cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Катаракта
Дәвалау
•     ИОЛ зарарлану (нокта  кебек) (рәс. 12.19г) лазерлы нур начар төбәлсә барлыкка килә ала. ИОЛ'да берничә лазер эзе күрүгә йогынты ясамауга карамастан бу өзлегү кирәк түгел.
ИОЛ'ның ялгыш урнашуы
•     Операциядән соң сәбәпләргә җәрәхәтләр, күз алмасын  ярсыту һәм капсула кыскару була ала.
Челтәркатлау кубарылу
•     Югары дәрәҗәдәге миопия.
2.     Операция барышында
Әсгать Мохтар
Иҗаты
Әсгать Мохтарның әдәби-тәнкыйть мәкаләләре дә бар. А. С. Пушкин, М. Ю. Лермонтов, М.Горький, В. В. Маяковский, А. А. Блок, Т. Г. Шевченко һ. б. классикларның әсәрләрен үзбәк теленә тәрҗемә итә.
(2496) Фернандус
Тарихы
1953 елның 8 октябрендә IAP тарафыннан Бруклин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1953 TC1» саналган.
Үтәбай
Үтәбай (Утябаева) — Чиләбе өлкәсенең Аргаяш районы составына керүче авыл.
Ксаверув (Калиский повяты)
Ксаверув  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Бенсдорф
Бенсдорф — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Занадворовка
Занадворовка (Занадворовка) — Диңгез буе краеның Хасан районында урнашкан авыл.
Көпрүбашы (Сиирт)
Көпрүбашы (Köprübaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Сиирт иле Сиирт илчесенә караган бер авыл (köy).
Смилги
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Ганьча (Подлясье воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гәр (Алабуга районы)
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.
Дорожкина (Песчанка кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ромри (Марна)
Ромри — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Формигер
Формигер — Франциянең Көнчыгыш Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Кент (Миннесота)
Кент  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Меггенхофен
Меггенхофен — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Годибер (ай кратеры)
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Западный (Диңгез буе крае)
Халык
Халык саны динамикасы:
Гарбари (Подлясье воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мислакувко
Мислакувко — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Сен-Самсон
Сен-Самсон — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Глуфишево
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Динияр Биләлетдинов
Гаилә хәле
Әтисе Ринат Билалетдинов (1957), футбол буенча тренер, әнисе Гаделия Габделәхәт кызы, табиб-акушер-гинеколог, косметолог. Ир туганнары: Марат (абыйсы, 1984), Данил (энесе, 1993)
Максим Пантелеймоненко
Максим Пантелеймоненко (Максим Сергійович Пантелеймоненко,, — , ) — Украина һәм РФ волейболчысы, Украина чемпионатларының көмеш (2002/03, 2003/04) һәм бронза (2000/01, 2001/02, 2005/06, 2006/07) призчысы, Россия чемпионатларының алтын (2009/10, 2010/11), көмеш  (2012/13) һәм бронза (2013/14) призчысы.
Мостафа (Авыргазы районы)
Почта индексы — 453483, — 80205804004.
(18595) 1998 BR1
Тарихы
1998 елның 19 гыйнварында Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 BR1» саналган.
Martin Lüter
95 tezis
1520 yılda papa Lev X Lütergä dinnän sörüne (anafema) iğlan itä häm qarğıy (läğnät yasıy).
Ähämiät
Lüter fälsäfäseneñ töp fikere - "sälät" mäsläge (almança Berufung).
Котловка (Алабуга районы)
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
Меллау
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Евгений Докучаев
Басылып чыккан хезмәтләре
4. Экономические методы управления научно-техническим прогрессом в нефтехимической промышленности. Уфа.: Изд-во Уфимского нефтяного института, 1985, 102 с.
17. Проблемы оптимизации соотношения труда и капитала. Журнал «Экономика и управление» Изд-во Башкирской Академии управления, Уфа, 2004 г. № 3.
19. Трудности гравитационной теории внешнеэкономического тяготения стран и способы их преодоления. Журнал «Экономика и управление» Изд-во Башкирской Академии управления, Уфа, 2006 г. № 5.
Александр Панцырев
Александр Панцырев (Александр Сергеевич Панцырев,, — , ) — Россия һөнәри футболчысы (ярымсакчы).
Бернау (Бранденбург)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Меллах
Меллах — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
NGC 467
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Назим Бабаев
Тормыш юлы
Бакы шәһәре Мәгариф идарәсе каршындагы 5 нче олимпия резервларының Махсус атлетика мәктәбен тәмамлый. Өчле сикерүдә Бабаеваның беренче тренеры Олесия Хасполадова була.
Карьера
Шул ук елның июлендә Швециянең Эскильстун шәһәрендә Назим Бабаев 17,04 метр нәтиҗә белән яшүсмерләр арасында Ауропа чемпионы була. Нәтиҗәдә, Нәҗим Бабаев 2016 елда Рио-де-Жанейрода узган җәйге Олимпия уеннарына лицензия ала. Анда 16,38 м нәтиҗә белән квалификация буенча 25 нче урынны ала һәм финалга узмый.
Фюия
Фюия — Франциянең Көнчыгыш Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Снигяны
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Чекашево
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (2%), руслар (68%), татарлар (20%), арлар (10%).
(18599) 1998 BK8
(18599) 1998 BK8 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Кртина (Домжале)
Кртина  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Куршевель
Җиһазлану
Шугалак, боулинг, картинг, сквош, фитнес-үзәкләр.
Гали Хәйдәр Ширвани
Гали Хәйдәр Ширвани (1896, Тәһран, Иран—, Мәскәү, ССРБ) — совет дәүләт эшлеклесе.
Кубечки
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хорья-Рама
Хорья-Рама — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Чунчи-То күле    кушыла. Елга озынлыгы 28 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Надым елгасы. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Надым.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бутвилл (Луизиана)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мәскәү зоотехния университеты
Тарихы
1929 елда институт составына Казаннан күчерелгән, 1925 елда нигез салынган хәрби-ветеринария бүлеге керә.
Бесков (шәһәр)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(18600) 1998 BK10
(18600) 1998 BK10 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Гардоти
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Головин (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Николас Эрасмус Головин (1912—1969) хөрмәтенә бирелә.
Василий Парин (1877)
Васили Парин (Василий Николаевич Парин,, — , ) — табиб, РСФСҖнең атказанган табибы, Пермь һәм Ижау медицина институтларына нигез салучыларның берсе, Пермь университетының медицина факультеты деканы (1921-1923).
Киватин (Миннесота)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Полевой-2
Полевой-2 (Полевой-2) — Киров өлкәсенең Югары Кама районында урнашкан авыл.
Яңа Атҗитәр
Почта индексы — 453483, ОКАТО коды — 80205804006.
Градско (Болгария)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Айсулу Токомбаева
Биографиясе
Ул СССР һәм чит илләрдә: Польша, Болгария, Финляндия, Ливия, Тунис, Швеция, Италия, Югославия, Маҗарстан, Дания, Швейцариядә була.
Сент-Андре-д’Эберто
Сент-Андре-д’Эберто — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Килкенни (Миннесота)
Тарихы
Килкенни шәһәре  елда нигезләнгән.
Бецзе
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Крчевина (Ормож)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хәнәфи Бәдигый
Тормыш юлы
2020 елның 27 ноябрендә 79 яшендә каты авырудан соң Казанда вафат. Арча районы Мөрәле авылы зиратына җирләнә.
Хәрби радиоэлектроника университеты
Совет чорыннан соң тарих
Россия Федерациясе Хөкүмәтенең 1998 елның 29 августындагы карары нигезендә Череповецк югары хәрби инженер училищесы радиоэлектроника Хәрби инженер институты дип үзгәртелә. 2009 елдан хәрби-инженер институты А. Ф. Можайский исемендәге Хәрби-космик академиясе составына аның филиалы булып керә.
Мезенка (Пышма кушылдыгы)
Мезенка — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе, Курган өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Пышма елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 6,6 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Михалки (Бродницкий повяты)
Михалки  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Вениамин Кушнарёв
Ташкәнт фирка мәктәбендә (1921-1922) һәм Сәнәгать академиясендә (1934-1937) укыган. Кызыл Гаскәрдә (1924-1926), Ташкәнттә хуҗалык эшендә (1926-1934), Орҗоникидзе край шурасы башкарма комитеты рәисе вазыйфаларын башкаручы (1937-1938), БК(б)Ф ҮК җаваплы инструктыры (1938-1939), БК(б)Ф Мари өлкә комитеты беренче сәркәтибе (1939-1942), Кызыл Гаскәрдә (1942-1946), Курск өлкә шурасы башкарма комитеты рәисе вазыйфаларын башкаручы (1946-1948), Курск өлкә җиңел сәнәгать бүлеге мөдире (1948-1955), Курск өлкә икмәк тресты идарәчесе (1955-1957).
Казтелана I (Тревизо)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Чишмә (Аргаяш районы)
Халык
Халык саны динамикасы:
Өренҗик (Терме)
Өренҗик (Örencik) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Терме илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Роки-Гилл (Коннектикут)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(4482) Frèrebasile
(4482) Frèrebasile — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Ваггаман (Луизиана)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кршко (община)
Кршко  — Словениядә урнашкан община (җәмгыять).
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мостовая (Пышма кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Спасюки
Спасюки (Спасюкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Дварэцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Ельцовый
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — яр сызыгының 03.04.00 гидрографик берәмлеге эчендәге, РФ-ның су территориялары һәм эчке диңгез суларындагы Баренцев диңгезендге утраузар, Колгуев утрауын керетеп. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Гортензий (ай кратеры)
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Яңа Мостафа (Авыргазы районы)
Демография
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 49 кешенең яшәве мәгълүм.
Гордино (Киров өлкәсе)
Халык
Халык саны динамикасы:
(18609) Shinobuyama
Тарихы
1998 елның 30 гыйнварында Ц. Сэки тарафыннан Гэйсэй обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 BN48» саналган.
Хутта
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Надым елгасы. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Надым.
(3651) Фридман
Тарихы
1978 елның 7 ноябрендә Элеанор Хелин, Шелте Бас тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 VB5» саналган.
Скакунка (Пышма кушылдыгы)
Скакунка — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе, Курган өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Пышма елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Гаць (Подлясье воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Геленлер (Башкале)
Геленлер (Gelenler) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Башкале илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Казтелани Тарабини (Модена)
Географиясе
Казтелани Тарабини Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Хэбидя-Яха (Хейги-Яха кушылдыгы)
Хэбидя-Яха  — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Хейги-Яха елгасының сул ярына тамагыннан 37 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 54 км.
Дзеё кандзи исемлеге
Дзёё кандзи исемлеге 2136 иероглифтан тора.
Фәнүр Галин
Галин Фәнүр Зөфәр улы (1 ноябрь 1947 ел — 27 ноябрь 2017 ел) — галим-химик, югары мәктәп укытучысы. Башкортстан Республика сы Фәннәр Академиясенең мөхбир әгъзасы (2012), химия фәннәре докторы (1993), профессор (1999). Башкортстан Республикасының атказанган фән эшлеклесе (1999).
Кәрим Дияров
Дияров Кәрим Мөхәммәди улы (15 гыйнвар 1910 ел — 17 ноябрь 1986 ел) — педагог, курайчы. 1946-1975 елларда Баймак районы мәктәпләре укытучысы. Бөек Ватан сугышында катнашучы. Башкорт АССРның атказанган мәдәният хезмәткәре (1983).
Биографиясе
Кәрим Мөхәммәди улы Дияров 1910 елның 15 гыйнварында Ырынбур губернасы Орск өязенең Басай (хәзер Олы Басай) авылында җиде малай, өч кыз тәрбияләнгән ярлы крестьян гаиләсендә туган. 6-7 яшьлек чагында ул курай тартырга өйрәнә башлый. Туган авылы Басайда (Баймак районы) Абдрахман Басаев дигән курайчы була. Кәрим Дияров курай уйнарга башта  аңардан өйрәнә. 15-16 яшьләрдә күп көйләрне ярыйсы гына уйный.
Муреево
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Ялтыр (авыл)
Халык
Халык саны динамикасы:
Сабанчы (Авыргазы районы)
Почта индексы — 453483, — 80205804009.
Мизенбах-бай-Биркфельд
Мизенбах-бай-Биркфельд — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Грас (ай кратеры)
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1979 елда раслана.
Шәриф Камал
Ырынбур дәвере
Моңарчы Шәриф Камалның әсәрләре белән «Шура» журналы аша таныш булган шагыйрь, иганәче, алтынчы Закир Рәмиев чакыруы буенча, әдип 1910 елда Ырынбурга китә. Анда бертуган Закир һәм Шакир Рәмиевләр нәшер иткән «Вакыт» матбагасында хисапчы, корректор, әдәби хезмәткәр булып эшли. Бер үк вакытта әлеге газета һәм «Шура», «Кармак» журналлары битләрендә актив рәвештә үзенең әсәрләрен бастыра. 1914 елда әдипне таныткан иң атаклы әсәрләрнең берсе «Акчарлаклар» повесте дөнья күрә. 1915 елда «Хаҗи әфәнде өйләнә» пьесасы языла. . Соңгы пьесаны зур уңыш белән Габдулла Кариев Сәйярдә сәхнәләштерә. Бу әсәр революция кадәрге татар комедиясенең өлгесе булып санала.
Казан
Шәриф Камал Казан шәһәрендә яшәгән дәверендә «Кызыл Татарстан» газетасы редакциясендә бүлек җитәкли, 1927 елның 28 маеннан Татар мәдәнияте йортында гыйльми сәркәтип булып хезмәт итә. 192 елның маеннан 1932 елның 16 июленә кадәр ТАССРның Әдәбият һәм нәшрият эшләре буенча баш идарә (Главлит) инспекторы, 1933–1935 елларда Татар академия театрында әдәби бүлек мөдире булып эшли.
Шәриф Камал 1942 елның 22 декабрендә Казанда үзенең фатирында вафат була.
Еленово (Сливен өлкәсе)
Еленово  — Болгариянең Сливен өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
.de
.de — Алманиянең югары дәрәҗәле милли домены.
Шәриф Камал
Хәтер
2020 елда Татарстан Мәдәният министрлыгы, Татарстан Милли музее һәм Татар китабы йорты Шәриф Камал исемендәге әдәби премия булдырган.
Суетка (Пышма кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Казтелар Понцано (Алесандрия)
Казтелар Понцано — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
.dj
.dj — Джибутиның югары дәрәҗәле милли домены.
Стадаляны
Стадаляны (Стадаляны ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Чиндат (Чет кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Әчинск каласыннан Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Кистер (Миннесота)
Кистер  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
NGC 473
NGC 473 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Малореченски
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
Актүбә (Киров өлкәсе)
Актүбә (Актюба) — Киров өлкәсенең Малмыж районында урнашкан авыл.
Бакыр
Тарих
XIII—XIV гасыртарза бакыр кою сәнәгате үсеш ала. Мәскәүдә XV гасырда Пушкалар эшләү сарае нигезләнә, анда бронзадан төрле калибрлы кораллар коелган. кыңгыраулар коерга бик күп бакыр сарыф ителә. Бронзадан Патша пушка (1586 е.), Патша кыңгырау (1735 е.), Бакыр җайдак (1782 е.) кебек кою сәнгате әсәрләре коела. Японияда зур Будда поты коела (Тодать-дзи храмы) (752 ел).
Тәбигатьтә таралышы
Җир кабыгында бакыр микъдарының уртача нисбәте — (4,7-5,5)·10−3% (масса буенча). Диңгез һәм елга суында бакыр дәрәҗәсе күпкә азрак: 3·10−7% һәм 10−7% (масса буенча ).
Башка бакырга иң бай ятмалар Чили (Эскондида һәм Кольяуси) һәм АКШ-та (Моренси) урнашкан. Бакыр мәгъдәне, башлыча, ачык юл белән табыла. Рудада бакыр микъдары 0,3-тән 1,0 % тирәсе.
Физик үзенчәлекләре
Бакыр кырлары үзәкләштерелгән куб барлыкка китерә, пространство решеткәсе F m3m, a = 0,36150 нм, Z = 4.
Бакыр югары елы үткәрүчәнлеккә ия һәм электрүткәрүсәнлек буенча металлар арасында көмештән соң икенче урында килә. 20 °C-та чагыштырмача электр үткәрүчәнлеге: 55,5-58 МСм/м. Бакырның каршылыкның термик коэффициенты югары: киң температура диапазонында 0,4 %/°С һәм температурага аз бәйләнгән. Бакыр диамагнетик металл.
Бакыр изотоплары
Табигатьтә бакыр ике стабиль изотоп хәлендә очрый — 63Cu (изотоп таралышы 69,1 %) һәм 65Cu (30,9 %). Шулай ук ике дистәдән артык стабиль булмаган изотобы билгеле, шулар арасында иң озак яшәүчесе — 67Cu, изотопның ярым таркалу периоды 62 сәгать.
Сабира Күмүшалиева
Биографиясе
1934 елдан ул Кыргыз драма театры актрисасы. Ул театрда 100 дән артык роль уйный.
Кузьниця-Желиховска
Кузьниця-Желиховска — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Светлана Вострикова
Сылтама
Вострикова Светлана Анатольевна — Татцентр.ру
Желю-Войвода
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(18614) 1998 DN2
(18614) 1998 DN2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Мильс-бай-Имст
Мильс-бай-Имст — Австриянең Тироль федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Блисдорф
Блисдорф — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Вентресс (Луизиана)
Географиясе
Вентресс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Гембалювка
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Люсьен Оливье
«Эрмитаж» рестораны
1860 елда Люсьен Оливье Мәскәүгә килә, мәскәүлеләрнең француз әйберләренә мөкиббән икәнен аңлый, Париж кухнясына нигезләнгән ресторан ачу уе килә. Мәскәү сәүдәгәре Яков Пегов белән танышуга икесенең дә бергамотлы тәмәке тартуы һәм аны бер үк будкадан сатып алулары сәбәпче була. Мәскәүнең начар даны чыккан трактирлары («Кырым» һ.б.) урнашкан Трубная мәйданыннан җир алып, тиз арада ак колонналы заллары, аерым кабинетлары булган мәһабәт бина (хәзерге Петр булвары, 14нче йорт, Неглинная почмагында) төзелә, җәй буе сазы кипми интектергән мәйданга һәм урамга таш җәелә. «Эрмитаж» рестораны исеменә ул вакыттагы рус гадәте буенча «трактир» сүзе дә өстәлә: «Трактир “Эрмитаж” Оливье». Париждан аермалы буларак, яңа ресторанда фрак кигән официантлар урынына, билләрен ефәк белән буган половойлар хезмәт күрсәтә. Кухняда француз аш-су остасы Дюге эшли, асыл кунакларны француз Мариус каршы ала. Деликатеслар чит илдән китерелә, өстәлләргә Людовик XVI сараеның идән астында сакланган, «Трианон» винолары гына куела. Ресторан баштарак Мәскәү арасында популяр була. Алар күпләп ресторанга килә башлый, залдагы өстәлләрне тутырып утыралар. Акчага бай сәүдәгәрләр килсә дә, залга керергә кыймыйлар, аерым кабинетта гына тукланалар. XIX гасырның азагында чит илдән килгән коммерсантларның (Кноп, Вогау, Гоппер, Марк һ.б.) зур залда үз өстәлләре барлыкка килә. Алар артыннан рус сәүдәгәрләре дә ресторанның төп клиентларына әйләнә.
Арбузовка (Сембер өлкәсе)
Арбузовка (Арбузовка) — Сембер өлкәсенең Чынлы районында урнашкан сала.
Турабай Кулатов
Биографиясе
1938 елда Кизил-Кия шәһәр Советы Башкарма комитеты рәисе урынбасары, аннары "Киргизуголь" тресты директоры урынбасары.
(2082) Галахад
(2082) Галахад — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Бишкаен (Авыргазы районы)
Почта индексы — 453485, — 80205807001.
Оливье (салат)
Тарих
1930 елда Мәскәүнең «Мәскәү» ресторанында аш-су остасы («Эрмитаж» ресторанында эшләгән) Григорий Ермилин истә калдырган рецепты буенча салатны әзерли башлый.
1939 елда басылган «Тәмле һәм файдалы ризык» китабында «Кош итеннән салат» исеме белән кертелә.
Бүгенге оливье
Хәзерге көндә «Оливье» салатының 300дән артык рецепты билгеле. Шуларның берсе (5 кешегә алына):
(18616) 1998 DR5
(18616) 1998 DR5 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Минихоф-Либау
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Клара-Сити (Миннесота)
Клара-Сити  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Жан-деван-Поссесс
Сен-Жан-деван-Поссесс — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Кузьниця-Концка
Кузьниця-Концка — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Крутая (Реж кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Воровень
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Халазион
Гистология
Гистологик тикшеренүдә эпителиоид һәм гигант күп төшле күзәнәкләр, шулай ук лимфоцитлар, плазматик күзәнәкләр һәм сирәк — нейтрофиллар һәм эозинофиллар катнашында липогранулематоз ялкынсыну җавабын ачыклыйлар.
Дәвалау
•	Бер тапкыр кертүдән соң уңай нәтиҗә якынча 80% очракта була. Нәтиҗә булмаганда процедураны 2 атнадан соң кабатлыйлар. Тиренең урынлы депигментациясе мөмкин.
Аллас-Бокаж
Аллас-Бокаж — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Казтеларе (Тренто)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Зайчари
Зайчари — Болгариянең Сливен өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Зелёный Яр
Зелёный Яр (Зелёный Яр) — Диңгез буе краеның Михайловка районында урнашкан авыл.
Генюше
Генюше — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Воронеж дәүләт педагогика университеты
Тарих
1981 елда институт кадрлар оештыруда уңышлары өчен «Хөрмәт Билгесе» ордены белән бүләкләнә. Ә 1993 елда институтка университет исеме бирелә.
Килешүләр
ВДПУ Ренн (Франция) һәм Янченг (Кытай) университетлары белән берлектә эшли. Илнең әйдәп баручы югары уку йортлары, дәүләт органнары һәм иҗтимагый оешмалар белән хезмәттәшлек итә.
Физика-математика факультеты
Магистр дәрәҗәсен әзерләү профильләре (44.04.01 юнәлеш Педагогик белем ):
ВДПУның студент отрядлары штабы
2014 елның сентябрендә университетта берничә эш юнәлеше буенча студентлар отрядларының штабы ачыла: әйдәп баручылар отрядлары, әйдаманнар, төзелеш отрядлары һәм оператив юнәлештәге отрядлар. «Россия студентлар отрядлары» бөтенроссия яшьләр иҗтимагый оешмасының Воронеж региональ бүлекчәсенә карый.
Җәй көне, июль башыннан һәм сентябрь башына кадәр, эшкә «Вектор» студентлар отряды әйдәп баручылары чыга.
Валаам монастыре
Тарихы
Икенче бөтендөнья сугышы вакытында бу территория өчен Советлар Союзы һәм Финляндия сугышалар. Кышкы сугыш аркасында монастырь 1940 елда эвакуацияләнә, 150 монах Финляндиянең Хейнявес шәһәренә урнаша. Бу община әле дә Хейнявесидагы Яңа Валамо монастыре буларак эшли. 1941-44 елларда, сугыш вакытында, Иске Валаамадагы монастырь корылмаларын торгызырга омтылалар, әмма соңрак утрау совет хәрби базасы булып хезмәт итә.
Белогорски (Авыргазы районы, утар)
Демография
Халык саны динамикасы:
Элчин Әсәдов
Тормыш юлы
Элчин Әсәдов Азәрбайҗан ССРның Физули шәһәрендә туа. 1993 елда Карабах сугышы нәтиҗәсендә, Әсәдовның туган шәһәре, Физули районының бер өлеше белән бергә, әрмән көчләре контроленә күчә һәм Әсәдов гаиләсе Бакыга күченергә мәҗбүр була.
Озёрная (Реж кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Смычка (Зәй районы)
География
Авыл Дала Зәе елгасының сулъяк кушылдыгы булган Шумыш елгасының башланган урынында, Зәй тимер юл станциясеннән 24 км, Яр Чаллы пристаненнән 84 км читтәрәк урнашкан булган.
Тарих
1920-еллар башында Өнбия авылыннан 46 гаилә аерылып чыгып, элек җирбиләүче алпавыт Н. М. Крыжановский җирләре булган урында төпләнгән (алпавытның Отрада утары, мең дисәтинә җире, ат заводы булган. Революция вакытында утар талана, идарәче үтерелә). Яңа нигезләнгән авылга ул вакытта киң таралган сүз, эшче сыйныф һәм игенчеләр сыйныфы бергәлеген (союз) аңлаткан «Смычка» исеме бирелгән. Беренче күчеп утыручыларның фамилияләре билгеле түгел. Оешкан вакыттан (1920-еллар башы) авыл Өнбия авыл советына, соңрак, 1960-еллар башында Өнбия авыл советы бетерелгәч, Сәвәләй авыл советына караган. 1959 елның 26 мартыннан — Зәй, 1963 елның 1 февраленнән — Әлмәт, 1972 елның 1 ноябреннән яңадан Зәй районнарында.
Миттердорф-им-Мюрцталь
Миттердорф-им-Мюрцталь — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Казтеларе (Перуҗа)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сейлем (Коннектикут)
Сейлем  — Америка Кушма Штатларының Коннектикут штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Воллес (Луизиана)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чиндат (елга)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Германи
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лазе (Велике Лаще)
Лазе  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Млинице
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сент-Маргерит-де-Лож
Сент-Маргерит-де-Лож — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Моркваши
Почта индексы — 423622.
Поташевка
Поташевка — Башкортстанның Авыргазы районында урнашкан авыл.
Гемич (Орһангази)
Гемич (Gemiç) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Орһангази илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сен-Жермен-ла-Виль
Сен-Жермен-ла-Виль — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Бреддин
Бреддин — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
(4782) Гемблу
(4782) Гемблу — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Клермонт (Миннесота)
Тарихы
Клермонт шәһәре  елда нигезләнгән.
Куропаткински
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Крыловцы
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Гров (ай кратеры)
Гров - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 28,55 км булган кратер.
Лазе (Логатець)
Лазе  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Миттеркирхен (Махланд)
Миттеркирхен  — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
(18624) Prévert
(18624) Prévert — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 27 февралендә ODAS проекты тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 DV13» саналган.
Казтеларо-Кьеза (Болонья)
Казтеларо-Кьеза — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Миттерлабилль
Миттерлабилль — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Гакберри (Луизиана)
Гакберри  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климентс (Миннесота)
Климентс  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Casta diva (премия)
Премия билгесе
Операны гәүдәләндерүче статуэтка (бронза, скульптор - Николай Предеин)
Ямбо-Яха (Сапатеда-Яха кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Надым елгасы. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Надым.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
NGC 478
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Зимники (Диңгез буе крае)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (93%), украиннар (6%).
Гетки
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Модзерово (гмина Влоцлавек)
Модзерово  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Ангулен
Ангулен — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Марьял
Марьял (Марьял) — Киров өлкәсенең Малмыж районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (95%), арлар (5%).
Кече Ибрай (Авыргазы районы)
Почта индексы — 453486, — 80205819002.
Демография
Халык саны динамикасы:
Чичка
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Катуниште
Катуниште — Болгариянең Сливен өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Казиле (Алабуга районы)
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.
Казтелата (Кьети)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ямп-Яха
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Надым елгасы. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Надым.
Старадворцы (Лядски авыл советы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Кукулка (Калиский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Көпрүҗек (Гөлпазары)
Көпрүҗек (Köprücek) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Билеҗик иле Гөлпазары илчесенә караган бер авыл (köy).
Гжебене
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Столбово солыхы
Столбово солыхы — 1617 елның  27 февралендә (9 мартында)  Столбово (Тихвин янында) имзаланган солых килешүе, ул 1610-1617 еллардагы русия-швед сугышына нокта куя.
Гогли
Гогли (Гогли) — Киров өлкәсенең Нагорск районында урнашкан авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
(18627) 1998 DH33
(18627) 1998 DH33 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Ганвилл (Луизиана)
Ганвилл  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Казтелафиюме (Л'Аквила)
Географиясе
Казтелафиюме Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Вошлебень
Вошлебень — Румыниянең Харгита жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
(18628) 1998 DJ33
(18628) 1998 DJ33 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Камбальный (елга)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — яр сызыгының 03.04.00 гидрографик берәмлеге эчендәге, РФ-ның су территориялары һәм эчке диңгез суларындагы Баренцев диңгезендге утраузар, Колгуев утрауын керетеп. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Михельбах (Түбән Австрия)
Михельбах  — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Пётр Пашино
Пөтр Пашино (Пётр Иванович Пашино,, — , ) — Көнчыгышны өйрәнүче, тарихчы, этнограф, тәрҗемәче, нәшир, дипломат һәм укытучы.
Иван Белов (1953)
Хезмәт юлы
1998 елның мартыннан 12 ел (1998 елдан 2010 елга кадәр) Горький тимер юлының Казан бүлекчәсе белән җитәкчелек итә.
Бүлек каршында Татарстан Республикасында, Чуашстан, Марий Ил, Удмуртия, Киров өлкәсендә пассажирлар йөртүне гамәлгә ашыручы «Содружество» компаниясе төзелә. Әлеге компаниянең генераль директоры булып 2010 елдан 2015 елга кадәр эшли.
Россия ислам университеты (Уфа)
1989-1999 елларда уку йорты Уфа шәһәренең беренче Җәмигъ мәчете бинасында урнашкан.
Тарихы
1989 елда СССР Министрлар Кабинетының Дин эшләре буенча Советы карары нигезендә Уфада беренче Җәмигъ мәчете базасында Ризаэтдин Фәхретдин исемендәге мәдрәсә ачыла.
(3852) Гленнфорд
Тарихы
1987 елның 24 февралендә Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 DR6» саналган.
(4817) Глиба
Тарихы
1984 елның 27 февралендә Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 DC1» саналган.
Модлибуж
Модлибуж — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Казтелацо Сото (Пяченца)
Казтелацо Сото — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ивановка (Диңгез буе крае)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (90%), украиннар (9%). Әлеге торак пунктта татарларның өлеше - 0,46%.
(3366) Гедель
Тарихы
1985 елның 22 сентябрендә T. Schildknecht тарафыннан Циммервальд обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1985 SD1» саналган.
(18631) Maurogherardini
(18631) Maurogherardini — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Гжибовце
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Михельдорф (Каринтия)
Михельдорф  — Австриянең Каринтия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Төркия җәйге Олимпия уеннарында 2020
30x30пкс Фехтование
Фехтованиедә Төркияне рапирачы Ирем Карамете тәкъдим итә.
Можевець
Можевець — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Старая Вергань
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Савельев
Савельев — фамилия.
Кортен (Сливен өлкәсе)
Кортен  — Болгариянең Сливен өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бронков
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(3632) Грачевка
(3632) Грачевка — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1976 елның 24 сентябрендә Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1976 SJ4» саналган.
Арпа (авыру)
Халык табиблары мондый ысул да тәкъдим итә. Йомырканы пешереп, кайнар килеш арпа өстенә куярга. Ләкин сак булырга кирәк — күзегезне пешермәгез. Моның өчен йомырканы марля белән төрергә була. Суынгач, суда җылытып алырга мөмкин. Икенче ысул: пешкән йомырканы урталай кисеп, сарысын алырга, ә агын җылы килеш арпа өстенә куярга.
Чыганаклар
Джек Кански - "Клиник офтальмология: системалаштырылган караш", 2009 ел
Вранча (Румыния)
Вранча — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Стонингтон (Коннектикут)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Әстерхан дәүләт медицина университеты
Тарихы
1987 елда яңа (бүген — төп) теория корпусы төзелә. 1988 елда югары уку йортының тарихы музее ачыла, 1993 елда — табибларны камилләштерү, дипломнан соң әзерлек, чит ил студентлары факультетлары. 1995 елда Әстерхан дәүләт медицина институты Әстерхан дәүләт медицина академиясе дип үзгәртелә. Соңгы унъеллыкта КИП, УНДЦ, наркология үзәге, докторантура, күп кенә яңа кафедралар һәм хезмәтләр ачыла һәм эшли.
Казтелачо (Ливорно)
Географиясе
Казтелачо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Янг-Яха (Хейги-Яха кушылдыгы)
Янг-Яха  — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Хейги-Яха елгасының уң ярына тамагыннан 102 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 12 км.
Гарабаг (Фүзули)
Гарабаг  (Qarabağ ) — Әзербайҗанның Фүзули районына караган авыл.
Игнатьевка (Диңгез буе крае)
Халык
Халык саны динамикасы:
Сергей Перетягин
Сергей Перетәгин (Сергей Викторович Перетягин,, — , ) — Россия һоккейчесе (һөҗүмче), Россия чемпионатының бронза призчысы (2014).
(3202) Графф
(3202) Графф — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Старая Падражанка
Старая Падражанка (Старая Падражанка ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Бәхеткәй
«Бәхеткәй» — 2000 елның татар телендәге кыска метражлы нәфис фильмы. Бу фильм С. А. Герасимов исемендәге Бөтенрәсәй Дәүләт кинематография институты студентлары Илдар Ягъфәров һәм Павел Трубниковның диплом эшләре.
Эчтәлеге
Бәхеткәй — югалган йорт хайванының исеме. Фильм бернигә карамыйча шушы малны эзләп йөрүче малай турында бара. Сыерны эзләү малайны ташландык йорт һәм зиратка алып килә.
Казтелачо (Модена)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Мозговина
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кобден (Миннесота)
Тарихы
Кобден шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мальцево (Татарстан)
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
Гжимки
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гараханбәйли (Фүзули)
Гараханбәйли  (Qaraxanbəyli ) — Әзербайҗанның Фүзули районына караган авыл.
Әстерхан дәүләт техник университеты
Тарихы
1960-80 еллар — вузның актив үсеше вакыты. Яңа уку корпуслары һәм тулай тораклар, студентлар саны артуы, укытучылар составының күп булуы, укытуның сыйфатлы булуы аның дәлиле булып тора. Мәсәлән, балыкчылык кафедрасында Мильштейн В.В. җитәкчелегендә мәрсин балыгы үрчетүнең фәнни мәктәбе төзелә, анда Идел-Каспий бассейнының мәрсин балыгы үрчетү нигезләре эшләнә. Инде 1985 елга ук институт заман таләпләренә туры китереп тармак ихтыяҗларын канәгатьләндерерлек югары уку йорты булып тора.
2005 елда АГТУ белем бирү процессы сыйфаты менеджменты системасының ISO 9001:2001 халыкара стандартлары таләпләренә туры килү-килмәве IQS uqnet халыкара сертификатларын ала.
Алар Карис
Тәрҗемәи хәле
1958 елның 26 мартында Тартуда туган. 1976 елда урта мәктәп, 1981 елда Эстония табигый фәннәр университетын тәмамлаган. 1987—1992 елларда Эстония биоүзәгендә эшләгән. СССР таркалгач, Аурупаның берничә университетында (Гамбург университеты, Медицина тикшеренүләре милли институты (Лондон), Эразм Роттердамлы исемендәге университеты (Роттердам)) белемен күтәрә һәм молекуляр генетика буенча тикшеренүләр үткәрә. 1996 елдан Тарту университетында эшли. 1999 елда зоология кафедрасы мөдире була.
2007—2012 елларда — Тарту университеты ректоры.
Гаилә хәле
1977 елда Сирье Ядалга (1956 елгы) өйләнгән. Ул Эстония тарихи музеен, соңрак Тарту шәһәр музеен җитәкләгән. Өч балалары (ике кыз, бер ул) һәм биш оныклары бар.
Ранис Газизов
Мактаулы исеме
ТРның атказанган мәдәният хезмәткәре
Көпрүҗүлер (Болу)
Көпрүҗүлер (Köprücüler) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Болу илчесенә караган бер авыл (köy).
Подгорный (Нагайбәк районы)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Сен-Леонар (Марна)
Сен-Леонар — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Лашка Вас (Лашко)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Д. Браун (ай кратеры)
Тышкы сылтамалар
D. Brown (crater) D. Brown (lunar crater)
Извилинка
Халык
Халык саны динамикасы:
Пётр (Зверев)
Пётр (Василий Константинович Зверев,, — , ) — православие дин эшлеклесе, Балахна (1919-1922) һәм Старица (1922-1924) епискобы, Воронеж һәм Задонск архиепискобы (1926-1927).
NGC 485
NGC 485 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Яңа Тимерчән
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: татарлар (100%).
Лашко (община)
Лашко  — Словениядә урнашкан община (җәмгыять).
Я-Яха (Нгарка-Пыря-Яха кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Надым елгасы. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Надым.
Бург (Шпревальд)
Бург  — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Томпсон (Коннектикут)
Томпсон  — Америка Кушма Штатларының Коннектикут штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Себер һаские
Себер хаские яки хаски — Россиянең Ерак Көнчыгышындагы (күбесенчә Анадырь, Колыма, Камчатка буйларындагы) асаба халыклар - чукчалар, юитләр, керекләр, юкагирләр чыгарган җирле җигелә торган эт, 1930 елларда АКШка алынган һәм анда махсус җигелүче эт токымы буларак теркәлгән.
Тарих
Бу җигелүче этләр ярдәмендә Көнчыгыш Себер һәм Камчатка үзләштерелгән.
Шәһәрне коткару
Соңрак Балто Һолливудның йолдызы булган, аның турында фильмнар, мультфильмнар төшерелгән.
Тасвир
Хаски коңгырт, зәңгәр, зәңгәрсу һәм төрле төстә (гетерохромия) күзле була алалар.
Хаски - даими спорт күнекмәләренә мохтаҗ.
Алексей Петров (1983)
Алексей Петров (Алексей Владимирович Петров,, — , ) — Россия һөнәри һоккейчесе (сакчы), Шпенглер кубогы иясе (2010).
Гилуйше
Гилуйше — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Малко-авыл
Малко-авыл — Болгариянең Сливен өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Мортанч
Мортанч — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Китовый
Китовый — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Баренцев диңгезе урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
(2049) Гритье
(2049) Гритье — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Мочаловка (Северная Сысерть кушылдыгы)
Мочаловка — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Чиләбе өлкәсе, Курган өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Северная Сысерть елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 19 км.
Измайлиха
Измайлиха (Измайлиха) — Диңгез буе краеның Кызыл Армия районында урнашкан авыл.
Копаловски (Нагайбәк районы)
Халык
Халык саны динамикасы:
Старая Рудня (Смаргонский районы)
Старая Рудня  (Старая Рудня ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.
Пашковка (Кече Сап кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
(18642) 1998 EF12
Тарихы
1998 елның 1 мартында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 EF12» саналган.
NGC 487
NGC 487 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Прошино (Киров өлкәсе)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).