cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Швалк (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Картелье
Картелье — Испаниянең Оренсе провинциясендә урнашкан муниципалитет.
(9055) Edvardsson
(9055) Edvardsson — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Иткарка
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Казе Биҗинато (Падова)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Харнавар-Шигали
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.8 °C.
Карашейх (Ширан)
Карашейх (Karaşeyh) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гүмүшхане иле Ширан илчесенә караган бер авыл (köy).
Мегавати Сукарнопутри
Илнең беренче президенты Сукарноның кызы. Кыскартылган исемнәре — Мегавати Сукарнопутри (индон. Megawati Soekarnoputri ) һәм Мегавати (индон. Megawati ), Мега (индон. Mega ) дигән кушаматы да бар.
Индонезия Демократик партиясенә җитәкчелек итүе
1992 елдагы сайлауда Мегавати парламентка үтә алмый, әммә фирка эшендә уңышка ирешә. 1993 елның декабрендә ИДП съезында үзенә хөкүмәт каршы чыкса да Мегавати партиянең рәисе итеп сайлана.
Зауэрлах
Зауэрлах — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
(16591) 1992 SY17
Тарихы
1992 елның 30 сентябрендә Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 SY17» саналган.
Прылепавка (Рагачовский районы)
Прылепавка  (Прылепаўка ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рагачовский районында урнашкан авыл.
Шелиги (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Шелиги  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ай, былбылым
Җыр сүзләре
Ай былбылым, вай былбылым Кунып сайрый талларга Синең хакта серләремне Сөйлим сандугачларга
Прырэчча (Буда-Кашалёвский районы)
Прырэчча  (Прырэчча ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Буда-Кашалёвский районында урнашкан авыл.
Мәкаль әйтеш
Уйнау тәртибе
Ыргытучы: Какма кеше капкасын, ...
HD181929
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Мәкаль әйтеш
Уйнау тәртибе
Ыргытучы: Бер тиенлек куян, ...
Яулык тигәне: берәү туңып сикерә.
Шемплино-Велике
Шемплино-Велике — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Зегниц
Зегниц — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Кече Сивеж
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Унжа елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Идел, Рыбинск сусаклагычыннан Ука кушылган урынга чаклы, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Сантана-да-Боа-Виста
Сантана-да-Боа-Виста — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Лоптино
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (77%), татарлар (23%).
Камил Вәлиев (мәгънәләр)
Камил Вәлиев:
Брехешоая
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Болотное районы
Болотное районы (Болотнинский район) — Новосибирск өлкәсенең көнбатышында урнашкан административ берәмлек.
Административ үзәге — Болотное.
Чарлстаун (Висконсин)
Чарлстаун  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
An-148 Mäskäw yanında häläkäte
Häläkätneñ säbäpläre tikşerelä, aldan faraz: naçar hawa şartlarında oçqıç öslegeneñ bozlanuı näticäsendä kütärü köçe kisken kimüe häm yığılıp töşü.
(16594) Sorachi
(16594) Sorachi — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Камил Мөхәммәтшакир улы Вәлиев
Гаиләсе
Хатыны Луиза Солтанова, ТАССР халык артисты
Шоте Галица
Аның билгеле цитатасы: Гыйлемсез тормыш, коралсыз сугыш кебек.
Татар халык иҗаты бүлеге (ТӘһСИ)
Бүлек бүгенге көндә
Бүгенге көндә бүлек тарафыннан даими рәвештә экспедицияләр, фәнни тикшеренүләр оештырылып бара. Шуннан тыш бүлек ике зур проектны тормышка ашыру турында өмет багълый: 25 томлык "Татар халык иҗаты" (2023 елга 2 томы дөнья күргән) һәм 15 томлык «Татарское народное творчество». Соңгысының 5 (2023 елга 9) томы дөнья күргән.
Юзефи (Мазовия воеводалыгы)
Юзефи  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Мино (шәһәр)
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 22912 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 196 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 117.05 км² тәшкил итә.
Май чүлмәге (уен)
Уйнау тәртибе
Җиде-сигез уенчы бергә түгәрәкләнеп утыралар. Аннан соң һәммәсе кулларын берсе өстенә берсе куеп бер күтәреп, бер төшереп торалар. Шул вакытта уйнаучылардан кулын иң өскә куелган кеше белән иң аска куелган кеше түбәндәгечә әйтешәләр:
— Саумы, былбылым!
— Тимерче кайда?
Казе Бодини (Парма)
Казе Бодини — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Крюковка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Медведица елгасы башыннан Терса елгасы кушылган урынга кадәр. Кече елга бассейны — Тын кушылдыклары бассейны, Хопр һәм Северский Донец тамактары арасында, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Юзефин (Воломинский повяты)
Юзефин  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Порт-Артур (җыр)
Тарихы
1898 елдагы килешү буенча, Россия вакытлыча ныгытманы ала. 1904 елның гыйнварында японнар Порт-Артурда торган рус эскадрасына кинәт һөҗүм итәләр. Шуннан рус-япон сугышы башланып китә. Сугыш биш ай дәвам итә. Нәтиҗәдә Россия армиясе җиңелә. Бу сугышта бик күп татарлар (шул исәптә кырым татарлары), башкортлар катнаша. Порт-Артур ныгытмасын саклаган гарнизон гаскәрләре составына, нигездә, Уфа губернасыннан хәрбиләр белән комплектланган 4нче һәм 7нче  Көнчыгыш‑Себер укчылар дивизияләре керә. Башкортстан хәрби формированиеләре июль аенда Ташичао янында, июль—сентябрь аенда Вафангоу авылы янында һәм Шахэ елгасында, августта — Ляоян авылы янында, 1905 елның гыйнварында — Сандэпу авылы янында, февраль аенда — Мукден шәһәре янында (барысы да Маньчжурия) сугышларда катнаша. Сугышта катнашучыларның барысы да «1904-1905 еллардагы япон сугышы истәлегенә» медальләре белән бүләкләнә.
Прытыка
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Рамитница
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Хәдичә Фәхретдинова
Биографиясе
1978 елдан Башкорт дәүләт медицина университетында хезмәт юлын дәвам итә. 2002 елдан алып өстәмә профессиональ белем бирү институтының дерматовенерология курсы мөдире вазифасын башкара.
Рифкать Гайнуллин
Тәрҗемәи хәле
Рифкать Хәйруллович Татарстан Республикасы Әгерҗе районы Вәрза авылында укытучы гаиләсендә туган. Авылда өч абый белән үскән. 1939 елда җидееллык мәктәпне бишле билгеләренә тәмамлый. Казан авыл хуҗалыгы техникумына укырга керә, бер үк вакытта аэроклубта шөгыльләнә, очучы-истребитель булырга тели. Әмма укуын тәмамларга насыйп булмый аңа, сугыш башлана. Ул туган авылына кайта һәм күпмедер вакыт элемтә бүлеге мөдире булып эшли. Беренче булып фронтка әтисе китә. Унҗиде яшьлек егет хәрби комиссариатка аны фронтка җибәрү үтенече белән үзе килә. Тик аңа: «Син яшь әле, вакыт җиткәч - барырсың, әлегә эшлә», - дип җавап бирәләр. Күпмедер вакыттан соң Рифкать Хәйрулловичны да сугышка алалар. 1942 елның җәеннән минометчы, разведчик булып сугышның иң алгы сызыгында көрәш алып бара, Кызыл Йолдыз ордены, өченче дәрәҗә Дан ордены, "Батырлык өчен» медальләре белән бүләкләнә. 18 тапкыр Гайнуллин разведка төркеме белән дошманның тылына йөри, анда барлыгы 150 көн үткәрә. Фашист Германиясе капитуляциясе турында рация буенча белә. Командованиесе разведчикны Җиңү һәм Кызыл Байрак ордены белән бүләкли.
Казе Бозкалто (Тревизо)
Казе Бозкалто — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Яков Галахов
Яков Галахов (Яков Яковлевич Галахов,, — , ) — дини язучы, вәгазьче, Тум университеты профессоры.
Юзефин (гмина Галинув)
Юзефин  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Сантана-ди-Пирапама
Сантана-ди-Пирапама — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Брецку
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лавера
Лавера — Россия территориясеннән ага торган елга. Сарытау өлкәсе, Волгоград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Аткара елгасының сул ярына тамагыннан 19 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 32 км.
Барутһане (Йылдырым)
Барутһане (Baruthane) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Йылдырым илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Тейлор рәте
Әгәр x=a ноктасында f(x) функциясе чиксез туры килүче дәрәҗәле функциональ рәт a: төрендә язылып булса, әлеге функция - аналитик функция дип атала.
Шешки (гмина Велички)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лека Захария
Биографиясе
Атасы Коджа вафат булганнан соң Лека Захария аның биләмәләрен — Сати һәм Даньо ныгытмаларын варис итеп алган. 1444 елда Лека Захария Госман империясе ягыннан агрессияга каршы тору өчен албан кенәзләре тарафыннан төзелгән Лежа лигасын нигезләүчеләрнең берсе булган.
(9062) Ohnishi
(9062) Ohnishi — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Аксубай районы
Тарихы
Район территориясендәге беренче кешеләр елганың иң түбән яр буйларында урнашкан ачык җирлекләрдә яшәгәннәр, терлекчелек һәм игенчелек белән шөгыльләнгәннәр, алар үзләреннән соң басуларда күп санлы курганнар калдырганнар. Курганнарның берсе Аксубайга Чистай ягыннан, «Аксубай» һәм «Иске Кирәмәт» совхозлары чигендә урнашкан. Аксубай районы чикләрендә табылган борынгы кешеләрнең башка стоянкалары Заря һәм Акташ бистәләре янында урнашкан, аларның яше якынча 30 мең. Безнең эрага кадәрге II меңъеллык ахырындагы бура архитектурасы һәйкәлләренә Яңа Үзи каберлеге, Иске Тимошкино курганы, Түбән Баланды авылы һәм Беловка авылы керә.
XIV гасыр ахыры — XV гасыр башы Алтын Урданың таркалу процессында торак пунктлар саны кимегәндә борылыш чоры була. 1361 елда Тимур гаскәрләре һәм ешайган ушкуйниклар бәрелешеннән соң (1370, 1396, 1431 еллар) халыкның төп өлеше иминрәк төбәкләргә — Кама алды һәм Идел алды регионнарына күченгән. Элек Идел буе Болгары перифериясе дип саналган бу территорияләрдән күпләп халык күченү нәтиҗәсендә яңа дәүләт булган Казан ханлыгының үзәк өлешенә әверелгәннәр.
Инвестицион потенциалы
Районда 2016 елда шәхси акчаларга төзелгән «Гарант» сәнәгать мәйданчыгы эшли. Парк 45 урынга исәпләнгән, хәзер мәйданчыкта икмәк һәм он кондитер әйберләре пешерүче өч резидент бар, аннан тыш коймалар, түбәләр, йорт тышлау өчен профнастил әзерлиләр.
Истәлекле урыннарs
Район территориясендә бронза чорга, bмәнкискә культурасына (Татар Сөнчәлеcендә «Кыз тау»), Идел буе Болгары, Алтын Урда һәм Казан ханлыгы чорына караган 200-ләп археологик һәйкәл ачыкланган. Курганнар һәм курган төркемнәре Аксубай, Васильево бистәсе янында, Саргач, Иске Үзи, Такталы, Черемушка һәм башка авыллар янында урнашкан. Бура архитектурасы һәйкәлләре Яңа Үзи каберлеге, Иске Тимошкино курганы, Түбән Баланда һәм Беловка авыллары белән тәкъдим ителгән.
Сантана-ду-Акарау
Сантана-ду-Акарау — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сеара штатына карый.
Эдлице (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ла-Гудинья
Ла-Гудинья — Испаниянең Оренсе провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Индонезиядә ислам
Тарих
XVI—XIX гасырларда Көнбатыш Европа колонизаторлары һәм миссионерлары: португалиялеләр — (хәзер халыкның 91,6 % ы католиклар) һәм  (халыкның 90 % ы христианнар) католик утрауларында һәм голландиялеләр — протестант Папуа утравында (хәзерге Индонезия провинциясе булган  халкының 75 % ы христианнар) эшчәнлеге аркасында ислам таралышы бераз тоткарлана. Архипелагның эре утрауларында (Ява, Суматра) урнашырга өлгергән Ислам институтлары автохтон халыкка голландиялеләрнең каты эксплуатацияләвенә каршы көрәшергә булышкан.
Лубни
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Роёк
Роёк — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсенең Малмыж районы биләмәләрендә ага. Елга  Рожка елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 25 км.
Ла-Мерка
Ла-Мерка — Испаниянең Оренсе провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Четек (шәһәр, Висконсин)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Күз кабагы
Әдәбият
''Хомутов А. Е.'' Антропология. — Изд. 3-е — Ростов н/Д: Феникс, 2004. — С. 37. — ISBN 5-222-05286-9
Миңневәли Галиев
Тормыш юлы
Ярыслауның Идел Аръягы районында яшәгән. 2016 елның 28 декабрендә вафат була.
Казакълар
Тарихы
Казакъларның Ырынбур губернасына күпләп күченүе XVIII гасыр азагында башлана. XIX гасыр башында Ырынбур губернасында казакълар саны 20 мең тәшкил итә. Җәйләүләре Иртеш, Ишем, Тубыл елгалары кадәр сузылып, Идел һәм Җаек елгалар арасындагы көтүлекләр өчен бәхәс һәм бәрелешләргә китергән. Башкортлар Казакъ йөзләре ханнарына барган Россия хөкүмәте илчелегендә катнаша, казакларга Россия кабул итүенә булышлык итә. Башкорт ихтилаллары чорында башкортлар Россия хөкүмәте гаскәрләреннән качып, казакларда яшеренгән.
Тел
Телләр (казакъ теле) төрки телләрнең кыпчак төркеменә карый. Казакъ ханлыгы теле — Алтын Урданың дала теле булып санала, шуңа күрә татар теленә — Алтын Урданың шәһәр теленә якын, ләкин аермасы бар.
Мәдәнияте
Традицион тырмалары — авыл. Тирмә (төрки халыклардагы кебек киездән каршы, җыеп алынмалы агач каркаслы) төп торак булган. Агачтан һәм таштан, җирдән салынган өйләр дә билгеле.
Гошен (Калифорния)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шильдак
Шильдак — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Барыш (Кызылтепе)
Барыш (Barış) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Кызылтепе илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Зехаузен-ам-Штаффельзе
Зехаузен-ам-Штаффельзе — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Гөрәдил
Гөрәдил (Görədil ) — Әзербайҗанның Абшерон районына караган авыл.
Ломовка (Медведица кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Медведица елгасы башыннан Терса елгасы кушылган урынга кадәр. Кече елга бассейны — Тын кушылдыклары бассейны, Хопр һәм Северский Донец тамактары арасында, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Казе Бозча (Трапани)
Казе Бозча — Италиянең Сицилия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Ромовица
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Караяка (Шаркикараагач)
Караяка (Karayaka) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Ыспарта иле Шаркикараагач илчесенә караган бер авыл (köy).
Пушча (Буда-Кашалёвский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Эгилс Левитс
Тәрҗемәи хәле
1955 елның 30 июнендә Рига шәһәрендә яһүди-латыш гаиләсендә туган. Риганың химия юнәлешендәге 2нче мәктәбен тәмамлаган (1972). Әтисе Иона Моисей улы Левит, Латвия дәүләте СССРга кушылгач, совет хакимияте белән хезмәттәшлек итә. 1940 елда Латвия хөкүмәтендә дәүләт комиссары. Бөек Ватан сугышы башлангач, СССРдагы хәрби заводта конструктор булып эшли. Әнисе Ингеборга, акушерка белеме алгач, Ригада эшләгән, сугыш вакытында Алманиягә күченеп, Берлин янында үз һөнәре буенча эшли. 1946 елда Латвиягә озатыла. 1949 елда бай гаиләсе депортацияләнгәч, совет хакимиятеннән качып йөри. Шул вакытта Иона Левитка кияүгә чыга. Ионаның беренче никахыннан булган Михаил исемле улы Ленинград университетын тәмамлаган, геолог.
Казе Бокадольио (Павия)
Казе Бокадольио — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Ла-Руа
Ла-Руа — Испаниянең Оренсе провинциясендә урнашкан муниципалитет.
(16607) 1993 FN12
(16607) 1993 FN12 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Киев
Киев (Київ - Кыйив) — Украинаның башкаласы, Киев өлкәсенең административ үзәге (аның эченә керми). Герой шәһәр. Шәһәр Днепр елгасында урнашкан. Мәйданы — 835,6 км², халкы — 2799,9 мең кеше (2011 елның 1 апреленә).
Ильяс Галимов (1937)
Тормыш юлы
1968 елда Николаевның «Судостроитель» клубына күчә. «Судостроитель» формасындагы дебют 19 апрельдә Ивановоның «Текстильщик» командасы белән үз кырында 1:0 исәбе белән отылган кубок матчында була. Яңа капкачының уены җанатарларга ошый — уртача үсүгә карамастан, ул искиткеч сикерүчәнлеге, позицияне сайлап алу осталыгы һәм чыгышларда ышанычлы гамәлләре белән аерылып торган. ССРБ кубогының 1/8 финалында «Судостроитель» Казанга юл тота. Үз клубына каршы матчта Галимов капкасына очкан барлык тупны керттерми, нәтиҗәдә — 2:0, Николаевның җиңүе. Финалның 1/4 өлешендә «Судостроитель» Мәскәүнең «Торпедо» командасын җиңә, ә ярымфиналда Львовоның «Карпат»ына оттыра. Ике матчта да «Судостроитель» капкасын Ильяс Галимов яклаган. 1968 елгы сезоны Николаев командасы тарихында иң уңышлысы була. Кубокта уңышка ирешүдән тыш, команда шулай ук үз төркемендә беренче урынны ала һәм «А» классының беренче төркеменә (югары лига) күчү хокукы өчен финал турнирында катнаша. «Судостроитель»да Галимов барлыгы өч сезон үткәрә, 123 рәсми матчта, шул исәптән 11 кубок матчында катнаша.
Золотарев археологик шәһәрчеге
Археологик тикшеренүләр
Шәһәрчек 1882 елда Ф.ф. Чекалин (1844-1893) тарафыннан ачыла. 1952-1978 елларда М.Р. Полесскийның археология экспедициясе шәһәрне өйрәнүне дәвам итә. 1000 м² артык мәдәни катлам ачылган, бу исә шәһәрчекнең яшәү вакытын һәм аның мәдәни кирәк-ярагын билгеләргә мөмкинлек биргән. Биредә үзәктә куәтле ныгытма булган. Шәһәрчек 20 м биеклектә урнашкан. Золотарев авыл җирлегенең гомуми мәйданы 14 га, бу борынгы рус шәһәрләре белән чагыштырырлык. Шәһәрчекнең мәйданы якынча 2,5 га.
Үзбәкләр
Үзбәкләр (бер. Ўзбек, күп. Ўзбеклар; O‘zbek, O‘zbeklar) — күбесенчә Үзбәкстанда яшәүче төрки халык.
Мәхмүт чәчән
Тормыш юлы
Тирә-юньдә Мәхмүт бәләкәйдән оста курайчы, әкиятче булып таныла. Үсә төшкәч, чәчән буларак халык алдында үзенең табышмак-кобаерлары белән чыгыш ясый башлый. Старшина атын кулына алган атасы, түрәлеген котлау өчен, олы табын җыя. Шул җыенда гадәттәгечә курайчылар, җырчылар, чәчәннәр бәйгесе дә үткәрелә. Мәхмүт шундагы чәчәннәр бәйгесендә бүгенге заманга килеп җиткән «Кургаштан да авырырак» дип аталган табышмак-кобаер белән чыгыш ясый.
Туры әйтелгән сүзләре өчен атасы Мәхмүтне Себергә каторгага озата.
Иҗадын гади халыкны яклауга юнәлткән Мәхмүт чәчәнне халык, әллә ничә гасыр үтүгә карамастан, һаман да онытмый. Кайбер чыганакларга караганда, ул Карасакал, Батырша күтәрелешләрендә катнаша.
Пцич (Петрыкавский районы)
Пцич  (Пціч ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Петрыкавский районында урнашкан авыл.
Кече Копёнка
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Чимни-Рок (Висконсин)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казе Бокачи (Пескара)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Молыкша (Кара Лух кушылдыгы)
Молыкша — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кара Лух елгасының уң ярыннан 30 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 20 км.
(9068) 1993 OD
(9068) 1993 OD — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
(16609) 1993 FB23
(16609) 1993 FB23 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Гранит-Гиллс (Калифорния)
Гранит-Гиллс  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Зиленбах
Зиленбах — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шимонка
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кече Сосновка
Кече Сосновка — Россия территориясеннән ага торган елга. Сарытау өлкәсе, Волгоград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Латрык елгасының уң ярына тамагыннан 19 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 17 км.
(16610) 1993 FV23
(16610) 1993 FV23 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 21 мартында UESAC проекты тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 FV23» саналган.
Челей
Челей — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Казе Болонья (Тревизо)
Географиясе
Казе Болонья Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
(16611) 1993 FY23
(16611) 1993 FY23 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Зимбах-ам-Инн
Зимбах-ам-Инн — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Лудяна-Ясашинская
Халык
Халык саны динамикасы:
Мормаз
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Эленин (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Эленин  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Барыш (Сейһан)
Барыш (Barış) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Сейһан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Юзефово (гмина Радзанув)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сарамачка
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(16613) 1993 FD28
(16613) 1993 FD28 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Йөзем-Ирек Рахманкулова
Бөек Ватан сугышында
1942 елның 29 ноябрендә КА ЧТХИ төп (чит телләр) факультетына чакырып алалар. 2 декабрьдә бирә. 1943 елның март-сентябрендә Ставрополь-на Волге (хәзерге Тольятти) шәһәрендә хәрби тәрҗемәчеләр әзерләүче курсларда укый. Разведка төркемендә тәрҗемәче, штаб башлыгының 2нче ярдәмчесе булып хезмәт итә. 1нче, 4нче Украина фронтларында, 1нче, 201нче, 168нче дивизияләр белән Данбасны, Киевны, Карпатны азат итүдә катнаша. Словакия баш күтәрүендә катнаша. Кызыл Йолдыз ордены (1944), 2нче дәрәҗә Ватан сугышы ордены, күп санлы медальләр белән бүләкләнә. 1956 елда капитан дәрәҗәсендә Кораллы көчләрдән хезмәттән җибәрелә.
Юзефово (гмина Стшегово)
Юзефово  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Прудный (Сосновка районы)
Прудный (Прудный) — Чиләбе өлкәсенең Сосновка районы составына керүче авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
Харис Галимуллин
Җитәкчелек эшен башлап җибәрү
Булганлыгын, тәвәккәлеген күреп Х.Галимуллинны үзенең туган авылындагы тагын да зуррак булган «Социалистик Татарстан» колхозына рәис итеп күчерәләр. Лаеклы ялга киткәнче шушы хуҗалыкка җитәкчелек итте ул.
Җәмәгать эшләре һәм дәүләт бүләкләре
Үзенең хезмәт һәм тормыш юлына багышланган китабын «Олы юл» дип исемләгән иде ул. Ә авыл, туган җир, аның тыйнак, фидакарь, изге җанлы кешеләре турында уйлануларын «Туган туфрак җылысы» исемле китабында яктыртты. Соңгысы— бергә хезмәт юлын үткән агроном Г.Латыйпов белән бергә язылган. Алар— ветеранның үзенә алмашка килгән яшь буынга тормыш дәреслеге.
Эленино (Щецинецкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казе Бон (Ровиго)
Казе Бон — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Юзефово (Остроленцкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нелка
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мотосу (шәһәр)
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 34729 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 92.7 кеше тәшкил иткән.
Романовка (Чиләбе өлкәсе)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (83%), татарлар (12%), башкортлар (5%).
Ле-Монастье-Пен-Морьес
Ле-Монастье-Пен-Морьес — Франциянең Лозер департаментында урнашкан коммуна.
Грачёв җырыны
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вил Ганиев
Биографиясе
2005 елның 7 апрелендә Мәскәүдә вафат була. Ваганьков зиратына җирләнгән.
Сантана-ду-Пиауи
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Саринки
Саринка — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсенең Кильмезь районы биләмәләрендә ага. Елга  Кульма елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Зойен
Зойен — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Майкл Гарнетт
Майкл Гарнетт (Michael Garnett,, — , ) — Канада һоккейчесе (капкачы), КХЛның көмеш (2010, 2013) һәм бронза (2012) призчысы.
Меркез Бейдагы (Батталгази)
Меркез Бейдагы (Merkez Beydağı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Батталгази илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гудзё
Географиясе
Шәһәр территориясе 1030.79 км² тәшкил итә.
Анна Анвегорд
«Векшё»
Анна Анвергорд өлкәннәр кимәлендә Швециянең зурлыгы буенча өченче булган «Векшё» клубында 2015 елда беренче тапкыр чыгыш ясый. 17 уенда 27 туп кертеп, ул турнир бомбардирлары исемлеген җитәкли һәм командага икенче дивизионга күтәрелергә ярдәм итә. Киләсе ике мизгелдә футболчы шулай ук иң яхшы һөҗүмче була, ә клуб 2016 елда өченче, 2017 елда беренче урын яулый.
«Русенгорд»
2020 елда швед спортчысы 16 туп кертеп, яңадан чемпионатның иң яхшы һөҗүм итүчесе була, ә аның клубы мизгелне икенче урын белән тамамлый. 2020 елның декабрендә грузиннарның «Ланчхути» командасына ике уенда өч туп кертеп, УЕФА Чемпионнар лигасында ул дебют ясый. Моннан тыш, ул 2020 елда дөньяның 100 иң яхшы футболчылары исемлегенә беренче тапкыр кертелә, анда 85-нче урынны били.
(9074) Йосукэёсида
(9074) Йосукэёсида — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
(16619) 1993 FR58
Тарихы
1993 елның 19 мартында UESAC проекты тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 FR58» саналган.
Нендовка
Нендовка — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Нея елгасының сул ярыннан 145 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 36 км.
Устьянцево (Кызыл Армия районы)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (67%), татарлар (12%), башкортлар (13%), казахлар (3%).
Сверчиха
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Казе Бони (Болонья)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Үзбәкстан
Шәһәрләр
Иң зур шәһәрләр:
Златой Ключ җырыны
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Медведица елгасы башыннан Терса елгасы кушылган урынга кадәр. Кече елга бассейны — Тын кушылдыклары бассейны, Хопр һәм Северский Донец тамактары арасында, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Щенсне (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Щенсне  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Юхово
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нерег
Нерег (Нереч) — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ак Лух елгасының сул ярыннан 63 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 21 км.
Сантана-дус-Гарротис
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Химик тигезләмә
Сул якта кулланылган матдәләр күрсәтелә, алар + билгесе белән берләштерелә. Уң якта исә барлыкка килгән матдәләрнең формулаларын язалар, алар да + билгесе белән берләштерелә. Тигезләмә өлешләре арасында ук куела. Аннары соң атомнар саны тигез булсын өчен коэффициентлар куела.
Казе Боното (Тревизо)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(9076) Синсаку
(9076) Синсаку — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Попова Каменка җырыны
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Медведица елгасы башыннан Терса елгасы кушылган урынга кадәр. Кече елга бассейны — Тын кушылдыклары бассейны, Хопр һәм Северский Донец тамактары арасында, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Фёдор Гахов
Фөдор Гахов (Фёдор Дмитриевич Гахов,, — , ) — математик, Казан университетының дифференциаль тигезләмәләр кафедрасы мөдире (1947-1953), БССР ФАнең хакыйкый әгъзасы (1966).
Пясчаники (Жыткавицкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Петра Гинчицова
Петра Гинчицова (1 май 1994 ел, Либерец, Чехия) — Чехия чаңгычысы. 2019 елда Кышкы универсиаданың чаңгы спринтында чемпион, 2018 ел олимпия уеннары катнашучысы.
Караякуплу (Карахаллы)
Караякуплу (Karayakuplu) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Ушак иле Карахаллы илчесенә караган бер авыл (köy).
Александру Гацкан
Александру Гацкан (Alexandru Gaţcan,, — , ) — Модлова футболчысы, Молдова милли футбол җыелмасы әгъзасы, Россия чемпионатының көмеш призчысы (2015/16), Ел футбочысы (Молдавия, 2013, 2015-2017).
Яблоново (Грифицкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сухая Лебёдка җырыны
Сухая Лебёдка җырыны — Россия территориясеннән ага торган елга. Сарытау өлкәсе, Волгоград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Баланда №828 елгасының сул ярына тамагыннан 20 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 17 км.
Пятравичы
Пятравичы (Пятравічы ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Кармянский районында урнашкан авыл.
Смарадһана
Смарадһана ул 12-енче гасыр башында Көнчыгыш Явада Мпу Дһармаджа тарафыннан Кедири патшалыгының патшасы Камешварага эулогия буларак язылган борынгы Ява поэмасы (“какавин”). Хикәядә Камаджайяның (Һинд дине мәхәббәт Ходаеның) һәм Камаратиһның (Һинд дине мәхәббәт Алиһәсенең) Шиваның өченче күзе тарафыннан яндырылганнан соң Сваргалокадан юкка чыгу тасвирлана.
Җүкәтау (Чиләбе өлкәсе)
Җүкәтау (Жукатау) — Чиләбе өлкәсенең Чаткы районы составына керүче авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
Зондхайм-фор-дер-Рён
Зондхайм-фор-дер-Рён — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Геннадий (Челноков)
Геннади (Геннадий Челноков,, — , ) — праваслау дин эшлеклесе, цензор, Кизик (1794-?) һәм Иосиф Волоцки (Мәскәү губернасы, 1804-?) кәшишханәләренең баш рухание.
Меркез Маһаллеси (Даламан)
Меркез Маһаллеси (Merkez Mahallesi) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Даламан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сердемка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Чепари (Олт)
Чепари — Румыниянең Олт жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Шелби (Висконсин)
Шелби  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Зәйнәп Якупова
Фәнни эшченлеге
Зәйнәп Нәҗип кызы җитәкчелегендә 9 кандидатлык диссертациясе якланды. Якубова З.Н. Совет хатын-кызлары комитеты әгъзасы, РСФСР Югары Суды әгъзасы, халык депутатларының Казан шәһәр советы депутаты, "Азат Хатын" журналының редколлегия әгъзасы булды.
Юзефув (гмина Зволень)
Юзефув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Сантарен (Пара)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Грили-Гилл (Калифорния)
Грили-Гилл  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
(9079) Gesner
Тарихы
1994 елның 10 августында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 PC34» саналган.
Кирю
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 124892 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 455 кеше тәшкил иткән.
Региомонтан
Йоһанның укуга сәләте бик иртә ачыла, ул инде 12 яшендә Лейпциг университетына укырга керә. 15 яшьтә Вена университетына күчә. Укытучысы Пурбах үләр алдыннан аңа Птолемейның әлмагестын грекчадан латинчага тәрҗемә итәргә васыят итә. 25 яшьтә шул максат белән ул китапханәләргә бай Римга китә. Чыннан да латинча Әлмагестның иң камил варианты итеп Региомонтанныкы таныла, ләкин ул кулланган борынгы грек кулъязмасы яки аның копиясе сакланмаган.
Юлия Алипова
Биография
Юлия 1990 елның 2 июлендә Сарытау өлкәсенең Балакау каласында туган. Әнисе — Наталья Алипова, әтисе — Сергей Алипов. Буе – 179 см.
Авшар (Агҗабәди)
Авшар  (Avşar ) — Әзербайҗанның Агчабәди районына караган авыл.
Елена Ионова
Биографиясе
ГИТИС-ны тәмамлаганнан соң, 1985 елда «Мәскәү оперетта» Дәүләт академик театрына эшкә керә, Имре Кальман оперетталарында төп партияләрне башкара («Королева чардаша» Сильва, «Фиалка Монмартра» Мадлен, «Марица» Марица, Франц Легарарның «Веселая вдова» әсәрендә Валентина һ. б.)
Шива-пурана
«Ши́ва-пура́на» — Санскрит телендә Һинд диненең изге язмалары ("махапураналар" дип аталучы) төп унсигез Пураналарның берсе. "Ваявия-самхита" буенча, "Шива-пурана" башта "Шайва-пурана" дип аталган һәм 12 самхитадан һәм 1 млн шлокадан торган. Шуннан соң риши (акыл иясе) Вьяса текстны 24000 шлокага кадәр кыскартты һәм "Шива-пурана"ны үзенең өйрәнчегенә Ромахаршанага (Ломахаршанага) тапшырган.
Казе Боргеҗани (Парма)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Юзефув (гмина Коваля)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ишмөхәммәт чәчән
Ишмөхәммәт чәчән, Морзакаев-Балапанов Морзакай Мәһәди улы (1781-1878) — заманының атаклы җырчысы, курайчысы, кобаерчы.
Рамил Хәйретдинов
Гыйльми-оештыру эшчәнлеге
130 фәнни публикация авторы, шул исәптән XVIII-XIX гасырларда Казан краенда җирле идарә, татар халкы тарихын, ядкарьләрен өйрәнү, мәдәни мирасны өйрәнү һәм саклау, татар эшмәкәрләре һәм мөселман руханилары тарихына багышланган 20 китап һәм күмәк монография (Р.Р. Салихов белән берлектә) авторы. 1996-2001 елларда ТР ономастика комиссиясе рәисе. 1997 елдан РФ территориясендәге татар халкы тарихы һәм мәдәнияте ядкарьләрен табу, өйрәнү, паспортлаштыру экспедицияләре катнашучысы һәм җитәкчесе. Мәдәни кыйммәтләр буенча аттестация үткән федераль белгеч-эксперт. 2006 елдан ТР президенты каршындагы Геральдика шурасы рәисе (2002 елдан рәис урынбасары). 2013 елдан Россия тарих җәмгыятенең Казан бүлеге шурасы рәисе.
Сплавнуха
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сердяжка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Чапшар
Почта индексы — 422254.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.
Ота (шәһәр, Япония)
Географиясе
Шәһәр территориясе 176.49 км² тәшкил итә.
HD182459
HD182459 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Зульцбах-Розенберг
Зульцбах-Розенберг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Рабка
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Казе Борго (Виченца)
Географиясе
Казе Борго Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Никольская (Межа кушылдыгы)
Никольская — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Межа елгасының уң ярыннан 137 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Меркезкөй (Араклы)
Меркезкөй (Merkezköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Араклы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кәнәфи Нәфыйков
Рәссам тарихи портретлар язу өлкәсендә дә зур уңышка ирешә. Мөхәммәдьяр, Габделҗаббар Кандалый, Габдерәхим Утыз Имәни, Кәрим Тинчурин, Гаяз Исхакый, Галимҗан Ибраһимов кебек шәхесләрнең портретларын ясый.
Проект:Татар 4.0/Мәктәп командалары өчен белешмә
1. Татар Википедиясенә керү.
Чепешть (Васлуй)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Татьяна Угрюмова
Биографиясе
Угрюмова Татьяна Степановна 1946 елның 18 февралендә Калинин (әлеге Тверь) шәһәрендә туа.
Татьяна Степановнаның 100‑дән артык гыйльми хезмәте, училищелар һәм югары уку йортлары өчен башкорт музыка сәнгатенең тарихы буенча укыту‑методик әсбаплары бар.
Шеридан (Висконсин)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казе Бордин (Падова)
Географиясе
Казе Бордин Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Петин (муниципалитет)
Петин — Испаниянең Оренсе провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Ляпки (Киров өлкәсе)
Ляпки (Ляпки) — Киров өлкәсенең Суна районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (85%).
Ничма
Ничма — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кунож елгасының уң ярыннан 56 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 29 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Унжа елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Идел, Рыбинск сусаклагычыннан Ука кушылган урынга чаклы, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Биләян
Биләян (Biləyən ) — Әзербайҗанның Агчабәди районына караган авыл.
Сесек
Сесек — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсенең Нема районы биләмәләрендә ага. Елга  Сырчан елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
(16633) 1993 OV5
Тарихы
1993 елның 20 июлендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 OV5» саналган.
Юзефув (Легёновский повяты)
Юзефув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Чепля
Чепля — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Раги (Гомельский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(16634) 1993 OD8
(16634) 1993 OD8 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Поркера
Поркера — Испаниянең Оренсе провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Гринвъю (Калифорния)
Географиясе
Гринвъю халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Мермер (Сур)
Мермер (Mermer) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Сур илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Александр Герасимов
Александр Герасимов (Александр Георгиевич Герасимов,, — , ) — Россия волейболчысы һәм волейбол тренеры, Россия чемпионатларының алтын (1998/99), көмеш (1996/97, 1997/98, 1999/00, 2000/01) һәм бронза (2007/08) призчысы, яшьләр арасында Европа (1994) һәм дөнья (1995) чемпионы, Олимпия уеннарының көмеш (2000), Дөнья чемпионатының көмеш (2002), Европа чемпионатының көмеш (1999) һәм бронза (2001), Дөнья лигасының алтын (2002), көмеш (2008) һәм бронза (2001) мидәлләре иясе, Дөнья кубогының алтын призчысы (1999).
Фазыл Искәндәр
Карашлары
Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе югары шурасы депутаты булып сайлана (1989-1991). Башкача сәясәт белән шөгыльләнми. Абхазия бәйсезлеген яклап, сүз әйтмәве өчен, Абхазия лидеры Владимир Ардзинба белән аралары киеренке була.
Бен-сюр-Уст
Бен-сюр-Уст — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
Санта-Рита-ди-Касия (Баия)
Санта-Рита-ди-Касия  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Баия штатына карый.
Нигяр ханым
Биографиясе
Нигяр ханым килеп чыгышы буенча венгр, аның атасы Макар Госман-паша Венгрия революциясе (1848-1849) башланганнан соң 1848 елда Венгриян дан Госман империясенә кача. Нигяр 1856 елда Истанбулда туа. Ул шәһәрнең Кадыкей районындагы француз мәктәбендә укый, бик иртә яшеннән фортепианода уйнарга өйрәнә, моннан тыш төрек, гарәп һәм фарсы телләрен репетитор ярдәмендә өйрәнә. Аннары ул француз, грек, немец телләрен бик яхшы белә; итальян, әрмән, гарәп, фарсы һәм венгр телләрендә чагыштырмалы яхшы күләмдә укый һәм яза, гомуми алганда сигез телне белә. Көнчыгыш һәм Көнбатыш мәдәниятләрен яхшы белә: француз әдәбиятен яратып укый һәм француз телендә шигырьләр яза башлый. Башта язылган шигриятенә традицион диван стиле хас, әммә соңрак иҗаты Мәхмүт Экрем Рэджаизаде һәм башка авторлар иҗаты йогынтысы астында модерн стилен яхшы күрә башлый. Нигяр ханым төрек әдәбиятенә көнбатыш стилен кертә һәм Танзиматттан соңгы чорда Госман империясенең алдынгы шагыйрәсе булып китә. Аның шигриятенә хатын-кыз стиле хас. Шул ук вакыттагы төрек газеталарында да аның шигъри юллары еш кына басылып чыга.
Гейзел (Кентукки)
Гейзел  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чат (Татарстан)
Почта индексы — 423737.
Бермерен (Мозель)
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,73 км².
Зульцхайм (Түбән Франкония)
Зульцхайм  — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Дэвид Юм
Дэвид Юм (1711-1776) - инглиз философы, идеалист, тарихчы һәм экономист. Әйбер һәм күренешләрнең асылын танып-белүне инкарь итә. Яшәеш белән аң арасында чишеп булмастай каршылык бар, дип саный.
Чәчкә
Чәчкә — Татарстан Республикасының Әгерҗе районындагы авыл.
Сухая Рельня (Медведица кушылдыгы)
Сухая Рельня  — Россия территориясеннән ага торган елга. Сарытау өлкәсе, Волгоград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Медведица елгасының уң ярына тамагыннан 492 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 21 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гемейлиел (Кентукки)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мас-д'Орсьер
Мас-д'Орсьер — Франциянең Лозер департаментында урнашкан коммуна.
Бөюк Кәһризли
Бөюк Кәһризли (Böyük Kəhrizli ) — Әзербайҗанның Агчабәди районына караган авыл.
Япониядә ислам
Тарих
Күпчелек японнар үзләрен буддачы я дип саный. Япониядә шулай ук зур булмаган санда христианнар, мөселманнар бар. Ислам динен тотучыларның төп өлешен илдә яшәүче чит ил кешеләре тәшкил итә.
XX гасыр башы
1951 елда Япониядә дини җәмгыятьләр турында канун кабул ителә. 1952 елда мөселманнарның Япония җәмгыятенә нигез салына. 1968 елның июлендә Япония мөселман җәмгыятенә дини оешма буларак эшчәнлек алып барырга рөхсәт алына.
Герман (Ряшенцев)
Герман (Николай Степанович Ряшенцев,, — , ) — праваслау дин эшлеклесе, Вифан руханилар семинариясе ректоры (1912-1918), Волоколамск (1919-1928) һәм Вязники (1928-1929) епискобы.
Казе Борин (Падова)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Бродина
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гендерсон (Кентукки)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Юлёполь (Мазовия воеводалыгы)
Юлёполь  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ярково (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гринейкерс (Калифорния)
Географиясе
Гринейкерс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Казе Бортолато (Падова)
Казе Бортолато — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Нозама
Нозама — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Водгать елгасының уң ярыннан 8 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Җәфәрбәйли
Җәфәрбәйли (Cəfərbəyli ) — Әзербайҗанның Агчабәди районына караган авыл.
Игенсдорф
Игенсдорф — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
(9089) 1995 UC7
(9089) 1995 UC7 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Шри Радһа Шьямасундар Мандир
Тасвирлама
Ведик Мәдәни Үзәк (Шри Радһа Шьямасундар Мандир) рухи университет һәм тынычлык өчен урын һәм сырхауханә булып хезмәт итә. Гыйбадәтханә рәсимләре мәгълүматы буенча ул хәзерге заман икътисадның стрессларыннан ял итәр өчен урын булып тора. Гыйбадәтханә рәсмиләре раслаганча "Яхшы кешеләр белән ни өчен начар очраклар килеп чыга? Тормышның максаты булып нәрсә тора? Мин тормышның иң олы омтылуын башкарыр өчен иң хак бәхетне кайда таба аламы?" дигән сорауларга Ведик текстларны интерпретация аша җавап бирергә була. Гыйбадәтханәдә күпчелек Һинд дине дини практикалары башкарыла, мәсьәлән, Мангал Аарти, бхаджаннар җырлау, төркемнәрдә джапа медитациясе, Шримад Бхагаватам Бхагавата Пурана һәм Бхагават Гита дәресләре һәм рухи күргәзмәләр була. 2008 елда Ачарья Бхактиведанта Свами Прабхупада тәгълиматы белән илһамланган берничә Кришна тугърысы борынгы Санатана (Һинду) Дһармасын Сеулдан башка урыннарда дәгъва итәргә барганнар.
Черашу
Черашу — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Рибадавия
Рибадавия — Испаниянең Оренсе провинциясендә урнашкан муниципалитет.
(16642) 1993 RK4
(16642) 1993 RK4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Юльяново (Мазовия воеводалыгы)
Юльяново  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Мерсин (Першембе)
Мерсин (Mersin) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Першембе илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Молезон
Молезон — Франциянең Лозер департаментында урнашкан коммуна.
(16643) 1993 RV15
Тарихы
1993 елның 15 сентябрендә Анри Дебеонь, Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 RV15» саналган.
Шилдс (Додж, Висконсин)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Гринфилд (Керн округы, Калифорния)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фурье рәвешүзгәртүе
Әлеге яңа функция чыгыш функцияне төрле ешлыклы гармоник тирбәнешләргә таркату коэффициентларын (амплитудаларын) тасвирлый. Мәсәлән музыкаль аккорд аңа кергән ноталар амплитудаларында күрсәтелеп була.
Фурье рәвешүзгәртүе интеграль тигезләмәдә бирелә:
Изен (Алмания)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.