cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кострома өлкәсе татарлары
Тарихлары
1767 елда императрица Екатерина II кострома татарларына өстенлекләр бирә. Соңрак алар казна крестьяннарына күчереләләр. 19-20 гасыр башларында аларның төп шөгыле сөрүлек һәм йөкчелек булган, өстәмә – балык тоту, сату өчен комыс җитештерү; ир-атлар шулай ук судно эшчеләре булганнар, атлар сатканнар; хатын-кызлар вак-төяк әйберләр сатканнар, күбесенчә җепләр вә баулар белән сәүдә иткәннәр.
1926-1931 елларда Кострома районы составында аерым мөселман авыл советы эшли.
Исмендеры
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 112 кешенең яшәве мәгълүм.
Массе
Массе — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
Ишәк
Йорт ишәге (лат. Equus asinus asinus) — Африка ишәгенең (Equus asinus) кулга ияләштерелгән астөре. Кешелек тарихында зур роль уйнаган.
Лаймстоун (округ, Алабама)
Территориясе
Округ мәйданы 1450 км² тәшкил итә.
Педро-Бернардо
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(10662) Peterwisse
(10662) Peterwisse — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Сен-Пьерр-ла-Гаренн
Сен-Пьерр-ла-Гаренн — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Чача (Золотица кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ак диңгез елгалары бассейны Золотница елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Воронов борынына чаклы (Төньяк Двина елгасын кертмичә). Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегды һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Меховець
Меховець — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Чаркасова (Мёрский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Шлинген
Шлинген (Schliengen) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Лаундс (округ, Алабама)
Лаундс — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Хейнвилл шәһәре.
Талтымка
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Механика
Бу фән үз башлангычын берничә борынгы мәдәнияттән ала.
(11751) 1999 NK37
Тарихы
1999 елның 14 июлендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 NK37» саналган.
Баяновка (Североуральск шәһәр округы)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (88%), татарлар (3%), алманнар (3%).
Краснодар крае татарлары
Күренекле кешеләре
Сервер Аметов - Кущев станициасында, җинәятчеләргә буйсынмаган атаклы фермер.
Катане (коммуна)
Катане — Румыниянең Долж жудецында урнашкан коммуна.
(10664) Фемий
(10664) Фемий — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Рекушана
Рекушана — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
(11752) 1999 OU3
Тарихы
1999 елның 23 июлендә T. Окуни тарафыннан Нанъё обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 OU3» саналган.
Рекушана
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Себастьян-де-Морсан
Сен-Себастьян-де-Морсан — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Хәйдәр Гайнетдинов
Ул 1952 елның 27 ноябрендә Татарстанның Зәй районы Дүрт Мунча авылында хезмәткәр гаиләсендә туган. Урта мәктәпне тәмамлаганнан соң (1970), бер ел колхозда эшли, аннары, Казанга килеп, 1971—1976 елларда Казан Дәүләт университетының татар филологиясе бүлегендә югары белем ала. 1976 елның апреленнән бирле ул матбугат эшендә: «Ялкын» журналы редакциясендә җаваплы секретарь вазифаларын башкара.
Тихон Хрисанфов
1937 елда ул "Чуваш буржуаз-милләтче оешмасы" эше буенча репрессияләнә.
Чаркасы (Докшыцкий районы)
Чаркасы (Чаркасы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Докшицкий районында урнашкан авыл.
Грайнез (Валле д'Аоста)
Грайнез — Италиянең Валле д'Аоста төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Качка (Мазовия воеводалыгы)
Качка  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Каца (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Сен-Семфорьян (Эр)
Сен-Семфорьян — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Гадсден (Алабама)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яйлалы (Күртүн)
Яйлалы (Yaylalı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гүмүшхане иле Күртүн илчесенә караган бер авыл (köy).
Шервуд-Шорс (Техас)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пильчиця (Влощовский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(11755) Paczynski
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2691 P-L» саналган.
Ширшема
Ширшема — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кудьма елгасының сул ярыннан 2 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 49 км.
Пәнҗабта Һинд дине фестивальләре исемлеге
Башка фестивальләр
Өстәрәк язылганны дәвам итеп, Пәнҗаби Һиндулары башка Пәнҗаби фестивальләрне бәйрәм итәләр, мәсьәлән, Очак Еланнар Басант Фестивале, Тидж һәм Гугга.
Абдулла Алиш
Тәрҗемәи хәл
1927 елдан Казанга килеп, җир төзелеше техникумын тәмамласа да, Абдулла әдәбиятка, язу эшенә тартыла, балалар журналында («Ялкын») аның әкиятләре, очерклары дөньяга чыга. чыннан да, А. Алиш әкият остасы булып танылып китә (егерме бишләп әкиятнең авторы ул): «Сертотмас үрдәк», «Нечкәбил», «Куян кызы», «Койрыклар», «Мактанчык чыпчык белән тыйнак сыерчык» һәм тагын башка күп кенә әкиятләр иҗат итә. Бу әкиятләр бала күңелен нечкә сиземләп, аларны сөендерерлек һәм урыны белән көендерерлек итеп язылулары белән күркәм. Язучының балалар тормышын матур чагылдырган җыйнак хикәяләре дә («Бозлар акканда», «Тургайлар очканда», «Отряд умартасы», «Кадерле бүләк», «Беренче дәрес» һ. б.) төрледән-төрле вакыйгалары белән яратып укыла, укучы күңелен кузгатып җибәрә. 1941 елда, фашистик Алмания белән сугыш башлангач, А. Алиш фронтка китә. Каты сугышларда чолганышта калып, әсир төшә. Седльтсе лагеренда күмәк качу оештыру турында уйлый башлый. Концлагерьларның берсендә Муса Җәлил белән очрашкач, аның планнары үзгәрә. Ул Җәлил җитәкләгән яшерен оешмага керә һәм фашистларга каршы көрәш башлап җибәрә. Әмма бу дәһшәтле көрәш — зур батырлык, гомереңне сораучы соңгы көрәш. «Ничек килер үлем» шигыре солдат йөрәгенең паклеген, килер фаҗиганең ачыклыгын бер дә шөбһәсез күз алдына китерә:
Яңа Тимерчек
Тарих
Октябрь инкыйлабына кадәр Енисей губернасының Енисейск өязендә, 1925-1930 елларда — Себер краеның Красноярск бүлгесендә, 1930-1934 елларда — Көнчыгыш Себер краенда, 1934 елдан — Красноярск краенда.
Чарнавоки
Чарнавоки (Чарнавокі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Верхнядзвинский районында урнашкан авыл.
Прадосегар
Прадосегар — Испаниянең Авила провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Гралаони-Пралези-Чизано (Верона)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Пильчиця (Конецкий повяты)
Пильчиця  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Тегус
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Качкув
Качкув — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Лаеш өязе
Тарих
Лаеш өязе 1781 елда Казан (1796 елдан — губернасы) эчендә барлыкка килә.
Шёмберг (Балинген)
Шёмберг (Schömberg) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
GSC4036-943
GSC4036-943 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Совхозный (Екатеринбур каласы)
Совхозный (Совхозный) — Свердловск өлкәсенең Екатеринбур каласы составына керүче авыл.
Каршуки
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Нетто
Нетто -
Кебешть (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Качори (гмина Вишнев)
Качори  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Чарназемье
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Гибе
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Пьедраита
Пьедраита — Испаниянең Авила провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бәрәңге районы
Чиктәшлек
Төп елгалар — Буй (Нократның кушылдыгы), Илләт (Иделнең кушылдыгы), Ноля.
Тарих
Бәрәңгелеләр гомер-гомергә игенчелек, терлекчелек, умартачылык һәм урманчылык белән шөгыльләнгәннәр һәм бүгенге көндә дә алар шул һөнәрләренә турылыклы.
(11758) Sargent
(11758) Sargent — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4035 P-L» саналган.
Бәрәңге районы
Бәрәңге районы һимны
Дөньяга танылган улларың,
Торшымаш ден лумет нолтена.
Ко вер-шыжым сакла, йората –
Обнимая деревни, поля,
Пьедралавес
Пьедралавес — Испаниянең Авила провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Мимонь
Мимонь — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Карагөчер (Караташ)
Карагөчер (Karagöçer) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Караташ илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гантсвилл (Алабама)
Тарихы
Гантсвилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Чарнаручча (Лёзненский районы)
Чарнаручча (Чарнаручча ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Лёзненский районында урнашкан авыл.
Карытница (Бялыницкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Миротин (Карпатасты воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Олы Мәңгәр вулысы
Тарих
1796 елдан 1920 елга кадәр Казан губернасының Казан өязе составына керә, 1920 елның 25 июненнән декабрьгә кадәр Татарстан АССР Казан кантонының административ-территориаль берәмлеге, 1920 елның декабреннән 1924 елга кадәр Татарстан АССР Арча кантонының административ-территориаль берәмлеге булып тора.
Халык
1885 елда халык саны 11475 кеше тәшкил иткән.
Зур Атюс
Зур Атюс — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Атюс елгасының сул ярыннан 18 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Бәрхет яфрагы
Бәрхет яфрагы — ирен чәчәклеләр гаиләлегенә караган үсемлекләр ыруы.
Гардендейл (Алабама)
Тарихы
Гардендейл шәһәре  елда нигезләнгән.
Кокшан заводы
Кокшан химия заводы — Россия империясенең 1850 елдан 1925 елга кадәр гамәлдә булган иң эре химик предприятиеләренең берсе. Завод Нократ губернасы Алабуга өязенең Яңа Кокшан бистәсендә К.Я. Ушков тарафыннан нигез салына. Ул хромпик, кислотага чыдам керамика, бакыр һәм тимер купоросы җитештерүдә махсуслашкан. 1925 елда җитештерүне Первоуральскка күчерү белән бәйле рәвештә ябыла.
Маршалл (округ, Алабама)
Территориясе
Округ мәйданы 1466 км² тәшкил итә.
Калинин районы (Татарстан АССР)
Административ бүленеш
1940 елда район мәйданы 1086 км² тәшкил иткән, авыл советы саны - 31, торак пунктлар - 66.
Ривилья-де-Барахас
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чистай өязе
Өяз үзәге — Чистай шәһәре.
Совхозный (Белоярски шәһәр округы)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (89%), татарлар (6%).
Гралья (Вербано-Кузио-Осола)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Козловка (Ядернә районы)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (89,93%).
Гартселл (Алабама)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Карагүр (Сындыргы)
Карагүр (Karagür) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Сындыргы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кыяр үләне
Кыяр үлән — кыяр үләнлеләр гаиләлегенә караган үсемлекләр төре.
Зур Лих
Зур Лих — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Вагран елгасының уң ярыннан 71 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 24 км.
Көньяк Яда
Көньяк Яда — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Яда елгасының сул ярыннан 3 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 19 км.
Айленд-Вок (Флорида)
Географиясе
Айленд-Вок халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Бекленищева (Каменски шәһәр округы)
Бекленищева (Бекленищева) — Свердловск өлкәсенең Каменск шәһәр округы составына керүче авыл.
Касмыничы
Касмыничы (Касмынічы ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Мсциславский районында урнашкан авыл.
Кушкы
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (98,97%).
GSC4037-736
GSC4037-736 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Лейк-Сити (Техас)
Лейк-Сити  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Гладовка
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Шёнбрун (Баден)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(11764) Benbaillaud
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «6531 P-L» саналган.
Айона (Флорида)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гадел Кутуй
Гадел Кутуй (чын исеме Гаделша Нурмөхәммәт улы Кутуев,, – 15 июнь 1945, ) – татар совет язучысы, Бөек Ватан сугышы катнашучысы. «Тапшырылмаган хатлар» атаклы повестенең авторы, татар мөгаллиме.
Биография
1942 елның июнендә Г.Кутуй фронтка китә һәм башта Сталинградны саклаучы Дон фронтының авыр гвардия миномет бригадасы сәяси бүлегендә хезмәт итә, Идел буенда Сталинград сугышында катнашканы өчен, «Батырлык өчен» медале белән бүләкләнә.
Чарнаручча (Ушацкий районы)
Чарнаручча (Чарнаручча ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Ушацкий районында урнашкан авыл.
Акъегет (Яшел Үзән районы)
Мәктәп эшчәнлеге
1906 елда Акъегеттә «Русско-татарская школа» дип аталган мәктәп эшли башлый.
1929 елда бина начар хәлгә килгәнлектән, әсбаплар, китаплар, материаллар Норлат мәктәбенә китә. I-IV сыйныфларда укучыларны Акъегетнең төрле йортларына урнаштыралар.
Келераши (коммуна, Клуж)
Келераши — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан коммуна.
Сан-Жуан-Батишта (Порту-де-Мош)
Сан-Жуан-Батишта  — Португалиянең Лейрия округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Фәлистыйн
Рим империясе. Византия
636 елда гарәпләр Византияне җиңеп Фәлистин җирен басып ала.
Михновець
Михновець — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Сан-Бартоломе-де-Бехар
Сан-Бартоломе-де-Бехар — Испаниянең Авила провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Тытыимь-Ега
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Тубылдан алып Обка койганчы, елга бассейны — Иртеш.
Можга вулысы
Алабуга өязе
Можга вулысы 1859 елда, Кватчина вулысы  бүленгән вакытында барлыкка килгән. 1879 елга вулыста казна крестьяннарының 4550 җаны һәм 456 крестьян исәпләнгән. 1885 елда вулыс 25 авыл җәмгыятен, 25 җир җәмгыятен, 50 авылны, 1312 хуҗалыкны үз эченә ала. Гаилә исемлекләре буенча вулыста 6469 ир-ат һәм 7062 хатын-кыз булган. Иң мөһим торак пунктлар: Можга (Бусорман-Можга), Алнец-Качка, Биләр, Ниши-Какси (Зур Сибы), Поршур (Поршур-Какси) һәм Сюги-Пудга (Зур Пудга).
Войм
Войм — Россия территориясеннән ага торган елга. Свиpлау өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы №1222 Валенторское күле урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Пйотрув-Подлази
Пйотрув-Подлази — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(10677) 1979 MN3
(10677) 1979 MN3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Карадаг (Алашеһир)
Карадаг (Karadağ) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Алашеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Тюма
Тюма — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе, Омск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 166 км.
Воскресенски вулысы
Тарих
1919 елдан да соңга калмыйча территориянең бер өлеше яңа төзелгән Клыйк вулысына (1922 елга кадәр бетерелгән) бүлеп бирелә.
Административ бүленеш
1897 елда вулыста 19 торак пункты булган.
Инфраструктура
1914 елда 3177 йортта 2432 ат, 4309 сарык, 1274 дуңгыз һәм 1997 баш мөгезле терлек; крестьяннар өчен 17776 дисәтинә уңайлы җир исәпләнгән.
Чарнецкае
Чарнецкае (Чарнецкае ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Шумилинский районында урнашкан авыл.
Гелена (Алабама)
Гелена  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан шәһәр.
GSC4041-1172
GSC4041-1172 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Монтгомери (округ, Алабама)
Территориясе
Округ мәйданы 2031 км² тәшкил итә.
Габдулла Тукай яр буе урамы (Яр Чаллы)
Урнашуы
Яр Чаллының Иске шәһәр өлешендә, Комсомол районында, ГЭС бистәсе микрорайонында, 7нче, 6нчы, 5нче, 8нче (а, б) һәм 10нчы комплексларда урнашкан урам. Мәләкәс һәм Чаллы елгаларының сулъяк яры буйлап, елга агымы юнәлешендә сузыла. Казан тракты урамы белән киселештә башлана. Гагарин урамы (Үзәк урам) һәм Комсомол яр буе урамы белән киселештә тәмамлана. Яшьлек, Энергетиклар тыкрыгы, Есенин тыкрыгы, Гафиятуллин тыкрыгы, Валерий Шадрин тыкрыгы, Батенчук урамы (Гостев урамы), Корчагин бульвары, Тинчурин бульвары, Муса Җәлил проспекты (Яр Чаллы проспекты) белән кисешә.
Тарих
Бөек татар шагыйре Габдулла Тукай (1886—1913) хөрмәтенә аталган.
Урамның Тәүбә мәчетеннән Корчагин бульварына кадәр өлеше ял итү үзәге итеп үзгәртеп корылган. Проект авторы — архитектор Илдар Мирхаҗиянов. Навигациядә, павильоннар, велопарковкалар дизайнында бердәм стиль булдыру өчен Тукай әкиятләре каһарманнарының стильләштерелгән образлары кулланылган. 2016 елның 1 сентябрендә яңартылган урамны тантаналы ачуда ТР Президенты Рөстәм Миңнеханов катнаша.
Аллентаун (Флорида)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ремуш
Ремуш — Румыниянең Джурджу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Яйлапынар (Байбурт)
Яйлапынар (Yaylapınar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Байбурт иле Байбурт илчесенә караган бер авыл (köy).
Тямка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Тубылдан алып Обка койганчы, елга бассейны — Иртеш.
Чарнецки Мох
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Шопфлох (Шварцвальд)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Varfolomey töne
Tarix
Ütereşkä signal Señ-Jarmeñ-l'Okserua çirkäwe manarasınnan yañğırağan. Ütereşlär Parijda genä tügel, başqa qalalarda ber atna däwamında uzalar, 5000-30000 keşe wafat bulğan.
Näticä
1589 yılda üterelmägän Henrix Navarradan Henrix IV iseme astında Frantsiä patşası täxetenä utıra, Varfolomey töne üterüçelären ğafu itä.
Мамадыш өязе
Тарих
Мамадыш һәм тирә-яктагы җирләр Казан өязе составында иделәр, 1708 елда — Казан губернасы составында, 1719 елда — Казан губернасының Казан провинциясенә тапшырыла. 1781 елда Мамадыш өязе Казан наместниклылыгы (1796 елдан — губернасы) эчендә барлыкка килә.
Карадат (Сивриһисар)
Карадат (Karadat) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Сивриһисар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Россия дәүләт су реестры
Реестр 2007 елның 28 апрелендә № 253 Хөкүмәт карары нигезендә төзелә.
Млини (Карпатасты воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лейксайд-Сити (Техас)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Касцюковка (Крычавский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Алтуна (Флорида)
Географиясе
Алтуна халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Чарнешчына
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Грамолацо (Лука)
Грамолацо — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Зөлфия Шакирова
Биографиясе
З. Шакирова Россия буйлап гастрольләрдә йөри.
Фән
Фән:
Келинешть-Оаш (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Перри (округ, Алабама)
Территориясе
Округ мәйданы 1865 км² тәшкил итә.
Касцюшкава
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Лапракасы (Ядернә районы)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%).
(10681) Khture
(10681) Khture — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
GSC4046-97
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Морне-сюр-Алье
Морне-сюр-Алье — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
Санта-Катарина (Калдаш-да-Раинья)
Географиясе
Мәйданы —.
Шомырт
Шомырт яки гади шомырт (Prúnus pádus) — слива ыруы розасыманнар гаиләлегенә керүче, биеклеге 10 м га җитә торган, куе ябалдашлы зур булмаган агач яки зур куак. Кәүсәсенең кайрысы кара-соры, яшь ботакларыныкы кызгылт-көрәнсу.
76 ел (б. э. к.)
76 ел (б. э. к.)  — безнең эрага кадәр I гасырга кергән ел.
Вахитов (Мамадыш районы)
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Шомырт
Таралу һәм экология
Җир асты сулары өстә урнашкан дымлы, уңдырышлы туфракларны ярата. Күбесенчә елга ярлары, елга яны урманнары һәм куаклыклары, урман буйларыда үсә.
Ботаник тасвирлама
Вегетатив рәвештә (сирәк орлыктан) үрчи.
Алмагач
Җәйге сортлар.
Суйслепское. Бу сортның агачлары салкынга чыдам, нык, уңышлары уртача, 6—7 елдан алма бирә башлый, ул ел саен булмый, кутыр белән аз зарарлана. Алмалары уртача зурлыкта, йомры-конуссыман, бик матур куе алсу төстәге штрихлы һәм шундый ук буй-буй яшькелт-сары. Күләгәдәге алмалары төссезрәк. Йомшагы алсу-ак төстә, сусыл, әчкелтем-төчкелтем. Өлгереп җитмәгән алмаларының тәме уртача гына. Алмалары бертигез өлгерми: августның икенче яртысында пешә башлый һәм сентябрьдә пешеп җитә. Пешкән алмалары тиз коела.
Кышкы сортлар.
Минское. Бу сортның агачлары уртача зурлыкта, җәелеп үскән куе булмаган киң ябылдашлы, салкынга чыдам. Утыртканнан соң 5 нче алма бирә башлыйлар һәм 4—5 елдан уңышлары бер куактан 170 кг га кадәр җитә. Алмалары эре һәм уртача, тигез йомры-конуссыман формалы, кутыр авыруы аз тия. Төсләре алсу яшел. Алмалары сентябрь ахырында — октябрь башында өлгерә, февральгә кадәр саклана. Алмасының йомшагы сусыл, нәфис хуш исле, шәрабсыман татлы сафландыргыч салкынча тәмле. Салкынча җәйдә алмалары әче була.
Уэлси. Америка сорты. Агачлары уртача зурлыкта, түгәрәк ябалдашлы, кышка чыдам, югары уңышлы, кутыр авыруына бирешми, яссы ябалдаш формалаштыруга яраклы. 4—5 нче яшьләрендә алма бирә башлыйлар. Бер агачтан уртача уңышы—100 кг һәм аннан да артык. Алмалары яссы-йомры, уртача зурлыкта, матур алсу, яшькелт, тәмнәре — әчкелтем-төчкелтем, өлгергәндә алар тонык сары төстә булалар. Сентябрьнең урталарында һәм ахырында җыялар, февральгә кадәр саклыйлар.
Җәйге сортлар.
Терентьевка. Бу сортның чыгышы билгесез. Салкынга нык чыдам. Агачы биек булып үсә, ябалдашы йомры. Алмалары вак, яссы-йомры, кызыл-көрән буй-буй сыек яшькелт төстә, әчкелтем-төчкелтем. Августның өченче ункөнлегендә өлгерә, бер ай чамасы саклана.
Кышкы сортлар.
Башкорт алмасы (Башкирская красавица). Халыкта чыгарылган сорт. Салкынга чыдам 3—4 елдан алма бирә башлый, уңыш бик тиз арта бара, ел саен алма бирә.
Төрләр
Ыруга барлыгы 36 төр керә. Хуҗалыкларда күп очракта Йорт алмасы (Культуралы алма) — Malus domestica төре үстерелә.
Годейов
Годейов — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Келмецую (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Пикенс (округ, Алабама)
Территориясе
Округ мәйданы 2282 км² тәшкил итә.
Менетрё-ле-Питуа
Менетрё-ле-Питуа (Ménétreux-le-Pitois) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Венаре-Ле-Лом кантонына карый.
Каськова (Мсциславский районы)
Каськова  (Каськова ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Мсциславский районында урнашкан авыл.
(11774) Jerne
Тарихы
1977 елның 17 октябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1128 T-3» саналган.
Плачкув
Плачкув — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Балыкчы (кабилә)
Балыкчы (балыксы) — төрки кабилә.
Репривец
Репривец — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Л. Я. Карпов исемендәге химия заводы
Тарих
1870 елга завод 238 мең пот химия продукциясе: күкерт кислотасы, күкерт балчыгы,, бакыр һәм тимер купорослары җитештерә.
1941—1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында заводның бөтен җитештерү эшчәнлеге сугыш чоры ихтыяҗларына буйсындырыла. Заводта фронт өчен, шул исәптән аэрофотога төшерү өчен кирәкле 22 яңа төр продукция чыгару оештырыла.
Латышево
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 126 кешенең яшәве мәгълүм.
Л. Я. Карпов исемендәге химия заводы
Тарих
1968 елда ССРБ Югары шурасы президиумының 28 август указы белән, заводка нигез салынуга 100 ел тулу уңаеннан, химия сәнәгатен үстерүдә ирешкән уңышлары өчен завод Хезмәт Кызыл Байрагы ордены белән бүләкләнә.
Сан-Мартин-дель-Пимпольяр
Сан-Мартин-дель-Пимпольяр — Испаниянең Авила провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Гефлин (Алабама)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чарница 2
Чарница 2 (Чарніца 2 ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Докшицкий районында урнашкан авыл.
Васильево вулысы (Алабуга өязе)
Макан-Пельга вулысы
1797 ел да дәүләт крестьяннарының җирләре вулысларга бүленгән, алар Алабуга өязендә элеккеге административ-территориаль берәмлекләр - йөзләгән берәмлекне алыштырганнар. 1850 елда Макан-Пельга вулысының вулыс идарәсе Макан-Пельга авылыннан Грахово авылына күчерелә, вулысшулай ук үзгәртелә. Кабат вулыс 1859 елда, Грахово вулысы ның бүленгән вакытында барлыкка килә Югары Бәмыж-Пельга авыл җирлеге мөстәкыйль Макан-Пельга вулысы итеп үзгәртелә
Васильево вулысы
1892 елда Макан-Пельга  вулысы Васильево  дип үзгәртелә.
Reyxstagnı yandıru
Yanğın
Şul uq waqıtta Hitler reyxstagnı yandıruda kommunistlarnı ğäyeplägän, tüntäreleşkä signal bulğandır dip beldergän.
Näticälär
28 fevral'dä Hindenburg "Xalıq häm däwlätne saqlaw turında" färmanın imzalıy, anıñ buyınça şäxes, cıyılışlar, berleklär, süz, matbuğat irege yuqqa çığarıla.
Мортомье
Мортомье — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
Гран Фаето (Торино)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
DEC SED (текст мөхәррирләү программасы)
DEC SED 1980-енче еллар башында А. Кристофер Холл әфәнде тарафыннан TOPS-10, TOPS-20 һәм VMS операцион системалары өчен күп-платформалы текст мөхәррирләү программасы.
Аппер-Гранд-Лагун (Флорида)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Югары Яке
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Лашчы Таяба
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 845 кешенең яшәве мәгълүм.
Санту-Онофре (Калдаш-да-Раинья)
Географиясе
Мәйданы —.
Хәмит Гыйззәтуллин
1985 елда, Башкортстан Хөкүмәте чакыруы буенча Хәмит Гыйззәтуллин Уфагә әйләнеп кайта. Биредәге фән дөньясында да үз кеше булып китә, күп яңа проектлар өстендә эшли.
Кәгазь йорт
«Кәгазь йорт» (La casa de papel) – ширкәте төшергән талау турындагы сериал.
Пленна
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кәгазь йорт
сериялек сериал фасылдан тора.
Утис
Утис — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе, Омск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Тепша елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 91 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мулен-сюр-Йевр
Мулен-сюр-Йевр — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
Матвеевка районы (ТАССР)
Тарих
1952 елның 8 маенда район Татарстан АССРның Чистай өлкәсе составына, ә 1953 елның 21 февралендә Бөгелмә өлкәсе составына керә. 1953 елның 30 апрелендә өлкәләр бетерелүгә бәйле рәвештә Татарстан АССРның турыдан-туры карамагына кайтарыла.
Келугерень (коммуна, Прахова)
Келугерень — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан коммуна.
Сан-Паскуаль
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сент-Елье
Сент-Елье — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Арипека (Флорида)
Арипека  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Кавбчанская Слабодка
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Расселл (округ, Алабама)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1832 елда оештырыла.
Фелантьева
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гозелець
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Ресимнича
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ильинка вулысы
Тарих
Ильинка вулысы территориясе 1552 елга кадәр Казан ханлыгында, 1552 елдан 1708 елга кадәр Россия патшалыгы Казан патшалыгында урнашкан, 1708 елдан 1781 елга кадәр Казан губернасының Казан өязендә, 1781 елдан 1796 елга кадәр Казан наместниклыгының Казан өязендә, 1796 елдан 1860-елларга кадәр Казан губернасының Казан өязендә урнашкан.
1924 елда төзелгән ТАССРның вулысларын зурайту проекты нигезендә, Ильинка вулысы территориясе зурайтылган Казан вулысына керергә тиеш була, ләкин аны төзүдән баш тартырга карар кылына, чөнки төзелә торган вулысның авылларының бер өлеше үзәктән артык ерак булыр иде. Аның урынына зурайтылган Воскресенски һәм Ильинка вулыслары төзелә; соңгысы күрше Кукмара һәм Кавал вулыслары исәбенә зурайтыла. Шул ук 1924 елда торак пунктларның бер өлеше Казанга кушыла.
Административ бүленеш
1883 елда Ильинка вулысында 11 община, 28 торак пункты (Юдино, Ильинское, Раифа һ.б.) һәм 1549 йорт хуҗалыгы булган. Крестъян җиренең мәйданы 429,47 км², сөрү җирләре 150,7 км² тәшкил иткән.
Лена (Ядернә районы)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%).
Келуй (коммуна)
Келуй — Румыниянең Олт жудецында урнашкан коммуна.
Мокре (Дембицкий повяты)
Мокре — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Анер-Яха
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Геофизика
Геофизика — физика ысуллары белән Җирнең төзелешен өйрәнүче фән. Фәннең кызыксыну өлкәсенә Җирнең формасы, аның гравитацион һәм магнит кырлары, Җирнең тулы буларак һәм аерым кисәкләренең динамикасы, Җирнең эчке төзелеше, тектоник плитәләр, магма җитештерелү, вулканизм һәм тауларның барлыкка килүе, суның әйләнеше (явым-төшемнәр), океаннарның барлык аспектлары, атмосфера, ионосфера, магнетосфера һәм Кояш белән Җир арасындагы мөнәсәбәтләр, Ай һәм башка планеталар белән бәйләнешле шуңа охшаш мәсьәләләр керә.
Гоумвуд (Алабама)
Тарихы
Гоумвуд шәһәре  елда нигезләнгән.
Ядернә өязе
Өяз шәһәре — Ядернә (Ядрин, Етĕрне) шәһәре.
Швебиш-Гмюнд
Швебиш-Гмюнд (Schwäbisch Gmünd) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Каймар вулысы
Кадыш авылында вулыс идарәсе, Иваново бистәсендә полиция уряднигы фатиры урнашкан.
Тарих
Каймар вулысы территориясе 1552 елга кадәр Казан ханлыгында, 1552 елдан 1708 елга кадәр Россия патшалыгы Казан патшалыгында урнашкан, 1708 елдан 1781 елга кадәр Казан губернасының Казан өязендә, 1781 елдан 1796 елга кадәр Казан наместниклыгының Казан өязендә, 1796 елдан 1860-елларга кадәр Казан губернасының Казан өязендә урнашкан.
1924 елда Каймар вулысы юкка чыгарыла, аның күпчелек территориясе Воскресенски һәм Ильинка вулысларына кушыла.
Чарнички
Чарнички (Чарнічкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Шаркавшчынский районында урнашкан авыл.
Каврыжына
Каврыжына (Каўрыжына ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Круглянский районында урнашкан авыл.
Glazgo
VI ğasırda nigezlänä.
Швебиш-Халль
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
200 ел (б. э. к.)
200 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр II гасырга кергән ел.
Нёви-сюр-Баранжон
Нёви-сюр-Баранжон — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
Тракт-Кавказ
Халык
Милләтләр (2010): татарлар — 40,6%, урыслар — 43,8%, чуашлар — 15,6%.
Яйлыҗа (Батман)
Яйлыҗа (Yaylıca) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Батман иле Батман илчесенә караган бер авыл (köy).
Рудзиско (Лодзь воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Келпин-Подуховни
Келпин-Подуховни — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Лесной (Ядернә районы)
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.
Швайкхайм
Швайкхайм (Schwaikheim) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Кемин
Кемин — Румыниянең Сату-Маре жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Еланка (Иркутск өлкәсе)
Тарих
Октябрь инкыйлабына кадәр Иркутск губернасының Нижнеудинск өязенә караган.
Козья (Каква кушылдыгы)
Козья — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Каква елгасының сул ярыннан 149 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
Козьмодемьянск өязе
Өяз шәһәре — Козьмодемьянск шәһәре.
Африкада ислам
Африкада ислам дине таралу
Мөхәммәт пәйгамбәр карары буенча, якынча 615 елда 23 мөселман Абиссиниягә күчкән, анда аларны җирле хаким Әл-Нәши яклаган, соңрак ул ислам динен кабул иткән. Шул ук елны алар артыннан тагын йөзгә якын мөселман килә. 628 елда барлык гарәп мөселманнар да Мәдинәгә әйләнеп кайта, биредә бары тик Ислам динен кабул иткән хәбәшләр (эфиоплар) генә кала. 641 елда хәлиф Гомәр ибн әл-Хаттаб идарә иткән вакытта мөселман гаскәрләре хәзерге Мисыр, 642 елда хәзерге Ливия территорияләрен яулап ала. 647 елда, өченче хәлифә Госман ибн Гаффан идарә иткән чорда, мөселманнар Тунис территориясенә кадәр үз йогынтысын киңәйтә. Төньяк Африканы яулап алу Өмәвиләр хәлифәлеге идарәсе вакытында дәвам итә; якынча 680 елда Алжир һәм Марокко җирләре басып алына. 711 елда мөселман гаскәрләре Мароккодан Гибралтар бугазын кисеп, Аурупага үтеп керә. Көнбатыш Африкада X гасыр дәвамында, Сенегал елгасында Әл-Мүрәбиләр хәрәкәте барлыкка килү һәм хакимнәрнең ислам динен кабул итүе белән бәйле, ислам тарафдарлары күбәя бара. Африка кыйтгасының зур өлешендә ислам сәүдәгәрләр һәм вәгазьчеләр, дәгъватчеләр (миссионерлар) ярдәмендә тарала. IX гасыр башында мөселман солтанлыклары исламны Африка мөгезендә тарата башлый, XII гасырга Килва солтанлыгы исламны хәтта ерак көньякта, Мозамбикта да тарата. Малави һәм Конгода ислам XIX гасырның II яртысында Занзибар солтанлыгы идарә иткән вакытта керә. XIX гасыр ахырында һәм XX гасыр башында Бөекбритания үзенең Африкадагы колонияләренә Һиндстаннан эшче көче, шул исәптән Һинд мөселманнарын да, күпләп күчерә.
Суфичылык
Көнбатыш Африкада һәм Суданда суфичылыкның исламның Якын Көнчыгыштагы катгый тармаклары тарафыннан тәнкыйть ителүче төрле агымнары бар. Көнбатыш Африкадагы дини кардәшлекләрнең күбесе рухи гидның ролен яки үтә куәтле көчкә ия булу мөмкинлеген ассызыклый, һәм алар африканлашкан ислам агымнары буларак карала. Тиджания суфи кардәшлеге Көнбатыш Африкада, Мавритания, Мали, Нигер, Сенегал һәм Гамбиядә иң популяр суфи кардәшлеге санала.
Сәләфилек
Күптән түгел, иң беренче чиратта Якын Көнчыгышның сәләфи хөкүмәтләре тарафыннан финанслана торган, хөкүмәтнеке булмаган күп кенә мөселман оешмалары (NGO) ― Бөтендөнья ислам лигасы, мөселман яшьләре өчен Бөтендөнья ассамблеясы һ. б. эшчәнлеге нәтиҗәсендә Африкада сәләфилек тарала башлаган. Күбесенчә Согуд Гарәбстанында урнашкан әлеге сәләфи оешмалары консерватизм яклы һәм суфичылык исламын традицион исламга каршы килүче агым итеп саный. Хөкүмәтнеке булмаган әлеге оешмалар Африкада мәчет һәм Ислам үзәкләре төзегән, аларда сәләфиләр өстенлек итә, мәчетләрнең күбесе Якын Көнчыгышта укучы Африка мөселманнары белән тулган. Якын Көнчыгыштагы Ислам университетларында уку өчен стипендия дә сәләфилек тарафдарларына тәкъдим ителә.
103 ел (б. э. к.)
103 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр II гасырга кергән ел.
Санта-Мария-дель-Беррокаль
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бакгед-Ридж (Флорида)
Бакгед-Ридж  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Чарныя
Чарныя (Чарныя ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вайханский районында урнашкан авыл.
Гринсборо (Алабама)
Тарихы
Гринсборо шәһәре  елда нигезләнгән.
Югары Сикәнәс
Халык саны — 73 тирәсендә. Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422182.
Гранара (Рьети)
Географиясе
Гранара Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Кашаны
Кашаны (Кашаны ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Крычавский районында урнашкан авыл.
Торнада
Торнада — Португалиянең Лейрия округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Гидрофизика
Гидрофи́зика — гидрология һәм геофизика фәннәренең гидросфераның (Җирнең су катлавы) үзлекләрен һәм андагы процессларны өйрәнүче бер бүлеге.
Келчев
Келчев — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Чарнявцы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Кварцяны
Кварцяны (Кварцяны ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Горацкий районында урнашкан авыл.
Кепилна (коммуна)
Кепилна — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан коммуна.
Санта-Мария-дель-Тьетар
Санта-Мария-дель-Тьетар — Испаниянең Авила провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Чурым
Чурым — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе, Омск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Иртыш елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Аркадий Воробьёв
Биографиясе
Аркадий Никитич Воробьев крестьян гаиләсендә туган. Атасы — Никита Яковлеви Воробьевч (1865-1940), әнисе — Прасковья Александровна (89 ел яшәгән). Борис агасы һәм апасы Нинадан соң гаиләдә кечесе була. Атасы һәм аның агайлары билгеле йодрык сугышы көрәшчеләре була.
Аркадий Воробьевның бронза бюсты Мәскәүдә ЦСКА-ның Спорт даны аллеясына урнаштырылган.
Липовая (Ядернә районы)
Почта индексы — 429068. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97253860003. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2102000005000.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (95,68%).
Бардмор (Флорида)
Географиясе
Бардмор халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Теоретик физика
Искәрмәләр
Physik
Бавария
География
сулда|thumb|Бавария территориясеннән үткән [[Дунай елгасы]]
Ландшафт
Бавариядә борынгы герман ландшафтың өч бүлеге урнашкан: төньяк Калькальпен һәм Альп таулары күл-үзәннәре белән Бавария калкулыклары Дунай елгасына кадәр сузылган.
Тарих
Бавария территоиясендә алманнарның бавар кабиләсе яшәгән. 1070—1180 елларда Баварияда Вельф династиясе хакимлек кылган. 1180—1918 елларда Виттельсбахлар династиясе идарә иткән. 1806 елда кыйраллык вә Рейн иттифагы әгъзасы. 1871 елдан Алмания империясе составында. 1945 елдан АКШ оккупация зонасы, 1949 елдан исә Федератив Алмания Җөмһүриятеның тәркиби өлеше.
Байар җире гимны
Er behüte deine Fluren, schirme deiner Städte Bau und erhalte dir die Farben seines Himmels, weiss und blau! ''
Dass mit Deutschlands Bruderstämmen  einig’ uns, ein jeder schau’, und den alten Ruhm bewähre unser Banner, weiss und blau!
БАЙАРЛАР ҖЫРЫ
Без – бабалар мирасын,
Голчиковце
Голчиковце — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Чарнявшчына (Верхнядзвинский районы)
Чарнявшчына (Чарняўшчына ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Верхнядзвинский районында урнашкан авыл.
Неронд (кантон)
Неронд — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
Пура Таман Айюн
Пура Таман Айюн Индонезиядә, Балида, Бадунг районында Менгви суб-районында Бали гыйбадәтханәсе һәм бакчасы. Хенк Шульте Нордхолт үзенең Негара Менгви китабында язганча Таман Айюн 1750-нче елда яңартылган булган. Архитекторның исеме "Хобин Хо" буларак бирелгән. Гыйбадәтханә бакчасы "Дөнья тирәли 80 бакчада" телевизион программасында күрсәтелгән булган.
Кармыш вулысы
Халык
1897 елда халык саны 12643 кеше тәшкил иткән. Төп милләт: татарлар.
Арка-Лабты-Яха
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(11786) Bakhchivandji
(11786) Bakhchivandji — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Югары Тәкәнеш
Югары Тәкәнеш — Татарстан Республикасының Мамадыш районындагы авыл.
Мотиче-Подуховне
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(10694) 1981 EH21
(10694) 1981 EH21 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Курган өлкәсе татарлары
Таралышлары
Алар нигездә Курган (2002 елда – 2081, 2010 елда – 1734, 2015 елда – 1734 кеше), Шадринск (2015 елда – 1800 кеше) шәһәрләрендә яшиләр. Әлмән (2002 елда – 3528, 2010 елда – 2894 кеше, Әлмән, Иванково, Өчкүл, Алакул, Вишняково, Тузово авылларында), Сафакул (2002 елда 5661, 2010 елда – 4389, 2015 елда – 4096 кеше, Аджитар, Бахарево, Карасево, Мансур, Сафакул, Сөлекле, Боровичи, Максимовка авылларында), Целинной (2002 елда - 1349, 2010 елда – 1043, 2015 елда – 980 кеше, Трехозерки авылы, Белозерки авылы), Шадринск (2010 елда – 1020 кеше, Байрак, Себер, Йолдыз авыллары), Шатровское (2002 елда - 1127, 2010 елда – 973, 2015 елда – 1019 кеше, Кызылбай авылы) районнарында яшиләр.
Мәдәният
1996 елдан Курганда «Туган тел» татар җәмгыяте, 2001 елдан Сафакулда башкорт һәм татар мәдәнияте үзәге эшли. 2000 елдан Сафакулда «Замандаш» өлкә татар‑башкорт газетасы чыга. Хәзерге вакытта Курган өлкәсендә 37 мәчет һәм Кургандагы Ислам мәдәни үзәге эшли. Сафакул, Әлмән авылларында туган якны өйрәнү музейлары, Сөлекле авылында татар халык театры (1984 елдан, Сафакул районы), татар авылларында фольклор коллективлары эшли.
Рестолцу-Дешерт
Рестолцу-Дешерт — Румыниянең Селаж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Красноярка (Сосьва кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Михаил Фрунзе
Михаил Фрунзе (Михаи́л Васи́льевич Фру́нзе, 21 гыйнвар (2 февраль) 1885,, Җидесу өлкәсе,  — 31 октябрь 1925, , ) — совет дәүләт һәм хәрби эшлеклесе, инкыйлабчы, Ватандашлар сугышы вакытында Кызыл армиянең иң танылган хәрби башлыкларның берсе, хәрби теоретик.
Гонтьянска Врбица
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Яңа авыл (Ижморский районы)
Тарих
1898 елда нигезләнгән.
Гуин (Алабама)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рудничек
Рудничек — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Бебсон-Парк (Флорида)
Бебсон-Парк  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Югарас
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Тубылдан алып Обка койганчы, елга бассейны — Иртеш.
Югары Шүләңгер
Тарих
1710 елда нигезләнгән.
Николай Скарятин
Биографиясе
Җирле татар халкының хокукларына һәм ышануларына каршы тупас көч куллану өчен 1880 елда сенатор М. E. Ковалевскийның ревизиясеннән соң, ул губернатор вазыйфасыннан азат ителә. В. И. Ден сүзләре буенча, Скарятин «хәйләкәр, аз белемле, көнчел һәм, иң начары - хатынының крепостник мөнәсәбәтләрендә» булган. Хезмәттә ул зур золымчы буларак таныла, ләкин шәхси тормышында ул аристократ, джентельмен һәм бөек театрал була.
Ar yağı bäkläre
Ar yağı bäkläre (Urıs yılyazmalarında "Арские князья"), Çıptsa yılğasınıñ urta ağımı buylarında yäşägän Noqrat-Çıptsa Tatarlarınıñ 16-17. yözlärdä Räsäy däwlätenä xezmät itkän aqsöyäkläre qatlawı ataması. 14-15. yözlärdä ük yarım möstäqil bäklek idaräçeläre sanalğannar, baştaraq Qazan xanlığı, annarı Mäskäw kenäzlege yoğıntısında bulalar. Noqrat cire öçen şuşı ike däwlät arasında barğan suğışlarda qatnaşalar.
Мочари
Мочари — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Кемпа-Белянска
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гонтьянске Трстяни
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
112 ел (б. э. к.)
112 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр II гасырга кергән ел.
Рудунки (Лодзь воеводалыгы)
Рудунки  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
(10696) 1981 EO24
(10696) 1981 EO24 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1981 елның 2 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EO24» саналган.
Уилкокс (округ, Алабама)
Уилкокс — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Камден шәһәре.
Мочарне
Мочарне — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.