cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Velosipäd
- Kimennän taríxí üzäktä velosipädçelär yulların ayıru. Pariş şähäreneñ här xarítasında yullar, uramnar, bínalar belän bergä velosipädçelär öçen maxsus yullar da kürsätelgän. 3 säğät eçendä Notre Dam de Paris, Elisée qırların, Latín Quartalın häm tağın berniçä urınnı niçek qarap bula mikän? velosipäd belän. Qazannıñ meñyıllığına niçä qunaq kiler, yullardağı xälne küzgä kiterä alasızmı? Bolay da irtänge häm kiçke säğätlärdä kiräkle cirgä waqıtında citü mömkin tügel iç! İkençe, läkin şunnan möhimlegen yuğaltmağan mäs'älä - velosipädçelär saqlığı mäs'äläse.
Потин (Техас)
Потин  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Пуно
Тарих
1668 елда нигезләнгән.
Зайончково (Тчевский повяты)
Зайончково  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Вилатела (Империя)
Вилатела — Италиянең Лигурия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Ла-Кассань
Ла-Кассань — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Ле-Шатель
Искәрмәләр
Ле-Шатель
(25) Фокея
(25) Фокея  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Сөләйман (Учалы районы)
Демография
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 179 кешенең яшәве мәгълүм.
Будково
Будково — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Премонт (Техас)
Тарихы
Премонт шәһәре  елда нигезләнгән.
Малине-при-Штреклевцу
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зобия
Зобия (Зобія ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Надазёрная
Надазёрная (Надазёрная ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Полацкий районында урнашкан авыл.
Самар метрополитены
1987 елның 26 декабрендә ачыла.
Бруньяйш
Географиясе
Мәйданы —.
Екатеринбур метрополитены
1991 елның 27 апрелендә ачыла.
Алшик
Алшик (Алшик, Алшихово) — Чуашстанның Епрәч районында урнашкан авыл.
Надбярэжжа
Надбярэжжа (Надбярэжжа ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.
Днипро метрополитены
1995 елның 29 декабрендә ачыла.
Касыйм Шамил
Касыйм Шамил, Касыйм Шамил улы Шамилов (1892-1981) — татар театрына нигез салучыларның берсе. Әстерхан театрының (1933 елга кадәр), Казан татар яшьләр театрының (1933-1934) баш режиссеры. Татарстан АССР халык артисты (1940).
Прери-Вью (Техас)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шамил (мәгънәләр)
Татарча Википедиядә әлеге сүзне кулланып ясалган түбәндәге мәкаләләр урнаштырылган:
WDR11
WDR11 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Toki Pona
Süzlek
Monı da qara: Toki Pona süzlege
Доброгости (Лодзь воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Надзежына
Надзежына (Надзежына ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Шумилинский районында урнашкан авыл.
Бужиска
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пресидио (Техас)
Пресидио  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Букуш
Географиясе
Мәйданы —.
Зубавшчына (Ашмянский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Мало Леще
Мало Леще — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Валдозенде
Валдозенде — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Орешть (Келераш)
Орешть — Румыниянең Келераш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Мальбоск
Мальбоск — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
Люсе (Савойя)
Люсе (Lucey) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Бюже-Савуайар кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6,14 км².
Ла-Рошбокур-е-Аржантин
Ла-Рошбокур-е-Аржантин — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Щербиновка (Костанай өлкәсе)
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Налазки
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
NGC 6984
NGC 6984 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
WDR20
WDR20 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Людмила Радченко
Биография
Соңрак ул "Мисс Россия" конкурсында Омск вәкиле буларак катнаша. Конкурстан соң Людмила Мәскәүдә һәм Санкт-Петербургда телетапшыруларда катнаша.
Шулай ук ул үз эшләрен Миландагы арт-триеналеда күрсәтә. Луччада заманча сәнгать Музеенда үз күргәзмәсен оештыра.
Ла-Тур-Бланш
Ла-Тур-Бланш — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Кайли Миноуг
Тәрҗемәи хәле
2005 елдан бирле күкрәктәге яман шеш авыруы белән көрәшә һәм авыруны җиңә. Операциядән соңгы авыр вакытта җырчыга актер Оливье Мартинес ярдәм итә.
Зубрава
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Дмитрий Бурдин
Бүләкләре
- Останкино телебашнясы проекты өчен Ленин премиясе, 1970. - Мәскәүдәге Измаилово кунакханә комплексы архитектурасы өчен СССР дәүләт премиясе, 1982 (үлгәннән соң)
Корайван
Корайван (рус. Курайван) — Татарстан Республикасының Арча районындагы авыл.
Орзоая-де-Жос
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Людовит Штур
Биографиясе
1847-48 елларда Венгрия сеймы депутаты. Прагадагы славян съездында (1848) славян халыкларының ирекле милли һәм мәдәни үсешенә тигез хокуклар таләп итә.
Штурның объектив буржуаз-демократик характердагы социаль-икътисади, сәяси һәм мәдәни программасы әдәбиятта милли идеология һәм романтизм нигезенә әверелә. Аның төп нигезләмәләре: феодализмны бетерү, демократик ирекләрне кертү, күп милләтле Венгрия корольлеге кысаларында социаль-икътисади алгарыш һәм милли мәдәниятне үстерү өчен шартлар тудыру.
Людовит Велислав Штур 1856 елның 12 гыйнварында Модра шәһәрендә ау вакытында саксызлык аркасында алган җәрәхәтеннән үлә
Tatarstanda sälämät saqlaw
Tarix
1775 yılda berençe märtäbä tabiblek idaräläre oyışa.
1786 yıldan xalıqqa meditsina yärdäme kürsätü belän cämğiäwi tärbiä küzätçelege (Prikaz obşçestvennogo prizreniä) şöğellänä. Qazan (1806), Çistay (1830), Spas (1833) şähärlärendä berençe xastaxänälär eşli başlıy. Zemstvolar tarafınnan feldşer noqtaları häm mäktäpläre, cirle xastaxanäläre buldırıla, sanitarlıq xezmäte kürsätü yulğa salına, cirle tabib wazifaları kertelä. Qazanda açılğan «Çäçäk saldıru institutı» (1874) İdel buyında çäçäk awıruın beterüdä zur röl uynıy.
Qazan Universitetınıñ meditsina bülege (1814 yılda açıla) sälamätlek saqlaw sistemasın üsterüdä, ş.u. İdel buyı, Ural, Seber wä Urta Aziä töbäkläre öçen tabiblar äzerläwdä ozaq yıllar berdänber üzäk bulıp sanala. Töbäktä tabiblär häm däwalaw oyışmalarınıñ citeşmäwe (1913 yılda barlığı 319 tabib), epidemiälär belän näticäle köräşü mömkinlege birmi. Fäqirlek, sanitarlıq eşeneñ tübän däräcädä alıp barıluı, üz waqıtında profilaktik çaralar ütkärelmäwe häm meditsina yärdäme kürsätelmäwe - 1930-yıllarğa qädär yoğışlı awırularnıñ artuında töp säbäplärneñ berse. Bigräk tä tuberkulöz, dizenteriä, buma yütäl, skarlatina, çäçäk, timgelle häm qorsaq tifı, traxoma, qorçañğı awıruları kiñ taralğan bula. Sälamätlek saqlaw mäsäläläre Sovet xäkimiäte urnaşqannan soñ ğına däwlät däräcäsendä xäl itelä başlıy.
Варзеа-Кова
Варзеа-Кова — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Зур Абакасы
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2133.
Скустеле
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кызыл Мәчет (Ырынбур өлкәсе)
Халык
Милләтләр (2010): татарлар — 96,3%, казакълар — 3,7%.
Марсьё (Савойя)
Искәрмәләр
Марсьё (Савойя)
Имангул (Учалы районы)
Почта индексы — 453734, — 80253830001.
Бураковске
Бураковске — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Мало Убельсько
Мало Убельсько — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Дибек (Инеболу)
Дибек (Dibek) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Инеболу илчесенә караган бер авыл (köy).
Рязань губернасы
Халык
Дини состав, 1897: православлар — 98,56%, искейолачылар — 0,92%, мөселманнар — 0,27%, католиклар — 0,10%.
Югары Турунъю
Югары Турунъю (Верхний Турунъю) — Коми Республикасының Койгородок районында урнашкан авыл.
Әхмәтзәки Сафиуллин
Тормыш юлы
Әмма илдә вазгыять үзгәрә, революция нәтиҗәсендә хакимияткә большевиклар килә һәм тотрыксызлык чоры башлана. Дин әһелләрен эзәрлекләүләр башлангач,1925-1927 нче еллар арасында Әхмәдзәки Урта Азиянең Ош шәһәренә күчеп китә. Юлда барганда дизентерия авыруыннан балалары үлеп кала. Азиядә яшәгәндә туган балалары шулай ук вафат булалар.
Сугыш алды елларында гаиләләре ишәя: 1927 елда Суфия исемле кыз, 1930 елда – Әнәс, 1933 елда – Әмин, 1936 елда Әдип исемле малайлары туа.
Мало Худо
Мало Худо — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
(803) Пика
Тарихы
1915 елның 21 мартында Иоганн Пализа тарафыннан Вена обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1915 WS» саналган.
Быгыян
Почта индексы — 429709. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97213830001. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100600001200.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (98%).
WDR31
WDR31 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Марто (Савойя)
Географиясе
Коммуна мәйданы — 14,78 км².
Бурляки
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дэвариши
Ваю-пурана (LXI.79-92) безгә ऋष тамыры турында сөйли, аннан ऋषि (Риши) сүзе килеп чыккан, ул хәрәкәт (Белем) мәгънәсендә кулланыла, аскетизмны һәм хакыйкатьне тыңлау һәм "Дэвариши" билгеләрен бирә. Анда өйрәтелгәнчә, күк төбәкләрендә "Дэвариши"лар буларак мәгълүм, шулай ук үткәнне, хәзерге заманны һәм киләчәкне белүчеләр һәм хакыйкатькә кырыс тугърылар шулай атала; алар "Мантра"ларны белүчеләр һәм үзләренең "Сиддхи"лары ("табигатьтән өстен көчләр") сәбәпле теләсә кая чикләнмәгән керешләре бар. Моңа кадәр шул ук текстта шулай язылган:-
Нарэйкава
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Райс (Техас)
Тарихы
Райс шәһәре  елда нигезләнгән.
Зиле (Девэли)
Зиле (Zile) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Девэли илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Бучин (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Славець (Польша)
Славець  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Югары Келәш
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (98%).
Славець-Дворский
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Зязи
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Мелино (Орегон)
Географиясе
Мелино халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Вермил
Географиясе
Мәйданы —.
Казан (бию ансамбле)
Ансамбль
Ансамбльнең костюмнарына аруча игътибар ителә. Чын күн, парча, ефәк, мех, милли бизәнү әйберләре кулланып тегелгән берсеннән-берсе матур киемнәр биючеләргә дөнья халыклары мәдәниятен тамашачыга бөтен тулылылыгы белән җиткерергә ярдәм итә. Киемнәрне «Казан» ММҮ тегү остаханәсе әзерли.
Ань
Ань (Рамь) — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Лопь-Ю елгасының сул ярыннан 85 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 19 км.
Дмитрий Курачёв
Биографиясе
1994 елда Мәскәү дәүләт педагогия университетын тәмамлый.
Насачы
Насачы (Насачы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вайханский районында урнашкан авыл.
Бучин-Шляхецкий
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кали
Кали (Cali) — Колумбиянең Валье-дел-Каука департаментында урнашкан шәһәр.
Вермоин (Вила-Нова-ди-Фамаликан)
Географиясе
Мәйданы —.
Абанто
Абанто — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Марезиге
Марезиге — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Бушице (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вилацано I (Напуль)
Географиясе
Вилацано I Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Роктуар
Роктуар — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Зялёная Дубрава (Ашмянский районы)
Зялёная Дубрава  (Зялёная Дубрава ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Урал (Учалы районы)
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 147 кешенең яшәве мәгълүм.
Ашот Мелконян
Биография
1977 - 1982 елларда Ереван дәүләт университетының тарих факультетында укыган.
Фәнни-педагогик эшчәнлеге һәм фәнгә керткән өлеше
А.А. Мелконянның төп фәнни-педагогик эшчәнлеге Әрмәнстан дәүләтчелеге тарихы, Әрмәнстан-Грузия мөнәсәбәтләре, XIX - ХХ гасырның Әрмәнстан милли азатлык хәрәкәтләре, 1878 - 1923 елларда Османлы Империясендә әрмән геноциды, Әрмәнстан биеклеге тарихы һәм проблемалары белән бәйле. Ул Көнбатыш Әрмәнстан тарихы, Бөек Ватан сугышында әрмән кешеләренең катнашуы, Әрмәнстан вакытлы матбугаты һәм демография, Артах һәм Рәсәй-Әрмәнстан мөнәсәбәтләре, Беренче Әрмәнстан Республикасы тарихы буенча тикшеренүләр алып барган. 1918 - 1920 һәм 1920 - 1991 еллардагы Әрмәнстан ССР тарихы белән кызыксынган. A.A. Мелконян - БДБ илләре тарихчылары ассоциациясе әгъзасы, Әрмәнстан Республикасы Милли Фәннәр Академиясенең Тарих институтының махсуслаштырылган Советы Рәисе һәм Академик Совет әгъзасы булып тора. Месроп Маштоц исемендәге Борынгы кулъязмалар институтының академик совет әгъзасы да булып хезмәт итә. Шулай ук, ул "Гуманитар һәм хокукый тикшеренүләр" фәнни-теоретик журналы һәм "Өлкә һәм дөнья" фәнни-аналитик журналы редакциясе советы әгъзасы, "Рәсәй хәрби-психологик журнал" фәнни-практик журналының тарихи фәннәр бүлеге әгъзасы буларак хезмәт юлын дәвам итә.
Барранкилья
Барранкилья (Barranquilla) — Колумбиянең Атлантико департаментында урнашкан шәһәр.
Виатодуш
Географиясе
Мәйданы —.
Меркюэ
Меркюэ — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
Буяк (Мазовия воеводалыгы)
Буяк  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Нуутре
Нуутре (Nuutre) — Эстониянең Вильяндимаа өязендә урнашкан авыл.
Мерлин (Орегон)
Мерлин  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Ратледж (Пенсильвания)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Вила-Боа (Барселуш)
Географиясе
Мәйданы —.
Оанду (Лүганусе)
Оанду (Oandu) — Эстониянең Ида-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Кирәбе
Почта индексы — 453725, — 80253840001.
Мецгер (Орегон)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Маринчки
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Монвалезан
Географиясе
Коммуна мәйданы — 25,90 км².
Айнсон
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зялёнка (Астравецкий районы)
Зялёнка  (Зялёнка ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
WDR45B
WDR45B —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Мария Градець
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(4174) Пикулия
(4174) Пикулия  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Вила-Кова (Барселуш)
Вила-Кова  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Верховская (Коми)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: руслар (100%).
Ородел (Долж)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Tatar ädäbiyatı
1970-80 yıllarda İ.Nurullin, M.Mähdiev, T.Miñnullin, F.Yarullin, M.Yunıs, M.Xäbibullin, Ä.Ğäliev, S.Söläymanowa, Mäxmüt Xäsänev, R.Xaris, R.Fäyzullin, Zölfät, Robert Äxmätcanov, Räşit Äxmätcanov, M.Äğlämev, V.Nurullin, R.Batulla, M.Ğäli, Ä.Ğaffar, Z.Xäkim, Ä.Räşitev, L.Şağircän, X.Äyüp, M.Maliqowa, R.Ğatawllin h.b. icadi aktívlıq kürsätälär.
Здрада (Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Букараманга
Букараманга (Bucaramanga) — Колумбиянең Сантандер департаментында урнашкан шәһәр.
Домбковице-Гурне
Домбковице-Гурне — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Дибекли (Айваҗык)
Дибекли (Dibekli) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Айваҗык илчесенә караган бер авыл (köy).
Вилдеич (Болцано)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Оросия
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ред-Лик (Техас)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Несика (Орегон)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 6989
NGC 6989 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Михаил Бакунин
Биографиясе
Михаил Александрович Бакунин 1814 елның 18 маенда (30) гаилә имениесы Прямухинода туган. Әтисе Александр Михайлович яшьлеген Италиядә үткәргән, Флоренциядәге Россия миссиясендә атташе вазифаларын башкарган. Кайткач, ул отставкага китә һәм Твердәге имениесына урнаша. Ул декабристлар белән бәйләнештә булган, "Коткару Союзы" башлыгы Н. М. Муравьевны яклап, үзенең крестьяннарын азат итәргә тырышкан.
Бялишево-Товажиство
Бялишево-Товажиство — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Google
Төрле сәхифәләрдән тыш, Google ширкәте төрле программалар һәм яңа төрле веб-кушымчалар чыгара.
Тарих
1998 елның 7 сентябрендә Калифорниядә Google Inc. исемле ширкәт теркәлә.
Юлбарыс
Азык
Юлбарыс — бик оста аучы. Ул тиз йөгерә, табышын бик озак сагалап тора ала. Күбрәк вакыт яшеренеп торган җиреннән һөҗүм итә. Ауга һәрвакыт ялгызы йөри. Корбаннары аның куәтле казык тешләреннән бик сирәк очракта гына котылып кала. Азыгы — тояклылар (боланнар, кабарга, кайвакыт — яшь пошилар һәм бозаулар). Аңа туйганчы ашау өчен 30–50 кг ит кирәк. Юлбарыс йорт хайваннарын (сыерлар, атлар һ.б.) да ташланырга мөмкин. Әмма төп ризыгы — кыргый дуңгыз; алар юк урыннарда юлбарыслар очрамый. Дуңгызларның ата затларыннан куркып, аларга тими. Россиядә кеше ашавы вакыйгалары бик аз, әмма Һиндстанда ул күренеш гадәти. Кешеләрне карт, көчсез хайваннар гына ашый. Авы уңышсыз булганда, бака, тычкан да тота. Бернинди ризык тапмаса, бик озак ашамыйча да төра ала.
Әдәбият, мифология һәм кинематограф
Шулай ук юлбарыс башка әдәби әсәрләрдә һәм фильмнарда сурәтәләнә.
Епрәч
Епрәч (Йӗпреҫ, Ибреси) — Чуашстанның Епрәч районында урнашкан торак пункт. Әлегә муниципаль статусы — штб (федераль классификатор буенча).
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2133.
Виле (Рьети)
Виле — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Слоя
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ниакани-Бич (Орегон)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(648) Пиппа
Тарихы
1907 елның 11 сентябрендә Август Копфф тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1907 AE» саналган.
Вальедупар
Вальедупар (Valledupar) — Колумбиянең Сесар департаментында урнашкан шәһәр.
Буркина Фасода ислам
Таралышы
Мөселманнар, күбесенчә, илнең төньяк, көнчыгыш һәм көнбатыш төбәкләрендә, христианнар ― үзәк районнарда күпчелекне тәшкил итә.
Маролче
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Монжильбер
Географиясе
Коммуна мәйданы — 9,53 км².
Искәрмәләр
Монжильбер
Виле (Савона)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Вилар-да-Вейга
Географиясе
Мәйданы —.
Лаленд
Лаленд — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Tatarstan mädäniäte
Din
Tatar xalqınıñ borınğı babaları, uydırma-xorafatlarğa ışanıp, äylänä-tirä dönyanı canlı itep kürgännär. Alarnıñ küzallawlarınça, törle küreneşlär b-n ilahi köçlär idarä itkän, kük allası Täñre - baş alla sanalğan (k. Mäcüsilek). 8-9 yözlärdä bolğarlar cirenä íslam dine ütep kerä başlí. 922 yılda İdel buyı Bolğarında íslam däwlät dine dip iğlan itelä. Şunnan soñğı Tatar däwlätlärendä íslam dine ruxi-mädäni wazífanı başqarıp kilä. 16 yözdä Tatar xanlıqların Rus däwläte üzenä buysındırğannan soñ, Tatar xalqı mäktäp-mädräsälären, mäxällälären, ruxaníların yuğalta, ruxi tormışı fäqirlänä bara. Patşa xökümäte häm prawoslawie çirkäwläre tarafınnan dini häm milli ezärlekläwlär näticäsendä möselman xalıqları küp tapqırlar baş kütärergä mäcbür bula. 1773 yılda Sinod färmanı basılıp çığa, 1788 yılda Ufa şähärendä möselmannarnıñ Diniä näzaräte oyıştırıla (k. Räsäy häm BDBnıñ Europa illäre möselmannarı Üzäk diniä näzaräte), bu inde íslam dineneñ räsmi tanıluın añlata. 1992 yılğa qädär bu näzarät Eçke Räsäy häm Seber möselman cämğiätlärenä citäkçelek itä. 20 yöz başında Qazan ğubernasında ğına da 1152 mäçet eşli. 16 yözneñ 2 nçe yartısında töbäktä xristian dine tarala başlí. 1555 yılda Qazan yıparxiäse oyıştırıla (k. Xristianlaştıru säyäsäte). 20 yöz başında Tatarstan terr-yäsendä Qazan, Vyatqa, Samara, Sember häm Ufa yıparxiälärenä qarağan 600 prawoslawie mäxälläse häm 30 monastır' eşläp kilä. Sowet däwläteneñ din ölkäsenä qağılışlı säyäsäte RSFSR XKSnıñ "Çirkäwne däwlättän häm mäktäpne çirkäwdän ayıru turında"ğı ("Ob otdelenii serkwi ot ğosudarstwa i şqolı ot serkwi", 1918) dekretı h.b. doqumentlar b-n bilgelänä. Dinneñ cämğiät tormışına yoğıntısı şaqtí çiklänä. 1980 yıllar axırına Tatarstanda terkälgän 38 dini cämğiät kenä qala (18 möselman, 15 prawoslawie, 1 protestant h.b.). 1990 yıllar başınnan dini konfessílarnıñ eşçänleklären cäyelderü öçen yaña mömkinleklär tua. 1992 yılda Tatarstan Republígı möselmannarınıñ Diniä näzaräte tözelä häm ul 2001 yılda räsmiläşterelgän 804 möselman cämğiäten berläşterä. Qazan yıparxiäsenä 175 dini cämğiät kerä. TRda prawoslawieneñ iske tärtip tarafdarları (staroobryadçılar), katolíklar, lyüterännar, baptistlar, adwentistlar, yähüdilär, buddistlar h.b. dini cämğiätläre dä bar. 1990 yıllarda Bahawiä, Äxmädiä, Soñğı Ğähed h.b. dini xäräkät häm ağımnar tarala başlí.
Оһаквере
Оһаквере (Ohakvere) — Эстониянең Ида-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Келем
Почта индексы — 429704. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97213835001. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100600001700.
Вилар-де-Куньяш
Вилар-де-Куньяш — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Мартинь Врх
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ортитяг
Ортитяг — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Түбән Мәтәскә
Тарих
Казан артында хәзерге Арча районына керә торган ике Мәтәскә авылы яшәп килә: аның берсе – Түбән Мәтәскә. Е.И. Чернышев күрсәтүенчә, бу авыллар Казан ханлыгы чорында ук булган.
Үрнәк (Ырынбур өлкәсе)
Үрнәк (Урняк) — Ырынбур өлкәсенең Шарлык районында урнашкан торак пункт.
Халык
Милләтләр (2010): татарлар — 97,0%, башкортлар — 3,0%.
Нью-Гоуп (Орегон)
Географиясе
Нью-Гоуп халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Монтерия
Тарих
1777 елда нигезләнгән.
Велосипедны уртак файдалану системасы
Велосипедны уртак файдалану системасы катнашучыларны вандализм һәм урлау куркынычлылыгы, ремонтлау кирәклегедән коткара.
Илгиз Кадергулов
Хезмәт юлы
2011 — 2012 елларда — Зәйнәп Биишева исемендәге Стәрлетамак дәүләт педагогия академиясе ректоры (академия БДУга кушылганчы).
2012 елдан янәдән БДУда: 2012 — 2013 елларда — тәрбия эшләре буенча проректор, 2013 — 2015 елларда — уку эшләре буенча проректор, дәүләт идарәсе Кече академиясе директоры.
Вилар-ду-Монти (Барселуш)
Вилар-ду-Монти  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
NGC 6992
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Пасто
Тарих
1537 елда нигезләнгән.
Иванавцы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Рейнольдсвилл (Пенсильвания)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Орхею-Бистрицей
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Случанка
Случанка — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Иванки (Ивевский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Николай Буренин
Биографиясе
Революцион эшчәнлеге өчен Буренин берничә тапкыр кулга алына.
Ричвуд (Техас)
Ричвуд  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Нью-Пайн-Крик (Орегон)
Географиясе
Нью-Пайн-Крик халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Николай Буренин
Хәтер
- Санкт-Петербургның Красногвардейский районындагы урам аның исеме белән аталган.
- Әдәбият белгече Альфред Барков, Николай, шул ук «Герман ",  М. А. Булгаковның «Мастер һәм Маргарита» романындагы «Бегемот мәчесе кыяфәтендәге яшь рыцарь-паж прототибы» булган дигән фаразын белдерә.
WDR62
WDR62 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Гөберчәк
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Ынталы (Отырар районы)
Ынталы (Ынталы) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.
Алькала-де-Монкайо
Алькала-де-Монкайо — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Вилар-Шан (Виейра-ду-Минью)
Вилар-Шан  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
(2639) Плэнмен
(2639) Плэнмен  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Зия Гөкалп (Эрегъли)
Зия Гөкалп (Ziya Gökalp) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Эрегли илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Виласа (Брага)
Географиясе
Мәйданы —.
Ламот-Монравель
Ламот-Монравель — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Перовка (Ырынбур өлкәсе)
Халык
Милләтләр (2010): татарлар — 57,1%, руслар — 42,9%.
Владимир Зворыкин
Тормыш юлы
Технология институтның 2 нче курсында уку дәверендә 1907 елда профессор Борис Розинг җитәкчелегендә «дальновидение» һәм электроника өлкәсендә беренче тәҗрибәләр үткәрүдә катнаша.
Телевидениегә караш
Зворыкин үз эшләнмәләре өчен горурлык хис иткән. Әмма соңрак массакүләм мәгълүмат чаралары турында тискәре сүзләр әйткән: «Мин беркайчан да балаларыма телевизорга якын килергә мөмкинлек бирмәс идем. Анда күрсәткәннәре бик коточкыч... Хәер, әлбәттә анда мин аеруча яхшы ясаган детальләр бар. Шуларның иң яхшысы — сүндергеч».
Алькала-де-Эбро
Алькала-де-Эбро — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Кече Төрнәле
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.5 °C.
Оьяәәрсе
Оьяәәрсе (Ojaäärse) — Эстониянең Рапламаа өязендә урнашкан авыл.
Орцица
Орцица — Румыниянең Марамуреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Виле (Лука)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
WDR7
WDR7 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Ивашкавцы (Смаргонский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Ричмонд (Техас)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зелин (Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Түбән Пошалым
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.5 °C.
Николай Добрынин
Тормыш юлы
1915 елда Николай Добрынин Рус император армиясенә хәрби хезмәткә алына. Февраль революциясеннән соң солдат комитеты тарафыннан батальон командиры ярдәмчесе итеп сайлана. 1918 елның февралендә Эшче, крестьян һәм солдат депутатларының район Советы башкарма комитеты әгъзасы һәм Мәскәү өлкәсенең Подушкино һәм Коммунистик районнарының халык мәгарифе буенча комиссары итеп сайлана; 1918 елның августында халык мәгарифе буенча Беренче съезд эшендә катнаша. Россиядә Гражданнар сугышы елларында, 1919—1922 елларда, Эшче-крестьян Кызыл Гаскәрендә хезмәт итә.
Демобилизациядән соң Психология фәнни-тикшеренү институты каршындагы аспирантурага укырга керә, аны 1925 елда «игътибар тирбәлеше» темасына кандидатлык диссертациясе белән тәмамлый. Аннары К. Либкнехт исемендәге Мәскәү дәүләт индустриаль-педагогика институтының (1943 елда ябыла) доценты, ә 1935—1941 елларда — психология профессоры була. Бер үк вакытта икенче Мәскәү дәүләт университеты педагогик факультетында доцент (1922—1930) һәм Психология институтының фәнни хезмәткәре (1925—1935) булып эшли.
NGC 6996
NGC 6996 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Керәшен татарлары һәм нагайбәкләрнең тарихын һәм мәдәниятен өйрәнү үзәге
Үзәкнең эш юнәлешләре
Үзәк планында фәнни хезмәтләр әзерләү, тарих, мәдәният, сәнгать һәм әдәбият буенча фәнни-популяр һәм уку-укыту өчен китаплар чыгару тора.
ССРБдагы күмәкләштерү
Иреклелек коллективлаштыруның төп принцибы дип игълан ителә, әмма колхозларны көч белән оештыру, кантоннарга, районнарга һәм авыл советларына задание бирүе киң тарала. Иосиф Сталинның «Уңышлардан баш әйләнү» дигән мәкаләсе чыккач хуҗалыларның зур өлеше колхозлардан чыккан. Бу коллективлаштыру тактикасы һәм ысулларын үзгәртергә мәҗбүр итә — колхозларга һәм аның әгъзаларын ташлама лар бирелә; шул ук вакытта ялгызык хуҗалыкларга салым арттырыла. Кулак хуҗалыкларны юк итү коллективлаштыруның бер өлеше булган. Колхозга керергә теләмәгән урта хәллеләргә һәм ярлыларга салым салу (бу аларны кулаклар белән тиңли) тарала.
Чистай керәшеннәре
Өлкән буын кешеләренең сөйләүләренә караганда, биредәге авылларга нигез салучылар Тамбов, Сарытау, Куйбышев өлкәләреннән күчерелгән татар-мишәрләр булганнар.
Ишем даласы (гәҗит)
Ишем даласы — гәҗит. 1913 елда Кызылъяр шәһәрендә татар һәм казакъ телләрендә нәшер ителә.
Иттифак (гәҗит, 1918)
Тарих
«Иттифак» күбрәк төрле дини оешмаларның эшчәнлеген яктыртып торган. Иҗтимагый-сәяси вакыйгалардан да читтә калмый. Милли Мәҗлеснең Идел-Урал штатын булдыру турындагы карарын хуплап яза, ә совет органнарының Милли Идарәне һәм аның урыннардагы оешмаларын таратуын кискен тәнкыйтьли.
Газета сәхифәләрендә шулай ук әдәби парчалар, шигырьләр дә бастырылып килгән.
Мөхәрррирләр
Газетага И. Габидов, С. Иманкулов, К. Салихов муллалар составындагы редколлегия мөхәрррирлек иткән. Әлеге басманың оештыручысы һәм әйдәп баручысы имам-хатыйп, Милли Мәҗлес депутаты Исмәгыйль Билалетдин улы Габидов (Исмәгыйль Габди, Исмәгыйль Габитов) булган. И. Б. Габидов 1913―1917 елларда Казандагы иң зур мәчетнең имам-хатыйбы вазифасын башкарган. 1917 елда мөфти Галимҗан Баруди, Габделбари Баттал һәм Борһан Хәбиб белән бергә Ташкент шәһәрендә татар һәм үзбәк телләрендә «Шураи Ислам» газетасын нигезләгән шәхес.
Домброва (гмина Томашув-Мазовецкий)
Домброва  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Ынтымак (Бүреҗар авыл округы)
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Бялоскури (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Весляна
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (68%), руслар (30%).
Озон (Ардеш)
Озон — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
Оьясоо
Оьясоо (Ojasoo) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
Ридли-Парк (Пенсильвания)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Смолюги
Смолюги — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Дикбыек (Тутак)
Дикбыек (Dikbıyık) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Агры иле Тутак илчесенә караган бер авыл (köy).
Грек-рим көрәше
Кагыйдәләр
== Көрәш техникасы == Көрәшче аягурә көрәшкәндә биек, уртача, түбән стойкада тора ала. Шулай ук уңьяклы, сульяклы, фронталь стойка була ала. Кагыйдә буларак, көрәшче көчлерәк аягын үзалдына чыгарып басып тора. Югары һәм уртача стойкада һөҗүм өчен, түбән стойка – яклану өчен кулай.
Гөбенә (Чуашстан)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).
Мачий Дол
Мачий Дол — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
WDR77
WDR77 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Ричленд (Пенсильвания)
Ричленд  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Яңа Кишет
Яңа Кишет — Татарстан Республикасының Арча районындагы авыл.
Ынтымак (Ерейментау районы)
Ынтымак (Ынтымақ) — Казакъстанның Акмола өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Мачки
Мачки — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Казанская газета (гәҗит)
Казанская газета — атналык иҗтимагый-сәяси гәҗит. Казан губерна земство башкармасы органы. 1902 елның 10 ноябреннән 1915 елның 25 декабренә кадәр Казан шәһәрендә рус телендә нәшер ителә, барлыгы 632 саны чыга.
Борис Розинг
Тормыш юлы
1922 елда Розинг Петроградка кайта. 1924 елда яңадан Петербург технология институтында укыта башлый һәм Ленинград эксперименталь электротехника лабораториясенә өлкән фәнни хезмәткәр сыйфатында эшләргә чакырыла. Анда үз телевизион системасын яңадан торгызган һәм камилләштергән. Аның системасында тапшыру җайланманың оптик-механик булуына карамастан, Розинг киләчәк тулысынча электрон системалар артында, дип санаган.
Зур Он-Месть
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ветью
Ветью (Ветью) — Коми Республикасының Княжпогост районында урнашкан авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
Оряска
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Миндәк
Почта индексы — 453744, — 80253848001.
Гамил
Гамил — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Зияпаша (Сейһан)
Зияпаша (Ziyapaşa) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Сейһан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ленино (Епрәч районы)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).
Лусса
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Идел елгасы кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычына кадәр, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Ричлендтаун (Пенсильвания)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Симон Көрәшүче
Инҗилләрдә
Инҗилләрдә Көрәшүче Симон турында мәгълүмат бик аз бирелгән. Аның исеме Маттай (10:4), Марк (3:18), Лүк (6:15) Инҗилләрендә һәм Рәсүлләрнең эшләре (1:13) китабындагы апостоллар исемлегендә китерелә. Шимун Петрдан аерыр өчен, аны Шимун Зилот яки Шимун Кананит дип атыйлар. Яңа Гаһедтә бу апостол турында башка хәбәрләр юк. Зилот кушаматын исә кайвакыт яһүди милләтчеләре (зелотлар) белән бәйләп аңлаталар.
Наил Гәрәев
Тәрҗемәи хәле
Шундагы келәмдә Гәрәев бер-бер артлы Украина чемпионы Широковны, 1нче җыелма командадан Коршуновны җиңә. Финалда ул 1нче разряд башы белән җыелма командадан, СССР чемпионы Власовка каршы чыга.
1967-80 елларда Идел буе хәрби округының спорт клубы тренеры булып эшли, күп кенә талантлы көрәшчеләрне, шул исәптән Рамил Фәйзуллов (Самар), Равил Җамалетдинов, Минсәет Таҗетдинов (Ульян), Илдус Мөхәрләмов (Казан), Раиф Арсланов (Чаллы), Шамил Хәлилов, Кязим Нарбеков, Шамил Ногаев (Саранск) кебек татар егетләрен дә ил күләмендәге ярышларга әзерләшә, утызга якын спорт остасы, берничә халыкара оста әзерли. Кораллы Көчләр, РСФСР, СССР командаларын зур күләмле бәйгеләргә алып йөри. Армия спортына кирәге беткәч тә әле байтак вакытлар — 1992 елга кадәр, лаеклы ялга киткәнче, Самардагы «Восход» балалар яшүсмерләр спорт мәктәбендә тренер булып эшли. Мөхәммәтгәрәй углы Наил Гәрәев күп еллар буена Сабантуйларында татар көрәшен оештырып, гадел судья булып, дан һәм шөһрәт казанды.
Наил Гәрәев хөрмәтенә Самарда яшүсмерләр арасында грек-рим көрәше бәйгесе үткәрелә.
Зла-Весь (Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Виле ди Монтекоронаро (Форли-Чезена)
Географиясе
Виле ди Монтекоронаро Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Бялути (Варшавский-Захидний повяты)
Бялути  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Пальмира (Колумбия)
Пальмира (Palmira) — Колумбиянең Валье-дел-Каука департаментында урнашкан шәһәр.
Туаруг пирмәнкәсе
Ясау ысулы
Әзер ризыкка каймак өстәп табынга куялар.
Мачковець-при-Шкоцяну
Мачковець-при-Шкоцяну — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Казаккул
Почта индексы — 453745, — 80253848006.
Демография
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 117 кешенең яшәве мәгълүм.
Зур Пелягинец
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Абзар иясе
Ышанулар буенча, Абзар иясенең күңелен калдырырга бер дә ярамый. Ара-тирә генә бул­са да аның күңелен таба торырга кирәк. Аның кәефен бер бозсаң ул бөтен йорттагы терлекләрне үтереп бетерә икән. Йорт анасы ат тагарагын пыч­ратканны барыннан да бигрәк яратмый икән. Йорт анасы бер борчылып китсә, аны ипкә китерү өчен аның атын атап бутка пешерергә кирәк, ди.
Липовка (Епрәч районы)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (96%), татарлар (3%).
(2613) Пльзень
(2613) Пльзень  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Пайн-Голлоу (Орегон)
Пайн-Голлоу  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Казанская жизнь (гәҗит)
Казанская жизнь — көнлек иҗтимагый-сәяси һәм әдәби гәҗит. 1914 елның 19 октябреннән 1914 елның 9 декабренә кадәр Казан шәһәрендә рус телендә нәшер ителә, барлыгы 38 саны чыга.
Изабелина (Астравецкий районы)
Изабелина  (Ізабеліна ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Мәчекәй
Көнбатыш мифологиясендә кан белән тукланучы явыз затларны Вампирлар дип йөртәләр.
Август путчы
Хронология
ССРБ (ССРБ Президенты, ССРБ Югары Шурасы һәм ССРБ Халык депутатлары съезды йөзендә) һәм PСФСР (РСФСР Югары Советы , РСФСР Министрлар Шурасы һәм РСФСР Югары Советы йөзендә) хакимиятләре, һәм кайбер совет җөмһүриятләренең хакимият органнары тарафыннан фетнә, дәүләт түнтәрелеше һәм конституциягә каршы хакимиятне басып алу (путч) дип танылган. ССРБ-ның югары җитәкчелеге вәкилләре төркеменең яңа Союз килешүенә кул куюны булдырмаска тырышуы аркасында килеп туа. Мәскәүдә Гадәттән тыш хәл буенча дәүләт ᴋомитеты (ГКЧП) оештырыла, аның cоставына ССРБ вицӗ-президенты Геннадий Янаев, премьер-министр Валентин Павлов, саклану министры Дмитрий Язов, эчке эшләр министры Борис Пуго, КГБ рәисе Владимир Крючков, һ.б. кешеләр керәләр.
PCФCР Президенты Борис Ельцин һәм PCФCР-ның башка җитәкчеләре ГКЧП оештыруны дәүләт түнтәрелеше дип игълан итә һәм аның эшчәнлегенә каршылык оештыра. Мәскәүдә һ. б. шәһәрләрдә ГКЧП-га каршы митинглар үткәреләләр. Татарстан президенты М.Ш. Шәймиев фетнәчеләрне яклап чыга.
Злотово (Хойницкий повяты)
Злотово  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 7002
NGC 7002 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Гоайнш (Амареш)
Гоайнш  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
(4487) Покахонтас
(4487) Покахонтас  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Малиновка (Епрәч районы)
Тышкы сылтамалар
Ирҫе Малиновки Малиновка
Күлтәс
Күлтәс — Татарстан Республикасының Арча районындагы авыл. Ул Казаннан 87 чакрымда урнашкан.
Тарих
Күлтәс авылы турында белешмәне XVIII йөз чыганагыннан (Д. А. Корсаков) таба алабыз. Калмес (Күлтәс) суы буена урнашкан Күлтәс авылында 42 ясаклы татар гомер иткән. Авыл И. А. Износков хезмәтендә дә (XIX йөз) искә алына. «Күлтәс, Күлтәс суы, Кече Пошалым, Күлтәс суы ярындагы Пошалым,— дип яза галим,— Себер элемтә юлының сул ягына урнашкан. Авылдагы 17 хуҗалыкта ислам динендәге 155 ир-ат һәм 159 хатын-кыз яшәгән, халкы Күлтәс авылы җәмгыятенә кергән. Тормыш-көнкүрешләре ярлы, кәсепләре умартачылык һәм иген игү булган». 1898 елгы китапта Күлтәс авылында татарлар яшәгәнлеге әйтелә. К. П. Берстель чыганагында күрсәтелгәнчә, Күлтәстә 350 татар кешесе исәпләнгән.
Ынтымак (Карааспан авыл округы)
Ынтымак (Ынтымақ) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.
Попаян
Попаян (Popayán) — Колумбиянең Каука департаментында урнашкан шәһәр.
Пир
Ышанулар буенча, Пир кешеләрне акылдан шаштыра алу саләтенә ия булган. Моннан котылу өчен бер генә ысул булган — өч юл кисешкән турыда корбан китерергә кирәк булган.
Пирның төрләре булып Бичура һәм Шүрәле санала.
Дикиҗи (Динар)
Дикиҗи (Dikici) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Афйонкарахисар иле Динар илчесенә караган бер авыл (köy).
Зиярет (Биреҗык)
Зиярет (Ziyaret) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Биреҗык илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Оомисте
Оомисте (Oomiste) — Эстониянең Тартумаа өязендә урнашкан авыл.
Мегленик
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Постолка (елга)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Годиньясуш
Географиясе
Мәйданы —.
(3311) Подобед
(3311) Подобед  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Кобагыш (Башкортстан)
Демография
Халык саны динамикасы:
32-нче укчы төмәне
32-нче укчы төмәне — Бөек Ватан сугышы вакытында ССРБ хәрби берләшмәсе.
Ынтымак (Панфилов районы)
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Голайнш
Голайнш — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Кече Батыр (Епрәч районы)
Кече Батыр (Кӗҫӗн Патӑръел, Малое Батырево) — Чуашстанның Епрәч районында урнашкан авыл.
Зур Хоботница
Зур Хоботница — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Көньяк елгасының сул ярыннан 536 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Энвигадо
Энвигадо (Envigado) — Колумбиянең Антьокия департаментында урнашкан шәһәр.
Медведе Брдо
Медведе Брдо — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Аранда-де-Монкайо
Аранда-де-Монкайо — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Николай Черных (1931)
Фәнни эшчәнлек
Кырым астрофизик обсерваториясендә башта ерак Автоматик планетаара станция траекторийларын күзәтүдә һәм исәп-хисапларда, шулай ук Айның лазер локациясе өлкәсендә гамәли тикшеренүләрдә катнаша.
Николай Черных 200дән артык фәнни эш бастырган, ул кече планеталар буенча өч күмәк монографиянең автордашы булып тора.
Глеб Абакумов
РФА әгъза-мөхбире (1991), СССР ФА әгъза-мөхбире (1987 елдан), РФА академигы (2000). Фәнни хезмәтләре ирекле радикаллар, металл-органик һәм комплекслы кушылмалар химиясенә карый. Россия һәм чит ил фәнни журналларында 350 дән артык мәкалә авторы. ССРБ дәүләт премиясе лауреаты (1985).
Орайыэ (Пылва)
Орайыэ (Orajõe) — Эстониянең Пылвамаа өязендә урнашкан авыл.
Собески (Подлясье воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Убырлы карчык
Мифлар буенча, Убырлы карчык яшь сабыйларны урлап урманда яшерә торган булган.
Фил елы
Мәккәгә яу белән бару
Әбраһә гаскәре Мәккә эченә керә. Коръән буенча, бу гаскәрне яндырылган балчыктан ташлар ярдәмендә, кошлар юк итәләр.
Ынтымак (Сарыагач районы)
Ынтымак (Ынтымақ) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.
Соболево (Билостоцкий повяты)
Соболево  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Осой (Сучава)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тумако
Тарих
1640 елда нигезләнгән.
Зомбрско-Гурне
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Озерный (Учалы районы)
Почта индексы — 453746, — 80253848002.
Ашытбаш
Ашытбаш — Татарстан Республикасының Арча районындагы авыл.
Роаринг-Спринг (Пенсильвания)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Дию
Үзбәк, казакъ, кыргыз мифларында алар уңай персонажлар булып саналганнар һәм кешеләргә калалар, кирмәннәр төзүчеләр, сихерчеләрнең ярдәмчеләре булып сурәтләнгәннәр.
Шулай ук карагыз
Дию пәрие