مۇۋاپىق بولۇشى لازىم. زىرە كاۋاپ پىشاي دېگەندە سېپىلسە مۇۋاپىق؛
② بۇ كاۋاپنىڭ گۆشى شىرىگە چىلانغاچقا، ئوتنى ئىتتىكلەتمەي پىشۇرۇش كېرەك. ئوت ئىتتىك بولسا، تېشى پىشىپ، ئىچى خام قالىدۇ؛
③ ئاق ئۇن ئورنىغا قوناق ئۇنى ئىشلەتسىمۇ بولىدۇ.
شېكەر مانتا
شېكەر مانتا
ئاق ئۇن 500 گرام، ياڭاق مېغىزى 175 گرام، قۇيرۇق ياغ 250 گرام، تۇز ئازغىنە، ئاق شېكەر 175 گرام، شۇلتا ئازراق
1. ياڭاق مېغىزىنى قۇرۇق قورۇپ، بىر قەۋەت پوستىنى چىقىرىۋېتىپ، بۇغدايدەك چوڭلۇقتا يانجىپ، ئۇنىڭغا ئۇششاق توغرالغان قۇيرۇق ياغ، شېكەرنى ئارىلاشتۇرۇپ قىيما تەييارلىنىدۇ.
2. خېمىرنى يۇغۇرۇش، بولدۇرۇش، جىلىت ئېچىشلارنىڭ ھەممىسى بولاق مانتىنىڭكىدەك بولىدۇ. جىلىتقا ياڭاق قىيمىسىدىن سېلىپ، سوقىچاقراق ياكى ئۈچ بۇرجەك مانتا تۈگۈپ، قاسقانغا سېلىپ، تېز ئوتتا 25 ـ 20 مىنۇت دۈملەپ پىشۇرۇلىدۇ.
پىشقان مانتا لېگەن ياكى تەخسىگە ئېلىنىپ داستىخانغا كەلتۈرۈلىدۇ. ھەربىر كىشىگە بىردىن كىچىك تەخسە بېرىلىدۇ.
شېكەر مانتىنىڭ قىيمىسىغا ئۇرۇقى يوق ئۈزۈمنى پاكىز يۇيۇپ، ئازراق سوقۇپ ئارىلاشتۇرسىڭىز تېخىمۇ ياخشى بولىدۇ.
شېكەر نان
ئاق ئۇن بىر كىلوگرام، خېمىر تۇرۇچ 105 گرام، ئەبجەش ياغ 70 گرام، شۇلتا مۇۋاپىق.
1. ئۇنغا خېمىرتۇرۇچ سېلىپ ئوتتۇراھال خېمىر يۇغۇرۇپ، خېمىر ئوبدان بولغاندا شولتا بېرىپ، 70 گرامدىن زوۋۇلا ئۈزۈپ تاۋلاپ، يۈزىنى ئېچىپ ياغ سۈركەپ، بىر چەتتىن تۈرۈپ قاتلىما نان ياساپ تەييارلىنىدۇ.
2. ناننىڭ يۈزىگە شېكەر سۈرتۈپ، تاۋىغا ياكى دوخاپكىغا سېلىپ پىشۇرۇلىدۇ.
غاز كاۋىپى
غاز كاۋىپى
شۇ يىللىق غاز بىر دانە، سۇڭپىياز مۇۋاپىق، تۇز مۇۋاپىق مىقداردا، شاكال بەدىيان ئازراق، ئاچچىقسۇ 35 گرام، ئارپىبەدىيان مۇۋاپىق، تۇخۇم بىر دانە، سۇ يېغى بىر كىلوگرام (خورايدىغىنى 105 گرام).
1 . غازنى ئۆلتۈرۈپ، تۈكلىرىنى يۇڭداپ، پاكىز يۇيۇپ، پۇت ۋە قانىتى كېسىۋېتىلگەندىن كېيىن غازنى ئۆز بۆلەكلىرى بويىچە پارچىلاپ، تۇزلۇق سۇ، سۇڭپىياز، ئارپىبەدىيان، شاكال بەدىيان بىلەن قوشۇپ ئاچچىقسۇغا چىلاپ يېرىم سائەت قويۇلىدۇ.
2. قازانغا ياغ قۇيۇپ 5 ـ 6 دەرىجە قىزىتىپ، چىلاپ قويۇلغان غاز گۆشىنى سېلىپ داغلاپ ئېلىپ، چوڭقۇر لېگەن ياكى لىسقا سېلىپ، سۇ سېپىپ دوخاپكىدا قاقلاپ پىشۇرۇلىدۇ.
غاز گۆشىگە پات - پات سۇ سېپىپ ئۆرۈش كېرەك.
غاز گۆشى قورۇمىسى
غاز گۆشى قورۇمىسى
ئىككى كىلوگرام غاز بىر دانە، سۇڭپىياز بىر تال، سۇ يېغى 105 گرام، زەنجىۋىل ئازراق، پۇرچاق ئۇنى ئازراق، سامساق بىر باش، كۈنجۈت يېغى ئازراق، قىزىل لازا بىر شوخ، جاڭيۇ ئازراق، تۇز مۇۋاپىق مىقداردا، ئاچچىقسۇ ئازراق.
1. غازنى ئۆلتۈرۈپ تۈكلىرىنى يۇڭداپ، ئىچكى ئەزالىرىنى ئېلىۋېتىپ، ئىسسىق سۇ بىلەن يۇيۇپ، قازانغا سېلىپ تۇزى بار سۇدا 80 پىرسەنت پىشۇرۇپ ئېلىنىدۇ، پىشقان گۆشنى ئۈچ سانتىمېتىر چوڭلۇقتا توغراپ، جاڭيۇ ۋە چىلانغان پۇرچاق ئۇنىغا چىلاپ قويۇلىدۇ. سۇڭپىيازنى ئات قۇلىقى شەكلىدە، سامساقنى يالپاق، قىزىل لازا گۆشنىڭ چوڭلۇقىدا توغرىلىدۇ. قايناق سۇغا چىلىغان پۇرچاق ئۇنى، جاڭيۇ، تۇز قوشۇپ تەڭشەلگەن شورپا تەييارلىنىدۇ.
2. قازانغا ياغ قۇيۇپ سەككىز دەرىجە قىزىتىپ، چىلانغان غاز گۆشىنى سېلىپ ئۇزۇن قورۇپ، سۇڭپىياز، سوققان زەنجىۋىل، قىزىل لازىلارنى سېلىپ بوش قورۇپ، ئاچچىقسۇ قۇيۇپ، تەڭشەلگەن شورپىنى تۆكۈپ، كۈنجۈت يېغى سېپىپ تەخسىگە ئېلىنىدۇ.
خۇرۇچى:ئىككى كىلوگرام غاز بىر دانە، سۇڭپىياز بىر تال، سۇ يېغى 105 گرام، زەنجىۋىل ئازراق، پۇرچاق ئۇنى ئازراق، سامساق بىر باش، كۈنجۈت يېغى ئازراق، قىزىل لازا بىر شوخ، جاڭيۇ ئازراق، تۇز مۇۋاپىق مىقداردا، ئاچچىقسۇ ئازراق.
قورۇش ئۇسۇلى: 1. غازنى ئۆلتۈرۈپ تۈكلىرىنى يۇڭداپ، ئىچكى ئەزالىرىنى ئېلىۋېتىپ، ئىسسىق سۇ بىلەن يۇيۇپ، قازانغا سېلىپ تۇزى بار سۇدا 80 پىرسەنت پىشۇرۇپ ئېلىنىدۇ، پىشقان گۆشنى ئۈچ سانتىمېتىر چوڭلۇقتا توغراپ، جاڭيۇ ۋە چىلانغان پۇرچاق ئۇنىغا چىلاپ قويۇلىدۇ. سۇڭپىيازنى ئات قۇلىقى شەكلىدە، سامساقنى يالپاق، قىزىل لازا گۆشنىڭ چوڭلۇقىدا توغرىلىدۇ. قايناق سۇغا چىلىغان پۇرچاق ئۇنى، جاڭيۇ، تۇز قوشۇپ تەڭشەلگەن شورپا تەييارلىنىدۇ.
ئالاھىدىلىكى:گۆشى يۇمشاق، تەمى ياش، يېڭى.
قاتلىما سامسا
قاتلىما سامسا
ئۇن ئىككى كىلوگرام، پىياز 750 گرام، سۇ بىر كىلوگرام، تۇز مۇۋاپىق، ئېرىتكەن قوي يېغى 250 گرام، قارىمۇچ ئازراق، گۆش بىر كىلوگرام، زىرە ئازراق، سۇ يېغى 500 گرام.
1. ئىلمان سۇغا تۇز سېلىپ تەڭشەپ، قاتتىق خېمىر يۇغۇرۇپ، ياخشى ئىشلەپ 10 مىنۇت تىندۇرغاندىن كېيىن، خېمىرنى نېپىز قىلىپ يۈزىگە ئېرىتكەن قوي يېغى سۈركەپ، بىر چەتتىن تۈرۈپ ئۇزۇنچاق قاتلىما قىلىپ، 20 گرامدىن زوۋۇلا ئۈزۈپ نېپىزلىتىپ جىلت ئېچىلىدۇ.
2. گۆشنى قوناقتەك، پىيازنى ئۇششاق توغراپ، ئۇنىڭغا سوققان قارىمۇچ، زىرە، تۇز سېلىپ ئارىلاشتۇرۇپ قىيما جوپلاپ، تەييارلانغان قىيمىنى قىزىتلغان ياغقا سېلىپ، ئازراق قورۇپ پىششىق قىيما قىلىپ تەييارلىنىدۇ.
3. تەييارلانغان جىلتىنىڭ ئىچىگە پىششىق قىيمىدىن سېلىپ سامسا شەكلىدە ياكى يۇمىلاق توقاچ شەكلىدە تۈگۈپ (ئاي شەكلىدە تۈگسىمۇ بولىدۇ) تەييارلىنىدۇ.
4. قازانغا ياغ قۇيۇپ قىزىتىپ، تۈگۈلگەن قاتلىما سامسىنى سېلىپ سارغايتىپ پىشۇرۇلىدۇ.
قاتۇرما
قاتۇرما