cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Чыңгыз Мусин
Иҗаты
Дүртенче сыйныфта укыганда ук шигырьләр яза башлый. Беренче шигырьләре Әгерҗе районы газетасы «Җиңү юлы»нда басыла. Казанда укуханәсенә керү имтиханнары тапшырып йөргән чорда, шигырьләрен Сәхаб Урайскийга күрсәтеп, аннан хуплау сүзләре ала. 1960 елларда Әгерҗедә, әлеге район газетасы мөхәрририяте каршында оешкан әдәби түгәрәккә, эштән соң 25 чакрым узып, кышын чаңгыда, җәен велосипедта барып йөри. Район газетасының иң актив хәбәрчеләреннән берсе була. 1979 елда Кукмарада башлап язучыларның зона конференциясендә Мөхәммәт Садри аны шефлыкка ала. Ринат Мөхәммәдиев: «Бу Чыңгыз — туган төбәгенең Тукае икән» дигән олы бәя бирә. Шигырьләре республика газета-журналларында, күмәк җыентыкларда дөнья күргән шагыйрь 1990 елларда активлашып китә, бер-бер артлы китаплары чыга. Лаеклы ялга чыккач, Удмуртиядә яшәүче татар һәм башкорт халкының атналык гаилә газетасы «Яңарыш»ның Әгерҗе төбәге буенча махсус хәбәрчесе булып тора. Төбәк тарихын өйрәнеп, туплаган материаллары «Әгерҗе төбәге: тарихи сәхифәләр» китабында (Казан, 2008) дөнья күрә.
Прюдомат
Прюдомат — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
Цёрнигалль
Цёрнигалль (Zörnigall) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Беласкоайн
Беласкоайн — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Бернадетт Сель
Сәяси карьерасы
Җыелышның сигез әгъзасы яңа «Венгрия өчен диалог» партиясен төзү өчен киткәннән соң LMP парламент группасы таркалгач, 2013 елның февраленнән сентябрьгә кадәр азат депутат булып исәпләнә. Бернадетт Сель һәм Андраш Шиффер 2013 елның 24 мартында партиянең съезында яңа рәистәш итеп сайлана.
Кадрия Нурмәмбәт
Иҗаты
Кызы Мәләк (Melek Hanım) — опера җырчысы, Күстәнҗә дәүләт опера театрында хезмәт итә.
Вамана Гыйбадәтханәсе, Кһаҗураһо
Архитектурасы
Аның изге урыны, вестибюле, маха-мандапасы буй-буй трансептлары һәм керү өй яны.
Бөек Идел юлы
Алтарихы
IX гасырдан башлап славяннар Иделне, төп хәрәкәт ысулы буларак, киң үзләштерә. Шул ук вакыттан башлап эре рус кенәзлекләре формалаша. Мәсәлән, төньяк өлешендә Новгород Республикасы, Идел-Ука арасы, Белозерье һәм Сухона бассейны территориясендә Владимир-Суздаль кенәзлеге, ә Кама Урта Иделгә койган урында Идел буе Болгары урнашкан, башкаласы — Болгар шәһәре була. Шул ук вакытта Скандинавияне, Балтиканы һәм Төньяк Ауропаны Болгар, Хәзәр һәм гарәп хәлифәте илләре белән тоташтыручы Идел сәүдә юлы, рус кенәзлекләренә ефәк чималы, кыйммәтле таш, алтын һәм көмеш бизәнү әйберләре алып кергән Идел юлы чәчәк ата. Үз чиратында, Персиягә күн, сөяк, морж тешләре, юфть, киндер, икмәк чыгарыла. Моннан тыш, Идел юлы варяглар һәм фин-угырларларга хәзәрләр һәм гарәпләр белән сәүдә итүгә ярдәм итә. Маршрутның икътисади әһәмияте VIII-X гасырларда шактый арткан, чөнки Гарәп яулап алулары ауропалылар өчен Византия аша гадәти сәүдә маршрутларын япкан — сәүдәгәрләр көнчыгыш җирләренә башка юллар эзләргә мәҗбүр булган. Идел юлы аша актив сәүдә — маршрут дәвамында сәүдә форпостлары төзүгә китерә.
Проектны эшләтеп җибәрү
«Бөек Идел юлы» төбәкара проекты буенча фикер алышулар 2016 елның апрелендә башлана, һәм шул ук елның 1 декабрендә Идел буе федераль округының 14 субъекты һәм төбәк туристик операторлары маршрутлар челтәрен булдыру турында килешүгә кул куялар. Регионнар конкурентлыкка сәләтле бәяләргә, транспорт хезмәте күрсәтүгә, махсус тарифларга ярдәм күрсәтергә, маршрутларны субсидияләргә, шулай ук проектны бергәләп алга этәрергә тиеш булалар. Җирле тарихи һәйкәлләр, мәдәният монументлары һәм милли һөнәр үзәкләре булган локаль туристик маршрутлар, төбәк дәүләт органнарыннан белгечләр һәм җирле туроператорлар эшли.
Хәзерге заман һәм перспективалары
2020 елның августында, Татарстан АССР оешуга 100 ел тулуны бәйрәм итү кысаларында, Идел буе федераль округы төбәкләре, «TUI Россия» Федераль туроператоры һәм Ростуризм «Бөек Идел юлы» проектын уртак үстерү турында килешүгә кул куялар. Тәкъдимнәр исемлегенә Киров, Түбән Новгород һәм Самар өлкәләре, Пермь крае, Марий Эл һәм Татарстан республикалары буенча уза торган 6 яңа маршрут кертелә. Идел буе федераль округында барлыгы 40ка якын туроператор проектның төбәкара маршрутларын тәкъдим итә. 2020 елның июнь аена маршрутның берничә шәһәренә (Суздаль кебек) елына 1-2 млн кеше йөри.
Россиядә COVID-19 пандемиясе аркасында, Идел буе федераль округында туристик агымнар ике тапкырга диярлек кимегән. Шулай итеп, Росстат мәгълүматларына караганда, 2020 елда Татарстанга гына да 1,9 млн.турист килгән — бу 2019 елның шул ук чоры белән чагыштырганда ике тапкыр кимрәк була.
Бөек Идел юлы, Идел сәүдә юлының бер өлеше буларак, 1993 елдан бирле гамәлдә булган «Ефәк юлында Туризм» ЮНЕСКО халыкара программасына кертелергә мөмкин. Моннан тыш, Бөек Идел юлын хәзер Иранга алып баручы «Төньяк — Көньяк» халыкара транспорт коридорының бер өлеше буларак карыйлар. Аның формалашуы белән яңа Ефәк юлында катнашучы илләр һәм Каспий буе илләре кызыксына. 2017 елдан башлап Каспийдә пристаньлар төзү буенча федераль программа гамәлгә ашырыла. .
Хочень (Румыния)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(8828) 1988 RC7
Тарихы
1988 елның 10 сентябрендә Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 RC7» саналган.
Казанова Элво
Казанова Элво — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Якубиковице
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бош (Румыния)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кизерь (авыл)
Халык
Халык саны динамикасы:
Чарна-Колёния
Чарна-Колёния — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Казано-Догана-Изола (Ла Специя)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сонгнити
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мөгезкатлауның 3 һәм 3А типтагы рәшәткәле дистрофиясе
Чыганаклар
Джек Кански - "Клиник офтальмология: системалаштырылган караш", 2009 ел
Топика (Канзас)
Топика  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ибраһим Абызбаев
Биографиясе
Сәрмән ике еллык рус-башкорт мәктәбен тәмамлаган. 1917 елда Сәрмән волост идарасы секретаре ярдәмчесе итеп билгеләнә. 1918 елдан 1920 ега кадәр Кызыл Армиядә хезмәт итә, Гражданнар сугышында катнаша. 1920 елда ул РКП (б) әгъзасы була һәм Казан хәрби училищесында (соңрак - TaтЦИК исемендәге берләшкән Татар-Башкорт хәрби мәктәбендә) укыта башлый. 1925 елда ул Мәскәүдә хезмәт ияләренең коммунистик университетын тәмамлый.
1937 елның июнендә Абызбаев Башкортстанга чакыртып алына һәм Башкорт Үзәк Башкарма Комитеты карары белән Башкорт АССРның Мәгариф халык комиссары итеп билгеләнә. Бу чорда СССРда "халык дошманнарын" массакүләм кулга алу башланды, алар Башкорт Автоном Совет Социалистик Республикасын да урап үтми. 1937 елның 17 сентябрендә Ибраһим Абызбаев «халык дошманы, буржуаз милләтчеләре Муса Мортазин һәм Шаһиәхмәт Даутов белән аралашуы» өчен мәгариф халык комиссары вазыйфасыннан алына һәм Партия обкомы бюросы әгъзалары составыннан чыгарыла. 1937 елның октябрендә ул кулга алына һәм шул ук елның 21 ноябрендә, Башкорт АССРы НКВД "тройкасы" карары белән ул үлем җәзасына хөкем ителә. 1937 елның 8 декабрендә Ибраһим Хафиз улы Абызбаев атып үтерелә. Аны Уфа шәһәрендәге Сергиев зиратында билгесез кабергә күмәләр.
1956 елның июлендә Ибраһим Абызбаев тулысынча реабилитацияләнә. Сәрмән авылының бер урамында аның исеме бар. Авылның урта мәктәбендә Ибраһим Абызбаевка багышланган музей бар.
(16316) 2089 T-1
(16316) 2089 T-1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Чарни-Луг
Чарни-Луг — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Шәмсикамал Чуракова
Хезмәт юлы
Әнисе белән звенога печән эшләргә китә. Бөтен звеноның чалгыларын әнисе чүкеп бирә. Шәмсикамал да печән чаба, җыя,үгез җигеп су ташучы булып эшли. Аерым хезмәт көне языла башлый.
Ташбилге
Тарих
Моннан берничә еллар алда гына бу бабаларның кабер ташлары да исән булган. Хәзер исә шул замандагы Олы Мөхәммәт дигән икенче бер зур галимнең кабер ташы гына ачык танырлык булып калган. Башкалары кайсы егылып, ватылып беткән, кайсыларын руслар, кубарып алып, мунча ташларына, бусагаларга куеп бетергәннәр.
Цухау
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тәмле Чишмә
Почта индексы — 422104.
Кильцемка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны – Нократ, елга бассейны – Чулман.
(8831) Brandstrom
Тарихы
1989 елның 2 февралендә Ф. Бёрнген тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 CO5» саналган.
Старе Обезеже
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гана
Га́на (Ghana) яки Гана Җөмһүрияте (Republic of Ghana) — Көнбатыш Африкада урнашкан дәүләт. Милләтләр Дуслыгы оешмасына керә. Көнбатышта Кот-д’Ивуар, төньяк-көнбатышта һәм төньякта Буркина Фасо, көнчыгышта Того илләре белән чиктәш.
Гана шәһәрләре: Аккра, Кумаси, Тамале, Секонди-Такоради, Асайман, Тема, Тесие, Кейп-Кост, Кофоридуа, Ва, Элубо. Гана күпмилләтле дәүләт һәм анда якынча 27 миллион кеше яши, анда төрле этник, лингвистик һәм дини төркемнәр яши. Халыкның биш проценты традицион диннәрне тота, 71,2% христианлыкны тота һәм 17,6%-ы мөселман. Һинд динен тотучылар 12500 кеше дип санала. Аның төрле географиясе һәм экологиясе яр саванналарыннан тропик джунглига кадәр үзгәрә.
Жижилка
Жижилка — Россия территориясеннән ага торган елга. Калуга өлкәсе, Смоленск өлкәсе, Мәскәү өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы КАС/ИДЕЛ/2231/1122/204 урнашкан. Елга озынлыгы 64 км.
Роберт Баязитов
Биографиясе
Педагогик эшмәкәрлеген 1961 елда Байназар урта мәктәбендә физика һәм математика укытучысы булып башлый.
Таймас Шәфыйков
Биографиясе
1926—1928 елларда Аргаяш кантонының башкарма комитеты бүлеге рәисе, начальнигы булып эшләде.
1931—1933 елларда Мәскәүдә Социалистик Авыл хуҗалыгы академиясенең терлекчелек факультетында  укыган.
1933—1937 елларда сәяси бүлек начальнигы, соңрак - Юмагужа машина-трактор станциясе директорыбула.
Йөзек салыш
Уйнау тәртибе
Уйнаучылар бар да йөзек үз кулларында кебек итенеп, Мәүлихәне саташтырырга тырышалар. Мәүлихә берсенең исемен әйтә. Дөрес әйтсә, йөзек чыккан кешенең урынына барып утыра да, йөзек чыкканы хәзер йөзек салырга тиеш була. Инде башта йөзек салган кыз үзе хәзер Мәүлихә булып, каршыларына утырып, йөзек табарга кала. Белмәсә, ул урында утыра бирә. Озакка китсә, аңар җәза биреп, җырлар җырлаталар яки башка берәр эш эшләтәләр.
Бурсыклы буендагы бәрелеш
Бәрелеш барышы
1399 елның язында Витаутасның бердәм гаскәре Киевта җыела башлый, августта Бурсыклы елгасына килеп җитә. Тимер Котлыг Витаутасның гаскәр зурлыгын күреп, башта бәрелештән китәргә җыена, ләкин бәкләрибәк Идегәй ногай татарлары гаскәре белән килеп вәзгыятьне нык үзгәртә.
Татар гаскәре Витаутасның калган гаскәрен Киевка кадәр куып бара, күпчелек гаскәр башлыклары һәлак була, Витаутас көчкә генә котыла. Витаутас, Туктамыш, алман беректәшләре сугыш кырыннан кача.
Пупри
Пупри — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Золка Четвёртая
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кума елгасы Подкумок елгасы кушылган урынган Отказненск сусаклагычына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Терек, Тын һәм Идел елгалары арасындагы районнар.
Старе Храпово
Старе Храпово — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Сонточно (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Сонточно  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Италия гимны
Гимнның тулы тексты
Stringiamoci a coorte, Siam pronti alla morte Siam pronti alla morte: Italia chiamò! Si!!!
(16319) 3252 T-1
Тарихы
1971 елның 26 мартында К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «3252 T-1» саналган.
Якубув (Польковицкий повяты)
Якубув  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тьебомениль
Тьебомениль (Thiébauménil) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Визенбронн
Визенбронн — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Старе Чарново
Старе Чарново — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Мокрая Золка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кума елгасы Подкумок елгасы кушылган урынган Отказненск сусаклагычына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Терек, Тын һәм Идел елгалары арасындагы районнар.
Чарновець (Отвоцкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD177003
HD177003 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Хряска
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(16321) 4225 T-1
Тарихы
1971 елның 26 мартында К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4225 T-1» саналган.
Визент
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сан-Жозе-да-Лапа
Сан-Жозе-да-Лапа — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Зноймо
Зно́ймо (Znojmo), Цнайм, Знаим (Znaim) — Чехия Җөмһүриятенең Көньяк Моравия краенда Зноймо районында урнашкан шәһәр.
Медресе (Миһалыччык)
Медресе (Medrese) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Миһалыччык илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Анатолий Кукубаев
Биографиясе
Анатолий Кукубаевич 1961 елда Уфа сәнгать училищесының баян классын (педагогы И. П. Фоменков), 1966 елда — Гнесиннар исемендәге Музыка-педагогия институтын тәмамлый (А. А. Лубенниковның баян классын, С. П. Горчаковның дирижерлык классын).
Милләте буенча мари, ул үзен башкорт музыкасы ижатына багышлый. 2002 елның 1 августында вафат була. Туган авылы Бахтыбайда җирләнә.
Хәтер
1996 елда Уфа сәнгать училищесында ел саен Кукубаев исемендәге конкурс оештырыла. 2004 елда училищеда аның исемендәге уку классы ачыла.
Әсәрләре
«Ирәндек үзәнендә» поэма-фантазиясе (1982),
Казануова дел Пяно (Фиренца)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Кишкиль
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Индыгойка
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Роер
Роер — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Реяк (Ло)
Реяк — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
(16323) 1107 T-2
(16323) 1107 T-2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Сан-Жозе-дас-Мисойнс
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
HD177013
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
(8837) Лондон
(8837) Лондон — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Әҗем (Нократ кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Навасёлки (Рагачовский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Болинас (Калифорния)
Болинас  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Самнер (Джефферсон, Висконсин)
Самнер  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Навасёлки (Хойницкий районы)
Навасёлки  (Навасёлкі ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Хойницкий районында урнашкан авыл.
Старий Грабйонж
Старий Грабйонж — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Серозак
Серозак (Серозак) — Чиләбе өлкәсенең Сосновка районы составына керүче авыл.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (18%), татарлар (34%), башкортлар (48%).
Вишванатх Шива Гыйбадәтханәсе, Бхубанешвар
Вишванатх Шива гыйбадәтханәсе Ориссада, Һиндстанда, Бхубанешварда Котитиртхешвара гыйбадәтханәсе янында урнашкан.
Туфан Миңнуллин премиясе
Тарих
2015 елда (язучының 80 яшьлек юбилее елында) драматург Туфан Миңнуллинның (1935—2012) исемен мәңгеләштерүгә өлеш кертү максатында Татарстан Республикасы Мәдәният министрлыгы һәм Татарстан Республикасы Язучылар берлеге тарафыннан гамәлгә куелган.
Премия, кагыйдә буларак, ТР Язучылар берлегенең әдәби ел нәтиҗәләренә багышланган гомуми җыелышында Татарстан Республикасы Мәдәният министрлыгы вәкиле катнашында тапшырыла.
Кленовица (авыл)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Исаево (Киров өлкәсе)
Исаево (Исаево) — Киров өлкәсенең Малмыж районында урнашкан авыл.
Вера-де-Бидасоа
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Навая Карма
Навая Карма (Навая Карма ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Жлобинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Янице (Түбән Силезия воеводалыгы)
Янице  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Елена Блаватская
Елена Петровна Блаватская (1831-1891) - рус язучысы. Тибет һәм Һиндстан буйлап сәяхәт итә. Һинд фәлсәфесе йогынтысында 1875 елда Нью-Йоркта Тәсәуфлар җәмгыяте төзи.
Костижа
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Навики (Жлобинский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Этока (елга)
Этока  — Россия территориясеннән ага торган елга. Ставрополь крае, Кабарда-Балкар Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Теплушка каналының уң ярына 17 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 61 км.
Тюйе-о-Грозей
Географиясе
Коммуна мәйданы — 9,12 км².
Карапынар (Сивас)
Карапынар (Karapınar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Сивас илчесенә караган бер авыл (köy).
Фаулер (Канзас)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(16327) 3092 T-2
(16327) 3092 T-2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Бою (Муреш)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гөтбер
Гөтбер — Башкортстанның Яңавыл районындагы авыл, Айбүләк җирлегенә карый. 2009 елның 1 гыйнварына халык саны = 275 кеше тәшкил иткән.
Фейрвей (Канзас)
Фейрвей  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Удельное Енорускино
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.6 °C.
Тюкеньё
Тюкеньё (Tucquegnieux) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 9,20 км².
Вильява
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Межгорный (Бакал шәһәр округы)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (44%), татарлар (33%), башкортлар (23%).
Сан-Жозе-ду-Алегри
Сан-Жозе-ду-Алегри — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Янкова (Түбән Силезия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Иунинцы
Халык
Халык саны динамикасы:
Спренцово
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Фервью (Канзас)
Фервью  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Вильямайор-де-Монхардин
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тюмеревиль
Тюмеревиль (Thumeréville) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Сан-Жозе-ду-Баррейру
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Tereza Mey
Brekzit mäs'äläse
Näticädä Devid Kemeron 13 iyüldä Tereza Meyğa premyer-ministr wazifaların tapşıru turında belderä.
Şäxsi tormış
Kiäwdä (1980 yıldan), balaları yuq.
Бонни-Дун (Калифорния)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вилланцхайм
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Челтәркатлау
Микроскопик төзелеше
Тышкы чик мембранасы фоторецепторлы һәм тышкы ганглионар катламнар арасында урнашкан синаптик комплекслардан ясалган. Нервның җепселләр катлавы ганглионар күзәнәкләрнең аксоннарыннан оешкан. Эчке чик мембранасы мюллер күзәнәкләренең базаль мембраналары һәм шулай ук аларның үсентеләре ахырларыннан оешкан. Шванн тышчасы булмаган ганглионар күзәнәкләрнең аксоннары челтәркатлауның эчке чигенә җитеп, туры почмакта борылалар һәм күрү нервы формалашкан урынга юнәләләр.
Капиллярлар
2. Перицитлар эндотелиаль күзәнәкләр алдында урнаша һәм аларның капиллярларны урап алучы күпсанлы псевдоподии-үсентеләре бар. Перицитлар кыскара ала, шулай итеп алар микроциркулятор юлның кан агышы ауторегуляциясендә катнаша.
Янковице (Түбән Силезия воеводалыгы)
Янковице  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
HD177150
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Сан-Жозе-ду-Белмонти
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Гөлсем Сөләйманова
Биография
1927-58 елларда Татар радиокомитетында солисткасы булып эшли. Ул вакытта радиода язма булмый, Гөлсем Сөләйманова микрофон каршында туры эфирда “Иске карурман”, “Әллүки”, “Тәфтиләү”, “Салкын чишмә” кебек үзенең яраткан җырларын башкарган. Бөек Ватан сугышы вакытында ул шулай ук радиода эшли, ул елларда аның чыгышлары ешая, ул төрле өлкәләргә концертлар куя.
Старий Пшилеп
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сабадель-Лозе
Сабадель-Лозе — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
Филлипсбург (Канзас)
Тарихы
Филлипсбург шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Санборн (Висконсин)
Санборн  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Янковице-Мале
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сан-Жозе-ду-Брежу-ду-Крус
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Хулуб
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ковырза
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Декабрь
Яңа ел
Елның соңгы ае, шуңа күрә айның ахырында яңа ел бәйрәмен билгели башлыйлар.
Сылтамалар
[http://www.azatliq.org/content/feature/24454699.html Татар дәверлеге кайчан югалды? ]
(8847) Huch
(8847) Huch — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Җәфәр Җаббарлы
Җәфәр Кафар улы Җаббарлы, совет чыганакларында Җабарлы (جعفر جبارلی, Cəfər Qafar oğlu Cabbarlı; 1899 елның 20 марты, Хызы — 1934 елның 31 декабре, Бакы) — Азәрбайҗан драматургы, шагыйрь, театр куючы һәм сценарист. Азәрбайҗан ССРның атказанган сәнгать эшлеклесе (1933), Азәрбайҗан драматургиясендә социалистик реализмны башлаучы. Әдәби энциклопедиядә Җаббарлы төрки язучысы дип атала.
Сан-Жозе-ду-Гоябал
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Куршавка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кума башыннан Подкумок елгасы кушылган урынга кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Терек, Тын һәм Идел елгалары арасындагы районнар.
Волково (Чиләбе өлкәсе)
Халык
Халык саны динамикасы:
Козел-Ил
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Янова-Гура
Янова-Гура — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Старнин
Старнин — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD177268
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Непалда ислам
Тарих
Непал мөселманнарының (नेपाली मुसलमान; Nepali Musalman) тарихы — өч төрле төркем: Тибет, Кәшмир һәм  (Мадһеси) мөселманнары тарихы. Мадһеси мөселманнары биредә Непалның берләшүе вакытында ук булган, калган мөселманнар Һиндстан, Пакистан, Әфганстан, Төркия, Гарәбстан, Тибет, Мисыр, Ираннан XIX гасырдан башлап ялланган эшчеләр сыйфатында күченгән.
Санд-Лейк (Бернетт, Висконсин)
Санд-Лейк  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Бою-Маре
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Галар
Галар — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Гармун
Гармун (αρμονικοζ — моңлы, тез) — телле пневматик-төймә музыкаль уен коралы. Гармун дип, баяннардан һәм аккордеоннардан тыш, бөтен кул гармуннары атала.
Стеклинко
Стеклинко — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Яновице (Түбән Силезия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тоёта (шәһәр)
Географиясе
Шәһәр территориясе 918.47 км² тәшкил итә.
Казаково (Киров өлкәсе)
Казаково (Казаково) — Киров өлкәсенең Пижанка районында урнашкан авыл.
(8851) 1990 XB
Тарихы
1990 елның 8 декабрендә Ё. Мидзуно, Т. Фурута тарафыннан Кани (город) обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 XB» саналган.
Ясемин Адар
Спорт карьерасы
Башта Ясемин Адар ядрә ыргыту белән шөгыльләнә, аннары аңа Төркиянең көрәш буенча чемпионы Аслан Сейханлы игътибар итә, шуннан соң Ясемин көрәш белән шөгыльләнә башлый. «Trakya Birlik SK» командасы өчен чыгыш ясаган.
2016 елда Ясемин Адар россияле Алена Стародубцеваны җиңеп, Европа чемпионатында алтын медаль яулый. Ясемин хатын-кызлар арасында көрәш буенча Европа чемпионатында алтын медаль яулаган Төркиянең беренче вәкиле була.
Чарнув (Варшавский-Захидний повяты)
Чарнув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Маносаровар күле
Манасаровар Күле (Тибет телендә: མ་ཕམ་གཡུ་མཚོ།); Кытай телендә: гадиләштерелгән иероглифлар белән: 玛旁雍錯 (традицион иероглифлар белән), 瑪旁雍錯 ул шулай ук Мапам Юмцо дип атала, бу югары биеклектә урнашкан төче су күле, аңа Кайлаш бозлыкларыннан су ага. Кытайда, Тибетта, Кайлаш тавы янында. Күл дүрт диндә изге урын дип санала: Бон, Буддачылык, Һинд дине, һәм Җәйничелектә.
Һинд динендә
Һинд дине теологиясе буенча, биш изге күл бар; алар бергәләп Панч-Саровар дип атала; Мансаровар, Сиддхпур, Нараян Саровар, Пампа Саровар һәм Пушкар Саровар. Алар шулай ук Шримад Бхагавата Пуранада китерелгән.
Могиленка (Вора кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Угра елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Мокша елгасы кушылган урындан алып Ука кушылдыктары бассейны, елга бассейны — Ука.
Нигамананда Парамаһанса
Рухи тәҗрибә (1902–1905)
Ашрамга кайткач, Сачидананда Нигамананданың дини сәфәрләрен караган һәм шулай дип әйткән: "Улым! Син күп сәфәр кылгансың һәм белем һәм тәҗрибә туплагансың. Мин сине өйрәтергә тиеш бөтен нәрсә үтәлгән, әмма син хәзер минем тәгълиматны практикага куярга тиеш. Син үзең өчен булуыңның хакыйкате тәҗрибәсенә ия булырга тиеш һәм бу бары тик тырышлык һәм йогик принципларны үтәү аша башкарылырга мөмкин. Шулай итеп син бу сызыкта тиешле идарә тәэмин итә торган гуруны эзләргә тиеш.
Фәлсәфәсе һәм тәгълиматы
Нигамананда Ади Шанкара культының саньясисы булган. Ул шул орденның санньясисы булып инициацияләнгәч Шанкарачарьяга күрә Веданта фәлсәфәсен өйрәнгән.
(8852) Buxus
(8852) Buxus — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Шүрәле
Шүрәле һәм кеше арасында мөнәсәбәтләр
Шүрәленең иң яраткан шөгыле – кешеләрне кытыклау. Гадәттә, кешене ул кытыклап үтерә. Шүрәле урманда яки юлда ялгыш кешене күреп алса, аны ничек тә тоткарлап калырга тырыша, бергә уйнарга тәкъдим итә, сөйләштерә. Кайчакта Шүрәленең бармаклары шулкадәр кычыта ки, ул юлда очраган иң беренче кешене күрү белән, «Әйдәле, кети-кети уйнык!» - дип янына йөгерә...
Кызыклы фактлар
200px|thumb|right|[[Казагыстанның 500 тенге акчасы]]
Тамлык (Кума кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гамагори
Тарихы
Гамагори шәһәре 1954 елның 1 апрелендә шәһәр статусын ала.
Гай Таһиров
Гай Таһиров (Гайнулла Хаҗимөхәммәт улы Таһиров) — балетмейстер, хореограф,  татар халык хореографиясенең күренекле вәкиле, Татарстан республикасының халык артисты. Татарстан һәм Россия хореография сәнгатенең алтын фондына керүче шәхес.
(8853) Gerdlehmann
Тарихы
1991 елның 9 апрелендә Ф. Бёрнген тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 GC10» саналган.
Бостония (Калифорния)
Географиясе
Бостония халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Тамчы Су
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Каракүлмәк (Коншак районы)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: татарлар (32%), башкортлар (63%).
Мезит (Инегөл)
Мезит (Mezit) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Инегөл илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Үзәк (торак пункты)
Үзәк — Татарстан Республикасының Теләче районындагы поселок.
Яңавыл
Мәдәният
Шәһәр мәдәният сарае каршында Республикада билгеле, халык театры исемен йөртүче татар театраль коллективы эшли.
Казаковцевы
Казаковцевы (Казаковцевы) — Киров өлкәсенең Орлов районында урнашкан авыл.
Казареҗо (Җенова)
Казареҗо — Италиянең Лигурия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Молыдка
Молыдка — Россия территориясеннән ага торган елга. Калуга өлкәсе, Смоленск өлкәсе, Мәскәү өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Жижала елгасының уң ярыннан 23 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 31 км.
Терсакан
Терсакан — Россия территориясеннән ага торган елга. Карачай-Чиркәс Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Кума елгасының сул ярына тамагыннан 786 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сылтамалар
Терсакан
Хумеле
Хумеле — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Индонезия
Башкала
Яңа башкаланы төзү планнары 2019 елда игълан ителгән, шәһәр төзелеше эшләре 2021 елда башланган. Яңа башкала исеме рәсми рәвештә 2022 елның гыйнварында расланган.
Форт-Скотт (Канзас)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казареҗо (Ла Специя)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Киев шәһәрен камап алу (1240)
Киев шәһәрен камап алу (1240) — татар-монголларның көнбатыш явының (1236-1242) төп вагыйгаларының берсе. Бату хан һәм Сөбедәй батыр җитәкләгән татар-монгол гаскәре Киев шәһәрен 9 көн дәвамында яулап ала (бүтән чыганак буенча камап алу 1240 елның 5 сентябреннән 19 ноябренә кадәр сузыла).
1240-1242 елларда Бату хан һәм Сөбедәй гаскәр башлыгы җитәкчелегендәге икенче яу башлана, аның төп максаты - Даниил Галицкий биләмәләре, Польша һәм Маҗарстанны яулап алу булып тора.
Тарих
5 декабрендә татар-монгол гаскәре Киев шәһәренең диварын берничә урында җимерә һәм калага һөҗүм итеп ала.
Фёдор Ушаков
Ушаков Россия-Төркия сугышта 1787—1791 елларда, Француз инкыйлабына каршы сугышларда (Урта диңгез һөҗүме) 1798—1800 елларда катнашкан.
Олан (Югары Ослан районы)
Олан — Татарстан Республикасының Югары Ослан районындагы авыл.
Баһарие (Мустафакемалпаша)
Баһарие (Bahariye) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Мустафакемалпаша илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Комужа
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Гесалас
Гесалас — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Виндах
Виндах — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Казареҗо (Павия)
Географиясе
Казареҗо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Стара Пасленка
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(16345) 2391 T-3
(16345) 2391 T-3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Нахав
Нахав (Нахаў ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Калинкаицкий районында урнашкан авыл.
Сен-Илер-сюр-Иерр
Сен-Илер-сюр-Иерр — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Стара Рудувка
Стара Рудувка — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Баландино (Кызыл Армия районы)
Халык
Халык саны динамикасы:
Игорь Бикәев
Биографиясе
2009 елда Россия Эчке эшләр министрлыгының Икътисади куркынычсызлык академиясендә юридик фәннәр докторы гыйльми дәрәҗәсенә диссертация яклый. 2013 елда җинаять хокукы һәм процессы кафедрасы буенча профессор исеме бирелә.
Төп фәнни хезмәтләре һәм публикацияләре
* '' Бикеев И. И. ,  Никитин А. Г. '' Экстремизм: междисциплинарное правовое исследование. — Казань: Издательство «Познание», 2011. — ISBN 978-5-8399-0393-7 — 320 c. — 3000 экз.
* '' Акопян К. С. ,  Буркин А. И. ,  Бикеев И. И. '' и др. Краткий словарь: инновационная экономика и экономическая безопасность / Под общ. ред. '' Л. П. Куракова ''. — М.: ИАЭП, 2012. — ISBN 978-5-905934-03-2 — 656 с. — 1000 экз.
* '' Ахметьянова З. А. ,  Бикеев И. И. ,  Краснов А. В. '' и др. Хокук нигезлəре. Урта белеем бирүче уку йортлары өчен дəреслек (төп баскыч). — Казань: Издательство «Таглимат», 2006. — ISBN 5-8399-0200-4 — 264 c. — 1000 экз.
(16346) 2682 T-3
(16346) 2682 T-3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Казареҗо ди Салата (Җенова)
Казареҗо ди Салата — Италиянең Лигурия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
(16347) 3256 T-3
Тарихы
1977 елның 16 октябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «3256 T-3» саналган.
Дүңкәл
Атама этимологиясе
«Ирга» сүзе монгол телләреннән (монг. irgai, калм. jarɣä — «каты үзәкле (үзагачлы) куак») кергән дип карала.
Таралу ареалы
Дүңкәлнең туган ягы булып Төньяк Америка исәпләнә. Анда әлеге үсемлек saskatoon (саскатун) буларак билгеле. Урта гасырлардан Аурупада тарала. 1800-еллардан аны шәраб ясау өчен махсус үстерә башлыйлар. XX гасыр башында җимеш агачы һәм декоратив үсемлек буларак, Россия империясенә кертелә.
Небытав
Небытав (Небытаў ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Хойницкий районында урнашкан авыл.
(8859) 1991 PQ11
(8859) 1991 PQ11 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Кай
Халык
Халык саны динамикасы:
Исао Такахата
- died 5 April 2018 — Япония анимацияләре режиссёры, данлыклы сценарист һәм продюсер.
(16348) 3465 T-3
(16348) 3465 T-3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Абшехвира
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Негавка
Негавка (Негаўка ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Буда-Кашалёвский районында урнашкан авыл.
(8860) Rohloff
Тарихы
1991 елның 5 октябрендә Шмадель Л. Д., Ф. Бёрнген тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 TE5» саналган.
Казарело (Алесандрия)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сен-Кристоф (Эр һәм Луар)
Сен-Кристоф — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Брабець (Долж)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фридония (Канзас)
Фридония  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Витория-Гастейс
Тарих
1181 дә нигезләнә.
(8861) Jenskandler
(8861) Jenskandler — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Каксинвай
Каксинвай (Каксинвай) — Киров өлкәсенең Малмыж районында урнашкан авыл.
(16350) 1964 VZ2
Тарихы
1964 елның 11 ноябрендә - тарафыннан Нанкин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1964 VZ2» саналган.
Старе Длутово
Старе Длутово — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нерошка
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Олыимән
Тарихи белешмә
Электән урман кисү, чана, тугым ясау белән шөгыльләнәләр. Соңыннан игенчелек һәм терлекчелек юнәлеше алга китә.
1870 елда мәчет, аның каршында мәдрәсә була. 1937-1955 җиде еллык мәктәп эшли. 1955-1992 башлангыч дүрт сыйныф кына укытыла. 1992-2010 елларда тугыз еллык мәктәп булган. Соңгы елларда башлангыч мәктәп кенә калган. Авылда мәчет бар, яңа клуб бинасын төзергә нигез салынган. 2010 елгы исәп буенча 122 хуҗалыкта 313 кеше яши.
Почта индексы — 423765.
Күз ясмыгы
14. күрү нервы 15. зонуляр җепселләр
Обу
Тарихы
Обу шәһәре 1970 елның 1 сентябрендә шәһәр статусын ала.
Старе Дольно
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сан-Жозе-ду-Серидо
Сан-Жозе-ду-Серидо — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Норти штатына карый.
(8863) 1991 UV2
(8863) 1991 UV2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Казарета (Падова)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(16352) 1974 FF
Тарихы
1974 елның 22 мартында К. Торрес тарафыннан Cerro El Roble обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1974 FF» саналган.
Виндсбах
Виндсбах — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Стрончно
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хунедоара-Тимишане
Хунедоара-Тимишане — Румыниянең Арад жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Сейлем (Пирс, Висконсин)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Элче
Элче (Elche, Elx) — Испаниянең Валенсия автономияле төбәгендә урнашкан шәһәр.
Калинино (Малмыж районы)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Астана Опера
Җитәкчелек
2014 ел ахырында Нурсолтан Назарбаев театр җитәкчесен алыштырды: Т. Мөхәммәджанов урынына Т. Альпиев режиссер булды. 2015 елның март аенда Мария театры прима-балеринасы балет сәнгать җитәкчесе вазыйфасына, һәм дирижер Алан Бурибаев баш дирижеры вазыйфасына чакырылган иде. 2016 елның 28 сентябрендә Казакъстан президенты Указы белән Ахмедьяров Галым Алгиевич "Астана Опера" дәүләт опера һәм балет театрының яңа директоры итеп билгеләнә
Күз карасы
Күз карасы, күз бәбәге, бәбәк (рус. Зрачок) — умырткалыларның күзнең төсле катлавының нәкъ үзәгендәге тишек (гадәттә түгәрәк яки ярыксыман), аның аша күзгә кояш нурлары үтә.
Систематика өчен әһәмияте
Төрле хайваннарның (бәбәк түгәрәк, ярыксыман, турыпочмак, вертикаль, горизонталь була ала) бәбәк формасы, зурлыгы һәм урнашуы систематик билге булып тора.
Фултон (Канзас)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Флевиль-деван-Нанси
Флевиль-деван-Нанси (CUN) (Fléville-devant-Nancy) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Струга (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Струга  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Коры Кременка
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Улисьял
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.
Азат (газета)
«Азат» газетасы  – 1906 елда Казанда чыккан татар милли-демократик газетасы. Ул ябылгач, аның дәвамы буларак, шул ук елда «Азат халык» газетасы нәшер ителә башлый.
«Азат халык»
«Азат»ның дәвамы буларак, шул ук елның 4 июненнән «Азат халык» газетасы чыгарыла. Аның да мөхәрире Г.Камал була. Бу басмада элеккесенә караганда сул материаллар күбрәк урнаштырыла һәм бу, әлбәттә, цензура каршылыгына очрый. 15 саны чыкканнан соң, 12 сентябрьдә ул ябыла, ә Галиәсгар Камал мәхкәмә алдында җавап тотарга мәҗбүр ителә.
Оранка
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Архангельск мәчете
Тарих
1897 елда Архангельск шәһәрендә 35 мөселман татар булса, 1913 елда мөселманнарның саны 606 була. 2010 елда өлкәдә 10 мең, шәhәрдә 2 335 татар яши.
Струмяни (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Струмяни  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
HD177524
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Цимаррон (Канзас)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сеймур (Лафаэтт, Висконсин)
Сеймур  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Nitsadağı terror ğämäle
Aldan mäğlümat buyınça höcümdä 84 keşe häläk, 65 artıq keşe yaralanğan. Höcüm itkän terrorçı pülisä tarafınnan atıp üterelgän.
Хупка
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Студниця (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Студниця  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Ченстонев-Колёния
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Баһҗеҗик (Пынарбашы)
Баһҗеҗик (Bahcecik) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Пынарбашы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ярошув (Түбән Силезия воеводалыгы)
Ярошув  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Старе Монастежиско
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Стшалини
Стшалини — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Сеймур (О-Клер, Висконсин)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Цюрих (Канзас)
Цюрих  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
HD177552
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Новострой
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Бруктрейлс (Калифорния)
Географиясе
Бруктрейлс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Көньяк Пашняк
Көньяк Пашняк — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Пашняк елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ярошувка (Түбән Силезия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(16359) 1978 VO4
(16359) 1978 VO4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Чепелин
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казари (Тренто)
Казари — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.