جۇڭخۇا_خەلق_جۇمھۇرىيىتىنىڭ_ئېلان_قانۇنى
2 - باب ئېلان مىزانى
7 ‿ماددا ئېلان مەزمۇنى خەلقنىڭ جىسمانىي ۋە روھىي ساغلاملىقىغا، تاۋار، مۇلازىملىق سۈپىتىنى ئۆستۈرۈشكە، ئىستېمالچىلارنىڭ قانۇنىي ھوقۇق - مەنپەئىتىنى قوغداشقا، ئىجتىمائىي ئەخلاق، كەسپىي ئەخلاققا رىئايە قىلىشقا، دۆلەتنىڭ ئىززەت - ھۆرمىتىنى ۋە مەنپەئىتىنى قوغداشقا پايدىلىق بولۇشى كېرەك. ئېلاندا تۆۋەندىكى ئەھۋاللارنىڭ بولۇشىغا يول قويۇلمايدۇ: (1) جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتىنىڭ دۆلەت بايرىقى، دۆلەت بەلگىسى، دۆلەت شېئىرىنى ئىشلىتىش؛ (2) دۆلەت ئورگىنى ۋە دۆلەت ئورگىنى خادىملىرىنىڭ نامىنى ئىشلىتىش؛ (3) «دۆلەت دەرىجىلىك»، «ئالىي»، «ئەڭ ياخشى» دېگەندەك سۆزلەرنى ئىشلىتىش؛ (4) جەمئىيەت تىنچلىقىغا دەخلى قىلىش، كىشىلەرنىڭ جىسمانىي ۋە مال - مۈلۈك بىخەتەرلىكىگە خەۋپ يەتكۈزۈش، جەمئىيەتنىڭ ئومۇمىي مەنپەئىتىگە زىيان يەتكۈزۈش؛ (5) جەمئىيەت تەرتىپىگە دەخلى يەتكۈزۈش ۋە ياخشى ئىجتىمائىي كەيپىياتنى بۇزۇش؛ (6) شەھۋانىيلىق، خۇراپىيلىق، تېررورلۇق، زوراۋانلىق، رەزىللىككە ياتىدىغان مەزمۇنلار بولۇش؛ (7) مىللىي، ئىرقىي، دىنىي، جىنسىي كەمسىتىشكە ياتىدىغان مەزمۇنلار بولۇش؛ (8) مۇھىت ئاسراش ۋە تەبىئىي بايلىقلارنى قوغداشقا دەخلى يەتكۈزۈش؛ (9) قانۇن، مەمۇرىي نىزاملاردا مەنئى قىلىنغان باشقا ئەھۋاللار. 8 - ماددائېلاننىڭ قۇرامىغا يەتمىگەنلەر ۋە مېيىپلارنىڭ جىسمانىي ۋە روھىي ساغلاملىقىغا زىيان يەتكۈزۈشىگە يول قويۇلمايدۇ. 9 - ماددائېلاندا ئىپادىلەنگەن تاۋارنىڭ خۇسۇسىيىتى، ئىشلەنگەن ئورنى، ئىشلىتىلىشى، سۈپىتى، باھاسى، ئىشلەپ چىقارغۇچىسى، كۈچكە ئىگە مۇددىتى ۋە ۋەدە ياكى مۇلازىملىقنىڭ مەزمۇنى، شەكلى، سۈپىتى، باھاسى ۋە ۋەدە ئېنىق، چۈشىنىشلىك بولۇشى كېرەك. ئېلاندا تونۇشتۇرۇلغان تاۋار سېتىش ياكى مۇلازىملىق قىلىشتا سوۋغات قوشۇپ بېرىلىدىغانلىقى ئىپادىلەنسە، سوۋغاتنىڭ تۈرى ۋە سانى ئېنىق يېزىلىشى كېرەك. 10 - ماددائېلاندىكى سانلىق مەلۇمات، ستاتىستىكىلىق ماتېرىيال، تەكشۈرۈش نەتىجىسى، نەقىل ئۈزۈندىلەر چىن، توغرا بولۇشى ھەم ئېلىنغان ئورنى ئېنىق يېزىلىشى لازىم. 11 - مادداپاتېنتلىق مەھسۇلات ياكى پاتېنت ئۇسۇلىغا چېتىشلىق ئېلاندا پاتېنت نومۇرى ۋە پاتېنت تۈرى ئىزاھلىنىشى كېرەك. پاتېنت ھوقۇقى يوقلارنى ئېلاندا پاتېنت ھوقۇقى بار دېيىشكە يول قويۇلمايدۇ. پاتېنت ھوقۇقى بېرىلمىگەن پاتېنت ئىلتىماسى ۋە ئاخىرلاشتۇرۇلغان، بىكار قىلىنغان، ئىناۋەتسىز قىلىنغان پاتېنتتىن پايدىلىنىپ ئېلان بېرىش مەنئى قىلىنىدۇ. 12 - ماددائېلاندا باشقا ئىشلەپ چىقارغۇچىلار ۋە تىجارەتچىلەرنىڭ تاۋار ۋە مۇلازىملىقىنى كەمسىتىشكە يول قويۇلمايدۇ. 13 - ماددائېلان پەرق ئەتكىلى بولىدىغان، ئىستېمالچىلار ئېلان ئىكەنلىكىنى ئايرىيالايدىغان بولۇشى كېرەك. ئېلانلارنى ئاممىۋى تارقىتىش ۋاسىتىلىرىدە خەۋەر شەكلىدە بېرىشكە بولمايدۇ. ئىستېمالچىلاردا خاتا چۈشەنچە پەيدا قىلىپ قويماسلىق ئۈچۈن، ئاممىۋى تارقىتىش ۋاسىتىلىرى ئارقىلىق بېرىلگەن ئېلانلارغا ئېلان بەلگىسى قويۇپ، ئۇنى ئېلانغا كىرمەيدىغان باشقا ئۇچۇرلاردىن پەرقلەندۈرۈش كېرەك. 14 - ماددادورا، داۋالاش ئۈسكۈنىلىرى ئېلانلىرىدا تۆۋەندىكى مەزمۇنلار بولماسلىقى كېرەك: (1) دورىنىڭ رولى ۋە ئۈنۈمىنى چۈشەندۈرىدىغان ئىلمىي بولمىغان ھۆكۈم ياكى كاپالەت؛ (2) شىپالىق نىسبىتى ياكى ئۈنۈم نىسبىتىنى چۈشەندۈرۈش؛ (3) باشقا دورا، داۋالاش ئۈسكۈنىلىرىنىڭ رولى، ئۈنۈمى ۋە بىخەتەرلىكى بىلەن سېلىشتۇرۇش؛ (4) تېبابەتچىلىك - دورىگەرلىك ئىلمىي تەتقىقات ئورنى، داۋالاش ياكى مۇتەخەسسىس، دوختۇر، بىمارلارنىڭ نامى ۋە ئوبرازىنى ئىسپاتلىققا تارتىش؛ (5) قانۇن، مەمۇرىي نىزاملاردا مەنئى قىلىنغان باشقا مەزمۇنلار. 15 - ماددادورا ئېلانلىرىنىڭ مەزمۇنىدا گوۋۇيۈەننىڭ سەھىيە مەمۇرىي تارمىقى ياكى ئۆلكىلىك، ئاپتونوم رايونلۇق، بىۋاسىتە قاراشلىق شەھەرلىك سەھىيە مەمۇرىي تارمىقى تەستىقلىغان چۈشەندۈرۈش ئۆلچەم قىلىنىشى شەرت. دۆلەت دوختۇرنىڭ يېتەكچىلىكىدە ئىشلىتىشنى بەلگىلىگەن داۋالاش دورىسى ئېلانىغا «دوختۇرنىڭ رېتسىپى بويىچە سېتىۋېلىڭ ۋە ئىشلىتىڭ» دېگەن ئەسكەرتىش بېرىلىشى شەرت. 16 ‿ماددا ناركوز دورىسى، روھىي كېسەل دورىسى، زەھەرلىك دورا، رادىئوئاكتىپلىق دورا قاتارلىق ئالاھىدە دورا توغرىسىدا ئېلان بېرىشكە يول قويۇلمايدۇ. 17 ‿ماددا دېھقانچىلىق دورىسى ئېلانىدا تۆۋەندىكى مەزمۇنلار بولماسلىقى كېرەك: (1) «زەھەرسىز»، «زىيانسىز» دېگەندەك سۆزلەر، بىخەتەرلىكنى مۇتلەقلەشتۈرۈۋېتىدىغان سۆزلەر؛ (2) رولى ۋە ئۈنۈمىنى چۈشەندۈرىدىغان ئىلمىي بولمىغان ھۆكۈم ۋە كاپالەت؛ (3) دېھقانچىلىق دورىلىرىنى بىخەتەر ئىشلىتىش قائىدىسىگە خىلاپ خەت، سۆز ياكى رەسىملەر؛ (4) قانۇن، مەمۇرىي نىزاملاردا مەنئى قىلىنغان باشقا مەزمۇنلار. 18 ‿ماددا رادىئو - كىنو - تېلېۋىزىيە، گېزىت - ژۇرناللاردا تاماكا ئېلانى بېرىش مەنئى قىلىنىدۇ. ھەر خىل كۈتۈش زالى، كىنو - تىياتىرخانا، يىغىن زالى، تەنتەربىيە مۇسابىقە مەيدانى (سارىيى) قاتارلىق ئاممىۋى سورۇنلارغا تاماكا ئېلانى چىقىرىش مەنئى قىلىنىدۇ. تاماكا ئېلانىدا «تاماكا چېكىش سالامەتلىككە زىيانلىق» دەپ يېزىپ قويۇش شەرت. 19 ‿ماددا يېمەكلىك، ھاراق، پەرداز بۇيۇمى ئېلانلىرىنىڭ مەزمۇنى سەھىيە ئىجازىتىگە ئۇيغۇن بولۇشى شەرت، داۋالاش سۆز - ئاتالغۇلىرىنى ياكى دورا سۆز - ئاتالغۇلىرى بىلەن ئاسان ئارىلىشىپ كېتىدىغان سۆز - ئاتالغۇلارنى ئىشلىتىشكە يول قويۇلمايدۇ.