cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Семён Шапиро
Биографиясе
1970 елда Мәүлетов Рифат Рәхмәтулла улы профессор Бамдас Александр Маркович җитәкчелегендә 16 кешедән торган гыйльми коллектив составында аны Уфа авиация институтына чакыра, биредә яңа фәнни мәктәп оештырыла. 1972—1974 елларда— электр машиналары һәм аппаратлар кафедрасы мөдире. 1971—1992 елларда — теоретик һәм гомуми электротехника кафедрасы профессоры.
Пушево
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бзово (Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сул Пай-Ёра
Сул Пай-Ёра — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга Бур-Хойла елгасының сул ярына тамагыннан 3 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 22 км.
Кече Юл
Кече Юл — Россия территориясеннән ага торган елга. Томск өлкәсе, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Улу-Юл елгасының сул ярыннан 324 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 42 км.
Доганҗылы (Кандыра)
Доганҗылы (Doğancılı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Кандыра илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Валерий Яковлев
Биография
Яковлев Валерий Иванович Уфада хезмәткәрләр гаиләсендә туган. Әтисе, Яковлев Иван Павлович (1914—1948) инженер, әни, Яковлева Мария Марковна (1920—1987) - укытучы булган. 1964—1969 елларда ул Н. Г. Жиганов исемендәге Казан дәүләт консерваториясендә аккордеонда һәм баян класында укый,  аның укытучылары В.П.Плетнев, Э. П. Бусыгин һәм Н. В. Зорин була. 1968 елда ул Казан дәүләт консерваториясендә эшли башлый. 1973 елда ул Гнесиндар исемендәге Россия музыка академиясендә стажировка үтә. 1986 елга кадәр ул этнология белгечлеге буенча Казан (Идел буе) федераль университетының аспирантурасында укый. 1968—1985 елларда ул Татарстан һәм Идел төбәгендә аккордеон уйнаучы һәм халык уен кораллары оркестры дирижеры буларак концертлар бирә. 1975 елдан ул ел саен Идел төбәгенә музыкаль һәм этнографик экспедицияләргә йөри. 1987 елда, Минсктагы БССР Фәннәр академиясенең Этнография һәм фольклор сәнгать институтында ул «Традиционные музыкальные инструменты народов Среднего Поволжья (конец XIX — начало XX в.)» темасына кандидатлык диссертациясен яклый). 1992 елдан — доцент, 2005 елдан — профессор . Казан дәүләт консерваториясенең халык кораллары һәм этномузикология кафедрасы профессоры. 2007 елдан башлап, Казан дәүләт мәдәният институты сәнгать һәм музыкаль педагогика теориясе һәм тарихы бүлеге мөдире. Татарстан Республикасының милли музее хезмәткәре.
Тиешле әгъза (2005) һәм Петровская Фән һәм сәнгать академиясенең тулы әгъзасы (ПАНИ) (2009).
Троицкая (Самар өлкәсе)
Троицкая (Троицкая) — Самар өлкәсенең Елхау районында урнашкан авыл.
Била (Битивский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гейнсбург (Нью-Джерси)
Географиясе
Гейнсбург халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Кабо-Вердеда ислам
Кабо-Вердеда ислам (O Islã em Cabo Verde, الإسلام في الرأس الأخضر) ― Кабо-Верде дәүләтендә азсанлы тарафдарлары булган, әмма тиз үсеш ала баручы дин.
Била Гура (Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ибеняса
Ибеняса — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Улома (Шексна кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Канела (Вибо Валенция)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Гиббстаун (Нью-Джерси)
Гиббстаун  — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Петр һәм Павел часовнясы (Иске Тәрбит)
Тарихы
2014 елның 21 нче июлендә часовня ачыла. Авыл халкы өчен бу  зур вакыйга була. Әлеге часовняны торгызуда башыннан ахырына кадәр оештыру эшен Семенов Петр Иванович башкара. Аңа ярдәмгә  озак еллар урман хуҗалыгында хезмәт куючы Иске Тәрбиттә  туып үскән Евграфов Виталий Павлович һәм аның гаиләсе, П.И. Семеновның туганнан туган энесе Нижневартовскида яшәүче Макаров Рамил Николаевич кушыла.
Раданово
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Изола-ди-Капо-Риццуто
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Кемерово өлкәсе
Халык
Себер регионнары арасында Кемерово өлкәсендә иң югары халык тыгызлыгы — 28,9 кеше/км².
Татарлар
Татарлар, башлыча, Анжир (4168 кеше), Кемерово (8071), Новокузнецк (6361), Прокопьевск (9342), Междуреченск (1820), Юрга (2315) шәһәрләрендә һәм күпләп Ижморский районының Нижегородка, Тёплая Речка, Кемерово районының Умантай, Мариинский районының Тундинка, Куркули, Юрга районының Олы Ылыс, Зимник авылларында яши.
Анжелика Арутюнян
Анжелика Арутюнян (18 июнь 1926 ел - 2004 ел) - әрмән совет җырчысы (лирик  сопрано). Әрмән ССРның халык артисты (1977).
Гиршнах
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Клей-Сентер (Небраска)
Клей-Сентер  — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Клей-Сентер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(1932) Янски
Тарихы
1971 елның 26 октябрендә Любош Когоутек тарафыннан Гамбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1971 UB1» саналган.
Форбак
Географиясе
Коммуна мәйданы — 16,80 км².
Радовци (Велико-Тырново өлкәсе)
Радовци  — Болгариянең Велико-Тырново өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Кастелець
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Глендора (Нью-Джерси)
Глендора  — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Козад (Небраска)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кейп-Мей-Пойнт (Нью-Джерси)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Васил Кутинчев
Биографиясе
1859 елның 25 февралендә Рущукта (хәзер рус) Иван һәм Кутинчевлар стоянкасы гаиләсендә туа. Гаиләдә беренче бала иде, аның тагын өч абыйсы һәм бер сеңлесе бар иде.
Гаиләсе
1902 елда Васил Кутинчев Велико-Тырновтан Анастасия Витановага өйләнә. Бу аның икенче никахы, анда балалар юк иде. Икенче никахта аның беренче улы Иван туа, аннары тагын ике уллары (Михаил һәм СТефан) һәм кызлары туа.
Ле-Брюске
Географиясе
Коммуна мәйданы — 22,25 км².
Рыбаки (Шабалино районы)
Рыбаки (Рыбаки) — Киров өлкәсенең Шабалино районында урнашкан авыл.
(1558) Ярнефельт
Тарихы
1942 елның 20 гыйнварында Лийси Отерма тарафыннан Турку обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1942 BD» саналган.
Кече Осетрик
Кече Осетрик — Россия территориясеннән ага торган елга. Мәскәү өлкәсе, Тула өлкәсе, Рязань өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 31 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшы елгасы кушылганчы, елга бассейны — Ока.
Голидей-Гайтс (Нью-Джерси)
Географиясе
Голидей-Гайтс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Кенилворт (Нью-Джерси)
Кенилворт  — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Нишанкая (Ыгдыр)
Нишанкая (Nişankaya) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ыгдыр иле Ыгдыр илчесенә караган бер авыл (köy).
Франкальтроф
Франкальтроф (Francaltroff) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Бихово (Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Канели (Терамо)
Канели — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Лилинк-Юган
Лилинк-Юган — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Ай-Логась-Юган елгасының уң ярына тамагыннан 7 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 42 км.
Дзержинский (тау)
Характеристика
Геологик яктан тау могренаның бер өлеше булып тора, ул Белоруссия территориясендә соңгы вакытларда төзелгән урман токымнары (суглинкалар һәм супереслар) белән капланган.
Качий Дол
Качий Дол — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Прынг-То-Ягун
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Нишанташы (Байбурт)
Нишанташы (Nişantaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Байбурт иле Байбурт илчесенә караган бер авыл (köy).
Гланбрюккен
Гланбрюккен — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Линды-Юган
Линды-Юган — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Логась-Юган елгасының уң ярына тамагыннан 46 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 20 км.
Ниязлар (Ешилова)
Ниязлар (Niyazlar) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Бурдур иле Ешилова илчесенә караган бер авыл (köy).
Артемьев
Артемьев - фамилия.
NGC 2391
NGC 2391 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Годдерт
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кипорт (Нью-Джерси)
Кипорт  — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Блюнаки
Блюнаки — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Крофорд (Небраска)
Крофорд  — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан шәһәр.
Канепа (Җенова)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
NGC 2392
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Росица (Велико-Тырново өлкәсе)
Росица  — Болгариянең Велико-Тырново өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Крофтон (Небраска)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лор-Пад-Юган
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кирчема
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Каловето
Каловето — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Френ-ан-Сольнуа
Френ-ан-Сольнуа (Fresnes-en-Saulnois) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Канепа (Римини)
Географиясе
Канепа Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Сыгырлы (Паландөкен)
Сыгырлы (Sığırlı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Паландөкен илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Нохутлу (Пүлүмүр)
Нохутлу (Nohutlu) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Тунҗэли иле Пүлүмүр илчесенә караган бер авыл (köy).
Яңа Чәчкап авылы тарихы
Бабайлар узган юл – ул халыкның да тарихы. Без, элек яшәгән бабаларыбыздан хәзерге көнгә кадәр килеп җиткән мирасларыбызның кыйммәтен һәм әһәмиятен тирәнрәк аңлый башладык. Борынгы һәм урта гасырларда  барлыкка килгән авыллар – зурмы ул, кечкенәме, барыбер – безнең көннәргә килеп җиткәнче бик озын, катлаулы, авыр һәм уравыч  юл үткән.
Шулай да, сакланып калган кайбер документларга таянып, авылның якынча кайсы елларда нигезләнүен билгеләү мөмкинлеге туа. Шул хакта бәян итүгә күчкәнче Яңа Чәчкап авылы урнашкан төбәкнең гомуми тарихына күз ташлау зарури булыр.
Яңа Чәчкап авылында табылган, сакланып килгән шәҗәрәләрдән күренгәнчә, бирегә күчеп килүчеләрдән соң 7-8 буын алмашынган. Һәр буынны уртача 30 ел дип исәпләсәң, авылның нигезләнүе 240-250 еллар чамасы элек булып чыга, ягъни 1750 елларга туры килә. Моннан чыгып тагын бер фаразга килергә була. Авылның нигезләнүе турында сүз чыкканда, кешеләр чукындыру сәясәтеннән качып килгәннәр дип уйларга да мөмкин. Бу еллар-татарларны чукындыруның иң югары ноктасы - Аксак Каратун (Лука Канашевич) эшчәнлеге чоры. Бирегә мөселманнар чукындырудан качып килсәләр, чукындырылганнары мөселман диненнән язмас өчен алар белән ияреп килеп төпләнүләре дә бик мөмкин.
1859 ел мәгълүматларын эченә алган белешмәдән күренгәнчә, авылдагы 90 хуҗалыкта 249 ир-ат һәм 241 хатын-кыз көн иткән, мәчет эшләгән. 1898 елда басылып чыккан белешмәдә Яңа Чәчкап авылында татарлар яши дип күрсәтелә. К.П.Берстель бастырып чыгарган белешмәгә караганда, Яңа Чәчкап авылында 862 татар кешесе көн күргән.
Югарыда телгә алынган тарихи белешмәдән күренгәнчә һәм олылар сөйләвенә караганда, авылда аз гына санда керәшеннәр дә яшәгән. Аларны аерым, керәшен зиратына күмгәннәр. 1905 елдан соң керәшеннәрне гомуми зиратка күмә башлаганнар.
Авылда яшелчә үстерүчеләр булмаган диярлек. Кайбер кешеләр кабак, шалкан һ.б. үстергән. Кишер һәм суган үстерүчеләр аз булган. Һөнәрчелек тә юк дәрәҗәсендә булган. Ә итек басу, тире эшкәртү эшенә халык сугыш вакытында гына өйрәнә.
Сыгырлыһаҗы (Чубук)
Сыгырлыһаҗы  (Sığırlıhacı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Чубук илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Камини
Камини — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Тукшум
Тукшум (Тукшум) — Самар өлкәсенең Елхау районында урнашкан сала.
Гонбах
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лук-Соим
Лук-Соим — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Ногор-Юган елгасының сул ярына тамагыннан 20 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 25 км.
Василий Эктел
Биографиясе
1972 елда Чуаш дәүләт педагогика университетын, 1982 елда М. Горький исемендәге Мәскәү әдәбият институтын тәмамлый. 1972 елдан 1974 елга кадәр Үзбәкстан Совет Социалистик Республикасының Наманган шәһәре мәктәп интенатында укыта. 1974 елдан алып 1976 елга кадәр Совет Армиясендә хезмәт итә, 1975 елда Ялчык районы архитекторы булып кайта, 1980 елдан алып 1985 елга кадәр Чуаш телестудиясе корреспонденты булып эшли, 1988-1990 елларда «Ялав» һәм «Пике» журналларында сәнгать мөхәррире булып эшли. 1990 елдан алып 2005 елга кадәр «Калем» чуаш язучылары фондын һәм нәшриятын җитәкли.
Иҗаты
Күренекле китаплары:
Яңа Чәчкап мәдрәсәсе
Революциядән соң совет мәктәбе алда әйтелгән мәдрәсә бинасында эшли башлый. Аның беренче укытучыларыннан берсе – Шәриф Сайкин, соңыннан танылган педагогы булып китә.
Кларе (Югары Прованс Альплары)
Кларе (Claret) — Франциянең Югары Прованс Альплары департаментына караган коммуна, Ла-Мот-дю-Кер кантонына карый.
Фазу Әлиева
Эшчәнлек
Дөньяның 68 теленә тәрҗемә ителгән 102 дән артык шигъри һәм прозаик китап авторы, шул исәптән «Туган авыл», «Тау законы», «Игелек күзләре», «Язгы җил» (1962), «Салават күперен таратам» (1963), «Мизгел» (1967) шигъри җыентыклар, «Диңгез ярында» (1961), «Һәркемнең йөрәгендә — Ильич» (1965), «Тавакал, яки ни өчен ир-атларның чәчләре агара» поэмалары, «Язмыш», «Нәсел гербы» һәм хәзерге Дагстан тормышы турында «Сигезенче дүшәмбе» романнары. Әлиева шигырьләре рус теленә тәрҗемә ителгән: «Зәңгәр юл» (1959), «Ташта уеп ясалган бизәк» (1966), «Унсигезенче яз» (1968) җыентыклары.
15 ел дәвамында Дагстан Югары Советы рәисе урынбасары була.
Бобровець (Диңгез буе воеводалыгы)
Бобровець  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ивенешть (Педурень, Васлуй)
Ивенешть — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Клинтон (Нью-Джерси)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Старогилево
Демография
Халык саны динамикасы:
Зубари (Яраң районы)
Зубари (Зубари) — Киров өлкәсенең Яраң районында урнашкан авыл.
Сария Вәлиуллова
Иҗтимагый тормышы
Иртә таңда азан ишетәбез,
Самсиите
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Клиффсайд-Парк (Нью-Джерси)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Борһан Җамалетдинов
Җиңү көне гаҗәеп шатлык та алып килә,йөрәкнең тирән яраларын да ачы хәсрәтләрне дә кузгалта.
Лексингтон (Небраска)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кладе-при-Крмелю
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Магомедсалам Магомедов
Тормыш юлы
2010 елның февралендә Россия Федерациясе Президенты Дмитрий Медведев Дагстан Республикасы халык җыены каравына Магомедов кандидатурасын Дагстан Республикасы Президенты вәкаләтләре бирү өчен кертә. 2010 елның 10 февралендә Дагстан Республикасы халык җыены тарафыннан Дагстан Республикасы Президенты вазыйфасына раслана.
Төрешле
Демография
Халык саны динамикасы:
Горнхаузен
Горнхаузен — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
(4504) Дженкинсон
(4504) Дженкинсон  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Канепинета (Витербо)
Географиясе
Канепинета Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Фулькре
Искәрмәләр
Фулькре
Равил Җамалетдинов
Тәрҗемәи хәле
“1958 елда авылда кичке мәктәп ачылды, мин яңадан сигезенче сыйныфта укый башладым, тик 1959 елның сентябрендә хәрби хезмәткә алындым. Армиядән кайткач,  колхозда шофёр, соңрак колхоз идарәсендә хисапчы булып эшләдем, бер үк вакытта кичке мәктәпне тәмамладым. 1965 елда мәктәпкә шофёр булып эшкә урнаштым, читтән торып Казан дәүләт педагогия институтының тарих фәннәре факультетына укырга кердем. Шул елларда балаларга белем бирдем. Иске Суыксу авылына мәктәпкә укытырга килгән Лена Хаҗиәхмәт кызы белән гаилә корып,  ике бала тәрбияләп үстердек. Балаларыбыз да югары белем алдылар. Тормыш иптәшем Лена белән 37 ел балаларга белем бирдек. Күп еллар авыл Советы депутаты булып тордым”, -дип сөйләвен дәвам итте Равил абый.
Иҗади тормышы
Анда гына туып үсә
Сабантуй батырлары.
Түбән Соболевка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны бүᴫгеында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Зырәнское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Колдвелл (Нью-Джерси)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(607) Дженни
Тарихы
1906 елның 18 сентябрендә Август Копфф тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1906 VC» саналган.
Ивенчешть
Ивенчешть — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Кече Хупта
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кардето
Кардето — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Заһретдин Гайнетдинов
Язлар саен гөлләр куярга
Лонг-Пайн (Небраска)
Лонг-Пайн  — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан шәһәр.
Ситники (Благовещен районы)
Ситники — Башкортстанның Благовещен районында урнашкан авыл.
Маклась-Юган
Маклась-Юган — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Омрась-Юган елгасының сул ярына тамагыннан 16 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 14 км.
Средни-Колиби
Средни-Колиби — Болгариянең Велико-Тырново өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Божеполе-Велике
Божеполе-Велике — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ивешть (Галац)
Ивешть — Румыниянең Галац жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Мельв
Мельв (Melve) — Франциянең Югары Прованс Альплары департаментына караган коммуна, Ла-Мот-дю-Кер кантонына карый.
Джонсонбург (Нью-Джерси)
Географиясе
Джонсонбург халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
(1414) Жером
(1414) Жером  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1937 елның 12 февралендә Луи Бойер тарафыннан Алжир обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1937 CE» саналган.
Шагыйрә- Динә Камалетдинова
Зәңгәр күлләр,бөдрә урманнар.
Ераклардан безгә килгәннәр.
Йөрер өчен яхшы юлы бар.
Гөрләп тора авылым,җырлып тора
Лаваллетт (Нью-Джерси)
Лаваллетт  — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Соколовское
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Мулла (Самар өлкәсе)
Тарихи белешмә
Бу җирләргә беренче күчеп килүчеләр арасында бик укымышлы Әлимбәк исемле мулла булган, диләр. Шуңа күрә авылга да аның исеме бирелгән. Муллага нигез салучылар өскә авып үскән урманнан агач кисеп, үзләренә йортлар корганнар. Бүген дә авыл төрле яктан яшел урманнар, киң болыннар белән уратып алынган, аның табигате матурлыгына hич чама юк.
Ивринезу-Маре
Ивринезу-Маре — Румыниянең Констанца жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Каролеи
Каролеи — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Божестово
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Клеменчево
Клеменчево — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Лебанон (Нью-Джерси)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кече Харвута
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Төньяк Сосьва елгасы кушылган урынган Салехард каласына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Төньяк Сосьва тамагыннан түбән, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Альпорт синдромы
1.	Нәселдәнлек төре Х-хромосома белән бәйләнгән доминантлы.
•	Эре таплар, аларның кайберсе күбесенчә перифериядә кушыла ала (рәс. 18.19б).
Ямансыз гаиләле тимгелле челтәркатлау
3.   ЭРГ норма чигендә.
Чыганаклар
Джек Кански - "Клиник офтальмология: системалаштырылган караш", 2009 ел
Усы (Благовещен районы)
Усы — Башкортстанның Благовещен районында урнашкан авыл.
Пуритей
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кленово
Кленово — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Әхмәт Галиев
Хезмәт юлы
1958—1965 елларда — КПССның өлкә комитетында: инструктор, бүлек мөдире урынбасары.
Гаиләсе
Хатыны Гөлчәчәк Галиева (1928-2014), язучы, Сеҗе авылында туган. 1951 елда өйләнешкәннәр. Уллары Шамил, Булат.
Божехово
Божехово — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(2963) Chen Jiageng
(2963) Chen Jiageng — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1964 елның 9 ноябрендә биредә эшләүче галимнәр тарафыннан Нанкин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1964 VM1» саналган.
Ямансыз үзәктәш боҗрасыман макуляр дистрофия
Чыганаклар
Джек Кански - "Клиник офтальмология: системалаштырылган караш", 2009 ел
Бекс
Бекс — Франциянең Вьенна департаментында урнашкан коммуна.
Сыныртеке (Инҗирлыова)
Сыныртеке (Sınırteke) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Инҗирлыова илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Болеславице (Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Днепр-Буг каналы
Төзү
Каналны төзү эшләре 1775 елда Станислав Пятовскийның соңгы сүз короле идарәсе елларында башланган. Каналны тукландыру өчен Белоозер һәм орехов су үткәрү системалары төзелгән. 1784 елның язында Матеуш Бутримович инициативасы буенча, тояклы балык, бал, хәрби һәм башка җирле товарлар төягән суд Пинсктан Варшавага һәм аннан Гданьскига беренче тапкыр юл ала. Шул ук елның сентябрендә каналда судно йөрешен рәсми рәвештә ачып җибәргән корольдә була, ул аның буенча бер имән кәүсәсеннән чыгарылган суднада 40 кешегә свитаны йөзеп уза. Короле дүрт көн буе анда Кобрин астындагы Городец үткәргән — шуннан бирле канал Королева буларак аталмый башлаган. 1786 елда каналны төзүгә акча җыю хөрмәтенә махсус медаль (медальер И. Ф. Гольцгаузер) бирелә. Каналны карап тоту 100 мең кешегә төшә, әмма дәүләт казнасыннан бары 60 мең генә акча бүлеп бирелә.
Йөз еллар азагында сүз кризис Посполитой канал төзү эшен юкка чыгарды, ул 1837 елда гына Россия хакимиятләре тарафыннан яңадан торгызылды. Төп эшләр 1846 елдан 1848 елга кадәр башкарылды. Навигациянең теләсә кайсы вакытында тотрыклы судоходлык өчен кирәкле су дәрәҗәсен сакларга мөмкинлек бирүче агач плотиналар (разборные) төзелде. 1867 елга Пинскидан Брестка кадәр барлыгы 22 плотина төзелгән һәм эксплуатацияләнгән. Көн озынлыгы 14 метрга кадәр җиткерелде, ә максималь явым-төшем 70 см тәшкил итте.
Куллану
1919 елда канал территориясе икенче чыгыш составында Посполита булып чыга. Польша хакимияте, каналның әһәмиятен аңлап, аны планлы рәвештә реконструкцияли башлады. 1929 елдан 1939 елга кадәр пинску шлюза (имән һәм борыч) янында ике төзелә, Белоозер ВПСЫ корылмалары реконструкцияләнә, Кобрин-Выгода яңа Трассасы буенча 7 километрлы канал корыла.
Хәзерге торышы
Халыкара әһәмияттәге иң мөһим эчке су юллары турында 1996 елның 19 гыйнварындагы Европа килешүе нигезендә, канал Е-40 магистраль Днепровск-Вислан су юлының бер өлеше булып тора (Гданьск — Варшава — Брест — Пинск — Мозырь — Киев — Херсон). Канал ярдәмендә Балтика һәм Кара диңгез бассейннарының су элемтәсе булырга мөмкин. Шуңа да карамастан, бу су юлы буйлап үтәли судно йөртү, Бресттан алып Көнбатыш Буг елгасы буенча Варшавага кадәр участок суднолар йөрми, шулай ук Чебавец елгасы чукрак плотина Брестында янган өчен мөмкин түгел. Беларусьььта соңгы елларда сатылган елга судноларының саны вакытлыча схема буенча гамәлгә ашырыла: Брест елга порты акваториясендә ясалма шлюза каналлары-камералары өзелә, суд шунда эшли башлый, алар артыннан куыла, ә алда җир тамгасы ачыла һәм суднолар суга чыга.
Муса Овхадов
Муса Рукман улы Овхадов (Овхьадан Рукъмани КӀант Муса; 1949 елның 30 сентябре, Алматы, Казакъ ССР, ССРБ) — чечен галиме, филология фәннәре докторы, профессор, Чечен Республикасы Фәннәр академиясе әгъза-корреспонденты, Чечен Республикасының атказанган фән эшлеклесе, Россия Федерациясе Югары белем бирү Мактаулы хезмәткәре. Төньяк Кавказ федераль округы буенча ел профессоры дип таныла (2018).
Медисон (Небраска)
Медисон  — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Медисон шәһәре  елда нигезләнгән.
Кристаллинлы Биетти дистрофиясе
2.	Гомернең 3 декадасында күрү үткенлеге әкренләп көчәюче кимүе белән билгеләнә.
•	Макула өлкәсендә ЧПЭ һәм хориокапиллярның урынлы атрофиясе.
•	Челтәркатлауның перифериясенә атрофияле чыганакларның әкренләп таралышы һәм кушылуы белән гадәти КНД һәм челтәркатлау тамырлары.
5.	Һәр очракта фараз төрле һәм чир көчәюе тизлегенә бәйле.
Линденволд (Нью-Джерси)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Грибельшид
Грибельшид — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Нух (Хизан)
Нух (Nuh) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Битлис иле Хизан илчесенә караган бер авыл (köy).
Халлава
Халлава (Xallava ) — Әзербайҗанның Губадлы районына караган авыл.
Полиоз
•   витилиго
Гримбург
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ерма (Нью-Джерси)
Географиясе
Ерма халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Муса Чилиев
Сәяси карьера
2019 елның 8 сентябрендә Калиматов Федерация Советында Ингушетия башкарма хакимияте вәкиле итеп Мөхәрбәк Барахоевны билгели. Шулай Чилиевның вәкаләтләре бетә.
Линкольн-Парк (Нью-Джерси)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Берри (Вьенна)
Берри — Франциянең Вьенна департаментында урнашкан коммуна.
Игиу (Харгита)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Илгиз Салихов
Хезмәт юлы
1976 елдан — «Җәлилнефть» нефть һәм газ чыгару идарәсендә: башта фәнни-тикшеренү һәм производство эшләре цехында скважиналарны тикшерү операторы, аннары мастер, лаборатория мөдире, цех башлыгы урынбасары, идарәнең 1нче нефть һәм газ чыгару цехында өлкән геолог булып эшли. 1988—1992 елларда — нефть һәм газ ятмаларын өйрәнү буенча технология бүлеге башлыгы. 1992 елдан — «Җәлилнефть» идарәсе башлыгы урынбасары – идарәнең баш геологы. Әлеге вазифада 12 ел эшли. 2002 елның 23 октябреннән — устав капиталы 42 млн сум булган «Мәлләнефть» АҖ гамәлгә куючыларның берсе.
2003 елдан — В. Д. Шашин исемендәге «Татнефть» ААҖ «Норлатнефть» нефть-газ табу идарәсе башлыгы.
Бондки (Диңгез буе воеводалыгы)
Бондки  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Юрий Семендер
Биография
Юрий Семендер 1941 елның 2 гыйнварында Чуаш АССРының Кызыл Армия районы Таныш авылында туа.
Ключаровци-при-Лютомеру
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(3515) Йиндра
Тарихы
1982 елның 16 октябрендә Зденка Ваврова тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 UH2» саналган.
Рожа ялкынсынуы
• Беренчел кабаклар кушылу гадәттә авыр бара һәм икенчел контрактура үсешенә китерә ала.
2. Дәвалау. Эчкә феноксиметилпенициллин.
Литтл-Силвер (Нью-Джерси)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Кането (Бреша)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Берюж
Берюж — Франциянең Вьенна департаментында урнашкан коммуна.
Фирзәр Мортазин
Тәрҗемәи хәле
Танылган композитор һәм Татарстанның халык  артисты  Фирзәр Солтан улы Мортазин 1958 елның 21 гыйнварында Буа районы Кайбыч авылында туа. . Әнисе улының җырга сәләтен кечкенәдән үк сизеп ала. Шуңа күрә ул аны авылга килгән бер генә концерттан да калдырмый. Әле дә Фирзәр Илһам Шакировның һәм Әлфия Авзаловаларның авылларына килеп концерт куюларын сәгатьләр буе дулкынланып сөйли. «Урындыкны гармун итеп уйнап күп һәвәсләнеп йөрдем», - ди ул балачак хатирәләрен искә төшереп. Әтисе ана башта тальян гармун алып бирә. Фирзәр үзе дә кул кушырып утырмый. 10 яшьтән ат җигеп, кычыткан, яфрак, үлән ташып гармунга акча җыя. Шулай итеп хромка сатып алалар, озакламый баянын да юнәтәләр. Бик тиз уйнарга өйрәнә Фирзәр аларда. Ул авыл тормышының үзәгендә кайный башлый. Бер концерт та, бәйрәм кичәләр дә, клубтагы уеннар да, сабан туйлары Фирзәрсез узмый. Еллар үтә, менә авылдагы 8 еллык мәктәп тә тәмамлана һәм Фирзәр 1972 елда Лениногорскийдагы педучилещага барып керә. Әлеге училещадагы музыка факультеты аның күңеленә хуш килә. Фирзәрнең хыялында булган теләк – җырчы булу тормышка аша башлый. Тормыш катлаулы шул. Ул үзенең өермәләренә ияртеп әллә кайларга илтеп ташлый, бормалы юлларына урап адаштыра, мәшәкатьләре белән өзлектерә. Училищены тәмамлаган Фирзәр туган авылына кайтып клубта сәнгать җитәкчесе вазифаларын үти… 1976-1978 елларда мәктәптә җыр укытучысы булып эшли. Өйләнә. Тормыш агымы аны 1979 елда Буа шикәр заводы клубына алып килә. Тугыз ел буе анда сәнгать җитәкчесе була. Беренче гастрольләре Ганс Сәйфуллин җитәкчелегенә 1988 елның маенда Чаллы шәһәрендә башлана. Ул сынау формасында була, ләкин көтелмәгән уңыш китерә. Менә шуннан китә дә инде. Республика матбугатында күп бәхәсләр уяткан, музыка белгечләре тарафыннан тәнкыйтьләнгән һәм халык тарафыннан «Фирзәр үзебезнеке!», дип танылган җырчы һәм композитор сәнгатебезгә төкле аягы белән керә. Үзе уйный, үзе җырлый... барысы да үзенчә, Фирзәрчә. Җырлау осталыгы да камилләшә бара. Ул халык күңеленә ачкыч таба ала – аны гадилеге белән яулый. Казан артислары арасында Буа егетенең булуы – безнең өчен зур горурлык ул. Күпләр концерт тәмамлангач «Чын татар концерты булды», диешәләр. Дөрестән дә шулай. Баян моңына скрипка кылларының күңелләрне өздереп сайравы да кушылгач, залда зур тынлык урнаша. Авыл халкы Фирзәрне яратканга һәм хөрмәт иткәнгә күрә, аны депутат итеп сайладылар.
Кнапе
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гросзайфен
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бонч
Бонч — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Литтл-Ферри (Нью-Джерси)
Литтл-Ферри  — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Шемино (Мозель)
Географиясе
Коммуна мәйданы — 11,50 км².
Пётр Шәйдәков
Чыгышы
Ул Муса Мирза Шәйдәкнең җиденче улы нәселеннән — 1399 елда Ворсклда литвалыларны  җиңүче, танылган татар бәкләрибәге Едигейның  (мангыт) оныгы Муса Мирза Шәйдәкнең җиденче улы Мирза Шәйдәк  нәселеннән
Чермжа
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Шемри-ле-Дё
Географиясе
Коммуна мәйданы — 10,03 км².
Митчелл (Небраска)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ист-Роки-Гилл (Нью-Джерси)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Томбето
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кането (Пезаро һәм Урбино)
Географиясе
Кането Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Доганлы (Кызылтепе)
Доганлы (Doğanlı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Кызылтепе илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ботак (Кече Чирмешән кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Небраска-Сити (Небраска)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Rusiäneñ Tın okean flotı
Tın okean flotınıñ ştabı Vladivostok şähärendä urnaşqan. Flot başlığı - vitse admiral Sergey Avakänts.
Николаевка (Благовещен районы)
Николаевка — Башкортстанның Благовешчен районында урнашкан авыл.
ᴨучтьı индексы — 453441, — 80215828001.
Боренти
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Копанец
Сылтамалар
Копанец
Гади тумыштагы птоз
•     Төрле дәрәҗәдә бер яки ике яклы птоз (рәс. 4. 50).
NB Хирургик төзәтүдән соң аска караганда кабакның калышуы арта ала.
Нельсон (Небраска)
Тарихы
Нельсон шәһәре  елда нигезләнгән.
Игриция
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кнула
Кнула — Россия территориясеннән ага торган елга. Рязань өлкәсе, Владимир өлкәсе, Мәскәү өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Посерда елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Инволюцион птоз
NB Инволюцион птозны миастеник птоздан аеру мөһим, чөнки аның очрагында да көн азагына птозның артуы мөмкин. Бу Мюллер мускулы ару белән бәйле, чөнки кабакны тоту өчен ул киеренкерәк эшли.
Сыралылар (Ефелер)
Сыралылар (Sıralılar) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Ефелер илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кането (Маса-Карара)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Борково (Картузький повяты)
Борково  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Борково (Тчевский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Конфленти
Конфленти — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Ринат Харисов (1949)
Ринат Харисов, Ринат Гата улы Харисов (1949 елның 1 апреле, ССРБ, РСФСР, ТАССР, Чирмешән районы, Иске Үтәмеш — 2020 елның 14 сентябре, РФ, ТР, Бөгелмә) — Татарстанның нефть-химия сәнәгате хезмәткәре, 1995—2006 елларда «Татнефтегеофизика» ААҖ генераль директоры. 2006—2017 елларда «ТНГ-Групп» нефть сервисы ширкәте генераль директоры. Татарстанның фән һәм техника өлкәсендә Дәүләт премиясе лауреаты. Татарстанның атказанган геологы. Халыкара минераль ресурслар академиясе академигы.
Хезмәт юлы
2017—2020 елларда — «ТаграС» холдингы генераль директорының (Ленар Нәҗиповның) инновацион технологияләр буенча киңәшчесе.
Андреевка (Благовещен районы)
Демография
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 33 кешенең яшәве мәгълүм.
Тыркашени
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Апфельштедт
Апфельштедт (Apfelstädt) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
(127) Жанна
(127) Жанна  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Кането (Пиза)
Географиясе
Кането Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Ключи (Көлмез районы)
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Лорел-Спрингс (Нью-Джерси)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гросхольбах
Гросхольбах — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Норт-Бенд (Небраска)
Тарихы
Норт-Бенд шәһәре  елда нигезләнгән.
Кортале
Кортале — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Кнешке Равне
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Доганлы (Сур)
Доганлы (Doğanlı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Сур илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Луиза Сәмситова
Биографиясе
1999 елда «филология фәннәре кандидаты» гыйльми дәрәҗәсенә диссертация яклый. 2000 елдан алып Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогия университетында өлкән укытучыдан алып профессорга кадәрге хезмәт юлын үтә. 2007 елдан башлап башкорт теле кафедрасы мөдире, 2012 елдан — шушы ук университетның башкорт филолологиясе факультеты деканы. 2015 елда «Культурные концепты в башкирской языковой картине мира» темасына фән докторы диссертациясе яклый.
Манаскван (Нью-Джерси)
Манаскван  — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Александр Галкин
Иҗаты
Александр Галкинның сәнгать сәләте күпкырлы була. Ул үзен поэзия, проза һәм мәсьәлләрдә уңышлы гына тормышка ашырган. А.Пушкин, М. Горький, А. Серафимович,т. Шевченко, С. Есенин, М. Шолохов, М. Пришвин, В. Бианки, С. Михалков һ. б. әсәрләрен чуаш теленә тәрҗемә итә. Балалар өчен күп яза.
Грумбах (Глан)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кенвил (Нью-Джерси)
Кенвил  — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Ключи (Нема районы)
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Иджешть (Васлуй)
Иджешть — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Diego Forlan
Diego Forlan Urugvay taqımı öçen 100 uyın uynağan berençe futbolçı.
Кобиле
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Валентин Никитин
Никитин Валентин Викторович (1935—2020) — ССРБ һәм Россия галим-ортопеды-травматологы, педагог һәм медицина фәне өлкәсендә оештыручы, медицина фәннәре докторы (1987), профессор (1988). Башкортстан Республикасының атказанган табибы (1992). Россия Федерациясенең атказанган табибы (2000). Башкортстан Республикасының травматология хезмәтенә нигез төзөүче.
Биографиясе
Төп эшчәнлегеннән тыш Валентин Викторович Никитин — Уфа шәһәренең һәм Башкортстанның баш травматологы. 1999 елдан 2002 елга кадәр Ортопедлар һәм Башкортстан протезистлары ассоциациясе президентларының берсе булып тора. Россия ортопед-травматолог ассоциациясе идарәсе әгъзасы һәм Россия Федерациясе Сәламәтлек саклау министрлыгы карамагында Фәнни-методик Советы рәисе урынбасары. В. В. Никитин 400-гә якын фәнни хезмәт һәм 17 уйлап табу патенты авторы булып тора.
Иджешть (Вранча)
Иджешть — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ключи (Кумёны районы)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Кането Сопра (Пяченца)
Географиясе
Кането Сопра Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Царевец (Велико-Тырново өлкәсе)
Царевец  — Болгариянең Велико-Тырново өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Иджироаса
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мат-Юган
Мат-Юган — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Сыня елгасының сул ярына тамагыннан 18 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 25 км.
Хведер Ситта
Биография
1944 елның 29 февралендә Ленинград янындагы сугышларда һәлак була.
Иҗаты
«Канаш» («Киңәш»), «Пионер сасси» («Пионер тавышы»), «Çамрăк колхозник» («Яәь колхозчы»), «Коммунар» газеталарында шигырьләрен бастыра, «Малтанхи парне» («Беренче бүләк», 1933), «Комсомолии» («Комсомолия», 1933), «Пирен çамрăклăх» («Безнең яшьлек», 1935) китапларын нәшер итә.
Э (Мозель)
Географиясе
Коммуна мәйданы — 11,99 км².
Кане (Од)
Кане — Франциянең Од департаментында урнашкан коммуна.
Бояно (Диңгез буе воеводалыгы)
Бояно  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Обуз (Татван)
Обуз (Obuz) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Битлис иле Татван илчесенә караган бер авыл (köy).
Виталий Станьял
Биография
К.Иванов, А. Андреев, В. Рзай, Г. Тал-Мрза, Д. Петров-Юман, П. Хузангай, М. Сеспель, Г. Тимофеев мирасын, кече жанр, этнорелигия һәм локаль культуралар тарихын, Чабаксар районы халкының тарихын, мәдәнияте һәм көнкүрешен өйрәнә. 80нән артык фәнни хезмәт, шул исәптән монографияләр, дәреслекләр һәм уку әсбаплары, шулай ук шигъри җыентыклар авторы.
Гульденталь
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Клирбрук-Парк (Нью-Джерси)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ладжо
Ладжо — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Барый Сәяргалиев
Биографиясе
Сәяргалиев Барый Сәяргали улы 1907 елның 12 декабрендә Пермь губернасы Шадринск өязе (хәзерге Чиләбе өлкәсе Коншак районы) Коншак авылында туган.
Канетоло (Эмилия-Романья)
Географиясе
Канетоло Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Доганпынар (Гөрдес)
Доганпынар (Doğanpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Гөрдес илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Маунтен-Лейкс (Нью-Джерси)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Карел теле
Әлифба
Беренче басма китабы («Маттай Инҗиле») 1820 елда чыгарылган.
Чавдарци (Велико-Тырново өлкәсе)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Броди-Поморски
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гундерат
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(303) Жозефина
Тарихы
1891 елның 12 февралендә Э. Миллосевич тарафыннан Рим обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
Эвранж
Эвранж (Évrange) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
NGC 2418
NGC 2418 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Ключи (Кумёны районы, авыл)
Ключи (Ключи) — Киров өлкәсенең Кумёны районында урнашкан авыл.
Овабашы (Гүмүшхаҗыкөй)
Овабашы (Ovabaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Амасья иле Гүмүшхаҗыкөй илчесенә караган бер авыл (köy).
Беларус рельефы
Формалаштыру рельефа
Заманча рельеф үзгәрә астында гамәлдә генә түгел, табигый, әмма антропоген факторлар. Файдалы казылмалар чыгару урыннарында карьера барлыкка килә, ә буш токымлы чүп-чарлардан тирриконнар барлыкка килә (мәсәлән, Солигорск янында калий производствосы калдыклары).
Классификация
Белоруссия Поозеры;
Өлкәсе Белоруссия Поозерья
Белоруссия Поозеры өлкәсе яссы сазлыклы күл-боз түбәнлеге һәм тигезлеге, күлләр күплеге һәм коры казаннар белән аерылып тора. Төбәкнең өслеге, тулаем алганда, котловинообразлы формасы бар, ә күтәрелгән яклар бозлы түтәлләр һәм поозер оледенения калкулыклары белән булдырылган, алар Белоруссиядән читтә — Россия һәм Литва территориясендә дә дәвам итә. Көньяк чикләре өлкәсе, нигездә, туры килә, чит илдә киңәйтү соңгы ледникового покрова. Үзәк өлештә — 120-160 м, елга үзәннәре буенча-100-125 М.көнчыгыш өлеше (150 м дан артык) абсолют биеклектә. Крайлы бозлы рельеф — түтәл, элмәк, холма формалары шактый киң тәкъдим ителә; аларның иң зурысы — Браславский подряды, шәһәр калкулыгы, Витеб калкулыгы һәм Свенцян гряды.Край рельеф полосалары озерно-ледниково, флювиогляциаль һәм морен түбәнлеге һәм тигезлеге белән бүленгән. Озерно-ледниковые низменности һәм равнины распространены буенда долины Көнбатыш Двина һәм бассейнда Лучоса елгасы. Аларның өслеге көнбатышта иң түбән. Озерно-ледниковларның тышкы бер туганлыгы 7-8 км биеклектәге Кама бугралары, 15-20 м биеклектәге түбәнлектәге түбәнге, 10 м биеклектәге түбәнлектәге түбәнге ярыклар, 30 м биеклектәге ярыклар бозыла. Полоцкий һәм Нурос приледник күлләре һәм башка сулыклар перифериясе буенча поозерский ледника чикләрендә 2-10 метр биеклектәге флювиогляциаль дельтлар киң таралган. Белоруссия Поозеры территориясе Көнбатыш Двина һәм Неман бассейннарына караган елгаларның куе челтәре белән бизәлгән. Елга үзәннәре яшь, тар һәм тирән.
Оваҗума (Сафранболу)
Оваҗума (Ovacuma) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Карабүк иле Сафранболу илчесенә караган бер авыл (köy).
Лазе
Лазе (Lazer) — Франциянең Югары Альплар департаментына караган коммуна, Ларань-Монтеглен кантонына карый.
Гагаузия флагы
Тасвирламасы
Алтынсыман йолдызлар зәңгәр фонда тигезьянлы өчпочмак булып урнашкан. Беренче йолдыз үзәгеннән алып байрак сабына кадәр ераклык — 30 см, шушы ук йолдызның үзәгеннән зәңгәр полоса читенә кадәр ара һәм йолдызлар үзәкләреннән бер-берсенә карата арасы — 30 ар см. Йолдызның әйләнә диаметры 15 см. Байракның озынлыгы белән киңлеге арасындагы чагыштырма 1гә : 2.
Ковский Врх
Ковский Врх — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Доганташ (Каш)
Доганташ (Doğantaş) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Каш илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ключи (Кумёны авыл җирлеге)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
ОьНил (Небраска)
Тарихы
ОьНил шәһәре  елда нигезләнгән.
Ковчице
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яңа Афон
География
Россия чигеннән 80 километр ераклыкта урнашкан.
Пыричин-Яха
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
NGC 2420
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Когло
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мокрая Сыня
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кранбери (сан алу урыны, Нью-Джерси)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Salvador şähäre
Salvador şähäre (portugalça Salvador - Qotqaruçı, Salvador ile belän butamağız) - Bräzil ile Baya ştatında urnaşqan qala. 1549-1763 yıllarda - Bräzilneñ başqalsı da bulıp torğan.
Salvador digän iqtisadi töbäkkä kerä.
Tarix
1549 yılda Tome de Souza citäkçelegendä portugal küçenüçe keşeläre şähärgä nigez salalar. Salvador Könyaq Amerikada urnaşqan portugal bilämäläreneñ başqalası itep iğlan itelä.
Броново (Слупский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мейвуд (Нью-Джерси)
Мейвуд  — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.