cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Роза Буканова
Биографиясе
1969 елда Сибай педагогия училищесын, 1976 елда Башкорт дәүләт университетының тарих факультетын, 1980 елда — Воронеж дәүләт университетының аспирантурасын тәмамлаган. 1980 елдан алып (өзеклек белән) Башкорт дәүләт университетында укыта (1998—2000 елларда, 2005 елдан бирле чыганаклар күнегү һәм историография кафедрасы мөдире), бер вакытта 2000 елдан бирле Башкортстан Республикасының Фән, югары һәм урта профессиональ белем бирү буенча дәүләт комитеты рәисе, 2002—2008 елларда Башкортстан Республикасының Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге Милли китапханәсе директоры. 1984—1988 елларда КПСС‑ның Башкортстан өлкә комитеты инструкторы.
(7966) Richardbaum
Тарихы
1996 елның 18 февралендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 DA» саналган.
Саҗидә Сөләйманова
Саҗидә Гаделша кызы Сөләйманова — татар шагыйрәсе, прозаик.
Эрнест Крүгер
Эрнест Крүгер (Эрнест Эдуард улы Крүгер,, — , ) — инженер-конструктор, караблар төзүче,  «Декабрист», «Народоволец», «Красногвардеец» типтагы беренче Совет су асты көймәләрен булдыруга өлеш кертүчеләрнең берсе.
Геленҗик
Геленҗик (Геленджик) — Россия Федерациясенең Краснодар краенда урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Кугай (елга)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука елгасы бассейныннан тыш).
Казанның Вахитов районы
Казанның Вахитов районы (Вахитовский район) — халык саны буенча Казан районнары арасында иң кечкенәсе. Шәһәрнең үзәк өлешен биләп тора һәм Совет, Идел буе һәм Киров районнары (соңгысы белән Киров дамбасы буенча) белән чиктәш. Көнбатыш һәм төньяк өлешләрендә Куйбышев сусаклагычы һәм Казансу елгасы сулары белән юыла.
Кадалора (Мантова)
Географиясе
Кадалора Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Игорь Ксенофонтов
Игорь Ксенофонтов  (Игорь Борис улы Ксенофонтов,, —, ) — ССHБ һәм РФ тренеры  (фигуралы шуу),  РСФСРның   атказанган    тренеры (1974).
Захарята (Яңа Торъял районы)
Захарята (Захарята, Захарята) — Мари Илнең Яңа Торъял районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: даими яшәүче халык юк.
Иске Җияш
Иске Җияш — Татарстан Республикасының Актаныш районындагы авыл.
Тарихы
1902 елда 141 йортта 425 асаба башкорт ир-аты була;
Географиясе
Беренчесе - Жəүбүре күле. Бу күл элеккеге вакытлардан ук сакланып, бүгенге көндə дə экологик яктан саклана. Ул берничə тапкыр кибə, тик халык аны барыбер торгыза.
Таулар да күп. Кəжə тавы. Аның атамасы элеккеге вакытларда кəжə көтүлəре көткəннəр һəм атамасы шулай калган.
Грабянёвски
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Бөркетләр фильмы
«Бөркетләр» — 2009 елда чыккан татар фильмы.
Форт-Брегг (Калифорния)
Тарихы
Форт-Брегг шәһәре  елда нигезләнгән.
(15383) 1997 SE3
(15383) 1997 SE3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Фекеень (Яломица)
Фекеень — Румыниянең Яломица жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Авриль (Мёрт һәм Мозель)
Авриль (Avril) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Карамалы (Олы Богырыслан кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны – Асбассейн юк, елга бассейны – Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
Кадамуре (Тревизо)
Географиясе
Кадамуре Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Рава (Люблин воеводалыгы)
Рава  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Беретяз
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD160467
HD160467 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Нина Бызина
Иҗаты
Комик опера һәм оперетталарда аеруча уңышлы чыгыш ясый.
РСФСР композиторлар берлеге Пленумында, Кремль театрында чыгыш ясый.
Нова-Олимпия (Парана)
Нова-Олимпия  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Парана штатына карый.
Подборные
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Старе Гардзенице
Старе Гардзенице — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Каданьоло (Модена)
Географиясе
Каданьоло Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Радавець-Дужи
Радавець-Дужи — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гали ибне Әбү Талиб
Гали, Мөхәммәд галәйһиссәләм үлеменә кадәр, аның янында була, аның җеназа эшләре белән шөгыльләнә. Хәлифәт үсешенә зур өлеш кертә. Икенче хәлиф Гомәр, үзе ниндидер сәбәпле Мәдинәне калдырып киткән вакытларында, Галине үзе урынына калдырган. Гали ул вакытта Хәлифәтнең олы казые вазыйфасын үтәгән. Гомәр, үлеме алдыннан, хәлиф урынына алты кандидатны әйтә, алар арасында Гали дә була, ләкин Шурада Госман хәлиф булып сайлана.
Фекей (Вилча)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фарнштедт
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Динис Бүләков
Бүләкләре, мактаулы исемнәре
ССРБ язучылар берлеге әгъзасы (1973)
Хәтер
Мәләвездә, Сибайда урамнар язучының исеме белән аталган.
Чыганаклар
Совет Башкортстаны язучылары (биобиблиографик белешмәлек). Уфа, 1988.
Старе Гарково
Старе Гарково — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Баффало
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пайк-Крик (Делавер)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зирекле (Олы Кенәле кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Севастьяновы
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Пйотрковице (Тшебницкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Чеченнар
Яшәү урыны
Беренче һәм Икенче Чечен сугышыннан соң күп чеченнар Көнбатыш Европа илләренә, Төркиягә китә һәм Россия регионнарына тарала.
Дин
Ислам чеченнар арасында суфилык тарикатларының эшчәнлеге нәтиҗәсендә таралган. Суфи тарикатларыннан чеченнар арасында нәкъшбәнди һәм кадири тарикатлары киң таралган.
Громотуха (Том кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Граза
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Старе Глинки
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ак торна
1979 елда Россиядә бу кошлар өчен махсус Окск дәүләт тыюлыгы төзелә. Дәррәү, чебешләрен чыгарып, тәбигаткә кайтару өчен (реинтродукция) үрчеткеч төзелә.
Яшәү рәвеше
Яшәү шартларына таләпләр бик югары. Шуңа ак торнаны саклау авырракка төшә.
Туклануы
Үсемлек азыклардан рационына мүк җиләге, күрәннең су асты өлешләре һәм мамыкбаш күрән керә.
Кышкы күчеп йөрүләрендә, башлыча үсемлек азык өстенлек итә. Бу төрле су үсемлекләренең органик матдәләргә бай бүлбеләре һәм тамырларыннан гыйбарәт. Башка торналардан аермалы, ак торна беркайчан да авыл хуҗалыгы биләмәләрендә азык эзләми.
Үрчүе
Парлашу үзенчәлекле йола белән башкарыла. Бер-берсен ошаткан парлар бергәләп, башларын артка ташлап, үзенчәлекле тавыш чыгарып җырлый.
Берештий-де-Веде
Берештий-де-Веде — Румыниянең Олт жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пахара
Пахара — Испаниянең Лас-Пальмас провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Кадаса (Парма)
Кадаса — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Матильда Маллингер
Тормыш юлы
1866 елда Матильда Маллингер беренче тапкыр Мүнхенда Бавария операсы сәхнәсендә чыгыш ясый. Ул Вагнерның «Нюрнбергские мейстерзингеры», «Валькирия», «Лоэнгрин», «Тангейзер» операларында зур уңыш белән җырлый.
1890—1895 елларда Прага консерваториясендә җыр укытучысы булып эшли, ә аннан соң, үлгәнгә кадәр, Берлин консерваториясендә эшли. Күп кенә талантлы опера җырчыларын, аерым алганда, Ксения Держинская, Лотта Леман һ. б. тәрбияләгән.
Евсеева Чесноковка
Евсеева Чесноковка — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Тум өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Томь елгасының уң ярыннан 262 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
HD160483
HD160483 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Чучи
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Яктылык тизлеге
Яктылык тизлеген үлчәү тарихы
Яктылык тизлегенә беренче сыйфатламаны Олаф Рёмер бирә (1676). Җир һәм Юпитер Кояштан төрле якта булганда, Юпитер иярчене Ионың тотылуы 22 минутка соңарганын күзәтә. Шуннан ул яктылык тизлегенең төгәл булмаган, ләкин якынча зурлыгын билгели — 220 000 км/с. Ярты гасырдан соң, яктылык аберрациясен ачу яктылык тизлегенең чиклелеген раслау һәм аны төгәлрәк билгеләү мөмкинлеген бирә.
Пуэрто-дель-Росарио
Пуэрто-дель-Росарио — Испаниянең Лас-Пальмас провинциясендә урнашкан муниципалитет.
(7972) Mariotti
Тарихы
1971 елның 25 мартында К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1174 T-1» саналган.
Старе Гневневице
Старе Гневневице — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Кадвили (Верчели)
Кадвили — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Мөхәммәтхан Кулаев
Биографиясе
1919 елның сентябреннән алып Казанда хәрби госпитальнең баш табибы булып хезмәт итә. 1921-1928 елларда шәһәрнең Булак аръягындагы өлешендәге үзе оештырган дәваханәсенең баш табибы була, шул ук вакытта Казан туберкулез диспансерында 1950-нче еллар ахырына кадәр эшли. Медицина өлкәсендәге фидакяр эшчәнлеге өчен «Сәламәтлек саклау отличнигы» билгесе һәм «1941-1945 еллардагы Бөек Ватан сугышындагы фидакарь эшчәнлеге өчен» медале белән бүләкләнә. 1959 елда Казанда үлә.
Нова-Олинда-ду-Норти
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Рөнтген нурланышы
Рөнтге́н нурланышы (tat.lat. ''Röntgen nurlanışı)— фотон энергияләре энергетик шкалада ультрашәмәхә һәм гамма-нурланыш арaсында урнашкан электромагнитик дулкыннар. Дулкын озынлыклары - −2 - 103 Å (10−12 - 10−7 м).
Старе Головчице
Старе Головчице — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Еремино (Нолинск районы)
Халык
Халык саны динамикасы:
Кызылҗакую (Милас)
Кызылҗакую (Kızılcakuyu) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Милас илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Флехтинген
Флехтинген (Flechtingen) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Кузюк
Кузюк — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Киров өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Вочь елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 26 км.
HD160544
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Скотсдейл (АКШ)
Тарих
1894 тә нигезләнә.
Грачухи
Грачухи (Грачухі ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Жлобинский районында урнашкан авыл.
Dnepr
Dnepr (urısça: Днепр; belarusça: Дняпро; ukrainça: Днiпро; qırımtatarça: Özü) - Belorusiä, Räsäy häm Ukraina cirlärennen aqqan yılğa. Ozınlıq buyınça İdel häm Dunaydan soñ Awrupanıñ öçençe yılğası, ozınlığı - 2290 km.
(7974) Vermeesch
(7974) Vermeesch — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Крюк (Шаля шәһәр округы)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
Зяблецы
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Миңлегәрәй I
Миңлегәрәй I (I Meñli Geray, I Менъли Герай; 1445—1515) — Кырым ханы (1467, 1469—1475, 1478—1515). Гәрәйләр нәселеннән. Кырым ханлыгы нигезлүчесе Хаҗигәрәйнең кече улы. Җирле халкының ярдәменә һәм Кәфәдәге генуя колонистларына таянып, Хаҗигәрәйнең олы улы Нурдәүләтне тәхеттән бәреп төшергән. Хаҗигәрәй дәверендә Кырым ханлыгы Алтын Урда составыннан тәмам чыккан (1441), Миңлегәрәй дәверендә исә ул Төркиядән вассаллык бәйлелеккә эләгә (1475 елдан). Миңлегәрәй Олы Урда ханы Әхмәд һәм аның уллары белән озак вакыт сугыш алып барган, ә 1502 елда ул аны тәмам җимерә. Миңлегәрәй Польшага каршы сугышкан һәм Төркияненң Молдавиягә каршы сугышында катншкан. Хакимлекнең азагында Русиягә берничә мәртәбә яу чапкан.
Санта-Мария-де-Гия-де-Гран-Канария
Санта-Мария-де-Гия-де-Гран-Канария — Испаниянең Лас-Пальмас провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Ала үрдәк
Ала үрдәк (лат. Aythya fuligula) — үрдәкләр гаиләлегендәге су кошы.
Старе Грохале
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(7975) 1974 FD
(7975) 1974 FD — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1974 елның 22 мартында К. Торрес тарафыннан Cerro El Roble обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1974 FD» саналган.
Искедим (елга)
Искитим — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Тум өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы КАР/Об/2677/180 урнашкан. Елга озынлыгы 55 км.
Харитоновка (Олы Кенәле кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны – Асбассейн юк, елга бассейны – Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
Пйотровице (Польковицкий повяты)
Пйотровице  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Куваева (Камышлов районы)
Куваева (Куваева) — Свердловск өлкәсенең Камышлов районы составына керүче авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
Иске Ибрай
Почта индексы — 423078.
Иске Ибрай авылы тарихы
1927 елда иске мәктәп төзелгәч, барлык балалар да шул бер мәктәптә укый башлыйлар, кечкенә мәктәпләр бетерелә. 1949 елда мәктәп урта мәктәп итеп үзгәртелә. Берничә авылга бер генә мәктәп булганлыктан, монда күрше авыллардан да укучы балалар килеп укый.
Флессау
Флессау (Flessau) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Чико (Калифорния)
Чико  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.
Родни-Вилледж (Делавер)
Родни-Вилледж  — Америка Кушма Штатларының Делавэр штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Пронькинцы
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Тегисе
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD160641
HD160641 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Славянск-на-Кубани
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (92,5%), әрмәннәр (3,5%), украиннар (1,6%).
Кызылҗалар (Сейдишеһир)
Кызылҗалар (Kızılcalar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Сейдишеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Иткара (Том кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь елгасы, Кемерово каласыннан койганчы урынга чаклы. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Алексей Шляпкин
Тормыш юлы
2004 елдан башлап Шляпкин төп состав матчларына җәлеп ителә башлый, ә 2006 елдан башлап Роберт Евдокимов җитәкләгән «Алнас»ның төп уенчыларының берсе була. «Алнас» таркалганнан соң, 2009 елда «Балтика» ФНЛ клубы белән контрактка кул куя, аның өчен 12 матч уйный һәм 1 гол кертә. Сезон тәмамлангач, Роберт Евдокимов җитәкләгән «КАМАЗ» ФНЛның башка клубына күчә. Алга таба Евдокимов җитәкчелегендәге «Газовик»та чыгыш ясый, аның белән «Урал-Идел буе» ПФЛ зонасы җиңүчесе була. 2014 елда моңа кадәр аның белән «Алнас»та эшләгән тренер Константин Галкин чакыруы буенча «Тюмень»га күчә. 2018 елның март башында «Сызрань-2003»кә күчә.
Язва (Шача кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Акбаш үрдәк
Акбаш үрдәк (күктомшык, чуар үрдәк, лат. Oxyura leucocephala) — үрдәкләр гаиләлегендәге кош.
Каптанпаша (Чаэли)
Каптанпаша (Kaptanpaşa) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Ризе иле Чаэли илчесенә караган бер авыл (köy).
Айл-оф-Гоуп (Джорджия)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Алловиль
Географиясе
Коммуна мәйданы — 3,93 км².
Норфолк (АКШ)
Норфолк (Norfolk) — АКШның Вирджиния штатында урнашкан шәһәр.
Ключково
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Камышка (Том кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Радкув (Люблин воеводалыгы)
Радкув — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Кузнецова (Гари шәһәр округы)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Фелдиоара (Вранча)
Фелдиоара — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Туапсе
Туапсе (Туапсе; тӏуапсы — «икесу») — Россия Федерациясенең Краснодар краенда урнашкан шәһәр.
Земфира Акбутина
Биографиясе
1992 елдан Зиянчура районы Ибрай мәктәбендә укыта.
(7978) Niknesterov
Тарихы
1978 елның 27 сентябрендә Черных Л. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 SR4» саналган.
Айрондейл (Джорджия)
Географиясе
Айрондейл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Ингирь (Шохма кушылдыгы)
Ингирь — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Иваново өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Шохма елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 15 км.
Берешть (Арджеш)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кандереп
Кандереп — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Томск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Лебяжья елгасының сул ярыннан 36 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 24 км.
Чино-Гиллс (Калифорния)
Чино-Гиллс  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.
Фреклебен
Фреклебен (Freckleben) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Старе Драгане
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Техеда
Техеда — Испаниянең Лас-Пальмас провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Пасьма (Шуя кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычыннан түбәнгә таба Ука кушылганчы, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Ломно (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Ломно  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Иске Әлмәле (Чүпрәле районы)
Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422470.
Kioto
Tarix
1467—1477 yılda Onin çualışları näticäsendä Kioto zur zıyan kürä, küp kürenekle binalar cimerelä.
XVII—XIX ğasırda - Kioto - Yapunstan iñ bay şähäre.
1945 yılda AQŞ ğäskärläre Kioto şähärenä atom-töş bombasın taşlarğa niätlägän, läkin AQŞ xärbi ministrı Stimson qayçandır Kiotoda üz şirbät ayın uzdırğanğa kürä Kioto Nagasakigä alıştıra.
Сергей Огородников
Сергей Иванович Огородников (1965 ел, Баулы, Баулы районы, Татарстан АССР, ССРБ) — рус культуристы (бодибилдер).
Тормыш юлы
1993 елдан Европа һәм дөнья дәрәҗәсендәге ярышларда катнаша. 1996 елда Европа һәм дөнья абсолют чемпионы титулын яулый.
Глушковы (Котельнич районы)
Глушковы (Глушковы) — Киров өлкәсенең Котельнич районында урнашкан авыл.
Танерково
Танерково (Танерсола, Танерково) — Мари Илнең Яңа Торъял районында урнашкан авыл.
Пйотровице-Сьвидницки
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бонанза (Джорджия)
Бонанза  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Кундала
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Берешть (Бороая, Сучава)
Берешть — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Лонжин (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Каделверцо ди Сопра (Белуно)
Каделверцо ди Сопра — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Фрейбург (Унструт)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Радомирка
Радомирка — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Ковалевице (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Еныки
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Нова-Резенди
Нова-Резенди — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Рәшидә Бикмәтова
Биографиясе
Рәшидә Шаһиморат кызы Бикмәтова (кыз фамилиясе Мәхмүтова, әдәби псевдонимы Рәшидә Бик) 1952 елның 21 октябрендә Үзбәк ССРның (хәзер Үзбәкстан Республикасы) башкаласы Ташкентта туган. 1966 елда аның ата-анасы туган төбәкләре булган Башкортстанга кайта. Рәшидәнең балалык һәм яшьлек еллары Салават шәһәрендә үтә, 1970 елда ул мондагы 7нче мәктәпне тәмамлый. 1974 елда кияүгә чыга һәм Уфага күченә, витамин заводында, аннары Киров исемендәге радио аппаратуралары заводында эшли.
Иҗади эшчәнлеге
Әдипнең 2015 елда дөнья күргән «До Берлина!» исемле шигырьләр һәм поэмадан торган тарихи җыентыгы рус телендә язучы авторларның «Елның иң яхшы китабы» («Лучшая книга года») халыкара әдәби герман конкурсының «Кояшлы сарай» («Солнечный храм») халыкара акциясе буенча «Кояшлы иҗат өчен» («За солнечное творчество») Махсус дипломына лаек була.
Грант (Кларк, Висконсин)
Грант  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
HD160711
HD160711 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Вайтмарш-Айленд (Джорджия)
Вайтмарш-Айленд  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вайтмарш-Айленд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Нәгыймә Балтачиева
Кызыклы факт
1941 елда Казанда Татар дәүләт опера һәм балет театрында «Шүрәле» балетында (Л. Якобсон куелышында) Сөембикә партиясен – Нәгыймә Балтачиева, Гали-батыр партиясен аның ире – А. Л. Кумысников биергә әзерләнә, ләкин сугыш башлану сәбәпле, спектакль куелмый кала.
Левичи (Киров өлкәсе)
Левичи (Левичи) — Киров өлкәсенең Котельнич районында урнашкан авыл.
Коми Республикасы
Чиктәшлек
Туфраклар көлсу, төньякта исә тундра токымлы. Территориясенең 12— 15% сазлыклар, 2% тугайлар, шактый өлешен тайга алып тора. Коми территориясенең ~70% өлеше — урман, чыршы, нарат, эрбет агачы, акчыршы, карагач һ.б. үсә.
Югары Печора бассейнында Печора-Илыч тыюлыгы һәм "Югыд Ва" милли паркы бар.
Татарлар
Татарлар саны: 1939 елда — 970, 1959 елда — 8459, 1970 елда — 11906, 1979 елда — 17836, 1989 елда — 25980, 2002 елда— 15680 кеше. Хәзерге вакытта татарлар Воркута (4795 кеше), Усинск (3860), Ухта (1644), Сыктывкар (1544), Инта (1096), Печора (681), Сосногорск (477), Вуктыл (359 кеше) шәһәрләрендә тупланып яшиләр; Княжпогост (212), Усть-Вымь (187), Удор (153), Сысола (130), Троицк-Печора (112), Сыктывдин (99), Корткерос (92), Луза буе (45), Усть-Цильма (21), Ижма (15 кеше) районнарында да татарлар бар.
(7983) Festin
Тарихы
1980 елның 16 мартында К.-И. Лагерквист тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1980 FY» саналган.
Кызылҗасөгүт (Бейпазары)
Кызылҗасөгүт (Kızılcasöğüt) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Бейпазары илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Грант (Монро, Висконсин)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фиргас
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Берешть (Вилча)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лончно (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Лончно  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Капукая (Улаш)
Капукая (Kapukaya) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Улаш илчесенә караган бер авыл (köy).
Юба-Сити (Калифорния)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сандаки (Свеча районы)
Сандаки (Сандаки) — Киров өлкәсенең Свеча районында урнашкан авыл.
Грыгаравка
Грыгаравка (Грыгараўка ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Буда-Кашалёвский районында урнашкан авыл.
(7984) Marius
(7984) Marius — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Анн Лакатон
Архитектура практикасы
Фирма Париждагы 2001 елда төгәлләнгән Palais de Tokyo хәзерге сәнгать галереясен торгыза. Ар-деко стилендәге ярты җимерек бинаны рекультивацияләнгән әлеге проект 2003 елда ЕС Mies Award премиясына номинацияләнә
Академик карьерасы
Лакатонны Мадридның архитектураның югары техник мәктәбенә (2007-2013 елларда); Швейцария федераль технологияләр институты (EPFL Lausanne ) (2004, 2006 һәм 2010-11); Флорида университетына (2012 й.); Буалоның Нью-Йорк Дәүләт университетына (2013 г.); Парижда Pavillon Neuflize OBC-Palais de Tokyo (2013-2014); һәм Гарвард университетына профессор итеп чакыралар. Лакатон 2017 елда ETH Zurich архитектураның һәм дизайнның адъюнкт-профессоры итеп тәгаенләнә.
Каделора (Верона)
Географиясе
Каделора Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Старе Козимини
Старе Козимини — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Кодромб (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Кодромб  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Osaka
Osaka digän prefekturanıñ üzäge.
1956 yılda Yapunstan xökümäte qalağa maxsus statusnı birä.
Берешть (Колонешть, Олт)
Берешть — Румыниянең Олт жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Ганнас-Милл (Джорджия)
Географиясе
Ганнас-Милл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Кургат (Әртә шәһәр округы)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Елнать (Горьковское (Елнать кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычыннан түбәнгә таба Ука кушылганчы, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Шукшан
Шукшан (Шӱкшан, Шукшан) — Мари Илнең Яңа Торъял районында урнашкан авыл.
Фелкою
Фелкою — Румыниянең Олт жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Каденабия
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Фирдәвис Ханов
Тәрҗемәи хәле
1951 елның 7 сентябрендә Татарстан АССР Актаныш районы Актанышбаш авылында мәгърифәтле алты балалы (дүрт кыз, ике ир балалы) гаиләдә өченче бала булып туган. Авыл мулласы булган бабасы Уфада дини белем алып, Ризаэтдин Фәхретдиннең үз кулыннан имамлыкка шаһәдәтнамә алган. Бригадада хуҗалык мөдире булып эшләгән әтисе Гайнетҗаннан улына тальян гармунда уйнау сәләте күчкән. Күмәк хуҗалыкта төрле эштә йөргән әнисе Һидая үзлегеннән гарәп язуын, латин язуын, кириллицаны да өйрәнгән, укытучы булып, авыл халкын укырга-язарга өйрәткән. Улының рәсем ясауга булган сәләтен дә беренче булып әнисе күреп ала. Актаныш урта мәктәбендә укыган елларында рәсем ясау буенча үз төбәгендә Фирдәвискә тиңнәр булмый, диярлек. Укытучылары, картиналар ясаудан тыш, стена газетасы чыгару, плакат язу кебек мәшәкатьле эшләрне аңа ышанып тапшыралар. Төрле сурәтләр, табигать пейзажлары төшерүгә кечкенәдән хирыс яшүсмерне зур өметләр баглап, башкалага озаталар. Ләкин Казан сәнгать мәктәбенә документларын тапшырырга соңга кала. Авылга кире кайтырга туры килә. Беренче баруда ук Казан төзүче-инженерлар институтына да керә алмый әле. Бер ел Казан фотожелатин заводында слесарь булып эшли, Байкал арты хәрби округында хәрби хезмәттә булып, яңадан әлеге заводка әйләнеп кайта. Заводта эшләүче һөнәри рәссамнардан майлы буяу белән ясау осталыгына өйрәнә, рәсем курсларына йөри. Ныклап әзерләнеп, икенче кат имтиханнарны «яхшы» билгеләренә генә биреп, Казан төзүче-инженерлар институтына укырга керә. 1973-1978 елларда әлеге институтның архитектура-төзелеш факультетында укый. 1978 елда юллама белән яшь нефть химиячеләре шәһәре — Түбән Камага өлкән архитектор булып эшкә килә һәм шул елдан башлап, ул бер генә оешмада эшли.
Хезмәтләре
Фирдәвес Ханов Түбән Кама өчен алтмыштан артык объект булдырган.
Лабжоровица
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука елгасы бассейныннан тыш).
Фадеево (Киров өлкәсе)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Гардвик (Болдвин округы, Джорджия)
Географиясе
Гардвик халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Кулики (Богданович шәһәр округы)
Кулики (Кулики) — Свердловск өлкәсенең Богданович шәһәр округы составына керүче авыл.
Писковице (Түбән Силезия воеводалыгы)
Писковице  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Юкая (Калифорния)
Тарихы
Юкая шәһәре  елда нигезләнгән.
Капумахмут (Имранлы)
Капумахмут (Kapumahmut) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Имранлы илчесенә караган бер авыл (köy).
Раколупи-Дуже
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пискоже (Түбән Силезия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Грэбень (Жыткавицкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Григорий Данилович Римский
Тасвирлама
Ахырда Римский «Варьете»дан чыга һәм балалар курчак театрында эшли башлый.
Фраһанг-и Оим-эвак
Фраһанг-и Оим-Эвак - ул борынгы Авеста теле-Урта Фарсы теле сүзлеге. Ул сүзлекнең ике беренче сүзе өчен аталган: oīm Авеста телендә бер дигәнне аңлата һәм ēwak, аның Пәһләви эквиваленты. Ул якынча 880 Авеста теле сүзенең мәгънәсен бирә, я бер сүз яки бер гыйбарә белән, я аны аңлатып. Сүзлек башында "бу язма Авеста сүзләрен һәм гыйбарәләрен белү өчен, ягъни Зендны белү өчен, ошбу сүзләр нәрсә һәм ничек икәнен" дип раслана. Китапта 27 бүлек бар. Шул мөрәҗәгатьләрнең кайбер өлешләрендә ул тема буенча оештырылган, мәсәлән: Кайбер бүлекләрдә Авеста сүзләре беренче фонема буенча тезелгән. Бу сүзлек Сасанидлар чоры Авеста теле язуында һәм соңрак булган һәм хәзер мөрәҗәгать итәрлек булмаган сүзләрне аңлау өчен зур әһәмияткә ия. Бу сүзлектә игътибарга лаек рәт лингвистик төшенчә бар. Аны туплау һәм тезү вакыты турында мәгълүмат юк, әмма бу сүзлек, урта фарсы телендә язылган китаплар кебек, Һиҗрә буенча өченче яки дүртенче гасырда тупланган дип фараз итәргә була. Оим сүзлегенең ике кулъязмасы бар. Борынгы Зәнд-Пәһләви сүзлегенә керешендә Мартин Хауг шәһадәтләргә нигезләнеп, бу сүзлекнең язмасын Сасанидларга кадәр чорга карый дип фикерне алга сөргән. Бу сүзлекнең соңгы басмасы Рохама Эша Һиндстанда Кама Фонды тарафыннан нәшер ителгән һәм таратылган булган.
Ломовая (Басандайка кушылдыгы)
Ломовая — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Томск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Басандайка елгасының сул ярыннан 38 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Кадеро (Варезе)
Кадеро — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Татар теленең урта диалекты
Татар теленең казан (урта) диалекты  — татар теленең диалектларының берсе.
Фелмер
Фелмер — Румыниянең Брашов жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кумарьински (Түре шәһәр округы)
Халык
Халык саны динамикасы:
Лаптюжка
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Фәрзәнә Гобәйдуллина
Биографиясе
Фәрзәнә Хәйбулла кызы Гобәйдуллина 1945 елның 14 октябрендә Башкорт АССРның Зиянчура районы Мәҗит авылында туган.
1997-2007 елларда Фәрзәнә Гобәйдуллина Уфада Башкортстан мәгарифне  үстерү институтының өлкән   гыйльми хезмәткәре булып эшли. 2007 елдан Башкортстан Язучылар берлегенең өлкән әдәби консультанты, 2012 елдан рәис урынбасары була.
Иҗаты
Язучы башкорт әдипләренең әсәрләрен рус телене тәрҗемә итүче буларак та таныш. Аның тәржемәсендә Мөкәрәмә Садыйкова, Раил Байбулатов, Тамара Ганиева, Рәшит Солтангәрәев, Факиһә Тугызбаева, Гөлнур Якупова, Нажия Игезҗанова һәм башкаларның әсәрләре рус телендә дөнья күрә.
Нәриман (шәһәр)
Халык саны — кеше.
Хилйә
Шамаил үрнәге
Пәйгамбәребез Мөхәммәд галәйһиссаләват вәссәламнең шамаил шәрифәсе.
Капыагзы (Никсар)
Капыагзы (Kapıağzı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Никсар илчесенә караган бер авыл (köy).
Губарэвичы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Акилово (Мари Иле)
Акилово (Акилово, Акилово) — Мари Илнең Яңа Торъял районында урнашкан авыл.
Иске Кади
Иске Кади һәм Яңа Кади авыллары тарихы
А. Артемьев хезмәтендә Иске Кади һәм Яңа Кади авыллары телгә алына. Иске Кади авылындагы (Кыязлы инеше янына урнашкан) 213 хуҗалыкта ислам дине тотучы 583 ир-ат һәм 614 хатын-кыз көн иткән, авылда бер мәчет эшләгән. Яңа Кади авылының 119 хуҗалыгында 413 ир-ат һәм 371 хатын-кыз исәпләнгән, мәчет булган. 1898 елгы китапта Иске Кади һәм Яңа Кади авылларында татарлар яшәгәнлеге искәртелә. К. П. Берстель җыентыгында Иске Кади авылында — 1980, Яңа Кадида 1488 татар кешесе яшәгәнлеге әйтелә.
Козелице (Каменский повяты)
Козелице  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Грачит (шәһәр, Висконсин)
Грачит  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Лупстих (Ольштинский повяты)
Лупстих  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Иске Кадермәт
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.7 °C.
Кече Төньяк (елга)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ратаевиче
Ратаевиче — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Пикетт (округ, Теннесси)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1879 елда оештырыла.
Ган Кытай теле
Ган, Ганн, яки Кан ул Кытайның Дзянси провинциясендә күп асаба кешеләр тарафыннан сөйләшелә торган Синтик телләр төркеме. Шулай ук Ган телендә әйләнә-тирә Хунань, Хубэй, Анһуй һәм Фуцзян төбәкләрендә әһәмияткә ия санда халык сөйләшә. Ган теле Сино-Тибет телләре гаиләсенең Синтик телләр әгъзасы һәм Хакка теле фонетика төшенчәләрендә Ган теленә иң якын Кытай теле юрамасы булып тора. Ган теленең төрле диалектлары бар; Нанчанг диалекты гадәттә вәкил тел буларак буларак карала.
Гадегаст
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Жюльен-ла-Женет
Сен-Жюльен-ла-Женет — Франциянең Крёз департаментында урнашкан коммуна.
Дубовка
Халык саны — кеше.
Крестьянка (Киров өлкәсе)
Халык
Халык саны динамикасы:
Кече Ушайка
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Львовець
Львовець — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Кристина Юлленшерна
Биографиясе
Кристина (яки Христина) Милли советның әгъзасы Нильс Юлленшернаның кызы була. Нильс Гедда белән никахлаша, әммә ире 1508 елда вафат була. 1511 елда киләсе елда Швециянең регенты булган Стен Стуре-Кечегә кияүгә чыга. Ул Швециянең де-факто регенты булып китә һәм тик Милли советта гына катнаша, анда сәясәтче буларак үзенең осталыгын күрсәтә. 1520 елда Швециягә Дания короле Кристиан II һөҗүм итә. Стен Стур датларга каршы уңышлы сугыша.
Албасенка
Албасенка — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Иваново өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Мера елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 15 км.
Нова-Тимботеуа
Нова-Тимботеуа — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пара штатына карый.
(7993) 1982 UD2
(7993) 1982 UD2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Абилин (Канзас)
Тарихы
Абилин шәһәре  елда нигезләнгән.
Шестеперы
Шестеперы (Шестеперы) — Киров өлкәсенең Нагорск районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Кадимаса (Алесандрия)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ратвиця
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Саппоро
Географиясе
Шәһәр территориясе 1710.00 км² тәшкил итә.
Гарделеген
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пискожувек
Пискожувек — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Һаялия
Һаялия (Hialeah) — АКШның Флорида штатында урнашкан шәһәр.
Полк (округ, Теннесси)
Полк — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Бентон шәһәре.
Көлгенә
Шарль Перро 1697 елда французча "Cendrillon" бастырган. Гримм бертуганнар 19 гасырда алманча "Aschenputtel" үз юрамасын язганнар.
Любень (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Любень  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(15396) Говардмур
(15396) Говардмур — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Гурыны (Мазырский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Кызылкаш (Сарычам)
Кызылкаш (Kızılkaş) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Сарычам илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ану (Мёрт һәм Мозель)
Географиясе
Коммуна мәйданы — 9,88 км².
Колбасково
Колбасково — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Ратичив
Ратичив — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Мәдинәкәй
Башкаручылар
Җыр төрле вакытта җырчы Илһам Шакиров, Зәки Мәхмүтов, Сөләйман Абдуллин, Кәрим Дияров, Мингол Галиев тарафыннан башкарылган.
Бембибре
Бембибре — Испаниянең Леон провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Гусаравка
Гусаравка (Гусараўка ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рагачовский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Старе Мурси
Старе Мурси — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Мезень (Белая Холуница районы)
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Джорджтаун (Четем округы, Джорджия)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Иске Теләнче
Почта индексы — 423875.
Тәскирә Даянова
Даянова Тәскирә (Тәзкирә) Бәйрәм кызы (10 гыйнвар 1948 ел) — башкорт балалар язучысы, укытучы, 2008 елдан Башкортстанның һәм Рәсәйнең Язучылар берлекләре әгъзасы. Мәчетле районының Рәшит Әхтәри исемендәге премия лауреаты (1989), Мәхмүт Кашгарый исемендәге халыкара хикәяләр конкурсының Башкортстан төбәк этабы җиңүчесе (2014).
Ливрон-сюр-Дром
Ливрон-сюр-Дром — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
Хендрик Адамсон
Биография
1946 елның 7 мартында вафат була, Эстониянең көньягындагы кечкенә Хельме шәһәрендә Эстония зиратына җирләнә. Язучының әсәрләре рус (Борис Штейн), инглиз һәм итальян телләренә тәрҗемә ителгән.
Фенеш (Алба)
Фенеш — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Старе Надратово
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мостовка (Том кушылдыгы)
Мостовка — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Томск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Томь елгасының уң ярыннан 24 км ераклыкта (Кижиров кушылдыгы) урнашкан. Елга озынлыгы 21 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь елгасы, Кемерово каласыннан койганчы урынга чаклы. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Лорйоль-сюр-Дром
Лорйоль-сюр-Дром — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
HD160945
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Наваграха
Тугыз граха бар. Аларга Кояш, Ай, Марс, Меркурий, Юпитер, Венера, һәм Сатурн, һәм менүче һәм төшүче айның орбитасы эклиптиканы кисү нокталары, ягъни Раху һәм Кету керә.
Ашагыазыклы (Кызылтепе)
Ашагыазыклы (Aşağıazıklı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Кызылтепе илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Старе Окнини
Старе Окнини — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Нефедовка
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гөрҗистанда ислам
Батуми мәчете
Батумның Урта җәмигъ мәчете 1886 елда гөрҗи-мөселман Асланбәк Химшиашвили гаиләсе заказы буенча, аның әнисе акчасына корылган. Мәчет Газизия җәмигъ һәм Әхмәд-паша җәмигъ мәчетләре арасында төзелгәнгә күрә, «Урта җәмигъ» исемен алган. 1932 елдан 1946 елга кадәр Совет хакимияте тарафыннан ябылган. Бөек Ватан сугышы елларында мәчет хәрби корал склады итеп тотылган. 1946 елда (православларның Изге Николай храмы белән бер вакытта) мәчет яңадан эшли башлый.
1995 елда манарасы яңартылган. 2007 елда да төзәтү эшләре башкарылган. Мәчет каршында балалар өчен Коръән һәм ислам тарихы өйрәнелә торган пансионат-мәктәп эшли. Шулай ук бинада мөфтият, мәҗлес, берничә имам эшли.
Демография
Ислам диненең Аҗарстанның көнчыгышында һәм көньягында позицияләре көчле, мөселманнар саны барлык халыкның (25 450 кеше) 90 % нан артыграк. 2014 елгы мәгълүматлар буенча, Аҗарстанның 334 мең халкының 133 меңе, Батум шәһәренең 152 839 халкының 38 762 е (25, 4 %) мөселман динендә булган.
Котельниково
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (93,6%), украиннар (1,8%).
Пишонца (Түбән Силезия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.