cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Татарстан яһүдләре
Таралышы
Татарстан һәм Удмуртия яһүдләре катнаш төрки, фин-угыр һәм славян телле халык яши торган төбәктә оешкан ашкеназларның махсус территориаль төркемнәре. Ашкеназ яһүдләре Татарстан территориясендә 1830 нчы еллардан бирле яши. Башта Удмуртия һәм Татарстан яһүдләре 2 территориаль төркемгә бүленгән була: 1) Удмуртиядә һәм Татарстанның төньягында яшәүче удмурт яһүдләре; 2) татар яки Казан яһүдләре. Алар идиш телендә сөйләшкәннәр. Удмурт яһүдләре удмурт теле йогынтысы булган җирле идиш телендә сөйләшкәннәр, аның характерлы үзенчәлекләреннән берсе булып удмурт һәм татар алынмаларының саны торган. одна из характерных особенностей которого является заметное количество удмуртских и татарских заимствований.
Юзефовице (Великопольское воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(4971) Хосинохироба
Тарихы
1989 елның 30 гыйнварында Т. Фудзии, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 BY» саналган.
Виземшайд
Виземшайд — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Тирәк урамы (Казан)
Тирәк урамы (улица Тополевая) — Казанның Совет районында, Дәрвишләр бистәсе торак массивында урнашкан урам.
Тарих
Хәзерге исемен 1954 елның 11 ноябреннән йөртә.
Гархун (Губа)
Гархун  (Qarxun ) — Әзербайҗанның Губа районына караган авыл.
Коулбрук (сан алу урыны, Нью-Гэмпшир)
Географиясе
Коулбрук халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Добри-Дял
Добри-Дял — Болгариянең Велико-Тырново өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Халезов урамы (Казан)
Тарих
Хәзерге исемен 1999 елның 16 августыннан йөртә.
Марково (Яраң районы)
Халык
Халык саны динамикасы:
Канале (Сьена)
Канале — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Дикьямач (Мазыдагы)
Дикьямач (Dikyamaç) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Мазыдагы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гаровулүстү
Гаровулүстү (Qarovulüstü ) — Әзербайҗанның Губа районына караган авыл.
Фоссальта-ди-Портогруаро
Фоссальта-ди-Портогруаро — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Бозуль
Бозуль (Bozouls) — Франциянең Аверон департаментына караган коммуна, Кос-Конталь кантонына карый.
Долен-Еневец
Долен-Еневец — Болгариянең Велико-Тырново өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Покомок (Мэриленд)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сучаты (Мут)
Сучаты (Suçatı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Мут илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Слудка (Опарино районы)
Слудка (Слудка) — Киров өлкәсенең Опарино районында урнашкан авыл.
(2550) Хуасси
Тарихы
1976 елның 21 октябрендә биредә эшләүче галимнәр тарафыннан Сан-Хуан обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1976 UP20» саналган.
Долна-Липница
Долна-Липница — Болгариянең Велико-Тырново өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Канале (Парма)
Канале — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Фоссо
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
(2534) Хаузеау
(2534) Хаузеау  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Блумзбери (Нью-Джерси)
Блумзбери  — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Капилляр гемангиома
Гистология
Гистологик яктан, шеш чын капсуласыз кечкенә кан тамырлы юллардан гыйбарәт (рәс. 6.35а). Дермада һәм тире астындагы тукымаларда төрле калибрдагы тамырлы каналларның пролиферациясе
Дәвалау
6.   Каутеризация  белән урынлы  резекция (рәс. 6.39в) алда  урнашкан чикләнгән шеш күләмен киметә ала, ләкин гадәттә резекцияне соңлаган  актив булмаган этапларда башкаралар.
Катнаш системалы чирләр
Зур гемангиома белән балаларда түбәндәге чирләр була ала.
Долни-Дамяновци
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сергей Вдовин
Биографиясе
Вдовин Сергей Иванович 1935 елның 28 гыйнварында Алтай краеның Кытманово авылында туган.
Россланж
Искәрмәләр
Россланж
Ла-Лубьер
Географиясе
Коммуна мәйданы — 28,71 км².
Сит-Плезант (Мэриленд)
Тарихы
Сит-Плезант шәһәре  елда нигезләнгән.
Вильрот
Вильрот — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рошонвиллер
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,64 км².
Отоматлы-Яха
Отоматлы-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 19 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Елизавета Надеинская
Биографиясе
1925-1929 елларда Н. Э. Бауман исемендәге Мәскәү югары техник училищесында укый, бер вакытта техник нормативлар бюросында техник, инженер-конструктор булып эшли. 1930 еллар башыннан Н. Э. Бауман исемендәге Мәскәү югары техник училище һәм Станкин доценты («Высотные технологии обработки» кафедрасы).
1935 елдан алып техник нормативлар секторы әгъзасы һәм мөдире, 1940 елдан авыр сәнәгать халык комиссариаты техник советы рәисе урынбасары.
Юзефув (гмина Опатувек)
Юзефув  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Богота (Нью-Джерси)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Фратта-Полезине
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Дилек (Көпрүкөй)
Дилек (Dilek) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Көпрүкөй илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Слудка (Лебяжье районы)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Канале Скуро (Маса-Карара)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Нейрофиброма
Плексиформалы нейрофиброма орбитада
2.     Билгеләре
•      Тотып караганда  үзгәргән тукымалар "челиләр капчыгына" охшаган.
Урынлы нейрофиброма
2.    Дәвалау хирургия, чөнки шеш яхшы чикләнгән һәм чагыштырмача тамырсыз.
Тутлы ксеродермия
Тутлы ксеродермия — аутосом-рецессив чир, тиренең табигый инсоляция тәэсиреннән көчәюче депигментациясе белән сыйфатлана (рәс. 4. 19a). Авыруларның йөзе үзенчәлекле кош сыман күренешкә керә. Тутлы ксеродермия белән авырулар нигез-күзәнәкле яман шеш (НКШ), яссы күзәнәкле яман шеш (ЯКШ) һәм бик еш күп санлы меланома үсеше куркынычлыгы төркемендә тора (рәс. 4. 19б). Өстәвенә, аларда конъюнктиваның яман шешләре була ала.
Грязна
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшы елгасы кушылганчы, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Нариман урамы, 65 (Чистай)
Татарстан Республикасының Чистай каласы үзәгендә, Нариман урамы 65 нче йортта хәзер 2 нче гимназия урнашкан.
Мәктәпне тормыш проблемалары белән бәйләүне күздә тотып, балаларга өч профиль – трикотаж әйберләре әзерләү, машина төзелеше һәм мәктәпкәчә тәрбия эше буенча һөнәр бирелә. 1992 нче елда икенче урта мәктәп татар мәктәп гимназиясе исемен ала, 1998 нче елдан татар гимназиясе итеп йөртелә башлый, ә 2006 нчы елдан 2 нче номерлы гимназия итеп үзгәртелә.
Такома-Парк (Мэриленд)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 2312
NGC 2312 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Мюир-Торре синдромы
Мюир-Торре синдромы — сирәк аутосом-доминантлы чир, тире һәм эчке әгъзалар яман шешләре үсешенә китерә ала. Тире шешләренә НКШ, май бизе карциномасы (МБК) һәм кератоаконтома керә. Системалы шешләр арасында бик еш колоректаль шешләр һәм сидек-җенес системасы шешләре очрый.
Фьессо-Умбертьяно
Фьессо-Умбертьяно — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Ванк-Ты-Вис
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Төньяк Сосьва елгасы кушылган урынган Салехард каласына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Төньяк Сосьва тамагыннан түбән, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Городище (Советск районы)
Городище (Городище) — Киров өлкәсенең Советск районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Винден (Нассау)
Винден  — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Шамву
Шамву — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
Юльяново (Великопольское воеводалыгы)
Юльяново  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ольга Рубцова
Рубцова Ольга Николаевна (20 август 1909, Мәскәү — 13 декабрь 1994 ел, шунда ук) — совет шахматчысы: тарихта дүртенче дөнья чемпионы (1956-58), халыкара гроссмейстер (1976), ир-егетләр (1973) һәм хатын-кызлар (1975) арасында халыкара ИКЧФ мастеры, халыкара арадашчы (1964); ССРБ-ның атказанган спорт мастеры (1952); инженер-коючы. ССРБ командасы составында I Бөтендөнья Олимпиадасы җиңүчесе (1957). Дүрт тапкыр ССРБ чемпионы. Өч тапкыр Мәскәү чемпионы.
Биографиясе
40 ел буена (1927-67) 20 ССРБ чемпионатларында катнаша: 1931, 1937 һәм 1949 — 1-се урын; 1936, 1948, 1952 һәм 1954 — 3-нче урын; 1945 — 3-4 нче урын. Моннан тыш, 1935 елда ил чемпионы исеме өчен матчта Ольга Семенова-Тян-Шанская җиңә — 7:2 (+6 -1 =2). 1965 елда Бельцы шәһәрендә ССРБ чемпионатында кызы Елена белән бергә чыгыш ясый. 3-тапкыр Мәскәү чемпионы (1947, 1950; 1953/54 — 1-2-се урын Н. Войцик белән).
1957 елда Рубцова 1-нче хатын-кызлар олимпиадасында ССРБ командасын җитәкли һәм 14 тән 9,5 максат җыя. 1958 елда матч-реваншта Елизавета Бычковадан дөнья чемпионы исемен оттыра.
Сучыкты (Коҗакөй)
Сучыкты (Suçıktı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Коҗакөй илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Юнно
Юнно — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Фростбург (Мэриленд)
Тарихы
Фростбург шәһәре  елда нигезләнгән.
Сен-Поль-сюр-Сав
Сен-Поль-сюр-Сав — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Усман (Благовар районы)
Почта индексы — 452732, — 80214828007.
Марлборо (сан алу урыны, Нью-Гэмпшир)
Марлборо  — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Густовать
Густовать — Россия территориясеннән ага торган елга. Орловкая өлкәсе, Тула өлкәсе, Калуга өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Неполодь елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.
Футбол Ассоциацияләренең Халыкара Федерациясе
Футбол Ассоциацияләрең Халыкара Федерациясе (ФИФА) (FIFA: Fédération Internationale de Football Association, International Federation of Association Football) - футбол уенын үстерү, төрле милли футбол оешмаларын берләштерү, дөньякүләм футбол ярышлары уздыру белән шөгыльләнүче оешма. Аның карамагында 208 милли ассоциация тора.
Рюссанж
Искәрмәләр
Рюссанж
Суюгүзел (Бала)
Суюгүзел (Suyugüzel) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Бала илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Варча-Ты-Вис
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Төньяк Сосьва елгасы кушылган урынган Салехард каласына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Төньяк Сосьва тамагыннан түбән, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Згорня Радовна
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рюстрофф
Искәрмәләр
Рюстрофф
Паворта-Харвута
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Дилҗилер (Пынарбашы)
Дилҗилер (Dilciler) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Пынарбашы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Яблкув
Яблкув — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Каналета (Ровиго)
Географиясе
Каналета Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Цимелла
Цимелла — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
NGC 2315
NGC 2315 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Бельмон-сюр-Ранс
Бельмон-сюр-Ранс (Belmont-sur-Rance) — Франциянең Аверон департаментына караган коммуна, Кос-Ружье кантонына карый.
Нигез-күзәнәкле яман шеш
Гистология
Шеш эпидермисның плюрипотент нигез күзәнәкләреннән килеп чыга. Күзәнәкләр перифериядә бакча сыман тезелеп (рәс. 4. 20б), аскы юнәлешкә таба үсә (рәс. 4. 20а). Кератин ясалу белән яссы күзәнәкле дифференцияләүдә НКШ-нең кератотик төре үсеш ала. Тагын кистозлы һәм адено-кистозлы төр үсеше белән майлы яки бизле дифференцияләү мөмкин, ә склерозлаучы (морфеасыман) шеш төре утраучыклар һәм тыгыз фиброз строма белән чолганып сузылган җепләр сыман күзәнәкләр җыелганда формалаша.
Клиник формалары
2.             Җәрәхәтле-төерле НКШ формасы («кимерелгән» җәрәхәт) перламутрлы күтәрелгән кырый (рәс. 4. 20г) һәм тыштан киңәйгән кан тамырлары (телеангиэктазияләр) (рәс. 4. 20д) белән үзәк җәрәхәт белән сыйфатлана.
Новелла (жанр)
Тарих
Әдәбиятта жанр буларак, новелла (Яңа Дәвер) Италия әдәбиятында барлыкка килгән. Итальян шагыйре һәм язучысы үзенең кумирлары — Данте Алигьери һәм Франческо Петрарка белән беррәттән Европа мәдәнияте үсешенә зур йогынты ясый. Аның төп әсәре — «Декамерон» (1350—1353, 1470 елда басылып чыккан) — новеллалар китабы, гуманистик идеяләр, хөр фикерлелек рухы һәм антиклерикализм, аскет әхлакны кабул итмәү, күңелле юмор белән сугарылган. Китаптагы новеллаларның күпчелеге мәхәббәт темасына багышланган. XIX гасырда Көнбатыш Европа илләрендә (Англия, Франция, Испания әдәбиятларында) жанр буларак, новелла яңадан туа. Испания әдәбиятында Мигель де Сервантес новелла жанрына иҗатында зур урын биргән.
Рус әдәбияты
Рус әдәбиятында новелла жанры Антон Чехов, Леонид Андреев, Иван Бунин, Владимир Набоков,, Михаил Зощенко, Юрий Нагибин, һ. б. язучылар иҗаты белән бәйле.
Драгомирово (Велико-Тырново өлкәсе)
Драгомирово  — Болгариянең Велико-Тырново өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Демшенко
Демшенко — Россия территориясеннән ага торган елга. Мәскәү өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Волошня елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Дрента
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Наил Гобәйдуллин
Гобәйдуллин Наил Шәгъбән улы (23 ноябрь 1928 ел — 19 март 2011 ел) — галим, музыка белгече, композитор. 1973 елдан ССРБ Композиторлар берлеге әгъзасы (1973). Югары мәктәп укытучысы. Сәнгать гыйлеме кандидаты (1968).
Фәнни һәм иҗади эшчәнлеге
«Нәфисә» (И. Х. Хәбиров һәм Гобәйдуллин либреттосы, Мостай Кәримнең «Чакырылмаган кунак» поэмасы буенча, 1980) балетын, «Скрипка һәм симфоник оркестр өчен кәмит» (1967), Мостай Кәрим шигыренә «Туган җирем, яраткан ярем!..» («Мой ил возлюбленный навеки») кантатасын, камера‑инструменталь әсәрләр, Кадир Даян, Абдулхак Игебаев, Рәшит Нигъмәти, Давыт Юлтый һәм башка әдипләрнең шигырьләренә романслар, җырлар иҗат итә.
Воиухот-Юган
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Төньяк Сосьва елгасы кушылган урынган Салехард каласына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Төньяк Сосьва тамагыннан түбән, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Ванекю (Нью-Джерси)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Браск
Географиясе
Коммуна мәйданы — 20,14 км².
Цольдо-Альто
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Санри-ле-Вижи
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,55 км².
Падовка
Падовка — Россия территориясеннән ага торган елга. Самар өлкәсе, Сарытау өлкәсе, Сембер өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Чёрненькая елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Милтон (сан алу урыны, Нью-Гэмпшир)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кудирка Винцас
Биография
Паэжерәй авылындагы башлангыч мәктәптә белем ала, аннары 1871 елдан Мариямски гимназиясендә укый, шуннан әтисе кушуы буенча китеп, Сейнда дини семинариягә укырга керә. Семинариядә ике ел укый һәм «сәләт булмау»аркасында төшереп калдырыла. Варшава югары уку йортында тарих-филологи я, аннары медицина факультетларында белем ала. 1888 елда литов студентларның Ватанпәрвәрлек җәмгыятен оештыра.
Иҗаты
1885 елда «Ни өчен яһүдләр дуңгыз ите ашамыйлар» дигән  дебюты  Аушра газетасында була. Дистәләрчә шигырь, шулай ук үрнәк һәм тәрҗемәчеләр авторы. Сатира, публицистик мәкаләләр яза. Халык җырларының ике җыентыгын чыгара. Байрон, Адам Мицкевич, Юлия Словацкий, Адам Аснык, Шиллерны тәрҗемә итә. Берничә тәхәллүсе һәм криптонимамисы була (Vincas Kapsas, Paežeri, Vincas, Perknas, P.Vincas, Varpas, q. d., K., V. K. K.). Аның иң мөһим әсәре — Литваның дәүләт гимны булган «Милли җыр».
Виннинген (Пирмазенс-Ланд)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дичня
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшы елгасы кушылганчы, елга бассейны — Ока.
Цульяно
Цульяно — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Каналече (Перуҗа)
Географиясе
Каналече Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Вест-Вайлвуд (Нью-Джерси)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Войтылты-Юган
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Төньяк Сосьва елгасы кушылган урынган Салехард каласына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Төньяк Сосьва тамагыннан түбән, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Алабуга Суворов хәрби училищесы
Бина
Бөек Ватан сугышы елларында әлеге территориядә хәрби әсирләр — алманнар һәм японнар өчен 97нче номерлы лагерь оештырылган булган. 1943 елда, Сталинград янында Паулюс армиясен тар-мар иткәннән соң, Алабугага әсир төшкән алман солдат һәм офицерларын, 1945 елда, Япониянең Квантун армиясен тар-мар иткәннән соң, әсир японнарны алып киләләр. Территория тимерчыбык белән әйләндереп алына, дозор каланчалары төзеп куела. Әсирләрне реальный училище бинасына урнаштыралар. 1946 елда ТАССР Эчке эшләр министрлыгының хәрби әсирләр өчен лагереның сәяси бүлеге башлыгы урынбасары итеп булачак ТАССР Эчке эшләр министры Салихҗан Җәләлетдин улы Япеев билгеләнә. 1947 елда хәрби әсирләр лагере бетерелә, алманнар һәм японнарны туган илләренә кайтарып җибәрәләр.
Казан хәрби-сәяси училищесы
Училищеның сәяси бүлеге башлыгы подполковник С. И. Кабиков җитәкчелегендә шәхси состав шәһәрдә һәм авылларда төрле эшләрдә ярдәм итә, Алабуга хезмәт ветераннары һәм Балалар йортларына шефлык итә.
Алабуга махсус урта милиция мәктәбе
Мәктәпнең көндезге һәм читтән торып уку бүлегендә ел саен Советлар Союзының барлык почмакларыннан меңнән артык курсант белем ала.
Алабуга махсус урта милиция мәктәбе Татарстан, Башкортстан, Марий Эл, Удмуртия, Чуашстан Эчке эшләр министрлыклары, Түбән Новгород, Киров, Пенза, Сембер өлкәләре эчке эшләр идарәләре, Волго-Вятка УВДТ, Урта Идел УВДТ өчен махсус юридик урта белемле белгечләр әзерләп чыгара.
Алабуга Суворов хәрби училищесы
Россия Федерациясе Хөкүмәтенең 2009 елның 30 июлендәге 1071-р номерлы күрсәтмәсе нигезендә Россия Эчке эшләр министрлыгының Алабуга Суворов хәрби училищесы төзелә. Россия Эчке эшләр министрлыгының 2009 елның 20 августындагы 646 номерлы боерыгы белән училищеның 150 укучыдан һәм 100 даими составтан торган штаты раслана.
NGC 2319
NGC 2319 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Яблоново (Пильский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бозаулык (Благовар районы)
Почта индексы — 452733, — 80214834002.
Милфорд (сан алу урыны, Нью-Гэмпшир)
Географиясе
Милфорд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Згорня Сориця
Згорня Сориця — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пайя-Яха
Пайя-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Зур Ямсовей елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Куба гимны
Оркестр башкаруында, кыскартылган вариант
Гимнның рәсми өлеше
Хор башкаруында, 1940 нчы елларда язылган
Гамәлдән чыгарылган юллар
3. Contemplad nuestras huestes triunfantes comtempladlos a ellos caídos, por cobardes huyeron vencidos: por valientes sabemos triunfar. ¡Cuba libre! podemos gritar del cañón al terrible estampido, ¡del clarín escuchad el sonido ¡¡a las armas valientes!!, corred!
(3980) Гвиэздослав
Тарихы
1983 елның 4 декабрендә А. Мркос тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1983 XU» саналган.
Мүфеттишлер (Деврек)
Мүфеттишлер (Müfettişler) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Зонгулдак иле Деврек илчесенә караган бер авыл (köy).
Дмитрий Квартальнов
Уенчы карьерасы
ССРБ җыелма командасы составында 1989 елда дөнья чемпионы һәм 1991 елда бакыр призёры, шул ук елларда Аурупа чемпионатында җиңүче була.
Гаилә
Улы Александр (2002 елда туган) — «Спартак» яшьләр клубы өчен чыгыш ясаган. 2020/2021 сезонында Казанның «Ирбис» командасы өчен чыгыш ясый.
Канали (Сондрио)
Канали — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Канали Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Рудник (Татарстан)
Рудник — Татарстан Республикасының Югары Ослан районындагы поселок.
Згорня Щавниця
Згорня Щавниця — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Гайнислам Ибраһимов
Гайнислам Ибраһимов (7 апрель 1968 — 31 июль 2020 ел) — галим-тел белгече тәрҗемәче. 2000 елдан Башкорт дәүләт университеты укытучысы, 2008 елдан Көнчыгышны өйрəнү кафедрасы мөдире. Филология фәннәре кандидаты (2001). Язучылар берлеге әгъзасы (2005). Башкортстан Республикасының Шәехзадә Бабич исемендәге яшьләр дәүләт премиясе лауреаты (2003).
Иҗади эшчәнлеге
Ниһаять, «Башкорт эпослары» дүрт томда (барлыгы 80 эпос) дөнья күрә һәм барлык төрки дөньяга тарала. Проект җитәкчеләре әйтүенчә, бу 100 том арасында сан һәм зурлык буенча башкорт эпослары беренче урынны били. Ә эчтәлеге буенча башкортларның бай тарихлы, бик борынгы халык икәненә инаналар. Бу үзе безнең халкыбыз ижатында, әдәбиятыбыз нигезендә нинди затлы мирас ятканын күрсәтә.
Дрисенка
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Згорня Ябланиця
Згорня Ябланиця — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Сүгүт (Доганшеһир)
Сүгүт (Süğüt) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Доганшеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Канали (Кунео)
Канали — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Мәчкә-хаҗә
Мәчкә-хаҗә (Məçkə-xacə ) — Әзербайҗанның Губа районына караган авыл.
Сарральтрофф
Искәрмәләр
Сарральтрофф
Николай Спасский
Биографиясе
Николай Сергеевич Спасский 1951 елда вафат була.
Сент-Авантен
Сент-Авантен — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
NGC 2322
NGC 2322 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
(1309) Гиперборея
(1309) Гиперборея  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Секур (Франция)
Секур (Secourt) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Зигонень
Зигонень — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ягодно (Великопольское воеводалыгы)
Ягодно  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Зеленик (Болгария)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ворга-Юган
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Зденська Вас
Зденська Вас — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Көнбатыш Рассоха (Попья кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сүксүн Зафер (Инҗесу)
Сүксүн Зафер (Süksün Zafer) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Инҗесу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Винтерсхайм
Винтерсхайм — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Мүхүрлер (Чорум)
Мүхүрлер (Mühürler) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Чорум илчесенә караган бер авыл (köy).
(587) Гипсипила
Тарихы
1906 елның 22 февралендә Макс Вольф тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1906 TF» саналган.
Мөхәммәт Әблиев
Мөхәммәт Әблиев 20нче елларда яза башлый. Башта ул проза жанрында үзен сыный – “Минем дустым сугышта” исемле хикәя, “Ком улы”, “Итекче кызы” повестьларын яза.
Семекур
Семекур (Semécourt) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Ивановци (Велико-Тырново өлкәсе)
Ивановци  — Болгариянең Велико-Тырново өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Сент-Арай (Югары Гаронна)
Сент-Арай — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Сенбуз
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8,05 км².
Сент-Илер (Югары Гаронна)
Сент-Илер — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Гәрәй Рәхим
Тәрҗемәи хәле
Кулына диплом алган яшь әдип 1967 елда “Татарстан яшьләре” газетасында әдәби хезмәткәр булып эшли башлый. 1968–1972 елларда ул Татарстан китап нәшриятының балалар һәм яшьләр әдәбияты бүлегендә редактор; 1972–1977 елларда Татарстан Язучылар берлегендә әдәби консультант, 1978–1979 елларда “Казан утлары” журналы редакциясендә проза бүлеге мөдире кебек вазифаларны башкара.
Бүләкләре, мактаулы исемнәре
2011 елның 12 июлендә Татарстан президенты Рөстәм Миңнехановның фәрманы нигезендә Гәрәй Рәхимгә «Татарстан республикасы халык язучысы» мактаулы исеме бирелә.
Мирзәмәммәдкәнд
Мирзәмәммәдкәнд (Mirzəməmmədkənd ) — Әзербайҗанның Губа районына караган авыл.
(3436) Ибадинов
Тарихы
1976 елның 24 сентябрендә Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1976 SS3» саналган.
Винхеринген
Винхеринген — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Зелен Брег
Зелен Брег — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Зиннур Мансуров
1995-2015 елларда — «Мәдәни Җомга» гәзитенең алыштыргысыз баш мөхәррире.
Каналикио (Перуҗа)
Каналикио — Италиянең Умбрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Якубово (Шамотульский повяты)
Якубово  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Шуньи
Шуньи — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
Казан Богородица монастыре
Казан Богородица монастыре (Казанский Богородицкий монастырь) — Казан шәһәрендә урнашкан православие монастыре, Изге Ананың Казан иконасы табылу урыны. Казан Кремленнән ерак түгел, Кремль калкулыгыннан көнчыгышка таба, Зур Кызыл урамында урнашкан.
1917 елдан соң
1918 елның сентябрендә Казан кремле һәм аның храмнары ябылганнан соң монастырьга Казан епархиясенең исән калган төп изгеләре: Изге Гурий һәм Казан Варсонофий мощилары күчерелә.
Монастырь бетерелсә дә, 1920 еллар дәвамында рәсми рәвештә теркәлгән православие общинасы эшли. 1931 елда общинаны Петропавловск соборына күчерәләр, шуннан соң ансамбльнең күпчелек өлеше җимерелә.
1942 елдан башлап элеккеге бина территориясендә тәмәке фабрикасы урнаша; җимерелгән ансамбльнең көнбатыш өлеше соңрак 5 катлы йортлар белән төзелә; Крестовоздвижение гыйбадәтханәсендә Казан педагогика институтының филология факультеты урнашкан була.
Мәгарә гыйбадәтханәсе
Сакланып калган фундамент ябылган һәм гыйбадәтханәне торгызу турында карар кабул ителгән. Изге Ана иконасы бәйрәмендә, 2020 елның 25 февралендә, гыйбадәтханә изгеләндерелә. Казан һәм Татарстан митрополиты Феофан (Ашурков), Берлин һәм Алмания Марк (Арндт), Яшел Үзән әрхәрәй Савва (Тутунов), Әлмәт һәм Бөгелмә Мефодий (Зайцев) һәм Алабуга Иннокентие (Васец) изгеләндерү чиннәре ясыйлар.
Зелше
Зелше — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Олтон (сан алу урыны, Нью-Гэмпшир)
Олтон  — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Юрзи
Юрзи — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
Пигментлы ретинит
Диагностика
Урта перифериядә тамырлар янында «сөякле тәнчекләр» төрендәге кытыршы пигментлы утырмалар ясалу (рәс. 18.2б), аларның тыгызлыгы әкренләп арта, ә таралышы экваторның ике ягыннан таралган була (рәс. 18.2в).
(1566) Икар
Тарихы
1949 елның 27 июнендә Вальтер Бааде тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1949 MA» саналган.
Пигментлы ретинит
Диагностика
Нәтиҗәдә үзәк күрүнең зур булмаган утрау кала, ул вакыт белән тулысынча югала ала. Периметрияне чир көчәюен күзәтү сыйфаты буларак кулланалар.
Фараз
•	20 яшькә кадәр күпчелек пациентларның күрү үткенлеге 6/60 югарырак.
•	50 яшькә күпчелек пациентларда күрү үткенлеге 6/60 кимрәк.
Күзнең катнаш патологиясе
2.	Ачык почмаклы глаукома (3% очрак).
4.	Кератоконус сирәк очрый.
Системалы катнаш патология
3.	Кернс-Сейр синдромы — митохондриаль ДНК делециясе белән бәйле митохондриаль цитопатия (24 нче бүлекне кара).
б)	билгеләренә симерү, брахидактилия һәм полидактилия (рәс. 18.5в), теш аномалияләре, гипогенитализм һәм бөер патологиясе керә. Синдром шулай ук олигофрения, йөрәк чирләре һәм артериаль гипертензия белән бергә була. Шуңа карамастан клиник күренешләре бик төрле. Акыл үсеше нормага якын була ала, ә кайбер пациентларда полидактилия булмаска мөмкин. Лоуренс-Мун синдромы һәм Альстром синдромы белән өлешчә охшашлык бар;
Вирсдорф (Айфель)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Земель
Земель — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Сен-Жан-Рорбак
Сен-Жан-Рорбак (Saint-Jean-Rohrbach) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Волдвик (Нью-Джерси)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Илгиз Ирназаров
Биографиясе
Алмания Демократик Республикасында, СССР һәм Варшава килешүе илләре студентларының җәйге лагерында катнаша, шунда Барбара дигән поляк кызы белән таныша.
Чимадольмо
Чимадольмо — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Домбровка
Почта индексы — 452740, — 80214837004.
Ла-Бастид-Солаж
Географиясе
Коммуна мәйданы — 7,10 км².
Воллингтон (Нью-Джерси)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Илиювци
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Акса
Акса — Франциянең Од департаментында урнашкан коммуна.
Сүлейман Назиф (Сур)
Сүлейман Назиф (Süleyman Nazif) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Сур илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Каналия II (Вибо Валенция)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ждимерка
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сент-Эликс-Сеглан
Сент-Эликс-Сеглан — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Зөя утравы тарихы
Барлыкка килүе
Казан яулап алынганнан соң әлеге утрауда чиркәүләр, монастырьләр күпләп төзелә башлый. Озак еллар Зөя Идел буе төбәгенең башкаласы булып саналып йөртелә. Ләкин Казан олы шәһәр булуыннан туктамый. ХVIII гасыр урталарына Зөя каласы административ үзәк буларак әһәмиятен югалта башлый. Шуңа күрә дә ул өяз каласы булып кына кала. Ә күпмедер вакыттан соң бөтенләй авыл статусына күчә.
Төрле язмыш, катлаулы тарихи сынаулар узган Зөя утравы бүген чыннан да танымаслык булып үзгәрде. Россиянең тарихи урыннары рәтендә торган архитектура һәйкәлләре комплексы Татарстанда туризмны җәелдерүдә саллы өлеш кертә. Әлегәчә биредә хәлләр чыннан да 16нчы гасырның тарихи чынбарлыгын чагылдыра торган булган. Утрауга ут һәм җылылык кертүгә дә соңгы елларда гына ирешкәннәр.
ХХ гасыр
Утрауда урын алган тарихи истәлекләр
(2759) Идоменей
(2759) Идоменей  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Каналнуово (Ровиго)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сен-Жур (Мозель)
Сен-Жур (Saint-Jure) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Биатрис (Небраска)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нүтәһ
Нүтәһ (Nütəh ) — Әзербайҗанның Губа районына караган авыл.
Никольский (Татарстан)
Никольский — Татарстан Республикасының Югары Ослан районындагы поселок.
Норайр Сисакян
ССРБ Фәннәр академиясе академигы (1960 елның 10 июненнән; 1953 елның 23 октябреннән әгъза-корреспондент), Әрмән ССР Фәннәр академиясе академигы (1965 елдан; 1945 елдан әгъза-корреспондент).
Төп хезмәтләре матдәләр алмашу процессындагы ферментларның эш законнарын өйрәнү, үсемлекләрнең корылыкка каршы биохимиясе, техник биохимия, космик биологиягә багышланган.
Тормыш юлы
1959—1963 елларда ССРБ ФА Биологик фәннәр бүлеге академигы-секретаре. 1960 елдан — ССРБ ФА Президиумы әгъзасы. 1963 елдан ССРБ ФА Президиумының баш гыйльми секретаре.
Фәнни эшчәнлек
Норайр Сисакян фәнни эшчәнлеген 1932 елда башлый. Аның беренче әсәрләре шикәр чөгендерендә шикәр туплау процессында фосфор туклануның мөһимлеге белән бәйле була. 1936 елда ул «Шикәр чөгендерендә шикәр җыю процессында фосфор роле» диссертациясен яклый. Академик Алексей Николаевич Бах аның җитәкчесе була.
Надир Дәүләт
Тәрҗемәи хәл
Надир Дәүләтне Татарстанда, зур шәхес һәм олы галим буларак яхшы беләләр. Биредә аның 4 монографиясе һәм егермедән артык фәнни мәкаләсе дөнья күрде. Надир Дәүләт үзенең чын ватаны, чын дәүләте дип Татарстанны саный һәм татар халкының тарихы-әдәбиятына бәйле җыеннарда бик теләп, актив рәвештә катнаша.
Зилиштянка
Зилиштянка — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Плимут (сан алу урыны, Нью-Гэмпшир)
Плимут  — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Плимут халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
16 июль
16 июль — Милади тәкъвимендә җиденче айның уналтынчы көне. Ел ахырына кадәр 168 көн кала.
Әфганстан гимны
Әфган гимннарының тарихы
Сәяси, иҗтимагый, милләтара һәм дини тормышы һәрвакыт кайнап торган Әфганстан — дөньяда үз дәүләт гимнын еш алмаштыручы санаулы илләрнең берсе. Моңа кадәр бу илдә, идарә системасы һәм режимнар алмашынган саен, кагыйдә буларак, төп милли җырны да үзгәртеп торалар иде. Монархия чорының 1926–1943 елларында “Кыйралны сәламләү” гимны гамәлдә булса, 1943–1973 елларда аны “Безнең кыю һәм намуслы шаһыбыз” (икенче исеме — “Бөек сәламләү”) мәдхиясе алмаштырды. Икесе дә сүзсез иде. 1978 елда Әфганстанда социалистик инкыйлаб оештырылды һәм илдә советчыл идарә режимы урнашты. Һәм 1992 елга кадәр Әфганстан Демократик Җөмһүриятенең гимны “Ялкынлан, гел ялкынлана бар” (گرم شه، لا گرم شه) дип аталган иде. Бусы текстлы булды, сүзләре фарсы-дари телендә язылып, башка телләргә күчерелде. Советларның Әфганстандагы сугышы тәмамланып, коммунист Нәҗибулла бәреп төшерелгәч, хакимияткә мөҗәһидләр (талиплар) килде, һәм Әфганстан, гади генә итеп гимнны һәм аның төп нөсхәсе телен алмаштыру аша, бер мәлдә “Ислам терәге, Азия үзәге” (قلعه اسلام قلب اسیا‎) булып китте. Бу җыр инде пушту телендә язылган иде. Ә илдәге кан коюлы ватандашлар сугышы, 1978 елда ничек башланган булса, шулай дәвам итте. Ә 1999 елда “үтә диндар һәм динчел” хакимнәрнең аңы бөтенләй томаланып китте: Исламда музыка булырга тиеш түгел дип, әлеге гимнны тыйдылар. 2002 елда гына аңлашыла башлады: милли һәм дәүләт символлары аша үз кыйбласын табып берләшә алмаганнарга Күкләрдән ярдәм килеп ирешми икән. Ләкин яңадан кайтарылган “Ислам терәге, Азия үзәге” җыры күпмилләтле, күпмәзһәбле һәм җәмгыять тормышы җайга салынмаган илне барыбер берләштерә алмады. Ниһаять, Әфганстан җитәкчелеге “радикаль символик чишелеш” тапты. Башта дәүләт конституциясен алмаштырдылар: ил парламенты (Бөек Шура, пуштуча لويه جرګه, Луйа Җәргъә) яңа төп канунның 20 нче маддәсендә “Әфганстан гимны пушту телендә языла һәм аңарда илдә яшәүче бөтен милләтләрнең исемнәре атала”, дип язып куйды. Һәм әле тагын гимн азагында тәкбир әйтелгән булырга тиеш иде. 2006 елда нәкъ шулай эшләделәр дә. Шуның белән Әфганстанда “гимннар парады” тәмам булыр кебек тоелды. Ләкин... аңы катып калган үтә диндарлар тагын дәгъва белдерделәр: “Аллаһы әкбәр” сүзләре җырда җырланырга тиеш түгел! Телдән генә әйтергә! Бу нәрсә илдә милли каршылыклар китереп чыгарачак”. Согуд Гарәбстанының дәүләт гимнында да тәкбир әйтелгән бит, югыйсә. Хәтта талипларның 1992 елда кабул ителгән текстында да тәкбир һәр куплет саен өч мәртәбә кабатлана иде. Юк, әфган динчеләренең үз туксаны туксан. Теләк булса, сәбәп табыла инде ул... Әфганстан Ислам Җөмһүрияте җимерелеп, хакимияткә яңадан “талиплар” килгәч, соңгыларының 1992-2006 елларда булган иске гимны кире кайтты. “Бу — батырлар йорты“ исеме астында. Аның көе дә, музыкасы да юк, чөнки “диндарлар” моны харам дип саныйлар. Бу нәшидне ирләр хоры гадәти тәкрарлау рәвешендә генә башкара. Галәм тулы моң, ә боларның йортларында — пышылдавыклы шомлык...
Бивер-Сити (Небраска)
Бивер-Сити  — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан шәһәр.
Альбас (Од)
Альбас — Франциянең Од департаментында урнашкан коммуна.
Янково (Познанский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Янково-Дольне
Янково-Дольне — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Надас (Кыбрысҗык)
Надас (Nadas) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Кыбрысҗык илчесенә караган бер авыл (köy).
Реймонд (сан алу урыны, Нью-Гэмпшир)
Географиясе
Реймонд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Висбах (Пфальц)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ла-Кувертуарад
Географиясе
Коммуна мәйданы — 61,91 км².
Пустая Мушня
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Шексна елгасыинештән Шекснинск ГЭС-ына чаклы, Аккүлде (Вологда өлкәсе ) керетеп. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы елгалары бассейндары, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Сүлеймание (Салихлы)
Сүлеймание (Süleymaniye) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Салихлы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Санборнвилл (Нью-Гэмпшир)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Глубокий Полуй
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Эрбеццо
Эрбеццо — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
(2820) Иисальми
(2820) Иисальми  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Сес (коммуна)
Сес — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Блу-Гилл (Небраска)
Тарихы
Блу-Гилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Канапиле (Кунео)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Каранци
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ёсихидэ Суга
Ёсихидэ Суга (菅 義偉, 1948 елның 6 декабре, Япония, Акита префектурасы, Огати өязе (хәзер Юдзава шәһәре эченә кергән), Акиномия) — Япония дәүләт һәм сәяси эшлеклесе, 2020―2021 елларда ― Япония премьер-министры, 2020―2021 елларда Япониянең либераль-демократик фиркасе рәисе.
Япония министрлар кабинетының Генераль секретаре (2012—2020).
Блумфилд (Небраска)
Блумфилд  — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан шәһәр.
Танзаниядә ислам
Тарих
Танзаниянең континенталь өлешенә ислам мөселман сәүдәгәрләре белән бергә үтеп керә башлый. Бөек күлләр төбәгендә беренче мәчет X гасырда салынган. Ислам массакүләм төстә илнең континенталь өлешенә XIX гасырда гына үтеп керә алган. Бу чорда кайбер Африка юлбашчылары мөселман диненә күчә. Беренче һәм Икенче бөтендөнья сугышлары арасында ислам таралышы шактый тизләнгән. XX гасырның икенче яртысында Танзаниянең мөселман җәмгыятен Һиндстан һәм Пакистаннан күчеп килгән мөһаҗирләр тулыландыра. 1969 елда мөселманнар эшләре белән идарә итүче һәм мөфтине сайлап куючы оешма ― Танзания мөселманнарының Милли советы оеша.
Пүстәгасым
Пүстәгасым (Püstəqasım ) — Әзербайҗанның Губа районына караган авыл.
Вудклифф-Лейк (Нью-Джерси)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Константин Руденко
Константин Александрович Руденко (2 октябрь 1967, Казан, Татар АССР ) - Россия археологы, музей белгече, тарихи фәннәр докторы, Казан дәүләт мәдәният институтының сәнгать тарихы, картиналар һәм графика кафедрасы профессоры.
Блу-Спрингс (Небраска)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яновице (гмина Вежбинек)
Яновице  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Рәнгдар
Рәнгдар (Rəngdar ) — Әзербайҗанның Губа районына караган авыл.
Сентер-Сандвич (Нью-Гэмпшир)
Сентер-Сандвич  — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
(2968) Илья
Тарихы
1978 елның 31 августында Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 QJ» саналган.
Злато Поле
Злато Поле — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Аккуаро
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Баштирмә
Баштирмә — Башкортстанның Болгавар районында урнашкан авыл.
Жертвина
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшы елгасы кушылганчы, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Валентин Фокин
Бөек Ватан сугышы
1943 елның маенда 95 нче укчылар дивизиясенең 90 нчы укчылар полкы командиры итеп билгеләнә, ул 3 нче резерв армия составына керә. Бу вакытта дивизия Тула өлкәсенең Алексин районының Урта станциясе районында формалашкан. Бер айдан әлеге дивизия командиры урынбасары вазыйфасына керә. 30 майдан 15 июльгә кадәр ул Көнбатыш фронтка (районга Павлинодан 10 км көньяк-көнбатыштарак) күчә. 1943 елның 28 августыннан аның өлеше әлеге фронтның 21 нче армиясе составында Смоленск, Ельнинск-Дорогобуга һәм Смоленск-Рославль һөҗүм итү операцияләрендә катнаша. 16 октябрьдән дивизия 68нче, 5нче (1 ноябрьдән) һәм 33нче (8 декабрьдән) Көнбатыш фронты армиясе составына керә һәм Витебск районында һөҗүм һәм саклану сугышларын алып бара. Ике тапкыр, 1943 елның сентябрь һәм ноябрь айларында полковник Фокин яралана. 1944 елның 4-12 гыйнварында ул дивизия командиры була. 1944 елның 4 - 12 гыйнварында ул дивизия командиры иде. Бу чорда аның частьлары Павлюченка-Поротково сызыгында (Витебск шәһәреннән 8 км көньяктарак) дошманның оборона зонасын узу өчен уңышсыз һөҗүмнәр үткәрә. 1944 елның февраленең икенче яртысында тимер юллар дивизиясе   Смоленск, Вязьма, Ржев аша Калинин өлкәсенең Старица станциясенә  күчерелә,  анда май ахырына кадәр Югары Команда штабы резервында, 20 нче Армиянең 81 нче укчылар корпусы составында була. Аннары ул 2-нче Белоруссия фронтына кертелә. 1944 елның июнь ахырына кадәр аның 49 нчы, аннан соң 50 нче армия составында Белоруссия, Могилев, Минск, Белосток һәм Осовец һөҗүм итү операцияләрендә катнаша. Днепр елгасын уңышлы кичү өчен аңа "Верхнеднепровская" (07/10/1944) исеме бирелә, Гродно шәһәрен һәм ныгытмасын яулап алган өчен, аңа Кызыл Байрак ордены бирелә (07/25 / 1944), һәм Осовец ныгытмасын азат итү өчен 2нче дәрәҗә Суворов ордены (01.09 .1944) белән бүләкләнә. Бу чорда В.И. Фокинның сугыш характеристикаларында болай дип әйтелә: «23.6.1944 елдан 17.8.1944 елга кадәр хәрби хәрәкәтләр вакытында  дивизия бурычларын үтәү өчен полковник Фокин берничә тапкыр дивизия өлешендә командирларның күзәтү пунктларында катнашуы белән хәрби бурычларны үтәүне тәэмин итте. Полковник Фокин немец илбасарларын тар-мар итү буенча частьләргә сугыш оештырырга ярдәм иткән җирдә яхшы нәтиҗәләр булды. Аның гаскәр белән җитәкчелек итү сәләте бар, ул заманча сугыш оештыра ала». 1944 елның сентябрь-октябрендә дивизия ВГК ставкасының резервта булган, аннары 1 нче Белоруссия фронтының 33 нче армиясе составына Люблин районына күчерелә. 11945 елның гыйнварыннан аның частьлары Висло-Одер, Варшава-Познанской һәм Берлин һөҗүм итү операцияләрендә катнаша. 1945 елның 22 июнендә вафат була. Польшаның Цибинген шәһәрендә армия офицерлар зиратында җирләнгән.
Вудлинн (Нью-Джерси)
Вудлинн  — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Аккуаформоза
Аккуаформоза — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Зимбру (Галац)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сүлеймание (Изник)
Сүлеймание (Süleymaniye) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Изник илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Изге Касыйм чишмәсе
Яшел Үзән районының Татар Исламы авылында бөтен республикага танылган Изге Касыйм чишмәсе чылтрап ага. Чишмәнең составында көмеш бар, беркайчан да бозылмый. Авыру кешеләрне дәвалый,салкын тидерми торган хикмәте дә бар.
Бер кеше бик чирләгән чагында,терелсәм бу чишмәгә бура ясаттырам диеп үзенә амәнәт биргән була. Бу кеше терелә һәм бураны төзетә.
Дипдеде (Кулу)
Дипдеде (Dipdede) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Кулу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Мартрен
Мартрен (Martrin) — Франциянең Аверон департаментына караган коммуна, Кос-Ружье кантонына карый.
Брокен-Бов (Небраска)
Тарихы
Брокен-Бов шәһәре  елда нигезләнгән.
Парнева (елга)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кубань бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Кубань.
Александр Алга
Әдәби эшчәнлек
1977 елның 15 июнендә Чабаксарда вафат була. Чабаксар шәһәренең 1 нче зиратында җирләнгән.
Канта Ибраһимов
Тормыш юлы
Канта Ибраһимов 1960 елның 9 июлендә галим, химия фәннәре докторы Хәмзәт Исмәгыйль улы Ибраһимов гаиләсендә туа. 1982 елдан, Чечен-Ингуш дәүләт университетының икътисад факультетын тәмамлап, Шали районының «Җалка» совхозында икътисадчы булып эшли. 1987 елда аспирантурасына укырга керә. 1990 елда кандидатлык диссертациясен яклый һәм «Севкавнефтегаз» Чечен-Ингуш фәнни-җитештерү берләшмәсе директоры урынбасары итеп билгеләнә. 1991 елда Чечен-Ингуш Республикасы Министрлар советының беренче категорияле белгече, 1992—1994 елларда — «Алам» фәнни-тикшеренү экология үзәге директоры урынбасары булып эшли.
Иҗат
2002 елдан — Чечен Республикасы язучылар берлеге һәм Россия Федерациясе язучылар берлеге әгъзасы. 2009 елдан Чечен Республикасы язучылар берлеген җитәкли.
Сент-Эвр
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,67 км².
NGC 2337
NGC 2337 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Трой (сан алу урыны, Нью-Гэмпшир)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Евлыч-Юган
Евлыч-Юган — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Собь елгасының сул ярына тамагыннан 20 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 18 км.
Коевци (Велико-Тырново өлкәсе)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.