cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Курса-Почмак чишмәсе
Тарихы
Нигә кирәк булды икән, үз авылында шундый күркәм истәлек тактасы куелу өстенә, тагын Курса Почмакка килеп аның чишмәсенә Курсави исемен кую? Ничәмә-ничә еллар бушлай энергия – су көче белән халыкның тамагын туйдырган тегермәнгә һәйкәл куеп, аны ТЕГЕРМӘН чишмәсе дип атап, халык күңелендә сакларга иде. Яисә сугыштан кайтып, озак та яши алмаган өлкән яшьтәге фронтовикның туган авылына, кешеләргә хезмәт иткәненә рәхмәтле булып, аның исемен тарихка кертеп калдырасы иде: ХАФИЗ чишмәсе дип.
Нёйи-Сен-Фрон
Нёйи-Сен-Фрон (Neuilly-Saint-Front) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Живон
Живон (Givonne) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Северный Седан кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 14.04 км².
Сучья
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Юлдыбай (Зиянчура районы)
Почта индексы — 453391, ОКАТО коды — 80226804008.
Ениакчаер (Тепебашы)
Ениакчаер (Yeniakçayır) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Тепебашы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Нёв-Месон
Нёв-Месон (Neuve-Maison) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Ешпур-Еган
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Флави-ле-Мельде
Флави-ле-Мельде — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Геликс (Орегон)
Геликс  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан шәһәр.
Мангайм (Нью-Йорк)
Мангайм  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Килий (Олт)
Килий — Румыниянең Олт жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Перчем (Рефахие)
Перчем (Perçem) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзинҗан иле Рефахие илчесенә караган бер авыл (köy).
Юхмачы (елга)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Академик Королёв урамы (Казан)
Транспорт
академик Королёв урамында җәмәгать транспорты юк.
Килииле
Килииле — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Игвай-Ягум
Игвай-Ягум — Россия территориясеннән агучы елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Олы Юган елгасының уң ярына тамагыннан 538 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 48 км.
Манлиус (Нью-Йорк)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Перчем (Алаҗа)
Перчем (Perçem) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Алаҗа илчесенә караган бер авыл (köy).
Фонтен-Боннло
Фонтен-Боннло — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Во (Алье)
Во — Франциядә урнашкан коммуна, Овернь — Рона — Альплар регионы Алье департаментында урнашкан.
Толстая (Тима кушылдыгы)
Толстая (Тим) — Россия территориясеннән ага торган елга. Орёл өлкәсе, Липецк өлкәсе, Курск өлкәсе, Воронеж өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тим елгасының сул ярыннан 86 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Першембе (Чайҗума)
Першембе (Perşembe) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Зонгулдак иле Чайҗума илчесенә караган бер авыл (köy).
Ремаген
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бүҗән
Демография
Халык саны динамикасы:
NGC 3152
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Юх-Ягун
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Габдрахман Зарифов (тулылвндыру)
Биографиясе
Габдрахман Зарифов 1917 елда Борнак авылында туган. Әтисе Закир Борак авылы мулласы һәм вак сәүдәгәр була. Әнисе – Түнтәр авылы кызы Гарифәбану. Революция кануннары буенча 1918 елда Закир мулла авыл җыеннарында катнашудан, сайлау хокукыннан мәхрүм ителә. 1930 елда әлеге гаиләнең бар мөлкәте тартып алына үзләренә «кулак» ярлыгы тагылып Себергә, Краснояр краена сөрелә. Габдрахман Төньяк Енисей поселогында урта мәктәпне тәмамлый, аннары Краснояр педагогия институның физика-математика факультетына укырга керә. 1941 елда физика укытучысы дипломы алып, Краснояр шәһәренең 43- мәктәбендә укыта башлый. Әмма гомеренең максаты итеп сайлаган эшендә аңа озак эшләргә туры килми—Бөек Ватан сугышы башлана. Г.Зарифов армиягә алына һәм Барнаул шәһәрендә хәрби төзелеш батальонында хезмәт итә. 1941 елның декабрендә хәрби округ приказы белән демобилизацияләнә һәм Краснояр краеИлан районы Прокопьевск мәктәбенә укытучы итеп җибәрелә. 1942 елның апрелендә Г.Зарифов фронка китә. Ул сугышның ахырынача фронтта булып, авыр, газаплы юл үтә, ике мәртәбә яралана. Әсирлеккә эләгә, аннан иптәшләре белән качып котыла. Фронтта күрсәткән батарлыклары өчен Беренче дәрәҗә Ватан сугышы, «Кызыл Йолдыз» орденнары, 2 тапкыр орденга тиң булган «За боевые заслуги» медалена лаек була. 1946-48 елларда Г. Зарифов Краснояр мәктәпләрендә математика һәм физика фәннәрен укыта, район мәгариф бүлегендә инспектор булып эшли.
Кертленд (Нью-Мексико)
Кертленд  — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Ренгсдорф
Ренгсдорф — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Марганец
Символы
Марганец элементының символы - Mn (Марганец дип укыла).
Тарих
Марганец 1774 елда галим Ган тарафыннан ачыла.
Гиергарт (Орегон)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Енёвче
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Агурда
Демография
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 89 кешенең яшәве мәгълүм.
Кингстон (Нью-Мексико)
Кингстон  — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Марблтаун (Нью-Йорк)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Гыйльмиҗамал Зарипова
Биографиясе
Зарипова Гыйльмиҗамал Гариповна 1908 елда Балтач районы Түнтәр авылында крестьян-һөнәрче гаиләсендә туган. Балачагы шушы авылда үҗкән. Түгтәр мәдрәсәсендә башлангыч белем алган.
Еровете
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вердаш
Географиясе
Коммуна мәйданы — 22,92 км².
Гиллсборо (Орегон)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ык-Игль
Ык-Игль — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Коон-Ях елгасының сул ярына тамагыннан 30 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Рёс
Рёс — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Марилла (Нью-Йорк)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чудиново (Чиләбе өлкәсе)
Чудиново (Чудиново) — Чиләбе өлкәсенең Октябрьское районы составына керүче авыл.
Мураццано
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Тосмур (Аланья)
Тосмур (Tosmur) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Аланья илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Нуаркур
Нуаркур (Noircourt) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Реттерзен
Реттерзен — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Ягенетта
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Элмәле (Зиянчура районы)
Элмәле — Башкортстанның Зиянчура районында урнашкан авыл.
Яңа Үргәагар мәктәбе
Яңа Үргәагар мәктәбе — Татарстан Республикасының Әлки районы Яңа Үргәагар авылындагы белем бирү учреждениесы (мәктәп). 2021 елга урта мәктәптә 12 укучы укый. Укыту татар телендә.
Заберезник (Кирово-Чепецк районы)
Халык
Халык саны динамикасы:
Голд-Бич (Орегон)
Тарихы
Голд-Бич шәһәре  елда нигезләнгән.
Нувьон-э-Катийон
Нувьон-э-Катийон (Nouvion-et-Catillon) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Яңа Касмарт
Яңа Касмарт — Башкортстанның Зиянчура районында урнашкан авыл.
Сен-Мартен-ле-Сен
Сен-Мартен-ле-Сейн (Saint-Martin-lès-Seyne) — Франциянең Югары Прованс Альплары департаментына караган коммуна, Сейн кантонына карый.
Мьяццина
Мьяццина — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Нувьон-ле-Винё
Нувьон-ле-Винё (Nouvion-le-Vineux) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Яку-Неме
Яку-Неме — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Тыдыотта елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 29 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ансель
Ансель (Ancelle) — Франциянең Югары Альплар департаментына караган коммуна, Сен-Бонне-ан-Шансор кантонына карый.
NGC 3161
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Невилье
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Беневан-э-Шарбийак
Беневан-э-Шарбийак (Bénévent-et-Charbillac) — Франциянең Югары Альплар департаментына караган коммуна, Сен-Бонне-ан-Шансор кантонына карый.
Ык-Ях
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан  Иртеш елгасы кушылганга кадәр. Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Кобальт
Символы
Кобальт элементының символы — Co (Кобальт тип укыла).
Килник (Караш-Северин)
Килник — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Тутыя
Символы
Тутыя элементының символы - Zn (Цинк дип укыла).
Ла-Мот-ан-Шансор
Географиясе
Коммуна мәйданы — 52,8 км².
Черегол
Демография
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 306 кешенең яшәве мәгълүм.
Краунпойнт (Нью-Мексико)
Краунпойнт  — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Маршалл (Нью-Йорк)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хориоидаль җыерчыклар
2.	Орбита чирләре, мәсәлән эндокрин офтальмопатия яки ретробульбар шеш, хориоидаль җыерчыклар сәбәбе булып, күрү начарлануга китерә ала.
Грантс-Пасс (Орегон)
Грантс-Пасс  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан шәһәр.
Базордан
Базордан — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Фруасси
Фруасси — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Байдәүләт
Почта индексы — 453387, — 80226807002.
Демография
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 207 кешенең яшәве мәгълүм.
Массина (мисто, Нью-Йорк)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ноаска
Ноаска — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Креспине
Креспине (Crespinet) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.
Тимер
Тимер минераллары
Тимер рудасы запасы буенча Рәсәй беренче урында. Диңгез суында тимер — 1—1 %.
Алу
Үз чиратында углерод монооксиды тимерне кайтара. Реакция тизрәк үтсен өчен җылытылган угар газны тимер оксиды(III) өстеннән үткәрәләр:
Демаки (Фалёнки районы)
Демаки (Демаки) — Киров өлкәсенең Фалёнки районында урнашкан авыл.
Новалеза
Новалеза — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Банке (Югары Пиреней)
Банке — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Здравчец
Здравчец — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Куфулё
Куфулё (Coufouleux) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.
Соловьи (Шадричи авыл җирлеге)
Халык
Халык саны динамикасы:
Омисси
Омисси (Omissy) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Фурниваль
Фурниваль — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Галлий
Символы
Галлий элементының символы — Ga (Галлий дип укыла).
NGC 3168
NGC 3168 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Пири (Чаталзейтин)
Пири (Piri) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Чаталзейтин илчесенә караган бер авыл (köy).
Сен-Бонне-ан-Шансор
Географиясе
Коммуна мәйданы — 15,01 км².
Зорница (Кырҗали өлкәсе)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ла-Виллита (Нью-Мексико)
Ла-Виллита  — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Ла-Виллита халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Златолист (Кырҗали өлкәсе)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 3169
NGC 3169 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Сен-Жюльен-ан-Шансор
Географиясе
Коммуна мәйданы — 10,04 км².
Гуд-Ривер (Орегон)
Гуд-Ривер  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан шәһәр.
Иванци
Иванци — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Сызран
Исемнең килеп чыгышы
Шәһәр исеме татар «сыза» сүзеннән + «-ран» (чуаш телендә чыгыш килеше күрсәткече) кушымчадан килеп чыккан.
Ла-Джоя (Нью-Мексико)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ингты-Яга
Ингты-Яга — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Карты-Варын-Юган елгасының уң ярына тамагыннан 44 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 23 км.
Мейсонвилл (Нью-Йорк)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Колеватовы (Орлов районы)
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
NGC 3171
NGC 3171 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Югары Бикбирде
Демография
Халык саны динамикасы:
Сен-Мишель-де-Шайоль
Сен-Мишель-де-Шайоль (Saint-Michel-de-Chaillol) — Франциянең Югары Альплар департаментына караган коммуна, Сен-Бонне-ан-Шансор кантонына карый.
Лекваж (Исыл кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Тороповы (Орлов районы, юкка чыкан авыл)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Лабастид-де-Леви
Лабастид-Габос (Labastide-Gabausse) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.
Сент-Эзеб-ан-Шансор
Географиясе
Коммуна мәйданы — 7,83 км².
Оледжо
Оледжо — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Данди (Орегон)
Тарихы
Данди шәһәре  елда нигезләнгән.
Родерсхаузен
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Түбән Бикбирде
Түбән Бикбирде — Башкортстанның Зиянчура районында урнашкан авыл.
Интята
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан  Иртеш елгасы кушылганга кадәр. Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Германий
Символы
Германий элементының символы — Ge (Германий дип укыла).
Ачу тарихы һәм этимологиясе
1885 елда Фрайбергның (Саксония) бер шахтасында яңа минерал — аргиродит табылган. Минералны тикшергәндә немец химигы Винклер Клеменс яңа химик элемент ача. Винклер яңа элемент ачуы турында 1886 елның 6 февралендә ике битлек мәкалә бастырып чыгара. Яңа элементка ул галимнең Ватаны хөрмәтенә Germanium исемен тәкъдим иткән һәм Ge символы биргән. 1886—1887 алдагы ике елда зур мәкаләдә Винклер германийның үзенчәлекләрен җентекле сүрәтләгән.
Селен
Тарихы
1817 елда Й. Я. Берцелиус тарафыннан ачылган.
Берцелиус Готлиб Ган белән бергә күкерт кислотасында өлешчә кызыл, өлөшчә көрәнсу утырмаларын тикшергәннәр.
Ольденико
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Пирли (Ортакөй)
Пирли (Pirli) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Аксарай иле Ортакөй илчесенә караган бер авыл (köy).
Енидоган (Бейшеһир)
Енидоган (Yenidoğan) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Бейшеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Каменарци
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ла-Плата (Нью-Мексико)
Географиясе
Ла-Плата халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Пироглу (Болу)
Пироглу (Piroğlu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Болу илчесенә караган бер авыл (köy).
Баси
Баси (Bassy) — Франциянең Югары Савойя департаментына караган коммуна, Сен-Жюльен-ан-Женевуа кантонына карый.
Беголь
Беголь — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Соловецкое (Шабалино районы)
Соловецкое (Соловецкое) — Киров өлкәсенең Шабалино районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Гипотониядә макулопатия
1.	Билгеләре
Новопавловка (Зиянчура районы)
ᴨучтьı индексы — 453380, — 80226816003.
Ольянико
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Бомон (Югары Савойя)
Бомон (Beaumont) — Франциянең Югары Савойя департаментына караган коммуна, Сен-Жюльен-ан-Женевуа кантонына карый.
Искәрмәләр
Бомон (Верхняя Савойя)
Вок (Чулман кушылдыгы)
Вок — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Киров өлкәсе, Удмуртия биләмәләрендә ага. Елга  Чулман елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 39 км.
Ройт (Айфель)
Ройт  — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Березины (Орлов районы)
Березины (Березины) — Киров өлкәсенең Орлов районында урнашкан авыл.
Криптон
Криптон (, Kr) — Менделеевның периодик таблицасының 4 период, 18 төркем элементы. Тәртип номеры - 36. Криптон — инерт бер атомлы газ, төсе, тәме һәм исе юк. Элементның атом массасы 83,798(2).
Кимпень (Долж)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пирөмер (Патнос)
Пирөмер (Pirömer) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Агры иле Патнос илчесенә караган бер авыл (köy).
Шомонт-ан-Вексен
Шомонт-ан-Вексен — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Каняк
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лабутари
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,65 км².
Аю (Зиянчура районы)
Почта индексы — 453380, — 80226816002.
Мередит (Нью-Йорк)
Мередит  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Джанкшен-Сити (Орегон)
Тарихы
Джанкшен-Сити шәһәре  елда нигезләнгән.
Беред-Жюмет
Беред-Жюмет — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Тәлгать Айдаров
Фән һәм сәнәгать өлкәсендәге хезмәтләре өчен аңа РСФСРның атказанган уйлап табучысы дигән мактаулы исем бирелде, күпсанлы медальләр белән бүләкләнде.
Россия Дәүләт китапханәсендә аның уйлап табу эшчәнлеге турында түбәндәге мәгълүмат саклана: “Карточка
Г.Мөхәммәтшин Балтач энциклопедиясе (Р.Зарипов туплап биргән мәгълүмат), 1 том, 2006.
Роккескилль
Роккескилль — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Рубидий
Җиһанда
Аномаль югары микъдар рубидий Торн — Житков объектларында (объекты Торна — Житков) күзәтелә (кызыл гигант яки сверхгигант, аның эчендә нейтрон йолдыз бар).
Пирхүсейин (Хафик)
Пирхүсейин (Pirhüseyin) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Хафик илчесенә караган бер авыл (köy).
Туглу (Шеһиткамил)
Туглу (Tuğlu) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Шеһиткамил илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
NGC 3179
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Остана
Остана — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Вер (Югары Савойя)
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,91 км².
Искәрмәләр
Вер (Верхняя Савойя)
Джозеф (Орегон)
Джозеф  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан шәһәр.
Витреомакуляр тракцион синдром
4.	ОКТ диагнозны раслау өчен кулланалар (рәс. 17.34).
Лайден (Нью-Мексико)
Лайден  — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Янг-Нояй-Яха
Янг-Нояй-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Пуритей елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 23 км.
Кимпия (Селаж)
Кимпия — Румыниянең Селаж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Вири (Югары Савойя)
Искәрмәләр
Вири (Верхняя Савойя)
Габделбәр Әүхәтшин
Эшчәнлеге
Барлык җирләре 30 мең гектар тәшкил иткән, унбиш мең гектар бөртекле культуралар (нигездә - бодай) иккән хуҗалык өчен амбар хуҗалыгы зур әһәмиятле. Шушы гадәттән тыш әһәмиятле мәсьәләне Г.М. Аушин белән совхоз специалистлары  бергәләп үзләре хәл итәләр. Совхозның үз көче белән хуҗалык исәбендә тәүлеккә бер мең тонна ашлык эшкәртә, 187 куб.м. ашлык кабул итә ала торган ашлык эшкәртү комплексы төзелә. Башта өлкә җитәкчелегендә «мәгънәсез эш» саналган бу агрегат берничә елдан өлкә җитәкчелегенең махсус боерыгы белән барлык совхозларда булдырыла. Моның өчен һәр районда махсус «служба» барлыкка килә. Тиздән ул комплекс бөтен Себер төбәгенә тарала.
Г.М. Аушин (зоотехник!) шушы комплекс өчен СССР уйлап табулар һәм ачышлар Дәүләт комитетының патентын ала.
Чыганаклар:
Р.Зарипов Бакыйлыкка күчкән әби-бабаларыбыз рухына бер дога, 2021.
Рорбах (Пфальц)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Макуланың кояшлы пешүе
•	Фовеолада берничә атна дәвамында юкка чыга торган кечкенә зурлыктагы сары яки кызыл тап (рәс. 17.35).
Абловиль
Абловиль — Франциянең Орн департаментында урнашкан коммуна.
Енидоган (Сур)
Енидоган (Yenidoğan) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Сур илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вольва (Чулман кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Лакабаред
Лагрес (Lasgraisses) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.
Ковил (авыл в Болгарии)
Ковил  — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Джордан-Велли (Орегон)
Тарихы
Джордан-Велли шәһәре  елда нигезләнгән.
Сарман атамасы
Сарман   районы  Татарстанның  көнчыгышында,  Кама аръягында  Зәй  һәм  Ык елгалары  арасындагы Минзәлә  елгасы бассейнында  урнашкан. Минзәлә – гарәпчә “мәнзиль”  - тукталыш дигәнне  аңлата. Чыннан да,  бу  елга  бик   бормалы. Елга суы  һәр борылышка  җиткән саен  агым   тизлеген киметә,  ягъни  “тукталыш” ясый. Тукталышның  икенче төрле аңлатмасы  да бар. Гарәпләр ара  ераклыгын  махсус үлчәү  беремлеге  - “мәнзиль” (ул 87 километрга тиң  булган) белән  үлчәгәннәр. Болгар дәүләтенә  йөргән  гарәп   һәм сәүдәгәрләренең  юлның бер мәнзиле саен  туктап ял итә  торган урыны  булган. Шул сәбәпле  елгага  Минзәлә исеме кушылган  булуы  бик мөмкин. 921 нче   елда  гарәп  илчесе   һәм сәяхәтчесе   Ибне    Фадланның Болгар  иленә  көньяк-көнчыгыш   юлдан, ягъни  ҖАЕК,   Агыйдел, Ык, Минзәлә, Чирмешән  суларын кичеп килүе,   илчелекнең  елга буйларында  туктап ял итүе, шул тирәдән  яшәгән  халыкларның көнкүрешен, йолаларын тасвирлап язган  елъязмалары  моңа мисал булып тора.
САРМАН  атамасы, аның   килеп чыгышы, тамырлары чал тарих тирәнлегенә  барып тоташа. Бу атама кыпчак (нугай) этнонимы (кабилә-кавем исеме)   “сарман”га бәйләнешле  дип фикерләү дә бар. Этноним   хәзер  топоним, гидроним  һәм антропоним   формасында ныгып  калган. Урта  Жуз  казакълары  килеп  чыгышында  да “сарман” этнонимы    катнашкан. Казакъ теле  белгече Т. Җанузаков  Сарман исемен  монгол теле белән бәйли, беренче компонненты   монголча “сар”-“ай” (луна)  дигән  мәгънәне белдерә  дип карый”. (Т.Җанузаков,”Казакъ  телендәге җалкы   есемдәр, Алма –Ата, 1966 ел, 134 җит). “В. Н. Попова  Сарман атамасы  Иран телләре белән мөнәсәбәтле  булып, ”югарыгы елга”  мәгънәсен аңлата  дип саный. (Г.Саттаров,”Ни өчен шулай  аталган?”, Татарстан китап нәшрияты, Казан, 1971, 110 бит).
Лас-Нутриас (Нью-Мексико)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дезинжи
Искәрмәләр
Дезинжи
Бетбез
Бетбез — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Лаказ (коммуна)
Лакабаред (Lacabarède) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.
Миддлфилд (Нью-Йорк)
Миддлфилд  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Лакапель-Пине
Лаказ (Lacaze) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.
Енидоган (Сивриһисар)
Енидоган (Yenidoğan) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Сивриһисар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Иттрий
Иттрий (, Y) — Менделеевның периодик таблицасының 5 период, 3 төркем элементы. Тәртип номеры - 39.
Тарих
Иттрий 1794 елда Гадолин тарафыннан ачыла.
Дрейн (Орегон)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мило (Нью-Йорк)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Казанка (Зиянчура районы)
Демография
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 303 кешенең яшәве мәгълүм.
Каен
Сыйфатлама
Каен орлыгы җәйнең иң эссе вакытында (27 июль) өлгерә һәм коела. Кечкенә генә канатлы орлыкларны җил төрле якка очыртып алып китә. Каенның 5000 орлыгы 1 грамм тарта. 1 гектар жиргә 100 миллион каен орлыгы коела. Шартлар уңай булганда яз көне алар тишелеп чыгалар яки уңай шартны көтеп, тишелешне саклап, туфракта яталар. Каен орлыгы көз буе, ә кайбер елларны кыш уртасына кадәр коела. Коелган орлык кар өстеннән шактый еракка сәяхәткә чыга ала. Кар өстеңдәге чокырдан учлап каен орлыгы җыеп алырга мөмкин. Каен агачы 150 елга кадәр яши. Орлыктан һәм киселгән төптән чыгып үрчи. Орлыктан чыгып үскән каен күп тапкыр тизрәк үсә. Урманда бер төптән чыгып үскән 4-5 төп каен төптән кәкре булып, авыш үсә. Каенның тамырлары өстә генә урнашкан, шуңа күрә шактый үскән каеннарны бер урыннан икенче урынга жиңел күчереп утыртырга була. Кайбер кошлар, мәсәлән, четет, каен орлыгы белән туклана. Шул рәвешчә алар каен орлыгын тараталар. Каен туфракка һәм дымга артык таләпчән түгел, аның өчен яктылык мөһим.
Икътисади әһәмияте
Каенның үзагачы каты, нык, авыр, ак төстә. Каеннан фанир, мебель, чаңгы, машина детальләре, мылтык һәм инструмент, балта, чүкеч саплары, арба һәм чана өлешләре, столярлык инструментлары ясыйлар. Ныклык соралган урыннарда каен кулланыла. Каен агачы дымлы урыңда бик тиз чери, каен такта калҗая.
Палаццоло-Верчеллезе
Палаццоло-Верчеллезе — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Дюнс-СИти (Орегон)
Дюнс-СИти  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан шәһәр.
Цирконий
Тарих
Цирконий 1789 елда Клапрот тарафыннан ачыла.
Ми-8
1961 елда беренче очыш булган. 1965 елдан хәрби, юлчылар, медицина, коткару, махсус авиацияциясендә файдаланыла.
Сарман районы почта бүлеге
Саклаубаш – Сәхәбиева Гыйффәт.
Ләшәү-Тамак – Салават.
Кәүҗияк – Ибраһимова Гаян.
Петровка – Габделхаков Гайнелхак.
1986 нчы елда бүлеккә яңа җитәкче билгеләнә, Могыйнов Рөстәм Могыйн улы. Урынбасары булып Арефьева Диләрә Сибгат кызы, бухгалтерлар булып Гайфетдинова Әсфия Даут кызы, Хәбибуллина София, Мөсләхова Фәйрүзә Нурмөхәммәт кызы хезмәт куялар.
1996 нчы елда бүлек белән Фазуллин Гөлүс Мөбәрәк улы җитәкчелек итә.
Mantra-Rock Dance
Mantra-Rock Dance — 1967 елның 29 гыйнварында Сан-Францискода «Авалон» бию залында булган музыка концерты. Концертта Grateful Dead, Moby Grape,  Дженис Джоплин белән Big Brother and the Holding Company, һәм шулай ук шагыйрь битник Аллен Гинзберг һәм кришнаит гурусы Бхактиведанта Свами Прабхупада чыгыш ясаган. Тамашачылар арасында Тимоти Лири һәм Оусли Стэнли булган. Концертның кульминациясе Гинзберг һәм Прабхупада эшләгән киртан булган, анда «меңнәрчә кеше „Харе Кришна“» җырлаган. Прабхупада өйрәнчекләре тарафыннан гуруларына Хейт-Эшбери хиппиларын “Харе Кришна” мантрасы белән таныштыру мөмкинчелеген бирү өчен һәм шул вакыттан күптән түгел Сан-Францискода Кришна ашрамын тәэмин итәр өчен акча җыяр өчен оештырылган булган. Mantra-Rock Dance-тә катнашканга күрә Прабхупада һәм аның тарафдарлары массакүләм мәгълүмат чараларында уңайлы яктыртылган булган һәм үзенә Америка җәмәгатен җәлеп иткән. Тарихчы Роберт Эллвуд соңыннан Mantra-Rock Dance-ны хиппи эрасының төп вакыйгаларының берсе дип хасият биргән, ә Аллен Гинзберг аны «Хейт-Эшбери рухи энтузиазмының пигы» дип атаган.
Палланцено
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Югары Муйнак
Демография
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 490 кешенең яшәве мәгълүм.
Эдриан (Орегон)
Эдриан  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан шәһәр.
Мина (Нью-Йорк)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кларафон-Арсин
Кларафон-Арсин (Clarafond-Arcine) — Франциянең Югары Савойя департаментына караган коммуна, Сен-Жюльен-ан-Женевуа кантонына карый.
Енидоган (Измит)
Енидоган (Yenidoğan) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Измит илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Конче (Болгария)
Конче  — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Кедра (Чулман кушылдыгы)
Кедра — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Киров өлкәсе, Удмуртия биләмәләрендә ага. Елга  Чулман елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.
Парелла
Парелла — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Минден (Нью-Йорк)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зур Сибы
Зур Сибы (Бадӟым Сибы, Большие Сибы, кайбер карталарда Ныша-Какси кебек күрсәтелә ) — Удмуртиянең Можга районында урнашкан авыл.
Халык саны — 593 кеше (2010).
Почта индексы — 427772, ОКАТО коды — 94235812001.
Клермон (Югары Савойя)
Клермон (Clermont) — Франциянең Югары Савойя департаментына караган коммуна, Сен-Жюльен-ан-Женевуа кантонына карый.
Кос (авыл)
Кос  — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Габбас (Зиянчура районы)
Габбас — Башкортстанның Зиянчура районында урнашкан авыл.
Демография
Халык саны динамикасы:
Пароди-Лигуре
Пароди-Лигуре — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Парольдо
Парольдо — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Колонж-су-Салев
Искәрмәләр
Колонж-су-Салев
Ати-де-л'Орн
Ати-де-л'Орн — Франциянең Орн департаментында урнашкан коммуна.
Ткуарчал (мәгънәләр)
Ткуарчал — топоним.
Кым (Чулман кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Лакугот-Кадуль
Лакрузет (Lacrouzette) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.
Крайно-авыл
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мәҗит (Зиянчура районы)
Демография
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 212 кешенең яшәве мәгълүм.
Кимпурелу
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Банву
Банву — Франциянең Орн департаментында урнашкан коммуна.
Пекко
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Красино (Болгария)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мойра (Нью-Йорк)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Бордер-сюр-л’Эшес (кантон)
Бордер-сюр-л’Эшес — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Эшленд (Орегон)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пети-Верли
Пети-Верли (Petit-Verly) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Түбән Муйнак
Демография
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 73 кешенең яшәве мәгълүм.
Перлетто
Перлетто — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Жерве (Орегон)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Монро (Нью-Йорк)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Ениерген (Кумру)
Ениерген (Yeniergen) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Кумру илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Йонкалла (Орегон)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кадмий
Мәглүмат
Эрү t 321,1°С, кайнау t 766,5°С, тыгызлыгы 8650 г/см3. К. — гадәттән тыш үткәргеч, диамагнит. Дымлы һавада саклаучы оксид плёнкасы белән каплана, бүлмә температурасында органик булмаган кислоталар, галогеннар белән үзара тәэсир итешә. Кадмий парлары һәм аның берләшмәләре агулы, тынны буа, костыра, нерв системасын фалижлый (ПДК 0,1 мг/л).
Буй-Девант
Буй-Девант — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Карпынг-Ега
Карпынг-Ега — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Олы Салым елгасының уң ярына тамагыннан 280 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 39 км.
Түбән Акбирде
Демография
Халык саны динамикасы:
Мулевка (Чулман кушылдыгы)
Мулевка — Чулман кушылдыгы. Удмуртиянең Сарапул районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 17 км.
Кимпури-Сурдук
Кимпури-Сурдук — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Игл-Пойнт (Орегон)
Игл-Пойнт  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пертенго
Пертенго — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Идана (Орегон)
Тарихы
Идана шәһәре  елда нигезләнгән.
NGC 3195
NGC 3195 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Лос-Лусерос (Нью-Мексико)
Географиясе
Лос-Лусерос халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Аженталь-ле-Ба
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6,20 км².
Монтезума (Нью-Йорк)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Медянка (Татарстан)
Медянка — Татарстан Республикасының Аксубай районындагы авыл.
В. П. Ивашев исемендәге парк
Ивашевлар нәселе
ХХ гасырның 70 елларына кадәр Ивашевка авылында гап-гади архитектуралы агач йорт торган, һәм аның каршысында җиләк-җимеш агачлары: алма, слива, груша, чия үскән.
Географик урыны
Ул Татарстан Республикасының Буа шәһәреннән 7 км көньякка таба, Зөя елгасының сул як ярында урнашкан.
Монтур (Нью-Йорк)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Купците
Купците — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ениҗами (Ладик)
Ениҗами (Yenicami) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Ладик илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Түнтәрнең танылган механизаторлары
Әлеге бит Татарстанның Балтач районы Түнтәр авылы танылган механизаторлары исемлеге булып тора.
Өмбәт
Демография
Халык саны динамикасы:
Руппертсхофен (Рейн-Лан)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лос-Чавез (Нью-Мексико)
Лос-Чавез  — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Киндешть (Алба)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кайзер (Орегон)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ениҗами (Адапазары)
Ениҗами (Yenicami) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Адапазары илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кызыл Шәрык Агро
Ашлык җитештерү
«ВостокЗернопродукт» ЯАҖ агрохолдингының бүлекчәсе компаниянең 238 365 га җире булган үсемлекчелек продукциясен җитештерү белән шөгыльләнә, 20 меңнән артык заманча авыл хуҗалыгы техникасы бар.
Пуллуҗа (Симав)
Пуллуҗа (Pulluca) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Күтахья иле Симав илчесенә караган бер авыл (köy).
Ле-Без
Ле-Без (Le Bez) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.
Кары-Ягун
Кары-Ягун — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Кол-Кочен-Ягун елгасының уң ярына тамагыннан 41 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 23 км.
Пинаска
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Пах (Чулман кушылдыгы)
Пах — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Киров өлкәсе, Удмуртия биләмәләрендә ага. Елга  Чулман елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Рушберг
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пинероло
Пинероло — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Каньйонвилл (Орегон)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рюбер
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тузла (Шерефликочһисар)
Тузла (Tuzla) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Шерефликочһисар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Каньйон-Сити (Орегон)
Тарихы
Каньйон-Сити шәһәре  елда нигезләнгән.
Киндешть (Вранча)
Киндешть — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Бөгелмәдә Ан-24 һаләкәте
Каза
Мондый кискен тайпылышны күреп, сәгать 05:01:26-да диспетчер экипажга икенче әйләнешкә китәргә команда бирә. Кабинаның үзендә карар кабул итү биеклеген узу турында сигнализация эшли, шуннан соң 5 секундтан соң командир самолетны пилотлаган икенче пилотка команда бирә. Тегесе штурвалны үз өстенә ала, ә двигательләр режимы күтәрелешкә кадәр арттырыла, шуннан соң самолет 60 метр биеклеккә кадәр төшеп, югарыга китә. Әмма штурвал үзлегеннән китә башлый, тискәре артык авырлык барлыкка килә, ә самолетны мондый пиктан чыгару шактый тырышлык таләп итә. Әмма аз биеклек һәм моның аркасында килеп чыккан вакыт пилотларны ситуацияне саклап калу мөмкинлегеннән мәхрүм иткән.
Сардай (Чулман кушылдыгы)
Сардай — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Киров өлкәсе, Удмуртия биләмәләрендә ага. Елга  Чулман елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 15 км.
Морристаун (шәһәр, Нью-Йорк)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Катлин-Игый
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан  Иртеш елгасы кушылганга кадәр. Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пишина
Пишина — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Лимец
Лимец — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Понтавер
Понтавер (Pontavert) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Малага (Нью-Мексико)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пойрино
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Каскейд-Локс (Орегон)
Тарихы
Каскейд-Локс шәһәре  елда нигезләнгән.
Лисиците
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бюгар
Бюгар — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
NGC 3205
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Покапалья
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Понтрю
Понтрю (Pontru) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Кейв-Джанкшен (Орегон)
Тарихы
Кейв-Джанкшен шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ишемгул (Зиянчура районы)
ᴨyчты индексы — 453397, — 80226828001.
Демография
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 671 кешенең яшәве мәгълүм.
NGC 3207
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Понтрюэ
Понтрюэ (Pontruet) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Помаретто
Помаретто — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Кевру-Ягун
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан  Иртеш елгасы кушылганга кадәр. Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Кушкапка
Кушкапка — хәзерге Биектау районынының төньяк-көнбатыш өлешендә урнашкан авылларында, XVIII гасырда киң таралган кичке уеннар.
Йола
Кушкапкага яшьләр, язгы чәчү эшләре бетеп, печән өстенә кадәр һәр җомга, 7 атна дәвамында, җомга көннәрне җыелганнар. Бу җыенга яшьләр үзләренә пар күзләү максаты белән килгәннәр. Кушкапкада танышып, вәгъдәләр куешканнары көзгә яучылар җибәргән. Шулай авыллар бер-берсе белән катышкан.
Теллур
Исеменең килеп чыгышы
Латинча tellus, иялек килештә telluris, Җир дигәннән алынган исемне Мартин Клапрот тәкъдим иткән.
Маунтен-Въю (Луна округы, Нью-Мексико)
Географиясе
Маунтен-Въю халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Әлмәт (иҗтимагый-мәдәни үзәк)
Үзенчәлек
«Алмет» ның көмеш салаты аша икенче фасад карала. Бина Матрешка принцибы буенча килеп чыкты.
Икенче кат
Икенче катта-«Альметрика»интерактив фәнни-танып-белү үзәге. Фәнни-танып-белү үзәгенең төп максаты-катлаулы фәнни процессларны һәм гади һәм күрсәтмә ысул белән аңлату. Күргәзмә сигез кластерга бүленгән — бер-җиде берәмлеккә СИ үлчәү һәм бер-Джоуль өчен. Алар арасында «водород ракетасы», «Гидроэлектростанция», «Электромагнит», «Тепловизор» һәм «кинетик скульптура» кебек 55 экспонатны куллары белән атларга мөмкин һәм кирәк тә. «Альметрики» ның үз лабораторияләре бар, шулай ук мәктәпләр белән хезмәттәшлек итү планлаштырыла — биредә технология буенча Бөтенроссия мәктәп укучылары олимпиадасына һәм WorldSkills конкурсына әзерлек үткәрелә.
Чыганаклар
9. Әлмәттә "Татнефть" мәдәни үзәге ачылды»
Ениҗе (Гүлнар)
Ениҗе (Yenice) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Гүлнар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Помбия
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Ле-Кабан (Тарн)
Ле-Каммаз (Les Cammazes) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.
Клацкейни (Орегон)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Алнас (предприятие)
Предприятие тарихы
2008 елда «Алнас» Римера нефть сервисы компаниясе составына керә. 2014 елда 250 меңенче насос чыгару буенча тантаналы чарада Татарстан Республикасы Президенты Рөстәм Миңнеханов катнаша. Татарстан һәм ЧТПЗ төркеме социаль-икътисадыи хезмәттәшлек турында килешү төзегщн. «Алнас» үзенең эшләгән чорында өч тапкыр Россиянең иң яхшы машина төзелеше компаниясе дип таныла.
Понтекуроне
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Пынар (Тунҗэли)
Пынар (Pınar) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Тунҗэли иле Тунҗэли илчесенә караган бер авыл (köy).
Медрон (Нью-Мексико)
Медрон  — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Медрон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Ярэй-Яха
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
NGC 3211
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Неверсинк (Нью-Йорк)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яңа Чебенле
Яңа Чебенле — Башкортстанның Зиянчура районындагы татар авылы. Яңа Чебенле авыл советына керә (үзәге – Инәк совхозында). 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 593 кешенең яшәве мәгълүм.
Кәлимулла (Зиянчура районы)
Почта индексы — 453397, — 80226828002.
Демография
Халык саны динамикасы:
Кетм-Игый
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бриуз
Бриуз — Франциянең Орн департаментында урнашкан коммуна.
Понцано-Монферрато
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Брюльмай
Брюльмай — Франциянең Орн департаментында урнашкан коммуна.
Понцоне
Понцоне — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Ле-Мано-Массюгьес
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,01 км².
Буасе-ла-Ланд
Буасе-ла-Ланд — Франциянең Орн департаментында урнашкан коммуна.
Пынарбашы (Идил)
Пынарбашы (Pınarbaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шырнак иле Идил илчесенә караган бер авыл (köy).
Барий
Агулылыгы
Барий һәм аның кайсыбер кушылмалары азыкта һәм суда ПДК-дән артып киткәндә агулы булуы ихтимал. Эчәргә яраклы суда барийның рөхсәт ителгән иң соңгы концентрациясе 0,7 мг/дм³ тәшкил итә. Рәсәйдә санитар-гигиеник нормативларга ярашлы зарарлы матдәләр токсикологик лимитлау билгесе буенча нормалаштырыла; хәвефлелек классы - 2 (хәвефлелеге югары матдәләр).
Тузлукчу (Тузлукчу)
Тузлукчу (Tuzlukçu) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Тузлукчу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Мидвей (Нью-Мексико)
Мидвей  — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Бусе (Орн)
Бусе — Франциянең Орн департаментында урнашкан коммуна.
Метличина (Кырҗали өлкәсе)
Метличина  — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Кинтинич
Кинтинич — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Коттедж-Гроув (Орегон)
Тарихы
Коттедж-Гроув шәһәре  елда нигезләнгән.
NGC 3218
NGC 3218 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Поццоло-Формигаро
Поццоло-Формигаро — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Үпкә
Кеше үпкәсе төзелеше
·      Үпкә паренхимасы эчендә һава булган өчен йомшак, нәзек (губка сыман). Эшен башкармаган үпкәдә, мәсәлән, үле туган баланың үпкәдә, һава булмый.
o   Уң үпкәдә иң өстә төп бронх, астарак һәм бераз аннан алдарак – үпкә артериясе, тагын астарак ике үпкә венасы тора (бронх, артерия, вена – «БАВ»).
Прие (Эна)
Прие (Priez) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Үпкә
Кеше үпкәсе төзелеше
·      Уң үпкәнең алгы чиге (үпкәнең алгы кырый проекциясе) очтан уң күкрәк-умрау буынына төшә, аннары күкрәк сөяге сабының уртасыннан, күкрәк сөягенең гәүдәсе атыннан үтеп, ул урта сызыктан алып VI нчы кабырга кимерчәгеннән бераз сулдарак төшеп, аскы чиккә күчә.
Церий
Тарих
Церий 1803 елда фон Хисингер Берцелиус тарафыннан ачыла. Бәләкәй планеталарның иң зурысы Церера (Ceres) хөрмәтенә аталган, ә анысы үз чиратында, Рим уңыш Алиһәсе хөрмәтенә аталган.
Табигатьтә
Җир кабыгында церий нисбәте — 70 г/т, океан суларында — 5,2 мг/л.
Вилламби
Вилламби — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Метличка
Метличка — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Сәетгәрәй Фәйзуллин
1875 елда Оренбург губернасы Орск өязенең  Күкшел авылында туган. Атаклы драматург М.Фәйзинең абыйсы. Җизнәсе, Түнтәр авылыннан чыккан җәмәгать эшлеклесе һәм меценат Мөхәммәткамал Мозаффаров йогынтысы белән Түнтәр мәдрәсәсенә укырга килә. М.Мозаффаровның «Истәлек китабы»ннан менә бу юллар кызыклы: «Элекке хуҗам Әхмәд бай Хөсәеновта хезмәт иткәндә 1883 елда өйләнгән идем. Әхмәд байның башкортлардан алган 43 мең дисәтинә җирендә управляющий булып эшләүче Фәйзуллинның кызын алдым».
Поццоль-Гроппо
Поццоль-Гроппо — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Бюр (Орн)
Бюр — Франциянең Орн департаментында урнашкан коммуна.
Коув (Орегон)
Коув  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Коув шәһәре  елда нигезләнгән.
Чула (Чулман кушылдыгы)
Чула — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Киров өлкәсе, Удмуртия биләмәләрендә ага. Елга  Чулман елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
NGC 3220
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Норвич (шәһәр, Нью-Йорк)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Тузьяка (Кулу)
Тузьяка (Tuzyaka) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Кулу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).