cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Казтелтривелино (Мантова)
Казтелтривелино — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Комсомол мәйданы (Казан)
Тасвирлама
Бистәдә тарихи яктан беренче булган һәм 1930 еллар ахырында барлыкка килгән мәйдан Дəрвишлəр мəйданына кадәр Дәрвишләр бистәсендә митинглар, җыелышлар, комсомолларга һәм пионерларга кабул итү, башка бәйрәмнәр һәм мәдәни-массакүләм чаралар үткәрү урыны була.
Нови Двур Крулевски
Әдәбият
Нови Двур Крулєвскі
АКШ Конгрессы
Хәләте АКШ Конституциясе белән расланган.
Палас (Сарыоглан)
Палас (Palas) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Сарыоглан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(18804) 1999 JS77
(18804) 1999 JS77 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Казтелуцо (Трапани)
Казтелуцо — Италиянең Сицилия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Голая (Чёрная кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ница елгасы Реж һәм Нейва елгалары кушылган урынган тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Линувець (Великопольское воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Франшвиль (Марна)
Франшвиль — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
(18805) Kellyday
(18805) Kellyday — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Маршичи (Копер)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казтелучи (Фиренца)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Оберцайринг
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Липа (Оборницкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Марингвин (Луизиана)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Френе-ле-Пюкё
Френе-ле-Пюкё — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Түбән Бәгәнәш
Почта индексы — 453492, — 80205834005.
Гура (Монецкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кролевцы
Кролевцы (Кролевцы) — Диңгез буе краеның Артём шәһәр округында урнашкан авыл.
Әл-Әзһәр университеты
Әл-Әзһәр университеты, Әл-Әзһәр, (جامعة الأزهر (الشريف — Каһирәдәге югары уку йорты, дәрелфөнүн. XIII гасырдан башлап, мөселман уку йортлары арасында иң зурысы һәм иң күренеклесе була. Мөхәммәт пәйгамбәр кызы Фатыйма бинте Мөхәммәтнең гүзәл исемнәреннән берсе — Зөһрә («Яктылык өләшүче») исеме белән аталган.
Үзгәртеп кору
XIX гасырның II яртысында әл-Әзһәрне дөньяви фәннәр өйрәнә торган уку йорты итеп үзгәртеп кору башлана. 1961 елда (Мисыр президенты Габдел Насыйр заманында) университет итеп игълан ителә. Авыл хуҗалыгы,, филология, химия, политехника, стоматология, фармацевтика, инженерлык, административ эшләр һәм сәүдә һ.б. дөньяви факультетлар ачыла.
Бакалавриат, магистратура, аспирантурада укырга мөмкин.
Кызыклы факт
1932 елда язучы Гаяз Исхакый (1878-1954) Әл-Әзһәр университетында була һәм аннан алган тәэсирләре турында «Яңа милли юл» журналында «Мөселман илләрендә» мәкаләсен бастыра. Ул вакытта ректор (шәех-үл-Әзһзр) булып Әхмәт Мөхәммәт әл-Хәмиди тора.
Метр
Тарихы
Башта нигез итеп беренче билгеләмә кабул ителгән (Франция Милли Җыелышы, 1790 елның 8 мае). Әмма, ирекле төшү тизләнеше киңлеккә бәйле һәм, шул сәбәпле, маятник эталонының җитәрлек дәрәҗәдә кабатлап булмаганга күрә, Франция Фәннәр Академиясе 1791 елда Милли Җыелышка метрны меридиан озынлыгы аша билгеләргә тәкъдим иткән. 1791 елның 30 мартында бу тәкъдим кабул ителгән булган. 1795 елның 7 апрелендә Милли Конвент Франциядә метрик системасын кабул итү турында закон кабул иткән һәм комиссарларга (алар рәтенә Ш. О. Кулон, Ж. Л. Лагранж, П.-С. Лаплас һәм башка галимнәр кергән) озынлык һәм масса берәмлекләрен тәҗрибә үткәреп билгеләве буенча эшне башкарырга кушкан. 1792—1797 елларда Инкыйлаб Конвенты әмере буенча Франция галимнәре Деламбр (1749—1822 еллар) һәм Мешен (1749—1822 еллар) бөтен Франция һәм Испаниянең өлеше буенча тан челтәр төзеп, эчендә Дюнкерктан Барселонага кадәр 9°40' озынлыктагы Париж меридианының озынлыгын үлчәгәннәр. Шулай да, соңыннан котыпларда Җирнең кысылуының дөрес исәпләнмәгәнлектән эталонның -га кыска булганы билгеле булган; һәм шулай итеп, меридианның озынлыгы -га якынча гына тигез.
Мәртәбәле һәм өлешле берәмлекләр
Унарлы мәртәбәле һәм өлешле берәмлекләр стандарт СИ алкушымчалары ярдәмендә ясала. Шулай ук системадан тыш үлчәү берәмлекләр бар: -га тигез микрон һәм -га тигез ангстрем (Å), әмма аларны кулланырга киңәш ителми.
Казтелучо Козентино (Салерно)
Казтелучо Козентино — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
NGC 566
NGC 566 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Грязнуха (Ляга кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ница елгасы Реж һәм Нейва елгалары кушылган урынган тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Марион (Луизиана)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Антуан Арно
Тормыш юлы
Антуан Арно Парижда Арнолар гаиләсендә туа. Гаиләдә егерменче һәм төпчек бала. Сорбоннада теология укый. Анда ул зур уңышларга ирешә, һәм соңрак Порт-Рояль монастыренең рухи җитәкчесе һәм лидеры Vergier де Hauranne белән танышканчы эштә зур уңышларга ирешеп Янсенизм белән кызыксына башлаган була.
Төп әсәрләре
<div class="cx-template-editor-title" title="Indicate that a given span of text belongs to a particular language. Allows browsers to correctly present and pronounce foreign languages.">Lang  Language tag <span data-key="1" title="A language tag, or an ISO 639 language code." class="cx-template-editor-param-desc"> fr    Text <span data-key="2" title="The text belonging to the language specified." class="cx-template-editor-param-desc"> De la fréquente communion où les sentimens des Pères, des papes et des Conciles touchant l'usage des sacremens de pénitence et d'Eucharistie sont fidèlement exposez. <div class="cx-template-editor-title" title="Indicate that a given span of text belongs to a particular language. Allows browsers to correctly present and pronounce foreign languages.">Lang  Language tag <span data-key="1" title="A language tag, or an ISO 639 language code." class="cx-template-editor-param-desc"> fr    Text <span data-key="2" title="The text belonging to the language specified." class="cx-template-editor-param-desc"> Grammaire générale et raisonnée contenant les fondemens de l'art de parler, expliqués d'une manière claire et naturelle <div class="cx-template-editor-title" title="Indicate that a given span of text belongs to a particular language. Allows browsers to correctly present and pronounce foreign languages.">Lang  Language tag <span data-key="1" title="A language tag, or an ISO 639 language code." class="cx-template-editor-param-desc"> fr    Text <span data-key="2" title="The text belonging to the language specified." class="cx-template-editor-param-desc"> La logique ou l'art de penser contenant outre les règles communes, plusieurs observations nouvelles, propres à former le jugement
(3155) ли
Тарихы
1984 елның 28 сентябрендә Брайан А. Скифф тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 SP3» саналган.
Обершютцен
Обершютцен — Австриянең Бургенланд федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Кронштадтка
Халык
Халык саны динамикасы:
Есаулка (Ница кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ница елгасы Реж һәм Нейва елгалары кушылган урынган тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Тальник (Авыргазы районы)
Тальник — Башкортстанның Авыргазы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453492, — 80205834006.
Демография
Халык саны динамикасы:
Ибн Батута (ай кратеры)
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1976 елда раслана.
Балаир (Эсем кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ишем елгасы, РФ белән Казакъстан чигеннән тамагына чаклы, Зур Ухватны кертмичә. Кече елга бассейны — Ишем (бассейнның Россия өлеше), елга бассейны — Иртеш.
Маунт-Лебанон (Луизиана)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Клостер-Ленин
Клостер-Ленин — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Преривилл (Луизиана)
Преривилл  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Борнаш (Апас районы)
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
Оггау-ам-Нойзидлер-Зе
Оггау-ам-Нойзидлер-Зе — Австриянең Бургенланд федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Маялово
Маялово (Маялово) — Киров өлкәсенең Подосиновец районында урнашкан авыл.
Иске Яндука
Тарих
Октябрь инкыйлабына кадәр Сарытау губернасының Хвалын өязенә караган.
Волчевка (Воробьевка кушылдыгы)
Волчевка — Россия территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Воробьевка елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Битятка
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ярослав ишегалды
Ярослав ишегалды борынгы заманда. Исеменең килеп чыгышы
Ярослав ишегалдында вече җыелышлары урыннарының берсе була. 1149 елдан башлап, елъязмаларда Ярослав ишегалдында вече җыелышлары еш искә алына. Җыелышлар Николо-Дворищенский соборы янында үтә, мөгаен, көнбатыштан 1200-2000 м² кечкенә мәйданда ( В.Л. Янин ). Монда җыелган вече халыкның киң җыелышы түгел, ә Кончанның берничә йөз затлы вәкилләренең тар советы, "300 алтын каеш" дигән фикер бар.
Липе (Гостинский повяты)
Липе  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Иленка (Ница кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Лесной (Эткүл районы)
Халык
Халык саны динамикасы:
Гейнуша
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Липе (Кемпинский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD222192
HD222192 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Поцепилово
Халык
Халык саны динамикасы:
Гейсень
Гейсень — Румыниянең Джурджу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Крутой Яр (Диңгез буе крае)
Халык
Халык саны динамикасы:
Памуклудаг (Пазарйолу)
Памуклудаг (Pamukludağ) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Пазарйолу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(18811) 1999 KJ1
(18811) 1999 KJ1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
NGC 570
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
HD222207
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Күругълы (дастан)
Версияләр
Соңрак барлыкка килгән көнчыгыш версиясенең тарихи нигезләре юк, анда күбрәк лирик тематика өстенлек итә. Көнчыгыш версиясенең каһарманы — гадел, акыллы хаким Күругълы (яки Гүругълы).
Чуаш Кулаткысы
Чуаш Кулаткысы (Чувашская Кулатка) — Сембер өлкәсенең Иске Кулаткы районында урнашкан сала.
Тарих
Элек Сарытау губернасының Хвалын өязенә кергән.
Ибн Юнус (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Абу-л-Хасан Ибн Юнис (950—1009) хөрмәтенә бирелә.
Ирбит (Ница кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ница елгасы Реж һәм Нейва елгалары кушылган урынган тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Липинець
Әдәбият
Ліпінець
Сякерышки
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Абдулла (Авыргазы районы)
Абдулла — Башкортстанның Авыргазы районында урнашкан авыл.
Медводе (община)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мэни (Луизиана)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дирало
Дирало — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Тәлгать Миңнебаев
Эшчәнлеге
1982—1987 елларда Казан дәүләт университетының журналистика кафедрасы укытучысы. Факультетта ул студентларның иң яраткан укытучыларының берсе була. Яшь укытучы-галим үзенең эзләнүчәнлеге, тирә-юньдәгеләргә булган игътибарлылыгы, үз-үзенә таләпчәнлеге белән аерылып тора. Студентларның курс һәм диплом эшләренә җитәкчелек итә. Актив рәвештә җәмәгать эшләре алып бара: группа кураторы, факультетның стена газетасы редакторы, фәнни түгәрәк җитәкчесе, партиянең Татарстан өлкә комитетының штаттан тыш рецензенты.
Казтелчериоло (Алесандрия)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(3609) Лилокетай
Тарихы
1980 елның 13 ноябрендә биредә эшләүче галимнәр тарафыннан Нанкин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1980 VM1» саналган.
Блиниха
Сылтамалар
Блиниха
Фатыйма Минһаҗетдинова
Тормыш юлы
Минһаҗетдинова Фатыйма Зиннәтулла кызы 1925 елның 24 гыйнварында Саба районы Казанчы- Бигәнәй авылында туган. Әтиләре үлеп, яшьли тол калган әнисе Ике басу Арташ авылы кешесенә кияүгә чыга. Дүрт класс белем ала. Аннары укырга мөмкинлеге булмый, аны Казанга бала карарга җибәрәләр. Берничә елдан соң үсмер кыз туган авылына кайта, колхоз фермасында эшли. 1941 елның маенда Фатыйманы вербовка белән Украинага эшкә җибәрәләр. Аларны Украинаның Сталин өлкәсе Караковстрой авылында төзелешкә эшкә билгелиләр. Авыр эш, шуның өстенә һава торышына ияләшмәгән Фатыйма нык авырый. Фатыйма авырып, белми дә кала, аның белән бергә бирегә килгән кызлар җаен табып, Сабага кайтып китәләр. Фашистлар изүе астында калган Украинада яшәве авыр була. 1942 елның май аенда Фатыйманы бер төркем украин кызлары белән Германиягә алып китәләр. Аларны Германиянең Мансфельд районы    Вельфесхольц авылына авыл хуҗалыгы эшчесе итеп теркиләр. Биредә Штромберг  фамилияле помещикта  эшлиләр. 1945 елның ноябрендә туган авылына кайта. 1949 елда үзе дә әсирлектә булган Тимерхан Минһаҗетдинов исемле Арча районы Сикертән авылы егете белән гаилә коралар. Яңадан вербовка бе¬лән Любян якларына урман эшенә китәләр. Ахырдан Лесхоз бистәсенә килеп урнашалар. Тимерхан урман кисүдә эшли, ә Фатыйма балалар бакчасына урнаша. Озак та үтми Тимерхан үпкәсе авырып вафат була. Аннан Фатыйма хатыны үлеп 4 баласы белән ятим калган Лесхоз кешесе Зәкиулла Сафиуллинга кияүгә чыга. Балаларның икесе үз көннәрен үзләре күрерлек була, ә менә Равил белән Данияне үз балалары кебек яратып үстерә. Дания инде үзе әни, әби булгач та Фатыйма апаны онытмый, гел кайтып хәлләрен белә.
Липини (гмина Осек-Мали)
Липини  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Сялец (Вишневски авыл советы)
Сялец  (Сялец ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.
Гурнисток
Гурнисток — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
NGC 572
NGC 572 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Рагули (Көнчыгыш Маныч кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Терек, Тын һәм Идел елгалары арасы.
Югары Балтай
Тарих
XVII гасырда нигезләнгән.
Кисли
Тарих
Урта гасырлардан билгеле.
Сялец (Лидский районы)
Сялец  (Сялец ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Лидский районында урнашкан авыл.
Липини (Ходзезький повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Орт-им-Иннкрайс
Орт-им-Иннкрайс — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Сметанина (Дохлый Полой кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Казтеньоне (Бергамо)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сары елга (Мияс кушылдыгы)
Сылтамалар
Һарыйылға
Канаш авыл җирлеге (Татарстан)
Канаш авыл җирлеге (Канашское сельское поселение) — Россия Федерациясе Татарстан Республикасы Югары Ослан районындагы муниципаль берәмлек.
Новий Збрахлин
Новий Збрахлин — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Шамвуази
Шамвуази — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Сялец (Синьковски авыл советы)
Сялец  (Сялец ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.
Оссиах
Оссиах — Австриянең Каринтия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Эстонски
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (67%), татарлар (4%), казахлар (21%).
HD222326
HD222326 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Дунево
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Липка (Злотовский повяты)
Липка  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Мариетта (Миннесота)
Тарихы
Мариетта шәһәре  елда нигезләнгән.
(3976) Лиза
Тарихы
1983 елның 6 маенда Н. Томас тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1983 JM» саналган.
Дан аллеясе (Юдино)
Тасвирлама
Зур булмаган сузылган өчпочмаклы формадагы яшелләндерелгән мәйдан көнбатыштан көнчыгышка таба Лейтенант Красиков урамы уртасында урнашкан, аның янына мәйдан каршысында Түбән урамы янәшә тора. 2006 елда Җиңү көнендә ачылган мәйдан Горький тимер юлының Казан бүлеге инициативасы һәм ярдәме белән төзекләндерелә. Лейтенант Красиков урамынының перпендикуляр машиналар йөри торган өлешендә урнашкан мәйдан асфальт плитәләре булган кыска гына төп аллеяга ия. Аның ахырында берничә баскычка күтәрелгән нигез өстендә Бөек Ватан сугышының монументаль мемориаль комплексы урнашкан, ул Совет сугышчылары-геройларының фамилияләре язылган барельефлар ясалган дүрт хәтер диварыннан тора. Урта диварлар өстендә биек таш арка тора, аның астында Билгесез солдатка һәйкәл куелган һәм Мәңгелек ут яна. Төп аллеядан тыш, мәйданда озын тар аллея-юл, шулай ук зәңгәр чыршылар, башка агачлар үсә торган һәм эре яшел үсентеләр булган яшел зоналар бар. Мәйданга торак йортлар-«хрущёвкалар» һәм «сталинкалар» чыга.
(18816) 1999 LW25
Тарихы
1999 елның 9 июнендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 LW25» саналган.
Новий Сумин
Новий Сумин — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Дуня (авыл)
Дуня  — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Сәгыйть Рәфыйков
Биографиясе
1937 елда Казан химия-технология институтын тәмамлый. Аннары Казанда синтетик каучук заводында эшли. 1938-1948 елларда СССР ФА органик химия институтларында эшли. 1948-1954 елларда СССР ФА химия фәннәре институтында белем ала. 1954-1967 елларда СССР ФА элементоорганик кушылмалар институтында эшли.
Төп фәнни эшләре
Сәгыйть Рәүф улы Рәфыйков Казакъстанда югары молекуляр кушылмалар химиясенә нигез салучы.
Ул СССРда беренче тапкыр сүсле полиамидлар синтезланган, ароматик карбон кислоталарын һәм аларның җитештерелгән каталитик окислительный аммонолиз алкилбензолларны синтезлау ысулы эшләнгән.
Газ фазасыннан каты өслеккә китерелгән мономерларны радиацион полимерлаштыру белән привитыйланган сополимерларны алу методы тәкъдим ителде.
Фьервиль-Бре
Фьервиль-Бре — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
(4757) Лизелотта
(4757) Лизелотта — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Курское
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (88%), украиннар (12%).
Гелеешть
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дыбова (Смолян өлкәсе)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вятка дәүләт университеты
Тарих
1963 елда УКП Киров читтән торып укулы политехника институты (КЗПИ) итеп үзгәртеп корыла. 1968 елда КЗПИ Киров политехника институты (КирПИ) итеп үзгәртелә.
1991 елда институт беренче дәүләт аттестациясен уза. 1992 елда КирПИда аспирантура ачыла.
2013 елда, структур бүлекчә буларак, инновацион белем бирү лицее булдырыла.
Новий Сьвят (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Новий Сьвят  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Ижак (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Имре Ижак (1929—1965) хөрмәтенә бирелә.
Вилленһолл
Вилленһолл (Willenhall) — Англиянең Вест-Мидлендс графлыгында урнашкан шәһәр.
Югары Тирескә
Югары Терешка (Верхняя Терешка) — Сембер өлкәсенең Иске Кулаткы районында урнашкан сала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: татарлар (96,4%).
Шевәрле
Почта индексы — 453493, ОКАТО коды — 80205834011.
Гусаки (Польша)
Гусаки  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Гөзлү (Сарайөнү)
Гөзлү (Gözlü) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Конья иле Сарайөнү илчесенә караган бер авыл (köy).
Метлика (община)
Метлика  — Словениядә урнашкан община (җәмгыять).
Урта Тирескә
Тарихи сыйфатлама
Үзгәртеп кору җилләре авылга да кагылды. Авылда яшьләр калмый да диярлек, чөнки эш урыннары юк. Күп кенә ирләр, хатыннар гаиләләрен калдырып, читкә китеп акча эшләргә мәҗбүрләр.
Ривер-Ридж (Луизиана)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кюстринер-Форланд
Кюстринер-Форланд — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Сямейки
Сямейки (Сямейкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Лидский районында урнашкан авыл.
Ворсиха
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ишем елгасы, РФ белән Казакъстан чигеннән тамагына чаклы, Зур Ухватны кертмичә. Кече елга бассейны — Ишем (бассейнның Россия өлеше), елга бассейны — Иртеш.
Шри Махараджа Сакалендукирана Лакшмидһара Виджайоттунгадэви
Шри Махараджа Сакалендукирана Лакшмидһара Виджайоттунгадэви ул Балиның патшабикәсе, ул безнең эраның 1088-1101 елларында чәчәк аткан. Ул 1088 елда Шри Валапрабһу Саканың варисәсе булган. Аның гадәти булмаган озын исеме фараз иткәнчә аның элеккеге хөкемдарларга һәм Илаһи белән бәйләнешенә ишарә итә. Ул Наяканджаланны кушкан, бу Бали җәмгыятенең күп кагыйдәләре китерелгән язма.
Кордон (Югары Ослан районы)
Кордон (Кордон, Кордон) — бүгенге Татарстан Республикасының Югары Ослан районы территориясендә урнашкан, 1968 елда юкка чыккан чуаш авылы.
HD22235
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гелеоая
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сиримаво Бандаранаике
Сәяси эшчәнлеге
1960-1965 елларда беренче премьер-министр (саклану министры, чит ил эшләре министры да) итеп сайлана. Шулай итеп, яңа заманда дөньяда хөкүмәт башлыгы итеп сайланган беренче хатын-кыз була. Аның кул астында хөкүмәт ил икътисадында дәүләт секторы үсешенә өстенлек бирү, чит илләр кулында булган нефть компанияләрен һәм чәй плантацияләрен дәүләт кулына кире кайтару, эре җир биләүчеләр биләгән җир кишәрлекләренең күләмен сизелерлек киметү сәясәтен тормышка ашыра. Сингал милләтчелегенә өстенлек бирү, буддачылыкка дәүләт дине дәрәҗәсе бирү яклы була.
1986 ел ахырында хокуклары кире кайтарылып, янәдән сәясәткә килә: парламент депутаты була.
Икар (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Икар (мифология) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Гута (гмина Филипув)
Гута  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Александр Реформатский
Александр Реформатски (Александр Николаевич Реформатский,, — , ) — химик-органик, органик химиядән дәреслекләр авторы, РСФСҖның атказанган фән эшлеклесе, Мәскәү гамәли академия директоры (1919-1930).
Киреавыл (Сембер өлкәсе)
Тарих
Октябрь инкыйлабына кадәр Сарытау губернасының Хвалын өязенә караган.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: татарлар (98,1%).
Көстекчилер (Күре)
Көстекчилер (Köstekçiler) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Күре илчесенә караган бер авыл (köy).
Тегра (Емца кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Ойл-Сити (Луизиана)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Көньяк Степной
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (73%), татарлар (4%), чирмешләр (10%), казахлар (13%).
(18821) Markhavel
Тарихы
1999 елның 13 июлендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 NW9» саналган.
Гелетень
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шампла-е-Бужакур
Шампла-е-Бужакур — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Оффенхаузен (Югары Австрия)
Оффенхаузен  — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Томчару-Яха (Вэнга-Яха кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
HD222375
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Жребево
Жребево — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Лазо (Дальнереченск шәһәр бүлгесе)
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Ланц (Пригниц)
Ланц  — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Гелеуцаш
Гелеуцаш — Румыниянең Харгита жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Яр Чаллы архитектурасы
XIX гасыр ахыры - ХХ гасыр башы
Шәһәрнең тарихи һәм архитектура мирасына Изге күккә ашу соборы ( 1872 - 1882 ), Косма һәм Дамиан чиркәве ( 1845 - 1859 ), сәүдәгәрләрнең зур йортлары, Үзәк урамдагы сәүдә кибетләре ( XIX гасыр ахыры - XX гасыр башы) керә.
Степановка (Авыргазы районы)
Степановка — Башкортстанның Авыргазы районында урнашкан авыл.
Пронинцы
Халык
Халык саны динамикасы:
Казтильиони (Анкона)
Казтильиони — Италиянең Марке төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Горелка (Ентала кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Гути-Подлесьне
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сямёнки
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
HD222377
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Борсук
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, инештән Әчинск каласына чаклы,. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Хәнифә Миңнегулова
Тәрҗемәи хәле
1943 елның 25 сентябрендә Татарстан АССР Зәй районы Апач (Түбән Сармаш, Ирнә буе Сармашы, Сармаш-по-Ирне) авылында туган. Әтисе ягыннан руханилар, морзалар нәселе булган Батыршага барып тоташа. Әтисе комбайнчы Йосыф Миңнегол улы (1909—1944) Бөек Ватан сугышына 1943 елда гына алына, Белоруссия фронтында 1944 елның 26 июнендә һәлак була. Дүрт бала әниләре Гайнелхәят Шәйхелислам кызы (1912―1999, хәзерге Сарман районы Сарайлы авылыннан) тәрбиясендә үсә. Бертуганнары: абыйлары – Миргалим Миңнегулов (1935), ерак араларга йөзүче диңгез суднолары капитаны; Хатыйп Миңнегулов (1939), КФУ профессоры, апасы – Гөлнур Йосыф кызы (? ― 2021 елның ноябрендә вафат), Сарман районы Ләшәү Тамак авылы элемтә бүлеге мөдире булып 30 ел эшләгән. Икенче кыз туганы Халисә сабый чакта вафат.
Мирна (община)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ингирами (ай кратеры)
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Яр-Яха (Вэнга-Яха кушылдыгы)
Яр-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Вэнга-Яха елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Ласточка
Ласточка (Ласточка) — Диңгез буе краеның Пожарсᴋᴎ районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Шәйхи Маннур исемендәге премия
Шәйхи Маннур исемендәге премия лауреатлары
- тырыш хезмәт өчен - механизатор Вакыйф Шәрипов, шофер Фарыл Хисмәтов һәм савымчы Нурия Ханова. - әдәби казанышлары өчен - шагыйрь Ләбиб Лерон, шагыйрь Рәниф Шәрипов һәм язучы Вәкил Ахунҗанов;
Пак (Штирия)
Пак  — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Гущевина
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Перл-Ривер (Луизиана)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Пальдау
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Саут-Вашери (Луизиана)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гелецень
Гелецень — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Обалки
Обалки — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Кече Буланаш
Кече Буланаш — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Ирбит елгасының сул ярына тамагыннан 157 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 19 км.
Мислиня (община)
Мислиня  — Словениядә урнашкан община (җәмгыять).
Африда Байчурина
Африда Байчурина (, —, ) — фармаколог, медицина фәннәре докторы (1996), профессор (2000), 1974 елдан КМИдә, 1999 елдан фармакология кафедрасы профессоры.
Иоффе (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Абрам Фёдорович Иоффе (1880—1960) хөрмәтенә бирелә.
Обелево
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тәнки каберлеге
Тәнки каберлеге — Татарстан Республикасы һәм Сембер өлкәсе чигендә Тәнки авылыннан көньяк-көнчыгышка таба 1 км ераклыкта (Татарстан Республикасы Спас районы), Болгар шәһәреннән төньякка таба 22 км ераклыкта, Ясаклы елгасы тамагыннан ерак түгел урнашкан IX — X гасырның икенче яртысы археологик һәйкәле. 1904 елда ачыла, 1961 елдан башлап археологлар Е. П. Казаков һәм Е. А. Халикова тарафынна 5 меңнән артык каберлекнең 1172-се казылган.
Каберлекләрнең эчтәлеге
Каберлек Олы Тархан һәм Олы Тигәнәле каберлекләре, полом, ломоватово, кушнаренко, каракуп, салтова-маяк культуралары, шулай ук муром һәм угызларның башка һәйкәлләре белән охшаш. Каберлек җиһазларында төрки-угыр (Кама буе, Урал) һәм Болгар-салт халыкларының үзара бәйләнешләре дә күзәтелә.
Неру-Яха (Вэнто-Кой-Яха кушылдыгы)
Неру-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Вэнто-Кой-Яха елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 25 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Лисево (Вжесинский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Межница (Ница кушылдыгы)
Межница  — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Ница елгасының уң ярына тамагыннан 12 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 30 км.
Кәсәмән (Гәдәбәй)
Кәсәмән  (Kəsəmən ) — Әзербайҗанның Гәдәбәй районына караган авыл.
NGC 584
NGC 584 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Иваново (Смолян өлкәсе)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD222561
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Татьяна Воропаева
Хезмәт юлы
1994―2002 елларда ― 86нчы һөнәри лицейның (2008 елдан политехника көллияте) (беренче) директоры. Укытучы, соңрак директор хезмәте өчен дәүләт бүләкләре алган.
2014―2019 елларда V чакырылыш Татарстан Республикасы Дәүләт Советы депутаты. «Бердәм Россия» партиясе әгъзасы, Татарстан Республикасы Дәүләт Советында «Бердәм Россия» фракциясе әгъзасы. Татарстан Республикасы Дәүләт Советының Социаль сәясәт комитеты рәисе урынбасары, Татарстан Республикасы Дәүләт Советы депутаты этикасы кагыйдәләрен үтәү буенча Татарстан Республикасы Дәүләт Советы комиссиясе әгъзасы.
Поллок (Луизиана)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Михаил Рожков
Михаил Рожков (Михаил Викторович Рожков,, — , ) — Россия һәм Казакъстан футболчысы (сакчы), Казакъстан милли футбол җыелмасы әгъзасы (2010-2012), Казакъстан чемпионы (2010, 2012).
Пассайль
Пассайль — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
HD222638
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
(18827) 1999 NA26
(18827) 1999 NA26 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
NGC 586
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Казтильия (Болонья)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Алабуга бәете
Әдәбият
''Д. М. Исхаков'' От средневековых татар к татарам нового времени(этнополитический взгляд на историю волго-уральских татар XV-XVIIвв.). - Казань: Издательство "Мастер Лайн", 1998. - 276с.
(4045) Lowengrub
(4045) Lowengrub — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1953 елның 9 сентябрендә IAP тарафыннан Бруклин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1953 RG» саналган.
Ибраһим Канапацкий
Татарлар тормышы
1994 елның гыйнварында И. Канапацкийның якыннан катнашында Беренче бөтенбеларусь мөселманнар корылтае уздырыла, корылтай карары нигезендә 2 февральдә Беларусь мөселманнарының дини берләшмәсе төзелә. Берләшмә 25 мөселман җәмгыятенең эше белән җитәкчелек итә. Мөфти урынбасары булып сайланган И. Канапацкий Слонимда (1994), Смиловичида (1996), Новогрудокта (1997), Видзыда (1999), Клецкида һәм Молодечнода (2000), Ловчицыда (2002) мәчетләрне яңарту яки яңабаштан төзүдә, Ивьеда татар мәдәният үзәген ачуда (1995), Минскида яңа мәчет төзүне башлауда (2016 елның 11 ноябрендә Рәҗәп Әрдоган һәм Александр Лукашенко катнашында ачыла ) катнаша. Смиловичи мәчетендә гыйбадәтләрне гадәттә үзе үткәрә.
Беларусь татарлары тарихын өйрәнү буенча 11 халыкара фәнни-гамәли конференция оештыру, форумнар материалларын мөхәррирләп, аерым басма итеп чыгару юлы белән Беларусь татарлары белән кызыксыну уятуга һәм алар турында белемнәрне киңәйтүгә ирешә.
1997 елда Беларусь татарларының гарәп хәрефле басма һәм кулъязма китаплары күргәзмәсен оештыра.
Журналист эшчәнлеге
«Беларуская мінуўшчына», «Кантакты і дыялогі», «Пачатковая школа», «Роднае слова», «Беларускі гістарычны часопіс» журналларында, «Беларусіка=Albarutenica» җыентыгында, «Звязда», «Настаўніцкая газета» беларусь газеталарында билгеле татар галимнәре, сәясәтчеләре, хәрбиләре, шул исәптән С. Александрович, С. Думин, Я. Якубовский, Я. Ясинский, Сөләйман-паша һ.б. турында мәкаләләр бастыра.
Касапско
Касапско — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Гелешень (Бихор)
Гелешень — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Ленцен
Ленцен — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Сяргеевичы (Слонимский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Камышка (Карасул кушылдыгы)
Камышка — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе, Курган өлкәсе, Омск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Карасуль елгасының уң ярыннан 106 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Рейвилл (Луизиана)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Паттигхам
Паттигхам — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Гөзпынары (Акшеһир)
Гөзпынары (Gözpınarı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Акшеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Константин Чеботарёв
Биографиясе
1892 елда Уфа губернасының Бәләбәй өязе бай крестьян гаиләсендә туган. Казанда белем ала, 1917 елда Казан сәнгать мәктәбен тәмамлый, анда аның укытучыларының берсе Николай Фешин була. 1914 елда Кырымда була, шуннан соң берникадәр вакыт импрессионизм стилендә эшли, әмма соңрак аннан читләшә.
1920 еллар башында рәссам Югары ирекле сәнгать-техник остаханәләрнең (АРХУМАС) чишмә башында тора, соңрак Казан сәнгать-техник институтының уку бүлеге мөдире Фешин инициативасы белән сынлы сәнгать, рәсем һәм композиция укыта.
HD222701
HD222701 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Епимахово (Киров өлкәсе)
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Яхшыбай авылы мәчете
Мәчеттә укыткан шәхесләр
Яхшыбай авылы нда мәктәп – мәдрәсәне Мортаза, Гыйрфан Мусиннар үз хисабына тотканнар, мөгаллимнәргә дә хезмәт хакын үзләре биргәннәр.Ул 1905 нче елда сәүдәгәр  Гыйрфан Мусин акчасына салынган. Биредә Шәхелислам Хәмиди, Камил Вахитов кебек күренекле дин белгечләре, язучы Фатыйх-Казанлы укыткан. 1913 нче елда анда 120 шәкерт белем алган. Укыту яңача алып барылган.
Ленинское (Михайловка районы)
Халык
Халык саны динамикасы:
Медисон-Лейк (Миннесота)
Тарихы
Медисон-Лейк шәһәре  елда нигезләнгән.
Кестен (авыл)
Кестен  — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Риджкрест (Луизиана)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
ADAHELI
ADAHELI (ADvanced Astronomy for HELIophysics) - Кояш активлыгын һәм динамикасын өйрәнү өчен Италия Кояш иярчен проекты. Ул Кояш фотосферасының һәм хромосферасының тиз динамикасын күренә торган һәм NIR киң-диапазон һәм монохроматик тикшерү өчен ясалган булган.
Едет
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, инештән Әчинск каласына чаклы,. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Сылтамалар
Едет
Сяржанты
Сяржанты (Сяржанты ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Казтиньола (Бергамо)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Әбу Бәкер
Хатыннары
Аның беренче хатынының исеме - Гатилә Габдел-Гуззә. Әбу Бәкер аның белән аерылыша. Беренче хатыныннан аның Әсма һәм Габдулла исемле балалары була.
Киселчово
Киселчово — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Ричвуд (Луизиана)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Смутяки
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Кабанн (ай кратеры)
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Медфорд (Миннесота)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лисице (Великопольское воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кече Шумаково
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Каргова (Зимняя кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Пеггау
Пеггау — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Модрич (Словенська Бистриця)
Модрич  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Казтиньола (Реҗо Эмилия)
Географиясе
Казтиньола Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Карасуль
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Дановске
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ачык Республика
Шулай ук галәмәт гражданнарның һәм хөкүмәт органнарының үзара мөнәсәбәтен чагылдыралар. Тарихтан билгеле булуынча, кошлар һәр вакыт кешеләр арасында коммуникация чарасы булган.
Терешковка (Авыргазы районы)
Терешковка — Башкортстанның Авыргазы районында урнашкан авыл.
NGC 591
NGC 591 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Станоговская
Станоговская (Станоговская) — Киров өлкәсенең Суна районында урнашкан авыл.
Бурчак (Гизал-Дон кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пёллау (Штирия)
Пёллау  — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Әллүки (әдәби берләшмә)
Тарих
1944 елның сентябрендә КДУның тарих-филология факультеты каршында татар теле һәм әдәбияты бүлеге ачыла. Әлеге бүлек студентларыннан оештырылган түгәрәктән башланган иҗат берләшмәсенең исеме Габдулла Тукайның «Милли моңнар» шигыре сүзләренә татар халык көенә салынган җыр хөрмәтенә «Әллүки» дип атала.
Роузленд (Луизиана)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 592
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Парсана (Селчуклу)
Парсана (Parsana) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Селчуклу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
NGC 593
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Роузпайн (Луизиана)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(18835) 1999 NK56
(18835) 1999 NK56 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.