cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кашалёва (Буда-Кашалёвский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Казалбарбато (Парма)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Хатия Буниатишвили
Иҗтимагый позиция
2017 елның җәендә Германиянең WDR телеканалына биргән интервьюсында Хатия аңың өчен, Грузия гражданины буларак, кулай булмаган әйберләр бар, дип белдерә: «Мин Валерий Гергиев белән уйнамыйм, аның Путинның дусты булуы моңа сәбәп түгел. Дуслык — ул шундый әйбер, анда чикләүләр юк. Кеше үзе теләгән кеше белән дус. Валерий Гергиев минем өчен Путин сәясәтен пропагандалаганга яраклы түгел».
Максим Горький урамы (Ижау)
Географиясе
Киров урамыннан башланып, Карл Либкнехт урамы белән киселештә тәмамлана.
Сирингомиелия
Бу хроник авыру арка миенең муен һәм күкрәк бүлекләрендә куышлык барлыкка килүе, еш кына озынча минең (продолговатый мозг) зарарлануы (сирингобульбия) белән характерлана. Арка мие һәм озынча ми зарар күр­ гәндә, бу авыруны уртак исем—сирингобульбомиелия авыру дип атыйлар.
Парново
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(15836) 1995 DA2
Тарихы
1995 елның 24 февралендә Джейн Лу, Д. Джуитт тарафыннан Мауна-Кеа обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 DA2» саналган.
Литтл-Вулф (Висконсин)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ланкастер (Канзас)
Тарихы
Ланкастер шәһәре  елда нигезләнгән.
Абдулла Гыйззәтуллин
Тормыш юлы
Эшче-крестьян Кызыл Гаскәренә 1942 елның маенда Чишмә райвоенкоматы тарафыннан чакырыла. 1942 елның декабреннән Бөек Ватан сугышы фронтларында. 60 нчы гвардия кавалерия полкы бүлекчәсе командиры гвардия сержанты Гыйззәтуллин немец илбасарларына каршы сугышларда кыюлык һәм батырлык күрсәткән.
Фурешть
Фурешть — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Казалбаронколо (Парма)
Казалбаронколо — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казалбаронколо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Кышла (Сусурлук)
Кышла (Kışla) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Сусурлук илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кужба (Румыния)
Кужба — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Габбәс Мөхәммәтшин
Хезмәт юлы
1956—1957 елларда Ерак Көнчыгыш тимер юлының Владивосток дистанциясе төзелеш мастеры.
Кече Шора
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Голидей-Шорс (Иллинойс)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сео-де-Уржель
Сео-де-Уржель — Испаниянең Льейда провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Плонне (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Плонне  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Богата (Бакеу)
Богата — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Турово (Пшасниский повяты)
Турово  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Җилләтү
I-d диаграмма
3. Даими юлы энтолпия
Лига (Устье кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Маккракен (округ, Кентукки)
Маккракен — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Paducah шәһәре.
HD169214
HD169214 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Радислебен
Радислебен (Radisleben) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Старий Велислав
Старий Велислав — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Парсово
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гөлфирә Гәрәева
Биографиясе
Алга таба хезмәт эшчәнлеген югары мәктәп укытучысы буларак дәвам итә: 1992-1995 елларда Башкорт дәүләт педагогия институтының (хәзер М. Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогия университеты) филология факультетында укыта,  башкорт филологиясе кафедрасының өлкән укытучысы була.
Бер үк вакытта ул Башкортстан Республикасы Фәннәр академиясенең гуманитар фәннәр бүлеге һәм әдәбият гыйлеме, мәдәният гыйлеме буенча фәнни оешма әгъзасы, гыйльми секретарь.
Зур Салтаево
Зур Салтаево (Большое Салтаево) — Киров өлкәсенең Кикнур районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
Кели (Жыткавицкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Халыкара фонетика әлифбасы
2005 елдагы хәле буенча Халыкара фонетик әлифбасында 107 аерым тартык һәм сузык авазны билгеләүче хәреф, 52 диакритик һәм 4 просодик билге бар.
Ла-Синь (Канзас)
Тарихы
Ла-Синь шәһәре  елда нигезләнгән.
Плакас
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Маккрири (округ, Кентукки)
Территориясе
Округ мәйданы 1109 км² тәшкил итә.
Милләтара тыкрык (Ижау)
Географиясе
Иж елгасыннан башланып, Кызыл армия урамы белән киселештә тәмамлана.
Кече Казалых
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь елгасы, инештән Новокузнецк каласына чаклы, Кондома елгасын кертмичә,. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Гайфетдин Гыйльметдинов
Украина җирләрен азат итү сугышларының берсендә 1944 елның июнендә батырларча һәлак була
Сан-Маринода дин
Ислам
2019 елда Сан-Маринода Изге Патрик часовнясында өч монотеистик дин символлары (христианлык, ислам, яһүди) урнаштырылган.
Касай (Япония)
Тарихы
Касай шәһәре 1967 елның 1 апрелендә шәһәр статусын ала.
Планалтина
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Киров урамы (Ижау)
Тарих
Хәзерге исемен 1936 елның 28 июненнән йөртә. Элекке исеме — Вәтке урамы.
Шейерман-Мау чире
Шейерман-Мау авыруы мондый чирдән интеккән кешеләрне күзәтеп язып чыккан табиб-автор исеме белән аталган. Остеохондропатиянең бер төре ул. Остеохондропатия (кимерчәк янындагы сөякләрнең ялкынсынуы)—бер төр авыруларның гомуми аталышы, сөякнең көпшәк матдәсендә асептик некроз ясалганнан соң, буыннарның функциональ бозылышына һәм зарарланган сөякнең деформацияләнүенә китерә. Авыру кайвакыт тумыштан килә.
Кирава (Жлобинский районы)
Кирава  (Кірава ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Жлобинский районында урнашкан авыл.
Плоцично (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Плоцично  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Зур Шарыгино
Зур Шарыгино (Большое Шарыгино) — Киров өлкәсенең Кикнур районында урнашкан авыл.
Пюссиньи
Пюссиньи — Франциянең Эндр һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Старий Волув
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Багьяка (Ятаган)
Багьяка (Bağyaka) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Ятаган илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Фурникоши
Фурникоши — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Кече Казыр
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Годово (Польша)
Годово — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ланёввиль-деван-Байон
Ланёввиль-деван-Байон (Laneuveville-devant-Bayon) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Богата (Сучава)
Богата — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(15844) 1995 UQ5
(15844) 1995 UQ5 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Зурван
Зурван (шулай ук Зерван) ул Зәрдөштлекнең Зурванизм юнәлешендә барлыкка китерүче Илаһ. Вакыт һәм Мәңгелекнең шәхесләнеше буларак ул Агура Мазданың һәм аның дошманы Ангра Майньюның әтисе дип саналган. Исем Урта Фарсы теле zurwān (Вакыт) белән бәйле һәм Авеста теле zruvā (тамыры zruvan-)-дан (Вакыт) алынган. Тартыкларга нигезләнгән язмалардан zrw(n) һәм zraovo дип яңгырап, Зурван шулай ук Согдларда һәм Бактрларда Иң Олы Ходай буларак табынылган. 3-енче гасырда бу исем Манихейлык тарафдарлары тарафыннан да кулланылган, әмма аларда Зурван Урта Фарсы теле исеме Abbā dəRabbūṯā (Арамей телендә: „Яктылыклар Атасы“) буларак яңгыраган.
Таҗетдин Гыйләҗетдинов
Тәрҗемәи хәле
1945 елның ноябреннән капитан Т. Гыйләҗетдинов тыныч тормышка кайта. Башкортстан дәүләт университетын тәмамлый, туган авылында укытучы, аннан соң район халык мәгарифе бүлеге мөдире, партиянең район комитетының икенче секретаре вазыйфаларын башкара. Соңгы елларда туган авылы Бадрак урта мәктәбенең директоры була.
Лебанон (Канзас)
Тарихы
Лебанон шәһәре  елда нигезләнгән.
Терек
Кар, яңгыр, грунт суларыннан туена. Кышын кыска вакытка боз белән каплана. Суы сугаруга сарыфлана. Төп кушылдыклары: сул — Ардон, Урух, Малка (Баксан белән); уңда — Сунжа. Мәздәк шәһәреннән югарырак Теректан Терек-Кума каналы башлана.
HD169380
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Дармстадт (Иллинойс)
Дармстадт  — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Пензино (Польша)
Пензино  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Казалвезково (Арецо)
Казалвезково — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Лебо (Канзас)
Лебо  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
(8477) Андрейкиселёв
Тарихы
1986 елның 6 сентябрендә Журавлёва Л. В. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 RF7» саналган.
Каракавуз (Эрегли)
Каракавуз (Karakavuz) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Конья иле Эрегли илчесенә караган бер авыл (köy).
HD169467
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Nirvana
Соңгы айлар. Кобейнның үлеме
1993 елның ноябрендә Nirvana MTV Unplugged акустик концертында чыгыш ясый. Анда ул ике хитын - «All Apologies» һәм «Come as You Are» - гына башкара (Грол фикеренчә: ""Smells Like Teen Spirit"ның акустик версиясен ясау ахмак фикер булыр иде"). Барлык җырларның өчесе Meat Puppets группасына кушылып көйләнде. Группаның чыгышын MTV каналыннан 14 декабрьдә күрсәтәләр.
Воурукаша
Воурукаша ул Зәрдөштлек мифологиясендә күк диңгезе исеме. Ул Агура Мазда тарафыннан барлыкка китерелгән булган һәм аның уртасында Харвисптохм яки "барлык орлыклар агачы" тора.
Черниково (Польша)
Черниково — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Левенворт (Канзас)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(15847) 1995 WA2
(15847) 1995 WA2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Планалту (Риу-Гранди-ду-Сул)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Кече Каттас
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Суданель
Суданель — Испаниянең Льейда провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тербон
Тербон (Terrebonne) — Канаданың Квебек вилаятендә урнашкан шәһәр.
HD169481
HD169481 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Оус
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар – 90,8%, арлар – 1,8%, татарлар – 1,6%, башкортлар – 1,6%, украиннар – 1,3%, беларуслар – 1,1%.
Софья Гобәйдуллина
Биография
2001 елда композиторның 70 яшьлек юбилеен каршылап, композиторның балачагы һәм яшьлеге (1932 — 1953) узган бинада (Тельман урамы, 29) Казан мэры Камил Исхаков башлангычы белән төзәтү эшләре башкарыла. 22 ноябрьдә биредә Софья Гобәйдуллинаның музей бүлмәләре булган Заманча музыка үзәге ачыла. Өч катлы агач йортның өченче катындагы 6нчы фатирда Софья Гобәйдуллинаның мемориаль бүлмәләре булдырыла.
Сихри моң иясе София Гобәйдуллина үзенең дөньяга карашлары белән дә уртаклаша. Ул биргән интервьюлардан мин үзем өчен бу уникаль шәхес турында шуны аңладым :София Гобәйдуллина гуманистик фикерле кеше.Кешеләргә ярату белән карасаң гына ,үзеңә дә кешеләрдән җылылык кайтачак.Ул ,әйтерсең безне мәрхәмәтле булырга чакыра.XX нче  гасыр- ниндидер яңалык эзләү чоры.Музыкада,архитерктурада ,скульптурада,рәсем сәнгатендә беркайчан да булмаган юнәлешләр туып торырга тиеш диеп саный композитор. “Бу дөньяның ничек яңгыраганнын ишетәсем килә минем.Һәм мин үзем дә ничек яңгырыйм икән? Дөнья белән минем арада нинди уртаклык бар шуны беләсем килә “,-ди композитор.
Кленавица (Рэчыцкий районы)
Кленавица  (Кленавіца ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рэчыцкий районында урнашкан авыл.
Коммунарлар урамы (Ижау)
Коммунарлар урамы (Коммунар урам, улица Коммунаров) — Ижауның Беренче Май, Октябрь һәм Индустриаль районнарында урнашкан урам.
Лонгвуд (Висконсин)
Лонгвуд  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
HD16956
HD16956 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Лейк-Кивира (Канзас)
Тарихы
Лейк-Кивира шәһәре  елда нигезләнгән.
Мейсон (округ, Кентукки)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1788 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 624 км² тәшкил итә.
Петербург политехник университеты
Тарихы
1899 елда ачылган.
Старий Завидув
Старий Завидув — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ланёввиль-о-Буа
Ланёввиль-о-Буа (Laneuveville-aux-Bois) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Birja
Tarix
Brügge şähärendä veksellär yärminkäse van der Burse ğäiläsenä iä bulğan yort yanındağı mäydanda uza. Şuña kürä säwdägärlär cıyılışı "Borsa" - Birja (dimäk yançıq) dip atalğan. 1406 yılda näq bu urında berençe birja nigezlänä.
Törlär
Läkin härwaqıtta universal' birjalar bulğan.
Баян Дәүләтов
Баян Еркәй улы Дәүләтов (1924 елның 8 марты, Татар АССРы — 1943 елның 21 октябре, Лоевск районы, Гомель өлкәсе) — Бөек Ватан сугышы ветераны, Үзәк фронтның 65 нче армиясенең 60 нчы укчы дивизиясенең 1281 нче укчы полкы взводы командиры, лейтенант. Советлар Союзы герое (1943, үлгәннән соң).
Биографиясе
1942 елда Кызыл Армия сафларына алына. Хәрби училищены тәмамлый. Бөек Ватан сугышы сугышларында — 1943 елның маеннан. Үзәк фронтта сугыша. Курск сугышында катнаша.
Бүләкләре
СССР Югары Советы Президиумының 1943 елның 30 октябрендәге указы белән Днепрны утеп чыкканда һәм аның уң ярында плацдармны тотып калуда күрсәткән батырлыгы өчен лейтенант Баян Дәүләтовка үлгәннән соң Советлар Союзы Герое исеме бирелә.
Княгиня (Чёрная кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычыннан түбәнгә таба Ука кушылганчы, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Алмас Нәзиров
Хезмәт юлы
1975-1978 елларда ТАССР урман хуҗалыгы министрлыгының Идел буе механикалаштырылган урман хуҗалыгының Ключище урманчылыгында урман (агач) хәзерләү урман мастеры.
Мид (округ, Кентукки)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1823 елда оештырыла.
Норильск никеле
Хужалар
29,9 % акция "Интеррос" президенты Потанин, Владимир Олегович 25 % — Олег Дерипасканың "Рус алюминие" (UC Rusal) 5 % — Алишер Усманов Бурханов
30-еллар (б. э. к.)
30-еллар (б. э. к.) — б. э. к. 39 елда башланган һәм б. э. к. 30 елда тәмамланган унъеллык.
Реҗайна
Тарих
1882 дә нигезләнә.
Кече Кибрас
Кече Кибрас — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Хакас Республикасы, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Югары Кибрас елгасының уң ярыннан 14 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Сен-Мартен-де-Енкс
Сен-Мартен-де-Енкс — Франциянең Ланда департаментында урнашкан коммуна.
Архангельск
Административ бүленеш
Архангельск шәһәре 9 бүлгегә бүленә:
Тшаски (Остроленцкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Менифи (округ, Кентукки)
Менифи — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Френчберг шәһәре.
Старий Лом
Старий Лом — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Илсур Сәмигуллин
Клуб карьерасы
2016 елның августында «Сызрань-2003» клубы белән контрактка кул куя, анда команда җитәкчелеге белән «якларның ике яклы ризалыгы буенча» килешү өзелгәнче бер ел дәвамында уйный. 2017 елның 4 сентябрендә «Зенит-Ижевск» уенчысы була.
2020/21 сезонында мини-футбол буенча Казан чемпионатында «Комус» өчен уйный. Биектауның «Эверест» командасы составында 2021 елда Татарстан Кубогы иясе була.
Таларн
Таларн — Испаниянең Льейда провинциясендә урнашкан муниципалитет.
50-еллар (б. э. к.)
50-еллар (б. э. к.) — б. э. к. 59 елда башланган һәм б. э. к. 50 елда тәмамланган унъеллык.
Рәшит Ахунов
Биография
Рәшит Ахунов соңгы елларда Мәскәүдә яшәде. Ул йөрәгенә операция ясатырга дип әзерләнеп йөргән. Рәшит Ахунов 2016 елда вафат, Арчада әтисе — Татарстанның халык язучысы Гариф Ахунов янына җирләнде.
Бәкер Дәүләтов
Тәрҗемәи хәле
Ленин ордены, 1 нче дәрәҗә Ватан сугышы, Кызыл Йолдыз орденнары һәм мидәлләр белән бүләкләнә.
Асбестовски
Тарих
1941—2004 елларда шәһәр тибындагы бистә статусын йөрткән.
Бони (Киров өлкәсе)
Бони (Бони) — Киров өлкәсенең Киров шәһәрендә урнашкан авыл.
Эскадра мина ташучысы
Эскадра мина ташучысы (эсминец) (эскадренный миноносец, эсминец) – каршы якның (дошманның) су асты көймәләрен һәм су өсте  корабларын (судноларын)  һәлак итү өчен кулланыла торган хәрби кораб. Шул ук вакытта диңгез буенча күчеп йөрүче яки диңгез сугышында катнашучы зур су өсте корабларын саклау өчен дә файдаланыла. Шулай ук күзәтүче һәм дозор хезмәтендә дә кулланыла. Десантны диңгез ярына төшергәндә артиллерия уты белән ярдәм итә ала. Тиешле урынга миналардан чикләү куйганда файдаланылырга мөмкин.
Луцка (Польша)
Луцка — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Казалдонато (Пяченца)
Географиясе
Казалдонато Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Бадемли (Бейшеһир)
Бадемли (Bademli) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Бейшеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Тарышна
Почта индексы — 422720.
Ленекса (Канзас)
Тарихы
Ленекса шәһәре  елда нигезләнгән.
Лоувилл (Висконсин)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нурфия Гафиатуллина
Биография
1976 елның 24 октябрендә Чутай авылында туган. 1983 елда Нөнәгәр урта мәктәбен тәмамлый һәм Казан Дәүләт университетының татар филологиясе, тарих һәм көнчыгыш телләр факультетына укырга керә. 1998 елда университетны кызыл диплом белән тәмамлый. Мәктәп елларында ук төрле республика конкурсларында катнашып призлы урыннар яулаган Нурфия студент чагыннан фәнни эшкә керешә. 1997 елда аның хезмәте студентларның фәнни эшләре арасында өстенлек ала һәм Н.Лобачевский исемендәге махсус премиягә лаек була, гомумроссия конкурсында «Әдәби тәнкыйтьтә Г.Исхакыйның «Мөгаллимә» драмасы» исемле хезмәте югары бәя ала.
Пеплувек (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Пеплувек  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Ишетү нервы невриты
Бу чир урта колакта ялкынсынудан, йогышлы авырулардан (грипп, менингит, кызамык, кызылча) сон. кайбер дару препаратлары, спиртлы эчемлекләр куллангач, терекөмеш белән агулангач барлыкка килә. Невритка ике билге хас: колак шаулау һәм ишетү сәләте кискен кимү. Кеше берничә сәгать эчендә саңгырауланырга мөмкин. Дәвалау төре невритка китергән сәбәпләргә карап билгеләнә. Ул антибиотик, сти­ муллаштыручы чаралар, витаминнар, физиопроцедуралар булырга мөмкин.
Гипергидратация
Тормышка зыян китерми генә, күпме сыеклык эчәргә ярый соң? Тикше­ рүләр уздырганнан соң, һәр кабул ителә торган 1 мең килокалориягә 1 литрга якын су эчәргә ярый дигән нәтиҗәгә килгәннәр. Хәзерге заманда кешеләрнең ашау рационы 2 мең ккал гә «тарта». Кеше 1 литрга якын суны аш, ризык, яшелчә-җимешләр белән ала, чөнки алар 90 % судан тора. Хәтта икмәктә дә 40 % сыеклык бар. Үзеңә өстәмә 2 литр су салу — организмга кыенлык тудыру дигән сүз. Артык сыеклык йөрәккә киеренке йөкләнеш бирә, тукымалардагы аксым күзәнәкләренең җимерелүенә китерә, тәннән тир бүленеп чыгуны көчәйтә. Бик күп су эчү ашказаны согын сыеклата — ул ашказаны-эчәклек инфекцияләренә каршы тора алмый башлый. 1,5 литрдан артык суны бик кызу көннәрдә, зур физик йөкләнешләр вакытында гына эчәргә ярый. Кан басымы күтәренке булган, йөрәк-кан тамырлары, бөер авырулары белән интеккән кешеләргә эчә торган су күләмен киметү яхшы. Су эчкәннән соң кеше үзен яхшы хис итәргә тиеш.
(8483) Kinwalaniihsia
(8483) Kinwalaniihsia — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1988 елның 16 сентябрендә Шелте Бас тарафыннан Серро-Тололо обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 SY1» саналган.
Медцина тарихы
Үз заманында, Гиппократ сырхау һәм сәламәт кешенең бәвелен чагышгырып карарга өндәгән һәм аларның төсләре бер-берсеннән никадәр ныграк аерылып торса, укучыларына бу кешедә чир шулкадәр авыррак дип өйрәткән.
Чөнки авыруны тыңлау, капшап карау, чирнең нидән килеп чыгуы турында й мәгълүматлар җыю һич тә әһәмиятен югалтмады. 1816 елда француз табибы Рене Лаэннек авыруны тыңлар өчен, ике башы да ачык тавыш. көчәйткеч агач торба тәкъдим иткән. Шулай итеп табибларга ярдәмгә стетоскоп дип аталган тавыш үткәрүче җайланма барлыкка килә.
Борынгы заманнардан бирле табиблар кешене үтә күрү турында хы­ ялланганнар. 1895 елда бу хыял чынбарлыкка әйләнә. Немец физигы Вильгельм Рентген кайбер үтә күренми торган әйберләр аша элек билгеле булмаган нурларның үтүен күргән. Хәзер бу ачышны кулланмаган медицинаның бер өлкәсе дә юктыр, мөгаен. Миллионлаган кешеләр үзләренең исән калулары белән рентген нурларына бурычлыдыр. Гел зарарсыз булмаса да, XX гасыр урталарына кадәр бу ысулны кешене үтә күрү мөмкинлеге бирүче бердәнбер метод булып торды дип саный алабыз.
Ретцау
Ретцау (Retzau) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Платина (Сан-Паулу)
Платина  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Тшебуча
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ланфруакур
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6,19 км².
Гани (Польша)
Гани — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
(8484) 1988 VM2
Тарихы
1988 елның 10 ноябрендә Х. Мори, М. Араи тарафыннан Йории обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 VM2» саналган.
Хагота
Хагота — Румыниянең Харгита жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Казале (Л'Аквила)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сипень (Польша)
Сипень — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Шингарь (Монза кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Терменс
Терменс — Испаниянең Льейда провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Үзәк федераль округ
География
Табигый ресурслар: тимер мәгъдән (Курск магнит аномалиясе) — запаслар 40 млрд к. (рәсәйнекеннән 60 %), фосфоритлар (25 %), бокситлар (15 %), соры күмер — чыгару 1,5 млн к, цемент чималы (25 %), торф, урман, кара туфрак, су ресурслары.
Кече Тумуяс
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Леонардвилл (Канзас)
Леонардвилл  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Леонардвилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Татар Баганалысы
Тарихы
Үз көенчә генә агып яткан тыныч тормыш Бөек Ватан сугышы башлану белән бүленә.257 кеше сугышка китә.Авыл өчен авыр көннәр башлана.Бөтен эш хатын – кызлар һәм балалар кулына кала.Фронттан килгән хәбәрләр аларны тагын да тырышыбрак эшләргә,нуңа йөген ныграк тартырга рухландырып тора.Көн артыннан көн үтә,Бөек Җиңү көне якынлаша.Әмма 165 батыр алган яраларыннан сугыш кырларында ятып кала.
Дорогобуж районы
Халык
Халык саны — 6,081 мең кеше (2005).
Кляпин
Кляпин (Кляпін ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Кармянский районында урнашкан авыл.
Тшепово (Мазовия воеводалыгы)
Тшепово  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Казале (Пескара)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Морган (округ, Кентукки)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1822 елда оештырыла.
Поверше
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Габдулла Тукай музейлары
Габдулла Тукай музейлары – Татарстанда һәм Казакъстанда, бөек татар шагыйре Габдулла Тукайга (1886–1913) багышлап, төрле елларда ачылган музейлар.
Кляпинская Буда
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Ларонкс
Ларонкс (Laronxe) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Поконе
Поконе — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мату-Гросу штатына карый.
Гөлдәр Моратова
Биографиясе
Гөлдәр Сабит кызы Моратова 1951 елның 20 мартында Башкорт АССРның Учалы районы Илтабан авылында туган.
1968-1970 - Учалы районы Кунакбай мәктәбендә укытучы.
Вантаа
Вантаа (Vantaa) — Финляндиянең Уусимаа төбәгендә урнашкан шәһәр.
Богдана (Телеорман)
Богдана — Румыниянең Телеорман жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Старчув
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Боровичата
Боровичата (Боровичата) — Киров өлкәсенең Афанасьево районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Покрани
Покрани — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Казале (Виченца)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Хаджоайка
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Либерал (Канзас)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Турку
Турку (Turku) — Финляндиянең Көньяк-Көнбатыш Финляндия төбәгендә урнашкан шәһәр.
Тарих
Шәһәр статусын 13 нче гасырдан башлап йөртә.
Богдана-Волосень
Богдана-Волосень — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Русиядә ислам
Тарих
1552 елның 2 октябрендә Казан ханлыгы җимерелгәч, 1556 елда Әстерхан ханлыгы рус дәүләте тарафыннан яулап алынгач, ислам дине рус дәүләте һәм православие дине тарафыннан кысрыклауга мәҗбүр ителә, мөселманнарны көчләп христиан диненә күчерү башлана. Патша хөкүмәте христиан диненә керүчеләргә һәртөрле өстенлекләр бирүне, мәсәлән, солдат хезмәтеннән, төрле салым-түләүләрдән азат ителү, җир алу, җәзадан котылу һ. б. кызыксындыру чараларын кулланган. 1713 елда Петр I барлык татар морзаларына ярты ел эчендә чукынырга әмер бирә: аерым указ чыгара. Аны үтәмәгән морзалар үзләренең биләмәләрен һәм өстенлекләрен югалтырга тиеш була. Морзаларның бер өлеше чукына. Биләмәләрен югалткан, әмма динен алыштырмаган морзаларны халык телендә «чабаталы морзалар» дип атаганнар.
Яңа заман
1990-елларда ССРБда мәчетләр саны һәм мөселман руханилары саны кискен арта. 1996 елда Россия Федерациясендә 2 349 мәчет исәпләнгән.
Андык (Лобань кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Николас (округ, Кентукки)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1799 елда оештырыла.
Тшцинець (Варшавский-Захидний повяты)
Тшцинець  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Мезис
Мезис — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Хакас Республикасы, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Унзас елгасының уң ярыннан 40 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Кышлакөй (Мут)
Кышлакөй (Kışlaköy) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Мут илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
HD169853
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Сәрдар Азмун
Җыелма команда карьерасы
Иранның яшьләр җыелма командасы (20 яшькә кадәр) өчен чыгыш ясый. Аның составында 2012 елда бердәмлек кубогының иң яхшы бомбардиры була (алты матчта 7 гол кертә).
(8490) 1989 TU10
Тарихы
1989 елның 4 октябрендә Ё. Мидзуно, Т. Фурута тарафыннан Кани (город) обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 TU10» саналган.
Ризиг
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Боровка (Котельнич районы)
Боровка (Боровка) — Киров өлкәсенең Котельнич районында урнашкан авыл.
Фәхретдин Заһидуллин
Тормыш юлы
1944 елның 21 июнендә Заһидулин Ленинград өлкәсенең Лодейное Поле шәһәреннән көнбатышка Свирь елгасы аша 536 нчы укчылар полкының бүлекчәләрен күчерә. Аның резин көймәсе җәрәхәтләнгәч, Заһидуллин тиз арада суны суыртып ала һәм зыяннарны бетерә, шуннан соң дивизиядә беренче булып дошман урнашкан ярга җитә һәм пулемётчиклар взводын утырта. Шул көн эчендә Заһидуллин барлыгы 19 рейс башкарган, барлыгы 350гә якын сугышчы һәм командирларны, коралларны, 5 танкка каршы корал һәм сугыш әйберләрен җиткезгән.
Еранка (Лобань кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны – Нократ, елга бассейны – Чулман.
Элнать
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Стахув
Стахув — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Маккинли (Тейлор, Висконсин)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
230-еллар (б. э. к.)
230-еллар (б. э. к.) — б. э. к. 239 елда башланган һәм б. э. к. 230 елда тәмамланган унъеллык.
Новокузнецк
Новокузнецк, Аба-Тора (Новокузнецк, 1622-1931 елларда Кузнецк—Сибирский, 1932—1961 елларда Сталинск) — Русиянең Кемерово өлкәсендә шәһәр, Кемерово өлкәсенең Новокузнецк районы үзәге. Кемерово өлкәсенең иң зур һәм иң иске шәһәре.
2020 елның 2 июленнән — «Хезмәт даны шәһәре».
География
Себернең эре икътисади, транспорт һәм мәдәни үзәге.
Эчке бүленеш
Шәһәр 6 районга бүленә:
Казале (Беневенто)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(15863) 1996 HT15
(15863) 1996 HT15 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
(8491) Joelle-gilles
Тарихы
1989 елның 28 декабрендә Эрик Эльст тарафыннан Верхний Прованс обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 YL5» саналган.
Лигай (Канзас)
Лигай  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Лигай шәһәре  елда нигезләнгән.
Богдан-Воде (Марамуреш)
Богдан-Воде — Румыниянең Марамуреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Тшцинець (Седлецкий повяты)
Тшцинець  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Лейк-Катерин (Иллинойс)
Лейк-Катерин  — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Оуэн (округ, Кентукки)
Территориясе
Округ мәйданы 912 км² тәшкил итә.
Казале (Казерта)
Географиясе
Казале Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Кышлакөй (Нарман)
Кышлакөй (Kışlaköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Нарман илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Помпеу
Помпеу — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Нигер
Рельеф
Нигерның күпчелек өлеше Сахарада урнашкан; өслек - плато (биеклек 200-500 м), 2022 м га кадәр калдык массивлары белән (Идукальн-Тагес тавы).
Тшцинець-Малий
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(8493) Yachibozu
Тарихы
1990 елның 30 гыйнварында M. Matsuyama, К. Ватанабэ тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 BY1» саналган.
Богденешть (Бакеу)
Богденешть — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Сардан (Лудяна кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мәгъсүм Имаметдинов
Тормыш юлы
ССРБ Югары Шурасы Президиумының 1945 елның 10 апрелендәге Указы белән командование биремнәрен үрнәк үтәү һәм немец-фашист илбасарларына каршы сугышларда күрсәткән батырлыгы өчен Мәгъсүм Имаметдиновка Советлар Берлеге каһарманы исеме бирелә.
Польшаның Ополе шәһәрендәге Хальбендорф авылында җирләнә.
Лекс
Лекс (Laix) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Нанай халкы
Антропологик тип
Нанайлар берникадәр төньяк Кытай антропологик компонент кушылуы белән Байкал антропологик тип кешеләре булып тора. .
Генетика
Нанайларның иң эре кланнары (ыру берләшмәләре) — бельды һәм самар генофондларында Амур буе өчен хас N3a6 Y-хромосома гаплогруппасы доминант булып тора. Датировки кластеров сети Y-STR гаплотиплары челтәре кластерлары датировклары күрсәткәнчә, самар кланы (1400 ± 500 ел) бельды кланыннан (800 ± 500 лет) "олырак" булырга мөмкин икәнен күрсәтә. Бельдының Y-хромосома генофонды 98%-ка өч гаплогруппадан тора: N3, C2 һәм О. Бельдының Y-хромосома генофонды 84%-ка N3a6 гаплогруппасыннан тора, О1b, С2b1a һәм J2a1a гаплогруппаларына генофондның калган 16%-ы туры килә. .
Тел
Нанай теле тунгусо-маньчжур телләренең төркеменә карый. Россиядә кириллица нигезендә язма кулланыла, Кытайда практик рәвештә язмасыз тел булып тора (тел турында сүз алып барган аерым басмаларда транскрипция өчен пиньинь кулланыла).
Понгаи
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Плавно (Хощенский повяты)
Плавно  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Линдсборг (Канзас)
Линдсборг  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
(15868) Akiyoshidai
(15868) Akiyoshidai — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Кышласарай (Антакья)
Кышласарай (Kışlasaray) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Антакья илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ботыли
Халык
Халык саны динамикасы:
Татар Мөшегесе
Почта индексы — 423725.
Лейк-оф-те-Вудс (Иллинойс)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Түбән Кибрас
Түбән Кибрас — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Хакас Республикасы, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Уса елгасының уң ярыннан 66 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Курма (Лумпун кушылдыгы)
Курма — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсенең Уни районы, Удмуртиянең Сюмси районы биләмәләрендә ага. Елга  Лумпун елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Улан-Удэ
Машиналар төзү вә металл эшкәртү (авиация, приборлар төзү, көймәләр төзү, "Теплоприбор" вә башка заводлар), җиңел, азык-төлек, агач эшкәртү ширкәтләре, пыяла заводы бар. Россия ФА Себер бүлекчәсе филиалы, 4 югары уку йорты, 4 театр (шул исәптә, опера һәм балет театры). Музейлардан тарихи, этнография, нәфис бурят ташы, Шәрекъ сангәте, табигать вә башка музейлар, филармония бар. Мигмарият ядкарьләреннән Одигитриев соборы (18 гасыр), кәрвансарай (19 гасыр башы) һ.б. сакланган. Аэропорт бар.
Халык саны
Милләтләр (2010): урыслар — 63,1%, бүрәтләр — 33,4%.
310-еллар (б. э. к.)
310-еллар (б. э. к.) — б. э. к. 319 елда башланган һәм б. э. к. 310 елда тәмамланган унъеллык.
(8495) 1990 QV1
Тарихы
1990 елның 22 августында Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 QV1» саналган.
Газим Шәфыйков
Газим Шәфыйков (Газим Газиз улы Шәфыйков, Ғәзим Ғәзиз улы Шафиҡов) – язучы, тәрҗемәче, Салават Юлаев премиясе лауреаты (1992).
Манитовок (шәһәр, Висконсин)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Газим Шәфыйков
Тәрҗемәи хәле
1939 елның 1 октябренда Кыргызстанның Фрунзе шәһәрендә туган. Әти-әнисе чыгышы белән Гафури районыннан. БАССР Хәйбулла районы Акъяр мәктәбендә укый. Уфада урта мәктәпне, дәүләт университетын (1962), Мәскәүдә югары әдәби курсларны (1983) тәмамлый. Уфада «Ленинец» газетасында (1962), телерадиокомитетта (1968), тарих, тел һәм әдәбият институтында (1971), БАССР язучылар берлегендә (1972-1978), «Бельские просторы» журналында (1998-1999, мөхәррир урынбасары) эшли.
Риштедт
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кышлачай (Арифие)
Кышлачай (Kışlaçay) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Арифие илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Подлейки
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лина Беклин
Биографиясе
2012/13 еллар мизгелендә Беклинны төп сакчы буларак, Швеция җыелма командасына даими чакыра башлыйлар. 2013 елның апрелендә Оттавада үткән үзенең беренче дөнья чемпионатында катнаша. Лина биш уенда уйный, файдалылыкны нейтраль күрсәткечендә очко җыя алмый. Киләсе мизгелдә ул үзенең сөземтәсен якшырта, Швеция чемпионатында үз карьерасында беренче тапкыр 20-нән артык очко җыя. Беклин 2014 елгы Кышкы Олимпия уеннарында Швеция җыелма командасыннан катнашу өчен соңгы гаризага керә. Турнирда швед хатын-кызлар бронза өчен көрәшә, әммә калыша, өченче урынны Финляндия җыелма командасы яулый. 2014/15 еллар мизгелендә Беклинның статистик күрсәткечләре кими: үзенең карьерасында беренче тапкыр даими чемпионатны файдалылыкны кире күрсәткече белән тәмамлый. Ул 2015 елгы дөнья чемпионатында катнаша. Лина халыкара зур турнирларда нәтиҗәле тапшыру белән билгеләнеп, беренче мәрәен яулый. Беклин киләсе мизгел алдыннан «Брюнес» командасының капитаны ярдәмчесе итеп тәгаенләнә. Чемпионат барышында Лина соңгы тапкыр Швеция җыелмасы өчен чыгыш ясый.
Гарри Поттер
Килеп чыгышы
Figuren der Harry-Potter-Romane
Леменвиль
Леменвиль (Lemainville) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
340-еллар (б. э. к.)
340-еллар (б. э. к.) — б. э. к. 349 елда башланган һәм б. э. к. 340 елда тәмамланган унъеллык.
(15871) 1996 QX1
Тарихы
1996 елның 24 августында С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 QX1» саналган.
Түбән Тайжасу
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь елгасы, инештән Новокузнецк каласына чаклы, Кондома елгасын кертмичә,. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
HD169965
HD169965 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
350-еллар (б. э. к.)
350-еллар (б. э. к.) — б. э. к. 359 елда башланган һәм б. э. к. 350 елда тәмамланган унъеллык.
Сем
Сем — Франциянең Эндр һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Манчестер (Грин-Лейк, Висконсин)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Столець (Түбән Силезия воеводалыгы)
Столець  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Линн-Велли (Канзас)
Тарихы
Линн-Велли шәһәре  елда нигезләнгән.
Татар Такталысы
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.
Зиннәтулла Исхаков
Зиннәтулла Гыйниятулла улы Исхаков (1908 елның 17 августы, Яңа Урагар, Әлки районы, Татарстан, Россия — 1958 елның 5 июле, Пермь, РСФСР, ССРБ) — Совет Гаскәре полковнигы, Бөек Ватан сугышында катнашучы, Советлар Берлеге каһарманы (1945).
Бреньково (Киров өлкәсе)
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Понталинда
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Луиза Фархшатова
Биографиясе
1978 елда Башкорт дәүләт университеты филология факультетының башкорт-рус бүлеген тәмамлый һәм хезмәт эшчәнлегенен Башкорт АССРның Телевидение һәм радиотапшырулар буенча дәүләт комитетында башлый. Аннары Башкортстан радиосының музыкаль мөхәррире була.
Рёблинген-ам-Зее
Рёблинген-ам-Зее (Röblingen am See) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Линора (Канзас)
Тарихы
Линора шәһәре  елда нигезләнгән.
Бадемлик (Чермик)
Бадемлик (Bademlik) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Чермик илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Богденешть (Могош, Алба)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бакарюка
Бакарюка (Бакарюка) — Свердловск өлкәсенең Гари шәһәр округы составына керүче юкка чыккан эшчеләр бистәсе.
Подлехи (Кентшинский повяты)
Подлехи  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(8499) 1990 SC13
(8499) 1990 SC13 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Түбән Комуста
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь елгасы, инештән Новокузнецк каласына чаклы, Кондома елгасын кертмичә,. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Рохау
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Роберт Баемов
Роберт Баемов, Роберт Нурмөхәммәт улы Баемов (Роберт Нурмөхәмәт улы Байымов, 1937 елның 10 гыйнвары, СССР, РСФСР, БАССР, Кырмыскалы районы, Үтәгән — 2010 елның 30 апреле, РФ, БР, Уфа) – язучы, әдәбият галиме, Салават Юлаев премиясе лауреаты (1997). Филология фәннәре докторы (1983). РФ (2005) һәм БАССР (1986) атказанган фән эшлеклесе. Профессор (1984). БР ФА мөхбир-әгъзасы (1992). ССРБ язучылар берлеге әгъзасы (1973 елдан)
Гыйльми эшчәнлеге
500 фәнни хезмәте бар, шул исәптән 40 китабы һәм монографиясе. Студент елларыннан ук әдәби тәнкыйть мәкаләләре яза. Башкорт әдәбиятында проза жанрын тикшерүгә багышланган «Өлгергәнлеккә бер адым» (Шаг в зрелость) (1975), «Иҗади бизәкләр» (1977), «Башкорт тарихи-инкыйлаби романы» (Башкирский историко-революционный роман), «Эзләнүләрнең чиге юк» (Поискам нет конца) (1980), «Елганың башы һәм тамагы» (Истоки и устья) (1993) китаплары басылды. 6 томлык «Башкорт әдәбияты тарихы» (1990 — 1996; История башкирской литературы) авторларының берсе, дәреслекләр авторы. «Бөекләр һәм Көнчыгышның әдәби ядкарьләре» (Великие лики и литературные памятники Востока) монографиясендә төрки-гарәп-фарсы телле әдәбиятның чишмә башын тикшерә. «Ядкарь» (1994), «Проблемы востоковедения» (2009) фәнни журналларын оештыручы һәм беренче мөхәррире.
Татар Томбарлысы
Татар Томбарлысы — Татарстан Республикасының Баулы районындагы авыл.
Богденешть (Отешань, Вилча)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Подлясек (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ленгливилл (Иллинойс)
Ленгливилл  — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Понта-Поран
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
(15876) 1996 VO38
(15876) 1996 VO38 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
(8500) Хори
(8500) Хори — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Бриткино
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Хамчарка
Хамчарка — Румыниянең Тулча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Fond birjası
Fond birjası - qimmätle käğäzlär oyıştırılğan bazarın tärtiple eşläwen tä'min itüçe finans institutı.
Rusiä fond birjaları
Xäzer Rusiädä 10 fond birjası bar, läkin qimmätle käğäzlär belän säwdä itü tik 4 birjada bara:
Ленонкур
Географиясе
Коммуна мәйданы — 11,53 км².
Альда Вәлиева
Биографиясе
Альда Әкрәм кызы Вәлиева 1940 елның 11 мартында Башкорт АССРның башкаласы Уфада туган. Язучы Әкрам Вәлинең кызы.
Марион (Вошара, Висконсин)
Марион  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Анита Рачвелишвили
Тормыш юлы
Консерватория студенты буларак, Палиашвили исемендәге Гөрҗистан опера һәм балет театрында «Риголетто»да Маддалена партиясен башкарган. Ул Миланда Ла Скала Академиясендә музыкаль белем алуын дәвам итә. Анда «Ла Скала» театры директоры Даниэль Баренбойм аны «Кармен» операсының яңа куелышында төп рольне башкарырга чакыра. 2009 елда тенор Йонас Кауфманның Дон Хосе ролендәге әлеге «Кармен» куелышы дөньяның күп кенә илләрендә телевидение аша трансляцияләнә һәм Анита Рачвелишвилига халыкара танылу китерә. Тәнкыйтьчеләр аның көчле тавышын һәм тәэсирләндерерлек сәхнә мөлаемлыгын билгеләп үтәләр.
Бадырга (Нилүфер)
Бадырга (Badırga) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Нилүфер илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Тшцянно
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Татар Чилчәсе
Татар Чилчәсе — Татарстан Республикасының Әгерҗе районындагы авыл.
Лоретта Харроп
Биографиясе
Үз карьерасында дөнья кубогының ун ике этабында җиңү яулый (1998 елда Нуса һәм Тисауйвароста, 1999 елда Тисауйварос, Исигаки, Гамагори һәм Лозаннада, 2000 елда Тисауйвароста, 2001 елда Исигакида, 2002 елда Гамагорри һәм Джилонгта, 2004 елда Эдмонтонта, 2005 елда Мулулабта).
Сент-Обен (Ланди)
Сент-Обен — Франциянең Ланда департаментында урнашкан коммуна.
(8502) Баухауз
(8502) Баухауз — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Көймәләр һөҗүменә каршы кече кораб
Көймәләр һөҗүменә каршы кече кораб (Малый противолодочный корабль, кыскача: МПК) — совет хәрби-диңгез классификациясе буенча, көймәләр һөҗүменә каршы кече кораблар ассыйныфы. илләрендә шундый кораблар көймәләр һөҗүменә каршы корветлар (corvettes ASW (anti-submarine warfare)) буларак билгеле.
Лентре
Географиясе
Коммуна мәйданы — 15,44 км².
Увелини
Увелини — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Понти-Алта-ду-Норти
Понти-Алта-ду-Норти — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Санта-Катарина штатына карый.
Увелини
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лонг-Айленд (Канзас)
Тарихы
Лонг-Айленд шәһәре  елда нигезләнгән.
(15879) 1996 XH6
(15879) 1996 XH6 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Зур Речка (Маромица кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
470-еллар (б. э. к.)
470-еллар (б. э. к.) — б. э. к. 479 елда башланган һәм б. э. к. 470 елда тәмамланган унъеллык.
Фондарелья
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лост-Нейшен (Иллинойс)
Географиясе
Лост-Нейшен халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.