cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Карма
Иртә үсеше
Ведик Санскрит сүзе  (баш килештә: ) ягъни "эш" яки "гамәл", еш Шраута ритуаллары контекстында кулланыла. Ригведада сүз 40 мәртәбәдән күбрәк очрый. Сатапатха Брахмана 1.7.1.5-дә, корбан бирү барлык "гамәлләрнең" иң "бөеге" дип игълан ителә; Сатапатһа Брахмана 10.1.4.1 үлемсез булу потенциалын (амара)ны агниджаяна корбанының "карма"сы белән ассоциацияли.
ТАИФ
1995 елда нигезләнгән.
Гарден-Сити (Джорджия)
Тарихы
Гарден-Сити шәһәре  елда нигезләнгән.
(13526) Libbrecht
(13526) Libbrecht — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Гордзежка
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ванаралар
Башка текстлар
Ванаралар шулай ук башка текстларда, мәсьәлән, Махабхаратада. Махабхарата эпосында алар урманда яшәүче дип таныла, һәм аларны яшьрәк Пандава Сахадева саклап калган дип әйтелә.
Бүздәк авыл хуҗалыгы көллияте
Бүздәк авыл хуҗалыгы көллияте, «Бүздәк авыл хуҗалыгы көллияте» дәүләт бүтжит һөнәри белем бирү учреждениесе (Государственное бюджетное профессиональное образовательное учреждение Буздякский сельскохозяйственный колледж) — 1960 елда нигезләнгән Башкортстанның Бүздәк районы Каран авылында урнашкан махсус урта белем бирүче уку йорты. Гамәлгә куючысы — Башкортстан мәгариф министрлыгы.
Лусус-Дебат
Лусус-Дебат — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Пшияхо
Пшияхо — Россия территориясеннән ага торган елга. Краснодар крае биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пшенахо елгасының сул ярыннан 3,5 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Сар-Вож (Киваж кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Шмиговець
Шмиговець — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Кукава (Ганцавицкий районы)
Кукава  (Кукава ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Ганцавицкий районында урнашкан авыл.
Сәрвәр Галиева
Вафаты
Ветеран улы Фәрит гаиләсендә хөрмәтле әни һәм яраткан әби булып яшәп, 2000 елда вафат булды.
Сен-Венсан-сюр-Граон
Сен-Венсан-сюр-Граон — Франциянең Вандея департаментында урнашкан коммуна.
Кукава-Бор
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Щековатовщина
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
HD126214
HD126214 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Кога (Вах кушылдыгы)
Кога — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга  Вах елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Шолтиска
Шолтиска — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Мансур Галимҗанов
Чыганаклар:
Балтач энциклопедиясе, I том, 2006
Шошоурья
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тауда елгасының, инештән тамагына чаклы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы Сосьва елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Кукальчыцы
Кукальчыцы (Кукальчыцы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Камянецкий районында урнашкан авыл.
Лищини (Горлицкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(6294) Czerny
(6294) Czerny — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Гаропаба
Гаропаба — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Санта-Катарина штатына карый.
Чибәркүл
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (90,2%), татарлар (2,7%), башкортлар (2,2%), украиннар (1,7%).
Газинур Фарухшин
Тәрҗемәи хәле
1986 елда Газинур  Фарухшин  Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясенең эстрада бүлегенә күчә. Ул Татарстан һәм Башкортостан шәһәрләре, Россиянең бик күп төбәкләре буйлап  гастрольләргә чыгып китә. Идел буе регионы (Самара, Саратов, Түбән  Новгород, Чабоксар, Тольятти, Ульяновск, Пенза, Саранск, Ижевск, Йошкар-Ола, Димитровград шәһәрләре) буйлап, Уралда (Екатеринбург, Чиләбе, Пермь, Ижевск, Магнитогорск, Оренбург, Орск, Миасс, Златоуст, Красноуфимск шәһәрләре), Себердә (Төмән, Омск, Нижневартовск, Сургут, Надым, Ноябрьск, Нефтеюганск, Когалым, Уренгой, Тобольск, Урай, Нягань, Лянтор), Коми Республикасы һәм Татарстан, Башкортстан шәһәрләрендә, районнарында уңышлы чыгыш ясый.
Анатолий Калашников
Анатолий Калашников (Анатолий Степан улы Калашников,, — , ) — ССРБ каһарманы (1944), подполковник (1960). Алман-совет сугышы вакытында эскадрилья командиры урынбасары.
Коҗакөй (Тарсус)
Коҗакөй (Kocaköy) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Тарсус илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Рәшит Галимов
Комсомол, партия хезмәтендәге эше
1972-1973 елларда Р.Галимов  Совет Армиясе солдаты. Армия сафларыннан кайткач аны  ВЛКСМның Балтач райкомының беренче секретаре итеп сайлыйлар.1979-1981 елларда— Саратов Югары партия мәктәбе тыңлаучысы. Укуын тәмамлагач аны КПССның Арча райкомы карамагына җибәрәләр. Ул КПСС райкомының оештыру бүлеге мөдире (1981-1983 еллар), КПСС райкомы секретаре (1983-1985 еллар), КПСС райкомының икенче секретаре (1985-1986 еллар) булып эшли. Шушы чорда читтән торып Чавал авыл хуҗалыгы техникумын тәмамлый.
Җәмәгать эшләре
Р.М.Галимовның эшчәнлегенә һәрвакыт төгәллек, принципиальлек, максатчанлык, таләпчәнлек кебек  олпат сыйфатлар хас. Шуның өчен дә ул, кайда һәм нинди генә вазыйфада эшләмәсен, кешеләрнең тирән ихтирамын казанды. Районыбызда эшләгән чорда хезмәт ияләре депутатларының унбишенче (1975-1977 еллар), уналтынчы (1977-1980 еллар) чакырылыш район Советы депутаты, КПССның район комитеты әгъзасы, аның бюро әгъзасы итеп сайланды.
Сьверчинець (Силезия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Щенниковы
Халык
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Схашток
Схашток (Левая ярыгы) — Россия территориясеннән ага торган елга. Краснодар крае биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Вулан елгасының уң ярыннан 12 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кубань су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — кара диңгез елгалары бассейны Пшада елгасының көнбатыш чигеннән Дедаркай елгасының көнчыгыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — кара диңгез бассейны елгалары.
Яр буе Морквашы
Яр буе Морквашы — Татарстан Республикасының Югары Ослан районындагы авыл.
Мак-Кинли (округ, Нью-Мексико)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1899 елда оештырыла.
Гаррушус
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Смида-Унгуренилор
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD126270
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Мора (округ, Нью-Мексико)
Мора — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Мора шәһәре.
Территориясе
Округ мәйданы 5001 км² тәшкил итә.
Уфа кантоны
Җәгърафик урнашу
Уфа кантоны Башкортстан АССРның үзәк өлешендә урнашкан булган; төньякта Бөре кантоны белән, төньяк-көнчыгышта — Мәсәгуть кантоны белән, көнчыгышта — Урал өлкәсе белән, ә көньякта — Стәрлетамак кантоны, ә көнбатышта — Бәләбәй кантоны.
(6298) Sawaoka
(6298) Sawaoka — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Пасаргад
Тарих
Соңрак Дарий I Персеполь шәһәрен төзи һәм шунда башкаласын күчерә.
Гарува
Гарува — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Санта-Катарина штатына карый.
Гать
Гать (Гать) — Свердловск өлкәсенең Югары Пышма шәһәр округы составына керүче авыл.
Отеро (округ, Нью-Мексико)
Отеро — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Аламогордо шәһәре.
Территориясе
Округ мәйданы 17 164 км² тәшкил итә.
(6299) Reizoutoyoko
(6299) Reizoutoyoko — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Штефанов-над-Оравоу
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Ловчувек
Ловчувек — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Сьвинна (Силезия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Маундвилл (Алабама)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Цейли
Цейли — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Санкт-Петербург
Географик урнашу
Санкт-Петербург Россиянең төньяк-көнбатышында, Нева буе түбәнлеге чикләрендә, Балтыйк диңгезенең Фин култыгында урнаша.
Инҗесу (Гүрүн)
Инҗесу (İncesu) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Гүрүн илчесенә караган бер авыл (köy).
Сугмутун-Еган (Вах кушылдыгы)
Сугмутун-Еган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга  Вах елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 122 км.
Берёзовка районы
Берёзовка районы (Берёзовский район) — Пермь краеның ураншкан административ берәмлек.
Әбсәләм (Ютазы районы)
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.2 °C.
Ломна (Кече Польша воеводалыгы)
Ломна — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Гейзелгерст (Джорджия)
Гейзелгерст  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гастан-Видигал (Сан-Паулу)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
HD1263
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Мюлау (Саксония)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Коҗакую (Өмерли)
Коҗакую (Kocakuyu) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Өмерли илчесенә караган бер авыл (köy).
Штефанова (Пезинок)
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Рытыв-Вож (Куж-Ю кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Чарко
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Жермен-де-Пренсе
Сен-Жермен-де-Пренсе — Франциянең Вандея департаментында урнашкан коммуна.
(13538) 1991 ST
(13538) 1991 ST — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Туймазы хәбәрләре
Тарих
Газетаның оештыручысы һәм беренче мөхәррире - Баязит Дим (Баязит Баянов), җаваплы сәркатибе Баязит Бикбай була. Газетада шул вакытта Рәшит Нигъмәти дә эшли. Газетада Тимер Арслан эшләп ала. Туймазыга килгәндә Муса Җәлилнең газета редакциясендә булуы мәгълүм. Русча нөсхәсендә Евгений Столяров (соңыннан Башнефть башлыгы) эшли.
1956 елның июлендә гәҗитләрне «Ленин юлы» / «Путь Ленина» исемендә берләштерәләр.
Бүген
Башкортстанның «Туймазы хәбәрләре – Туймазинский вестник» мөхәрририят - нәшрият комплексы дәүләт унитар оешмасына мөхәрририят, басмаханә, дизайн үзәге, гәҗиткә яздыру һәм тарату хезмәтләре, 2 сәүдә ноктасы керә. Тиражы 16 меңнән арта – республиканың шәһәр һәм район гәҗитләре арасында иң югарылардан.
Нова Ивична
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Аксакүл
Тарих
1920 елда нигезләнгән.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.2 °C.
Гейнсвилл (Джорджия)
Гейнсвилл  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.
Мейплсвилл
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Боден күле өстендәге һәлакәт
Вакигалар барышы
BTC 2937 рейсы Мәскәүдән 18:48 сәгатьтә кузгала.
Ту-154 пилотлары бу мәлгә әле сулдан якынлашкан "Боинг"ны күрми, ләкин аның белән аерылышу маневрын эшләүгә әзер була. Шунлыктан алар диспетчерның түбәнәергә кушкан командасы әйтелеп бетәр-бетмәс аны үтәргә керешә. Әммә аның артынча ук кабинада һавада хәтәр якынлашулары автоматик искәртү системасының (TCAS) югарыга күтәрелү крәклеге турасындагы командасы яңгырый. Бер вакытта 611-се рейс пилотлары шушындый ук системанын түбәнәергә кушкан командасын ала.
Штефановичова
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лонёва
Лонёва — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Рузвельт (округ, Нью-Мексико)
Рузвельт — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Порталес шәһәре.
Кунцавичы
Кунцавичы (Кунцавічы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Баранавицкий районында урнашкан авыл.
Сен-Жиль-Круа-де-Ви
Сен-Жиль-Круа-де-Ви — Франциянең Вандея департаментында урнашкан коммуна.
А. А. Штукенберг исемендәге геология музее
Бина
Музей 1734-1741 елларда барокко стилендә руханилар семинариясе өчен төзелгән бинада урнашкан. Әлеге бина Казанның борынгы күренекле гражданнар төзелешләреннән берсе исәпләнә. XVIII гасыр ахырында бина колоннада белән бизәлә. 1852 елгы янгыннан соң, архитектор А. К. Ломан проекты буенча соңгы классицизм стилендә үзгәртеп корыла, шул вакытта колонналар юкка чыга. 1862-1865 елларда архитектор Павел Солнцев проекты буенча янәдән үзгәртеп төзелә.
Лонкта-Гурна
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сергушкино (Мари Ил)
Сергушкино (Сергушкино, Сергушкино) — Мари Илнең Звенигово районында урнашкан авыл.
Җубелини (Алесандрия)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Мансампюи
Мансампюи — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
HD126365
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Плюсса районы
Плюсса райо́ны (Плю́сский райо́н)— Россия Федерациясенең Псков өлкәсе көнчыгышында административ-территориаль берәмлек (район) һәм муниципаль берәмлек (муниципаль район).
Ялпинг-Усья
Ялпинг-Усья (Ялпинг-усья) — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Вижай елгасының уң ярыннан 38 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Чинли
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Җудека (Венеция)
Географиясе
Җудека Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
(6307) Maiztegui
Тарихы
1989 елның 22 ноябрендә галимнәр тарафыннан Сан-Хуан обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 WL7» саналган.
Нарсдорф
Нарсдорф (Narsdorf) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Юфериха
Юфериха (Юфериха) — Киров өлкәсенең Кумёны районында урнашкан авыл.
Лонцко (Кече Польша воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тацишув
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ялымъя
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тауда елгасының, инештән тамагына чаклы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы Сосьва елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Луга районы
Лу́га муниципа́ль райо́ны (Лу́жский муниципа́льный райо́н) — Ленинград өлкәсенең көньяк өлешендә муниципаль берәмлек.
Гия-Лопис-да-Лагуна
Гия-Лопис-да-Лагуна — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мату-Гросу-ду-Су штатына карый.
Краснокам районы
Тарих
Район 2006 елда оештырыла.
(13544) 1992 DU5
(13544) 1992 DU5 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1992 елның 29 февралендә UESAC проекты тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 DU5» саналган.
Широкая ярыгы
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кубань су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — кара диңгез елгалары бассейны Пшада елгасының көнбатыш чигеннән Дедаркай елгасының көнчыгыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — кара диңгез бассейны елгалары.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гелена (Джорджия)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Снамена
Снамена — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Т-18
1928-1931 елларда серияләп ясала, барлык 959 данә җитештерелгән.
Сен-Жульен-де-Ланд
Сен-Жульен-де-Ланд — Франциянең Вандея департаментында урнашкан коммуна.
Мертлвуд
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сугыш хәбәрләре (газета)
Тарих
Керәшеннәр өчен татар телендәге вакытлы матбугат Беренче бөтендөнья сугышы чорында, җирле хакимият һәм миссионерларның матди ярдәме белән дөньяга килә. Милли телләрдәге газеталар нәшер итүнең кирәклеген нигезләп, П.П. Глезденев Вятка губерна земствосы исеменә үтенеч хаты яза. Вятка губернаторы А.Г. Чернявскийның боерыгы буенча, Беренче бөтендөнья сугышы фронтларында барган хәрби хәрәкәтләр белән җирле рус булмаган халыкларны ана телләрендә таныштырып тору максаты белән, өч милли газета барлыкка килгән: татар телендә «Сугыш хәбәрләре», ар телендә «Войнаысь ивор» һәм мари телендә «Война увер» (Сугыш хәбәрләре). 1915 елда әлеге газеталарның унар саны чыккан. Ел азагында земство газеталар чыгару өчен акча күчерми башлый. Газеталарга язылучылар һәм иганәчеләрдән кергән акчалар хисабына 1916 елда газеталарның 14 саны чыга. «Сугыш хәбәрләре» газетасының 222 татар телле абунәчесе була. Газеталарны 36 китапханә һәм 60 миссионерлык мәктәбе алдырган. 1917 елда Вятка губерна земствосы җыелышы милли телләрдә газеталар чыгару өчен 1 800 сум акча бүлә. Гомуми тираж 1 300 данәгә җитә.
Санта-Фе (округ, Нью-Мексико)
Территориясе
Округ мәйданы 4944 км² тәшкил итә.
HD126438
HD126438 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Улму (коммуна, Бреила)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Прихожая (Лекмаш кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Маньян (Жер)
Маньян — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Улму (коммуна, Келераш)
Улму — Румыниянең Келераш жудецында урнашкан коммуна.
Лопушна (Польша)
Лопушна — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Содомень
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бадья (Лемпуа кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Сен-Илер-де-Лож
Сен-Илер-де-Лож — Франциянең Вандея департаментында урнашкан коммуна.
Штрковец (Римавска Собота)
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Гепзиба (Джорджия)
Гепзиба  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.
Азат Фазлыйәхмәтов
Биографиясе
Мөстәкыйль хезмәт эшчәнлеген 1986 елның сентябрендә Дәүләкән районының Бик-Карамалы сигезьеллык мәктәбендә татар теле һәм татар әдәбияты укытучысы булып башлый.
2001 елдан «Юлдаш» мәгълүмат һәм җыр-моң каналының өлкән мөхәррире булып эшли.
Казан гербы
Төсләр
Көмеш төс камиллекне, мәрхәмәтлекне, ният сафлыгын, тынычлыкны чагылдыра.
Борынгы Казан символикасы
1730 елда Казан пехота полкы байраклары өчен булган герб болай тасвирланган:"«Алтын калканда, ак кырда Казан Патшалыгының алтын таҗы астына кызыл канатлы кара елан»""Геральдик сәнгатьне җибәрү өчен" Петр I тарафыннан 1724 елда Россиягә геральдист Франц Санти чакырыла. Аңа өлкә һәм шәһәрләрнең гербларын төзергә кушыла. Ул Казан гербын түбәндәгечә сурәтләп киткән:"«Көмеш кырда кызыл канатлы, алтын яки сары төстәге таҗлы аждаһа яки кара елан, шул ук аждаһа яшел җирлектә утыра»"Шундый ук сурәтне 1775 елда басылган Брюс календаренда табарга мөмкин.
Совет чоры
Совет чорында Казан шәһәре рәсми рәвештә билгеләнгән геральдик символга ия булмаган. Патша заманында расланган герблар да кулланылмаган.
Казанның рәсми булмаган символлары булып Казан кремленең Спас манарасы, Сөембикә манарасы, дәүләт циркы кебек шәһәрнең архитектура истәлекле урыннары сурәтләнгән.
Хәзерге вакыт
Казанның меңьеллыгын бәйрәм итүгә әзерлек барышында, 2003 елның декабрендә Казан халык депутатлары Советы Казан шәһәренең гербы һәм байрагы турындагы нигезләмәне эшләү һәм раслау турындагы мәсьәләне күтәрделәр.
Куровшчына
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
(13549) 1992 EW7
(13549) 1992 EW7 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Таос (округ, Нью-Мексико)
Территориясе
Округ мәйданы 5706 км² тәшкил итә.
Штуола
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Найссеауэ
Найссеауэ (Neißeaue) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Гибсон (Джорджия)
Тарихы
Гибсон шәһәре  елда нигезләнгән.
Сен-Илер-де-Рьез
Сен-Илер-де-Рьез — Франциянең Вандея департаментында урнашкан коммуна.
Кастромембибре
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ятька
Ятька — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Попуя елгасының сул ярыннан 22 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Говеландия
Говеландия — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Гояс штатына карый.
Мыгыпай-Еган (Еккан-Еган кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклар бассейны Васюганнан Вагага кадәр, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Унгень (коммуна, Ясси)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
(13551) Гадсден
(13551) Гадсден — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
(6315) 1990 TS
(6315) 1990 TS — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Кустовичы
Кустовичы (Кустовічы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Кобрынский районында урнашкан авыл.
Коҗаманбашы (Терме)
Коҗаманбашы (Kocamanbaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Терме илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Штявничка (Ружомберок)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нерхау
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Джанаки Мандир
Тарихы
Гыйбадәтханә популяр рәвештә Нау Лакха Мандир дип атала (мәгънәсе "тугыз лакх"). Лакх 100 000 дигән сүз. Һиндстандагы Тикамгархның патшабикәсе гыйбадәтханәне безнең эраның 1910 елда төзегән. 1657 елда шул урында Алиһә Ситаның алтын поты табылган булган һәм Сита шунда яшәгән дип әйтелә. Риваятьтә әйтелгәнчә ул Санньяси "Шуркишордас" Алиһә Ситә сурәтләрен тапкан урында төзелгән булган. Фактик рәвештә, Шуркишордас хәзерге Джанакпурның нигезләүчесе булган һәм бөек изге һәм шагыйрь булган, ул "Сита Упасана" (шулай ук "Сита Упанишад") фәлсәфәсе турында вәгазь сөйләгән. Риваять бу урында Патша Джанак (Сиравадж) Шива-Дхануска табынган дип сөйли. 2015.4.26 датасына гыйбадәтханә 2015 Апрель Непал җир тетрәвеннән өлешчә җимерелгән дип әйтелә.
Бәйрәкә разъезды
Почта индексы — 423961.
Мартиниан Иванов
Иванов Мартиниан (Мартемьян) Иванович (1812 — билгесез) — тел белгече. Башкорт, татар һәм казакъ мәгърифәтчелеге үсешенә саллы (?) өлеш керткән шәхес.
Биографиясе
1825 елда Ырынбур Неплюев хәрби училищесына укырга керә. Биредә уку елларында ук өлкән классларда төрки теле укытучысы вазифасын били. Училищены 1831 елда тәмамлый.
1840 нчы елларның 2-нче яртысында Архангел (Аскын) бакыр эретү заводында идарәче булып эшли. 1896 елда «Татар хрестоматиясе»ның сүзлекле 2‑нче басмасын әзерли, әмма ул басылмый кала.
Говернадор-Аршер
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Юнион (округ, Нью-Мексико)
Юнион — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Клейтон шәһәре.
Йөрүзән (шәһәр)
Йөрүзән (Юрюзань) — Русия Федерациясенең Чиләбе өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Унгураш (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Гиллсвилл (Джорджия)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Миллри (Алабама)
Миллри  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Гошня-Ординацка
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Укум-Игол (Ерган-Еган кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклар бассейны Васюганнан Вагага кадәр, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Говернадор-Дис-Сет-Розаду
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Хәсрәтле ана мемориалы
«Хәсрәтле ана» мемориалы («Ҡайғылы әсә» мемориалы, Мемориал «Скорбящая мать») — Башкортстанның локаль хәрби конфликтларда һәлак булган яугирләренә багышланган мемориал.
Тасвирлама
Тәрҗемәсе:
В толпе все ищут наши лица.
Башкортча:
Беҙ — һөйөлөп туймағандар.
Ябылмаҫтар ҡайтыр юлдар,
Шәһит булып ҡалған улдар.
Лостувка
Лостувка — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Валенсия (округ, Нью-Мексико)
Валенсия — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Лос-Лунас шәһәре.
Сәгыйт Хәялин
Сәгыйт Хәялин (1695, Байлар Сабасы – 1760 елдан соң, Каргалы бистәсе) - Сәет (Каргалы) бистәсенә нигез салучы.
Акпынар (Юрегир)
Акпынар (Akpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Юрегир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ашкадар таңнары
Ашкадар таңнары – татар телендә Башкортстанның   Фёдоровка районында нәшер ителүче  дәүләт иҗтимагый — сәяси газетасы. Атнага өч тапкыр чыга. русча «Ашкадарские зори»,  башк. «Ашҡаҙар таңдары» гәҗите чыга. Гомуми тираж – 4 500 данә. Язылу индексы — 50735.
Тарих
Фёдоровка районы халкы, район оештырылганчы һәм район гәҗите чыга башлаганчы, Мәләвездә, Эстәрлебашта чыккан, Пугачёво, Октябрьски, Эстәрлетамак МТС ларының сәяси бүлекләре чыгарган гәҗитләрне алып укый.
Моррис (Алабама)
Моррис  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Гилтония (Джорджия)
Гилтония  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.
Нечкау
Нечкау (Netzschkau) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Нова Суха (Венгровский повяты)
Нова Суха  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Бзыч
Бзыч — Россия территориясеннән ага торган елга. Краснодар крае биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Шахе елгасының сул ярыннан 28 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 25 км.
Тересув (Силезия воеводалыгы)
Тересув  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Кәрәкәшле разъезды
Кәрәкәшле разъезды — Татарстан Республикасының Ютазы районындагы поселок.
Әхияр Хәкимов
Бөек Ватан сугышында
1965 елларда «Агыйдел» журналында мөхәррир урынбасары булып эшли башлый. 1967-1992 елларда Мәскәүдә «Литературная газета»ның бүлек мөдире булып эшли. 1990 елларда Мәскәү әдәбият институтында укыта.
Иҗаты
Иҗади эшчәнлеген тәрҗемәче һәм әдәби тәнкыйтьче буларак башлый. Беренче басылган китабы – әдәби тәнкыйть мәкаләләре җыентыгы «Әдәбият һәм заман» (Литература и современность (1967). И.С. Тургенев, И. Гончаров әсәрләрен, фин эпосы «Калевала»ны, «Урал-батыр»ны тәрҗемә итте. Мостай Кәрим иҗаты буенча  «С веком наравне» китабын Ташкәнттә нәшер итте.
Унгуриу (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Ярхон-Игол (Ерган-Еган кушылдыгы)
Ярхон-Игол — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга  Ерган-Еган елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Нойензальц
Нойензальц (Neuensalz) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Җузулана (Алесандрия)
Җузулана — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Туган як (Октябрьски)
Атнага ике тапкыр чыга. Тираж – 1 000 данә.
Җәүдәт Сөнәгатуллин
1946 елда демобилизацияләнә. 1946-1949 елларда К.А. Тимирязев исемендәге Башкорт дәүләт педагогия институтында белем ала. Учалы районы эчке эшләр бүлегендә паспортист булып эшли. Милиция майоры званиесендә хаклы ялга китә. Учалы урта мәктәбендә укыта һәм директор булып эшли.
Батырлыгы
ССРБ Югары Советы Президиумының 1944 елның 22 февралендәге Указына ярашлы, командованиенең хәрби заданиесен якынча үтәгәне, күрсәткән каһарманлыгы һәм кыйыулыгы өчен гади Сөнәгатуллин Җәүдәт Омурзак улына Ленин ордены һәм "Алтын йолдыз" мидалы (№ 5134) тапшырылып, "Советлар Берлеге Герое" исеме бирелә.
HD126685
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гленвуд (Джорджия)
Гленвуд  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.
(6321) Намуратакао
Тарихы
1991 елның 19 гыйнварында А. Сугиэ тарафыннан Дайник обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 BV» саналган.
Моссис
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гилева (Белоярски шәһәр округы)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Говернадор-Луис-Роша
Говернадор-Луис-Роша — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мараньян штатына карый.
(6323) Karoji
(6323) Karoji — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Кушли
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
(13558) 1992 PR6
(13558) 1992 PR6 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Григорий Сапожников
Сапожников Григо́рий Степа́нович  (1894, Бөгелмә, Самар губернасы, Россия империясе —, Запорожье, РСФСР) — Россия һәм совет хәрби очучысы-ас, Рус император армиясе прапорщигы.
Чанышев
Татарча Википедиядә әлеге фамилия кулланып төзелгән түбәндәге мәкаләләр урнаштырылган:
Нойхаузен (Руда таулары)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вудсон (Арканзас)
Вудсон  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Новаки (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Виллер-ле-По
Виллер-ла-Фей (Villers-la-Faye) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Нюи-Сен-Жорж кантонына карый.
Көрәш Бүләк
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.2 °C.
Кинтанилья-де-Тригерос
Кинтанилья-де-Тригерос — Испаниянең Вальядолид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Җули (Вибо Валенция)
Географиясе
Җули Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Гайвасси (Арканзас)
Гайвасси  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Нова-Мала-Весь
Нова-Мала-Весь — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Лабузы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
(13561) Кудогоу
(13561) Кудогоу — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Лучице (Кече Польша воеводалыгы)
Лучице — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Нойкирх (район Каменц)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Коркос
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тирта Эмпул
Гыйбадәтханә төзелеше
Нараяна Галәмдә Брахма буларак 14 дөньяны барлыкка китерүдә катнаша, шул вакытта ул раджас гунаны юри кабул итә. Нараяна үзе Вишну буларак Галәмне тәэмин итә һәм саклый. Шайвизмда Нараян шулай ук саттва гунаны кабул итә һәм дөньяны маха-кальпа ахыры вакытында Шива яки Рудра буларак юк итә, шул вакытта ул Тамас гунасын кабул итә. Бхагавата Пурана буенча, Нараяна Ходае Ходайлар арасында иң олы контрольдә тотучы һәм иң ахыргы җан. Аны шулай ук "Сурья Нараяна" дип атыйлар, ягъни бриллиант Кояш кебек ялтыраучы дигәнне аңлата. Ул бу Галәмдәге һәрбер күренгән яки ишетелгән нәрсәгә эчтән һәм тыштан үтеп керә дип әйтелә.
Җулиодори (Мачерата)
Җулиодори — Италиянең Марке төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Тужа (Заверцянский повяты)
Тужа  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Напьэр-Филд
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Виллен-ан-Дюэмуа
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6.3 км².
Әмир Чаныш
Иҗаты
ХХ гасырның утызынчы елларыннан ук тәнкыйтьче, прозаик буларак таныла. «Юлда» (1930), «Әйтүк» (1935), «Кавказ хикәяләре» (1940), «Хикәяләр» (1948) китаплары чыга. 1970 еллардан иҗаты активлаша. «Әрем чәчкәсе» (1978), «Бер йотым су» (1986) исемле хикәяләр җыентыгы чыгара. «Күңел түрендә» (1983) автобиографик повестен яза. «Чаңк-чаңк итә Ирәндек бөркете» (1976) романында, «Күк күкрәтеп, җир тетрәтеп» (1982) повестенда сугыш һәм тыл каһарманнары тасвирлана.
Фәнни хезмәтләре
Фәнни хезмәтләре Мәҗит Гафури, Мостай Кәрим, Рәшит Нигъмәти иҗатларын өйрәнүгә багышланган. «Башкорт совет әдәбияты тарихы»ның (2 томда, 1963-1966) автордашы. Югары һәм урта уку йортлары өчен дәреслекләр төзүдә катнаша.
Бүләкләре, мактаулы исемнәре
ССРБ язучылар берлеге әгъзасы (1936 елда чыгарыла; 1979 елдан исәпләнә)
(13563) 1992 UW
(13563) 1992 UW — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Алабакүл
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар — 53%, руслар — 34%.
Шьяторска Буковинка
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
(13564) Кодомомираикан
Тарихы
1992 елның 19 октябрендә М. Янай, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 UH1» саналган.
HD126771
HD126771 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Нове Бискупице (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Туже (Силезия воеводалыгы)
Туже  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Йөрәкнең ишемияле чире
Шулай да атеросклероз йөрәк ишемия авыруының төп сәбәбе булып тора һәм күп очракларда ул халәт йөрәк авыруына китерә. Диагноз кую өчен ЭКГ аппараты белән тәүлек буе мониторинг тикшеренү уздыралар. Тасманы тикшереп йөрәкнең тәүлек дәвамында ничек эшләвенә анализ ясала һәм шуңа карап дәва билгеләнә.
Мари Маштамагы
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (12%), чирмешләр (87%).
Урзика (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Юр-над-Гроном
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(13565) Ётаканаси
Тарихы
1992 елның 28 октябрендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 UZ5» саналган.
Тораташлар (менгирлар)
Географиясе
Франциянең төньяк-көнбатышында 1200 менгир табылган, алар борынгы тарихның төрле чорларына карый.
Россия җирлегендә төрле борынгы культураларга караучы менгирлар Кавказда, Урал артының көньягында, Алтай да, Хакасия дә, Саян тауларында һәм Байкал күле буенда очрый. Хакасиядә һәм Тывада аерым менгирлар ясалма курганнар өстендә урнашкан. Хакасиядә исә, дистә квадрат километр мәйданда урнашкан “тораташлар каберлеге” дә бар.
Нойкирхен (Плайссе)
Нойкирхен (Neukirchen) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Сед-Ёль (Локчим кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Перемышль камалышы
Камалыш барышы
1914 елның 4 синтәбер көнне 3-нче рус гаскәренең алдынгы отрядлар Перемышль кальгасы янына барып җиткәннәр. Штурм исә 22 синтәбер (7 октәбер) көнне башланган, әмма ул 24 синтәбер (9 октәбер) көнне һөҗүмчеләр өчен зур югатулар белән уңышсыз тәмамланган. 25 синтәбер (8 октәбер) көнне кальга янына австрияле гаскәре килә, шуңа күрә 28 синтәбер (11 октәбер) көнне 21 көнгә сузылган камалыш туктатылган.
Варшава-Ивангород операциясе барышында алман һөҗүмне кире каккач соң австрия гаскәрләре яңадан чигенгәннәр һәм Перемышль кабат камалышка эләкте. Бу юлы рус сәргаскәрлеге шәһәрне ачлыктан интектереп алырга карар итте.
Рус гаскәрләргә 9 генерал, шул исәптә кальга коменданты Герман фон Кусманек, 93 штаб-әфисәр, 2 204 обер-әфисәр, 113 890 түбән дәрҗәле гаскәри бирелгән, рус гаскәрләре 900 (икенче мәгълүмат буенча, 1 050) тупны тартып алганнар.
Җулияни (Фрозиноне)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Годофреду-Виана
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
HD126786
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Голидей-Айленд (Арканзас)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(6330) Koen
Тарихы
1992 елның 23 мартында К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 FN» саналган.
Татарщина (Кирово-Чепецк районы)
Татарщина (Татарщина) — Киров өлкәсенең Кирово-Чепецк районында урнашкан авыл.
Гойоэре
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Акбаш (Татарстан)
Халык саны — 538 тирәсендә. Почта индексы — 423958.
Тарих
XVII гасырда нигезләнгән.
Грабувка (Парчивский повяты)
Грабувка  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Митюково (Звенигово районы)
Митюково (Митюково, Митюково) — Мари Илнең Звенигово районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (62,5%), чирмешләр (37,5%).
Лукас-Еган (Кулын-Игол кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вилле-сюр-Тий
Вилле-сюр-Тий (Villey-sur-Tille) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, И-сюр-Тий кантонына карый.
Апас шәһәр тибындагы поселогы шәһәр җирлеге
Тарих
Шәһәр җирлегенең статусы һәм чикләре «Апас муниципаль районы муниципаль берәмлегенең һәм аның составындагы муниципаль берәмлекләрнең территорияләре чикләрен билгеләү һәм аларның статусы турында 2005 елның 31 гыйнварындагы 8-ТРЗ номерлы Татарстан Республикасы Законы» белән билгеләнгән. Апас шәһәр тибындагы поселогы башкарма комитеты җитәкчесе - Шәрәфетдинов Фәнис Әгъзәм улы.
Фәридә Ситдыйкова
Төп тәрҗемә китаплары
Латыйфи Ф., Якуш Р. Тамга = След: фантаст. повести / пер. с татар. Ф.Ситдиковой и др. – Казань: Татар. кн. изд-во, 1996. – 320 с. – 10000 экз. (На татарском и русском языках.) Галиуллин Т. Петля: романы / пер. с татар. Ф.Ситдиковой, Ф.Фаязова. – Казань: Татар. кн. изд-во, 1999. – 479 с. – 3000 экз. («Элмәк») Жаржевский Л., Павлов М., Фролов Г. Из казанской истории: фотоальбом / пер. с рус. – Казань, Титул, 2003. – 256 с. – 3000 экз. (На русском и английском языках.) Павлов М., Фролов Г. Казань: фотоальбом / пер. с рус. – Казань: Титул, 2004. – 260 с. – 3000 экз. (На русском и английском языках.)
Юрске
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Yuventus futbol taqımı
1897 yılda nigezlängän, İtaliä Seria A yarışında çığış yasıy.
1920 yıldan Anyelli ğailäse - taqımnıñ xucası.
Инҗи (Калкандере)
Инҗи (İnci) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Ризе иле Калкандере илчесенә караган бер авыл (köy).
Соловестру
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гонзага (Бразилия)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Лагуна-де-Дуэро
Лагуна-де-Дуэро — Испаниянең Вальядолид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Мишкә агросәнәгать көллияте
Мишкә агросәнәгать көллияте, «Мишкә агросәнәгать көллияте» дәүләт бүтжит һөнәри белем бирү учреждениесе (Государственное бюджетное профессиональное образовательное учреждение Мишкинский агропромышленный колледж) — 1992 елда нигезләнгән Башкортстанның Мишкә саласында урнашкан махсус урта белем бирүче уку йорты. Гамәлгә куючысы — Башкортстан мәгариф министрлыгы.
Олы Болгаер авыл җирлеге
Географиясе
Олы Болгаер авыл җирлеге чиге Иске Йомралы авыл җирлеге белән чиктәш җирдә 24 нче тоташу ноктасыннан алып авыл хуҗалыгы җирләре буйлап 200 м төньяк-көнбатышка таба, 100 м төньяк-көнчыгышка таба, 50 м төньякка таба уза, аннары, кибеп баручы инешне кисеп үтеп, 200 м урман массивы буйлап бара, алга таба авыл хуҗалыгы җирләре буйлап 2,1 км төньякка таба, 800 м төньяк-көнчыгышка таба, «Апас – Тәтеш» – Танай – Марьино һәм «Казан – Ульяновск» – Иске Барыш – Кама Тамагы» – Әлмәндәр – Кече Болгаер автомобиль юлларын тоташтыручы автомобиль юлына бүлеп бирелгән полосаны кисеп үтеп, 1,3 км төньяк-көнбатышка таба Олы Болгаер, Иске Йомралы, Әлмәндәр һәм Ишеево авыл җирлекләре чикләре тоташкан урында Кече Болгаер авылыннан 1,8 км көнбатышта урнашкан 23 нче тоташу ноктасына кадәр уза.
Тшебиня (Силезия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сюзюм (авыл)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (96%), татарлар (4%).
Вой-Вож (Лопью кушылдыгы)
Вой-Вож — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Лопью елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 38 км.
Юскова Воля
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мари Чишмәсе
Мари Чишмәсе (Марийские Ключики) — Свердловск өлкәсенең Кызылъяр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Ливан
Лөбнан Урта гасырларда
XII гасырда Иерусалим корольлеге, 1261-1516 Мисыр, 1517–1918 Госманлы империясенең бер өлеше булып тора.
Любинка (гмина Плесьна)
Любинка — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ливан
Лөбнан XX гасырда
1918нче елдан, Госманлы империясе Беренче Бөтендөнья сугышында җиңелгәннән соң, Лөбнан 1943нче елга кадәр сузылган Франция протекторатына эләгә. 1943нче елда, Икенче Бөтендөнья сугышы нәтиҗәсендә бәйсезлек ала. 1975–1990нчы елларда Сурия һәм Израил катнашуы аркасында катлауланган, мөселман һәм христиан җәмгыятьләре арасында Гражданнар сугышы була. 1982нче елда Израил үзенең гаскәрләрен Лөбнан территориясенә кертә, Бәйрутны ала, ә Лөбнанның көньягын 2000нче елга кадәр оккупациядә тота.
Дин
Ливан парламентында урыннарны бүлгәндә, друзлар җәмгыяте Ливанның биш мөселман җәмгыятенең (сөннилар, шигыйлар, друзлар, әләвияләр һәм исмәгыйлиләр) берсе буларак карала.
(6333) Helenejacq
Тарихы
1992 елның 3 июнендә G. J. Leonard тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 LG» саналган.
Инҗигез (Амасра)
Инҗигез (İnciğez) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Бартын иле Амасра илчесенә караган бер авыл (köy).
Җулияно (Потенца)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Винновка
Винновка — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тагил елгасының сул ярыннан 245 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тагил елгасыТүбән Тагил каласыннан тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Хак Тәгалә (Сербия һимны)
Гимнның тарихы
Икенче Бөтендөнья сугышыннан соң Сербия Балкан ярымутравының көнбатышында барлыкка килгән Серблар, Һорватлар һәм Словеннар Кыйраллыгының метрополиясе булып китә, биредә ул Һорватия һәм Словения гимннары белән бергә уйнала. Икенче бөтендөнья сугышыннан соңгы “социализм чоры”нда федератив Югославиядә бер республика булган Сербиядә “Әй славяннар!” (Hej, Sloveni!) җыры төбәк гимны дип кабул ителә. Соңгысы СФЮҖ таркалгач та бәйсез Сербия Җөмһүрияте гимны булып кала.
Гоумленд (Джорджия)
Гоумленд  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.
Градовець (гмина Комарувка-Подляска)
Градовець  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Яблонец (Пезинок)
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.