cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
بوۋاقلارنى كۈتۈش
بىر-ئىككى ئايلىق بوۋاقلارنى كۈتۈشتىكى مۇھىم نۇقتىلار
5پارچەبوۋاقلارنى كۈتۈش1. بۇ ۋاقىتتا بوۋاقلارنىڭ بەدەن ساپاسى يېڭى تۇغۇلغان بوۋاقلار بىلەن سېلىشتۇرغاندا زور دەرىجىدە ياخشىلىنىپ كەتكەن بولۇپ، كۈن نۇرى مۇنچىسى ۋە ھاۋا مۇنچىسىغا چۈشۈرۈشكە بولىدۇ. لېكىن چوقۇم تەرتىپ بىلەن تەدرىجىي ئىلگىرىلەش، ئالدىراقسانلىق قىلماسلىق كېرەك.
2. كىيىم كىيدۈرۈش جەھەتتە، بوۋاقلارنىڭ ھەرىكەت بوشلۇقى يېڭى تۇغۇلغان بوۋاقنىڭكىدىن بىر ئاز كېڭەيگەنلىكتىن بوۋاقلارنىڭ كىيىمىنى كەڭ-كۇشادە كىيىملەرگە ئۆزگەرتىش. ئۈستى ۋە ئاستى ئايرىم ئىچ كىيىملەرنى ئالماشتۇرۇپ قويۇش، ئەگەر مۇھىت تېمپېراتۇرىسى 20℃ ئەتراپىدا بولسا كەچتە ئۇخلىغاندا كالتە يەڭ مايكا، كۇسار كىيدۈرۈپ قويۇپ، بوۋاقنى تېخىمۇ چوڭ ھەرىكەت بوشلۇقى بىلەن تەمىنلەشكە بولىدۇ.
3. تازىلىق جەھەتتە، ئۇستىرا بىلەن بوۋاقنىڭ چېچىنى ئالماسلىق، ئەگەر چېچى ئۆسۈپ كەتسە قايچا بىلەن كېسىپ قىسقارتىپ قويسا بولىدۇ.
ئۈچ-تۆت ئايلىق بوۋاقلارنى كۈتۈشتىكى مۇھىم نۇقتىلار
4پارچەبوۋاقلارنى كۈتۈشبوۋاق ئۈچ ئايغا تولغاندىن كېيىن پۇت-قولىنىڭ ھەرىكىتى تېخىمۇ كۆپىيىدىغانلىقتىن ئاستى-ئۈستى ئايرىم كىيىملەرنى كىيدۈرۈش لازىم. ئۈچ-تۆت ئايلىق بوۋاقلار ئاسانلا تەرلىگەنلىكتىن بەك قېلىن يوتقان ياپماسلىق، پەقەت چوڭلار بىلەن ئوخشاش بولسىلا بولىدۇ. بۇنىڭدا بوۋاقنىڭ ئۇخلىغاندا تەرلىشىنى ئازايتقىلى بولىدۇ.
2. بۇ ۋاقىتتا بوۋاقلارنى سىرتقا ئەپچىقىپ ئايلاندۇرغاچ كۈن نۇرى مۇنچىسى ۋە ھاۋا مۇنچىسىغا چۈشۈرسە، سىرتتىكى ۋاقىتنى مۇۋاپىق ئۇزارتسا ھەر كۈنى سىرتتىكى ۋاقىت ئەڭ ئاز بولغاندا بىر سائەت ئەتىراپىدا بولسا بولىدۇ. ئەگەر بوۋاقنىڭ بەدىنى ئېغىرراق بولسا، بوۋاقنى ھارۋىغا سېلىپ سىرتقا ئەپچىقىپ ھەرىكەتلەندۈرسە بولىدۇ.
3. بوۋاق تۆت ~ ئالتە ئايلىقتىن باشلاپ چىشى چىقىشقا باشلاپ شۆلگىيى كۆپرەك بولىدۇ. شۇڭا ئېغىز بوشلۇقىنىڭ پاكىزلىقىغا دىققەت قىلىش كېرەك.
4. ئۈچ-تۆت ئايلىق بوۋاقلارنىڭ ھەممىسى ئويۇنچۇقلارنى قولغا ئېلىۋېلىشقا ياكى ئاغزىدا چىشلەشكە ئامراق بولىدۇ، شۇڭا ئويۇنچۇق تاللاپ سېتىۋالغاندا دىققەت قىلىش كېرەك.
5. بوۋاقتا ياخشى بولغان تەرەت ئادىتىنى يېتىلدۈرۈش. ئۇنىڭدىن سىرت، بۇ ۋاقىتتا بوۋاقنىڭ كۆزىنىڭ ئاجرالما ماددىلىرى كۆپرەك بولۇپ، ئاۋايلاپ تازىلاپ ئاسراش كېرەك.
بەش-ئالتە ئايلىق بوۋاقلارنى كۈتۈشتىكى مۇھىم نۇقتىلار
4پارچەبوۋاقلارنى كۈتۈش 1. بەش-ئالتە ئايلىق بوۋاقلار تېخىمۇ ھەرىكەتچان بولۇپ، ناھايىتى ئاسان تەرلەيدۇ، شۇڭا داۋاملىق ئىچى-سىرتى كىيىملىرىنى ئالماشتۇرۇپ تۇرۇش. ئەگەر مۇھىت تېمپېراتۇرىسى 25℃ ئەتراپىغا يەتسە، بوۋاقلارغا كۈندۈزى قىسقا يەڭلىك كىيىم ۋە كۇسار كىيدۈرۈپ قويسا، كەچتە ئۇخلىغاندا پەقەت نېپىز ئەدىيال يېپىپ قويسىلا بولىدۇ.
2. بوۋاق ئالتە ئايلىق ئەتراپىدا چىش چىقىشقا باشلايدۇ. چىش چىققاندا بوۋاقلاردا بەلكىم يىغلاش، شۆلگىيى يەنە كۆپىيىش، قول بارمىقى ۋە قاتتىق نەرسىلەرنى چىشلەشنى ياخشى كۆرۈشتىن باشقا، ئۇيقۇسى ناچار بولۇش، ئىشتىھاسى تۇتۇلۇش قاتارلىق ئەھۋاللار كۆرۈلۈشىمۇ مۇمكىن، بۇ ۋاقىتتا ئاتا-ئانىلار بوۋاقلارنى سەۋرچانلىق بىلەن ياخشى كۈتۈش كېرەك.
3. ئالتە ئايلىق ئەتراپىدا، بوۋاقلارنىڭ ئانا تېنىدىن ئېرىشكەن ئىممۇنىتېتلىق ماددىلار ئاساسەن يوقايدۇ شۇڭا ئىنتايىن ئاسان كېسەللىنىدۇ. بۇ ۋاقىتتا كۈن نۇرى مۇنچىسى، ئۇۋۇلاش قاتارلىق ئۇسۇللار بىلەن بوۋاق تېنىنىڭ قارشى تۇرۇش كۈچىنى ئاشۇرۇپ، كېسەللىنىشنىڭ ئالدىنى ئېلىش كېرەك.
ئايلىق بوۋاقلارنى كۈتۈشتىكى مۇھىم نۇقتىلار
4پارچەبوۋاقلارنى كۈتۈش1. بۇ ۋاقىتتا بوۋاقلار مۇستەقىل تۇرالايدۇ ھەم دەلدەڭشىپ تۇرۇپ بىر نەچچە قەدەم ماڭالايدۇ، سىرتلارغا چىقىپ ھەرىكەت قىلىشنى ياخشى كۆرىدۇ. شۇڭا بوۋاقنى كۆپرەك سىرتلارغا ئەپچىقىپ ئالدىغا مېڭىش، كەينىگە يېنىپ مېڭىش ئىقتىدارىنى ۋە تەڭپۇڭلۇق سېزىمىنى چېنىقتۇرۇش كېرەك.
2. بۇ ۋاقىتتا بوۋاق سۆزلەشنى ئۆگىنىۋاتقان بولۇپ، گەپ قىلغاندا كېكەچلەپ قېلىشنىڭ ئالدىنى ئېلىش كېرەك.
3. بوۋاق مېڭىشنى ئۆگىنىپ بولغاندىن كېيىن ھەرىكەت قىلىدىغان دائىرىسى كېڭىيىپ، بارلىق شەيئىلەرگە نىسبەتەن يېڭىلىق، قىزىقىش ھېس قىلىپ، ھەممىسىنى ئۆزى تۇتۇپ باققۇسى كېلىدۇ. شۇڭا بۇ ۋاقىتتا ئاتا-ئانىلار تاسادىپىي ۋەقەلەر يۈز بېرىشنىڭ ئالدىنى ئېلىش ئۈچۈن چوقۇم تېخىمۇ بەك دىققەت قىلىشى كېرەك.
4. بۇ ۋاقىت يەنە بوۋاقلارنىڭ ئۆزىنىڭ خاراكتېرىنى شەكىللەندۈرىدىغان مەزگىلى بولۇپ، ئاتا-ئانىلار بوۋاقلارنىڭ نامۇۋاپىق تەلىپىگە يول قويماسلىق، بالىنىڭ خاراكتېرىنى ياخشى، ساغلام بولغان يۆنىلىشكە قاراپ تەرەققىي قىلدۇرۇش، بالىلارنىڭ نامۇۋاپىق ھەرىكەتلىرىگە نىسبەتەن ئېنىق بولغان چەكلەش ئىپادىسىنى بىلدۈرۈش كېرەك.
بوۋاقلارنىڭ ئىچى سۈرۈپ قالغاندا كۈتۈشتىكى مۇھىم نوقتىلار
4پارچەبوۋاقلارنى كۈتۈش بوۋاقلارنىڭ ئىچ سۈرۈشىدىن خەۋەر ئېلىشتا تۆۋەندىكى بىر قانچە تەرەپنى ياخشى ئىشلەش:
1. ئىچ سۈرگەندە تاماقنى چەكلىمەسلىك. ئىچى سۈرگەندە داۋاملىق ئانا سۈتى بېرىش بىلەن بىللە بوۋاققا يەنە سۇيۇق-سەلەڭ، كراخمال تۈرىدىكى مەسىلەن: يۇمشاق چۆپ، شوۋىگۈرۈچ قاتارلىق يېمەكلىكلەرنى ئاساس قىلىش، تۇخۇم، گۆش قاتارلىق ئاسان ھەزىم بولمايدىغان يېمەكلىكلەرنى يېيىشكە بولمايدۇ. ئىچ سۈرۈش سەل پەسەيگەندىن كېيىن بالىغا مۇۋاپىق مىقداردا كالا سۈتى، تۇخۇم قاتارلىقلارنى قوشۇپ بېرىپ ئوزۇقلۇق تولۇقلاش.
2. ئىچ سۈرگەندە سۇ تولۇقلاشقا ئەھمىيەت بېرىش. بوۋاققا كۆپرەك سۇ ئىچۈرۈش ياكى بوۋاققا شېكەرلىك تۈز سۈيى، سۇس تۇز سۈيى قاتارلىقلارنى ئاز مىقداردا، كۆپ قېتىم بېرىپ سۇسىزلىنىشنىڭ ئالدىنى ئېلىش.
3. ئىسسىقلىق ساقلاشقا دىققەت قىلىش. ئىچى سۈرگەندە قورساق قىسمىنى ئىسسىق تۇتۇشقا دىققەت قىلىپ، لۆڭگە ياكى گرېلكا بىلەن قورساق قىسمىغا ئىسسىق ئۆتكۈزۈپ بېرىش، شۇنىڭ بىلەن بىللە بوۋاقنى كۆپرەك ئارام ئالدۇرۇش، تەرەت قىلىپ بولغاندىن كېيىن كاسا قىسمىنى پاكىز يۇيۇپ كاسا قىزىرىشنىڭ ئالدىنى ئېلىش. ئەگەر ئىچى سۈرۈش ئېغىر بولۇپ، قۇسۇش، قىزىش، كۆز ئۇۋىسى، مېڭە لىپىلدىقى ئولتۇرۇشۇش، كالپۇكى قۇرۇش، سۈيدۈك ئاز بولۇش بىللە كەلسە سۇسىزلىنىش كېلىپ چىققانلىقىنى چۈشەندۈرۈپ بېرىدۇ ياكى ئۆيدە ئىككى-ئۈچ كۈن داۋالاپمۇ كېسەللىك ئەھۋالىدا ياخشىلىنىش بولماسلىقنىڭ ھەممىسىدە ۋاقتىدا دوختۇرخانىغا ئاپىرىپ داۋالاش كېرەك.
قىش پەسلىدىكى  يېڭى تۇغۇلغان بوۋاقلارنى كۈتۈش
يېڭى تۇغۇلغان بوۋاقلارنىڭ بەدەن تېمپېراتۇرىسىنى تەڭشەش ئىقتىدارى ياخشى ئەمەس، سوغۇقتىن بەك قورقىدۇ. ئەگەر بوۋاق داۋاملىق سوغۇق مۇھىتتا تۇرسا بەدەن تېمپېراتۇرىسى كۆرۈنەرلىك تۆۋەنلەپ ئىشتىھاسى ناچارلاش، ئەمگىلى ئۇنىماسلىق ئەھۋاللىرى كۆرۈلىدۇ، ھەتتا قاتتىق پەردە سىرتىدىكى يىرىڭلىق ئىششىقنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ. شۇ سەۋەبتىن قىشتا يېڭى تۇغۇلغان بوۋاقلارنى كۈتۈشتە ئاساسلىقى بوۋاقنىڭ ئىسسىقلىقىنى ساقلاش خىزمىتىنى ياخشى ئىشلەش، ئەگەر ئۆيدە تەڭشەشكە بولىدىغان ئىسسىنىش ئۈسكۈنىسى بولسا، ئەڭ ياخشىسى ئۆينىڭ تېمپېراتۇرىسىنى ℃25 ~ ℃20 ئەتراپىدا، نىسپىي نەملىكنى %60 ~ %50 تە ساقلاش، ئەگەر ئۆيدە نەملىك ئاشۇرۇش ئۈسكۈنىسى بولمىسا، نەم لۆڭگىنى پارنىڭ ئۈستىگە قويۇش ئارقىلىق نەملىك ئاشۇرۇشقا بولىدۇ. ئەگەر كۆمۈر ياكى ئوتۇن كۆيدۈرۈپ ئىسسىنغاندا چوقۇم كۆمۈر گازىدىن زەھەرلىنىشنىڭ ئالدىنى ئېلىشقا دىققەت قىلىش، بوۋاق ئۇخلىغاندا قېلىنراق پاختىلىق يوتقان يېپىپ قويۇش، پۇت تەرەپكە گرېلكا قويۇپ ئىستىشقىمۇ بولىدۇ. لېكىن گرېلكىنى پاختىلىق يۆگەككە ياخشى ئوراپ، بوۋاقتىن ئون سانتىمېتىر يىراق ئورۇنغا قويۇش، بوۋاقنى كۆيدۈرۈپ يارىلاندۇرۇشنىڭ ئالدىنى ئېلىش كېرەك.
تاشپولات تېيىپ
تاشپولات تىيىپ
تاشپولات تىيىپ 1958-يىلى 12-ئايدا غۇلجا شەھىرىدە تۇغۇلغان. شىنجاڭ ئۇنىۋېرسىتېتىنىڭ پىروفېسسورى، جۇڭگو پەن-تېخنىكا جەمئىيىتى ياشلار خىزمەت كومىتېتىنىڭ مۇئاۋىن باشلىقى، شىنجاڭ پەن-تېخنىكا جەمئىيىتىنىڭ رەئىسى.
قىسقىچە تارىخى
1976-يىلى تولۇق ئوتتۇرا مەكتەپنى پۈتتۈرۈپ، نىلقا ناھىيەسىنىڭ ئۆكتەبىر يېزىسىدا ئىككى يىل قايتا تەربىيە ئالغان.
1978-يىلى شىنجاڭ ئۇنىۋېرسىتېتىنىڭ جۇغراپىيە فاكۇلتېتى تەبىئىي جۇغراپىيە كەسپىگە قوبۇل قىلىنغان.
1983-يىلى ئوقۇش پۈتتۈرگەندىن كېيىن، مەكتەپتە ئوقۇتقۇچىلىققا ئېلىپ قېلىنغان.
1988-يىلى ياپونىيەنىڭ توكيو تەبىئىي پەن ئۇنىۋېرسىتېتىغا ئوقۇشقا بېرىپ، 1992-يىلى 6-ئايدا سانائەت پەنلىرى بويىچە دوكتورلۇق ئۇنۋانىغا ئېرىشىپ قايتىپ كەلگەن.
1988-يىلى دوتسېنتلىق ئۇنۋانىغا ئېرىشكەن.
1993-يىلى شىنجاڭ ئۇنىۋېرسىتېتى جۇغراپىيە فاكۇلتېتىنىڭ مۇدىرلىقىغا تەيىنلەنگەن.
1994-يىلى پىروفېسسورلۇق ئۇنۋانىغا ئېرىشكەن.
1994-يىلى ئاپتونوم رايونلۇق خەلق ھۆكۈمىتىنىڭ مۇتەخەسسىس مەسلىھەتچىلەر ئۆمىكىنىڭ ئەزاسى بولغان.
1996-يىلى 9-ئايدا، شىنجاڭ ئۇنىۋېرسىتېتىنىڭ مۇئاۋىن مۇدىرى بولغان.
1996-يىلى، 2001-يىلى جۇڭگو پەن-تېخنىكا جەمئىيىتىنىڭ 5-، 6-قېتىملىق دائىمىي كومىتېتلىرىنىڭ ھەيئەت ئەزاسى، جۇڭگو پەن-تېخنىكا جەمئىيىتى ياشلار خىزمەت كومىتېتىنىڭ مۇئاۋىن باشلىقى، شىنجاڭ پەن-تېخنىكا جەمئىيىتىنىڭ رەئىسى بولغان.
نەتىجىلىرى
1993-يىلى ئاپتونوم رايون بويىچە «ئون تۆھپىكار ياشنىڭ بىرى» بولۇپ باھالانغان.
1999-يىلىنىڭ ئالدى-كەينىدە 13 تەتقىقات تۈرىگە رىياسەتچىلىك قىلغان. بۇلاردىن باشقا يەنە شىنجاڭنىڭ ئىقتىسادىي تەرەققىياتى ئېھتىياجلىق بولۇۋاتقان «يىراقتىن سېزىش تېخنىكىسى ھەققىدە ئومۇمىي بايان »، «ئايرو فوتو سۈرەتلەرنى، سۈنئىي ھەمراھ ئارقىلىق تارتىلغان سۈرەتلەرنى پەرقلەندۈرۈش»، «يىراقتىن سېزىش تېخنىكىسى ئارقىلىق تەبىئىي بايلىقلارنى تەكشۈرۈش ۋە باھا بېرىش»، « يىراقتىن سېزىلغان سۈرەتلەرنى كومپيۇتېردا بىر تەرەپ قىلىش ۋە ئانالىز قىلىش»، «جۇغراپىيە ئۇچۇر سىستېمىسى»، «يەر ئىنفورماتسىيە سىستېمىسىنى قۇرۇش ۋە باشقۇرۇش» قاتارلىق يېڭى دەرسلەرنى تەسىس قىلغان ھەم ئاسپىرانتلارنى يېتەكلىگەن.
ئەمەلىي تەكشۈرۈش، تەتقىق قىلىش ئاساسىدا مۇئەييەن ئىقتىسادىي ئۈنۈم يارىتالايدىغان ئىلمىي ماقالىدىن 80 پارچىغا يېقىن ئېلان قىلغان. ئۇنىڭ ئىچىدىكى «فىراكتال ئالاھىدىلىكىدىن پايدىلىنىپ سۈنئىي ھەمراھتا تارتىلغان سۈرەتلەر ئارقىلىق يەردىن پايدىلىنىش خەرىتىسىنى تۈزۈشنىڭ ئېنىقلىقىنى يۇقىرى كۆتۈرۈش ئۇسۇلى»، «يىراقتىن سېزىلغان سۈرەتلەرنى كۈچەيتىپ بىر تەرەپ قىلىشنىڭ يېڭى ئۇسۇلى»، «سۈنئىي ھەمراھتا تارتىلغان سۈرەتلەر ئارقىلىق يەردىن پايدىلىنىش خەرىتىسىنى تۈزۈشتە مەشىق مەيدانىنى تاللاش توغرىسىدا» قاتارلىق ماقالىلىرى 1994-يىلى مەملىكەتلىك يىراقتىن سېزىش ئىلمىي مۇھاكىمە يىغىنىدا مۇنەۋۋەر ئەسەر مۇكاپاتىغا ۋە 1995-يىلى ئېچىلغان جۇڭگو پەن-تېخنىكا جەمئىيىتىنىڭ 2-قېتىملىق ياشلار ئىلمىي مۇھاكىمە يىغىنىدا مۇنەۋۋەر ئەسەر مۇكاپاتىغا ئېرىشكەن.
ئىككى پارچە ماقالىسى 1995-يىلى شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونلۇق 3-نۆۋەتلىك پەن-تېخنىكا ئەسەرلىرىنى باھالاش يىغىنىدا 2-دەرىجىلىك مۇكاپاتقا ۋە شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونلۇق 2-نۆۋەتلىك ياشلار ئىلمىي مۇھاكىمە يىغىنىدا 1-دەرىجىلىك مۇكاپاتقا ئېرىشكەن.
2001-يىلى 11-ئايدا شىنجاڭ ئۇنىۋېرسىتېتى 9-بەش يىللىق پىلان مەزگىلىدە 1-دەرىجىلىك «پەن-تەتقىقات ئىلغار خىزمەتچىسى» مۇكاپاتىغا، 2002-يىلى 10-ئايدا ئاپتونوم رايون بويىچە «پەن-تېخنىكا يېڭىلىقلىرى　ئىلغار خىزمەتچىسى» مۇكاپاتىغا، 2004-يىلى 4-ئايدا شىنجاڭ ئۇنىۋېرسىتېتى تەرىپىدىن «مۇنەۋۋەر ئاسپىرانت يېتەكچىسى» مۇكاپاتىغا، 2004-يىلى 12-ئايدا مەملىكەت بويىچە «باۋگاڭ مۇنەۋۋەر ئوقۇتقۇچى» مۇكاپاتىغا، ئىككى قېتىم شىنجاڭ ئۇنىۋېرسىتېتى 211 قۇرۇلۇشىدىكى «ئالاھىدە تۆھپە مۇكاپاتى» غا ئېرىشكەن.
بۇنىڭدىن باشقا يەنە 1998-يىلى شىنجاڭ ئۇنىۋېرسىتېتى بويىچە مۇنەۋۋەر ئوقۇتۇش نەتىجىسى 1-دەرىجىلىك مۇكاپاتىغا، 1999-يىلى ئاپتونوم رايون بويىچە مۇنەۋۋەر ئوقۇتۇش نەتىجىسى 3-دەرىجىلىك مۇكاپاتىغا، 2000-يىلى مائارىپ مىنىستىرلىقى تەرىپىدىن مۇنەۋۋەر دەرسلىك بويىچە 3-دەرىجىلىك مۇكاپاتقا ئېرىشكەن.
2002-يىلى مائارىپ مىنىستىرلىقى تەرىپىدىن «تايانچ ئوقۇتقۇچى» مۇكاپاتىغا، 2003-يىلى ئاپتونوم رايونلۇق 7-نۆۋەتلىك تەبىئىي پەنلەر بويىچە 1-دەرىجىلىك مۇنەۋۋەر ماقالە مۇكاپاتىغا، 2003-يىلى شىنجاڭ ئۇنىۋېرسىتېتى بويىچە مۇنەۋۋەر پەن-تەتقىقات نەتىجىلىرى 1-دەرىجىلىك مۇكاپاتىغا، 2004-يىلى ئاپتونوم رايونلۇق 6-نۆۋەتلىك ئىجتىمائىي پەنلەر تەتقىقاتى بويىچە 2-دەرىجىلىك مۇكاپاتقا ئېرىشكەن.
2004-يىلى گوۋۇيۈەننىڭ ئالاھىدە تەمىناتىدىن بەھرىمەن بولۇش شەرىپىگە ئېرىشكەن.
ئاۋال ئۇيغۇرنى قۇتقۇزايلى
ئەزىز ئەيسا ئەلكۈن
بىز ياشاۋاتقان بۇ دۇنيانىڭ ئىجتىمائىي ۋە سىياسىي قېلىپى شەكىللىنىپ بولغىلى بىر ئەسىردىن ئاشتى. شۇنى ئېسىمىزدە تۇتىشىمىز كېرەككى بىز ھازىر ياشاۋاتقان دەۋر ئاتوم دەۋرى ئەمەس بەلكى ئۈچۈر ۋە رەقەم دەۋرى. مانا مۇشۇ تېخنىكىلىق قولايلىقلار بارلىق دۆلەتلەرگە ئۆز پۇقرالىرىنى قاتتىق باشقۇرۇش، دىكتاتور دۆلەتلەر ئۈچۈن بولسا ئۆز ھاكىمىيتىگە قارشى چىققۇچىلارنى باستۇرۇشنىڭ ئالتۇن دەۋرىنى ياراتتى. شۇڭا خىتاي ھاكىمىيىتى ئۆزىنىڭ مىليۇنلىغان بىگۇناھ ئۇيغۇر پۇقرالىرىنى جازا لاگېرلىرىغا ۋە تۈرمىلەرگە سولاۋاتىدۇ. بىز شۇنى بىلىشىمىز كېرەككى بىز قايسى بىر دۆلەتتە ياشىمايلى، بىزنىڭ ھەر بىر كۈنىمىز شۇ دۆلەتنىڭ نازارىتى ئاستىدا ئۆتىدۇ. بىز بىر كۈننىمۇ تېلېفونسىز، ئېلخەتسىز، ئىجتىمائىي تاراتقۇلارسىز، بانكا كارتىسىز، قىسقىسى ئۈچۈر تېخنىكىسىز، ھاياتنىڭ رەقەم بىلەن كونترول قىلىنىدىغان بارلىق مەشىئەتلىرىسىز ياشىيالمايمىز.
دۇنيا ئىنسانلارنى يېڭى بىر قېلىپ ئىچىدە ياشاشقا مەجبۇر قىلدى ۋە قىلىپ بولدى. بىز غەرب ئەللىرىدە ياشاۋاتقان ئۇيغۇرلار بۇ قېلىپ ئىچىدىكى ئىمكانىيەتلەر بويىچە ئەركىن ياشاپ تۇرۇپ، ۋەتىنىمىزدىكى ئۆز ئەركىنلىكىدىن، ئىنسانلىق ئىززىتىدىن مەھرۇم بولغان قېرىنداشلىرىمىزنىڭ ھەققىنى تەلەپ قىلىش، ئۇلارنىڭ ھايات بىخەتەرلىكىنى خەلقئارا قانۇن ئارقىلىق كاپالەتكە ئىگە قىلدۇرۇش بىزنىڭ توختاۋسىز پىداكارلىق كۆرسۈتۈپ ئېلىپ بارىدىغان ۋەزىپىمىزدۇر. شۇڭا بىز مەۋجۇت بولغان خەلقئارالىق قانۇن تەرتىپلەر رامكىسى ئىچىدە، ئۇنىڭ دائىرىسىدىكى ئىمكانلاردىن ئۈنۈملۈك پايدىلىنىپ ھەرىكەت قىلىشىمىزغا توغرا كېلىدۇ.
بىزگە ھازىرچە قولىمىزدىن كېلىدىغان ۋە تاللىيالايدىغان باشقا بىر يولمۇ يوق. ئەمما بىز ئەقىل – ئىدراك بىلەن، سىياسىي مۇرەسسە بىلەن، ئىقتىساد ۋە مائارىپ بىلەن، يۇقىرى پەن – تېخنىكا ئىمكانىيەتلىرىنىڭ ۋاستىلىرى بىلەن ئىش قىلساق، ھىچ بولمىغاندا ئۇيغۇرنىڭ يۇمشاق كۈچى ۋە مىللىي كىملىكلىرىنىڭ يوقىلپ كېتىشىنى ئاستىلىتاليمىز، تېخىمۇ جان پىداكارلىق كۆرسەتسەك بەلكىم ساقلاپمۇ قالالايمىز.
شۇڭا بىز ئۆزىمىز بىلىپ-بىلمەي بىز دۈشمىنىمىز قۇرغان توزاققا دەسسەپ قېلىشتىن ئېھتىيات قىلىشىمىز، ئۆز -ئارا بىر بىر-بىرىمىزنىڭ كۆڭلىنى ئورۇنسىز رەنجىتىدىغان نائەخلاقىي دە-تالاشلارنى دەرھال توختىتىشىمىز كېرەك. بىز ھەممىمىز بىر قەلب ۋە بىر نىشان بىلەن ئەسلىدىنلا ئاجىز بولغان كۈچىمىزنى قۇرىتىش ئەمەس، كۈچلەندۈرۈشكە ئۆتەيلى. ئەجدادلىرىمىز تۇتېم قىلغان «بۆرە» روھىدەك بىز ئوم ۋە ئىتتىپاق بولساق، دۇشىمىنىمىز ھەرقانچە كۈچلۇك بولسىمۇ مەقسىتىگە يېتەلمەيدۇ. بىزنىڭ ئەمدى بىر دەملىك ھىسيات بىلەن ئەمەس، بىر ئۆمۈر ئەقىل ۋە تاكتىكا بىلەن ئىش قىلىدىغان ۋاقتىمىز كەلدى. بىز مەنتىقىلىق پىكىر يۈرگۈزۈشنى ۋە ئىش قىلىشنى ئۆگىنەيلى. ئاتا- بوۋىلىرىمىز «جان بولسا جاھان، ئاش بولسا قازان» دېگەن بۇ ئەقىل سۆزىنى بىزگە بىكار ئېيتقان ئەمەس.
2018-يىلى 15 -دېكابىر، لوندون
ئەسكەرتىش: ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى تور بېتىدىكى يازمىلارنى مەنبەسىنى ئەسكەرتكەن ھالدا كۆچۈرۈپ كەڭ تارقىتىشقا بولىدۇ.
مەنبە: ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى
تەشۋىقات ساھەسىدە ئەھمىيەت بىرىشكە تېگىشلىك بەزى نۇقتىلار
مۇھەممەت ئابدۇمىجىت
تەشۋىقات – مېدىيا ئۈستىگە ئالغان ۋەزىپىلەردىن بىرى بولۇپ، نۆۋەتتە دىئاسپورادىكى شەرقىي تۈركىستانلىقلارنىڭ مېدىيانىڭ بۇ ۋەزىپىسىنى ئىجرا قىلدۇرۇش ۋە رولىدىن پايدىلىنىشتىن باشقا ئۈنۈملۈك كۆرەش قىلىش ئۇسۇلى يوق دىيەرلىك. ھازىرغىچە شەرقىي تۈركىستان ۋە ئۇيغۇر تەشكىلاتلىرى شۇنداقلا بىر قىسىم پىدائىيلار ھەرخىل ئۇسۇلدا ۋە ۋاستىلەر ئارقىلىق شەرقىي تۈركىستان داۋاسى ئۈچۈن خىزمەت قىلىپ كەلدى. بۇندىن ئىلگىرى ئىلىپ بىرىلغان تەشۋىقات خىزمەتلىرىنى بىر قاتار كۆزدىن كەچۈرۈش، نۆۋەتتە ئىلىپ بىرىلىۋاتقان تەشۋىقات خىزمەتلىرىنى كۆزىتىش نەتىجىسدە،  بۇنىڭدىن كىيىن شەرقىي تۈركىستان داۋاسىدا تەشۋىقاتنىڭ قايسى ساھەلىرىگە ئەھمىيەت بىرىش كىرەك؟ شەرقى تۈركىستاندىكى  خىتاينىڭ يۇقىرى بىسىملىق باستۇرۇش ۋە قىرغىنچلىق ھەركەتلىرىنى، مىللى، دىننى، كۈلتۈرەل تاجاۋۇزچىلىق جىنايەتلىرىنى قايسى شەكىل ۋە قايسى خىل مىتۇتدا تەشۋىق قىلساق ئۈنۈمى تېخىمۇ يۇقرى بولىدۇ دىگەن سوئال ئوتتۇرغا چىقتى. بۇ يازما مەزكۇر سوئالنىڭ جاۋابىنى قىسقىچە بولسىمۇ جاۋاپلىيالىشى مۇمكىن.
بىرىنچى، تىلىۋىزىيە – تىياتىرلىرى ئارقىلىق تەشۋىقات
ئىككىنچى، كىنۇ (فىلىم) لەرگە مەبلەغ سىلىش
كىنۇلار ڧانتازىيەلىك فىلىم، كومىدىيەلىك ڧىلىم، ھىكايە ڧىلىم دىگەندەك بىرقانچە تۈرگە ئايرىلىدۇ. ئادەتتە 4 قىسىمدىن ئاشمايدۇ. ئۇيغۇرداۋاسىنى ئاڭلىتىش ئۈچۈن ھىكايە ڧىلىم ئەڭ ياخشى تاللاش بولۇپ شەخىسلەر بىشىدىن كەچۈرگەن قىسمەتلىرىنى سىنارىستلارغا يازدۇرۇپ ئىشلەتسە بولىدۇ. بەزى كىنۇ شىركەتلىرى ياخىشى يىزىلغان سىنارىيلەرنى يۇقرى باھادا سىتىۋالىدۇ. بۇيەردىكى مەقسەت كىنۇ ڧىلىم ئارقىلىق ئۇيغۇر داۋاسىنى جانلاندۇرۇش بولغاچقا ئاۋۋال مەبلەغ سىلىپ يازدۇرۇش ۋە ئىشلەتكۈزۈش كىرەك. كىنۇ فىلىمنىڭ تەشۋىقاتتىكى ئورنىمۇ تىلىۋىزىيە تىياتىرغا ئاساسەن ئوخشىشىپ كىتىدۇ. ئىنتىرنىتتا يەھۇدىلا، ئەرمەنلەرھەتتا تىبەتلەر ھەققىدە ئىشلەنگەن ھىكايە فىلىملەر بار. تىبەتلەرنىڭ خىتاي كومۇنستلىرى تەرىپىدىن ئىكىسپىلاتسىيە قىلىنغانلىقى ھەققىدىكى ڧىلىمدە باش رول ئالغان ۋوللۇۋد كىنۇ چولپىنى (Barda Pitt) خىتاي ئىستىخباراتى تەرىپىدىن قارا تىزىملىككە ئىلىنغان بولۇپ خىتايغا كىرىشى چەكلەنگەن. بۇمۇ كىنۇ فىلىمنىڭ تەشۋىقاتتىكى رولىنىڭ نەقەدەر مۇھىملىقىنىڭ بىر ئىسپاتى.
ئۈچۈنچى، ئىجتىمائى تاراتقۇلار تەشۋىقات مەركىزى تەشكىللەش
يىڭى مېدىيا ياكى رەقەملىك مدىيا دىگەندەك بىرنەچچە خىل نامدا ئاتىلىۋاتقان ئىجتىمائى تاراتقۇلار فىس بۇك، تىۋىتتېر، ئىنىستىگرام، يوتۇپ، لىنكىد، گوگېل پلاس، ۋېكې … دىگەندەك ئۇچۇر-ئالاقە ۋاستىلىرىنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. نۆۋەتتە يۈز خىلغا يىقىن ئىجتىمائى تاراتق دىتالى بار بولۇپ ئەڭ كۆپ بارلىرىنىڭ بىرمىليارد، ئەڭ ئازلىرىنىڭ بىرمىليۇن ئەتراپىدا ئابۇنتى بار. دۆلەت ۋە رايۇنلار ئۆز ئالاھىدىلىكى ۋە ئىھتىياجىغا ئاساسەن بۇلاردىن بىرىنى ياكى بىرقانچىنى تاللاپ ئىشلىتىدۇ. تىلىۋۇزۇر، رادىئۇ ۋە گىزىت- ژۇرناللاردىن خەۋەر-ئۇچۇر ئىگەللەشتىن بەكرەك ئەقليڧۇنلارغا مۇراجىئەت قىلىش زامانىۋى جەمىيەتنىڭ ئۆزئايان كۆرىنىشىدۇر. ئىجتىمائى تاراتقۇلاردا يىزىق، رەسىم، ۋىدىيۇ (سىن) قاتارلىقلار بىرىكتۈرلۈپ تارقىتىلغاچقا ئوقۇرمەننى جەلىپ قىلىش تەسىرى كۈچلۈك. تارقىتىلىدىغان مەزمۇن قىسقا بولغاچقا ئوقۇرمەننىڭ ئاتلاپ ئۆتۈپ كىتىشىنىڭ ئالدىنى ئالغىلى بولىدۇ. رەسمىي ياكى غەيرى رەسمىي ئۇسۇللار بىلەن مىڭلاپ، ئون مىڭلاپ ئەگشكۈچىگە ئىرىشكىلى بولىدۇ. ۋە بۇ قوشىدىغان ئەگشكۈچىلەرنى خالىغان دۆلەتتىن تاللىغىلى بولىدۇ. مەسىلەن، بىر ئەقلىيڧۇنغا بۇ خىل ۋاستىلەردىن 10نى قاچىلىساق ئون خىل ۋاستىغا 10 مىڭدىن ئەگەشكۈچى قوشساق 100 مىڭ بولدى دىگەن گەپ. ئون خىل ۋاستىدا كۈندە ئۈچ قىتىم قىسقا خەۋەر، رەسىم، ۋىدىيۇ يوللىساق 300 مىڭ كىشى قىتىم كۆرۈرمەنگە يەتكۈزۈلدى دىگەن دەپ. بۇ خىل تەشۋىقات ئۇسۇلى تىخنىكا، مۇخبىر (مەزمۇن تەييارلىغۇچى) ۋە تارقىتىشىپ بەرگۈچىلەردىن ئىبارەت ئۈچ گۇرۇپتىن تەشكىل تاپىدۇ. مەزمۇنلار ناھايتى سۈپەتلىك، جانلىق، تەسىرلىك بولۇش ئۈچۈن مۇنتىزىم ئورۇن ۋە خىزمەتچىگە ئىھتىياجلىق.
ھاسىل كالام، ئاز چىقىم، قسىقا ۋاقىت، كۆپ كۆرۈرمەن، كۆرۈنەرلىك ئۈنۈم  ئىجتىمائى تاراتقۇ ۋاستىلىرى تەشۋىقات مەركىزى ئارقىلىق قولغا كەلتۈرگىلى بولىدىغان جەرياندۇر.
تۆتىنچى، يۈزمۇ يۈز تەشۋىقاتقا ئەھمىيەت بىرىش
مۇھاسەبە نىيۇس توربىتىنىڭ 2018-يىلى 15-يانۋاردىدىكى خەۋىرىدە تۈركىيەدە جەمىئىي 111258 (يۈز ئون بىرمىڭ ئىككى يۈز ئەللىك سەككىز) دانە جەمىئىيەت (دەرنەك) بارلىقى ئىلان قىلىنغان. خەۋەر مەزمۇنىدا ئىستانبۇلدا جەمىئىي 38741 (ئوتتۇز سەككىزمىڭ يەتتە يۈز قىرىق بىر)  دەرنەك بارلىقى قەيىت قىلىنغان. بۇلارنىڭ ئىچىدە ئەزاسى بىرمىليۇندىن ئاشىدىغان دەرنەكلەرمۇ بار. گەرچە تىخنىكا ۋە مېدىيا شۇنچىلىك تەرەققى قىلىۋاتقان بولسىمۇ، يۈزمۇ يۈز تەشۋىقاتنىڭ تەسىرى ھەممىدىن كۈچلۈك دەپ قارىلىدۇ. سايلام مەزگىللىردە تۈركىيە رەئىسى ئەردوغاننىڭ شەھەر، ناھىيە، يىزا ، كەنىت باشلىقلىرى ۋەكىللىرى، ئاممىۋى تەشكىلاتلار مەسئۇللىرى، ياشلار، ئوقۇغۇچىلار ۋەكىلىنى رەئىسلىك سارىيىغا تەكلىپ قىلىشى شۇنداقلا شەھەرمۇ شەھەر قاتراپ ئاۋامنى توپلاپ نۇتۇق سۆزلىشى بۇ خىل تەشۋىقات ئۇسۇلىغا مىسال بولالايدۇ. ئۇيغۇر داۋاگەرلىرى ۋە تەشكىلات رەھبەرلىرى تۈركىيەدىكى بۇ ئاممىۋى تەشكىلاتلارغا بۆلۈنۈپ زىيارەت قىلىش ئۇسۇلى ئىلىپ بارغاندا ، قارشى تەرەپ بىۋاستە بىرىنچى مەنبەدىن ئالغان مەنبەلەر بىلەن ئۇيغۇر داۋاسىغا بولغان چۈشىنىشى ۋە قوللىشى قولغا كەلتۈرلىشى مۇمكىن. تۈركىيەدە 30 دىن ئارتۇق تەشكىلات بار. بۇلار يۇقاردىكى رەقەمدىكى تەشكىلاردىن ئەڭ ئاكتىپ ۋە ئەزاسى كۆپ بولغان تەشكىلاتلارنى تاللاپ زىياەرت قىلىش ئۇسۇلى ئارقىلىق كونڧىراس، نامايىش، ئاخبارات ئىلان قىلىش پائالىيەتلىرىنى جانلاندۇرسا ھازىرقى تەشۋىقات ئۈنۈمىدىن يۇقرىراق ئۈنۈمنى قولغا كەلتۈرگىلى بولۇشى مۇمكىن.
بەشىنچى، ئۇيغۇر سەرخىللىرى شەخشى تور بەت، بىلوگ ئېچىش … قاتارلىق يۈزلىنىشلەر ئارقىلىق ئىجتىمائى تاراتقۇغا ئەھمىيەت بىرىش
بۇ يەردىكى ئۇيغۇر سەرخللىرى سىياسەتچىلەر، تەشكىلار رەھبەرلىرى، يازغۇچىلار، دىندارلار، بايلار… دىگەندەك جەمىيەتتە بەلگىلىك تەسىرى بار، تونۇلغان كىشلەرنى مەقسەت قىلىدۇ. بولۇپمۇ سىياسى رەھبەرلەر بۇنىڭغا ئالاھىدە ئەھمىيەت بىرىشى، زۆرۈر تىپىلسا شەخسى تاراتقۇلىرىنى باشقۇرىدىغان مەخسۇس خادىم ئىشلىتىش كىرەك. مەۋھۇم كۆرىنىش ياكى مېدىيادا نامايەن بولۇش دىگەن يىڭى ئۇقۇمدا دىيىلىشىچە، كىشلەرمەلۇم بىر خىل كىشى ياكى ئورگانلارنى ئۇلارنىڭ مەۋھۇم دۇنيادىكى سىماسىدىن باشلاپ تەتقىق قىلىشنى باشلايدىكەن. بۇنىڭ روشەن ئىپادىلىرىدىن بىرى تۈركىيەدە پارتىيە رەھبەرلىرىنىڭ تىۋىتتىردا ئورتاقلاشقان ئىككى جۈملە سۆزىنىڭ كۈنتەرتىپ بولۇپ نەچچە ئون خەۋەر تورىدا ئىقىپ يۈرىشىدۇر.
ئالتىنچى، مەخسۇس تەشۋىقاتچى (ناتىق، يۈزمۇ يۈز سۆزلەيدىغان) يىتىشتۈرۈش
تەشكىلاتلار ياكى ئىلىمى جەمىيەتلەر شەرقىي تۈركىستان ۋە ئۇيغۇرلار ھەققىدە مەخسۇس تەشىۋىقاتچى يىتىشتۈرۈش كىرەك. نۆۋەتتە ئىنتىرنىت ۋە مېدىيالاردا كۆزىمىزگە چىلىقىۋاتقان كىشىلەر بىر قانچە تەشكىلاتنىڭ ئىككى ياكى ئۈچ سىماسىدىن ئىبارەت. تەشكىلاتلارنىڭ نىمە مەقسەتتە ھەركەت قىلىشىدىن قەتئىينەزەر مېدىيا ساھەسى ئۇيغۇر داۋاسى قىلىدىغان بىرقانچە كىشىلا بار ئىكەن دەپ چۈشىنىپ قالماسلىقى كىرەك. مېدىيا زىيارىتى قوبۇل قىلىۋاتقان ياكى كونڧىرانىسلاردا سۆزلەۋاتقانلارنىڭ كۆپىنچىسى شەرقىي تۈركىستاندىن كىچىكلا ئايرىلىپ كەتكەن ياكى ۋەتەننى ھىچ كۆرۈپ باقمىغان كىشىلەر بولغاچقا زىيارەت ئەسناسىدا بەزى رىئاللىقلارنى تەسىۋرلەشكە ئاجىز كەلگەن ئەھۋاللار كۆرۈلدى. تۈركىيەدە مەيلى ئوقۇغۇچىلار مەيلى سەگەك ئامما بولسۇن ئۇلارنىڭ ئىچىدىن بىر تۈركۈم كىشلەر مەخسۇس كونڧىرانىس ۋە زىيارەت ئۈچۈن تەربىيلىنىشى زۆرۈر
شئىر دىكلاماتىسىيە قىلىش، قىرائەت قىلىش، مىللىيچە ناخشا-ئۇسۇل، تەنھەركەت قاتارلىق ساھەلەردە ئارتۇقچىلىقى بار بالىلارنى ئالاھىدە تەربىيلەش. خەلىقئارا بالىلار بايرىمى، دىيانەت قارىلار مۇسابىقىسى،  تۈركى مىللەتلەر سەنئەت كىچىلىكى، تالانىت سەھنىسى قاتارلىق تەسىرى كۈچلۈك سەھنىلەردە ئۇيغۇر ئوبرازى ۋە شەرقى تۈركىستان سىماسىنى ئەكىس ئەتتۈرۈش كىرەك. تالانىت ۋە تىرىشچانلىق بىلەن ئۇيغۇرلارنىڭ ئىجاتچان، تىرىشچان، تىز پۈكمەس روھىنى نامايەن قىلىش ئارقىلىق كىشلەرنى ئۇيغۇر ۋە شەرقى تۈركىستان تىمىسىغا قىزىقتۇرۇش لازىم.
سەككىزىنچى، ۋاستىلەرنىڭ ۋاستىسى ئارقىىلىق تەشۋىق قىلىش
بۇيەردە كۆزدە تۇتۇلغا تۇنجى ئوبىېكت  ئادەم ۋاستە ، يەنە بىرى ئادەمنىڭ ۋاستىسى. شەرقىي تۈركىستان ۋە ئۇيغۇر داۋاسىغا كۆڭۈل بۆلىدىغان جەمىيەت تەسىرى بار سەرخىل كىشلەرنى مەخسۇس زىيارەت قىلىش ئارقىلىق ئۇلارنىڭ شەرقى تۈركىستانغا بولغان پوزىتىسىيىسى ۋە ھىسداشلىقى بىلەن ئۇ كىشلەرنىڭ ئەگەشكۈچىلىرىنى، چوقۇنغۇچىلىرىنى شەرقى تۈركىستان تىمىسىغا يۈزلەندۈرۈش. مەسىلەن، تۈركىيەدىكى بەزى داڭلىق يازغۇچى، تارىخچى، يۇتۇبىر ياكى ئارتىسلارنىڭ تىۋىتتىر ۋە باشقا تاراتقۇ ھىسابىدا مىليۇندىن ئارتۇق ئەگەشكۈچىسى بارلىرى بار. بۇ خىل كىشلەرنى زىيارەت قىلىش ۋە زىيارەت قىلغاندا نەخ مەيداننى تارقىتىش ئارقىىلىق كۆرۈرمەننى ئاۋۇتقىلى بولىدۇ. يەنى، زىيارەت قىلىنغۇچى شەخىسمۇ كۆپىنچە ھاللاردا زىيارەت جەريانىنى بىۋاستە تارقىتىدۇ. بۇ ئەھۋالنى يۇتۇبىر رۇھى چەنەت، سۆزلەر كۆشۈكى قانىلى، ئەڭ ئاخىردا داڭلىق پۇتپۇلچى مەسۇت ئۆزىلنىڭ ھەمبەھىرلىگەن مەزمۇنلىرى ۋە تەسىرىگە  قاراپ تىخىمۇ ياخشى ھىس قىلىش مۇمكىن.
ئوغۇزنامه
بىر قەدىمكى ئۇيغۇر خەلىق داىستانى
تەشۋىقات ساھەسىدە ئەھمىيەت بىرىشكە تېگىشلىك بەزى نۇقتىلار
توققۇزىنچى، تەشىۋىقات ماتىرىيالى ئامبىرى قۇرۇش
شەرقى تۈركىستان ۋە ئۇيغۇرلار ھەققىدە سۈزگۈچتىن ئۆتكەن ئىشەنىچلىك خەۋەر، رەسىم، مۇزىكا، ۋىدىيۇ، ھۆججەتلىك ڧىلىم، كىرىشتۈرمە پىرۇگىراممىلارنى ئىزدىگەن كىشى تاپالايدىغان ۋە خاتىرجەم ئىشلىتەلەيدىغان مەنبە كەم بولماقتا. بۇ خىزمەتنى مەلۇم ئورگان ياكى شەخىس  ماددى ۋە مەنىۋى شارائىت ھازىرلاپ بىرىش ئارقىلىق  ئەمەلگە ئاشۇرغىلى بولۇشى مۇمكىن. ئۆزى قىلالايدىغان ئاۋانگارىت پىدائىيلار بولسا تىخى ياخشى.
ئونىنچى، ئومۇميۈزلۈك تەشۋىقاتقا يۈزلىنىش، يۈزلەندۈرۈش
بۇنى دىيشنىڭ ئورنى يوق ئىدى. ھەربىر ئەقلىيڧۇنى بار شەرقىي تۈركىستانلىق ئىشلىتىۋاتقان ئىجتىمائى تاراتقۇلار ئارقىلىق بۇ ئاددى ئەمما مۇھىم خىزمەتنى ئورۇندىيالايىتتى. ئەمما نۆۋەتتە تەشىۋىقات خىزمىتىنى ئاكتىپ قىلىۋاتقان ساناقلىقلار كىشى بار. شۇڭلاشقا دەۋەتچىلار، ناتىقلار، يازغۇچىلار مىللەتنى ئومۇميۈزلۈك تەشۋىقاتقا ئۆتۈشكە رىغبەتلەندۈرۈش خىزمىتىگە ئاتلىنىشى كىرەك.
يۇقارقىلار مىنىڭ يىڭى يىلدا ئىلىپ بىرىشقا تىگىشلىق تەشۋىقات خىزمەتلىرى توغرىسىدا ئويلىغانلىرىم. بەزىلىرى ئىھتىمالىدىن بەك يىراق كۆرۈنىدۇ، بەزىلىرى ناھايتى ئاددى. ئەمما، بۇلارنى ئەمەلىيلەشتۈرۈش ۋە تەتبىقلاش مەسئۇلىيەت، مۇھاببەت ۋە مەجبۇرىيەت تەلەپ قىلدىغان ئىشلار بولغاچقا، بۇ خىل ئاڭ ۋە سەزگۈگە ئىگە كىشلەرنىڭ  كەم بولۇشى ئۇيغۇر داۋاسىنى ئاقساتمىسمۇ، ئىلگىرلەش ئانچە تىز بولمايۋاتىدۇ. سەمىمىيەتنى ئاساس قىلغان تەشكىلاتلار، ۋەتەن، مىللەت سۆيگۈسىدە راستچىل بولغان زىيالىيلار ۋە مىللەتچەرۋەر بايلارنىڭ ياردىمىدە يۇقارقى ئون تەكلىپنىڭ بىرەسى ئىشقا ئىشىپ قالسا  بۇ يازمىنى يىزشىنىڭ مۇرادى ھاسىل بولاتتى.
ئەسكەرتىش: ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى تور بېتىدىكى يازمىلارنى مەنبەسىنى ئەسكەرتكەن ھالدا كۆچۈرۈپ كەڭ تارقىتىشقا بولىدۇ.
مەنبە: ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى
8- نەۋرۇز
8- نەۋرۇز ياكى 8- مارت ۋە ياكى 3- ئاينىڭ 8- كۈنى، مىلادى تەقۋىم بويىچە يىلنىڭ 67. (كەبىسە يىلىكەبىسە يىللار]] 68.) كۈنىدۇر. يىل سوڭىغا يەنە 298 كۈن باردۇر.
يۇمشاق دېتال
كومپيۇتېردىكى ھەر بىر بەلگە ۋە بۇيرۇقلارنىڭ ئومۇمىي يىغىندىسى پروگرامما دەپ ئاتىلىدۇ. پروگراممىدىكى بەلگە ۋە بۇيرۇقلار مۇئەييەن تەرتىپتە ئالدىدىن لايىھىلەنگەن بولۇپ، مەلۇم ۋاقىتتا ئىجرا بولىدۇ. بۇنداق بىر گۇرۇپپا پروگراممىلارنىڭ يىغىندىسى يۇمشاق دېتال دەپ ئاتىلىدۇ. ناۋادا، كومپيۇتېرغا ھېچقانداق يۇمشاق دېتال قاچىلىمىغاندا، ئۇنى ئىشلەتكىلى بولمايدۇ. ئۇ كومپيۇتېرنىڭ ئىقتىدارلىرىغا تەسىر كۆرسىتىدۇ. شۇڭا، كومپيۇتېرغا نىسبەتەن ئېيتقاندا يۇمشاق دېتال ئىنتايىن مۇھىم ھېسابلىنىدۇ. مەسىلەن: بىز يېزىق بىر تەرەپ قىلىش يۇمشاق دېتالى ئارقىلىق كومپيۇتېردا كىتاب-ژۇرناللارنى كىرگۈزۈپ تەھرىرلەش ئېلىپ بارالايمىز. لۇغەت يۇمشاق دېتالى ئارقىلىق سۆزلەرنىڭ تەرجىمە ۋە ئىزاھاتلىرىنى ئاختۇرالايمىز. شۇڭا، كومپيۇتېرغا قاچىلانغان يۇمشاق دېتاللار كومپيۇتېردىن پايدىلىنىش ئۈنۈمىنى تېخىمۇ يۇقىرى كۆتۈرىدۇ.
Uzbekistan
ئۆزبېكىستان جۇمھۇرىيىتى بولسا ئاسىيا جايلاشقان بىر دۆلەت. ئۇنىڭ پايتەختى بولسا تاشكەنت، ئەڭ چوڭ شەھىرى بولسا تاشكەنت. دۆلەت تىلى بولسا ئۆزبېك تىلى（ ئۇيغۇر تىلى دەپمۇ ئاتىلىدۇ.）. ھازىرقى زۇڭتۇڭ ئىسلام كەرىموۋ. ھازىرقى باش ۋەزىر ساۋكات مىرزىيويەۋ. بۇ دۆلەت 1991 يىلى 9 ئاينىڭ 1 كۈنى مۇستەقىل بولغان، يار مەيدانى 447 مىڭ 400 كۋادرات كىلومېتىر، نوپۇسى 27 مىليون 372 مىڭ.
يىغقۇچ
يىغقۇچ (ئېنگلىزچە: Bookmark) ئادەتتە تور كۆرگۈچلىردە ئىشلەتكۈچىلەر ياقتۇرغان ياكى كېيىن لازىم بولدىغان تور بەت نامى ۋە مەنزىلنى يىغىپ ساقلايدىغان بىر ھۆججەت خالتىسى ياكى بوغچىسىدۇر. ھەرقايسى تور كۆرگۈچلىرىنىڭ ھەممىسىدە يىغقۇچ فۇنكىسيەسى قوشۇلغان. ئادەەتتە يىغقۇچنىڭ سىنبەلگسى ھەرخىل بولىدۇ، مەسىلەن يۇلتۇز شەكىللىك، ھۆججەت خالتىسى شەكىللىك. thumb|[[ھۆججەت:Faenza-bookmark-missing.svg|thumb|يەنە بىر خىل يىغقۇچنىڭ سىنبەلگىسىئامىراق ياكى ياختۇرغان ھۆججەتلىگە بىۋاستە باغلانغان يۇلتۇز شەكىللىك يىغقۇچ]] thumb|تور بەتنى يىغقۇچقا ساقلاش جەريانى
تۈركىيە شوپۇرلۇق كىنىشكىسى
تۈركىيە شوپۇرلۇق كىنىشكىسى(ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى: Türkiye Kimlik Kartisi)بولسا بىر كىشىنىڭ تۈركىيە قانۇنلۇق ماشىنا...
ئالدى تەرەپ
SÜRÜCÜ BELGESİ      TÜRKİYE CUMHURİYETİ
دەرىجىسى
https://www.nvi.gov.tr/ssss-surucu-belgesi
Dış Ülkelerden Alınan Sürücü Belgesi Değiştirme İşlemlerinde İstenilen Belgeler Nelerdir? -- sürücü belgelerinin ikili bir anlaşmamız bulunan ülkelerden
يۇبېر
thumb|يۇبېر ئەپ سىنبەلگىسى يۇبېر بولسا ئامىرىكىنىڭ كالىفورنىيە شىتاتى سان فىرانسىسىكو شەھىرىگە جايلاشقان شەخىس ۋە شەخس ئارا توشۇش مۇلازىمىتى، تاكسى مۇلازىمىتى، تاماق تۇشۇش مۇلازىمتىى بىلەن شۇغۇللىندىغان قاتناش تور مۇلازىمىت شىركىتى. بۇ شىركەتنىڭ مۇلازىمىتى دۇنيادىكى 633 شەھەرنى قاپلىغان. يۇبېرنىڭ مۇلازىمىتىنى تور ياكى ئەپ ئارقىلىق زاكاس قىلغىلى بۇلىدۇ.
ئاساسى ئۇچۇرلىرى
تۇلۇق ئاتىلىش: يۇبېر كەب (2009-2011) UberCab thumb|يۇبېر يېيىش لوگوسى تىپى: شەخسى شىركەت
سانائەت: قاتناش، توشۇش
قۇرۇلغان ۋاقتى: 2009 يىلى مارت
قۇرۇغۇچىلىرى: تىرەۋىس كالانىك، گارىت كەمپ
مۇلازىمەت رايونى: پۈتكلۈ دۇنيادا ، 633 شەھەردە
ھالىقىلق شەخىسلەر
thumb|يۇبېر لوگوسى گەرىت كەمپ (رەئىس)
دارا خوسروۋشاھى (باش ئىچىرائىيە ئەمەلدارى)
سۇئەن پام ( باش قاتناش ئەمەلدارى)
مەھسۇلاتى: ئەپ، تور بەت
مۇلازىمىتى: ئاپتوموبىل چاقىرىش، يەتكۈزۈش
بورۇتو رىۋايىتى
«نارۇتو» يۈرۈشلۈكنىڭ داۋامى بولۇپ ، ئەسلىي ھېكايە بايانى ئاخىرلاشقاندىن كېيىن ،ئۇزۇماكى نارۇتونىڭ ئوغلى ئۇزۇماكى بورۇتونىڭ يىڭى زاماندىكى تەۋەككۇلچىلىك ھېكايىسى بايان قىلىنىدۇ.
يۇبېر
كىرىمى
6.5 بىليون دوللار (2016)
بورۇتو رىۋايىتى
باشلىنشتا كونوخانو كەنتى ۋەيران بولۇپ، بىر سۆرۈن تەلەت نىنجالار دەۋرى ئاخىرلاشتى ، بورۇتو سېنىمۇ 7-ئەۋلاد يەنى نارۇتونىڭ يېنىغا يولغا سەپ قوياي دەيدۇ
يۇبېر
كىرىمى
7.5 بىليون دوللار (2017)
بورۇتو رىۋايىتى
« نارۇتو » يۈرۈشلۈكنىڭ داۋامى بولۇپ ، ئەسلىي ھېكايە بايانى ئاخىرلاشقاندىن كېيىن ،ئۇزۇماكى نارۇتونىڭ ئوغلى ئۇزۇماكى بورۇتونىڭ يىڭى زاماندىكى تەۋەككۇلچىلىك ھېكايىسى بايان قىلىنىدۇ.
يۇبېر
ساپ كىرىمى
2.8 بىليون (2016)
4.5 بىليون (2017)
ئومۇمى مۈلۈكى
خىزمەتچى سانى: 12000 دىن ئارتۇق
شۆبىسى
يۇبېر يېيېش
ئوتتو
ئورگان تور ئادىرىسى
https://www.uber.com/?
پلازما
پلازما
等离子体 plasma
ئۇ گاز ۋە سۇيۇقلۇققا ئوخشاش مەلۇم شەكىلگە ئىگەئەمەس. گازغا ئوخشاش مۇقىم ھەجىمگە ئىگە ئەمەس، ئەمماگازدىن پەرقلىق يىرى شۇكى ماگىنىت ئېقىملىرىنىڭ تەسىرگە ئۇچرايدۇ.
1897-يىلى بايقالغان،1928-يىلى فىزىكا ئىلمى تەرىپىدىن رەسمى قۇبۇل قىلىنغان.
مەنبە:
1. http://zh.wikipedia.org/wiki/等离子体 <http://zh.wikipedia.org/wiki/%E7%AD%89%E7%A6%BB%E5%AD%90%E4%BD%93>
2. <http://en.wikipedia.org/wiki/Plasma_(physics)>
3. <https://web.archive.org/web/20081015161128/http://www.firstscience.com/home/photos/plasma-globe_65.html>
راخت كېسىلى
ئەقىللىق ئانىلار ئۆز بالىلىرىغا كىچىكىدىن تارتىپ كالتسىي پاراشوكى ۋە بېلىق مېيى بېرىش ئارقىلىق، ئىپلاس راخت(كۆمۈرچەك) كېسىلىنىڭ ئالدىنى ئېلىشنى بىلىدۇ. لېكىن، بىرخىل ئىرسىي كېسەللىك − ۋىتامىن D غا قارشى راخت كېسىلى ئالاھىدە بولۇپ، بۇ كېسەلگە گىرىپتار بولغان بالىلارنىڭ قېنىدىكى فوسفور بىلەن كالتسىي زىيادە تۆۋەنلەپ، ئېغىر دەرىجىدىكى راخت كېسىلىگە گىرىپتار بولىدۇ
ئاساسىي ئۇچۇرلىرى
ئۇيغۇرچە ئىسمى :راخت كېسىلى
باشقا نامى :rickets
راخت كېسىلى ھەققىدە
ئەقىللىق ئانىلار ئۆز بالىلىرىغا كىچىكىدىن تارتىپ كالتسىي پاراشوكى ۋە بېلىق مېيى بېرىش ئارقىلىق، ئىپلاس راخت(كۆمۈرچەك) كېسىلىنىڭ ئالدىنى ئېلىشنى بىلىدۇ. لېكىن، بىرخىل ئىرسىي كېسەللىك − ۋىتامىن D غا قارشى راخت كېسىلى ئالاھىدە بولۇپ، بۇ كېسەلگە گىرىپتار بولغان بالىلارنىڭ ئىنچىكە ئۈچىيى كالتسىي بىلەن فوسفورنى ياخشى سۈمۈرەلمەيدىغان، شۇنداقلا كۆپ مىقداردىكى فوسفور سۈيدۈكى ئارقىلىق چىقىپ كېتىدىغان بولغاچقا، قېنىدىكى فوسفور بىلەن كالتسىي زىيادە تۆۋەنلەپ، ئېغىر دەرىجىدىكى راخت كېسىلىگە گىرىپتار بولىدۇ، نەتىجىدە كالتسىي تابلېتى ۋە بېلىق مېيى قاتارلىقلارنى قانچە يېسىمۇ قىلچە پايدىسى بولمايدۇ.
كېسەللىك ئالامىتى
بۇ كېسەلگە گىرىپتار بولغان بالىلارنىڭ كېسىلى بىر ياش ئەتراپىدا قوزغىلىدۇ، يەنى بۇ كېسەللىكنىڭ دەسلەپكى ئالامىتى پۇتلىرىنىڭ «O» شەكىللىك بولۇشىدا كۆرۈلىدۇ؛ كېيىنچە ئىسكىلىتلىرى غەلىتە يېتىلىپ، سۆڭەكلىرىدە كۆپىنچە سۇنۇش ۋە ئاغرىش، ماڭالماسلىق كېسەللىك ئالامەتلىرى كۆرۈلىدۇ. قىزلاردا ساپ گامېتىلىقلارنىڭ كېسەللىك ئەھۋالى ئېغىرراق، ئارىلاش گامېتىلىقلارنىڭ كېسەللىك ئەھۋالى يەڭگىلرەك بولىدۇ. بەزىدە كوچىلاردا بويى ناھايىتى پاكار، توخۇ كۆكرەك، دوك، پۇتلىرى «O» شەكىللىك ئايال بىمارلارنى كۆپ ئۇچرىتىمىز، مانا بۇلار مۇشۇ خىل ئارىلاش گامېتىلىق بىمارلاردۇر.
بۇ خىل كېسەللىك X خروموسومدا بولىدىغان ئاشكارا ئىرسىي كېسەللىكتۇر. بۇ تۈردىكى كېسەللىكلەرنىڭ ئورتاق ئالاھىدىلىكى: ئەرلەرگە قارىغاندا ئاياللاردا كۆپ بولىدۇ، كۆپىنچە بىرقانچە ئەۋلادقىچە ئىرسىيەت بولۇپ داۋاملىشىدۇ.
مەنبە: ئىزدە قامۇسى
ئامىرىكا دوللىرى
thumb|بىر دوللار ئامىرىكا دوللىرى ئامىرىكا قوشما شىتاتىنىڭ قانۇنلۇق پۇلى.
نامى
ئۇيغۇرچە: ئامىرىكا دوللىرى
ئېنگىلىزچە: United States dollar
جىغىن يېزىسى
جىغىن يېزىسى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Jighin Yézisi) قىزىلسۇ قىرغىز ئاپتونوم ئوبلاستى نىڭ ئۇلۇغچات ناھىيىسى گە جايلاشقان.
پۇرچاق ئۈندۈرمىسى
thumb|پۇرچاق ئۈندۈرمىسىدىن قىلىنغان تائام پۇرچاق ئۈندۈرمىسى (ئېنگلىزچە: Mung bean sprout؛ ئاددىيلاشتۇرۇلغان خەنچە: 豆芽؛ ) ئادەتتە پۇرچاق ئۇرىقىدىن ئۈنۈپ چىققان يۇمىران سېرىق ئۈندۈرمىلىنى كۆرسىتىدۇ. thumb|پۇرچاقتىن ئۈندۈرمە چىقىش ھالىتى
تاق سان
ئۇيغۇرلارنىڭ تۇرمۇش ئادىتىدە تاق سانلار ئۇلۇغلىنىدۇ. شۇڭا ئۇلارنىڭ بەزى تۇرمۇش ئادەتلىرىدە تاق سانلار تاللاپ ئىشلىتىلىدۇ.
مەسىلەن، ئۇلار ھەر كۈنى بەش قېتىم (بەش ۋاخ) ناماز ئوقۇيدۇ؛ ھەر ھەپتىنىڭ بەشنچى كۈنى بىر قېتىم جۈمەگە يىغىلىپ جۈمە نامىزىغا داخىل بولىدۇ. بىر ھەپتە يەتتە كۈن بولىدۇ؛ مەسچىتلەرنىڭ پەشتاق پەلەمپىيى تاق بولىدۇ؛ ئاپتۇۋا بىلەن مېھمانلانىڭ قولىغا سۇ بەرگەندە ئۈچ مەرتە قويىدۇ؛ قىزلارنىڭ چېچى تاق ئۆرۈلىدۇ؛ ئۆي ياپقاندا ئىشلىتىدىغان جەگە ياغاچ (لىم) ۋە تۈۋرۈكلەرمۇ تاق بولىدۇ؛
تۆگە كارۋانلاردىكى تۆگىنىڭ سانىمۇ تاق بولىدۇ؛ ئومۇمەن بۇ خىل تاق سانلار ئەقىدىسى ئۇيغۇرلارنىڭ تۇرمۇش ئادەتلىرىدە ناھايىتى كۆپ ئۇچرايدۇ. ئۇيغۇرلاردىكى بۇنداق ئادەت ئاساسەن ئىسلام دىنى ئەقىدىسىدىن كېلىپ چىققان. ئىسلام دىنىدا خۇدا مۇتلەق بىر، يېگانە دەپ قارىلىدۇ.
مۇشۇ ئېتىقاد ئۇلارنىڭ تۇرمۇش ئادىتىگە سېڭىپ، ئىستىخېيىلىك ھالدا تاق سانلارنى ئۇلۇغلاش ئەقىدىسىنى كەلتۈرۈپ چىقارغان يەنە بىر ئەنئەنىۋى ئېڭىدا شەكىللەنگەن مۇقەددەس سانلار ھەققىدە ئايرىمتوختىلىمىز. (ئا)
ئۇيغۇرسوفت
ئىنگلىزچە Uighur (ئۇيغۇر) دېگەن سۆز بىلەن software (يۇمشاق دېتال) دېگەن سۆزنى بىرلەشتۈرۈپ ياسالغان بولۇپ، ئۇيغۇرچە يۇمشاق دېتال دېگەن مەنىنى بىلدۈرىدۇ. ئۇ ئۈرۈمچى ئۇيغۇرسوفت شىركىتىنىڭ تىزىمغا ئالدۇرغان تاۋار ماركىسى. شۇنداقلا، رايونىمىزدا تۇنجى بولۇپ قۇرۇلغان ھەمدە ھازىرغا قەدەر ئۇيغۇرچە يۇمشاق دېتال ساھەسىدە توختىماي تىرىشچانلىق كۆرسىتىۋاتقان شىركەتلەرنىڭ بىرى ھېسابلىنىدۇ.
Katolik dini
upright|frameless|left|
سۇرە ھىجر
ھىجر سۈرىسى (ئەرەبچە:سورة الحجر) قۇرئاننىڭ 15. سۈرىسى ۋە 99 ئايەتتۇر. مەككىي سۇرەلەردىن بولۇپ، پەقەت 87. ئايەت مەدىنەدە نازىل بولغان دەپ قارىلىدۇ.
Katolik dini
katolok dini bolsa xiristiyan dinining bir tarmiqi
سۇرە ھىجر
ئىسمى ھەققىدە
ئىسمى، 80. ئايەتتە زىكىر قىلىنغان "ھىجر" كەلىمىسىدىن ئېلىنغان. ھىجر مەدىنە مۇۋەررەنىڭ شىمالىدا، شەمۇد قەۋمى ياشىغان جاي دەپ قارىلىدىغان بىر يەرنىڭ ئىسمىدۇر.
ئۇلىنىش
سۇرە ھىجر
گېرمانىي
left|thumb|250px
ئۇمۇمىي
ئىسمى،سىمۋولى،نومۇرى:
ئىلمېنىت كاتېگورىيىسى:
گۇرۇپپىسى، دەۋرى،:
كۆرۈنىشى:
ئېلېكترون قەۋىتى:
فىزىكىلىق خۇسۇسىيىتى
ھالىتى:
قايناش نۇقتىسى:
ھورغا ئايلىنىش نۇقتىسى:
ئاتوم خۇسۇسىيىتى
كىرىستال تۈزىلىشى:
ئوكسىدلىنىش ئەھۋالى: ئاتوم رادىئوسى:
ۋاندېرۋالىس رادىئوسى:
ئىزوتوپلىرى:
تارىخى:
بايقىلىشى:
بىرىكمىلىرى:
9- ئۈمىد
9- ئۈمىد ياكى 9- ئاپرېل ۋە ياكى 4- ئاينىڭ 9- كۈنى، مىلادى تەقۋىم بويىچە يىلنىڭ 99. (كەبىسە يىللاردا 100.) كۈنىدۇر. يىل سوڭىغا يەنە 266 كۈن باردۇر.
تىھران
ئىران ئىسلام جۈمھۈرىيىتىىڭ پايتەختى
باي يېزىسىدىكى ‹‹ بۇلاق تازىلاش بايرىمى ››
قۇمۇلنىڭ ئارا تۈرك ناھىيىسىدە باي دەيدىغان بىر يېزا بار. بۇ يېزىنىڭ سۇ ئاستى زاپىسى مىقدارى سەككىز مىليون كۇب مېتىر بولۇپ، نۆۋەتتە باي يېزىسىدا 80 كۇب مېتىرلىق، كىچىك تىپتىكى سۇ ئامبىرى بار. يېزىدىكى تېرىلغۇ يەرلەرنى ئاساسەن بۇلاق ۋە كارىز سۇ بىلەن تەمىنلەپ تۇرىدۇ. بۇلدۇقلاپ تۇرغان بۇلاق كۆزىدىن جەمئىي 0.096 كۋادرات مېتىر／سائەت سۇ چىقىدىغان بولۇپ، ئومۇمىي ئۇزۇنلۇقى 18.387 كىلومېتىر كېلىدۇ. 100 يىلدىن بۇيان بۇ يېزىدا ھەريىلى ئىيۇننىڭ تۇنجى دۈشەنبە ياكى جۈمە كۈنلىرى داغدۇغىلىق ‹‹بۇلاق تازىلاش بايرىمى›› ئۆتكۈزۈلۈپ كەلمەكتە.
‹‹ بۇلاق تازىلاش بايرىمى ›› نىڭ كېلىپ چىقىشى ھەققىدە توختىلىشتىن بۇرۇن باي يېزىسىنىڭ يۇرت بولۇپ شەكىللىنىشى ھەققىدە قىسقىچە توختىلىپ ئۆتىمىز.
بۇنىڭدىن 350 يىل بۇرۇن، ھازىرقى ئاقسۇ ناھىيىسىنىڭ باي يېزىسىدىن نورۇز قاتارلىق ئۈچ ئادەم سودا ئىشلىرى بىلەن سەپەر قىلىپ، ھازىرقى باي يېزىسىغا كېلىپ قالغان. ئۇلار بۇ يەرنىڭ گۈزەل مەنزىرىسى، ئىللىق ۋە ساپ ھاۋاسى، بۇلدۇقلاپ تۇرغان سۈزۈك بۇلاقلىرىنى كۆرۈپ بۇيەرگە قىزىقىپ قالغان. ئۇلار ئەتىسى ئەتتىگەندە ئويغانغاندا تۆگە كارۋىنىغا يېڭى ‹‹مېھمانلار››قوشۇلۇپ قالغان. بۇ ‹‹مېھمانلار›› دەل ياۋا تۆگىلەر بولۇپ، شۇ مەزگىللەردە بۇ جايلاردا ياۋا ئېشەك، جەرەن قاتارلىق ياۋايى ھايۋانلار توپ – توپى بىلەن يۈرەتتى. ئۇلار كېيىن مۇشۇ يەردە تىرىكچىلىك قىلىشنى مەسلىھەتلىشىپ، بۇلاق بويلىرىغا ئۆي سېلىپ تېرىقچىلىق، ئوۋچىلىق، چارۋىچىلىق، ھاياتىنى باشلىغان. بۇ جاي بارا –بارا يۇرت بولۇپ شەكىللەنگەن. شۇنداقلا ئۇلار كېيىنكى ئەۋلاتلىرىنىڭ ئىلگىرىكى يۇرتىنى ئۇنتۇپ قالماسلىقى ئۈچۈن، بۇ يۇرتنى ‹‹ باي ››دەپ ئاتىغان. ئېيتىشلارغا قارىغاندا، 100يىلدىن كېيىن بىر قىسىملار ئاقسۇنىڭ بايغا قايتىپ كەتكەنمىش. يەنە بىر قىسىم تارىخىي ماتېرىياللارغا قارىغاندا، باي يېزىسىغا ئەڭ دەسلەپتە كەلگەنلەر قۇمۇلنىڭ تاشبېلىق، شوپۇل قاتارلىق جايلىرىدىن كەلگەن بولۇپ، بۇ يەرنىڭ سۇ، يەر زېمىنلىرىنى كۆرۈپ يۇرت قىلپ تۇتۇش ئويىغا كېلىپ قالغان، شۇنىڭ بىلەن بىر ئېغىز سوقما تاملىق ئۆي سېلىپ، ئىچىگە مورا باغلاپ قويۇپ كېتىپ قالغان، بۇلارنىڭ كەينىدىن بارىكۆلنىڭ تۆگە كارۋانلىرى كېلىپ بىر ئېغىزلىق تاملىق ئۆي سېلىپ، ئىچىنى ئىسلاپ قويۇپ كېتىپ قالغان. كېيىنكى يىللىرى ئوخشاشلا باينى يۇرت قىلىش ھەققىدە قۇمۇل ۋاڭىغا ئىلتىماس قىلنغان. قۇمۇل ۋاڭى ئادەم چىقىرىپ ئىككى تەرەپنىڭ سېلىپ قويغان ئۆيلىرىنى كۆرۈپ سېلىشتۇرۇش نەتىجىسىدە، شوپۇللۇقلار سالغان ئۆينىڭ بالدۇر ئىكەنلىكىنى ئىسپاتلىغان. شۇنىڭ بىلەن باي شۇلارنىڭ يۇرت تۇتۇپ ماكانلىشىشىغا بېرىلگەن. بايغا تۇنجى بولۇپ شوپۇلدىن نورۇز ھىممەت دېگەن كىشى كۆچۈپ كېلىپ ماكانلاشقان. بۇ ئادەمنىڭ ئەسلىدىكى يۇرتى ئاقسۇنىڭ باي ناھىيىسى بولغاچقا، يېڭى يۇرتغىمۇ باي دەپ نام قويغان. ئاندىن قەشقەر كونىشەھەر ئاللەي سوپىنىياز دىگەن كىشى بايغا كىېلىپ يەرلەشكەن، ئارقىدىن ئۈچتۇرپانلىق پاراڭ روزىمەت دېگەن كىشى تۆگە بىلەن يىپەك يوللىرىنى بويلاپ، ئىچكى ئۆلكىلەرگە سودىگەرچىلىك قىلىپ، قاتناپ يۈرۈپ بايغا ماكانلاشقان. كېيىن قۇمۇلنىڭ شۇپۇل، تاشبېلىق قاتارلىق يېزىلىرىدىكى باشقا كىشىلەرمۇ ئارقا – ئارقىدىن بايغا كۆچۈپ كېلىپ ھازىرقى باي يېزىسىنى شەكىللەندۈرگەن.
ۋاقىتنىڭ ئۆتۈشىگە ئەگىشىپ بۇ جايدا نوپۇس كۆپىيىپ كىشىلەرنىڭ سۇغا بولغان ئېھتىياجىمۇ بارغانسېرى ئاشقان. ئەينى ۋاقىتتىكى سۇ مىقدارى ئۇلارنىڭ تۇرمۇش ئېھتىياجى ۋە يەرنىڭ سۇغا بولغان تەلىپىنى قاندۇرالمىغان. كېيىن ئۇلار يەر ئاستى سۈيىدىن پايدىلىنىش ئويىغا كېلىپ ھەم ئۆزلۈكىدىن تەشكىللىنىپ بۇلاق كۆزلىرىنى ئېچىپ، ئىلگىرىكى بار بولغان بۇلاقلارنىڭ كۆزىنى ھەم يوللىرىنى راۋانلاشتۇرغان. بۇ خىل ئۆزلۈكىدىن تەشكىللىنىپ بۇلاق كۆزى ئېچىش ۋە تازىلاش مەخسۇس مۇراسىمغا ئايلىنىپ ئەنئەنىۋى بايرام تۈسىنى ئالغان.
پىشقەدەملەرنىڭ ئېيتىشىچە، ئەينى بىر يىلى باي يېزىسىدا ئېقىنلار قۇرۇلۇپ، بىر تامچىمۇ يامغۇر ياغمىغان. شۇنىڭ بىلەن بارلىق زىرائەت قۇرۇپ، چارۋىلار ئۆلۈپ كېتىش خەۋپىگە دۇچ كەلگەن. باي خەلقى قۇرغاقچىلىق مەسلىسىنى ھەل قىلىش ئۈچۈن، ماددىي ۋە ئەمگەك كۈچىنى چىقىرىپ زور كۆلەمدە بۇلاق، كارىز تازىلاش پائالىيتى ئېلىپ بارغان. كىشىلەر سۇ يوللىرىنى راۋانلاشتۇرغان، دەرۋەقە بۇنىڭ ئۈنۈمى كۆرۈلگەن. باي خەلقىنىڭ يېزا ئىگىلكى ئەسلىگە كېلىپ، يۇرت قۇرغاقچىلىق ئاپىتىدىن قۇتۇلۇپ، شۇ يىلى دېھقانچىلىق مول ھوسۇلى ئېلنغان. باي خەلقى بۇ چاغدا يىغىلىپ، قۇمۇلنىڭ ئەنئەنىۋى مەشرەپلىرى بىلەن مول ھوسۇل شادلىقىنى تەبرىكلىگەن. بۇ خىل تەبرىكلەش بۈگۈنكى كۈندە مۇنتىزىملاشقان يەرلىك بايرام تۈسىگە كىرگەن.
باي خەلقى ‹‹بۇلاق تازىلاش بايرىمى››ئارقىلىق، سۇ بولسا ھاياتلىقنىڭ جان تومۇرى، بىر تامچى سۇنىمۇ قەدىرلەش كېرەك. كۆپچىلىك جاپادىن قورقماي، ئورتاق تىرىشقاندىلا، قىيىن كۈنلەردىن ئۆتۈپ كەتكىلى بولىدۇ، دېگەن تۇرمۇش ھەقىقىتىنى كېيىنكى ئەۋلادلارغا بىلدۈرۈپ، ئۇنى ئەنئەنىۋى مەدەنىيەتنىڭ بىر قىسمىغا ئايلاندۇرغان.
د
thumb د  (/d/)؛ د ھەرىپى ئەرەب ئەلىفبەسىنىڭ 8؛ ھازىرىقى زامان ئۇيغۇر ئېلىپبەسىنىڭ 9. ھەرپى ۋە يىگىرمە تۆرت ئۈزۈك تاۋۇشنىڭ بىرىدۇر.
ئوقۇلىشى
ئۇيغۇرچە دې (Dé)
تۈرلىنىشى
ھەرىپى جاراڭلىق ئۈزۈك تاۋۇشلاردىن بولۇپ، شۇنداقلا قوۋۇز تاۋۇشى ۋە شۇنداقلا تىل ئۇچى ئالدى چىش تۈۋى تاۋۇشلىرىدىندۇر.
يېزىلىشى
ئاۋۋال سول يوقرىدىن ئوڭ تۆۋەنگە قىيپاش قايدۇرۇلىدۇ، سوڭرە ئوڭدىن سولغا تۈز ۋە قىسقا داۋام قىلىپ يوقىرىغا قارىتا كىچىككىنە ئىلمەك چىقىرىلىدۇ. بىر قەلەمدە چىقىرىلىدۇ، باشقا ھېچقانداق قۇشۇمچە ئىشارىتى يوق.
باشقا ئەلىفبەلەردە:
لاتىن: D
كرىل: Д
9- نەۋرۇز
9- نەۋرۇز ياكى 9- مارت ۋە ياكى 3- ئاينىڭ 9- كۈنى، مىلادى تەقۋىم بويىچە يىلنىڭ 68. (كەبىسە يىلىكەبىسە يىللار]] 69.) كۈنىدۇر. يىل سوڭىغا يەنە 297 كۈن باردۇر.
سوغدى يېزىقى
سوغدى يېزىقى
شىنجاڭنىڭ باشقا جايلىرىدىن، جۈملىدىن تۇرپان ناھىيىسىنىڭ يالقۇنتاغ يېزىسى، قاراغۇجا (قاراقۇجۇ) مەھەللىسىنىڭ جەنۇبىدىكى بىر قانچە قەدىمكى قەبرىدىن جەسەت بىلەن بىللە تېپىلغان مەدەنىي يادىكارلىقلار ئىچىدە تارشىغا قەدىمكى ئۇيغۇر تىلىدا سوغدى يېزىقى بىلەن پۈتۈلگەن خاتىرىلەر تېپىلدى. ئارخېئولوگىيە ئىلمى ۋە تارىخىي ماتېرىياللارنىڭ دەلىللىشىگە ئاساسلانغاندا بۇ يېزىقنى ئۇيغۇرلارنىڭ ئەجدادلىرى 4-5 ئەسىرلەردە قوللانغان.
Budapésht
right|thumb|250px|Budapésht right|thumb|250px Budapésht bolsa Wén'griye dikibixahar 2008 nopus bar, Budapéshtning 1,702,297 nopusibar, 525.16km² dairaiqida nopus jaylaxkan, ximalikang lik 47.28°, xariki uzunluk 19°03.
ساكوراگى خانامىچى
«ۋاسكىتبول ماھىرى»دىكى ئاساسلىق پېرسۇناژ. ياپونىيە كاناگاۋا ناھىيەسى شوخوكو ئوتتۇرا مەكتىپىنىڭ تولۇق 1-يىللىق ئوقۇغۇچىسى. چوڭ ئالدى ھۇجۇمچى. ساكوراگى خانامىچى كاللىسى ئاددىي ئەمما ئوماقلىقىنى يوقاتمىغان پېرسۇناژ، ئۇنىڭ مىجەزى ھەم خۇشخۇي ھەم ساددا، بەزى ۋاقىتتا ساددىلىقىدىن خۇددى چوڭ بولمايدىغان بىر بالىغا ئوخشايدۇ، بەزىدە ھاكاۋۇرلىقتىن  ھېچكىمنى كۆزگە ئىلمايدۇ. ئۆزىنىڭ تالانتلىق توپچى ئىكەنلىكىگە شەكشۈبھىسىز ئىشىنىدۇ.
رول بېكىتىش
ساكوراگى خانامىچى ، ياپونىيە كاناگاۋا ناھىيەسى شوخوكو ئوتتۇرا مەكتىپىنىڭ تولۇق 1-يىللىق ئوقۇغۇچىسى. بەستى قامەتلىك دائىم ئۇرۇشۇپ تۇرىدىغان چاتاقچى بالا. تولۇقسىز ئوتتۇرا مەكتەپتىكى مۇھەببەت تارىخى بولسا 50 قىز تەرىپىدىن تاشلىۋېتىلگەن .ئۇ مۇھەببەت ئىزھار قىلغان 50-
قىزبالىنىڭ :«مەن ۋاسكېتبول كومادىسىدىكى ئودانى ياخشى كۆرىمەن » دېگەنلىكى سەۋەبلىك ۋاسكېتبولغا ئۆچ بولۇپ قالغان. تولۇق ئوتتۇرىغا چىقىپ ئۇزۇن بولماي ، بىر يىللىقتىكى ساھىبجامال خاروكونىڭ بىر ئېغىز : « سىز ۋاسكېتبولنى ياخشى كۆرەمسىز ؟» دېگەنلىكى سەۋەبلىك ۋاسكېتبولغا بولغان قىزغىنلىقى ئۆرلىگەن. مۇھەببەتكە بولغان ئۈمىد ئوتلىرى يالقۇنجىغان ، خاروكونىڭ كۆڭلىنى مايىل قىلىش ئۈچۈن ساكوراگى ۋاسكېتبول كوماندىسىغا قاتنىشىدۇ. ئۇ ئاساسىي ماھارەتنى مەشىق قىلىشقا باشلىدى ھەمدە كىشىنى ھەيران قالدۇرىدىغان سۈرئەت بىلەن ئالغا باسىدۇ.
ئۆچ ئادىمى : رۇكاۋا (چۈنكى خاروكو رۇكاۋاغا ئاشىق)
ساكوراگى قوشونىدىكى مىتو يوئۇخى، چۇئىچىروئۇ نوما، تاكامىيا نوزومى، ئوكۇسۇنوئى يۇجى ئۇنىڭ ئەڭ ياخشى دوستى. كوماندىدىكى ئەزالار بىلەن بولغان مۇناسىۋىتىمۇ ناھايىتى ياخشى. ئۇنىڭ خاراكتېرى كىشىنى ئوڭايلا ئۆزىگە جەلپ قىلىدۇ .ناھايىتى ئوڭايلا دوست تۇتالايدۇ .(مەسىلەن مىياگى).
ئوماقلىقى
ئادەتتە تەكەللۇپسىز ، ھەيۋىسىنى يوشۇرۇپ يۈرمەيدىغان ساكوراگىنىڭ ئۆزىلا تولىمۇ ئوماق ، ھەتتا جىمغۇر روكاۋامۇ ساكوراگىنىڭ يېنىدا جىق كەپ قىلىدىغان بولۇپ قالىدۇ. قىزىل باشلىق مايمون ساكوراگى دائىم يوشۇرۇن بەزى ئاجايىپ -غارايىپ خىياللارنى ئويلاپ خۇشاللىقىدىن كۈلۈپ كېتىدۇ ، ھەتتا كۈلۈپ كۆزىدىن ياشمۇ چىقىپ كېتىدۇ ، مۇشۇنداق ۋاقىتلاردا ئورانگوتان دائىم كەلتۈرۈپ بىر مۇشت سالىدۇ. روكاۋا دائىم ئامالسىزلىقتىن ئىككى قولىنى سېلىپ «كالۋا» دېگەندە تېزدىنلا بىر جەڭ كۆتۈرىلىدۇ. ئۇ خاروكونى كۆرسىلا كۆزلىرى خۇمارلىشىپ ، قىپقىزىل يۈرەكلەر پەيدا بولىدۇ. كوماندا باشلىقىنى« ئورانگوتان» ، روكاۋانى «تۈلكە»، نوبۇناگانى «ياۋا مايمۇن »... قاتارلىق لەقەملەر بىلەن ئاتايدۇ.
ئۆگىنىش ئىقتىدارى كۈچلۈك
گەرچە ساكوراگىنىڭ نەتىجىسى كۆڭۈلدىكىدەك بولمىسىمۇ ، دەرسكە كىرىشتىن ئېرىنىپ ، دەرستىن ئەڭ بۇرۇن قاچسىمۇ ، خاروكونىڭ تەنتەربىيە دەرسىنى كۆرۈشنىلا بىلسىمۇ ، ئەمما ۋاسكېتبول ماھارىتى ئۆگىنىشكە كەلگەندە ئۇ ھەقىقەتەن كىشىنى ھەيران قالدۇرىدىغان سۈرئەتتە ئىلگىرلەيدۇ. ئۇنىڭ يەتتە پەندىن ئۆتەلمەسلىكى ،كېيىن دۆلەتلىك بىرلەشمە مۇسابىقىسىگە قاتنىشالماسلىق خەۋپى ئالدىدا بىر كېچە تەكرار قىلىپلا ئۆتۈپ كېتىشىمۇ ، ئۇنىڭ ئۆگىنىش ئىقتىدارىنىڭ يۇقىرىلىقىنى ئىسپاتلايدۇ.
مەيلى ۋاسكېتبولغا بولغان ئوتتەك ئىشتىياق بىلەن ۋاسكېتبول ماھارىتى ئۆگىنىشى بولسۇن ياكى بىر ھەپتىدە ئىككى تۈمەن توپنى گارغا ئېتىپ مەشىق قىلىش بولسۇن ، ھەر ۋاقىتتا ئۇنىڭ ئادەتتىن تاشقىرى ئۆگىنىش ئىقتىدارىنى سەزگىلى بولىدۇ. بولۇپمۇ گاردىن قايتقان توپ ماھارىتىنى ناھايىتى تېزلا ئۆگىنىۋېلىشى ھەمدە نۇرغۇن مۇسابىقىلەردە ناھىيىدىكى چولپان توپچىلارنىڭ قولىدىن توپ ئالالىشى ھەقىقەتەن كىشىنى قايىل قىل قىلىدۇ.
تالانت ئىگىسىنىڭ مەيدانغا كېلىشى
تولۇقسىز ئوتتۇرا مەكتەپتىكى مۇھەببەت تارىخى بولسا 50 قىز تەرىپىدىن تاشلىۋېتىلگەن .ئۇ مۇھەببەت ئىزھار قىلغان 50-قىزبالىنىڭ:«مەن ۋاسكېتبول كومادىسىدىكى ئودانى ياخشى كۆرىمەن » دېگەنلىكى سەۋەبلىك ۋاسكېتبولغا ئۆچ بولۇپ قالغان. تولۇق ئوتتۇرىغا چىقىپ ئۇزۇن بولماي ، بىر يىللىقتىكى ساھىبجامال خاروكونىڭ بىر ئېغىز : « سىز ۋاسكېتبولنى ياخشى كۆرەمسىز ؟» دېگەنلىكى سەۋەبلىك ۋاسكېتبولغا بولغان قىزغىنلىقى ئۆرلىگەن ھەمدە شۇندىن كېيىن ۋاسكېتبول كوماندىسىنىڭ مۇھىم بىر ئەزاسى بولۇپ قالغان تولىمۇ ئوماق يىگىت.
ئۆسۈپ يېتىلىشنىڭ تاڭ نۇرى
تۆت ئاي بۇرۇنلا ، ئاياكو ھەم تاكىنارو تەرىپىدىن ئاساسىي مەشىقلەرنى قىلىشقا زورلىنىدىغان نائۇستا ساكوراگى ، باشقىلار مەيداندا توپ ئوينىسا تەنھەركەت زالىنىڭ بىر بۇرجىكىدە پاس بېرىشنى مەشىق قىلاتتى .گەرچە تەن بەرمىسىمۇ نا ئۇستا بولغانلىقى سەۋەبلىك ئۇلاپ بەش مەيداندا قائىدىگە خىلاپلىق قىلىپ مەيداندىن قوغلىنىدىغان ساكوراگى ئەمدىلىكتە شوخوكونىڭ مۇھىم ئەزاسى ، مۇھىم پەيىتلەردە شوخوكونىڭ نىجاتچىسى بولۇپ قالدى.
ئۇ ئاخىرى مىتسۇئى قىياس قىلغاندەك ئالاھىدە تېز سۈرئەت بىلەن ئالغا باستى. مەغلۇب بولمىدى ئەمەس ، ئەڭ كۈچلىكىمۇ ئەمەس ، لېكىن ھەر بىر مەيداندا ھامان كىشى ئويلاپ يېتەلمىگەن دەرىجىدە ئىلگىرلىدى. قىزىل چاشلىق يىگىت خۇددى تاڭ نۇرىدەك نۇرلىنىپ ، شوخوكو كوماندىسى ئەزالىرىنىڭ خۇددى مارجاندەك ئاستا-ئاستا بىر -بىرىگە باغلانغانلىقىغا شاھىت بولدى. ئانزاي تېرىنىرنىڭ ئىشەنچكە تولىشى بىلەن شوخوكونىڭ دەۋرى يېتىپ كەلدى.
بېرىلگەن باھا
تاكاتو (كاينان كوماندىسىنىڭ تېرىنىرى): يەنە بىر ناھايىتى قالتىس. تالانت ئىگىسى مەيدانغا كەلدى ، ئەجىبا فۇجىمانىڭ دەۋرى ئاخىرلاشتىمۇ ؟
سېندوك : مۇسابىقىنىڭ تۆتتىن ئۈچ قىسمى ئاخىرلاشتى لېكىن ئۇنىڭ ھەركىتى خۇددى ئەمدى باشلانغاندەكلا ، ئۇنىڭ تېگىگە يەتكىلى بولمايدىغان قۇۋەت كۈچى ھەقىقەتەن چوڭ بىر تەھدىت.
ئانزاي تېرنىر : يېڭى ئۆگەنگۈچىنىڭ نەزىرىدىن قارىغاندا ، ئۇنىڭ بۇ دەرىجىدە قىلالىشى ھەرۋاقىت ۋاسكېتبول توغرىسىدا ئويلىنىۋاتقىنىنى ئىسپاتلايدۇ.
فۇكۇدا: ئۇنىڭ دەقىقە ئىچىدە گار ئاستىغا كېلىدىغان سۈرئىتى ، ئوزۇمى كوماندا بىشلىقىنىڭ ئېگىزلىكىگە تەڭ كېلەلەيدىغان قاڭقىش كۈچى ، ئەڭ ئېگىز نۇقتىغا سەكرەپ يېتىشتىكى سۈرئىتى ، پۈتۈن كۈچى بىلەن گارغا باسقاندىكى قۇۋىتى ، يەنە ھېچ نېمىدىن قورۇقمايدىغان بوي-بەستى ،ھەممىگە يۈزلىنىشتىن قورۇقمايدىغان جاسارىتى... ھەقىقەتەن ئۇنىڭ ساپاسىغا سەل قاراشقا بولمايدىكەن.
سوئىچىرو جىن : مەن ئەسلىدە ئۇنىڭدىن ئۆتۈپ كەتتىم دەپ ئويلىغانىدىم ، لېكىن گارغا توپ ئېتىش ئالدىدا ، ئۇنىڭ ئالدىمدا تۇرغىنىنى كۆردۈم. بۇ ھەقىقەتەنمۇ ئەسكە ئېلىشنى خالىمايدىغان ئەسلىمە.
ئىنو تاكېخىكو : ساكوراگىنى سىزىش ئەڭ تەس. قانداق دېيىشىم كېرەك ؟ ساكوراگىدىن باشقا ھەرقانداق ئوبراز ئۆز ھالىتىنى ساقلاپ قالسا بولىدۇ ، ئەمما ساكوراگى ۋاقىتنىڭ ئۆزگىرىشىگە ئەگىشىپ ئۆزگىرىشى ، خاراكتېرىغا ئەگىشىپ ئۆزگىرىشى كېرەك. ئۇ باش پېرسۇناژ بولغانلىقى ئۈچۈن چوقۇم شۇنداق سىزىش لازىم ، مەن زور كۈچ سەرپ قىلىپ ئۇنىڭ ئوبرازىنى ئويلاشتىم. باشقىلارغا سېلىشتۇرغاندا باش پېرسۇناژدا ئوخشىمىغان خاسلىق بولىشى لازىم. ئۇنىڭ تەبەسسۇمى چوقۇم ئۆزگىچە بولىشى ، كەلگۈسىنىڭ تېخىمۇ گۈزەللىكىگە تولۇپ تاشقان ئۈمىدى ئىپادىلىنىشى لازىم. ئەگەر ئۇنداق بولمىسا ئۇ  باش پېرسۇناژ بولالمايدۇ. مېنىڭچە « ئون كۈندىن كېيىن» دە «ساكۇراگى داۋالىنىۋاتىدۇ »دېگەن مەزمۇن چىقىپ قالماسلىقى لازىم ، مەن ھەتتا ساكوراگىنىڭ قانچىلىك ئېغىر يارلانغانلىقىنىمۇ  ئۇقمايمەن ، ئۇنىڭ يارىسى ئادەتتىكىچە ئەمەس، ئۇ يىقىلغاندىمۇ ئادەتتىكىچە يىقىلمىدى ، ھەتتا ئۆزۇممۇ ئۇنىڭ يىنىك يارلانمىغانلىقىنى ئويلايمەن. ئۇنىڭدا تولىمۇ كۈچلۈك مەۋجۇتلىق تۇيغىسى بار ، ئۇنىڭ قارىسىدىنلا نۇرغۇن ھېكايىلەرنى بىلگىلى بولىدۇ
قاراڭ
«ۋاسكىتبول ماھىرى» 灌籃高手