cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Темәс
Темәс — Көньяк Урал төбәгендә иң зур авылларның берсе. Төп халкы — Бөрҗән ыруы башкортлары. Авылда 1795 елда — 348, 1859 елда — 808, 1885 елда — 950, 1920 елда 2491 кеше исәпләнгән. Темәс авылының нәкъ уртасындагы калкулыкта Сакмар елгасы ярында ике катлы бина урнашкан. Ул — 1896-1897 елларда төзелгән Тәңгәвер кантоны башкарма комитеты бинасы. 1919 елның гыйнварыннан мартына кадәр монда Башкортстан Хөкүмәте эшләгән. 21-23 февральдә биредә башкортларның хәрби съезды үтә һәм идарә итүнең яңа органы — Вакытлы комитет төзелә. Бүген бу бинада тарихи-туган якны өйрәнү музее урнашкан.
Чыжуны
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Кирилл Мерецков
Тәрҗемәи хәле
Бөек Ватан сугышын ССРБ саклану халык комиссарының урынбасары дәрәҗәсендә каршылый. 1941 елның 23 июнендә кулга алына. И. Сталин әмере буенча сентябрьдә азат ителә, югары хәрби дәрәҗәләр били: Волхов һәм Карелия фронтлары белән җитәкчелек итә. Аның кул астындагы гаскәрләр 1941 елның 9 декабрендә фашистларны Тихвин шәһәреннән бәреп чыгара — бу басып алучыларның ССРБ җирендә беренче зур җиңелүе була.
Штехлин
Штехлин — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Леонид Соколов
Леонид Соколов (Леонид Михайлович Соколов,, — , ) — Советлар Берлеге каһарманы (1943).
Карвер (Массачусетс)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
(19200) 1992 GU2
Тарихы
1992 елның 4 апрелендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 GU2» саналган.
NGC 828
NGC 828 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Хәдис
Җыентыклары тарихы
Муватта төзелгәннән соң, вакыт үтү белән, хәдисләр буенча иң ышанчылы хезмәтләр булып саналучы тагын алты җыенык барлыкка килә: Имам әл-Бохари (һиҗри 194—256 еллар) Сәхихе; Имам Мөслим (һ. 202-261 ел.); Әбу Давыт (һ. 202—275) Сөнәне; Имам әт-Тирмизи (һ. 279 елда үлә) Сөнәне; Ән-Нәсайи (һ. 215-303) Сөнәне; Ибн Мәҗи (һ. 209-273) Сөнәне.
Максим Соколов
Максим Соколов (Максим Анатольевич Соколов,, — , ) — Россия һоккейчесе (капкачы), Россия чемпионы (2004), дөнья чемпионатларының көмеш (2002) һәм бронза (2005) призчысы.
Пулвеск-Малий
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рөстәм Сәлимгәрәев
Иҗаты
Казан, Әлмәт, Кама Аланы, Мәскәү (Беговая ур., 24; «Зәңгәр диңгездә, ак күбектә»), Санкт-Петербург, Түбән Новгород («Егылу II») , Самар (Ленинград урамы, 63) , Краснодар («Күршеләр») , Түбән Варта, Нефтекама, Дербент («Саклаучы») шәһәрләреннән тыш, Украина (Киев, «Лабиринт»), Төркия, Кытай (Шанхай), Швейцария, Норвегия (Осло, «Тату балалар»), Кипр (Айия Напа, «Көндезге йокы»), Австралия, Дания, Польша, Финляндия, АКШ (Вашингтон, «Тыныч вакыт»), Мексика, Яңа Зеландиядә йорт-бина диварларын бизәгән.
Штехов-Ферхезар
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Радуил
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чырвонае Сяло (Зэльвенский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Робяши (Киров өлкәсе)
Халык
Халык саны динамикасы:
Әмин (Баймак районы)
Демография
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 277 кешенең яшәве мәгълүм.
Карлайл (Массачусетс)
Карлайл  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Басым
Ноктадай басым - кечкенә өслеккә тәэсир итүче көчнең нормаль дифференциалы dF_n кече өслек мәйданына dS чагыштырмасына тигез:
Пулковниково
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Маджини (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Джованни Антонио Маджини (1555—1617) хөрмәтенә бирелә.
Ай-Воят-Соим
Ай-Воят-Соим — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Амня елгасының сул ярына тамагыннан 281 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 15 км.
Прегийак
Прегийак — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Алыкәнд (Гөйчай)
Алыкәнд  (Alıkənd ) — Әзербайҗанның Гөйчай районына караган авыл.
Пулько (Вомбжезький повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тернерс-Фоллс (Массачусетс)
Географиясе
Тернерс-Фоллс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Гөлалан (Җаник)
Гөлалан (Gölalan) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Җаник илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Берёзовик (елга)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Кларксбург (Массачусетс)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зур Барановы
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Күнзавод
Демография
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 148 кешенең яшәве мәгълүм.
Токарувка
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лопата (Сембер өлкәсе)
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Ай-Вунт-Юган
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Штраупиц
Штраупиц — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
(19206) 1992 PH4
Тарихы
1992 елның 2 августында Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 PH4» саналган.
HD23537
HD23537 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Пристава (Нова Горица)
Пристава  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Гөлбашы (Гөрдес)
Сылтамалар
Gölbaşı, Gördes Gölbaşı, Gördes
Таль (Штирия)
Таль  — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Перетино
Перетино (Перетино) — Диңгез буе краеның Партизан районында урнашкан авыл.
Пуща-Мейска
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гөлбашы (Көпрүбашы)
Гөлбашы (Gölbaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Көпрүбашы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Нанжевиль
Нанжевиль — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
HD23542
HD23542 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Казчина Кабаса (Павия)
Географиясе
Казчина Кабаса Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Горна (елга)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Прудный (Кызыл районы)
Халык
Халык саны динамикасы:
Миколаевице (Великопольское воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Алексей Миранчук
«Локомотив»
2013 елның 20 апрелендә Россия Премьер Лигасында Миранчукның дебюты була. «Кубань» белән кунак матчта ул кырга старт составында чыга. Чемпионатта беренче голын 5 майда «Амкар» белән очрашуда кертә. Киләсе сезонда ике фронтта чыгыш ясавын дәвам итә: яшьләр һәм төп командада. Ул 19 һәм 21 яшькә кадәр Россия җыелма командасы уенчысы да булып тора. 19 яшькә кадәрге командага 2015 елгы Европа чемпионатына квалификацияләнергә ярдәм итә.
Җыелма командада карьерасы
2020 елгы Европа чемпионатына сайлап алу циклында 5 матчта катнаша, Сан-Марино капкасына гол кертә (5:0).
Томашувка (гмина Неджвиця-Дужа)
Томашувка  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Don (titul)
Don yäki dom (latinçä dominus - äfände) — Awrupanıñ qayber illärendä titul.
Пшедлуж
Пшедлуж — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Казчина Кавалера (Павия)
Географиясе
Казчина Кавалера Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Конвей (Массачусетс)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сәксәй
Почта индексы — 453665, — 80206852006.
Роллингстон (Миннесота)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мак-Клюр (ай кратеры)
Мак-Клюр - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 23,96 км булган кратер.
Александер Әхмәтович
Александер Әхмәтович (Aleksander Achmatowicz,, — , ) — хокукчы, Польша, Литва, Беларус һәм Украина татарлары берлеге рәисе (1917-1918), Кырым Халык Җөмһүриятенең юстиция министры (1917-1918), Польша сенаты әгъзасы (1928-1930).
(19211) 1993 DM
Тарихы
1993 елның 21 февралендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 DM» саналган.
Антон Миранчук
Тормыш юлы
1995 елның 17 октябрендә Кубан шәһәрендә Славянск-на-Кубани шәһәрендә туа. Әбисе Антонина хөрмәтенә аталган.
Раяновци (София өлкәсе)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Конкорд (Массачусетс)
Конкорд  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Чэрчычы
Чэрчычы (Чэрчычы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Зэльвенский районында урнашкан авыл.
Микошки
Микошки — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Таннхаузен (Штирия)
Таннхаузен  — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Реброво (Болгария)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пермское
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Казчина Кавалина (Бергамо)
Казчина Кавалина — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Пшеритка
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мак-Лафлин (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Дин Бенджамин Мак-Лафлин (1901—1965) хөрмәтенә бирелә.
Зермезель
Зермезель (Zermezeele) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Ворму кантонына карый.
Бәрле (Сембер өлкәсе)
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (51,8%), мордва (38,6%), украиннар (4,2%).
Мәҗит Гафуриның мемориаль йорт-музее
Тарих
Мәҗит Гафуриның мемориаль йорт-музее Башкортстандагы әдәби музейларның беренчесе булып тора. Ул 1948 елның 5 мартында Мәҗит Гафури 1923 — 1934 елларда яшәгән йортта ачыла. Бу бина — XIX гасырның архитектура һәйкәле. Музейда алты зал бар. Кунак бүлмәсендә, йокы бүлмәсендә һәм эш кабинетында шагыйрь фатирындагы мохит тергезелгән
Тасвирлама
Алты залның өчесендә Габделмәҗит Нургали улы гаиләсе белән яшәгән еллардагы интерьер сакланган. Калган өч залның экспозициясе шагыйрьнең ижатын һәм тормыш юлын бар нечкәлекләре белән җентекле чагылдыра.
Шарлык (Саелмыш кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Җаек (бассейнның Россия өлеше).
HD235839
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Вайманьга
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Релёво
Релёво — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Пуглед (Семич)
Пуглед  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Засьпиче
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Абтштайнах
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шабаны (Гродзенский районы)
Шабаны  (Шабаны ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.
Гөлбашы (Сейһан)
Гөлбашы (Gölbaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Сейһан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Шавёлы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Милава (Польша)
Милава  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Пшибраново
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Таур
Таур — Австриянең Тироль федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Шавердаки
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Лейквилл (Массачусетс)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD235965
HD235965 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Кырым - татар милли хәрәкәте
Кырым - татар милли хәрәкәте 1950 нче елларның икенче яртысында оешкан хәрәкәт.
Ул репрессия корбаны булган Кырым халкының хәрәкәте. Бу хәрәкәтнең активистлары үзләрен ватаннарына кайтаруны таләп иткәннәр. Хәрәкәтнең башы сугыштан соңгы беренче унъеллыкка барып тоташа. 1950-1960 елларда аның лидерлары арасында партия хезмәткәрләре, сугыш ветераннары, Кырымда партизан хәрәкәтендә катнашучылар була. Хәрәкәт 1960 нчы елларда тагы да көчәя, аннан соң үзгәртеп кору елларында көчен югалта һәм 1990 нчы еллар башында сизелерлек сәяси нәтиҗәләргә ирешә. Хәрәкәт зур тәҗрибә белән алга бара: совет партияләре структурасына каршы тора (Үзбәкстанда, Таҗикстанда, Краснодар өлкәсендә, Кырымда), оештырылган массакүләм чыгышлар , хокук саклау органнары белән каршылыкларга керә. Кырым-татар хәрәкәте күләме ягыннан, оештырылган булуы белән, сәяси фикерләре төгәл булуы белән аерылып торган.
Тауфкирхен-ан-дер-Прам
Тауфкирхен-ан-дер-Прам — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Айтерфельд
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(19221) 1993 PD3
(19221) 1993 PD3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Ай-Нюрум-Юган
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Иртеш елгасы кушылган урыннан Төньяк Сосва елгасы кушылган урынына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Иртештан Төньяк Сосьва тамагына кадәр, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Чаярхы
Чаярхы (Çayarxı ) — Әзербайҗанның Гөйчай районына караган авыл.
Шавуличы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Тросцянка
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шарон (сан алу урыны, Массачусетс)
Шарон  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Шарон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вамшереньга
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Рыжана
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Айхенцелль
Айхенцелль — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.
Авнюга
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Пущава (Ловренц-на-Похорю)
Пущава  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Сабин (Миннесота)
Тарихы
Сабин шәһәре  елда нигезләнгән.
Годень (Долж)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шайбаки (Лидский районы)
Шайбаки  (Шайбакі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Лидский районында урнашкан авыл.
Пустозерово
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
NGC 844
NGC 844 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Риу
Риу — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Мак-Олифф (ай кратеры)
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1988 елда раслана.
(19225) 1993 RX5
Тарихы
1993 елның 15 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 RX5» саналган.
Шайбаки (Шчучынский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Елизавета Брадис
Биографиясе
Бөек Ватан сугышы башлангач, Елизавета Модестовна Украина ССРы Фәннәр академиясе Биология институты хезмәткәрләре белән Уфага  эвакуацияләнә. 1941—1947еллардан Елизавета Брадис Башкортстан районнарының флорасын тикшерә, сазлыкларны өйрәнә, аларны экология һәм филогенетик сыйфатлары буенча классификацияли. Геоботаник Е. М. Брадисның эшләре практик әһәмияткә ия була, чөнки республикада күп кенә предприятиеләр арзан ягулык- торфта эшли.
Сергей Баранов
Баранов Сергей Петрович (26 март 1929 ел — 10 февраль 2013 ел) — педагог, педагогия фәннәре кандидаты (1960), профессор (1980), Педагогия һәм социаль фәннәрнең тулы хокуклы әгъзасы. Бөек Ватан сугышында катнашучы.
NGC 845
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Аллендорф (Эдер)
Аллендорф  — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.
Шалуци
Шалуци (Шалуці ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.
Гөлбент (Сейдикемер)
Гөлбент (Gölbent) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Сейдикемер илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Макробий (ай кратеры)
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
(19227) 1993 RH16
Тарихы
1993 елның 15 сентябрендә Анри Дебеонь, Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 RH16» саналган.
Ай-Огот-Ех
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(19228) Uemuraikuo
Тарихы
1993 елның 16 сентябрендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 SN1» саналган.
(19229) 1993 SD5
Тарихы
1993 елның 19 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 SD5» саналган.
Платоно-Александровское
Халык
Халык саны динамикасы:
Альсфельд
Альсфельд — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Максутов (ай кратеры)
Максутов - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 83,84 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Дмитрий Дмитриевич Максутов (1896—1964) хөрмәтенә бирелә.
Годинешть (Горж)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нурия Ирсаева
Иҗаты
Амплуасы: лирик-драматик һәм драматик каһарман хатын-кызлар. Актрисага нечкә лиризм, моңлылык, нәфислек тә, шул ук вакытта драматизм, көчле рухлылык та хас. Л.В. Вәлиев, Г.Г. Гыйләҗев, Р.В. Исрафилов, Ш.М. Муртазина, А. Ә. Нәдергулов, В.К. Сәйфуллин кебек режиссерлар белән эшли. Фидан Гафаров белән башкарылган сәхнә дуэты озын гомерле була. Эстрадада чыгыш ясый. «Әйдә киттек Дим буена» җыры (Г. Юнысова – Р.Сәхәветдинова) белән таныла.
Казчина Казон Векио (Верчели)
Казчина Казон Векио — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(19231) 1993 TL5
Тарихы
1993 елның 9 октябрендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 TL5» саналган.
Югославия корольлеге
Югославия корольлеге (Краљевина Југославија, Kraljevina Jugoslavija) — 1918—1941(1945) елларда Балкан ярымутравының төньяк-көнбатышындагы монархик дәүләт.
Биләмәләре хәзерге Словения, Хорватия, Сербия, Каратау, Босния һәм Һерцеговина, Македония һәм Косово территориясендә урнашкан.
HD236471
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Равне (Железники)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гөлдере (Милас)
Гөлдере (Göldere) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Милас илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Курткөй (Билеҗик)
Курткөй (Kurtköy) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Билеҗик иле Билеҗик илчесенә караган бер авыл (köy).
Малаперт (ай кратеры)
Малаперт - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 72,38 км булган кратер.
Смолско
Смолско — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Чуаш Сусканы
Чуаш Сусканы (Чувашский Сускан) — Сембер өлкәсенең Мәләкәс районында урнашкан сала.
Литтлтон (Массачусетс)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
(19233) 1993 UD7
(19233) 1993 UD7 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
HD236605
HD236605 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Терниц
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Смолча
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Малинкин (ай кратеры)
Малинкин - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 8,28 км булган кратер.
Разъезд 30 км
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Амёнебург
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Грязнушка (Самара кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
Пширова (Рипинский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Годяну (Мехединць)
Годяну — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Терфенс
Терфенс — Австриянең Тироль федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Avinyon papaları
Avinyon äsirlege
1309 yılda Fransiä patşası Filip IV Matur Rim papası Bonifatsiy VII qarşı nizağta ciñä, papalar dönyawi xakimiätkä buysınırğa mäcbür bula.
Katolik çirkawneñ tarqalışı
Şulay itep, Avinyon äsirlegennän soñ Böyek könbatış tarqalış başlanğan, şul çorda Avinyonda ber papa, Rimda ikençe papa bulğan, ä Katolik çirkäw bülengän.
Анаталь
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Равне (Церкле-на-Горенськем)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шандры (Вавкавыский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Тесдорф
Тесдорф — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Междуречье (Диңгез буе крае)
Междуречье (Междуречье) — Диңгез буе краеның Дальнереченск районында урнашкан авыл.
Антипина
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Шаптуны
Шаптуны (Шаптуны ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.
.om
.om — Оманның югары дәрәҗәле милли домены.
Мансфилд (Массачусетс)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Орвиль (Луаре)
Орвиль — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
Мальтон (ай кратеры)
Мальтон - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 54,7 км булган кратер.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Куртлар (Мудурну)
Куртлар (Kurtlar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Мудурну илчесенә караган бер авыл (köy).
Манчестер-бай-те-Си (Массачусетс)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казчина Казтелето (Милано)
Казчина Казтелето — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Здройки (Подлясье воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Стыргел
Стыргел — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Мандельштам (ай кратеры)
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Ай-Тунги-Ега
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гоешть (Долж)
Гоешть — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вера Белицер
Вера Николаевна Белицер (1903-1983) - совет галиме, тарих фәннәре докторы, этнограф.
Арберген
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рама
Даталау
Артур Боннер буенча "нәрсә булган булырга мөмкин" ул Гупта Империясенең иртә патшасы Сарайю елгасында башкласын төзегән, бу яңа шәһәрне Айодхья дип атаган, һәм Рама нәкъ шул урында "миллионнарча еллар элек" туган дип расланган булган, шулай итеп династия Ходайлар белән кушылган, һәм бу ышану Һиндстанда Гупта Империясе беткәннән соң киң таралган булган.
Иконографиясе
Рама иконографиясе Вишну аватарлары белән уртак элементларга ия, әмма берничә элементлар аерылып тора. Аның беркайчан да ике кулдан артык булмый, ул уң кулында "бана" (ук) тота яки аның янында шул ук бар, ә сул кулында аның "дһанус"ы (җәя). Аның өчен иң киңәш ителгән сурәт - ул "трибханга" позасында (өч мәртәбә бөгелгән "S" формасы). Ул кара, зәңгәр яки караңгы төстә сурәтләнгән, типик рәвештә кызыл төсмерле кием кия. Аның хатыны һәм бертуганы иконографиянең өлеше булып тора, Лакшмана сул ягында, ә Сита Раманың һәрвакыт уңында, икесе дә саргылт-алтынсу тән төсе белән.
Фәлсәфәсе һәм символизмы
Раманың тормышы һәм комментарлары берәү тормышын тулысынча яшәргә һәм омтылырга тиеш булганын ассызыклый, һәм өч тормыш максаты да бик әһәмиятле булганын: алкыш (дһарма), теләкләр (кама), һәм законлы байлыкка ирешү (артха). Рама шулай ук берәүнең чын вазыйфалары, чын кызыксынулары һәм законлы ләззәтләрен тәфсилләп аңлауга ирешергә һәм исәпкә алырга тиеш дип өсти, мәсьәлән, "Рамаяна"ның 4.38 секциясендә.
Пщулчин (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Табан
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD236903
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Куртлар (Ениҗе)
Куртлар (Kurtlar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Ениҗе илчесенә караган бер авыл (köy).
Татар- башкорт мөнәсәбәтләре
XX-XXI гасыр
1960—1970 елларда республикада татар теленең йогынтысын чикләү, татарларны хөкүмәт һәм партия органнарындагы югары җаваплы урыннардан, матбугат чараларыннан, вузлардан, мәдәният учреждениеләреннән һ. б. өлкәләрдән кысрыклау һәм башкорт кадрлары белән алыштыру тенденциясе урнаша. Бу шартларда татарларның бер өлеше формаль рәвештә үзен башкорт дип танырга мәҗбүр була.
Тел мәсьәләсе һәм башкортларның үзләрен саклау көче
“Мин сүземне татар милләтчеләренә каратып сөйләмим. Алар арасында башкортларны әдәби-мәдәни яктан татарлаштырырга тансык һәм, шулай итеп, татарлыкны көчәйтү фикерендәгеләр, әлбәттә, бар, һәм татар милләтчесе өчен бу бик табигый бер фикердер. Әмма коммунистлар арасында бу хакта ике сүз булуына урын юк".
Мильч
Мильч — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
.pr
.pr — Пуэрто-Риконың югары дәрәҗәле милли домены.
Урман (Бакалы районы)
ᴨyчᴛьı индексы — 452651, — 80207807002.
Томпсон (авыл)
Томпсон  — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Кызыл тыкрык урамы
Тарихы
“Мин Бөек Ватан сугышына кадәр берничә ел алдарак дөньяга килгәнмен. Кызыл тыкрык дип аталучы урамдагы йортта минем ялангач һәм ачлы – туклы балачагым үтте. Ике бүлмәле фатирны әтиемә “Красный металлист” заводыннан баш энергетик буларак биргәннәр. Йортлар 8 Һәм 4 фатирлы. Хәтеремдә, 4 фатирлы йортларда салкын булса да, бәдрәфе бар. Калган йортларда яшәүчеләр урамдагы гомуми бәдрәфкә йөри. Суны урамдагы колонкалардан алалар. Йортлар мичкә ягып җылытыла, шуңа күрә утынны җәй көне әзерләп куярга кирәк була. Үзебез кисәбез, ярабыз, сарайга ташып куябыз. Бер карасаң, мондый тормышта яшәү авыр да кебек, ләкин баракта яшәүчеләрнең тормышы белән чагыштырганда, “Полукамушки”да яшәү “җәннәт”тәге кебек иде. Йорт янында гына яшелчә бакчалары, анда помидор, кәбестә, суган үстерәләр. Бөтен кеше дә мәк үстерә, ул вакытта наркотиклар турында ишеткән дә юк. Мәкнең чәчәкләре дә матур, орлыклары да тәмле. Күп кенә гаиләләр йорт хайваннары һәм кош – корт тоталар. Хәтта сыер асраучылар да булды. Тормыш гөрләп тора иде...
Турка (Люблинский повяты)
Турка  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Мөхәммәт Заһир Шаһ
Тәрҗемәи хәле
1964 елда Әфганстанның яңа конституциясен игълан итә. Аның нигезендә, илдә сәяси фиркаләр төзүгә, сүз ирегенә мөмкинлек бирелә. Тышкы элемтәләрдә Заһир Шаһ сәяси һәм хәрби төркемнәргә кушылмау, ССРБ һәм АКШ белән элемтәләрне тигез ныгыту сәясәте алып бара. 1970 еллар башында килгән корылык һәм илдәге ачлык Заһир Шаһның режимын какшата.
Бад-Арользен
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
.qa
.qa — Катарның югары дәрәҗәле милли домены.
Равний Дол (Содражиця)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Турка (Холмский повяты)
Турка  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Пожарское (Диңгез буе крае)
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Маршфилд (Массачусетс)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сәрия Сабурская
Сәрия Харис кызы Сабурская (27 сентябрь 1956, Зеленодол(Яшел Үзән), Татарстан Республикасы) - философия фәннәре кандидаты.
Зур Лукинская
Халык
Халык саны динамикасы:
Блу-Гилл (сан алу урыны, Мэн)
Географиясе
Блу-Гилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зелёне-Крулевске
Зелёне-Крулевске — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Куртлукая (Улаш)
Куртлукая (Kurtlukaya) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Улаш илчесенә караган бер авыл (köy).
Бад-Зальцшлирф
Бад-Зальцшлирф — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.
Зельва (Сейненский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тау
Таулар Азиянең 64 %-тын, Төньяк Американың 36 %-тын, Аурупаның 25 %-тын, Көньяк Американың 22 %-тын, Австралиянең 17 %-тын һәм Африканың 3 %-тын ала.
Ай-Хул-Юган
Ай-Хул-Юган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Сорум елгасының сул ярына тамагыннан 167 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 47 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Маральди (ай кратеры)
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Су анасы (фильм)
Төшерү барышы
Казан дәүләт мәдәният һәм сәнгать университетының өлкән мөгаллиме, продюсер, кинорежиссер Алексей Барыкин балачактан татар әкиятләрен яратып, үскәч алар турында фильм төшерергә хыяллана һәм аның бу теләге тормышка аша. Фильм өчен нигез итеп, Каюм Насыйри әкиятләре алына. Мәгърифәтче, этнограф Каюм Насыйри – безнең якташыбыз. Ул Яшел Үзән (Зеленодол) районының Кече Шырдан авылында туып үскән. Халык арасында таралган халык авыз иҗаты әсәрләрен җыеп туплаган. Күрше Олы Ачасыр авылында аның музее эшләп килә.Фильм төшерүчеләр төркеме,Каюм Насыйри иҗаты белән якыннанрак танышу өчен әлеге музейга килгәч, Олы Ачасыр авылы янындагы кечкенә генә түгәрәк күлне, чишмәләрне, табигатьнең матурлыгын күреп, бу җирләр кино төшерә өчен менә дигән урын дигән фикергә киләләр.
Әкиятләрдән фильмга килгән тагын бер образ – Юха елан. Каюм Насыйри язганча, Юха – бик матур, игелекле кыз – кешеләр арасында яши, егетләрне үзенә гашыйк итә, балаларны бик ярата, әмма үзенең балалары булмый. Аның белән бергә яшәгән кешеләр тиз арада авырып үлеп китәләр. Үзе ул ризыксыз тора алса да, сусыз тора алмый. Нәфисә Хәйруллинаның герое тамашачы өчен бөтенләй көтелмәгән яктан ачыла – Юха елан булып чыга. Гомумән, фильм тамашачы уйлаганча бармый, алда ни буласын белмисең, Су анасы да могҗизалы бердәнбер персонаж түгел.
Гойла
Гойла — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Яңа Балыклы (Бакалы районы)
Яңа Балыклы (Яңы Балыҡлы) — Башкортстанның Бакалы районында урнашкан авыл.
Маунт-Вашингтон (Массачусетс)
Маунт-Вашингтон  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Бад-Зоден (Таунус)
Бад-Зоден  — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.
HD23715
HD23715 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Вергас
Вергас — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Устья елгасының сул ярыннан 360 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
(4255) Spacewatch
Тарихы
1986 елның 4 апрелендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 GW» саналган.
Шасцилы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Рабиново
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пойма
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Курлан
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: урыслар (70,8%), чуашлар (29,2%).
Паннесьер (Луаре)
Паннесьер — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
Сент-Бонифашис (Миннесота)
Сент-Бонифашис  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Солдатка (Самара кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
Пынарбашы (Пынарбашы)
Пынарбашы (Pınarbaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Пынарбашы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Рипус
Халык
Халык саны динамикасы:
Плодовое (Бакалы районы)
Почта индексы — 452651, — 80207807005.
Гойчелу
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Медвей (Массачусетс)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Башкорт-казакъ мөнәсәбәтләре
Тарих
Казакъ Урта Йөз Себер татарлары һәм башкортларның көньяк - көнчыгыш һәм көньяк җирләре белән чиктәш була. Урыны белән казакълар җәйләгән җирләр Җаек елгасының урта агымына һәм аның кушылдыгы Иләк елгасының югары агымына барып җитә. Казакълар белән озак күрше булу көньяк-көнчыгыш башкортларның этник үсешенә йогынты ясаган. Бөрҗән, кыпчак, табын кабиләләре составында казаклар очраган "байулы" ырыу атамалары бар.
Иван Спрыгин
Иван Спрыгин (Иван Иванович Спрыгин,, — , ) — ботаник, Урта Идел буе табигатен өйрәнүче, Русиядә табигать саклау эшенә нигез салучыларның берсе, Урта Идел тыюлыгы директоры (1927-?).
Мариотт (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Эдм Мариотт (1620—1684) хөрмәтенә бирелә.
(19251) Totziens
(19251) Totziens — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
NGC 861
NGC 861 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Кассель (Нор)
Кассель (Cassel) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Байёль кантонына карый.
Равно (Добе)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Некрасово (Сембер өлкәсе)
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Гарахыдыр
Гарахыдыр (Qaraxıdır ) — Әзербайҗанның Гөйчай районына караган авыл.
Наҗар (Чиләбе өлкәсе)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Бриджтон (сан алу урыны, Мэн)
Бриджтон  — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Равно (Кршко)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бад-Карлсхафен
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Церецел
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мирошка
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Турув (Люблин воеводалыгы)
Турув  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Андрей Стась
Андрей Стась (Андрэй Леанідавіч Стась,, — , ) — Беларус һоккейчесе (һөҗүмче), Россия чемпионы (2015).
Гөлҗүк (Карпузлу)
Гөлҗүк (Gölcük) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Карпузлу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ай-Шакр-Юган
Ай-Шакр-Юган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Ун-Шакр-Юган елгасының уң ярына тамагыннан 12 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 19 км.
Фирдәвес Гыйрфанов
Иҗаты
Унике яшьтән үк шамаилләр ясый башлый. Фирдәвес Гыйрфанов — XX гасыр азагындагы милли күтәрелеш чорында «болгарчылык» юнәлешен яклап иҗат иткән рәссам. Картиналарында X—XIII гасырларда Идел Болгары калаларында кайнаган тормышны сурәтли. Пыялага шамаил ясау остасы.
(3420) Standish
Тарихы
1984 елның 1 мартында Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 EB» саналган.
Бутбей-Гарбор (сан алу урыны, Мэн)
Бутбей-Гарбор  — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Бутбей-Гарбор халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Яңа Сахча
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чуашлар (64,9%), руслар (31,9%), чирмешләр (3,2%).
Родионово (Чиләбе өлкәсе)
Халык
Халык саны динамикасы:
(19256) 1994 WA4
(19256) 1994 WA4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Брусовица
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
(4713) Steel
(4713) Steel — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Шавки
Шавки (Шаўкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Вавкавыский районында урнашкан авыл.
Казчина Казчинета (Павия)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Марков (ай кратеры)
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1964 елда раслана.
(19257) 1995 DS5
(19257) 1995 DS5 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Франц Баллод
Франц Баллод (Francis Balodis,, — , ) — археолог, сәнгать белгече, тарих фәннәре докторы (1926). 1913-1919 елларда Мәскәү университетының Мисыр белеме кафедрасы мөдире. 1919-1922 елларда Казан университеты профессоры. 1924 елдан Латвиядә мөһаҗирлектә. 1924-193? елларда Латвия университетында: тарих-филология факультеты деканы (1929-1931 һәм 1933-1937), проректор (1931-1933); Латвиянең Һәйкәлләр идарәсе рәисе (1932-1940). СССР Латвияне басып алгачтын Стокһолмга күченә. Элекке Алтын Урданың Сарай-Бату, Үкәк шәһәрләрендә археологик казу эшләрен оештыручы; Алтын Урда, Борынгы Мисыр тарихлары һәм мәдәниятләре турында фәнни хезмәтләр авторы.
Шавры
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Панчагавья
Панчагавья, яки панчагава (pañcagava) — сыердан алынган биш төп продуктның: сөт, йогурт, гхи мае, сидек һәм тиреснең атамасы. Панчагавья Һинд динендә зур дини әһәмияткә ия, Һинд дине ритуаль практикаларда һәм Аюрведада киң кулланыла. Һинд дине тарафдарлары панчагавья элементларын Муртиларга тәкъдим итәләр һәм шуннан соң аларны прасад итеп кабул итәләр. Сыер тиресе ашлама буларак киң кулланыла. Киптерелгән тирес шулай ук ягулык итеп кулланыла. Сыер тиресеннән штукатурка — яхшы теплоизолятор.
Бад-Орб
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мислибуж (Великопольское воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Радле-об-Драви (община)
Радле-об-Драви  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
(19259) 1995 GB
Тарихы
1995 елның 1 апрелендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 GB» саналган.
Татарстанның алгарышлы социаль-икътисади үсеш территорияләре
Программаның тасвирламасы
ТОСЭР (башта ТОР) программалары — 10 еллык региональ икътисади проектлар. Татарстанда беренче ТОР 2016 елның 28 гыйнварында Россия премьер-министры Дмитрий Медведев указы белән эшләтеп җибәрелщ, ул Яр Чаллы моношәһәре була. 2017 елда Россия икътисади үсеш министрлыгы Чистай, Түбән Кама һәм Яшел Үзән моношәһәрләрендә ТОСЭР булдыру өчен гаризаларны хуплый. 2018 елда чимал булмаган производствода экспортка ориентация белән махсуслашкан Әлмәт районы ТОСЭР статусына ия булырга планлаштырса да, 2020 елга төбәктә «Алабуга» һәм «Иннополис» мисалы буенча махсус икътисади зона булдыру планнары бар, аның беренче этабы 2024 елга билгеләнгән. 2019 елда ТОСЭР статусын Менделеевск шәһәре ала. Аның үтәлеше региональ Икътисад министрлыгына йөкләнә.
Яр Чаллы
KazanSummit халыкара икътисади саммитында 2016 елның маенда Татарстан, Яр Чаллы һәм Саклык банкы ТОСЭР резидентларына ярдәм итү проектларында хезмәттәшлек итү һәм алар өчен махсус тәкъдимнәр булдыру турында килешүгә кул куйялар. Ул вакытта Сбербанк мәйданчыкның беренче резиденты булган Кытайның Haier компаниясенә транзакция ясаган була.
Икътисади территорияләр үсеше уңышлары
Татарстан Республикасы икътисад министрлыгы 2019 елның февралендә ТОСЭРлар проектын резидентлар статусы бирелгәннән соң гамәлгә ашыруның түбәндәге статистикасын китерә:
Сарлыхмайнах
Сарлыхмайнах — Россия территориясеннән ага торган елга. Красноярск крае, Хакас җɵмһүpиятсы, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Иней елгасының уң ярыннан 20 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Фатих Кәрими
Иҗат
Фатих Кәриминең «Европа буйлап сәяхәт», «Төрек хатын-кызлары», «Мәрхүм Гыйльман ахун», «Төрлесеннән» һәм «Константинопольдән хатлар» дигән библиографик хезмәтләре дә бар.
HD23878
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Родники (Карталы районы)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (78%), украиннар (7%), казахлар (11%).
Казчина Казчинета (Алесандрия)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Василий Степанченко
Васили Степанченко (Василь Олексійович Степанченко,, — , ) — авиатөзүче, Социалистик Хезмәт каһарманы (1971), Омск авация заводының баш инженеры (1949-1954), Киев авиация заводы директоры (1954-1958, 1965-1979).
Биографиясе
1954-1958 елларда - «Авиант» Киев авиация заводы генераль директоры.
Керенен
Керенен (Quérénaing) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Ольнуа-ле-Валансьен кантонына карый.
Голештий-де-Сус
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мисльнев
Мисльнев — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Бусарина
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бад-Херсфельд
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.