cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Тенча (Свентокшиж воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ярыгина
Ярыгина (Ярыгіна ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вайханский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Еранская
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мордова (Вьясс кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сыры, Сыры гидроузеленән Алатырь елгасы тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Ubuntu (LAT)
Distributivqa OpenOffice.org ofis paketı, browser Mozilla Firefox häm grafik redaktor GIMP birelä. Live-CD (sanaqqa quymíçä eşlärgä bula) texnolofiya belän oeştırıla.
Инсар (елга)
Инсар, Ынзара (Инесаро) — Россия елгасы, Алатыр елгасының уң кушылдыгы. Су юлы Мордовия республикасыннан уза.
Пайн-Ридж (Колльер округы, Флорида)
Пайн-Ридж  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Оттекасы
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 47 кешенең яшәве мәгълүм.
HD101753
HD101753 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Караөрен (Эмиргази)
Караөрен (Karaören) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Эмиргази илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Коләхмәтов урамы (Казан)
Тарих
Хәзерге исемен 1950 елның 15 мартыннан йөртә. Элекке исеме — Карабай урамы.
Кызыл Кама чирмеш педагогика укуханәсе
Тарих
1938 елдан Кызыл Кама чирмеш педагогика училищесынә (Краснокамское марийское педагогическое училище) үзгәртелә.
Төзелеше
Укуханәдә чирмеш, татар, удмурт бүлекчәләре булдырыла.
Борай, Калтасы, Тәтешле, Яңавыл районнарында филиаллары ачыла. Уку йорты каршында укытучыларның белемен камилләштерү курслары оештырыла.
Чыгарылыш
Танылган шәкертләре арасында Н.И. Исанбаев, И.И. Исекеев, П.И. Сюткин була.
Кокубундзи
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 118801 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 10349 кеше тәшкил иткән.
Ателстен (Айова)
Ателстен  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Машэцкая Слабада
Машэцкая Слабада (Машэцкая Слабада ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Славгарадский районында урнашкан авыл.
Альберт Зарипов
Первомайское авылы өчен көрәш
Россия Федерациясе Президентының 1996 елның 15 маендагы Указы белән, хәрби бурычны үтәгәндә күрсәткән батырлык өчен өлкән лейтенант Зарипов Альберт Марат улына «Алтын Йолдыз» медале белән Россия Федерациясе каһарманы исеме бирелә.
Трембачев (Равский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пайн-Ридж (Цитрус округы, Флорида)
Географиясе
Пайн-Ридж халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Кузьниця (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Чандрасекар чиге
Исәпләү
биредә
см³/(с² г1/3).
һәм n=3;
(12337) 1992 WV3
(12337) 1992 WV3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Ар теле
Сүз төркемнәре
Удмурт телендә 9 сүз төркеме бар: исем, сыйфат, сан, алмашлык, фигыль, рәвеш, теркәгеч, кисәкчәләр һәм ымлыклар, бәйлек.
Сорау алмашлыклары
Удмурт телендә сорау алмашлыклары барлык килешләрдә төрләнә. Шулай да, әйберләр турында сораганда кулланылган 'нәрсә' бәйлекләре урын килешендә кыт- нигез формасына ия. Сорау алмашлыкларының исем килешләре түбәндәге таблицада китерелгән:
Шулай ук карагыз
Удмуртия Арлар Удмурт мифологиясе Удмурт дәүләт университеты Ар теленә тәрҗемә ителгән Халыкара Кришна Аңы Җәмгыяте китаплары исемлеге
Хәлим Сабит
Биография
Гомер ахырында Дин эшләре идарәсендә эшли. 1946 елның 27 декабрендә Әнкарада вафат була. Джебеджи Асри зиратында җирләнгән.
Пучпуньент
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Карролл (округ, Индиана)
Территориясе
Округ мәйданы 964 км² тәшкил итә.
Трийчичи
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дагозтино (Бьела)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ефим-Шор
Ефим-Шор — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Сула елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
(5198) Fongyunwah
(5198) Fongyunwah — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Касс (округ, Индиана)
Территориясе
Округ мәйданы 1067,5 км² тәшкил итә.
Дадомо (Пяченца)
Географиясе
Дадомо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Менештиур (коммуна)
Менештиур — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан коммуна.
Галәмнең инфляциясе
Зур Шартлау - Кайнар Галәмнең теориясе кимчелекләре
R(t)=
Раслауларны эзләү
Галәмнең инфляцион моделе казанышларына карамастан, аңа тәнкыйтьчеләр бар: күренекле инглиз физигы Роҗер Пенроуз квант флуктуацияләре инфляция нәтиҗәсендә бүгенге Галәмнең структурасына китерә, ә беришлек, изотроплык саклана дигән модельне шик астына куя. Пенроуз бөтенләй киңәюгә каршы чыга һәм үзенчәлекле комформ үзгәрешләр математик моделен тәкъдим итә.
Николай Меркушкин
Никола́й Ива́н улы Мерку́шкин – дәүләт эшлеклесе, 1995—2012 елларда Мордовия республикасы президенты. 2012-2017 елларда Самар өлкәсе губернаторы. 2017 елның 25 сентябреннән РФ Президентының Фин-угыр халыклары Бөтендөнья конгрессы белән элемтәләр буенча махсус вәкиле.
Красково (Римавска Собота)
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тихув-Новий
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Берр-Оук (Айова)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
McDonald’s
Хәзерге эшчәнлек
right|250px|thumb|Дөньяда McDonald’s рестораннарның таралышы 2008 ел да ширкәттә 400 мең кеше эшләде. Шул ук елда ширкәт табышы $23,5 млрд тәшкил итте.
Тропе (Карпатасты воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Волки (Свердловск өлкәсе)
Халык
Халык саны динамикасы:
Дуи (Сомма)
Дуи — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Печоры
Халык саны — кеше.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (92,5%), украиннар (2,1%), белоруслар (1,2%), эстоннар (1,0%).
Нябыянг-Яха
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Горслебен
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Клей (округ, Индиана)
Территориясе
Округ мәйданы 926 км² тәшкил итә.
Авраам Линкольн
Кабул ителгән караш һәм социаль сораштырулар буенча, Авраам Линкольн элеккечә Американың иң яхшы һәм яраткан президент булып кала.
430 ел (б. э. к.)
430 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр V гасырга кергән ел.
(5200) Памал
(5200) Памал — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1983 елның 11 февралендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1983 CM» саналган.
Первомайское (Чуел районы)
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 163 кешенең яшәве мәгълүм.
Красна Лука (Словакия)
Красна Лука  — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
(12341) Calevoet
Тарихы
1993 елның 27 гыйнварында Эрик Эльст тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 BN4» саналган.
Сан-Роман-ду-Коронаду
Сан-Роман-ду-Коронаду — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Микалаевка (авыл, Бялыницкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Залазаревка
Залазаревка — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга   Уежный Шар елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.
Порхов
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (95,6%), украиннар (1,1%).
Беренче Вурманкасы
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%).
Волдрон (Арканзас)
Тарихы
Волдрон шәһәре  елда нигезләнгән.
Сансельяс
Сансельяс — Испаниянең Балеар утраулары провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Саска-Мике
Саска-Мике — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Волково (Әртә шәһәр округы)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Троянув (Лодзь воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Эрзя
Диннәре
Эрзяларның күбесе христиан булса да, кайберләре борынгы бабаларының диненә кайта бара. Һәр елны июльдә эрзя халкының борынгы дини-гыйбадәт бәйрәме – Раськен Озкс уза. Ул бәйрәмне Рус праваслау чиркәве үз вакытында тыйган булган. Бу бәйрәм үзенең чын мәгънәсендә соңгы тапкыр 1629 елда үткәрелгән булган. 1990 елларда эрзя халкы ул бәйрәмне торгызган. Мордовия хакимиятләре Раськен Озксны гади бер фольклор бәйрәменә әйләндерергә тырыша, ә праваслау чиркәү хезмәткәрләре армый-талмый бәйрәм оештыручыларны мәҗүсилектә гаепли. Әмма Раськен Озксны үткәрүче эрзялар үзләрен мәҗүси дип танымый, чөнки алар Алланың берлегенә ышаналар һәм Алланы үзләренчә “Инешкипаз”, яисә кыска гына “Паз” дип атыйлар. Алладан ярдәм сораганда алар шулай әйтә: “Паз чангодть, Паз чангодть”.
Плезак
Плезак — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
Кузьма Новоселов
Кузьма Новоселов, Кузьма Василий улы Новоселов (Новосёлов Кузьма Васильевич, 1919 елның 8 феврале, Вятка губернасы, Өрҗем өязе, Климино — 1985 елның 20 марты, Украина ССР, Ворошиловград) — Бөек Ватан сугышында катнашкан хәрби очучы, Советлар Берлеге каһарманы (1945), подполковник. 1936-1939 елларда Казанда яшәгән, «Кызыл күнче» фабрикасында эшләгән, аэроклубта шөгыльләнгән. Сугышта 150 очыш ясый, 30 һава сугышында катнаша.
Мера (коммуна)
Мера — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан коммуна.
Красний Брид
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Засарайка
Засарайка — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.
Фабрег
Фабрег — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
Камчатка өлкәсе (Россия империясе)
Тарих
1849 елда Камчатка диңгез буе идарәсеннән һәм Охотск диңгез буе идарәсенең Гижига округыннан Камчатка өлкәсе торгызыла, ләкин 1856 елда ул яңадан юкка чыгарыла, ә аның территория Приморье өлкәсенә кертелә.
1922 елда Камчатка өлкәсе Камчатка губернасына үзгәртеп корыла.
Насусиобара
Тарихы
Насусиобара шәһәре 2005 елның 1 гыйнварында шәһәр статусын ала.
17 Агустос (Көрфез)
17 Агустос (17 Ağustos) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Көрфез илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Мерашу (коммуна)
Мерашу — Румыниянең Бреила жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Няваталова-Яха
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Нерлейка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сыры, Сыры гидроузеленән Алатырь елгасы тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Ебекур (Сомма)
Ебекур — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Дайлей (Валле д'Аоста)
Дайлей — Италиянең Валле д'Аоста төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Зоижемская
Зоижемская — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Нерица елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 90 км.
Красновце
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Ак тишек
Вакытның термодинамик угы кире юнәлешендә урнашкан кара тишекнең матдәсе вакыйгалар офыгыннан чыкканда ак тишек хасил була ала дип фараз ителә.
Шулай ук Эйнштейн тигезләмәсенең Шварцшильдның тулы чишелешендә (әйләнү юк) кара тишек һәм ак тишек бар, ләкин хәзер Шварцшильдның ак тишекләре булмый дип санала.
Грайчен-Бюргель
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(5203) Паваротти
(5203) Паваротти — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Томашув (гмина Тарлув)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Крофорд (округ, Индиана)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1818 елда оештырыла.
Гавана (Арканзас)
Гавана  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан шәһәр.
Кулешки-Неналти
Кулешки-Неналти — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Яр Чаллы шәһәре гербы
Герб символикасын нигезләү
Көмеш төс — чисталык, камиллек, рухият, үзара аңлашу символы. Зәңгәрсу төс (зәңгәр төс) — хакыйкать, намус, игелек символы. Яшел төс — табигать, сәламәтлек, яз, үсеш, яңарыш символы.
Трущанек
Трущанек — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Няда-Яха (Байдарата-Яха кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Петропавловск (Шөмерле районы)
Петропавловск (Петропавловск, Петропавловск) — Чуашстанның Шөмерле районында урнашкан авыл.
Рәхим Максутов
Сугыштан соңгы чор
Сугыштан соң 1945 елның 28 июненнән шул ук 31 нче армиянең җыелма дивизиясенә командалык итә, аны таркатканнан соң округның Хәрби Советы карамагында була. Октябрь аенда Көньяк-Урал хәрби округының 164 нче укчы Витебск Кызыл Байрак дивизиясе командиры урынбасары итеп билгеләнә, ләкин вазыйфага керми, чөнки ул дәвалануда була. 1946 елның 20 июлендә генерал-майор Максутов запаска китә.
Нил Фәсахов
Нил Шәфикъ улы Фәсахов (1932 елның 16 ноябре, Казан, ССРБ) — совет волейболчысы, дөнья чемпионы, ССРБның атказанган спорт мастеры (1960).
Биография
2005 елдан башлап Казанда ел саен дөнья чемпионы Нил Фәсахов Кубогына волейбол буенча халыкара ачык турнир үткәрелә.
Нирлейка
Нирлейка — Россия территориясеннән ага торган елга. Мордовия җɵᴍһүриятсы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кече Кша елгасының сул ярыннан 7 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.
Борис Ельцин
Ул тарихка Россиянең беренче сайланган президенты, ГКЧПга каршы чыгучы хәрәкәтнең оештыручысы, Россиянең иҗтимагый-сәяси һәм икътисади тормышны үзгәртүче буларак керде. Шулай ук аның эшчәнлегенә КПССны тыю, РФ Югары Советын тарату, Россия Совет Йорты штурмы, беренче чечен сугышы алып бару һәм икенче чечен сугышына китергән 1999 ел вакыйгалары керә.
Красняни (Жилина)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сантаньи
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пыталово
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (93,2%), белоруслар (3,3%), украиннар (1,1%).
Гревенталь
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Томини
Томини — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(12346) 1993 FK25
Тарихы
1993 елның 21 мартында UESAC проекты тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 FK25» саналган.
Дайнезе (Падова)
Географиясе
Дайнезе Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Хацукаити
Хацукаити — Япония дәүләтенең Хиросима префектурасында урнашкан шәһәр.
582 ел (б. э. к.)
582 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр VI гасырга кергән ел.
Зур Брусничная
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Микалаевка (посёлок, Вишовски авыл советы)
Микалаевка  (Мікалаеўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бялыницкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Николай Исәнбаев
Мари илендә
1955 елда ССРБ фәннәр академиясенең тел белеме институтында (Мәскәү) кече фәнни хезмәткәр булып эшли.
Хезмәтләре
2. Из наблюдений над фонетикой говора мензелинских мари // Вопросы марийского языкознания. – Йошкар-Ола, 1964. 3. Влияние татарского языка на падежную систему восточно-марийских говоров // Исследование финно-угорских языков и литератур в их взаимосвязях. – Ужгород, 1977. 4. Лексико-семантическая классификация татарских заимствований в марийском языке // Вопросы марийского языка. – Йошкар-Ола, 1978. 5. Общее и отличительное в составных глаголах марийского и поволжско-тюркских языков // Вопросы марийского языка. – Йошкар-Ола, 1978. 6. Влияние татарского языка на падежную систему восточномарийских говоров // Советское финно-угроведение, – 1978. – № 2.
Кропоткин (шәһәр)
Кропоткин (Кропоткин) — Краснодар краенда урнашкан шәһәр, Кавказ районының админстратив үзәге.
Тубондзин
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кропоткин (шәһәр)
Икътисад
Химия заводы. Көнкүреш химия заводы. Тимер-бетон әйберләр заводы, "Элеватормельмаш" заводы, агач эшкәтүче станоклар заводы.
Кулигув
Кулигув — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Санта-Эулалия-дель-Рио
Санта-Эулалия-дель-Рио — Испаниянең Балеар утраулары провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кәрим Тинчурин паркы
Тарих
2015 елда Тинчурин паркы төзекләндерелә: яңа яктылык фонтаны урнаштырыла, Ленин фрескасы яңартыла, яңа юллар куела, балалар мәйданчыклары төзелә.
2016-2017 елларда Конфедерация кубогы һәм Дөнья чемпионатына "Электрон" футбол стадионы тулысынча яңартыла: заманча газон, трибуналар, биналар төзелә. Конфедерация кубогы (2017) һәм футбол буенча Дөнья чемпионаты (2018) вакытында монда кунак командалары күнегүләре уза. Чемпионаттан соң беренче һәм икенче лигалар матчлары уза.
Гриммельсхаузен
Гриммельсхаузен (Grimmelshausen) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Коганеи
Коганеи — Япония дәүләтенең Токио префектурасында урнашкан шәһәр.
Палм-Спрингс-Норт (Флорида)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Себеж
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (94,7%), белоруслар (2,0%), украиннар (1,7%).
Санта-Леокадия (Байан)
Географиясе
Мәйданы —.
Чүти
Шулай ук кара:
Ләкләкләр
Ләкләкләр (Ciconia) — ләкләк кошлар семьялыгының кошлар ыругы.
Лейк (округ, Индиана)
Территориясе
Округ мәйданы 1292,3 км² тәшкил итә.
HD101968
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Вошберн (Айова)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ясяновцы
Ясяновцы (Ясяноўцы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Докшицкий районында урнашкан авыл.
Пинеры
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 80 кешенең яшәве мәгълүм.
(5207) Hearnshaw
(5207) Hearnshaw — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Кремна
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Александровка (Питрәч районы)
Тарих
XVII гасырда нигезләнгән.
Езекур-ле-Бас
Езекур-ле-Бас — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Вышеһрад
Вышеград диварда Изге Петр һәм Павел неоготика стилле храмы, борынгы Роман базиликасы калдыклары, Изге Мартин ротондасы кебек истәлекле урыннар бар. Вышеград-Чехиянең танылган эшлеклеләрен җирләү урыны.
Поваркасы
Поваркасы (Паваркасси, Поваркасы) — Чуашстанның Чуел районында урнашкан авыл.
(5208) Royer
Тарихы
1989 елның 6 февралендә Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 CH1» саналган.
(12350) Feuchtwanger
Тарихы
1993 елның 23 апрелендә Ф. Бёрнген тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 HA6» саналган.
Тумусин
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гарден-Сити (Айова)
Гарден-Сити  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Гарден-Сити халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Илдар Тарханов
Биография
1981—1983 елларда Аден университетында (Йәмән) укытучы була, бер үк вакытта җинаять хокукы һәм процессы кафедрасы мөдире вазыйфаларын башкара. Ул гарәп телендә Йәмән Халык Демократик Республикасының җинаять хокукы буенча дәреслек һәм монография бастыра.
Җинаять хокукы, Җинаять-башкару хокукы, шулай ук «Җинаятьләрнең квалификациясенең теоретик нигезләре» махсус конкурсы укыта.
2015 елның 2 июнендә КФУның юридик факультеты деканы вәкаләтләрен үз өстеннән ала. Ректор күрсәтмәсе белән декан вазыйфаларын башкаручы итеп Бакулина Лилия Тәлгать кызы билгеләнә.
Ярмәкәй вулысы
Тарих
1865—1930 елларында Ярмәкәй вулысы хәзерге Башкортостанның Ярмәкәй районының төп урынын алып торган. Төрле вакытларда Ярмәкәй вулысына хәзерге Бишбүләк һәм Туймазы районнарының торак пунктлары кергән: Исәкәй, Морадым, Биктәш, Ибрай, Якшай, Карат. Төньяктан көньякка таба вулысның озынлыгы — -дан артык булган, көнбатыштан көнчыгышка таба —.
Дала Бона (Виченца)
Дала Бона — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Дулкын карталары тигезләмәсе
Ул Риман күптөрлелегенең дулкын тигезләмәсенең табигый киңәюе буларак танылырга мөмкин.
Трембанув
Трембанув — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Санта-Мария-де-Авиозу
Географиясе
Мәйданы —.
Майами (округ, Индиана)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1833 елда оештырыла.
Подборное
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (21,05%), руслар (89,47%).
(5210) Сен-Санс
(5210) Сен-Санс — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Корыч
2009 ел
Кытай 2008 елның шушы ук дәверенә карата җитештерүне 1,2% ка (266,6 млн тоннга кадәр), Һиндстан 1,3%ка (27,6 млн тоннга кадәр) арттыра.
Марион (округ, Индиана)
Марион — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Индианаполис шәһәре.
Трембачув (Свентокшиж воеводалыгы)
Трембачув  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Туробовице (Лодзький-Схидний повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гейфилд (Айова)
Географиясе
Гейфилд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Илдар Хәйруллин (шахматчы)
Биография
2011 елгы шахмат буенча Европа чемпионатында Хәйруллин 17 нче урынны яулый. 2012 елда ул Вадим Звягинцев, Александр Арещенко, Валерий Попов, Борис Харченко, Евгений Романов, Максим Матлаков һәм Эрнесто Инаркиев белән Санкт-Петербургта узган Ботвинник мемориалында 1-8 урыннарны бүлешә. 2013 елда Санкт-Петербургта узган Чигорин мемориалында ул 1-11 урыннарны Павел Эльянов, Дмитрий Кокарев, Вадим Звягинцев, Александр Арещенко, Максим Матлаков, Денис Хисмәтуллин, Олег Корнеев, Драган Солак, Санан Сюгиров һәм Иван Букавшин белән бүлешә.
(12355) Coelho
(12355) Coelho — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Голидей-Лейк (Айова)
Голидей-Лейк  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Кривань (Детва)
Кривань  — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Пасадена-Гиллс (Флорида)
Географиясе
Пасадена-Гиллс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Әрмән апостол чиркәве
Хәзерге хәл
2010 елгы халык санын алу Татарстанда 5987 әрмән күрсәткән. Җирле дини оешма "Сурб Григор Лусаворич" эшли. 2019 елда Казан хакимияте җәмгыятьга чиркәү төзелешерга җир бүлеп биргән.
Тшебось-Подляс
Тшебось-Подляс — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
19 Маес (Юрегир)
19 Маес (19 Mayıs) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Юрегир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Бөек Луки
Тарихы
Ливон сугышы вакытында биредә Иван Грозный ставкасы була. 1580 елда ныгытма Поляк-Литва гаскәрләре тарафыннан короле Стефан Батория алына. Өч елдан соң Ям-Запольский солыхы буенча шәһәр Россиягә кире кайтарыла. Бөек Луки болганчык вакытта бик зыян күргән.
1944 елның августыннан алып 1957 елның октябренә кадәр РСФСРның Великолукский өлкәсенең административ үзәге. СССР таркалганнан соң икътисади һәм демографик кризис башланган; халык чиреккә диярлек кимегән: 117 меңнән 90 меңгә кадәр кеше (23% ка) кими. 2008 елның октябрендә Бөек Лукига «хәрби дан шәһәре» исеме бирелә.
Зур Задворная
Зур Задворная — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Задворная елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 22 км.
Синеу
Синеу — Испаниянең Балеар утраулары провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Пашкобарда
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сыры, Сыры гидроузеленән Алатырь елгасы тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Яцелевшчына
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Микольск (Дрыбинский районы)
Микольск  (Мікольск ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Дрыбинский районында урнашкан авыл.
Гаррисбург (Арканзас)
Тарихы
Гаррисбург шәһәре  елда нигезләнгән.
Пояндайкино
Пояндайкино (Эскетен, Пояндайкино) — Чуашстанның Шөмерле районында урнашкан авыл.
Хәй Мушинский
Тәрҗемәи хәле
1908 елның 27 июнендә Уфа губернасы Стәрлетамак өязе (хәзерге БР Стәрлебаш районы) Тәтер-Арыслан авылында туган. 1920 елда авылда чыккан янгында өйләре яна. Әтисе, туганнары үлә. Әнисе белән урманда, землянкада яшәргә мәҗбүр булалар. Авыл мәктәбен бетергәч, Ырынбур педагогия институтының физика факультетына укырга керә.
Турова-Воля
Турова-Воля — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Сольер
Сольер — Испаниянең Балеар утраулары провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Boston çäy eçüe
Näticä
1775 yılda qarşılıq waqiğaları azat itü öçen suğışqa äylänä.
Гравитация
Гравитация (тартым, тартылу, бөтендөнья тартылышы) (латин теленнән gravitas — "авырлык") (tat.lat. Gravitatsiä) - һәрбер материаль җисемнәр арасында күпьяклы фундаменталь тәэсир итешү. Аз тизлекнең һәм зәгыйфь гравитацион тәэсир итешү якынчалыгында Ньютонның тартылу теориясе белән тасвирлана, гомуми очракта Эйнштейнның Гомуми чагыштырмалылык теориясе белән тасвирлана.
Гравитация - дүрт фундаменталь тәэсир итешүнең иң зәгыйфе. Квант чигендә гравитацион тәэсир итешү гравитациянең квант теориясе белән тасвирланырга тиеш, ләкин шушы теория эшләнмәгән әле.
Трусколяси (Свентокшиж воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Яцуки (Шумилинский районы)
Яцуки (Яцукі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Шумилинский районында урнашкан авыл.
Хәсән Урманов
Казан Советы янында Мөселман комиссариатын оештыруда башлап йөри.
Монтгомери (округ, Индиана)
Монтгомери — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Крофордсвилл шәһәре.
Габдулла Амантай
Тәрҗемәи хәле
1928-1931 елларда Ленинградта тарих, фәлсәфә һәм тел белеме институтының көнчыгыш бүлемендә укый. Институтны уңышлы тәмамлагач, аспирантурада калдыралар. Аспирантурада укыганда кандидатлык диссертациясе әзерли. Аспирантураны бетергәч, Уфага эшкә кайта.
Иҗаты
Г. Амантайның әдәбият белән мавыгып китүе заманында төрки халыкларның әдәбияты,  матбугаты, сәнгате үсешендә зур роль уйнаган Ырынбур шәһәренә укырга килү вакыты белән тәңгәл килә. «Без» дигән беренче шигыре 1921 елда «Башкортстан» газетасында татар телендә басыла. Үзенең сабакташ дуслары Муса Җәлил, Сәгыйть Агиш, Шәехзадә Бабич, Давыт Юлтый кебек үк, шигырьләрендә илне үзгәртеп коруда, халыкның аң-белемен күтәрүдә комсомолның әһәмиятле эшләр башкаруын данларга омтылды.
Балалар өчен «Авыл малайлары» (1928), «Бәләкәй дусларга» (1928), «Тырыш Вәли» (1928), «Су буенда» (1930), «Чынаяк» (1931), «Йорт хайваннары» (1935), «Ала карга әкияте» (1935), «Мәкальләр» (1936), «Җомаклар» (1936), «Шигырьләр» (1938) китаплары язды. «Еллар үткәндә» дигән пьесасы барлыгы да мәгълүм.
Халык авыз иҗатын фәнни өйрәнү белән шөгыльләнде: «Фольклорның сыйнфый характеры», «Фольклорның әһәмияте», «Фольклор һәм әдәби тел», «Фольклор һәм матур әдәбият», «Башкорт фольклорында жанрлар», «Мәкальләр турында» дигән гыйльми хезмәтләр язды.
Сьюдадела
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Игнеҗилер (Улус)
Игнеҗилер (İğneciler) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Бартын иле Улус илчесенә караган бер авыл (köy).
Гөлзидә Төхвәтуллина
Тормыш юлы
Гөлзидә Төхвәтуллина – Казан дәүләт университетының тарих факультетында укып белем алган тарихчы, Татарстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре. Республикада җыелган барлык документларны яхшы сыйфатта саклаучы өлкән архивист бүген дә үз вазифаларын төгәл үтәве белән аерылып тора, туган ягының уңышлары өчен куана, горурлана,ә кимчелекләре өчен борчыла.
Нямзай-Яха
Нямзай-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы №3688 исемсез сул ярыннан 4 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 21 км.
(5216) 1941 HA
Тарихы
1941 елның 16 апрелендә Лийси Отерма тарафыннан Турку обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1941 HA» саналган.
HD102173
HD102173 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гроснойхаузен
Гроснойхаузен (Großneuhausen) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
592 ел (б. э. к.)
592 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр VI гасырга кергән ел.
Ыспас вулысы
Ыспас вулысы (ئسپاس ۋولىٰسىٰ, Спасская волость) — Самар губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек.
Зур Олысшор
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Милажань
Милажань (Мілажань ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Кличавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Нобл (округ, Индиана)
Нобл — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Албион шәһәре.
Tatar älifbası
2012 yılnıñ “Tatarstanda tatar telen däwlät tele bularaq qullanu turında” qanunı
Kiril älifbäsı:
Фахишәлек
Фахишәлек легаль илләр
Төркиядә фахишәләр теркәлү үтеп рәсми эшли алалар.
2002 елдан Алманиядә фахишәлек белән Европа Берлеге илләре кешеләре генә шөгыльләнә ала.
Бөгелмә өязе
Өяз үзәге — Бөгелмә шәһәре.
Пейсли (Флорида)
Географиясе
Пейсли халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Игнеҗилер (Мудурну)
Игнеҗилер (İğneciler) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Мудурну илчесенә караган бер авыл (köy).
(5217) Chaozhou
(5217) Chaozhou — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Сантьягу-де-Богаду
Географиясе
Мәйданы —.
Наилә Юсупова
Тормыш юлы
Наилә Вакыйф кызы күп сандагы китаплар, белешмәләр, күрсәтмәләр нәшир итү редколлегия әгъзасы, фәнни консультант. Аның фәнни редакторлыгы аша зур күләмле “Альметьевское дело” исемендәге документлар һәм материаллар җыентыгы дөнья күрә (1999 ел). Нәтиҗәле эшчәнлеге хәм абруйлы җитәкчелеге өчен ул “Татарстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре” дигән мактаулы исемгә лаек була. Башка хөкүмәт хәм дәүләт бүләкләре дә бар.
Феррериас
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(12362) Mumuryk
Тарихы
1993 елның 15 октябрендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 TS1» саналган.
Даудс (Айова)
Даудс  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Даудс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кришовска Лььескова
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Нокс (округ, Индиана)
Нокс — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Винсенс шәһәре.
Пиксаур (елга)
Пиксаур — Россия территориясеннән ага торган елга. Мордовия Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Кша елгасының уң ярыннан 21 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.
(5218) Куцак
(5218) Куцак — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
2 Нолу Беширли (Ортаһисар)
2 Нолу Беширли (2 Nolu Beşirli) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Ортаһисар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Дали Сото (Лука)
Географиясе
Дали Сото Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Илсөяр Сафина
"Соклану" шигыре
Камыш арасында ниндидер бер
Кошның өзеп-өзеп сайравы.
Агач белән кояш шәүләсе.
Речной (Шөмерле районы)
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 110 кешенең яшәве мәгълүм.
Милавё
Милавё (Мілаўё ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Дрыбинский районында урнашкан авыл.
Зур Проходной
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Тукай районы байрагы
Авторлар төркеме
Рамил Хәйретдинов (Казан), Радик Салихов (Казан), Константин Мочёнов (Химки), Кирилл Переходенко (Конаково), Оксана Афанасьева (Мәскәү), Роберт Маланичев (Мәскәү), Фәйрүзә Сәләхова (Тукай районы).
Крна (авыл)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Далмаси (Торино)
Географиясе
Далмаси Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Мишән күле
Мишән — Татарстанның Лаеш районында урнашкан күл.
596 ел (б. э. к.)
596 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр VI гасырга кергән ел.
Юсклас-дю-Боск
Юсклас-дю-Боск — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
Әрәмәле шәһәр округы
Административ үзәк — Әрәмәле шәһәре.
Сан-Фелиш-да-Маринья
Сан-Фелиш-да-Маринья — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Огайо (округ, Индиана)
Огайо — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Райзин-Сан шәһәре.
Рус Чокалысы
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 220 кешенең яшәве мәгълүм.
Идил (Шырнак)
Идил (İdil) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесенең Шырнак иленә караган бер илчедер.
Гроссенерих
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Меркулешть (Румыния)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сусуман
Сусуман (Сусуман) — Россия шәһәре, Магадан өлкәсе Сусуман районының административ үзәге.
Минзәлә өязе
Өяз үзәге — Минзәлә шәһәре.
Халык
Туган тел буенча состав (1897 елдагы җанисәп буенча):
Санфинш-ди-Феррейра
Санфинш-ди-Феррейра — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Плело
Плело (Plélo) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Плело кантонына карый.
Крокава
Крокава — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тумлин-Домбрувка
Тумлин-Домбрувка — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
2 Нолу Эрдогду (Ортаһисар)
2 Нолу Эрдогду (2 Nolu Erdoğdu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Ортаһисар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Миляцина
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Гелена-Вест-Гелена (Арканзас)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тимәш вулысы
Тимәш вулысы (تىٰمەش ۋولىٰسىٰ, Тимяшевская волость) — Самар губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек.
Фатеж
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (97,8%).
Тумлин-Осова
Тумлин-Осова — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Вәсимә Хәйруллина
Иҗаты
Вәсимә Хәйруллина, өлкәннәр акылы белән, сабыйлар дөньясында табигый итеп, яратып, аларның балалыгыннан тәм табып яши белүче шагыйрә.
Гроссенштайн
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тшепниця
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ирвингтон (Айова)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гэмптон (Арканзас)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Энҗе
Исеме
Урысча «жемчуг», шулай ук жэмчуг һәм же́мчуг,, жьньчугъ /  чыга,. Борынгы рус сүзе ниндидер төрки чыганактан алынган, бәлки, Идел-Болгар чыганагыннан алынгандыр (борынгы чуаш ) *ǯinǯü. Шуннанда gyöngy «жемчуг». Борынгы чуваш сүзе, үзе чиратында, килеп чыга пр.-тюркск. jänčü, аның мөгаен — «чын энҗе».
2 Анафарталар (Шеһзаделер)
2 Анафарталар (2. Anafartalar) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Шеһзаделер илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Куровице (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Племе
Географиясе
Коммуна мәйданы — 41,00 км².
Гроссобринген
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мертиниш (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Bällür tön
Natsistlar Bällür tön säbäplären 9 noyäberdä Polşa yähüde alman diplomatı Ernst Grinşpan'nı Parijda ütergäne belän añlatqannar.
Тумлин-Подгруд
Тумлин-Подгруд — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Саланчик
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (78,25%), руслар (21,22%).
Саф күл
География
Текә ярлы озынча формалы күл. Күлнең озынлыгы 170 м, максималь киңлеге 90 м. Су өсте көзгесенең мәйданы 1,3 гектар. Уртача тирәнлеге 4 м, максималь тирән урыны 6,5 м.
Анжервилье
Анжервилье — Франциянең Эссонна департаментында урнашкан коммуна.
Пайк (округ, Индиана)
Территориясе
Округ мәйданы 865,7 км² тәшкил итә.
Плантейшен (Сарасота округы, Флорида)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гроссойтерсдорф
Гроссойтерсдорф (Großeutersdorf) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Ист-Амана (Айова)
Ист-Амана  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Дамболи (Фрозиноне)
Дамболи — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Племи
Географиясе
Коммуна мәйданы — 40,04 км².
Гермитаж (Арканзас)
Тарихы
Гермитаж шәһәре  елда нигезләнгән.
Тшцинець (Кутновский повяты)
Тшцинець  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
(5225) Лорал
Тарихы
1983 елның 12 октябрендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1983 TS1» саналган.
Тур-Дольни
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Абрера
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мирная (Крычавский районы)
Мирная  (Мірная ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Крычавский районында урнашкан авыл.
Хань чоры
Хань чоры яки Хань династиясе – борынгы Кытай тарихында Чжоу чорына алмашка килә. Лю Бан күтәрелеше Цинь династиясен бәреп төшергәч, борынгы Кытай тарихында Хань чоры дип аталган чор башлана (яңа эрага каләр 206 нчы елдан алып, яңа эраның 220 нче елына кадәр).
Нярма-Яха-Тоня
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Кружно
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Дамузи I (Палермо)
Географиясе
Дамузи I Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Уизна
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сату-Лунг
Сату-Лунг — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
HD102343
HD102343 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Дамучо (Кьети)
Дамучо — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Кент (Айова)
Кент  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Балланкур-сюр-Эссонна
Балланкур-сюр-Эссонна — Франциянең Эссонна департаментында урнашкан коммуна.
(5227) Бокакара
Тарихы
1986 елның 4 августында INAS тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 PE» саналган.
Пози (округ, Индиана)
Территориясе
Округ мәйданы 1060,8 км² тәшкил итә.
Курчатов (Россия)
Тарих
Шәһәр тибындагы бистә статусын 1971 елдан, шәһәр статусын 1983 елдан башлап йөртә.
HD102435
HD102435 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Пойнсиана (Флорида)
Пойнсиана  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
2000 Эвлер (Сейһан)
2000 Эвлер (2000 Evler) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Сейһан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Тукай районы гербы
Тукай районы гербы (Герб Тукаевского района) Татарстанның Тукай районы халык депутатлары шурасының 2005 елның 11 ноябре 2/6 нчы санлы карары нигезендә кабул ителә.
Тасвирлама
«Кызыл төстәге өске җирлектә алгы уң аягына алтын очлыгына җилфердәүче ак төстәге тасмалар беркетелгән алтын таяк тотып баручы арыслан сурәтләнгән, аскы өлештә 2:15 нисбәте киңлегендә зәңгәр тасма сузылган»
Крушетница
Крушетница — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Репьевка (Сура кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сыры, Сыры гидроузеленән Алатырь елгасы тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Данатро (Фрозиноне)
Данатро — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Клайминг-Гилл (Айова)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Таушкански
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Гокси (Арканзас)
Гокси  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан шәһәр.
Лидия Белякова
Биографиясе
1952 елда И. М. Сеченов исемендәге 1-нче Мәскәү медицина институтын «дәвалау эше» һөнәре буенча белем ала. 1952-1955 елларда Авиацион медицинасы институтының психология бүлегендә эшли. 1956-1960 елларда — нче елда СССР Фәннәр академиясенең Югары борчылучан эшмәкәрлеге институтының аспирантурасына укырга керә. 1962 елда «Сравнительное исследование действия люмина и гексамидина на высшую дневную деятельность детей, больных эпилепсии» темасына кандидатлык диссертациясе яклый. Лидия Ивановна Белякова ССРБ Медицина фәннәре академиясенең Балаларның һәм үсмерләрнең югары нерв эшчәнлеге лабораториясендә озак еллар буенча хезмәт итә. Ул шулай ук Алжирның Орән шәһәрендә табиб-психиатр булып та эшли. .
Метеш (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Серзеду (Вила-Нова-де-Гайа)
Серзеду  — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Больн
Больн — Франциянең Эссонна департаментында урнашкан коммуна.
Карапынар (Полатлы)
Карапынар (Karapınar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Полатлы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Шакир Рәмиев
Тәрҗемәи хәле
Балалары: Әхмәтмидхәт (1895-?)
Хатыны: Камилә (1893-?)
Еппевиль
Еппевиль — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.