cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Пучкома
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Федерал-Гайтс (Колорадо)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вильясбуэнас
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шендрулешть
Шендрулешть — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Аламо (Индиана)
Аламо  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Налбант (Һарманҗык)
Налбант (Nalbant) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Һарманҗык илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Каялы (Кыркларэли)
Каялы (Kayalı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Кыркларэли иле Кыркларэли илчесенә караган бер авыл (köy).
(17269) Dicksmith
Тарихы
2000 елның 3 июнендә Джон Бротон тарафыннан Риди-Крик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 LN1» саналган.
Тверь
Тарих
Елъязмаларда беренче тапкыр 1135 елда телгә алына. 1247 елдан Тверь кенәзлегенең мәркәзе. Борынгы Россиянең икътисади, сәяси һәм мәдәни мәркәзләрдән бере. Алтын Урда дәверендә Русьның үзәге булу өчен Мәскәү белән көндәшлек иткән һәм монголларга каршы хәрәкәтенең үзәге булып торган. 1327 елда шәһәрдә монголларга каршы эре күтәрелеш булган. 1466 елда тверле Афанасий Никитин Һиндстанга сәяхәт кылган.
Халык
Милләтләр (2010): руслар — 93,1 %, украиннар — 1,5 %.
Идарә-җир төзелеше
Шәһәр 4 районга бүленгән:
Зур Гудоръя
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пучкорвожа
Пучкорвожа — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Циленга елгасының сул ярына тамагыннан 11 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 14 км.
Вильясдардо
Вильясдардо — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Цуругасима
Тарихы
Цуругасима шәһәре 1991 елның 1 сентябрендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 70131 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 3955 кеше тәшкил иткән.
Селино (Киров өлкәсе)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Каялыбаг (Битлис)
Каялыбаг (Kayalıbağ) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Битлис иле Битлис илчесенә караган бер авыл (köy).
Владимир Абросимов
Спектакльләрдә рольләре
Толик («Долги наши», Я. Э. Володарский; дебют, 1974),
Игрок — М. Ю. Лермонтов, «Маскарад»;
Мистер Веласко — Нил Саймон, «Босиком по парку»;
Чаппа — Эдуардо де Филиппо, «Неаполь — город миллионеров»;
Хусто — А. Портес, «Все кувырком».
Шербенештий-де-Сус
Шербенештий-де-Сус — Румыниянең Олт жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Гали Алтынбаев
Биографиясе
1982-1984 елларда хәрби хезмәтен Германияд ә үтә, хәрби тынлы оркестрда тромбонда уйный.
Раян Алтыншин
Алтыншин Раян Мырзабай улы (27 февраль 1976 ел) — җырчы, Нефтекама дәүләт филармониясенең артист-вокалчысы. «Кардәшләр» башкорт эстрада төркеме җитәкчесе. Башкортстан Республикасының халык артисты (2021).
Найтсен (Калифорния)
Найтсен  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Найтсен халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Убиретама
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Кургаш (Җаек кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ораду
Ораду — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Бенликую (Сивриһисар)
Бенликую (Benlikuyu) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Сивриһисар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Селюнинцы
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Потенция
Тормышында тотрыклык, яхшы эш, гаиләсендә нык мөнәсәбәт, сыйфатлы җенси бәйләнеш теләгән һәрбер кеше организмында тестостеронның кирәкле дәрәҗәдә булуы турында уйланырга тиеш. Бу аның сәламәтлеге 50-60 яшьтә ничек булачагына да бәйләнгән: көчсез һәм авыру картмы яки пөхтә һәм көчле, тормыш яратучы, «кайнап торган» кешеме? Өстәвенә, моның өчен бернинди кыен нәрсәләр эшләү дә таләп ителми.
Кызылъяр (елга)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы, инештән Верхнеуральск гидротөененә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Марат Зарипов (1956)
Тәрҗемәи хәле
1956 елның 1 июнендә Литвада, Капсукас шәһәрендә туган. Казан дәүләт консерваториясе каршындагы махсус урта музыка музыка мәктәбен (көллият) (1974), Казан дәүләт консерваториясен (1979), Казан консерваториясендә аспирантура (1981) тәмамлаган.
Зур Древятница
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Кроли
Тарих
5 нче гасырда нигезләнгән.
Пыль-Ю
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Җәмил Мөхәммәтшин
Хезмәт юлы
2006 елдан — Болгар дәүләт тарих-архитектура музей-тыюлыгының туган якны өйрәнү бүлеге фәнни хезмәткәре, мөдире.
Альбион (Индиана)
Альбион  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Фрута (Колорадо)
Фрута  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан шәһәр.
Йосикава
Йосикава — Япония дәүләтенең Сайтама префектурасында урнашкан шәһәр.
Ишле районы
Тарихы
1959 елның 14 июлендә Ишле районы юкка чыгарыла, һәм аның территориясе Чабаксар, Сундырь һәм Красноармейский районнарына бирелә.
Пусловскийлар сарае
Тарихы
1939 елдан 1941 елның сентябренә кадәр сарайда Кызыл армия частьлары урнаша.
Хәзерге торышы
Реставрация эшләре төгәлләнгәннән соң биредә зур чаралар, шул исәптән халыкара кимәлдә — мәдәни һәм фәнни конференцияләр, эшлекле очрашулар үткәреләчәк дип фаразлана.
Куркумбал (Советский районы)
Куркумбал (Курыкӱмбал, Куркумбал) — Мари Илнең Советский районында урнашкан авыл.
Һоли
Үткәрү һәм мәгънәсе
Иран традициясендә Һолига охшаш Нәүрүз бәйрәм үткәрелә. АКШ-та шулай ук Һоли кайчак Марди Грас белән бергә үткәрелә. Һоли Дөньяның төрле төбәкләрендә коммерция чараларына яраша.
Амби
Амби — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Уйрапуру (Гояс)
Уйрапуру  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Гояс штатына карый.
Кече Тусту
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
HD192840
HD192840 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Сайтама (шәһәр)
Сайтама — Япония дәүләтенең Сайтама префектурасында урнашкан шәһәр.
Вуйтувка (гмина Ваганець)
Вуйтувка  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Черри-Гиллс-Моллс (Колорадо)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Уйрауна
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Ирләр үрчемсезлеге
Русиядә бала алып кайта алмаган парларның саны 15 % тирәсе һәм бу саннар елдан ел үсә бара. XX гасыр башында ир-атның эякулятында (эякуляция вакытында бүленә торган орлыклык сыекчасы) 200-250 млн/мл сперматозоид булган. Хәзерге ирләрнең кайберсендә ул барысы 25 млн/мл дан артмый. Соңгы елларда үрчемсезлек мәсьәләсе бик җитди проблемага әйләнә 1 башлады. Үлүчеләр саны арту, балаларның аз тууы илне демографик I кризиска китерде. Ирләрнең авырга уздыру сәләте — сперматозоидлар 20 млн/мл дан 100 млн/мл га кадәр булганда гына мөмкин дип исәпләнә. Белгечләр күрсәтүенчә, сәламәт 30 % ирле-хатынлы парларның авырга узуы — 3 ай бергә яшәү чорында, 60 % парларның — 7 айдан, ә 10 %  гаиләләрнең 11-12 айдан соң була икән. Бер ел буе регуляр якынлык кылып, авырга узарга тырышып караганнан соң, барып чыкмаса,«Нигә болай икән?» дип уйланырга кирәк. 40 % очракта хатын-кызларның авырга уза алмавына ир-атлар гаепле. Кайбер очракта ирләрнең организмы кирәкле кадәр сперматозоидлар эшләп чыгарырга 1 сәләтле булмый. Башка очракта сперматозоидларның саны җитәрлек, тик сперматозоидның хатын-кызның күкәй күзәнәгенә барып җитү өчен каршылык булуы тоткарлый. Тагын шулай да була — организмда иммунологик өзеклек булу сәбәпле, аталандыруга каршы антитәнчекләр ясала. Бик күпләрнең, паротит — колак яны бизе ялкынсынуы авыруы үрчемсезлеккә китерә, дигән фикерне ишеткәне бардыр. Дөресен әйткәндә, па- I ротит кичергән күп малайлар һәм кызларның нәсел калдыру функциясе белән проблемалары булмый.
Куянбай
Куянбай (Куянбаева) — Чиләбе өлкәсенең Аргаяш районы составына керүче авыл.
(17276) 2000 LU22
Тарихы
2000 елның 4 июнендә NEAT проекты тарафыннан Халеакала обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 LU22» саналган.
Поммерсфельден
Поммерсфельден — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Вуйцин (Жнинский повяты)
Вуйцин  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Зөлфирә Трегулова
Тәрҗемәи хәле
1955 елның 13 июнендә Ригада кинематографистлар гаиләсендә туган. 1929 елда бабасы Хәсән репрессиягә эләккән. Әбисе, 8 баласын ияртеп, Урта Азиягә киткән. Әтисе Исмәгыйль — кинооператор, фронт операторы сыйфатында Потсдам конференциясен (ru) төшергән, әнисе Сәйдә Трегулова (дөресе: Терегулова) — тавыш режиссёры. Балачагы Урта Азиядә (Таҗикстан, Кыргызстан) үткән. Инглиз теле тирәнтен өйрәнелүче урта мәктәпне (1972), Мәскәү университетында тарих факультетының сәнгать белеме бүлеген (1977), аспирантураны (1981)  тәмамлаган, 1993-1994 елларда Нью-Йоркта  Соломон Р. Гуггенхайм музеенда стажировка үтә.
Ишетү начарлану
Бөтендөнья Сәламәтлек Саклау оешмасының мәгълүматларына кара­ ганда дөньяда 500 млн нан артык кеше ишетү сәләте бозылу белән интегә.
Көчле тавышлы нәрсәләр белән мавыкмагыз. Плеердан баш тартыгыз, музыканы гадәти динамиклардан тыңларга кирәк. Сәламәт тормыш рәвеше белән яшәргә киңәш ителә. Барлык үзәк нерв системасын җимерә торган нәр­ сәләр —никотин, алкоголь, наркотиклар—барысы да ишетү сәләтен киметә.
Пардаян (Ло һәм Гаронна)
Пардаян — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Амбой (Индиана)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ашальчи Оки
Ашальчи Оки — удмурт шагыйрәсе Акилина Григорьевна Векшинаның әдәби псевдонимы.
Улианополис
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Пышега (Омза кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Галиндусте
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хондзё
Тарихы
Хондзё шәһәре 2006 елның 10 гыйнварында шәһәр статусын ала.
Сенькино (Киров өлкәсе)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Рифгать Әхмәтьянов
Кызыклы факт
Рифкать Әхмәтьянов – полиглот галим. Ул татар, чуаш һәм башка төрки телләрдән тыш чирмеш, мукшы, ар, маҗар, фин, гарәп, фарсы, шулай ук инглиз һәм алман телләрен белә.
Шеридан (Колорадо)
Тарихы
Шеридан шәһәре  елда нигезләнгән.
(9674) Словения
(9674) Словения — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
(17278) Viggh
(17278) Viggh — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Зур Загадай
Зур Загадай — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Кожва елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Галләметдин Ханисламов
1930-елларда «Үзәк мөселман диния нәзарәте эше» буенча репрессияләнә; тоткынлыкта вафат була.
HD192893
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Миндәк (Җаек кушылдыгы)
Миндәк — Россия территориясеннән ага торган елга. Чиләбе өлкәсе, Башкортстан Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Җаек елгасының уң ярыннан 2320 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 60 км.
Зәкия Әхмәрова
Әхмәрова Зәкия Абдулла кызы (13 март 1919 ел — 22 июнь 2006 ел) — театр актеры. 1940—1990 елларда Салават башкорт дәүләт драма театры актеры, театрга нигез салучыларның берсе. 1953 елдан ССРБ Театр эшмәкәрләре берлеге әгъзасы. Башкорт АССР-ының атказанган артисты (1958).
Пенсильвания алман теле
Пенсильвания Алман теле ул АКШ-ының 30 штатында һәм Канаданың Онтариода якынча 300 000 кеше сөйләшә торган тел. Күчеп килгән Алманнар Лютеран һәм Реформат булганнар. Беренче алманнар 1683 елда Пенсилваниягә килгән. Шул елда алар Филадельфиядә алман шәһәрчеге нигезләгәннәр. Беренче алман яшәүчеләрнең җитәкче кешесе Франц Даниэль Пасториус булган. Шуннан соң буыннарда алман теле диалектлары һәм инглиз теле диалектлары кушылмасын булдырылган булган. Бу тел Пенсильвания Алман теле дип атала башлаган. Ул Пенсильвания Дейчланд дигән урында сөйлшелгән. Яшәүчеләрнең Курпфальц яки Пфальцтан булган. Еш аларны "Пэльцер" дип атаганнар. Пенсильвания Алман телендә урын атамалары бар.
Сираока
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 51684 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 2070 кеше тәшкил иткән.
Мәхмүт (Чиләбе өлкәсе)
Мәхмүт (Махмутова) — Чиләбе өлкәсенең Коншак районы составына керүче авыл.
Пышега (Сула кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
2-че Уфа ТЭЦ-ы
Тарих
Предприятиелә Русиядә башлангыч тапкыр тоз кислотасында регенерацияләү белән химик тозсызландыру куаламас (1995), химик реагентлар файдаланмыйча төче су алу өчен сәгатенә 50 к җитештерүчәнлекле тиз кайнаучы парландыргыч (1999) индерелә. 2013 елда 117657,3 млн кВт•сәгать электр энергиясе эшләп чыгарыла һәм 169,7 млн Гкал җылылык энергиясе җибәрелә. Предприятие белән Рәҗәпов, Я.З.Төхвәтуллин һәм башка эшмәкәрлеге бәйле.
(9676) Eijkman
(9676) Eijkman — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Анговиль-сюр-Е
Анговиль-сюр-Е — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Шербенешть (Сучава)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вулька (Александровский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Арру (коммуна)
Арру (Arrout) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, Көнбатыш Кузеран кантонына карый.
Казе Марке (Тревизо)
Казе Марке — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Аргос (Индиана)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Йөрәк зәгыйфьлеге
Эндокардит авыруы вакытында клапан аппаратының зарарлануы чирнең барлыкка килүендә төп роль уйный; сирәгрәк очракларда бу авыруга сеп­ сис, атеросклероз, сифилис, төрле җәрәхәтләр һәм башка сәбәпләр китерә.
Функциональ җиткелексезлек булганда зур үзгәреш булмый, тик кла­ панның капкачлары тишемне тулысынча каплап бетерми. Бу халәтнең сәбәпләре булып миокардит авыруы, миокардның дистрофик зарарлануы, кардиосклероз авырулары тора.
Аорта клапаны җиткелексезлеге вакытында йөрәкнең диастоласы (йөрәк мускулларының йомшару фазасы) булганда ярымайсыман капкачлар бөтенләй аорта тишемен ябып бетермәгәнлектән, кан аортадан сул карын­ чыкка кире агып төшә. Бик еш аорта җиткелексезлеге аортаның ревматик эндокардиты, сирәгрәк септик эндокардит, сифилис, атеросклероз белән зарарлану аркасында барлыкка килә.
Пенн-д'Ажене
Пенн-д'Ажене — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Йокысызлык
Болардан кала табиблар йокы алдыннан каһвә, спиртлы эчемлекләрне эчәргә, тәмәке тартырга киңәш итмиләр. Йокыга киткәнче күңелле китап укырга, тынычландыра торган кино карап алырга, рәсем ясау кебек эшләр шөгыльләнергә тәкъдим ителә. Көн саен кабатланып торган гамәлләр уңай атмосфера тудырып, тыныч йокларга булыша.
Рәфил Ханов
Биографиясе
Рәфил Лотфулла улы Ханов 1946 елның 16 маенда Башкорт АССР-ының Чакмагыш районындагы Җәмәй авылында туган.
1-че Уфа ТЭЦ-ы
1-че Уфа ТЭЦ-ы(1-се Өфө ТЭЦ-ы,1-се Өфө йылылыҡ электр үҙәге, Уфимская ТЭЦ-1)- Җылылык электр үзәге. Башкортстан генерацияләү компаниясе контрольдә, составында. ТЭЦта җылылык энергиясе электр энергиясе белән бер вакытта эшләп чыгарыла (энергияне аерым җитештерү белән чагыштырганда җитештерү экономиясе 1,5—2 тапкыр арта).
Рака-Вож
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Абингтон (Коннектикут)
Тарихы
Абингтон шәһәре  елда нигезләнгән.
Сердеж (Киров өлкәсе)
Сердеж (Сердеж) — Киров өлкәсенең Яраң районында урнашкан авыл.
Умари
Умари — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сеара штатына карый.
Каялык (Чукурҗа)
Каялык (Kayalık) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Хаккари иле Чукурҗа илчесенә караган бер авыл (köy).
(9679) Crutzen
(9679) Crutzen — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Ләйлә вә Мәҗнүн (Фөзүли)
Ләйлә вә Мәҗнүн (Leyli və Məcnun, لیلی و مجنون) — XVI гасырның бөек шагыйре Мөхәммәт Фөзүли тарафыннан 1536 елда әзери телендә иҗат ителгән лиро-эпик шигъри әсәр. Шагыйрьнең иң даһи әсәре булып санала. Әсәр Багдадның госманлы хакиме Өвәйс пашага багышланган. Әсәр 3096 бәеттән гыйбарәт. Бу әсәр нигезендә 1907 елда Өзәер Хаҗибәев тарафыннан беренче опера иҗат ителә.
Ачыклама
Россия Фәннәр Академиясенең Шәркыять институтында «Ләйлә вә Мәҗнүн» кулъязмаларының 12 исемлеге саклана.
Зур Кодач
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Умаризал
Умаризал — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Норти штатына карый.
Вест-Бромвич
Тарих
Беренче мәртәбә 1086 елда телгә алына.
Кемпа (Ополе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гарсиернандес
Гарсиернандес — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Рассоха-Она
Рассоха-Она — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Она елгасының сул ярына тамагыннан 78 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 14 км.
(9680) Molina
Тарихы
1960 елның 22 октябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «3557 P-L» саналган.
Бухажево
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Питерборо
Тарих
Рум империясе заманында нигезләнгән.
Гөлира Фатыйхова
Тәрҗемәи хәле
1971―1977 елларда С. В. Курашов исемендәге Казан дәүләт медицина институтының санитария-гигиена факультетында гомумпрактика табибы белгечлеге буенча укый. Әлмәт шәһәренең 2нче хастаханәсендә интернатура узган.
Тапшер
Тапшер (Тапшер, Тапшер) — Мари Илнең Советский районында урнашкан авыл.
Гыйззениса Таҗетдинова
Тәрҗемәи хәле
Беренче Бөтендөнья сугышы башланганнан соң аның ирен фронтка чакыралар. Гыйззениса өч бала белән кала, типографиядә эшләвен дәвам итә. Солдатның хатыны буларак ул азык-төлек паегы ала иде. Паек чиратында күп сәгать торганда, Гыйззениса башка солдат хатыннарына "Йолдыз" гәзитәсен укыган. Бу полиция һәм революционерларның игътибарын җәлеп итте.
1917 елның мартында аның ире фронттан туберкулезның авыр формасы белән кайткан. Аннан туберкулез балаларга да йоккан. Яз көне, иренең дусты чакыруы буенча, Гыйззениса профсоюз җыелышларына йөри башлады һәм китап төпләүчеләрнең профсоюзына керде. Сентябрьдә Гыйззениса РСДЭФ(б)га кабул ителгән иде. Шул ук елның ноябрендә аның ире үлгән. Озакламый туберкулездан Гыйззенисаның ике баласы үлде. Гыйззениса Таҗетдинова Казан советына сайланды. 1919 елда ул Мәскәүгә укырга китә. 1925 елда Казанга әйләнеп кайта һәм ТАССРның хатын-кыз бүлеген җитәкли. Бу постта булганда, хатын-кызлардан профессионаллар әзерләүгә зур игътибар бирде.
Прем
Прем — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Гахатес
Гахатес — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Умбузейру
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Ольга Таусски-Тодд
Ольга Таусски 1906 елның 30 августында Моравиянең (Чехия) Оломоуц шәһәрендә еврей гаиләсендә туа. Аның атасы, Юлиус Давид Тайский (Julius David Taussky) сәнәгать химигы булып эшли, ә әнисе Ида Поллах (Ida Pollach) хуҗабикә була. Венада һәм Цюрихта укый. Вена университетында Филипп Фуртвенглер (Philipp Furtwängler) җитәкчелегендә саннарның алгебраик теориясе буенча докторлык диссертациясе яклый. Бу вакытта ул Вена түгәрәге утырышларында катнаша.
Джан-Карло Рота сөйләвенчә, уч немец математиклары яшь математик катынны Давид Гильберт (David Hilbert) хезмәтләрен тикшерү һәм математик хаталарын табу, аларны бергә туплап, авторның туган көненә бүләкләү өчен хатынны яллыйлар.
Каялык (Варто)
Каялык (Kayalık) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Муш иле Варто илчесенә караган бер авыл (köy).
Норт-Едвардс (Калифорния)
Географиясе
Норт-Едвардс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Вшедзень (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Вшедзень  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Ритто
Географиясе
Шәһәр территориясе 52.75 км² тәшкил итә.
Майя (цивилизация)
Архитектурасы
Таш скульптурада һәм барельефларда, вак пластика әсәрләрендә, диварларда һәм керамика бизәкләрендә чагылыш тапкан майя сәнгате өчен стильләштерелгән гротеск образларда гәүдәләндерелгән дини һәм мифологик тематика хас. Майя сәнгатенең төп мотивлары — антропоморф ходайлар, еланнар һәм битлекләр; аңа стилистик нәфислек һәм камил хасиятләр хас. Майя өчен төп төзелеш материал булып таш хезмәт иткән.
Календаре
Борынгы һәм Урта гасырлар халыкларының иң төгәл календаренә таянып, майя каһиннәре игенчелек эшләренең башлану вакытын күрсәткән. Майя үз заманы өчен катлаулы һәм байтак анык календарь системасына ия булган. Аны башка Үзәк Америка халыклары — ацтеклар да, тольтеклар да һ. б. кулланган.
Майя патшалыклары
Баакуль, Мутуль, Кануль, Шукууп патшалыктары, шулай ук тагын бер ничә дистәдән артык вак патшалыклар булганлыгы билгеле.
Симаничи
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Аньо
Аньо — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Төньяк Ежуга
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Шпицберген
Тарих
Икенче бөтендөнья сугышында Вермахт тарафыннан буйсындырыла.
Халык
Совет Берлеге таркалганнан соң Шпицберген милли составы шактый үзгәрде:
Свальбард һава аланы
Свальбард һава аланы Арктика аша һава юллары өчен кулланыла. Казан һава аланына һәм Татарстан авиаширкәтенә өчен Цесна-Караван кече очкычлары Шпицберген аша АКШ Канзас штатының Уичита шәһәреннән очып килә. Бу очкычлар Идел буе төбәкара очышларында файдалана.
Шербешть (Вранча)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гартфорд (Коннектикут)
Гартфорд  — Америка Кушма Штатларының Коннектикут штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Абзал Бәйсәбәков
Хәйриячелек
2019 елның февралендә «Хәрәкәт» хәйрия фонды ярдәмендә Җетебай бистәсендә (Маңгыстау өлкәсе) күп балалы гаиләгә фатир сатып алырга булыша.
(9685) Korteweg
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4247 P-L» саналган.
Гавронець (Радзейовский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Иван Маточкин
Фәнни эшчәнлеге
1945 елда ул докторлык диссертациясен яклый. Шул ук елда профессор итеп сайлана. Ул нейроморфология һәм кан әйләнеше анатомиясе турында 100 дән артык фәнни хезмәт язган. Шулай ук, квалификацияле кадрлар әзерләүгә, студентларны Казан медицина училищесының иң яхшы традицияләренә өйрәтүгә зур игътибар бирде.
Mäskäw bankara valüta birjası
2011 yılda RTS birjası belän berläşkän.
Микеланджело
1494—1495 елларда Микеланджело Болоньяда яши, биредә иҗат итә. 1495 елны ул Флоренциягә кайта. Күп кенә әсәрләрен биредә иҗат итә.
Төньяк Песъю
Төньяк Песъю — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Көньяк Песъю елгасының сул ярына тамагыннан 5 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 35 км.
Мәммәд Сәид Ордубади
Тормыш юлы һәм иҗаты
1920 елдан партиянең Бакы комитеты органы — «Йени йол» («Яңа юл») газетасының җаваплы мөхәррире була. 1926 елда Ордубади совет учреждениеләрендә бюрократизм һәм волокитага каршы көрәш турында актуаль пьеса яза.
Мәммәд Сәид Ордубади 1950 елның 1 маенда вафат була. Бакыда Шәрәфле каберләр аллеясында җирләнгән.
Агабәйли (Агсу)
Агабәйли  (Ağabəyli ) — Әзербайҗанның Агсу районына караган авыл.
(9686) Keesom
(9686) Keesom — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Комсомольский (Советский районы)
Комсомольский (Комсомольский, Комсомольский) — Мари Илнең Советский районында урнашкан бистә.
Синцово (Киров өлкәсе)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (13%), руслар (87%).
Каялыкөй (Караманлы)
Каялыкөй (Kayalıköy) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Бурдур иле Караманлы илчесенә караган бер авыл (köy).
Үрләде
Үрләде, Урляда, уст. Бол. Урседа — Җаек елгасы кушылдыгы. Чиләбе өлкәсенең Верхнеуральск районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Җаек елгасының сул ярыннан 2274 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 42 км. Үрләде буенда Яңа Ахун авылы, Верхнеуральск ш. урнашкан.
Йөрәк чирләре
Миокард инфарктыннан соң авыруның тормышын шартлыча ике периодка бүлергә була: берничә ай реабилитация узу һәм калган барлык тормыш. Бар авыруларның да чиргә кадәрге яшәү рәвешен саклап каласы килә, тик инде бар да сәламәт вакыттагы кебек була алмый. Шуңа күрә авырып киткәнче булган ваемсызлык сакланырга тиеш түгел. Инфаркт — куркыныч авыру. Авырулар инфарктны башка чир белән бутамасыннар өчен, кыскача симп­ томнарын күрсәтеп үтик. Инфаркт булганда, күкрәк сөяге артында җиңелчә кысудан алып яндыра торганга кадәр көчле авырту, түбән теш казналыгында (теш бик көчле авырта башлаган кебек), мускулларның хәлсезлеген тою, сул кул ою, чәнчү тойгысы барлыкка килү, эч авырту кебек симптомнар күзәтелә. Авыртуга түзеп торырга түгел, кичекмәстән «ашыгыч ярдәм» машинасын чакыртырга, ул килгәнче ярым утырган торышта булырга кирәк.
Балаларда йөрәк чирләре
Бу — экологиянең начараюына, сәламәт булмаган яшәү рәвешенә, ата- аналардагы хроник авыруларга һәм күп кенә башка төр факторларга бәйле.
Авыру никадәр иртәрәк беленеп, дәва үз вакытында башланса, шул кадәр яхшырак була. Сабый дөньяга килгәч тә, аңа тикшерү уздыралар, мәгълүматларны, сабыйны карап, кардиолог, табиблар консилиумы карар чыгара. Балага хирургик ярдәм кирәк булмаганда, ул педиатрлар күзәтүе астында кала.
Әнисенең туклану рационына да игътибар бирү мөһим. Аңа калий, магний тозларына бай ризыклар, өрек, йөзем, күрәгә, хөрмә, киви, виноград, кабак, патиссон, брокколи кәбестәсе, чикләвек файдалы. Ана сөте аркылы файдалы матдәләр бала организмына да керә. Ә иң мөһиме—бала туганчы да, туганнан соң да, ата-ананың сәламәт булуы таләп ителә.
Мартинс Дукурс
Тормыш юлы
2016/17 сезонында Дөнья кубогын рәттән сигезенче тапкыр ота (8 этап өчен дүрт җиңү). 2009/20 сезонында ике еллык паузадан соң, 8 этап эчендә өч тапкыр беренче урынны һәм өч тапкыр икенче урынны яулап, янәдән Дөнья кубогына ия була. 2020 елгы дөнья чемпионатында Альтенбергта өч немец спортчысына оттырып, дүртенче урын ала.
Гагови-Нови
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бөек Ватан сугышы хроникасы/1942 елның марты
1942 елның 2 мартында. Дүшәмбе. Сугышның 254-нче көне
Совинформбюро.
1942 елның 4 мартында. Чәршәмбе. Сугышның 256-нчы көне
Көнбатыш фронт (Георгий Жуков).
Франц Һалдер (Алманияның коры җир гаскәрләре Югары сәргаскәрлек штабының башлыгы).
1942 елның 5 мартында. Пәнҗешәмбе. Сугышның 257-нче көне
Көнбатыш фронт (Георгий Жуков).
Унаи
Унаи — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Бөек Ватан сугышы хроникасы/1942 елның марты
1942 елның 8 мартында. Якшәмбе. Сугышның 260-нче көне
Калинин фронты (Иван Степан улы Конев). 3-нче хәлиткеч һөҗүм ясый торган армия (60-нчы армия)) (Максим Пуркаев).
1942 елның 9 мартында. Дүшәмбе. Сугышның 261-нче көне
Төньяк-Көнбатыш фронт (Павел Курочкин).
Беверли-Шорс (Индиана)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Владимир Поросёнков
Биография
1954 елда ул С. В. Курашов исемендәге Казан медицина институтын тәмамлый.
Казе Маркон (Тревизо)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Mäskäw birjası
2011 yılda Mäskäw bankara valüta birjası häm RTS birjası berläşüe näticäsendä barlıqqa kilä.
Mäskäw birjası aktsiälär, obligatsiälär, çığarılma finans qoralı, valüta, asıl metallar belän säwdä oyıştırıp, tärtipkä sala.
Диос-ле-Гуарде
Диос-ле-Гуарде — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бенг Меалеа
Бенг Меалеа яки Бунг Меалеа (Кхмер телендә:ប្រាសាទបឹងមាលា "лотос буасы" ) ул Ангкор Ват чорының гыйбадәтханәсе Ул Камбоджада Ангкор Ватның төп гыйбадәтханәләр төркеменнән көнчыгышта,  Преаһ Кһан Компонг Свайга борынгы патша шоссесында урнашкан.
Притрихинг
Притрихинг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Пюжоль (Ло һәм Гаронна)
Пюжоль — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Барневиль-Картере
Барневиль-Картере — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
(9688) Goudsmit
(9688) Goudsmit — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Мериден (Коннектикут)
Мериден  — Америка Кушма Штатларының Коннектикут штатында урнашкан шәһәр.
Казе Маркон (Порденоне)
Казе Маркон — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Бяленги (Великопольское воеводалыгы)
Бяленги  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Брюссель
Субурбанизация
XX гасырдан, бигрәк тә, аның икенче яртысыннан башлап, Брюссельнең төп халкы – башлыча, французча сөйләшүчеләр, Фламанд Брабанты исемле нидерландча сөйләшүчеләр провинциясенә кергән шәһәр кыры муниципалитетларына күчеп китәләр. Иске шәһәрнең бушап калган мәхәлләләренә чит илләрдән һәм элеккеге Франция һәм Бельгия колонияләреннән килүчеләр урнаша.
21 декабрь
21 декабрь — Милади тәкъвимендә уникенче айның егерме беренче көне. Ел ахырына кадәр 10 көн кала.
Рим католик изгеләре –
Гаево (Свецкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ситемка
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (98%).
(17292) 2656 P-L
(17292) 2656 P-L — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Униан-да-Серра
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Барфлер
Барфлер — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Пюимиклан
Пюимиклан — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Казе Марконе I (Пескара)
Географиясе
Казе Марконе I Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Ялшанка (Җаек кушылдыгы)
Ялшанка (Елшанг) — Россия территориясеннән ага торган елга. Чиләбе өлкәсе, Башкортстан Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Җаек елгасының уң ярыннан 2293 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Доньинос-де-Саламанка
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD193096
HD193096 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
(17294) 2787 P-L
Тарихы
1960 елның 26 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2787 P-L» саналган.
Гай (Могиленский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Селог-Вож
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Камил Ганиев
Биографиясе
Көнбатыш фронты 33-нче армиясе хәрби берләшмәсенең 1942 елның 22 сентябрендәге 529 нчы приказы нигезендә 104-нче танк дивизиясе 145-се танк батальонының элемтә взводы командиры өлкән лейтенант Ганиев «Сугыштагы батырлыклары өчен» медале белән бүләкләнә.
Норвич (Коннектикут)
Тарихы
Норвич шәһәре  елда нигезләнгән.
(9691) Zwaan
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «6053 P-L» саналган.
HD193138
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Пуллах-им-Изарталь
Пуллах-им-Изарталь — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Инохоса-де-Дуэро
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Интер РАО ЕЭС
Капитализация буенча Интер РАО ЕЭС Россия энергетик арасында алдынгы.
Тарих
«Интер РАО ЕЭС» 1997 елда РАО «ЕЭС России» компаниясе дип ачыла. Интер РАО ЕЭСның тәүге максаты – халыкара базарында электроэнергияне сату булды.
Казе Маркони (Потенца)
Географиясе
Казе Маркони Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Намык Кемал (Чанкая)
Намык Кемал (Namık Kemal) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Чанкая илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Валкеу-де-Сус
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бяленжице
Бяленжице — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Свами Йогананда Гири
Свами Йогананда Гири Италиядә әйдәп баручы Һинд дине шәхесе булып тора. Ул Unione Induista Italia-нең нигезләүчесе булган.
Орлов районы
Административ үзәге — Орлов шәһәр.
Мәхмүт Хәсәнов
Биография
1944 елда М.Хәсәнов Мәскәүдәге Дәүләт театр сәнгате институтына (ГИТИС) укырга керә. Актерлык факультетын уңышлы тәмамлаганнан соң, ул Казанда Яшь тамашачылар театрында эшли. Шул чорда (1949–1951) газета-журнал битләрендә аның хикәяләре, очерклары бик еш басыла. Соңрак ул актерлык хезмәтеннән аерылып, журналистика өлкәсенә эшкә күчә: «Совет Татарстаны» газетасында әдәби хезмәткәр, Татарстан радиосында хәбәрче вазифаларын башкара.
1955–1957 елларда ул Мәскәүдә икееллык Югары әдәби курсларда укый.
Шеркая
Шеркая — Румыниянең Брашов жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Чиңхәй
Халык
2010 ел жаисәбе буенча, провинциядә 5626722 кеше яши, шул исәптә кытайлылар — 2983521 кеше (53,02%), тибетлылар — 1375059 кеше (24,44%), хуэйлар — 834298 кеше (14,83%), ту (монгорлар) — 204412 кеше (3,63%), саларлар — 107089 кеше (1,90%), монголлар — 99815 кеше (1,77%).
Унисталда
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Сиухино
Сиухино (Сиухино) — Киров өлкәсенең Киров шәһәрендә урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Марис Штромбергс
Карьера
2016 елгы Олимпия уеннарында Марис ачылу тантанасында Латвия җыелма командасының байрак йөртүчесе була, ярымфиналга чыга алмый.
Сәхаб Урайский
С.Урайский 1957 елның 15 февралендә вафат булды.
Башкортстан генерацияләү компаниясе
Хәзерге торышы
Аның составында Башкортстан Республикасында урнашкан 18 эре һәм кече электр станцияләре. Оешма электр энергиясе белән Башкортстан Республикасы һәм күрше төбәкләр предприятиеләрен һәм халкын, ә җылылык энергиясе белән — Башкортстанның сигезле кала предприятиеләрен һәм халкын тәэмин итә.
Башкортстан Республикасындагы компания составында бар дөньяда күпчелек тәшкил иткән электр энергиясе җитештерү төрләре — ГРЭС-тар, ТЭЦ, ЕЭС (җил электр станциясе), ГЭС, шул исәптән берничә кече һәм микро-ГЭС-тар бар.
Амамбайка
Халык
Халык саны динамикасы:
Рео-Лисс
Рео-Лисс — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Мацуэ
Мацуэ — Япония дәүләтенең Симане префектурасында урнашкан шәһәр.
Бельфонтен (Манш)
Бельфонтен — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Мацуэ
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 195875 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 369 кеше тәшкил иткән.
Скоковы
Скоковы (Скоковы) — Киров өлкәсенең Слободской районында урнашкан авыл.
(17300) 4321 P-L
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4321 P-L» саналган.
Шес
Шес — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Сельзя (Мезень кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Габдрахман Гомәри
Яшьлек
Әстерхан губернасының авыл мәктәпләрендә башлангыч белем алып, 1881 елда Габдрахман иптәше Хәбибулла Әхмәдов белән Казанга, Шиһабетдин Мәрҗани мәдрәсәсенә юл тота. 8 ел дәвамында ул Мәрҗани җитәкчелегендә гарәп теле һәм әдәбиятын, ислам фәлсәфәсен, мантыйк, математика һәм тарихны өйрәнә. Тырышлыгы, эш сөючәнлеге һәм сәләтле булуы белән, шәкерт Ш.Мәрҗанинең аеруча ышануын казана. Ике тапкыр, 1887 һәм 1888 елларда, мөгаллим башта аны Сембер шәһәренә, ә аннары Уфага алып бара. Вафат булыр алдыннан, Мәрҗани Г.Гомәригә һәм башка ике шәкертенә «Хашиятел тәүзыйх» («Аңлатмаларны шәрехләү») дигән китабын тикшерергә, кирәк булганда төзәтергә, тәмамларга һәм бастырып чыгарырга васыять итә.
Карсанак
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Зур Тэбук
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Стемфорд (Коннектикут)
Сылтамалар
Стемфорд (Коннектикут)
Валя (Бистрица-Несеуд)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(9696) Jaffe
(9696) Jaffe — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Алексеевски (Чиләбе өлкәсе)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (43%), татарлар (5%), башкортлар (7%), казахлар (43%).
Берекетли (Алтыэйлүл)
Берекетли (Bereketli) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Алтыэйлүл илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Уранди
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Идзумо (шәһәр)
Тарихы
Идзумо шәһәре 1941 елның 3 ноябрендә шәһәр статусын ала.
(17302) 4610 P-L
(17302) 4610 P-L — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Фрэнк Келлог
Биография
Фрэнк Келлог Потсдамда, Нью-Йорк штатында Абигейл Биллингс Келлог һәм Аза Фансуорт Келлоглар гаиләсендә туа. Малайга тугыз яшь булганда, гаилә көнбатышка күченә һәм Миннесота штатында бер фермада урнаша. Фрэн фермада эшли, соңрак Рочестерга бара һәм анда юридик конторада клерк булып эшли, шул ук вакытта хокук өйрәнә. 1877 елда ул имтихан тапшыра һәм адвокатлар коллегиясына кертеләю 1882-1887 елларда ул округ прокуроры вазифасына сайлана. 1886 елда Клара Кукка өйләнә. Келлог монополияларга каршы эшләрне алып барып дан казана. 1912 елда ул Америка адвокатлар ассоциациясенең рәисе итеп сайлана. 1916 елда АКШ сенатына сайлана, 1922 елда исә бик тырышса да, яңадан сенатка керми. 1923 елда президент Уоррен Гардинг аны бишенче Панамерикан конференциясенә вәкил итеп җибәрә. 1923-1925 елларда Келлог Бөекбританиядә АКШ илчесе була. 1925 елда исә Калвин Кулидж аны АКШ Дәүләт сәркатибе итеп билгели. Бу вазифада ул Бриан-Келлог пактын имзалау белән дан казана һәм моның өчен 1929 елда Тынычлык өчен Нобель премиясе белән бүләкләнә.
Роместен
Роместен — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Алексий (Дородницын)
Архиепископ Алексий (Анемподист Яковлевич Дородницын; 2 (14) ноябрь 1859 ел, Успенка авылы, Славяносербск өязе, Екатеринослав губерниясе - 1919 елның декабре, Новороссийск) — Рус Православие Чиркәве епископы, Владимир һәм Шуя архиепископы. Рухи язучы һәм дин әһеле.
Шанер
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%), руслар (0%).
Кобеля (Ополе воеводалыгы)
Кобеля  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Иранда ислам
Иранда ислам — Иран территориясендә ислам дине. Рәсми мәгълүматлар буенча, Иран халкының (83 млн 992 мең кеше) 99,40 % ы (82 млн 500 мең кеше) (бөтендөнья мөселманнарының 4,60 % ы) — Ислам дине тарафдары (2020). Ислам – Иранның дәүләт дине. Шигыйлар мөселманнарның 80—95 % ын тәшкил итә, сөнниләр — 5—15 %. 1979 елның 1 апрелендә Иран итеп игълан ителә.
Мәдәни революция
Куелган бурычны хәл итү өчен яңа ислам институтлары булдыру, җәмәгать оешмалары һәм дәүләт органнары системасын формалаштыру таләп ителә, алар үз эшчәнлекләре белән халыкны буйсындыруны тәэмин итәргә тиеш була. Мәдәни революциянең җимергеч көче, иң беренче чиратта, аятолла Хомейни фикеренчә, шаһ заманында исламга иң зур зыян салган югары уку йортларына, массакүләм мәгълүмат чараларына: матбугат, радио, телевидение һәм кино сәнгатенә кагыла. Ул Көнбатыш алдында баш иючеләр белән көрәшергә һәм аларны «йөз процент мөселман булганнар» белән алыштырырга боера. Мәдәни революция башлангыч һәм урта мәктәпләргә дә кагыла: алар ябылмаган, әмма аларда ислам тәгълиматы (нигездә, аның шигый вариантында) укытылучы төп фәнгә әверелә. Хатын-кызлар авыр хәлгә дучар ителә: хиҗабны мәҗбүри кию, һөнәрләрне чикләү, аерым укыту, хатын-кыз инициативасы буенча аерылышуны тыю, күпхатынлылык һәм («сигә», ) яңадан гамәлгә кертелә. Караклык, спиртлы эчемлекләр кулланган өчен тән җәзасы кертү; Ватанга хыянәт иткән һәм шпионлык иткән өчен, ир белән хатын арасында хыянәт һәм наркотиклар кулланган өчен үлем җәзасы кертү хатын-кызларга аеруча каты кулланылган.
Бетмаль (коммуна)
Бетмаль (Bethmale) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, Көнбатыш Кузеран кантонына карый.
Наһыртепе (Низип)
Наһыртепе (Nahırtepe) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Низип илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Бялоблоти (Великопольское воеводалыгы)
Бялоблоти  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Рим Баянов
Спектакльләрдәге рольләре
Гәрәй («Рәйхан», Нәкый Исәнбәт; дебют, 1953), Фәхрия («Кара йөзләр», Г. Әмири һәм В. Г. Галимов, М. Гафури повесте буенча), Бәхтигәрәй (шул исемдәге драма), Тайфур («Аналар көтәләр улларын»" — икесе дә — Әсгать Мирзаһитовныкы), Дәрвиш («Ай тотылган төндә»), Умар («Ыргыз»" — Һәдия Дәүләтшина романы буенча), Нәҗми («Сәер кеше», Н.Хикмәт), Бергойн («Иблис шәкерте» — «Ученик дьявола», Бернард Шоу), Эзоп Рәсәйдә («Кол Эзоп») — «Раб Эзоп» «Төлке һәм виноград» Г. Фигейред пьесасы буенча).
Берекетли (Бандырма)
Берекетли (Bereketli) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Бандырма илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Бинивиль
Бинивиль — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Аткүл
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (71%), татарлар (5%), украиннар (5%), башкортлар (15%).
(17304) 4637 P-L
(17304) 4637 P-L — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Ганово
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ясуги
Ясуги — Япония дәүләтенең Симане префектурасында урнашкан шәһәр.
Балалар өчен Евровидение җыр бәйгесендә Азәрбайҗан
Балалар өчен Евровидение җыр бәйгесендә Азәрбайҗан 2 тапкыр катнашкан.
(17305) Caniff
(17305) Caniff — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Андрис Амбайнис
Андрис Амбайнис (Andris Ambainis; 1975 елның 18 гыйнвары, Даугавпилс) — Латвия информатикы, компьютер фәннәре өлкәсендә галим, квант мәгълүматы һәм квант исәпләүләре өлкәсендә специальләшә. Профессор, Латвия Фәннәр академиясе әгъзасы, Латвия Фәннәр академиясенең Зур медале лауреаты (2013).
Блумфилд (Индиана)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бялокошице
Бялокошице — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нью-Пайн-Крик (Калифорния)
Нью-Пайн-Крик  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Казе Мате (Ровиго)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Азат Әхтәмов
Биографиясе
Азат Зиннәт улы Әхтәмов 1957 елның 4 гыйнварында Башкорт АССР-ының Әбҗәлил районы Аскар авылында туган.
2015 елдан — Башкортстан урман хуҗалыгы министры урынбасары вазифасын башкара.
Мактаулы исемнәре һәм бүләкләре
«Башкортстан Республикасының атказанган төзүчесе» мактаулы исеме, Башкортстан Республикасы Корылтай - Дәүләт җыелышы мактау грамотасы.