cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сеитьма
Сеитьма — Исса кушылдыгы. Мордва Республикасының Ковылкино районы биләмәләрендә ага, бераз  өлешендә Пенза өлкәсенең Наручат районы белән чик ясап ала. Елга Исса елгасының сул ярына тамагыннан 19 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 50 км.
Глухово (Косцянский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Теттлтаун (Калифорния)
Теттлтаун  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Барка (Маткома кушылдыгы)
Барка — Россия территориясеннән ага торган елга. Ярославль өлкәсе, Вологда өлкәсе, Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Маткома елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Казе Семенцини (Тревизо)
Казе Семенцини — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Джорджтаун (Көньяк Каролина)
Тарихы
Джорджтаун шәһәре  елда нигезләнгән.
Падлабенне
Падлабенне (Падлабенне ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.
Сәйяр
Ырынбурда Кудашев-Ашказарский чоры
1905 елда Ильяс Кудашев-Ашказарский Санкт-Петербургка барып “Галимлек вә наданлык” (А.Островский буенча) һәм “Морад Сәлимов” (Ф.Халиди) спектакльләренә рөхсәт алып кайтса да, алар куелмый кала. 1907 елның 10 февралендә Кудашев-Ашказарский җитәкчелегендәге “Мосафир артистлар җәмгыяте” Ырынбурда халык йорты бинасында Николай Гогольнең «Өйләнү» комедиясен күрсәтә. 3 апрельдә Фатих Халидинең «Морат Сәлимов» драмасын һәм Антон Чеховның «Кыз сорау» әсәрләрен сәхнәгә чыгара. Болар Ырынбурда татар телендә беренче куелган спектакльләр була. Труппада хатын-кыз артистлар булмау сәбәпле, хатын-кыз рольләрен ирләргә уйнарга туры килә. Ашказарский оештырган труппа Казанда, Мәкәрҗәдә (Түбән Новгородта) төрле спектакльләр куя. Труппага Сәхибҗамал Гыйззәтуллина, Фатыйма Шаһимәрдәнова кушыла. Хатын-кызлар өстәлгәч иҗат мөмкинлекләре арта.
Аршин мал алан
«Аршин мал алан», «Аршин мал алан» музыкалы комедиясе — азәрбайҗан композиторы һәм драматургы Гозәер Хаҗибәковның 1913 елда язылган «Аршин мал алан» (Arşın mal alan / آرشین مال آلان) комедиясе буенча Татар дәүләт опера һәм балет театры сәхнәсендә куелган спектакль (оперетта, музыкалы комедия). Казандагы премьерасы 1947 елда  Татар дәүләт драма театры сәхнәсендә була.
III пәрдә
Җиһан, Әскәрнең күңеле Гөлчәһрәдә икәнен белеп, Солтанбәк белән сөйләшеп карарга була. Солтанбәкнең күзе Җиһанга төшә. Гөлчәһрәне Әскәргә сорагач, Солтанбәк Җиһанны куып чыгара: кызын аршин малчыга бирәсе килми. Солтанбәк Гөлчәһрәне аңа бирсә, Әскәр апасы Җиһанны Солтанбәккә бирергә риза. Солтанбәк ризалашмый. Солтанбәк янына күптәнге танышы булган Сөләйман китә, исемен әйтмичә, бай дустына кызын сорый. Солтанбәк аңа ышана, Гөлчәһрәне кияү йортына озату ягын карый. Сөләйманның Асиягә күзе төшә.
Зур Улуй
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Әчинск каласыннан Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Сери (Луар һәм Шер)
Сери — Франциянең Луар һәм Шер департаментында урнашкан коммуна.
Ном
Территориясе
Мәйданы 73 239 км² тәшкил итә.
Ренска-Весь (Ниский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(17717) 1997 XL
(17717) 1997 XL — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Киразҗык (Улус)
Киразҗык (Kirazcık) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Бартын иле Улус илчесенә караган бер авыл (köy).
Казе Семинарио (Пескара)
Географиясе
Казе Семинарио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Иркускан
Халык
Халык саны динамикасы:
Поцырненци
Поцырненци — Болгариянең Перник өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Вологда (аэропорт)
Тарих
Беренче Вологда аэродромы дип Котельниково (Можайский поселогы) авылы тау сыртын атарга була, ул Вологдадагы Пошехонский шоссесыннан 10 км еракта урнашкан. 1862 елда Александр Федорович Можайский үзенең хатыны имениесында берене очу аппаратлары конструкцияләрен уйлап таба. Монда ук сынаулар үткәрә.
Сизые
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Cögrä
Tarix
Läkin räsmi yurama buyınça Cäbbär Birde Altın Urda täxetendä utırğan.
Хельмштадт
Хельмштадт — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Бали һинд дине
Варна системасы
Бали каста структурасы иртә 20-нче Европа әдәбиятендә өч төркемедә нигезләнгән дип тасвирланган – Дэвараджа (өч мәртәбә туганнар) яки асылзатлар, Двиджа (ике мәртәбә туганнар), бу экаджати (бер мәртәбә туган) аскы катламга контрастта. Бу социологик өйрәнүләрдә дүрт халәт идентификацияләнгән булган, алар Һиндстанда каста төркемнәреннән бераз аерылып торган рәвештә языла: Браһмана кастасы Нидерланд этнографлары тарафыннан ике Сампрадайяга бүленгән булган: Сива сампрадайя һәм Буда сампрадайя. Сива кастасы бишкә бүленгән – Кеменуһ, Кенитен, Мас, Мануба һәм Петапан. Башка касталар дәвам итеп 19-ынчы гасыр һәм иртә 20-нче гасыр этнографлары тарафыннан һөнәр, эндогамия яки экзогамия яки полигамия һәм башка факторлар нигезендә, мәсьәлән, Мексикада Испан колонияләрдә кебек һәм Һиндстанда каста системасына охшаш рәвештә төркемләнгән булган.
Процессияләр һәм төсләр
Балиның борынгы формасында Һинд системасына охшаш каста системасы бар. Борынгы Һиндстанда каста варна дип аталган, моның мәгънәсе аңа хс булган табигатькә нигезләнеп билгеле тенденцияләр буенча нейтраль яки транспарент җанның төсе яки җанның хасиятләре. Бу хасиятләргә нигезләнеп кешеләр һөнәрләрен сайлаганнар. Соңрак бу процесс эрозия аша гаилә сызыгы/тууга нигезләнгән система булып киткән. Бу шул ук система Балида кабул ителгән булган һәм 'Вангса' дип атала, бу бабаларның һөнәренә бәйле. Шулай да, хәттә хәзер Балида, шәхеснең һөнәренә карамастан алар гаилә вангсасына карый. Дүрт нигез вангса яки һөнәр бар алар коллектив рәвештә чатурвангса буларак мәгълүм—барлык Балилылар бу төркемгә керә. Иң өске өч вангса болар Браһмана, Сатриа (яки Кшатрийя) һәм Весиа (яки Весья), алар асылсөякләрне чагылдыра һәм тривангса буларак мәгълүм. Дүртенче һәм иң киң таралган вангса ул Шудра. Вангса төркемнәре ас-төркемнәргә бүленгән һәм һәрберсенең аның белән ассоциацияләнгән билгеле исемнәре бар. Укытучыларның һәм каһиннәрнең Браһманаларның биш суб-төркеме бар һәм алар бер шәхестән килеп чыккан дип әйтелә. Ир кешеләрнең һәм хатыннарның фамилиясе булып Ида тора. Кшатрийя традицион рәвештә хөкемдарлар һәм сугышчылар булып тора. Бу Вангсаның типик исемнәре булып "Дэва Агунг", "Анак Агунг" һәм "Идэва" тора. Күбесе Густи дип аталган Весиалар төрле сәүдәгәрләр булып тора. Балида сан төшенчәләрендә иң киң таралган вангса булып Шудра тора, чөнки Бали Һинд дине тарафдарларының 90%-ы аңа керә. Панделар яки Тимер Чүкүчеләр махсус 'клан' булып тора, ул Чатур Вангса төркемендә нинди урын алып торуы билгеле түгел, әмма ут тимер чүкүчеләре булып маһир эшләре өчен аеруча әһәмиятле булып тора, Дэва Агни яки Дэва Браһма.
Багайдат
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Глухув (Турецкий повяты)
Глухув  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Проданча
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ленин мәйданы (Алабуга)
Алабуганың Ленин мәйданы (Площадь Ленина) — Татарстанның Алабуга шәһәрендәге үзәк мәйдан. 1967 елдан әлеге исемне йөртә. Көнбатыштан көнчыгышка мәйдан аркылы шәһәрнең үзәк урамнары — Казан урамы, Нефтяниклар проспекты уза, төньяктан көньякка Гассар урамы белән Говоров урамы кисеп үтә.
Тарих
1919 елдан — Инкыйлаб мәйданы (Площадь Революции).
1930 елларда, Алабугада Совет хакимиятен урнаштыруда катнашкан большевик Сергей Николай улы Гассар (1877-1918) исемен мәңгеләштерү максаты белән, мәйданны Гассар мәйданы итеп үзгәртәләр. Хәзерге Ленин мәйданына алып чыгучы бер урам Гассар урамы исемен йөртә. Әлеге урамда Алабуга дәүләт тарихи-архитектура һәм сәнгать музей-тыюлыгы (Елабужский государственный историко-архитектурный и художественный музей-заповедник, Гассар урамы, 9), Бөек Җиңүнең 70 еллыгына багышланган Хәтер музее (Музей Памяти), Мәңгелек ут янучы Хәтер мемориал мәйданы урнашкан.
HD199627
HD199627 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Бад-Шаллербах
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Скачки (Мокша кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ока су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мокша елгасы башыннан Темников каласы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Мокша, елга бассейны — Ока.
Шотландия
Тарих
Галимнәр фаразы буенча, Шотландиядә беренче кешеләр якынча 8 мең ел элек килеп чыга. Беренче даими тораклар 6 мең ел элек барлыкка килә. Язма тарихы хәзерге Англия һәм Велсның Рим империясе тарафыннан яулап алынуы белән башлана. Шотландия Рим империясе составына керми, анда азат пикт һәм гэль кабтләләре яши. Римлыларның китүеннән соң алар берничә корольлеккә, шул исәптән Дал Риада корольлегенә дә нигез салалар. Ләкин Шотландия корольлегенең башлангычын 843 елда Кеннет Макальпинның скотлар һәм пиктларның берләшкән дәүләтенең короле булуы белән бәйлиләр. thumb|left|170px|[[Скара-Брей, Скейл култыгында урнашкан неолитик торак пункт.]]
Падлипяны
Падлипяны (Падліпяны ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Яков Шкетан
Биография
Язучы каты авырып 1937 елда вафат була. Аның иртә үлемен матбугатта һәм язучылар җыелышларында туктаусыз талаулар тизләтә. Аны «идея ягыннан ят әдәбиятчы», «советларга каршы» һәм «контрреволюционер» дип битәрлиләр.
Казе Сери (Тревизо)
Географиясе
Казе Сери Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ега (Рыбинское (зал. р. Ухры кушылдыгы)
Ега — Россия территориясеннән ага торган елга. Ярославль өлкәсе, Вологда өлкәсе, Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Рыбинское сусаклагычы янындагы Ухры елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.
Валя-Поений (Бучум, Алба)
Валя-Поений — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Хендунген
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бад-Шёнау
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Баимчик
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Үзбәк хан
Эчке сәясәт
Фән, уку-укыту, мәдәният, сәнгать үсешенә уңай шартлар тудырыла. Урыннарга баскаклар билгеләү тәртибе бетерелә, буйсынулы биләмәләрнең бәк һәм кенәзләре (ханның вассаллары) салымны үзләре җыеп тапшыралар.
Үзбәк хан казанышлары
Үзбәкнең хакимлеге гомуми таныла, мәркәздә генә түгел, читтәге төбәкләрдә дә ханның дәрәҗәсе бик нык үсә. Ибне Баттута аны Мәгъриптә дә, Мәшрикъта да—бөтен дәүләт белән бердәй оста идарә итүче хаким дип атый. XIV—XV йөзләрдәге тарихи географиядә гарәп-фарсы галимнәре Җучи улусын еш кына «Үзбәк улусы», «Үзбәк иле», «Үзбәк йорты» дип атыйлар.
Үзбәк хан турында кулъязмалар
XIV—XV йөзләрдә яшәгән гарәп һәм фарсы авторлары Үзбәк ханны мактап кына телгә алалар. Шәрыкны аркылыга-буйга йөреп чыккан мөдәррис-профессор, ханның замандашы әл-Бирзали:
Юрий Александров
Иҗаты
Казакъстан хөкүмәте үтенече буенча Астанада Күләш Байсәетова исемендәге Милли опера һәм балет театрын (Күләш Байсейітова атындағы ұлттық опера және балет театры) төзүдә актив катнаша. Юрий Александров — әлеге театрга нигез салучыларның берсе һәм аның сәхнәсендә барган «Травиата», «Риголетто», «Аида» Джузеппе Верди, «Чио-Чио-сан», «Тоска» Джакомо Пуччини, Петр Чайковскийның «Евгений Онегин» һ. б. спектакльләрне куючы режиссер.
Казе Сериола I (Венеция)
Географиясе
Казе Сериола I Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Рогув (Ополе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Падмошша (Слонимский районы)
Падмошша  (Падмошша ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Слонимский районында урнашкан авыл.
Хепберг
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Изли (Көньяк Каролина)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Алексеевка (Варна районы)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Жегоцин (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Жегоцин  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Бонҗук (Һалылые)
Бонҗук (Boncuk) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Һалылые илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Хербштадт
Хербштадт — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Казе Сермо (Пистоя)
Казе Сермо — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Коры Урей
Коры Урей — Мокша елгасының кече кушылдыгы. Мордва Республикасының Ельники районы биләмәләрендә ага. Тамагы Вәчи авылы янында, Мокша елгасының сул ярына тамагыннан 302 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 14 км.
Киразлы (Акчакоҗа)
Киразлы (Kirazlı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Дүзҗе иле Акчакоҗа илчесенә караган бер авыл (köy).
Хергац
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Әлихан Смаилов
Тәрҗемәи хәле
1972 елның 18 декабрендә Алма-Атада туган. 1994 елда «гамәли математика» белгечлеге буенча тәмамлый. 1996 елда Казакъстан Республикасы Президенты каршындагы тәмамлап,  «дәүләт идарәсе магистры» дәрәҗәсен ала.
Зур панда
Панданың кытайча атамасы - 熊猫, пиньинь: xióngmāo, "аю-мәче" дигән сүз. Элек панда - тимгелле аю (Ailuropus melanoleucus) дип аталган.
Тасвир
Бүтән аюлардан аермалы буларак панда шактый озын койрыгына ия (10-15 см).
Бонҗуклу (Эргани)
Бонҗуклу (Boncuklu) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Эргани илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ситка
Тарихы
Рәсми рәвештә 1971 елда оештырыла.
Баумгартен (Бургенланд)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Казе Сибилин (Тревизо)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Тее (Луар һәм Шер)
Тее — Франциянең Луар һәм Шер департаментында урнашкан коммуна.
Раянци
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Поташкино
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
Ай тотылган төндә (спектакль)
Сюжеты
Йолага тиешле Акъегетне Шәфәкъкә өйләндерәләр, ә Зөбәрҗәтне Ишморзага кияүгә бирәләр. Зөбәрҗәт һәм Акъегет меңгелек законына буйсынырга теләмиләр һәм аларны куалар. Алар, ай тотылуы тамамланганын, аннары караңгы вакытлар да беткәнен белдереп, «ай яктысына» китәләр, һәм аларның тормыш юлы дәвам итә.
Херетсрид
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Скагуэй
Территориясе
Мәйданы 1201 км² тәшкил итә.
Истоминцы
Халык
Халык саны динамикасы:
Ребро (авыл)
Ребро  — Болгариянең Перник өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Гоголевко (Великопольское воеводалыгы)
Гоголевко  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Маурисио Лемос
Маурисио Лемос (Paolo Mauricio Lemos Merladett,, — , ) — Уругвай футболчысы (сакчы), Уругвай милли футбол җыелмасы әгъзасы, Панамерика уеннары чемпионы (2015).
Казе Сикуранца (Авелино)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Клинтон (Көньяк Каролина)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мирсәет Солтангалиев
Бу бик табигый, большевикларның шул ук шовинист икәнлекләрен белмәгән М.Солтангалиев аларга ышана һәм милли мәсьәләләрне бары тик большевистик платформа нигезендә хәл итеп була дип уйлый. Бу, мөгаен, аның иң зур ялгышларыннан берсе булгандыр. Мәсәлән, ул иске армиядә булган мөселман оешмаларын таратуда катнаша, Идел-Урал Штатын Россия составында республика төзүгә каршы чыга, хәтта аның җитәкчеләрен кулга алуны оештыра. Мирсәет Солтангалиев хәрби мәсьәләләрдә дә үзен уңай яктан күрсәтә, Мулланур Вахитов һәлак булгач, Үзәк мөселман хәрби коллегиясен җитәкли, татарлардан Кызыл Армия частьлары оештыра, ике армиянең хәрби советы әгъзасы була.
Херольдсбах
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Реяновци
Реяновци — Болгариянең Перник өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Благовещен районы
Тарих
1930 елның 20 августында Үзәк башкарма комитетының карары белән барлыкка килгән. 1963 елның 1 февраленнән бетерелә, авыллары Иглин, Нуриман, Уфа районнарына күчерелә.
Хатумо
Административ бүленеш
Сул округы:
Херольдсберг
Херольдсберг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Гоголево (Сьремский повяты)
Гоголево  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Нотр-Дам-дю-Туше
Нотр-Дам-дю-Туше — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Тарса
Тарса — Россия территориясеннән ага торган елга, Исса кушылдыгы. Мордва Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Иса авылы янында Исса елгасының сул ярына тамагыннан 44 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 17 км.
Женчково
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лихачи
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Казарма 29 км
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез.
Нью-Вайтленд (Индиана)
Нью-Вайтленд  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Фәрит Рәхимов
Тәрҗемәи хәле
1935 елның 2 августында Татарстан АССР Ворошилов (хәзерге Сарман) районы Сарсаз Тәкермән авылында туган. Балачагы Иваново өлкәсе Кохма шәһәрендә узган. 8 классны тәмамлагач, Мәскәүгә китә. Сталин исемендәге автозаводта (хәзерге Лихачев исемендәге завод, ru) балта остасы булып эшли, кичке мәктәптә укый, спорт белән актив шөгыльләнә. Үзәк дәүләт физик тәрбия һәм спорт институтының (ГЦОЛИФК, хәзерге Россия дәүләт физик культура, спорт, яшьләр һәм туризм университеты, ru) бокс төркеменә укырга керә. Бокс буенча СССР җыелма командасына алына, СССР спорт мастеры нормативын үти. 3нче курстан Киев дәүләт физик тәрбия институтына (хәзерге Украина физик тәрбия һәм спорт милли университеты, uk) күчә һәм аны 1959 елда тәмамлый.
Эрсе (Франция)
Эрсе (Ercé) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, Көнчыгыш Кузеран кантонына карый.
Рыжавец
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Виссарион Белинский
Мәскәү журналларындагы эше
1836-1837 елларның кышында эшсез калган Белинский тагын мохтаҗлык кичерә. Пушкинның «Современник» журналына әдәби тәнкыйтьче булып урнашу хыялы, шагыйрьнең дуэльдә яралануы һәм үлеме сәбәпле, барып чыкмый. Гимназияләр өчен рус теле грамматикасы нигезләре буенча язган дәреслеген (1837) хөкүмәт акчасына чыгару планы да барып чыкмый.
Фәридә Зәбирова
Вафаты
2021 елның 27 июнендә Казанда коронавирустан вафат булган. Казанның Яңа бистә татар зиратында җирләнгән.
Берванг
Берванг — Австриянең Тироль федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Габдерәзәк Мәүләнов
Габдерәзәк Мәүләнов (1908—март 1975, ССРБ) — үзбәк совет фирка-дәүләт эшлеклесе. Үзбәкстан коммунистик фиркасе Ташкәнт шәһәр комитеты, Сәмәркәнд өлкә комитеты сәркәтибе (1938-1939), ҮКФ Бохара өлкә комитеты беренче сәркәтибе (1939-1941), ҮКФ Ташкәнт (1942-1946), Әндиҗан (1946-1949) өлкә комитетлары беренче сәркәтибе, ҮзССР Югары шурасы рәисе (1949-1950), ҮзССР Министрлар шурасы рәисе (1950-1951). 2-3 чакырылышлары ССРБ Югары шурасы депутаты.
Алмамәт
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
Херцогенаурах
Херцогенаурах — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Т-36 үзйөрешле баржасының дрейфы
Дрейф
Шул ук вакытта баржаны җил Курил утрауларыннан көньяк-көнчыгышка алып китә тора, ул анда, Оясио агымыннан чыгып, Курортио агымының бер ботагына эләгә, бу исә ярдан ерагаюны тагын да тизләтә. Дрейф башланганнан соң берничә көн узгач, баржа икенче штормга эләгә. Баржага су тулып торгач, беренче ике атнада экипажга вакыт-вакыт трюмнан су суыртырга туры килә. Баржаның йөзүчәнлеген саклау өчен, борттан, кубриктан гел ясалып торган бозны чабарга да туры килә. Буш вакыт Федотовта булган китапларны укып уза. Элекке хәрбиләрдән калган иске хромкада Поплавский уйный.
Совет хөкүмәте телеграммасы
Кадерле ватандашлар, сезгә нык сәламәтлек һәм тиз арада туган илгә кайтуыгызны теләп калам.
Казан губернасы тарихы
Казан губернасы 1708 елның 18 декабрендә рус патшасы Петр I указы нигезендә  башланган административ-территориаль реформа үткәрү барышында барлыкка килә. Губернаның нигезен формаль рәвештә 1552 елга кадәр булган Казан ханлыгын территориясе тәшкил итә. Административ яктан губерна белән Мәскәүдәге Казан сарае идарә итә. Беренче Казан губернаторы итеп Петр Матвеевич Апраксин тәгъаенләнә. Губерна Казан, Зөя, Пенза, Сембер, Уфа, Әстерхан һәм башка хәрби воеводалардан тора. Башкорт восстаниеләре тәмамланганнан соң, 1711 елда Уфа өязе Сенат карамагына тапшырыла. 1728 елда Яркәй Янчурин җитәкчелегендәге башкорт делегациясе император Петр «башкортларның воеводалар һәм целовальниклардан кысырыклыуга дучар ителелүләре һәм аларның жиргә вотчинлык хокугын саклау турында үтенеч бирә. 1728 елның июль азагында император Петр II указы чыга: «Уфа провинциясен Казан губерниясеннан аеру, аны Сенатның аерым ведомствосына теркәү турында». Указ нигезендә нигезендә Уфа провинциясе (Минзәләдән тыш) рәсми рәвештә губерна составыннан алына.
Олуҗак (Нурдагы)
Олуҗак (Olucak) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Нурдагы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Транквилити (Калифорния)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бостанбашы (Ешилъюрт)
Бостанбашы (Bostanbaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Ешилъюрт илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Толкуляй
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ока су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мокша елгасы башыннан Темников каласы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Мокша, елга бассейны — Ока.
Одервиль
Одервиль — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Светля (авыл)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Годзеше-Велики
Годзеше-Велики — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шотландия тарихы
1603 елда Шотландия короле Яков VI Яков I исеме астында инглиз тәхетенә утыра. Англия берлеге чорын исәпкә алмаганда, Шотландияне бу дәвердә аерым дәүләт дип атап була. Ләкин шул ук вакытта патша белән шотланд пресвитерианнары арасында дини идарә буенча җитди каршылыклар туа. Католик патша Яков VII Вильгельм III һәм Мария II тарафыннан бәреп төшерелгәч, Шотландия кыска вакытта үз протестант патшасын сайлап кую белән яный, ләкин Англиянең сәүдә һәм транспорт мөнәсәбәтләрен өзүе куркынычы астында Шотландия парламенты 1707 елда инглиз парламенты белән бергә «Уния турында Акт» кабул итә. Нәтиҗәдә Бөекбритания корольлеге барлыкка килә.
Хесдорф
Хесдорф — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
HD200169
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Мәчетле районы
Халык мәгарифе
2009-10 уку елында Мәчетле районының 16 мәктәбендә башкорт телендә 1026 бала укыган (башкортларның 60%ы), 9 мәктәптә 630 бала башкорт телен (ана теле) урынына укый. 17 мәктәптә башкорт булмаган 1383 бала башкорт телен дәүләт теле урынына укый (100%). Башкорт телен барлыгы 26 мәктәптә 3039 бала укый (98%). Бүген биредәге мәктәпләрнең бишесендә татар телендә белем бирелә. Ул мәктәпләргә районда яшәгән татар балаларының 36%ы йөри. Тагын 4 мәктәптә 365 укучы татар телен фән буларак өйрәнә (тагын 45,5%). Алар – катнаш халыклар яшәгән район үзәгенең лицей, гимназиясе, Әләгәз авылы мәктәпләре. Татар телен мәктәптә өйрәнә барлыгы 658 татар баласы (82%).
Рошовице
Рошовице — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ухтома (Согожа кушылдыгы)
Ухтома — Россия территориясеннән ага торган елга. Ярославль өлкәсе, Вологда өлкәсе, Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Согожа елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 92 км.
Фёдор Болензен (1809)
Биографиясе
1809 елда туган. Россия подданствосына ант иткән чит ил кешеләреннән (рус подданствосын 1849 елда алган). Геттинген университетында доктор дәрәҗәсен 1830 елда алган. Санкт-Петербург университетында сынау узгач, Гатчина тәрбия йортына немец теленең өлкән укытучы булып эшкә кергән булган. Хезмәтен калдыргач, Баш педагогик институтка немец авыз иҗаты адъюнкты булып билгеләнгән булган, уку өлеше үзгәртелү сәбәпле институттан эштән киткәч, 1850 елның 14 (2) ноябрендә диңгез министрлыгының гидрографик департаментының китапханәче вазифасына кергән. Бу вазифадан 1852 елның 18 (6) февральдә Казан университетына Санскрит теленең ординар профессоры булып билгеләнгән булган. 1856 елның 7 декабрендә (25 ноябрендә) Казан университетында Санскрит кафедрасы бетерелеп штаттан тыш эштән чыккан. 1896 елның 29 (17) февралендә бронхиаль катар катлаулануларыннан Висбаденда үлгән. Аның Калидасаның “Викраморваша” (СПб, 1846) пьесасының немец телендә комментарий ясаган басмасы “Һинд филологиясе буенча фундаменталь һәм үлемсез эшләренең берсе (Deutsche Biographie) дип санала.
Вазуза
Гидрология
Елга озынлыгы — 162 км, бассейн мәйданы — 7120 км².
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан.
Тихвин монастыре
Тарихы
Иван Грозный указы буенча 1560 елның 10 февралендә Новгород архиепискобы Пимен тарафыннан нигез салына.
Якутат
Тарихы
Рәсми рәвештә 1992 елда оештырыла.
Георгий Жуков
1957 елда барлык гаскәр вазифаларыннан алынган, Үзәк Комитетыннан чыгарылган, 1958 елда истигъфага (отставкага) җибәрелгән.
Казе Скарабело (Тревизо)
Географиясе
Казе Скарабело Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
HD200177
HD200177 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Валя-Попий (Прахова)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Балкан таулары
right|300px|thumb|Стара планина таулары Болгарияне икегә ярып үтәләр. Балкан таулары (Ста́ра планина́, Балка́н Стара планина – Болгариядәге (көнбатыш яктан өлешчә Сербиядәге) эре тау системасы. Ул Болгарияне көнбатыш көнчыгышка кисеп үтә һәм илне Төньяк һәм Көньяк Болгариягә бүлә. Тауларның озынлыгы – якынча 555 чакрым, биеклеге 2376 метрга кадәр (Ботев тавы). Балканнар Тимер капкалар янында Дунай елгасы белән киселгән Көньяк Карпатларның табигый дәвамы булып торалар. Система Балкан ярымутравы һәм «Балканнар» топонимнарына нигез булган.
География
Стара-Планинаны Искыр (көнбатышта) һәм Камчия елгалары ерган далалары кисеп үтә.
Шварцвальд
Шва́рцвальд (Schwarzwald — «кара урман») — Германиянең көньяк-көнбатышындагы Баден-Вюртемберг җирендәге тау массивы.
Жерники (Иновроцлавский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Либерти (Көньяк Каролина)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нью-Палестин (Индиана)
Нью-Палестин  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Берикүл (Кия кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Лоренс (Көньяк Каролина)
Тарихы
Лоренс шәһәре  елда нигезләнгән.
Пазяняты
Пазяняты (Пазяняты ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.
Халыкара тынычлык бюросы
Тарих
Оешма Римда 1891 елда үткәрелгән Халыкара тынычлык конгрессы нәтиҗәләре буенча нигезләнә. Аңа нигез салучыларның берсе һәм беренче рәисе данияле сәясәтче һәм хәрби Фредрик Байер була. Халыкара тынычлык бюросының төп максатлары халыкара конференцияләр оештыру һәм үткәрү, тынычлык идеясын тарату һәм шулай ук пацифистик төркем һәм оешмаларның элемтәләрен булдыру һәм саклаудан гыйбарәт. 1910 елда коралсызландыру буенча халыкара конференцияләр оештырганы өчен, хәрәкәт Тынычлык өчен Нобель премиясе белән бүләкләнә.
Валя-Попий (Прибоень, Арджеш)
Валя-Попий — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Олуккоягы (Тарсус)
Олуккоягы (Olukkoyağı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Тарсус илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Тиверск
Тарихы
Тиверск шәһәрлегенең XIV гасырдан алдан барлыкка килүе турында мәгълүматлар юк, һәм аның нигезләнүе XIV гасыр башына яки XIII гасыр азагына карый.
Шәһәрчектән төньяк-көнбатышка таба 400 м, елга яры буенда урманда вак валуннарның, биеклеге 1 метрга кадәр булган фундаментлар булган.
Саха (Ухра кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы бассейны елгалары, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Гарадаглы (Бейләган)
Гарадаглы  (Qaradağlı ) — Әзербайҗанның Бейләган районына караган авыл.
Нью-Пекин (Индиана)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шри Поятха Мурти Гыйбадәтханәсе
Тарихы
Малаккада Голландия колониаль хөкүмәте 1780-нче елларда Малакка Шәһәрендә Читти җәмәгатенә җир биләмәсен биргән. Җир Голдсмит урамында урнашкан булган, хәзер ул Җалан Токонг буларак мәгълүм, аның Lot No. 62 Town Area XIU һәм үлчәме 15879 квадрат фут яки 1475 кв. м. Булган һәм Һинд дине гыйбадәтханәсен төзү максаты белән бирелгән булган. Гыйбадәтханә 1781 елда Голландия грантында (freehold title) искә алынган. Гыйбадәтханә мистер Тһайванаягам Читти трасты астында булган, ул Читти җәмәгате җитәкчесе булган.
Идарәсе
'Шри Поятһа Венаягар Мурти Гыйбадәтханәсе', гәрчә “Малакка Четти” милке булса да, аның белән Малайзия бәйсезлегенә кадәр үзләренең Малакка Шәһәре даирәсендә Четтиар төркеменә тагын бер Һинду гыйбадәтханәсен төзергә рөхсәт итмәгән Британия колониаль хөкүмәте килешүе (1962 елга кадәр) буенча “Малакка Нагаратһар Наттуккоттай Четтиар” идарә иткән. Гыйбадәтханә Һолландия грантында (freehold title) буенча 1781 елда төзелгән булган.
Фестивальләр
Малакка Читтилары Тһай Понгал, сыерларны караучылар өчен Мадһу Понгал, аеруча кызлар өчен Кани Понгал, ишек баскычларына Маргали аенда “Коламнар”ны куеп Дипавали, Келемайс Сарасватһи (Аһьюта пуджалары), Шиваратри, Эгадеши, Амман Тһирувижа, Тһайпусам аенда Кавадиларны алып барып, Масимагам, Ситһрай, Пангуни Утһарам, Ади матһам догалары һәм кайбер фестивальләргә Ратһамнарны (дини арбаларны) йөрешләргә алу. Һинд Илаһларның агачтан матур кисеп ясалган өч Ратһамнары бар, алар якынча моңа кадәр 200 ел элек вакытка карый. Ратһамнар яхшы халәттә тәэмин ителә һәм гыйбадәтханә корылмасында тотыла. Берсе Ратһам Ходай Ганеша өчен, берсе Ходай Субраманиар Свами өчен һәм берсе Ходай Рама Свами өчен. Алар бәйрәм фасылында буйволлар белән җигелеп кулланылалар һәм аларны төнлә матур итәрлек итеп лампалар белән яктыртылып бизәләләр. Ситраи Матһам дәвамында “Шри Мутһу Мариамман Тһирувижа” фестивале (апрель/май) Малайзия һәм Сингапурда яши торган Читти диаспорасы арасында төп бәйрәм булып тора.
Гожевко
Гожевко — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Жешин
Жешин — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Бостанҗы (Испир)
Бостанҗы (Bostancı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Испир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кондрачи
Кондрачи (Кондрач почиҥга, Кондрачи) — Мари Илнең Сернур районында урнашкан авыл.
Гожево (Вонгровецкий повяты)
Гожево  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Смиров-Дол
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(17746) Haigha
(17746) Haigha — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Гожево (Оборницкий повяты)
Гожево  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Уркат
Уркат — Россия территориясеннән ага торган елга. Мордва Республикасының Ельник районы, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Мокша елгасының уң ярына тамагыннан 295 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 63 км.
Сунцы (Кирово-Чепецк районы, Кстинино авыл җирлеге)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Боготуюл
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Купсола (Кукнур авыл җирлеге)
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
Берндорф-бай-Зальцбург
Берндорф-бай-Зальцбург — Австриянең Зальцбург федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Гожиково
Гожиково — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Трона (Калифорния)
Трона  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Валя-Пуркарулуй
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кычытканлы авыл җирлеге
Кычытканлы авыл җирлеге ( Кичкальнинское сельское поселение) — Россия Федерациясендәге Татарстанның Норлат районы муниципалитеты.
Стайчовци
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хёэнкирхен-Зигертсбрунн
Хёэнкирхен-Зигертсбрунн — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Жим (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Жим  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Укк
Укк — Франциянең Луар һәм Шер департаментында урнашкан коммуна.
Гасыйм Лотфи
Иҗаты
1928 елдан әдәби иҗат белән шөгыльләнә. Балалар өчен язган хикәяләре, әкиятләре, шигырьләре бар: «Тамчылар» (1947), «Китап турында китап» (1952), «Әнисәнең альбомы» (1949), «Боз кузгалгач» (повесть, 1985) , Каюм Насыйриның «Әбүгалисина» повестен балалар өчен кыскартып бастыра.
Зәкия Туишева
Әлмәт театрында
Әлмәткә 1951 елда килә. Әлмәт театрын үзешчән авыл театры дәрәҗәсеннән алып дәүләт театры дәрәҗәсенә күтәрү өчен барлык сәләтен бирә. Республикага артист һәм мәшһүр режиссёр буларак таныла. Театр сәхнәсендә төрле жанрдагы 38 спектакль куя. Лаеклы ялга киткәч, Әлмәт шәһәренең М. Горький исемендәге клубы үзешчән театры һәм «Нефтьче» мәдәният йорты каршындагы үзешчән театрны җитәкли. Алар белән 10 спектакль сәхнәгә куя. Ике театрга да «Халык театры» исеме бирелә. 1990 еллардагы үзгәртеп кору чорында З. Туишеваны янәдән Әлмәт театрына баш режиссёр итеп чакырып алалар. Җимерелеп барган театрга яңа сулыш өреп, үзенә генә хас батырлык күрсәтеп, театрны яңа үрләргә күтәрә.
Паланая
Паланая (Паланая ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Карэлицкий районында урнашкан авыл.
(17751) 1998 DN3
Тарихы
1998 елның 22 февралендә NEAT проекты тарафыннан Халеакала обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 DN3» саналган.
Mauser C96
Модификацияләре
Бүгенге көндә пистолет 22 төрле модификациядә җитештерелгән. :
Михеенки (Мари Ил)
Михеенки (Меке почиҥга, Михеенки) — Мари Илнең Сернур районында урнашкан авыл.
Нью-Росс (Индиана)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Шаран районы
Шаран районы (Шаранский район) – Башкортстанга керүче муниципаль район. Административ үзәге – Шаран авылы Уфадан 180 км еракта урнашкан. Якындагы тимер юл станциясе – Туймазыда (35 км).
Кама таңнары (әдәби берләшмә)
Берләшмә әгъзалары
Берләшмә утырышларына җырчылар, музыкантлар, рәссамнар да йөри: нефть химиясе өлкәсендә булачак галим Азат Зыятдинов, режиссер Наил Нуретдинов, инженер-конструктор Нил Садыйков, киләчәктә Тукай премиясе лауреаты (1993) һәм «Халык рәссамы» (2001) исемнәрен алачак Әхсән Фәтхетдинов берләшмә әгъзалары белән иҗатташ дус булган. «Ләззәт» һәм «Илһам» ансамбльләре әдәби очрашуларда чыгыш ясый. Ансамбль җитәкчеләре Флүр Гайнемөхәммәтов, Илһам Хисмәтуллин һәм музыкант Азат Нәҗмиевләр күп кенә шагыйрьләрнең шигырьләренә көйләр язган.
Искра (елга)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн бүᴫгeында урнашкан. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы бассейны елгалары, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Палаткова
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Жнин-Весь
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Корела җире
Тарихы
XIII гасырга кадәр Корела һәм Новгород җире арасындагы мөнәсәбәтләр союзник-конфедератив булып тора. Новгород һәмкорелларның берлек элемтәләре Швеция экспансиясенә каршы торуда мәнфәгатьләр каршылыгына туры килүгә корылган. Новгородта булу билгесе булып Корела тарафыннан түләнә торган ясак торган. «Рус җиренең һәлак булуы турында» сүздә (XIII гасыр уртасы), Россия кенәзлекләре белән чик буе территорияләрен күчергәндә, Корела мөстәкыйль территория буларак бүлеп бирелгән.
Бехамберг
Бехамберг — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Казе Скьевене (Тревизо)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
HD200405
HD200405 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Йәмәндә ислам
Хәзерге заман
Йәмән — ислам иле, анда халыкның 93—98 % ы бу динне тота. Мөселманнарның 56 % ы шәфигый мәзһәбе сөнни ислам агымына карый,  42 % ы — шигыйлар (, җәфариләр, исмәгыйлиләр агымнары вәкилләре). Сөнниләр күбесенчә илнең көньяк төбәкләрендә һәм көньяк-көнчыгышында урнашкан. Зәйдиләр, нигездә, төньяк төбәкләрдә һәм төньяк-көнбатышта, шул ук вакытта җәфариләр Сана һәм Мәгъриб кебек төп үзәкләрдә урнашкан. Зур шәһәрләрдә катнаш җәмгыятьләр бар.
Көньяк Кытай диңгезе
Географиясе
Бу диңгезгә чыгуы булган ил һәм территорияләр (төньяктан башлап сәгать юнәлешендә): Кытай Халык Республикасы (үзенә Макао һәм Гонконг ны ала),  Кытай Республикасы (Тайвань), Филипин, Малайзия, Бруней, Индонезия, Сингапур һәм Вьетнам.
Гожице-Мале
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бецау
Бецау — Австриянең Форарльберг федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Казе Солиго (Тревизо)
Географиясе
Казе Солиго Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ларюшинцы
Ларюшинцы (Ларюшинцы) — Киров өлкәсенең Кирово-Чепецк районында урнашкан авыл.
Рубис Зарипов
Тәрҗемәи хәле
Әтисе Таҗиәхмәт Зарипов сәүдә тармагында эшләгән. 1941 елда Бөек Ватан сугышына китеп шул ук елның ноябрь аенда Мәскәү өчен сугышларның берсендә хәлак була. Әнисе Хәдичә Латыпова бар гомерен балалар бакчасында тәрбияче булып эшләүгә багышлаган. Т. Тамак авылында, шушы төбәктә беренчеләрдән булып, 1934 елда балалар яслесе ача һәм шунда 25 ел җитәкче һәм тәрбияче вазыйфаларын башкара. Әти-әнием авылыбызның актив комсомоллары буларак барлык мәдәният, мәгариф эшләрен башлап йөрүчеләрдән саналганнар. Бәлки шуңадыр да, миңа да мәктәп елларында ук сәнгать спорт, өлкәннәргә шефлык итүдә, башка җәмәгать эшләрендә дә еш катнашырга туры килде.
Мәктәп елларында ук шигырь язу белән дә мавыга идем. Кайбер шигырьләрем «Ленинчы» исемле район газетасы битләрендә дөнья күрделәр. Класс, мәктәп стенагазеталарында да алар чагылыш таптылар. Класс газетасын әзерләп чыгаруда да минем өлеш зур иде. Спортны да яраттым. Каен агачыннан үзем ясаган чаңгыда, 1957 елның 23 февралендә, Совет Армиясе көненә багышланган ярышта район буенча беренче урынны алып, диплом һәм «фабричный» чаңгы белән бүләкләндем. Ул чакта миңа дөньяда моннан да зур бүләк була алмыйдыр кебек тоелды. Җыр һәм сәнгать минем төп хыялым иде. Инде егет булып житлеккәч үзлегемнән «хромка» гармунында уйнарга өйрәндем. Һәр жомгада уздырыла торган мәктәп кичәләрендә укучыларны һәм укытучыларны биетеп, уйнап җырлап күңел ача идек.
Урман кискән чагында шигырьләр дә язылды. Мәктәп елларында ук танышкан беренче мәхәббәтемә, тормыш иптәшем Рафияга, ярату хисләрен хаттә шулар аша аңлата идем.
1970 нче елда минем исемем Удмуртия Эчке эшләр министрлыгының Почет кенәгәсенә кертелде һәм «СССР МВД Отличнигы» исеме бирелде.
Норт-Чарлстон (Көньяк Каролина)
Норт-Чарлстон  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан шәһәр.
Пхном Бахенг
Тарихы
Ангкор Ватка караганда ике йөз елдан артык элек төзелгән булып, Пһном Бакхенг хәзерге вакытта тарихчылар ышануы буенча Ангкор төбәгенең төп гыйбадәтханәсе булып тора. Ул көньяк-көнчыгышта урнашкан Ролуоста Һариһаралайя башкаласыннан сарай яны кешеләрен күчергәннән соң яңа башкала Яшодһарапураның архитектура үзәк өлеше булып тора. Хәзерге көн Таиландта Сдок Как Тһомда табылган безнең эраның 1052 ел язмасында, Санскритта шулай итеп язылган: "Шри Ясовардһана Ясоварман исеме астында патша була башлагач, сәләтле Вамашива аның гурусы буларак дәвам иткән. Патшаның кушуы буенча ул таулар патшасына тәңгәл тау Шри Яшодһарагирида линга корган. Галимнәр ышануы буенча бу абзац моңа кадәр гасыр ярым элек Пһном Бахенгның изгеләштерүенә карый. Пһном Бахенг Ясоварманның хөкеменә карый торган Ангкор төбәгендә 3 калкулык гыйбадәтханәләрнең берсе. Башкалары Тонле Сап күле янында көньякта Пһном Кром, һәм Көнчыгыш Барай резервуарыннан төньяк-көнчыгышта Пһном Бок. Тау һәм гыйбадәтханә тирәли хезмәт такымнары тышкы арык төзегән. Арыктан дүрт төп юнәлештә урамнар нурлар белән юнәлгән. Иске башкала даирәсеннән яңа башкаланың тышкы арыгына һәм шуннан соң көнчыгыш – көнбатыш юнәлешкә борылып гыйбадәтханәнең турыдан көнчыгышына тоташып төньяк-көнбатыш – көньяк-көнчыгыш юнәлештә тротуар юнәлгән. Тарихының соңрак чорында Пһном Бахенг Буддачылык гыйбадәтханәсенә әйләнгән булган. Аның өске дәрәҗәсендә хәзер югалтылган монументаль Утыручы Будда булган. Көнбатыш якта шул ук зурлыктагы Ятып Торучы Будда. Бу фигураның контурлары һаман да күренеп тора.
Отвиль-сюр-Мер
Отвиль-сюр-Мер — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Студен-Извор
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казе Сопране (Парма)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Гожички (Великопольское воеводалыгы)
Гожички  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Устиненки
Устиненки (Устин почиҥга, Устиненки) — Мари Илнең Сернур районында урнашкан авыл.
Мәхмүт Гәрәев
Сугыштан соң
Бөек Ватан сугышыннан соң башта Ерак Көнчыгышта хезмәт итә, 1950 елда Фрунзе исемендәге Хәрби академиясен тәмамлый. 1950-1957 елларда Беларус хәрби округының штабында хезмәт итә.
Юхары Чәмәнли
Юхары Чәмәнли (Yuxarı Çəmənli ) — Әзербайҗанның Бейләган районына караган авыл.
Мәхмүт Гәрәев
Сугыштан соң
1959 елда Генераль штабның Хәрби академиясен тәмамлый. 1959 елдан танк башлыгы, Беларус хәрби округы штабының җитәкчесе.
1989 елда Әфганстаннан совет гаскәре киткәннән соң Нәҗибулла көчләренә хәрби киңәшчесе булып булышкан.
Фәнни-хәрби эшчәнлеге
1960 еллардан Мәхмүт Гәрәев хәрби-фәнни эшчәнлек белән шөгыльләнә. 100 фәнни хезмәт, 300 артык мәкалә языла.
Хиршау
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шавиц
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ока су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мокша елгасы башыннан Темников каласы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Мокша, елга бассейны — Ока.
Жур (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Жур  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Ньюбург (Индиана)
Ньюбург  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Музга (елга)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ореховец килешүе
Орехов тынычлыгы, шулай ук Ореховец тынычлыгы, Нотеберг тынычлыгы (Оре́ховский мир, Ореховецкий мир, Нотебергский мир) — Новгород Республикасы һәм Швед Корольлеге арасында чикләр билгеләү турында беренче тынычлык килешүе. 1323 елның 12 августында Орешек ныгытмасында (Ореховец), 30 ел хәрби хәрәкәтләрдән соң төзелгән. Орехов тыныч килешүе буенча, Карелиянең көнбатыш өлеше һәм аның белән күрше Саволакс өлкәсе Швед Корольлегенә күчкән, көнчыгыш өлеше, Корела белән берлектә, Новгород җире составында калган. Беренче тапкыр Швед Корольлеге һәм Новгород Республикасы арасында дәүләт чиге рәсми рәвештә билгеләнгән, ул Фин култыгыннан Сестра елгасы буйлап төньякта Сайма күленә кадәр, аннары төньяк-көнбатышта Каян диңгезенә кадәр уза.
Швеция илчеләре: Эрик Туриссон (швед. herra Eric Turisson, килешүдә Герик Дюуровиц), Хемингер Эгишлесон (швед. herra Heminger Øgiszleson, Геминки Орисловиц), Петер Йенссон (швед. Peter Jønsson, килешүдә Петр Юншин), пресвитер Ведмундер (швед. herra Wædmunder prestir, килешүдәге исеме поп Вымундер). Моннан тыш, килешү төзүдә Готланд утравыннан сәүдәгәр вәкилләре Лодвик (швед. Loduich) катнашкан. Швециянең 7 яшьлек короле Магнус Эрикссон исеме документта Ориковиц Мануш буларак сурәтләнә.
Олурдере (Олур)
Олурдере (Olurdere) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Олур илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Хиршбах (Бавария)
Хиршбах  — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Бизамберг
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Әюп Гәрәй
Иҗаты
1927 елда Алабуга педагогия техникумына (хәзерге КФУның Алабуга институты) укырга керә. «Азат хатын» журналында «Буранлы таң» дигән хикәясе басылып чыга. «Азат хатын» журналының 1926—1929 елларда җаваплы сәркатибе булып эшләүче Һади Такташ (Мөхәммәтһади Хәйрулла улы Такташев) Әюпнең шигърияттә өметле егет икәнен тоеп ала һәм аңа әдәбият белән шөгыльләнергә киңәш итә. Такташ фатихасы белән рухланган Әюп Гәрәй татарча чыгучы газета-журналларга шигырьләрен, башка язмаларын юллый, күпчелеге басылып та чыга.
Абдрахман (Чиләбе өлкәсе)
Халык
Халык саны динамикасы:
Арнольд Шварценеггер
АКШка күченү
1983 елда Австрия гражданлыгын саклап, АКШ гражданлыгын ала.
Шәхси тормыш
1986 елның 26 апрелендә Шварценеггер Мария Шрайверга өйләнә. Туй (Массачусетс штаты), изге Франциск Ксавериянең Рим католик чиркәвендә уза. Соңыннан парның дүрт баласы туа:
Серославице (Ополе воеводалыгы)
Серославице  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Сверчихинский
Халык
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.