cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Арсеново
Демография
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 560 кешенең яшәве мәгълүм.
Киоаг
Киоаг — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Млечино
Млечино — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Хөсәен Вәлиәхмәтов
Төп басма китаплары
·        Иркен минем туган илем: балалар иҗаты тупламасы. — Казан: Татар. кит. нәшр., 1967. —316. —18000 д.
Чыганаклар
Кто есть кто в Республике Татарстан // Казань. — 2000. — С. 326. Казанский университет (1804-2004): библиографический словарь. — Казань: Изд-во Казанского ун-та, 2004. — С. 214.
Ямашнефть
Җитештерү эшчәнлеге
Ел саен техниканы һәм технологияләрне кертү елына 76-80 млн.сум күләмендә эксплуатация чыгымнарын оптимальләштерергә мөмкинлек бирә.
Коим-Лых
Коим-Лых — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Олы Юган елгасының сул ярына тамагыннан 778 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 102 км.
Прамолло
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Пынарбашы (Гүлагач)
Пынарбашы (Pınarbaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Аксарай иле Гүлагач илчесенә караган бер авыл (köy).
Леску
Леда-э-Пантьес (Lédas-et-Penthiès) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.
Момина-Сылза
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тулукташ (Низип)
Тулукташ (Tuluktaş) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Низип илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Полва (Кизьва кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Развилка (Грачёвка кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Басс. притоков Дона ниже впадения Северского Донца, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Лафаэтт (Орегон)
Тарихы
Лафаэтт шәһәре  елда нигезләнгән.
Неодим
Табигатьтә
Җир кабыгында неодим нисбәте (төрле мәглүмәт буенча) — 25-37 г/т, океан суларында — 9,2 мг/л.
Мост (авыл в Болгарии)
Мост  — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Таллинг
Таллинг — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Пынарбашы (Кастамону)
Пынарбашы (Pınarbaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесенең Кастамону иленә караган бер илчедер.
Лебанон (Орегон)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Комарья
Комарья — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Тундрина кылымыгының уң ярына тамагыннан 15 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 41 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан  Иртеш елгасы кушылганга кадәр. Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Черкасская (Дон кушылдыгы)
Черкасская — Россия территориясеннән ага торган елга. Ростов өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Тын елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Басс. притоков Дона ниже впадения Северского Донца, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Мурга (Кырҗали өлкәсе)
Мурга  — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Навахо-Дам (Нью-Мексико)
Навахо-Дам  — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Лейквью (Орегон)
Лейквью  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Лейквью шәһәре  елда нигезләнгән.
Прометий
Чыгарып алу
Металлик прометийны  PmF3 металлотермия ысулы белән алалар.147Pm атом реакторларында барлыкка килә торган төрле радиоактив изотоп элементлар катнашмасыннан аерып алына.
Вискос
Вискос — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Чахловка (елга)
Чахловка — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Ветлуга елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Предоза
Предоза — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Киокиш
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чуваши (Уни районы)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (96%), арлар (4%).
Акбаш авылы мәктәбе
Акбаш авылы мәктәбе Ютазы районы Акбаш мәктәбенең тарихы XIX гасыр ахырыннан башлана. Чама белән ул елларны 1897-1898 еллар дип санарга нигез бар. 1900 елда Акбаш авылында ачылган беренче мәктәп-мәдрәсә элек янгын депосы урнашкан урында агачтан төзелгән бина булган. Укытуны Хафиз мулла алып барган. 1906 елда таштан яңа мәдрәсә төзелгән. 1914 елда, авылның алдынгы карашлы кешеләре башлангычы белән яңа мәктәп ачылган. Аның беренче укытучысы - Гайшә Мусина-Якупова. Бу мәктәптә сыйныфларга бүлеп укыту булмаган: кечкенәләр дә, урта яшьтәгеләр дә бер сыйныф бүлмәсендә утырып укыганнар. Дәресләр иртәнге сәгать сигездән көндезге уникегә кадәр, бернинди тәнәфесләрсез уздырылган. Укытучы Гайшә Мусина-Якупова аена 20 сум хак алган, аны укучыларның әти-әниләре түләгән. Мәдрәсәнең төп максаты – балаларны укырга-язарга өйрәтү булган, чөнки Беренче Бөтендөнья сугыш барган еллар – укымышлы кешеләргә мохтаҗлык үскән чор. Мәктәп-мәдрәсәдә китап-дәфтәрләр булмаган, ләкин һәрбер укучы кечкенә такта йөрткән, шунда язарга өйрәнгәннәр. Язарга өйрәнү гарәп алфавиты нигезендә алып барылган, укучылар Коръән өйрәнгәннәр, атнага бер мәртәбә намаз уку дәресләре булган. Дөньяви эчтәлектәге фәннәрдән җәмгыять белеме, арифметика, табигать белеме укытылган. Мәктәп-мәдрәсәдә төрле елларда Гайшә Мусина –Якупованың сеңлесе Фатыйма Мусина, Мәрьям Касыймова, Зәки мулла, Хөҗҗәт мулла укыткан.
Акбаш җидееллык мәктәбенә күрше Ташлы, Кызыл – басу, Кызыл-кичү, Мортаза, Ишморат, Кызыл-флаг авылларыннан укучылар йөреп укыганнар. (Бүгенге көндә Ташлы авылыннан кала, бер авыл да исән түгел). Җитмешенче елларда мәктәптә 300 дән артык укучы укыган, шулардан 100 укучы интернатта яшәгән. Бари Тахау улы Хәлфин директорлык иткән елларда башкарма комитетның ат сараен алып, спорт залы сафка бастырылган. Бу район авыл мәктәпләре арасында беренче проект булган. Соңрак спорт залының бер башына мәктәп һәм интернат өчен ашханә төзелгән.
Күгәрчен (Зиянчура районы)
Танылган кешеләр
Күгәрчендә татар шагыре, Башкортстан халык шагыйре Марат Кәримов, СССР төсле металлургия министры Владимир Дурасов дөньяга килгәннәр.
Вье-Борд
Вье-Борд — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Пынарбашы (Эзине)
Пынарбашы (Pınarbaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Эзине илчесенә караган бер авыл (köy).
Киперешть
Киперешть — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Эдуард Ситдыйков
Тәрҗемәи хәле
Операция ясаудан 76 яшендә генә туктый. 65 яшендә ул кафедра мөдирлеген калдыра, укытучылык эше белән шөгыльләнә. 2016 елның 1 июленә кадәр КДМУның урология кафедрасы профессоры була.
Фәнни кызыксынулар өлкәсе
Казанда урология клиникасын булдыруның инициаторы һәм оештыручысы була. Э. Н. Ситдыйков — Россия Урология фәнни җәмгыятенең Татарстан филиалы рәисе, Бөтенроссия урологлар җәмгыяте идарәсе әгъзасы, «Казан медицина журналы» редколлегиясе әгъзасы, «Урология» журналының редакция советы әгъзасы, Татарстан Республикасы Сәламәтлек саклау министрлыгының Баш урологы булып тора.
Гаиләсе
Хатыны — һөнәре буенча инженер, аның белән студент чагында «Наука» хатын-кызлар республика баскетбол командасында уйнаганда танышканнар. Олы кызы — Марина, медицина фәннәре докторы, КДМУ урология кафедрасы мөдире, РФ һәм ТР атказанган табибы, аның кияве — Евгений Никольский, нейрофизиология өлкәсендә белгеч, Россия Фәннәр академиясе академигы, РФА Казан фәнни үзәге рәисе урынбасары. Кече кызы Елена — стоматолог-ортопед, медицина фәннәре кандидаты, доцент. Аның ире Алексей Зубков — уролог, аларның уллары Эдуард — уролог, медицина фәннәре кандидаты, аның хатыны — педиатр.
Нановица
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вриньи (Орн)
Вриньи — Франциянең Орн департаментында урнашкан коммуна.
Теллиг
Теллиг — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Линкольн-Сити (Орегон)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бубыл (Колва кушылдыгы)
Бубыл — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Колва елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 60 км.
Норт-Коллинс (Нью-Йорк)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Киперу
Киперу — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Норт-Норвич (Нью-Йорк)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кинҗәбулат
Кинҗәбулат — Башкортстанның Зиянчура районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453383, — 80226834003.
Реми (Эна)
Реми (Remies) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Намбе (Нью-Мексико)
Географиясе
Намбе халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
«Союзмультфильм» студиясенең анимация мәктәбе (Әлмәт)
Тарих
5 сентябрьдә Әлмәт шәһәрендә Татарстан Республикасы Президенты Рөстәм Миңнеханов, «Татнефть» генераль директоры Наил Маганов һәм Әлмәт муниципаль районы башлыгы Тимур Нагуманов белән бергә анимация мәктәбен ачу тантанасында катнашты, аның концепциясе Россиядә иң өлкән «Союзмультфильм»киностудиясе белгечләре белән берлектә эшләнгән.
Бина
Мәктәпнең үзенчәлеге-аның барлык киңлекләренең күп функцияле булуы, алар үткәрелә торган чараларга бәйле рәвештә үзгәртеп корыла. Шулай ук курс дәресләре үткәрелә, шулай ук фильмнар карау, лекцияләр, мастер-класслар уза. Моннан тыш, укучылар чиктәш мәгариф программалары буенча да эшли ала.Бу программалар ярдәм итә өйрәнергә эшләргә: белән эшләргә камера, сценар осталык, режиссура, блогинг, предмет һәм фото төшерү.
Европий
Чыгарып алу
Металлик европийны Eu2O3  матдәсен углерод яки лантан вакуумында торгызып, шулай ук  EuCl3 расплавын электролизлап алалар.
Пьедикавалло
Пьедикавалло — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Пынаргөзү (Айдынтепе)
Пынаргөзү (Pınargözü) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Байбурт иле Айдынтепе илчесенә караган бер авыл (köy).
Нови-Пазар (авыл)
Нови-Пазар  — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Пьедимулера
Пьедимулера — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Лешо
Лешо (Leschaux) — Франциянең Югары Савойя департаментына караган коммуна, Сено кантонына карый.
NGC 3236
NGC 3236 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Пьетра-Марацци
Пьетра-Марацци — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Пынардере (Айваҗык)
Пынардере (Pınardere) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Айваҗык илчесенә караган бер авыл (köy).
Ренваль
Ренваль (Renneval) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Гаварни (коммуна)
Гаварни — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Тунҗа (Шеһзаделер)
Тунҗа (Tunca) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Шеһзаделер илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Резиньи
Резиньи (Résigny) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Норфолк (Нью-Йорк)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кулун-Игый
Кулун-Игый — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Олы Юган елгасының сул ярына тамагыннан 187 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 34 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан  Иртеш елгасы кушылганга кадәр. Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Байе (Алье)
Байе — Франциядә урнашкан коммуна, Овернь — Рона — Альплар регионы Алье департаментында урнашкан.
Овчево
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нью-Альбион (Нью-Йорк)
Нью-Альбион  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Малин (Орегон)
Малин  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан шәһәр.
Ретёй
Ретёй (Retheuil) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Кирешть
Кирешть — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 3240
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Тоденрот
Тоденрот — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Нью-Балтимор (Нью-Йорк)
Нью-Балтимор  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Юбилейный (Омутнинск районы)
Халык
Халык саны динамикасы:
Болытлар
Болыт төрләре
Каурыйсыман болытлар — җиңел болытлар. Шунлыктан алар күк йөзенең иң биек өлешендә булалар. Өем болытлар түбәндәрәк йөзәләр, тышкы күренешләре, формалары белән зур мамык төргәген хәтерләтәләр. Катламлы (катлы-катлы) болытлар зур-зур катламнардан торалар. Болытлар, нигездә, шундый төрләргә бүленә. Кайчакта алар, үзара катнашын, катламлы-өем, каурый-сыман-өем, каурыйсыман-катлам-лы һ.б. төр болытлар да хасил итәргә мөмкиннәр. Тагын каракучкыл төстәге яңгыр болытлары, кара болытлар була. Гадәттә, алар үзләре белән яңгыр яки кар алып киләләр. Бу вакытта яшен яшенләргә, күк күкрәргә һәм кочле җил чыгарга момкин. Яңгыр болытлары, бик авыр булганлыктан, җиргә якын урнашалар.
Биккуҗа
Почта индексы — 453382, — 80226837002.
Орешари
Орешари — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 3242
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Трабен-Трарбах
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Диспрозий
Табигатьтә
Диспрозий лантаноид ятмаларында чыгарыла, шуларның иң зурлары Кытай Халык Республикасы, Америка Кушма Штатлары, Вьетнамда, Әфганстанда, Рәсәйдә (Кольск ярымутравында), Кыргызстанда, Австралиядә, Бразилиядә, Һиндстанда. Тын Океан утравының Минамитори утравында, бары тик Япониянең икътисади зонасында, җирдә сирәк очрый торган минераллар урнашкан тирән су ятмаларында аның запаслары ярыйсы ук зур.
Мәлик Вәлиуллин
Елның төрле фасылларында табигатьтә булырга ярата,спорт белән шөгыльләнә,агачтан шомартып, бизәкләп төрле өй җиһазлары ясый.Туган як табигатенең гүзәл мизгелләрен рәсемгә төшереп,пейзажлар, портретлар ясап,аларны дусларына, туганнарына бүләк итә.Ул иҗат иткән картиналарның саны 100дән артык: “ Яңа мәктәп”х/м55х41(2004); “Район мәдәният йорты”х/м55х39(2007);”Көтелмәгән очрашу”х\м83/65(2003);”Урман буасы” х\м119х83(2004);”Пар аккошлар”х/м65х41(2011);”Таныш алан”х\м(2005);” Киса буасы “ х\м 56Х40(2003);”Тимушка буасы х\м 60х40”(2003);” Су буенда балыкчы”/Не клюет”х\м60х40(2005);”Кама елгасы киңлекләрендә”х\м61х40(2004);”Басу капкасы” х\м 83/65(2003);”Урман буасы”х\м 119\83(2004); “Яшьләр үзәге бинасы”х/м 55/39(2004);“Юллар чакыра”х\м 56х42(1964); “Яшенле яңгыр”к/м 50х35(2002);  “Гөмбәче”х\м70х54(2002); “Печән өсте”х\м70х54(2002);”Ат елы”х\м 60\45(2002); “ Геофизиклар килде”х/м 55/40(1963); “Госбанк ”двп 53/39(2005),”Аксубай саклык банкы”к/м 50/35(2002);”Язучы Айдар Хәлимнең  тууына 70 ел тулу уңаеннан”х/м 50/50(2012) һ.б. Малик Галимҗан улы үзеннән соң килер буыннарга, якташларына,авылдашларына зур рухи мирас калдырып, 2014нче елның 30 июнендә вафат була.
Гольмий
Символы
Гольмий элементының символы - Ho (Гольмий дип укыла).
Ногал (Нью-Мексико)
Ногал  — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Гардер (коммуна)
Гардер — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Кутоп-Назым
Кутоп-Назым — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Назым елгасының уң ярына тамагыннан 389 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 35 км.
Туран (Меликгази)
Туран (Turan) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Меликгази илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Мазаме
Географиясе
Коммуна мәйданы — 72,08 км².
Наилә Фатехова
Наилә Фатехова – татар җырчысы, Татарстанның (2006) һәм Россиянең (2002) атказанган артисты. 1962 елда Мәскәүдә хезмәткәрләр гаиләсендә дөньяга килгән. Әти-әнисе чыгышлары белән Горький өлкәсенең Яндавишча авылыннан. Әсгать Халид улы Фатехов – инженер, Дәүләт премиясе лауреаты.
Киржиць
Киржиць — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Реано
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Норт-Велли (Нью-Мексико)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Луч (Зиянчура районы)
Демография
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 64 кешенең яшәве мәгълүм.
GSC16-433
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
NGC 3246
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Тулий
Символы
Тулий элементының символы - Tm (Тулий дип укыла).
Речетто
Речетто — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Марнав
Географиясе
Коммуна мәйданы — 10,29 км².
Мосуны (Арбаж районы)
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Мертел-Пойнт (Орегон)
Тарихы
Мертел-Пойнт шәһәре  елда нигезләнгән.
Панчево (авыл)
Панчево  — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Рива-Вальдоббия
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Түбән Сарыбил
Түбән Сарыбил — Башкортстанның Зиянчура районында урнашкан авыл.
ᴨyчᴛьı индексы — 453382, — 80226837007.
Лютеций
Лютеций (, Lu) — Менделеевның периодик таблицасының 6 период, 3 төркем элементы. Тәртип номеры - 71.
Норт-Сан-Исидоро (Нью-Мексико)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Патица
Патица — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Үтәгол (Зиянчура районы)
Үтәгол — Башкортстанның Зиянчура районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453394, ОКАТО коды — 80226840001.
Демография
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 478 кешенең яшәве мәгълүм.
Массагель
Массагель (Massaguel) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.
Рива-прессо-Кьери
Рива-прессо-Кьери — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Ениҗе (Инөнү)
Ениҗе (Yenice) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Инөнү илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кирикань
Кирикань — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Нью-Полц (Нью-Йорк)
Нью-Полц  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Ривароло-Канавезе
Ривароло-Канавезе — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Массак-Серан
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8,52 км².
Ньюкомб (Нью-Мексико)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Елу
Елу — Франциянең Орн департаментында урнашкан коммуна.
Кирил
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Еперре
Еперре — Франциянең Орн департаментында урнашкан коммуна.
Риве
Риве — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Лев (Вандрас кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ениҗе (Измит)
Ениҗе (Yenice) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Измит илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Өммегөлсем Камалова-Акчурина
Биографиясе
Гөлсем Камалова-Акчурина 1957 елда Казан шәһәрендә вафат була. Ул татар зиратына күмелә.
Яңыбай (Зиянчура районы)
Демография
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 592 кешенең яшәве мәгълүм.
Монмет (Орегон)
Монмет  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан шәһәр.
Левый Лямин 1-се
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан  Иртеш елгасы кушылганга кадәр. Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Курса-Почмакның табигый байлыгы
Урман авызында төзелеш өчен ком алу урыны – ком базы бар. Авыл халкы төзү эшләре өчен комны шуннан ала. Шулай ук юлларны төзекләндерү эше өчен дә ком бик кирәк.
Җирнең кечкенә генә бер күзәнәгеннән бәреп чыгып, барлык тереклек дөньясын су белән туендырып торган чишмәләр гасырлар буена халыкка хезмәт  итә, үзен караган кешенең исемен мәңгеләштерә: Ишимбай чишмәсе, Факия чишмәсе, Сәйфи, Шаһи, Сафиулла, Морзалар. Фоат, Галиулла, Хәтирә, Фәтхулла, Хәмит чишмәләре, Яшьлек чишмәсе. Ата-бабалардан мирас булып калган, гөрләп торган мул сулы, бүгенге көндә төзекләндерелгән, чистартылган, күпләр өчен изге урынга әверелгән унике чишмә агып ята бер Курса Почмак авылында. Вак, кыяр-кыймас кына челтерәүчеләре дә ишле. Ярдан инешкә төшеп, Көйле суы Кесмәскә кушыла, Кесмәс Казансуга, Казансу Иделгә барып тоташа, аның көчен-дәртен арттыра.
Жемаж
Жемаж — Франциянең Орн департаментында урнашкан коммуна.
Мирандоль-Бурньюнак
Географиясе
Коммуна мәйданы — 38,19 км².
Вольфрам
Ятмалары
Вольфрамны төп экспортлаучылар: Кытай, Көньяк Корея, Австрия. Иң эре импортёрлар: АКШ, Япония, Германия, Бөек Британия. Шулай ук Әрмәнстанда һәм башка илләрдән Вольфрамның ятмалары бар.
Физик үзенчәлекләре
Вольфрам-иң авыр, каты һәм иң авыр эрүчән металл. Саф хәлендә платинага охшаш көмөшсу-ак төстәге металл, 1600 °C температура булганда чүкүгә яхшы бирелә һәм нәзек җепкә сузыла ала. Металл вакуумда югары тотрыклыкка ия
Ньюпорт (Нью-Йорк)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Жансак (Югары Пиреней)
Жансак — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Пиявец
Пиявец — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Ньюстед (Нью-Йорк)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
NGC 3260
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Тургут Өзал (Ешилъюрт)
Тургут Өзал (Turgut Özal) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Ешилъюрт илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Югары Мәмбәтша
Почта индексы — 453396, ОКАТО коды — 80226843002.
Мопин (Орегон)
Тарихы
Мопин шәһәре  елда нигезләнгән.
Ункель
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Филзә Хәмидуллин
Биография
2022 елның 5 гыйнварында 86 яшендә вафат
Липк-Ях
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан  Иртеш елгасы кушылганга кадәр. Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Рений
Символы
Рений элементының символы — Re (Рений дип укыла).
Тарихы
Рений 1925 елда алман химиклары Ида һәм Вальтер Ноддаклар тарафыннан, колумбит минералын спектраль анализ үткәреп тикшерү вакытында Siemens & Halske компаниясе лабораториясендә ачыла.
Робелла
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Локкум-Ягун
Локкум-Ягун — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Олы Юган елгасының уң ярына тамагыннан 835 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 154 км.
Негалем (Орегон)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ла-Мюр-Аржан
Географиясе
Коммуна мәйданы — 34,73 км².
Робурент
Робурент — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Уннау
Уннау — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Подврых
Подврых — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Унтерсхаузен
Унтерсхаузен — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Киричешть
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Оваско (Нью-Йорк)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Подрумче
Подрумче — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сент-Обен (Эна)
Сент-Обен (Saint-Aubin) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Роделло
Роделло — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Кириш
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Розацца
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Лор-Кай-Ягун (Вуя-Ян кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ире (Орн)
Ире — Франциянең Орн департаментында урнашкан коммуна.
Овид (шәһәр, Нью-Йорк)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Постник (Болгария)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ениҗели (Ислаһие)
Ениҗели (Yeniceli) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Ислаһие илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Поточарка
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лор-Кай-Ягун (Кол-Кочен-Ягун кушылдыгы)
Лор-Кай-Ягун  — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Кол-Кочен-Ягун елгасының сул ярына тамагыннан 63 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 37 км.
Калининский (Зиянчура районы)
Почта индексы — 453396, — 80226843008.
Киркулешть (Вилча)
Киркулешть — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Сент-Эрм-Утр-э-Рамекур
Сент-Эрм-Утр-э-Рамекур (Saint-Erme-Outre-et-Ramecourt) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Урбар (Рейн-Хунсрюк)
Урбар  — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Ньюпорт (Орегон)
Ньюпорт  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан шәһәр.
Иридий
Ятмалар һәм җитештерү
Елына Җир йөзендә җитештерелгән иридий (2009 елгы мәглүмат буенча) 3 тонна чамасы тәшкил итә. 2015 елда 7.8 тонна чыгарылган.
Изотоплы состав
Табигатьтә иридий тотрыклы ике төр изотоп катышмаларында очрый: 191Ir (нисбәте 37,3 %) һәм 193Ir (62,7 %). Ясалма ысуллар белән масса саны 164-199 радиоактив изотоп, шулай ук күп төш изомерлары алынган. Ясалма192Ir таралу алган.
Куллану
2010 елда дөньяда иридий куллану 10,4 тонна тәшкил итә. Төп куллану даирәсе — монокристалл үстерү өчен корылмалар, аларда иридий тигель материаллары сыйфатында кулланыла. Шул максатта 2010 елда 6 тонна иридий тотылган. Якынча 1 тоннаны премиаль кабызу шәмнәре, химик корылмалар һәм химик катализаторлар җитештерүчеләр куллана.
Бирдәш (Җылаер районы)
Бирдәш — Башкортстанның Җылаер районында урнашкан авыл.
Демография
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 450 кешенең яшәве мәгълүм.
Версоль-э-Лапер
Географиясе
Коммуна мәйданы — 27,95 км².
NGC 3271
NGC 3271 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Рокка-де'-Бальди
Рокка-де'-Бальди — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Карруж
Карруж — Франциянең Орн департаментында урнашкан коммуна.
Енизираатли (Бандырма)
Енизираатли (Yeniziraatli) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Бандырма илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Каз канаты (халык бию ансамбле)
Пост-коммунист чорда
1992–1993 елларда «Каз канаты» ансамблен Г.Тукай исемендәге Татар дәүләт җыр һәм бию ансамбле биючесе, Татарстанның халык артисты Фердинанд Гыймадиев җитәкли. 1997 елдан ансамбль эшчәнлеге тукталып тора, әмма 2005 елда студентларның теләге һәм Казан университетының Социаль тәрбия эшләре идарәсе булышлыгы белән торгызыла, А.Ибраһимова җитәкчелегендә яңадан эшен җанландырып җибәрә. 2006 – 2010 елларда Д.Сәмигуллина хореограф була. «Каз канаты»ның берничә буын биючеләре хәзерге көндә дә үзара бәйләнештә яшиләр. Коллективның элеккеге биючеләре арасында профессорлар, фән докторлары, доцентлар, хокук хезмәткәрләре, эшмәкәрләр, укытучылар һ.б. һөнәр ияләре бар. Аларны халык иҗатына, татар сәнгатенә мәхәббәт, ансамбльнең җитәкчесе Габдрахман ага Сәлимовка булган тирән ихтирам хисләре рухи яктан берләштерә. Уртак тырышлык белән 2013 елда ансамбль оешуның 35 еллыгына багышланган китап басылып чыкты. Әлеге басмада ансамбльнең тарихы һәм эшчәнлеге яктыртыла, аның җитәкчесе Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре Габдрахман Фәрит улы Сәлимов турында истәлекләр, ул куйган кайбер биюләрнең тасвирламалары туплап бирелә.
Олбани (Орегон)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кальмель-э-ле-Вьяла
Географиясе
Коммуна мәйданы — 23,20 км².
Пикан-Парк (Нью-Мексико)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лопва (Коса кушылдыгы)
Лопва — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Киров өлкәсе, Удмуртия биләмәләрендә ага. Елга  Коса елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 85 км.
Татьяна Власова
Татьяна Власова:
Агалтын
Агалтын (, Pt) — Менделеевның периодик таблицасының 6 период, 10 төркем элементы. Тәртип номеры — 78.
Луза (Зуевка районы)
Луза (Луза) — Киров өлкәсенең Зуевка районында урнашкан авыл.
Жюнкалас
Жюнкалас — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Пикерис-Пуебло (Нью-Мексико)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ла-Бастид-Прадин
Географиясе
Коммуна мәйданы — 20,56 км².
Лункун-Игый
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ениинҗесу (Тепебашы)
Ениинҗесу (Yeniincesu) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Тепебашы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Яңа Александровка (Җылаер районы)
Демография
Халык саны динамикасы:
Казан университетының астрономия обсерваториясе
Обсерватория тарихы
1838 елда 9-дюймлы рефрактор тулысынча хәрәкәтчән төп манарада урнаштырылган.
Полва (Коса кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Роккетта-Бельбо
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Роккетта-Лигуре
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Равил Хөснуллин
Биография
2006 елдан «Россия патриотлары» партиясенең төбәк бүлеген җитәкли. 2007 һәм 2011 елда «Россия патриотлары» партиясеннән Дәүләт Думасы депутатларына ике тапкыр уңышсыз баллотлана. 2014 елдан башлап Гомумроссия халык фронтының башкарма комитеты башлыгы булып тора. 2013 елдан 2016 елга кадәр хәлиткеч тавыш хокукы белән Татарстан Республикасы Үзәк сайлау комиссиясе әгъзасы була.
Аакре
Аакре (Aakre) — Эстониянең Тартумаа өязендә урнашкан авыл.
Терекөмеш
Тарихы
Терекөмешнең металларга каравы Ломоносов һәм Браун хезмәтләре белән генә раслана, алар 1759 елның декабрендә терекөмешне туңдырып, аның металл үзенчәлекләрен ачалар.
Этимологиясе
Урысча атамасының килеп чыккан терекөмеш "җилдерү" сүзе белән бәйле. Hg — латинча исеме, бу элементның алхимиклар кушкан исеме -hydrargyrum ( ὕδωρ «һу» һәм ἄργυρος «көмеш», сүзгә-сүз — «сыек көмеш»).
Морат Гаделшин
Биография
2016 елның сентябрендә «Бердәм Россия»дән VII чакырылыш Дәүләт Думасы депутаты итеп сайлана.
Люккум-Игый
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан  Иртеш елгасы кушылганга кадәр. Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Кирлиг (Ясси)
Кирлиг — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Онионта (шәһәр, Нью-Йорк)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Пауерс (Орегон)
Пауерс  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Пауерс шәһәре  елда нигезләнгән.
Роментино
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Кирлигу-Маре
Кирлигу-Маре — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Таллий
Символы
Таллий элементының символы — Tl (Таллий дип укыла).
Илет
Илет — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Пынарьяйла (Адыяман)
Пынарьяйла (Pınaryayla) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Адыяман иле Адыяман илчесенә караган бер авыл (köy).
Рондиссоне
Рондиссоне — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Еникараҗалы (Чаршамба)
Еникараҗалы (Yenikaracalı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Чаршамба илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гашун-Сала
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Лямин 3-нче
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан  Иртеш елгасы кушылганга кадәр. Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Еникараман (Османгази)
Еникараман (Yenikaraman) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Османгази илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Бикҗан
Бикҗан — Башкортстанның Җылаер районында урнашкан авыл.
Портленд (Орегон)
Портленд  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан шәһәр.
Пондероза (Нью-Мексико)
Пондероза  — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Сен-Фели-де-Сорг
Географиясе
Коммуна мәйданы — 31,00 км².
Ааспере
Ааспере (Aaspere) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Рибино
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рора
Рора — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
NGC 3282
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Пырпыр (Чилимли)
Пырпыр (Pırpır) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Дүзҗе иле Чилимли илчесенә караган бер авыл (köy).
Муларес (Франция)
Муларес (Moularès) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.
Прайнвилл (Орегон)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пуеблито (Нью-Мексико)
Пуеблито  — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Мулен-Маж
Мулен-Маж (Moulin-Mage) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.
Сидоровка (Җылаер районы)
Демография
Халык саны динамикасы:
Пуебло (Нью-Мексико)
Географиясе
Пуебло халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Турлук (Ейьюбие)
Турлук (Turluk) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Ейьюбие илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Калаванте
Калаванте — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Пэй (Косья кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
NGC 3286
NGC 3286 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Пуебло-оф-Сандия-Вилледж (Нью-Мексико)
Пуебло-оф-Сандия-Вилледж  — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Кампан (кантон)
Кампан — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Франций
Символы
Франций элементының символы - Fr (Франций дип укыла).
NGC 3287
NGC 3287 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Беннвир
Беннвир (Bennwihr) — Франциянең Югары Рейн департаментына караган коммуна, Сент-Мари-о-Мин кантонына карый.
Абая (Ярва)
Абая (Abaja) — Эстониянең Ярвамаа өязендә урнашкан авыл.
Наж
Наж (Nages) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.
Пуебло-Пинтадо (Нью-Мексико)
Пуебло-Пинтадо  — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Риддл (Орегон)
Риддл  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан шәһәр.
Радон
Шифасы
Радон ванналарының шифалы үзенчәлекләре турында кешеләр радиоактивлык ачылганчы ук белгән. Баден-Баден сулары борынгы римлыларга билгеле булган. 1861 елда, Р. Бунзен атаклы курорт суларына беренче химик анализ ясый, ә 1904 елда физик Х. Ф. Гайтель һәм Баден-Баденда яшәүче даруханәче О.Реслер Баден суларының радиоактивлыгын ачалар. Шул ук елны Германиянең тагын бер курорты – Бад Кройцнахтың 1817 елда төзелгән күп термаль дәвалау чыганакларының радиоактивлыгы билгеләнә, ә 1912 елда, радон штольнялары табылганнан соң, курортта дөньяда беренче ингаляцион радон үзәге ачыла.
Куржу
Куржу — Франциянең Орн департаментында урнашкан коммуна.
Ручей (Болгария)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ричленд (Орегон)
Тарихы
Ричленд шәһәре  елда нигезләнгән.
Абури
Абури (Aburi) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Сале-делле-Ланге
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Кирломану
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рыт
Рыт — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Себонкур
Себонкур (Seboncourt) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Салерано-Канавезе
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Кече Речка (Выч-Ях кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Орчерд-Парк (шәһәр, Нью-Йорк)
Орчерд-Парк  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Ридспорт (Орегон)
Ридспорт  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан шәһәр.
Сали-Верчеллезе
Сали-Верчеллезе — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Самовила
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кантаус
Кантаус — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Оссак
Оссак (Aussac) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.
Ениконаҗык (Позанти)
Ениконаҗык (Yenikonacık) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Позанти илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Саличето
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Самодива (авыл)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зелленберг
Зелленберг (Zellenberg) — Франциянең Югары Рейн департаментына караган коммуна, Сент-Мари-о-Мин кантонына карый.
NGC 3293
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Протактиний
Тарих
Протактиний 1917 елда Содди, Кранстон һәм Ган тарафыннан ачыла.
Салуджа
Салуджа — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Л'Егль
Л'Егль — Франциянең Орн департаментында урнашкан коммуна.
Сальбертранд
Сальбертранд — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Секеар
Секеар (Sequehart) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Роузбург (Орегон)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Осеола (Нью-Йорк)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Пихтовка (Кува кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
NGC 3295
NGC 3295 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Зур Изъятывис
Зур Изъятывис — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Серьер елгасының уң ярыннан 3 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 21 км.
Кече Тепла
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Серен
Чыганаклар
Серен
Сальмоур
Сальмоур — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Кадесниково (Оричи районы)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Турналы (Низип)
Турналы (Turnalı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Низип илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
NGC 3296
NGC 3296 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
NGC 3297
NGC 3297 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Самоне (провинция, Турин)
Самоне  — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Серш
Серш (Serches) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Әһерди
Әһерди (Äherdi) — Эстониянең Рапламаа өязендә урнашкан авыл.
Свободиново
Свободиново — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зур Куберле
Зур Куберле — Россия территориясеннән ага торган елга. Ростов өлкәсе, Калмыкия, Волгоград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Сал елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 133 км.
Рио-ен-Медио (Нью-Мексико)
Географиясе
Рио-ен-Медио халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Пен (Тарн)
Пен (Penne) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.
Чуенчы-Чупан
Тарихи белешмә
Чуенчы-Чупан авылы 1901 елда барлыкка килгән. Аңа нигез салучылар ерактан кучеп килгәннәр.
Отего (шәһәр, Нью-Йорк)
Отего  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Еникөй (Шеһзаделер)
Еникөй (Yeniköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Шеһзаделер илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Лабарош
Лабарош (Labaroche) — Франциянең Югары Рейн департаментына караган коммуна, Сент-Мари-о-Мин кантонына карый.
Турплу (Кареси)
Турплу (Turplu) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Кареси илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Зур Кугульта
Зур Кугульта — Россия территориясеннән ага торган елга. Ставрополь крае, Ростов өлкәсе, Краснодар крае, Калмыкия биләмәләрендә ага. Елга  Егорлык елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 112 км.
Саммервилл (Орегон)
Саммервилл  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан шәһәр.
Сангано
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Сан-Дамьяно-д'Асти
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Полуденка (Кужва кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Рок-Спрингс (Нью-Мексико)
Рок-Спрингс  — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сестринско
Сестринско — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Роу (Нью-Мексико)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сан-Джермано-Кизоне
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Маранги-Юган
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан  Иртеш елгасы кушылганга кадәр. Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Полине
Географиясе
Коммуна мәйданы — 73,75 км².
Сан-Джиллио
Сан-Джиллио — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Наваратна
Йогананданың Йоги автобиографиясендә асылташ терапиясе буенча хәзерге фикерләр
"'Йорт яшен сугуын иңдерер өчен бакыр таяк белән җайлаштырылырга мөмкин булган кебек, тән ашрамы да төрле саклау чараларыннан җай күрергә мөмкин. Гасырлар элек йогиннар саф металллар астраль яктылык балкуын күреп алганнар, ул планеталарның тискәре тартуларына көчле каршы торучан. Галәмдә даими рәвештә кечкенә электрик һәм магнит балкышлары әйләнеп тора [...] Бу проблема безнең ришилар игътибарын җәлеп иткән; алар металлар комбинациясенең генә түгел файдасын, ә шулай ук үсемлекләрнең һәм иң эффективы ике караттан да азрак булмаган барлык кимчелеге булмаган асылташларның ярдәм күрсәтүен тапканнар. Астрологиянең саклау кулланылышлары Һиндстаннан тыш сирәк өйрәнелгән булган. Бер аз мәгълүм булган факт булып камил асылташлар, металлар яки әзерләнгән үсемлекләр, алар тиешле микъдардан әзрәк һәм тән янында киелмәсә файдасыз булуы тора.'"
Синигер
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Америций
Тарих
Америций 1944 елда галим Сиборг тарафыннан ачыла.
Анновка (Җылаер районы)
Анновка — Башкортстанның Җылаер районында урнашкан авыл.
Синчец
Синчец — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Пьэрпонт (Нью-Йорк)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сенека (Орегон)
Сенека  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан шәһәр.
Сисси (Эна)
Сисси (Sissy) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Льевр
Географиясе
Коммуна мәйданы — 12,55 км².
Прад (Тарн)
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,24 км².
Зур Козла-Ю
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кирца (Сибиу)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Миттельвир
Географиясе
Коммуна мәйданы — 2,42 км².
Суаз
Суаз (Soize) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Сан-Антонио (Нью-Мексико)
Географиясе
Сан-Антонио халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Метль-Мех-Игль
Метль-Мех-Игль — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Олы Балык елгасының сул ярына тамагыннан 208 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 15 км.
Турунчлу (Дефне)
Турунчлу (Turunçlu) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Дефне илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Скалина
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Решадие (Сандыклы)
Решадие (Reşadiye) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Афйонкарахисар иле Сандыклы илчесенә караган бер авыл (köy).
Кюрий
Символы
Кюрий элементының символы — Cm (Кюрий тип укыла).
Тарихы
Беренче булып 1944 елда кюрий асыла. Аны 239Pu α-кисәкчәләр белән аттырганда табалар.
Ла-Ланд-сюр-Ер
Ла-Ланд-сюр-Ер — Франциянең Орн департаментында урнашкан коммуна.
Оска (Кырыкмас кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Кобус (Югары Пиреней)
Кобус — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Сан-Антонито (Сокорро округы, Нью-Мексико)
Географиясе
Сан-Антонито халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Скырбино
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фирсбах
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пюибегон
Географиясе
Коммуна мәйданы — 19,01 км².
Урыс Бирдәше
Рус Бирдәше — Башкортстанның Җылаер районында урнашкан авыл.
Демография
Халык саны динамикасы: