cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сушек (Томашивский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Заһидулла Шәфигуллин
Тормыш юлы
Аның эшмәкәрлек эшчәнлеге 1861 елгы реформадан соң, крепостной хокукның бетерелүе, капиталистик мөнәсәбәтләрнең үсеш алуына туры килгән вакытта башлана. Булачак миллионер Себергә китә. Иң элек агач хәзерләүдә хезмәт итә, аннан старатель (алтын юучы) булып китә. Күмәк эшләүчеләр (артель) ягын карамый ул, ялгызы гына, тайга буйлап тапталмаган сукмаклардан алтынга бай урын таба. Тора-бара Иркутскида кибет ача, мехлар сата. 60нчы еллар ахырында Читада һәм Красноярскида кибетләре була. 1876 елда Акъегеткә әйләнеп кайта, йорт сала. Мәктәп салдыра. Икенче кайтуында манаралы мәчет бурата. Мулла итеп мөселман дөньясында танылган Шәрәфетдин Бәшировны китертә һәм үзе яңадан Себергә юл тота. XX гасыр башында даими яшәү өчен туган авылына кайта. Картая төшкәч, Иркутскидагы барлык эшләрен бертуганы Шәйхуллага һәм олы улы Хәйруллага, Красноярскидагы сәүдә эшләрен тагын ике улына – Зиннур белән Гарифҗанга, Читадагысын – бертуганының улы Сәйфетдиновка тапшыра. Архангельскида, Вологда һәм Устюгтагы кызларын кияүгә биреп бетерә, ә үзе якташларына белем бирү белән шөгыльләнә башлый. 1891 елда бертуган Шәфигуллиннар Иркутск шәһәрендә мәхәллә халкына ишегалдылы йорт хәйрия итәләр, ә 20 йөз башында таш биналы мәчет салалар. Берникадәр вакыттан соң тагын ике мәктәп салдыра: Акъегеттә – кызлар өчен, Чүти авылында – малайлар өчен. Боларга кадәр ике мәхәлләдә мәдрәсә салдырган була. Чүтидә әле мәчет тә салдыра. Бакырчыда манаралы мәчет төзетүгә зур суммада акча бүләк итә. Заманы өчен ул кыю гамәл кыла: 1898 елдан Казан губернасында беренчеләрдән булып мәктәп-мәдрәсәләрдә укытуны яңа методлы (җәдит) системага күчерә. Алай гына түгел, Заһидулла Шәфигуллин эшмәкәрлек, хәйрия, мәгариф эшендә генә катнашып калмый, ә татар милли хәрәкәтендә, мөселманнар Корылтайларында да делегат буларак актив чыгыш ясый. Үз чордашлары, татарның даһи шәхесләре, аерым алганда, Исмәгыйль Гаспралы, Галимҗан Баруди, Галимҗан Ибраһимов, Габдулла Апанаевлар аның эшчәнлегенә югары бәя бирә.
Лимоновы
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: урыслар (100%).
(19067) 4087 T-2
(19067) 4087 T-2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Санкт-Георген-об-Мурау
Санкт-Георген-об-Мурау — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Хрольчыцы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Варем (Франция)
Варем (Warhem) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Ворму кантонына карый.
Бәлүҗләр
Мәдәният
Төньякта һәм көньякта яшәүче бәлүҗләрдә музыка мәдәнияте аерыла. Көньяк бәлүҗләрдә шерванди дип аталучы ялгыз җырлау сәнгате нык үскән. Транска кертүче музыка (газәл), бишек җыры (лули), кайгы-хәсрәт җырлары (зайрак), бала туганда, туйда җырлана торган махсус җырлар башкарыла. Һөнәри музыкантлар (осталар) — күчмә ата-бабаларыннан калган мәдәниятне саклаучылар. Алар тимерче, зәркан осталары, келәм тукучылар белән түбәнрәк социаль төркемгә кертеп санала.
Музыка уен коралларыннан сызгычлы кыллы соруд (һиндлеләрнең саринда, непаллыларның гайне уен коралына охшаш), транс музыкасында парлы флейта – донели (һиндлеләрнең алгоза, сатара уен коралына охшаш) кулланыла. Шулай ук чиртмә кыллы уен коралы танбурак, сетар, флейта-каләм, бәрмә уен кораллары популяр. Музыка уен коралында ирләр генә уйный, хатын-кызларга уен коралында уйнау тыелган, алар җырлар башкара.
Казчина Гаҗоло (Ломбардия)
Географиясе
Казчина Гаҗоло Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Марсийи (Шаранта-Маритим)
Марсийи — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Пйонтки (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Жуки (гмина Тикоцин)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Санкт-Готтхард-им-Мюлькрайс
Санкт-Готтхард-им-Мюлькрайс — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Николаевка (Михайловка районы)
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
Казчина Гаҗоло (Милано)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Марисин (Гнезненский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Заозерный (Уй районы)
Халык
Халык саны динамикасы:
Санкт-Зигмунд-им-Зельрайн
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Сушно (Польша)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пайпстон (Миннесота)
Пайпстон  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Хутар Збляны
Хутар Збляны (Хутар Збляны ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Лидский районында урнашкан авыл.
Николай Баженов (1857)
Биографиясе
1881 елда Мәскәү университетының медицина факультетын тәмамлый. Студент елларында Баженовка медицина тарихын, терапияне һәм диагностиканы укытучы М.П. Чернов, һәм нерв чирләре курсын укучы М А. Кожевников йогынты ясый
1895, 1898, 1901 елларда Мәскәү университетында аның приват-доцентлар исәбенә кертү кирәк дип табылмый; тик 1902 елдан гына ул университетның нерв авырулары кафедрасы буенча приват-доцент була. 1904 елда Мәскәүдә Преображенск психиатрия дәваханәсенең баш табибы итеп билгеләнә, анда надзирательләрне — табиб-интерннар, ә санитарларны — шәфкать туташлары белән алмаштыра; дәваханәне киңәйтә, яңа корпуслар төзи.
1911-1916 елларда Н.Н.Баженов Рус невропатологлар һәм психиатрлар берлегенең беренче рәисе була.
Гемпден (Массачусетс)
Гемпден  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Крепостной Җалаер
Демография
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 142 кешенең яшәве мәгълүм.
Драговиштица (София өлкәсе)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Любомир Давидович
Любомир Давидович (Љубомир Давидовић, Ljubomir Davidović,, Влашко-Поле, Сербия кенәзлеге —, Белград, Серблар, хорватлар һәм словеннар кыйраллыгы) — серб дәүләт эшлеклесе.
Линга Пурана
Эчтәлеге
Линга Пуранада әхлак Һәрбергә ярдәм бирү, һәрбергә юмартлык күрсәтү, бу Ходайга сигез формада иң югары табынуы. Linga Purana 2.13.35-36 Transl: Stella Kramrisch }} Линга Пурана Шива Ходайны цензорлаучы кешеләргә карата аггресивлыгы белән мәгълүм, 1.107 бүлектә Шива тугърысы Шиваны цензорлауны бетерер өчен тормышын да бирергә әзер булырга һәм Шиваны цензорлаучыларга каршы көч кулланырга тиеш дип әйтелгән. 1.78 Бүлектә көч кулланмауның җимешләре шулай ук текстта ассызыклана, анда расланганча, "һәрвакыт һәм бөтен урыннарда көч кулланудан арынырга кирәк." дип әйтелгән. Стелла Крамриш раслаганча, Линга Пуранага Һинд фәлсәфәсенең Самкхья мәктәбе фикерләре керә. "Линга Пурана"ның 1.17 бүлеге Линганы "Прадхана" яки "Пракрити" буларак кертә (космик матдә), шул ук вакытта Шива "Лингин" буларак тасвирлана, яки "нәзек тәне" булган шәхес буларак. Линга текстта абстракт концепция буларак күрсәтелгән, бу "Алинга" (Вьякта) белән капма-карша куела, аның фаллик әһәмияте һәм тормышның барлыкка китерүдә табигать процессының җенси хакыйкате белән. Крамриш раслаганча, текстның шигырьләре Линганы икесенең дә - материянең һәм рухның да иконик булмаган символы итеп күрсәтә - Пракритиның һәм Пурушаның, шул ук вакытта "барлыкка китерү, азат итү һәм аннигиляция" символы булып икона (сурәт) тора.
(19074) 4236 T-3
Тарихы
1977 елның 16 октябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4236 T-3» саналган.
Фәрит Йосыпов
Файдаланган әдәбият
6. “Мәгариф”, 1999. №4.
Кумарлы (Османие)
Кумарлы (Kumarlı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Османие иле Османие илчесенә караган бер авыл (köy).
Мономоской-Айленд (Массачусетс)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мё
Мё — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Ромаска
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пйотрово (Накельский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Прагада милли галерея
Тарихы
Галереянең тарихы 1796 елның 5 февралендә башлана, ул чакта Чех аристократлары һәм урта сыйныфтан патриотик рухта тәрбияләнгән интеллектуаллар төркеме тарафыннан патриотик сәнгать дуслары җәмгыяте оештырыла.Җәмгыять ике оешмага — сәнгать академиясенә һәм шәһәр халкы өчен ачык галереяга нигез салган. Нәкъ менә ул заманча милли галереяга элгәр булган.
1902 елда Жәмгыять Чехия Корольлегенең Заманча Сәнгать Галереясын оештыра, анда император Франц Джозеф I бүләк иткән коллекция бар.
Кемерово дәүләт университеты
Университет Россиянең 33 терәк югары уку йорты исәбенә керә. Forbes һәм «Эксперт» РА версиясе буенча, 2020 елга әлеге югары уку йорты Россиянең иң яхшы 100 югары уку йорты арасына керә, ул 98 урынны алып тора.
Казчина Галбене (Бреша)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Пискарки
Пискарки — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
(4517) Ralpharvey
(4517) Ralpharvey — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Гөкчейол (Козан)
Гөкчейол (Gökçeyol) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Козан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Фридрихсвальде
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Карпушины
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
(19079) Эрнандес
Тарихы
1967 елның 31 маенда Агилар тарафыннан Эль-Леонсито обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1967 KC» саналган.
Антон Корошец
Католик рухание (1895-?), Аустрия-Маҗарстан рейхсраты (дәүләт шурасы) депутаты (1906-?), Словеннар, хорватлар һәм серблар шурасы рәисе (1918), Серблар, хорватлар һәм словеннар кыйраллыгы урман хуҗалыгы һәм тау-баету сәнәгате министры вазыйфаларын башкаручы (1918-1919), СХСК транспырт министры (1920, 1929), СХСК мәгариф министры (1924), СХСК премьер-министры урынбасары (1924-1927), СХСК эчке эшләр министры (1928, 1935-1940), СХСК министрлар шурасы рәисе (1928-1929), СХСК урман һәм шахталар министры (1929-1930).
Апанаев утары
2002 нче елның язында коммуналь фатирларда яшәүчеләр яңа йортларга күчерелә.Шул ук елның 24 нче июнендә Казан шәһәре хакимиятенең 970 нче номерлы карары нигезендә әлеге бина Татарстанда яшәүче үзбәкләрнең милли-мәдәни оешмасына тапшырыла.Татарстандагы үзбәкләрнең милли-мәдәни үзәге җитәкчесе Абдумәннаб Абдусаттаров була.Шәһәр хакимияте  тырышлыгы белән бинага тулысынча  ремонт ясала
(19080) Мартинфиерро
Тарихы
1970 елның 10 маенда Агилар тарафыннан Эль-Леонсито обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1970 JB» саналган.
Гинсдейл (Массачусетс)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сарбоян
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сьверчина (Люблин воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дружево (Болгария)
Дружево  — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Забеле (Монецкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Липецк дәүләт техник университеты
Тарих
Факультет нигезе белән бер үк вакытта югары математика, физика һәм химия кафедралары да оештырыла.
Предприятиеләр белән элемтә
Липецк дәүләт техник университеты Новолипецк металлургия комбинатының база уку йорты статусына ия. Комбинатның ЛДТУ белән хезмәттәшлеге металлургия юнәлешләрендәге профильле белгечләр әзерләү максаты белән гамәлгә ашырыла. 2013 елда Компаниягә ЛДТУны тәмамлаган 77 кеше кабул ителә, аларның 57 югары уку йортында белем алган вакытта Новолипецк металлургия комбинатының «Владимир Лисин исемле стипендия» һәм «ЛДТУ студентларына өстәмә һөнәри белем бирү» программаларында катнашкан.
Подтабор (Добреполе)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Цвербуты
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Пейнсвиль (Миннесота)
Пейнсвиль  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Плазово
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Фюрстенвальде (Шпре)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Душанци
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 753
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Санкт-Канциан-ам-Клопайнер-Зе
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Бәлүҗ әдәбияты
Тарих
Язма бәлүҗ әдәбиятының беренче сакланып калган үрнәкләре булып XVI гасыр халык авыз иҗаты әсәрләре тора. Бәлүҗ кабиләләренең сугышчан тарихын чагылдыручы «Хани һәм Шаһ Мөрид», «Бебарг һәм Граназ» поэмалары билгеле.
XVIII гасырда бәлүҗ шагыйре Җам Дуррак Домбки фарсы шигъриятенең газәл жанрын бәлүҗ әдәбиятына кертә.
XVIII–XIX гасырда күренекле шагыйрьләр Мулла Фазыл Ринд, Мөхәммәд-хан Гишкови, Усман Калавати билгеле.
(4727) Ravel
Тарихы
1979 елның 24 октябрендә Ф. Бёрнген тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1979 UD1» саналган.
Мессак (Шаранта-Маритим)
Мессак — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
NGC 754
NGC 754 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Пеквот-Лейкс (Миннесота)
Пеквот-Лейкс  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Санкт-Катрайн-ам-Оффенегг
Санкт-Катрайн-ам-Оффенегг — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Плебанка (гмина Александрув-Куявский)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(2854) Rawson
Тарихы
1964 елның 6 маенда D. McLeish тарафыннан Кордова обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1964 JE» саналган.
Гарасучу
Гарасучу (Qarasuçu ) — Әзербайҗанның Горанбой районына караган авыл.
Казчина Гатона (Новара)
Географиясе
Казчина Гатона Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Плебанка (гмина Ваганець)
Плебанка  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
(3985) Raybatson
Тарихы
1985 елның 12 февралендә Кэролин Шумейкер тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1985 CX» саналган.
Мешер-сюр-Жиронд
Мешер-сюр-Жиронд — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Санкт-Конрад
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Марцинув (Великопольское воеводалыгы)
Марцинув  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Толоконники
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (81%), арлар (19%).
Кече Улень
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Санкт-Корона-ам-Вексель
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Пембертон (Миннесота)
Тарихы
Пембертон шәһәре  елда нигезләнгән.
Сьвидер (Люблин воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(2884) Reddish
(2884) Reddish — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1981 елның 2 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 ES22» саналган.
(19091) 1978 XX
Тарихы
1978 елның 6 декабрендә Эдвард Боуэлл, A. Warnock тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 XX» саналган.
Вахрушево (Киров өлкәсе)
Вахрушево (Вахрушево) — Киров өлкәсенең Луза районында урнашкан авыл.
Норт-Истем (Массачусетс)
Географиясе
Норт-Истем халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пеннок (Миннесота)
Пеннок  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Курсель (Луаре)
Курсель — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
Плевне (Алтыэйлүл)
Плевне (Plevne) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Алтыэйлүл илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Региональ Классик Вайшнав Университеты
Региональ Классик Вайшнав Университеты (русча Региональный Классический Вайшнавский Университет) Казакъстан һәм Кавказ буенча GBC (ИСККОН идарә оешмасы) тарафыннан һәм Урал буенча GBC тарафыннан аның мәрхәмәте Чайтанья Чаран Чандра Прабху алкышы булган проект. Проект ЦОСКР белем бирү бүлеге тарафыннан хупланган. Остазлар халыкара сертификациягә ия. Биредә гаудия-вайшнавизмның төрле темалары (Бхагавад Гита, Илаһларга өйдә табыну, Шри Ишопанишад, Шримад Бхагаватам, һ.б.) буенча белем алу мөмкинчелеге булып курсны узу турында сертификат алу мөмкинчелеге бар. Остазларга дакшина (акча) бирү каралган. Проектны барлыкка китерүче булып Омск шәһәреннән Омск Халыкара Кришна Аңы Җәмгыяте бүлеге рәисе Гопишвара дас тора.
Казчина Герлобия (Асти)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
HD227544
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Лебединский (ай кратеры)
Лебединский - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 63,39 км булган кратер.
Овчинниково (Киров өлкәсе)
Овчинниково (Овчинниково) — Киров өлкәсенең Югары Кама районында урнашкан авыл.
Гирчина
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Голланд (Массачусетс)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Годово
Годово (Годово) — Киров өлкәсенең Луза районында урнашкан авыл.
Изнаир
Изнаир — Хопер елгасы кушылдыгы. Сарытау өлкәсенең Екатериновка районы, Ртищево районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Хопер елгасының сул ярыннан 787 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 98 км.
Церавичы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
HD227588
HD227588 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Гиряска
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Воислав Маринкович
Воислав Маринкович (Војислав Маринковић, Vojislav Marinković,, Белград, Сербия кенәзлеге —, Белград, Югославия кыйраллыгы) — серб дәүләт эшлеклесе.
Знаменка (Нагайбәк районы)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (63%), казахлар (28%).
Поле (Толмин)
Поле  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Озёрное (Диңгез буе крае)
Озерное (Озерное) — Диңгез буе краеның Яковлевка районында урнашкан авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (88%), украиннар (11%).
Голлистон (Массачусетс)
Голлистон  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Кече Дудет
Кече Дудет — Россия территориясеннән ага торган елга. Красноярск крае, Хакас Республикасы, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Дудет елгасының сул ярыннан 54 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Әхмәр (Баймак районы)
Әхмәр — Башкортстанның Баймак районында урнашкан авыл.
Демография
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 543 кешенең яшәве мәгълүм.
Обамза
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: даими яшәүче халык юк.
(19097) 1981 EY2
(19097) 1981 EY2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Хафельауэ
Хафельауэ — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Санкт-Лоренцен-им-Мюрцталь
Санкт-Лоренцен-им-Мюрцталь — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Кумкөй (Җиде)
Кумкөй (Kumköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Җиде илчесенә караган бер авыл (köy).
(4129) Richelen
Тарихы
1988 елның 22 февралендә Роберт Макнот тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 DM» саналган.
NGC 763
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Леви (ай кратеры)
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Злокучене (София өлкәсе)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Маршевець
Маршевець — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Гопкинтон (Массачусетс)
Гопкинтон  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Пиз (Миннесота)
Тарихы
Пиз шәһәре  елда нигезләнгән.
Казчина Горе (Торино)
Географиясе
Казчина Горе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
1нче Мокач
1нче Мокач — Башкортстанның Баймак районында урнашкан авыл.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 114 кешенең яшәве мәгълүм.
Түбән Малыклы
Түбән Малыклы (Старая Малыкла) — Сембер өлкәсенең Яңа Малыклы районында урнашкан сала.
Куртмо
Куртмо — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
NGC 765
NGC 765 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
(4025) Ridley
(4025) Ridley — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1981 елның 24 ноябрендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 WU» саналган.
Плонко
Плонко — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Иловатка (Аркадак кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Хопер елгасы, инештән Ворона елгасы кушылган урынга чаклы. Кече елга бассейны — Хопер, елга бассейны — Тын (су бассейнының Россия өлеше).
Искрец
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пилледжер (Миннесота)
Пилледжер  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Гиштешть
Гиштешть — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Беренче Бөгелде
Тарих
Элекке «Комбайн» колхозының авыл хуҗалыгы җирләрендә Зәй шәһәренең Мирный бистәсе, Зәй урман сәнәгате хуҗалыгының төп базасы, сәнәгать-төзелеш комбинаты (ЗПСК), модульле металл конструкцияләр заводы, Зәй тимер юл станциясе һ. б. шәһәр предприятиеләре урнашкан.
Сьвидники
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(4167) Riemann
(4167) Riemann — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Хеннигсдорф
Хеннигсдорф — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Плонково
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Цешкяли
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
2нче Мокач
Демография
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 32 кешенең яшәве мәгълүм.
NGC 767
NGC 767 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Калотина
Калотина — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
HD227695
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гоупдейл (Массачусетс)
Гоупдейл  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
(19105) 1981 EB15
(19105) 1981 EB15 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Хальмер-Яха (Панк-Таб-Надо-Хадуттэ кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Александр Хроленко
Биографиясе
1984 елда Ленинград университетында «Поэтическая фразеология русской народной лирической песни» темасына докторлык диссертациясе яклый. 1985 елда профессор исеме бирелә.
(19106) 1981 EV15
(19106) 1981 EV15 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
(2690) Ristiina
(2690) Ristiina — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Хәйретдин Саләхов
Бүләкләре
HD227780
HD227780 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Норт-Фалмаут (Массачусетс)
Географиясе
Норт-Фалмаут халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Марянка-Семенска
Марянка-Семенска — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Гушчулар (Горанбой)
Гушчулар  (Quşçular ) — Әзербайҗанның Горанбой районына караган авыл.
Каменица (София өлкәсе)
Каменица  — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Долинная (Ульянка кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Литвалылар
Русиядә
Барысы да диярлек — 99,6 % — рус телен белә.
Дине
XIV гасыр ахырына кадәр литвалыларның күпчелек бабалары мәҗүсиләр булып калган, кайбер өлеше православие динендә торган. Литва (Аукштайтия) 1387 елда, ә Жемайтия һәм аннан да соңрак — 1413 елда (католицизм) чукындырылган. XVI-XVII гасырларда Литва буйлап реформация дулкыннары, ә аннары контрреформация дулкыны уза, алар, нигездә, литва затлы катламына кагыла. Хәзерге вакытта дини литвалылар күбесенчә католицизм тоталар. Бик аз санлы протестантлар, православие диненә караучылар һәм мәҗүсиләр бар. Православие традицияләре нигездә юкка чыккан, гәрчә кайбер грекча исемнәр (Никодим, Поликарп һ. б.) XX гасыр уртасына кадәр популяр булса да.
Херцберг (Эльстер)
Херцберг  — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
NGC 770
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Каменски (Чиләбе өлкәсе)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (90%).
Клобуково
Халык
Халык саны динамикасы:
Иннополис университеты
·        Программа инженериясе лабораториясе (җит. Мануэль Мацара). Югары ышанычлылык программаларын булдыру өчен мохит булдыру белән шөгыльләнә.
·        Болыт системалары һәм Виртуализация технологияләре лабораториясе.
Робототехника институты
·        Гражданлык авиациясе үзәге.
Поляна (Камник)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гранвилл (Массачусетс)
Гранвилл  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
(19109) 1981 EZ23
Тарихы
1981 елның 7 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EZ23» саналган.
Благовещен арматура заводы
Благовещен заводына бакыр эретү заводы буларак 1756 елда нигез салына. Оешма үткәргеч көпшә арматуралары җитештерүче. Башкортстан Республикасының Благовещен муниципаль районының Благовещен шәһәрендә урнашкан. 2013 елның февраленнән оешма «Берләшкән металлургия компаниясе» составына ингән.
1949 елда завод корыч үткәргеч көпшә арматурасы җитештерү белән шөгыльләнә. Газ һәм нефть иләү компанияләре аның заказчысы булып тора. Завод продукциясен экспортка чыгара.
Родниковая (Песчанка кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Бассейны рек Малый и Большой Узень (российская часть бассейнов).
2нче Төрекмән
Демография
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 156 кешенең яшәве мәгълүм.
Поляна (Превале)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Клисура (София өлкәсе)
Клисура  — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Санкт-Мариенкирхен-Шердинг
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Лейшнер (ай кратеры)
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Передовик (Чиләбе өлкәсе)
Передовик (Передовик) — Чиләбе өлкәсенең Аргаяш районы составына керүче авыл.
Казчина Грандина (Новара)
Географиясе
Казчина Грандина Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Поляне (Речиця-об-Савиньи)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мәнәшли
Мәнәшли (Mənəşli ) — Әзербайҗанның Горанбой районына караган авыл.
Нортон-Сентер (Массачусетс)
Нортон-Сентер  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Цивнавичы (Ивевский районы)
Цивнавичы  (Ціўнавічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.
Казчина Гранҗа (Бьела)
Казчина Гранҗа — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Югары Идрис
Демография
Халык саны динамикасы:
Мөхәммәт Гали
Иҗади эшчәнлеге
Сугыш алды елларында һәм бигрәк тә Тел, әдәбият һәм тарих институтында эшләү чорында Мөхәммәт Гали татар әдәбияты тарихының аерым мәсьәләләренә, әдипләрнең тормыш һәм иҗатларына багышланган оригиналь гыйльми хезмәтләр дә яза. Аның «Г. Камал» исемле монографиясе, «Тукайның Уральскидагы тормышы» китабы, татар иҗтимагый фикеренең күренекле вәкилләре Гали Мәхмүдов, Ибраһим Хәлфин, Акмулла, шагыйрь Сәгыйть Рәмиев турындагы күләмле мәкаләләре фактик материалга бай булулары ягыннан әле хәзер дә үзләренең әһәмиятләрен югалтмаганнар. Шулай ук ул үзенең атаклы замандашлары Г. Тукай, Г. Камал, Ш. Камал турында истәлек язмалар авторы буларак та билгеле.
Таптан
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Новосибирск сусаклагычынан Чулым  елгасы менән кушылгансы,   Иняи һәм Томь елгаларын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Морань
Морань — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
NGC 774
NGC 774 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Леман (ай кратеры)
Леман - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 53,85 км булган кратер.
Цихаволя
Цихаволя (Ціхаволя ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Свислацкий районында урнашкан авыл.
(4153) Roburnham
Тарихы
1985 елның 14 маенда Кэролин Шумейкер тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1985 JT1» саналган.
Задвожани
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казчина Гранҗа (Кунео)
Казчина Гранҗа — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казчина Гранҗа Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Хоэнбока
Хоэнбока — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Кумлуҗа (Бурдур)
Кумлуҗа (Kumluca) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Бурдур иле Бурдур илчесенә караган бер авыл (köy).
Зур Ольшанка (елга)
Зур Ольшанка — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Луйга елгасының сул ярыннан 4 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Маряново (Чарнковско-Тшцянецкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тажимехи-Други
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Цихинка
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Константин Сиденко
Константин Сиденко (Константин Анатольевич Сиденко,, — , ) — Россия волейболчысы, Россия чемпионы (1996, 2007), дөнья лигасының көмеш призчысы (1995).
Санкт-Мартин-ам-Тенненгебирге
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Муллакай (Баймак районы)
Муллакай — Башкортстанның Баймак районында урнашкан авыл.
Демография
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 475 кешенең яшәве мәгълүм.
NGC 776
NGC 776 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Кумлуҗа (Ташлычай)
Кумлуҗа (Kumluca) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Агры иле Ташлычай илчесенә караган бер авыл (köy).
Письман
Халык
Халык саны динамикасы:
Тажимехи-Трети
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ольховка (Диңгез буе крае)
Ольховка (Ольховка) — Диңгез буе краеның Кировский районында урнашкан авыл.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (91%), украиннар (9%).
Цыбары
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Ненся-Яха (Пур кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Лесковдол
Лесковдол — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Санкт-Мартин-им-Зульмталь
Санкт-Мартин-им-Зульмталь — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Надиркәнд
Надиркәнд (Nadirkənd ) — Әзербайҗанның Горанбой районына караган авыл.
(19122) Амандабош
Тарихы
1985 елның 7 ноябрендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1985 VF1» саналган.
Пневите
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(2856) Röser
Тарихы
1933 елның 14 апрелендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1933 GB» саналган.
Ленц (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Эмилий Христианович Ленц (1804—1865) хөрмәтенә бирелә.
Тоя (Бакса кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Новосибирск сусаклагычынан Чулым  елгасы менән кушылгансы,   Иняи һәм Томь елгаларын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Дадли (Массачусетс)
Дадли  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
(2978) Roudebush
(2978) Roudebush — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Санкт-Мартин-им-Мюлькрайс
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
(19125) 1987 CH
(19125) 1987 CH — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Шидровка (Усолка кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Марянув (Калиский повяты)
Марянув  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
NGC 781
NGC 781 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Липинци
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тарговиско (Люблин воеводалыгы)
Тарговиско  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Сурья
Сурья Сурья (, सूर्य, IAST: ‘'Sūrya’', Кояшны аңлатучы сүз. ) — Һинд динендә Кояш, якытылык, көн һәм акыл ходае. Борынгы Һиндстан әдәбиятында шулай ук Адитья, Арка, Бхану, Савитру, Пушана, Рави, Мартанда, Митра һәм Вивасвана буларак атала.
Астрономия
Бу текстларның кулъязмалары төрле юрамаларда бар, алар Сурьяның һәм планеталарга нигезләнгән әйләнешне күрсәтәләр һәм аларның Җиргә карата хәрәкәтен күрсәтәләр. Алар дата буенча төрле, һәм текст ачык булган һәм тормышлары дәверендә үзгәртелеп торган дип фараз итәргә мөмкинчелек бирә. Мәсәлән, безнең эраның 1-енче меңьеллык Һинду галимнәре елның йолдыз озынлыгы, аларның астрономик өйрәнүләрдән, бераз төрле нәтиҗәләр белән:
Һиндстаннан тыш Сурья гыйбадәтханәләре
Мултанның Кояш Гыйбадәтханәсендә (хәзерге заман Пакистанда) ихтирам ителгән Сурья сыны урнашкан. Ул Һинду-Мөселман конфликтларының иң әһәмиятле пунктларының берсе булган. Безнең эраның 871-енче елында, Мултан (Пәнҗаб) Гарәп принцлары хакимияте астында торган алар Сурья гыйбадәтханәсен тоткын итеп тотканнар һәм аны саклаганнар, әгәр дә Һинду Гурҗара аларга һөҗүм итсә, алар аны җимерергә янар иде. Иң иртә Мөселман хөкемдарлары Һинду дини мөсафирларыннан Кояш гыйбадәтханәсенә керү өчен салымнар алганнар, бу хөкемдарларга күп табыш китергән. Сурья гыйбадәтханәсе Исмәгыйли Шигый хөкемдарлары тарафыннан 10-ынчы гасыр ахырында җимерелгән, алар шул урын өстендә мәчет төзегәннәр, ә Мултандагы Җама Мәсҗедтән киткәннәр. Бу Кояш Гыйбадәтханәсе хәрабәләрендә Исмәгыйли Шигый мәсҗеден Сөнни хөкемдар Мәхмуд Газнәви җимергән, Сурья гыйбадәтханәсе янә төзәтелмәгән һәм шунда буш урын калган.
Татарларны гыйльми өйрәнү җәмгыяте
Җәмгыятьнең максат һәм бурычлары
Җәмгыять, төзелү көненнән башлап, безнең илдә урнашкан 120 дән артык фәнни оешмалар белән, шулай ук чит ил фәнни оешмалары белән дә даими элемтәдә торган.
Татар халкын гыйльми өйрәнү җәмгыяте эшчәнлеге
Ул җыелышларда Татар халкын гыйльми өйрәнү җәмгыятенең эшләү юнәлеше билгеләнә һәм түбәндәге план кабул ителә: Болар барысы да эш планы шактый күпъяклы һәм киңкүләмле булганын ачык күрсәтә. Әмма ләкин Җәмгыять үзенең гамәли эшчәнлегендә әлеге программаны тормышка ашыра алмый кала. Беренче урынга заманның актуаль мәсьәләләре куелса да, бастырылган материаллар күбрәк тарихны өйрәнүгә багышланган.
Глигорешть (Алба)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ольга Александрова-Гейнс
Тәрҗемәи хәле
Ольга Сергей кызы Александров приютындагы балалар бернәрсәгә дә мохтаҗ булмасын өчен бөтен көчен куя: аның акчасына ремонт ясала, җиһазлар, дәреслекләр, китаплар, төрле тәмле тәм-томнар сатып алына, балалар журналлары яздырып алына. Ятимнәр үзләрен өйләрендәге кебек тойсыннар, дип, Ольга Сергей кызы аларга мәхәббәт һәм кайгыртучанлык бүләк итә.
Соңрак Ольга Сергеевна Ксения хатын-кызлар гимназиясе бинасын сатып ала, моның өчен илле мең сум акча тота. 1917 елга кадәр Александрова-Гейнс әлеге гимназиянең шәрәфле багучысы булып тора.
Революциядән соң, 1918 елның мартында үз особнягыннан куылган. Ольга Сергей кызы үзенең бай картиналар коллекциясен Төньяк-Көнчыгыш этнография һәм археология институтына тапшыра. Әлеге картиналарның кайберләре ТР дәүләт сынлы сәнгать музеенда саклана. Шулай ук бу музейда Ольга Александрова-Гейнсның Илья Репин ясаган портреты саклана.
1999 елда Казан шәһәрендә узган «Александров пассажының хуҗабикәсе» күргәзмәсе Ольга Александрова-Гейнска багышланган.
Ярей-Яха (Пур кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
(4550) Royclarke
(4550) Royclarke — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
(19127) Олегефремов
Тарихы
1987 елның 26 августында Карачкина Л. Г. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 QH10» саналган.
Татар мәдәнияте йорты
Татарстан Республикасы китап палатасын оештыру
Китапханәдә уникаль әсәрләр дә аз булмый. 1939 елда Гыйльми үзәкнең инициативасы белән үзәк Шәрык китапханә фондыннан алынган бер өлеш китаплар нигезендә Гыйльми китапханә булдырыла. Әлеге китапханә Китап палатасы фонды белән бергә  35 мең том сыйдырышлы була. СССРда чыккан вакытлы матбугаттан монда 98 төрле журнал һәм 29 газета (шулардан 18е татар телендә) бирегә килеп торган. Болардан тыш, Татар мәдәнияте йорты чит илләр белән дә элемтә урнаштыра. Барлык чыгымнарны Гыйльми үзәк үз өстенә алган. Әмма ләкин китапханә аз вакыт яшәгән һәм тиздән Лобачевский исемендәге Фәнни китапханә белән берләштерелгән.
Таркавиця
Таркавиця — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
HD228403
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Николай Сиротинин
Николай Сиротинин (Николай Николаевич Сиротинин,, — , ) — патофизиолог, УССР ФАнең мөхбир әгъзасы (1939), СССР медицина фәннәр академиясенең хакыйкый әгъзасы (1957), УССРНың атказанган фән эшлеклесе (1941), Казан медицина институтының патологик физиология кафедрасы мөдире (1929-1934).
Орлинз (сан алу урыны, Массачусетс)
Орлинз  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
(4107) Rufino
(4107) Rufino — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Алексей Сицкий
Алексей Сицки (Алексей Юрьевич Сицкий,, — , ) — Рус патшалыгы дәүләт эшлеклесе, кенәз, баяр (1615), Казан сарае приказы башлыгы (1617-1619).
Лаи-ан-Валь
Лаи-ан-Валь — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
Церниц-Лом
Церниц-Лом — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Масанув
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лепот (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Николь-Рейн Лепот (1723—1788) хөрмәтенә бирелә.
Тула (елга)
Тула  — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга КАР/ОБЬ/2964    кушыла. Елга озынлыгы 72 км.
Принсбург (Миннесота)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(19131) 1988 CY3
Тарихы
1988 елның 13 февралендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 CY3» саналган.
Тыл хезмәтчәннәре һәм сугыш чоры балаларына һәйкәл (Түбән Кама)
Тыл хезмәтчәннәре һәм сугыш чоры балаларына һәйкәл — Татарстан Республикасының Түбән Кама шәһәрендә урнашкан һәйкәл.
HD22860
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Анатолий Скочилов
Анатоли Скочилов (Анатолий Андрианович Скочилов,, — , ) — СССР фирка-дәүләт эшлеклесе, Арзамас өлкә шурасының башкарма комитеты рәисе (1954-1957), ТАССР авыл хуҗалыгы министры (1957), СБКФнең Татарстан өлкә комитетының 2 нче сәркәтибе (1960-1961), СБКФнең Сембер өлкә комитетының 1 нче сәркәтибе (1961-1977).
Гельзен (Франция)
Гельзен (Goeulzin) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Аниш кантонына карый.
Санкт-Никола-ан-дер-Донау
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Гыйльми Үзәк
Гыйльми Үзәк җитәкчелеге
“Татар әдәбиятының үткәнен өйрәнү өчен зур булышлыкны 1925 елда Гыйльми Үзәк эшләде. Быел яздагы карары белән “Татар әдәбияты көтепханәсе” нәшер итәргә карар кылды. Бу нәшрият татар әдәбиятының мөһим классик әсәрләрен бастырырга ясалган бер мөһим тәшәббестер. Бу серия хронология тәртибе белән бик борынгы нәрсәләрдән алып, 3 дәверне дә эченә алып чыгарга тиештер. Әсәрләрнең чыгу тәртибе һәм планы Галимҗан Ибраһимов тарафыннан ясалып, газеталарда игълан кылынды. Хәзер инде бу сериянең күп кенә китаплары чыкты. Моның белән Гыйльми Мәркәз зыялылар массасына татар әдәбиятын әсәрләре буенча өйрәнүне ансатлатты. Һәрхәлдә, безнең каршыбызда бу бик бөек гыйльми эштер”, - дип яза бер хезмәтендә Г. Гобәйдуллин.
Зайончково (Подлясье воеводалыгы)
Зайончково  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Луково (Болгария)
Луково  — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Кабатчено
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
(19133) 1988 PC2
(19133) 1988 PC2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
HD22920
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Глимбоката-Дял
Глимбоката-Дял — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Цялежышки
Цялежышки (Цялежышкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.
NGC 787
NGC 787 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Никита Мазепин
Никита Дмитриевич Мазепин (1999 елның 2 марты, Мәскәү, Россия) — «Формула-1» чемпионатында «Хаас» командасы өчен чыгыш ясаучы Россия автоузышчысы.
(19135) 1988 XQ
(19135) 1988 XQ — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Казчина дел Конте (Торино)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Любница (Болгария)
Любница  — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.