cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Дубок (Брэсцкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Себеоань (коммуна)
Себеоань — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан коммуна.
Завада (Мисленицкий повяты)
Завада — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Синмертин
Синмертин — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Яңа Троицки (Тукай районы)
Яңа Троицки — Татарстан Республикасының Тукай районындагы авыл.
Айранлы (Акчакале)
Айранлы (Ayranlı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Акчакале илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Лагуновы (Кирово-Чепецк районы)
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Старыя Максимавичы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Санта-Репарата-ди-Мориани
Санта-Репарата-ди-Мориани (Santa-Reparata-di-Moriani) — Франциянең Югары Корсика департаментына караган коммуна, Кастаньичча кантонына карый.
Аргаяш районы
Аргаяш районы (Аргаяшский район, Арғаяш районы) — Чиләбе өлкәсендә ураншкан административ-территориаль берәмлек.
Халык
Милли состав: башкортлар — 60 %, руслар — 30 %, татарлар — 5 %
Икътисад
Алтын руданың, кара мәрмәрнең чыганаклары.
Питикасы
Питикасы (Питтикасси, Питикасы) — Чуашстанның Чабаксар районында урнашкан авыл.
Пьедмонт (Көньяк Каролина)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ангирилар
Һинд дине буенча Ангирилар (яки Ангиралар) Ут Ходае Агни һәм Агнейя Алиһәсе токымы булган күк мәхлукатлары, алар Яджна ритуалларын башкаручы һәм корбан утларын саклаучы кешеләрне күзәтү өчен җаваплы.
Лагевники-Велики
Лагевники-Велики — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Вандзин (Любартивский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD118470
HD118470 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Аксак төлке
Уйнау тәртибе
Балаларның берсе шобага, я санашу юлы белән Аксак төлке, икенчесе өй хуҗасы итеп сайлана. Башка балалар тавыклар булып, зур бер түгәрәк сызыкка кереп тулалар. Аксак төлке, бер аягын күтәреп аксаклап, ерактан килеп чыга һәм өй хуҗасын күреп туктый. Алар үзара шулай әйтешәләр:
Җардиначо
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(5915) Yoshihiro
Тарихы
1991 елның 9 мартында Ц. Сэки тарафыннан Гэйсэй обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 EU» саналган.
Коэхома (округ, Миссисипи)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1836 елда оештырыла.
Xalıqara ğälämi stantsiä
Tarix
1998 yılnıñ 20 noyaberendä Rusiä Xalıqara ğälämi stantsiäneñ berençe segmentı - funktsional'-yök bülege "Zarä" (Şäfäq) Proton raketası yärdämendä cibärä. 7 dekaberdä İndevor şatlı yärdämendä Zarä modulenä AQŞ bülege "Unity" (Yuniti) totaştıra.
Милобендзин
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лазаренки
Халык
Халык саны динамикасы:
Ике сукыр
Уйнау тәртибе
Болар икесе бер-берсенә якын килеп гәпләшә, таныша башлыйлар.
Ненза-Яха (Нгарка-Тетнеда-Яха кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Аксак төлке
Уйнау тәртибе
Аксак төлке ялгышып икенче аягы белән дә җиргә басса, хуҗа күреп, аның үзен куа башлый. Әгәр төлке үз оясына җиткәнче тотылса, ул яңадан төлке булып уйнарга тиеш була.
Ике сукыр
Уйнау тәртибе
— Мин дә шул Ярман сугышы вакытында күзсез калдым бит. Атакага барган вакытымда күземә салам кадалды.
— Ничек, минеке тәмле булдымы?
Әйберләрен җыеп алмакчы була. Вәлиулла да читкә карап әйтә:
Әйберләрен җыймакчы була. Шул арада юлаучы боларның биштәрләрен, ашамлыкларын җыеп ала да үз юлы белән китеп бара. Тегеләр тәшвишкә төшә:
Паркер (Көньяк Каролина)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лазець (Силезия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Грисвуд
Географиясе
Грисвуд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Ярослав Һашек урамы (Казан)
Ярослав Һашек урамы (улица Ярослава Гашека) — Казанның Яңа Савин районында урнашкан урам. Язучы, Кызыл армия комиссары Ярослав Һашек (1883-1923) исемен йөртә.
Ильюшка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тауда елгасының, инештән тамагына чаклы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы Сосьва елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Клери-ан-Вексен
Клери-ан-Вексен — Франциянең Валь-д’Уаз департаментында урнашкан коммуна.
Санто-Пьетро-ди-Тенда
Санто-Пьетро-ди-Тенда (Santo-Pietro-di-Tenda) — Франциянең Югары Корсика департаментына караган коммуна, Бигулья-Неббио кантонына карый.
(5917) Chibasai
Тарихы
1991 елның 7 июлендә Элеанора Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 NG» саналган.
Тордомар
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ненза-Яха (Сядай-Яха кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Старыя Чамаданы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Паудерсвилл (Көньяк Каролина)
Паудерсвилл  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Танчон
Танчон (단천시, 端川市) — КХДҖнең Һамгйоң-Намдо правинсәсендә урнашкан шәһәр.
Сазтамак (платформа)
Сазтамак (Состамак) — Горький тимер юлы Казан регионының платформасы. Татарстанның Кукмара районы территориясендә урнашкан. Якындагы торак пункт — Состамак авылы.
(5918) 1991 NV3
(5918) 1991 NV3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Австрия
География
Елгалар зур энергоресурсларга ия. Күлләр күп, аларның күпчелеге бозлыклардан пәйда булган. Кәсле-көлсу һәм соры урман туфраклары, көньяк-көнчыгышта селтеле көлсулашкан кара туфраклар, тауларда тау-соры, тау-болын, тау-көлсулашкан туфраклар. Австрия мәйданының 40% өлеше урманнар. 2000 м биеклектә тау болыннары башлана.
Тарих
БЭК 1 гасырдан башлап бу җирдә төрле кабиләләр, нигездә кельтләр яшәгән. Безнең эраның 6 гасыр азагында Австрия көнбатышына баварлар, үзәк һәм көнчыгыш өлешләренә славян кабиләләре (нигездә словеннар) күчеп килеп урнаштылар. 8 гасыр ахырында Австрия Франк дәүләте составына, бу дәүләт таркалганнан соң (843), Көнбатыш Франк кыйраллыгы составына керде. 10 гасырның икенче яртысында булдырылган Көнчыгыш маркасы Австрия дәүләтен нигез салган. 1156 елдан башлап Австрия Изге Рим империясе тәркибендәге һерцоглык. 12 гасыр азагыннан 14 гасыргача Австрия һерцоглары Штирия, Каринтия, Краина, Тирольне кушып алганнар.
Икътисад
Австрия экспорты 170,5 миллиард долларны тәшкил итә; төп партнелар: Алмания — 42.1%, Италия — 6.6%, Швейцария — 5.1%. Төп импорт таварлары — машиналар һәм җиһазлар, автомобильләр, химикатлар, митал эшләнмәләр, карамай һәм карамай мәхсулатлары; ашамлыклар.
Австрия икътисадында эре чит ил корпорацияләре мөһим роль уйный.
Лаптево (Санчурск районы)
Халык
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Ковингтон (округ, Миссисипи)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1819 елда оештырыла.
Җардинето Нуово (Фоҗа)
Җардинето Нуово — Италиянең Апулия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Айрытепе (Юнак)
Айрытепе (Ayrıtepe) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Юнак илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ставпишча
Ставпишча (Стаўпішча ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Киравский районында урнашкан авыл.
Игорь Смирнов
Тәрҗемәи хәле
1926 елның 8 декабренда Сарытауда туа. 1989 елда Мәскәүдә вафат.
Вакытлы матбугатта
''Смирнов И. В.'' Искусство балетмейстера : [Учеб. пособие для культ.-просвет. фак. вузов культуры и искусств]. — М.: Просвещение, 1986.
Пронькасы
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Кондекур
Кондекур — Франциянең Валь-д’Уаз департаментында урнашкан коммуна.
Арку-Ирис (Сан-Паулу)
Арку-Ирис  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Этцельсроде
Этцельсроде (Etzelsrode) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Ишты
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны бүᴫгeында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тауда елгасының, инештән тамагына чаклы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы Сосьва елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Торрепадре
Торрепадре — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Айташ (Араклы)
Айташ (Aytaş) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Араклы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Лашино (Киров өлкәсе)
Халык
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
HD1185
HD1185 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Душкавцы
Душкавцы (Душкаўцы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Баранавицкий районында урнашкан авыл.
Армазен (Санта-Катарина)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Гадсон (Висконсин)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Торресандино
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пуканкасы
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 246 кешенең яшәве мәгълүм.
Форест (округ, Миссисипи)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1906 елда оештырыла.
(13133) Jandecleir
Тарихы
1994 елның 10 августында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 PL34» саналган.
Каквъя
Каквъя — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Пелым елгасының сул ярыннан 643 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 31 км.
HD118502
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
(5921) 1992 UL
Тарихы
1992 елның 19 октябрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 UL» саналган.
Руска Воля над Попрадом
Руска Воля над Попрадом — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лбы
Халык
Халык саны динамикасы:
Кормей-ан-Паризи
Кормей-ан-Паризи — Франциянең Валь-д’Уаз департаментында урнашкан коммуна.
Киң таралган телләр исемлеге
Киң таралган телләр
Беренче һәм Беренче тел буларак сөйләшүчеләр саны буенча телләр исемлекләрен төзегәндә, аеруча икенче тел буларак сөйләүчеләр санын исәпләүдә (юрауда) төгәл мәгълүматка ирешә алу авыр булу сәбәпле, барлык шундый исемлекләрне зур игътибарлык белән куллану зарур. Астагы мәгълүмат якынча исәпләү (юрау) дип саналырга тиеш.
Омар вулысы
Административ бүленеш
1926 елның 1 гыйнварына вулыста 16 авыл советы, 16 торак пункты (Омар, Покровски, Омар Пүчинкәсе, Уразбахты һ.б.) һәм 3970 йорт хуҗалыгы булган. Вулыс мәйданы 734 км² тәшкил иткән.
Халык
1890 елда халык саны 9466 кеше тәшкил иткән, шул исәптән ир-атлар - 4 657 җан, хатын-кызлар - 4809.
Архитектура һәм тарих
1753 елда XVIII гасыр архитектур памятнигы, Благовещенск чиркәве төзелә.
Пушкин (шәһәр)
Халык саны — кеше.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (92,7%), украиннар (2,2%), биларуслaр (1,1%).
Лебки (Силезия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ешилтепе (Чаэли)
Ешилтепе (Yeşiltepe) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Ризе иле Чаэли илчесенә караган бер авыл (köy).
Завадка (Новосондецкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кече Төреш
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: татарлар (94%).
Заструг (станса)
Заструг (Заструг) — Горький тимер юлының Казан бүлекчәсенең станциясе. Киров өлкәсенең Нократ Аланы районы территориясендә урнашкан. Якындагы торак пункт — Кызыл Алан бистәсе.
Мәчет карт тәкәле уены
Уйнау тәртибе
— Суыгыз бар.
Калинка (Сосьва кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тауда елгасының, инештән тамагына чаклы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы Сосьва елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Сеймень (коммуна)
Сеймень — Румыниянең Констанца жудецында урнашкан коммуна.
Аксак мәче
I вариант
— Идән астыгыздан керермен.
— Бар, олы кызым, төш.
«Анасы» балаларын ашаткач, тагын китәргә уйлый, «кызның» башына төеп, тагы морҗа, тәрәзәләрне бикләп утырырга куша:
III вариант
Дөбер-дөбер... Баш бала:
Сосновка (станса)
Сосновка (Сосновка) — Горький тимер юлының Казан бүлекчәсенең станциясе. Киров өлкәсенең Нократ Аланы районы территориясендә урнашкан. Якындагы торак пункт — Сосновка шәһәре.
Джордж (округ, Миссисипи)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1910 елда оештырыла.
Тосантос
Тосантос — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Эцлебен
Эцлебен (Etzleben) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зәкәрия Кашапов
Тәрҗемәи хәле
1923 елның 14 июнендә Татарстан АССР Минзәлә кантоны (хәзерге Мөслим районы) Баланны авылында дүрт балалы урта хәлле керәстиян гаиләсендә баш бала булып туган. Күршедәге Азнакай районы Тат. Шуган җидееллык мәктәбен (1938), Ключищи авыл хуҗалыгы техникумының 1нче курсын, Донецк өлкәсе Чистяково (хәзерге Торез) шәһәренең шахтерлар әзерләүче ФЗӨ мәктәбен тәмамлый. 1940 елдан Чистяковода шахтер-бораулаучы булып эшли. Сугыш башлангач, шахтада эш туктый, туган авылына кайтып, 1941 елның сентябреннән «Мәдәният» күмәк хуҗалыгында, 1942 елның 27 августына кадәр Мөслим МТСында тракторчы булып эшли. 1942 елның көзендә Бөек Ватан сугышына китә. Сугыш юлын Орёл шәһәреннән башлап, Алманиядә тәмамлый. 1942-1943 елларда (7 ай) Горький шәһәрендә 194нче уку полкының механик-йөртүчеләр хәзерләүче беренче батальонында танк йөртергә өйрәнә. Брянск, Балтика фронтларында танк гаскәрләрендә башта Бөекбританиядә җитештерелгән «Чөрчилл» атамалы танк йөртә, аннары Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦеда җитештерелгән Т-34 танкы механик-йөртүчесе була. 1947 елда хәрби хезмәттән азат ителгәч, туган авылына кайтып, тракторчы була, «Михайловский» совхозының Баланны бүлекчәсендә трактор бригадасын җитәкли. 1958 елда комбайн штурвалына утыра. СК-5, «Нива» (ru), РСМ-8 (ru), СК-3 (ru), СК-4 (ru) комбайннарын йөртә. Кубаньга махсус барып, шикәр чөгендере игәргә өйрәнә, Мөслим районында беренчеләрдән булып, шикәр чөгендере үстерә башлый. 1966 елның 23 июнендә, «бөртекле һәм азык культураларын җитештерүне үстерүгә керткән зур хезмәте һәм авыл хуҗалыгы техникасын югары җитештерүчән файдаланган өчен», Социалистик Хезмәт Каһарманы исеме бирелә.
1983 елда лаеклы ялга чыга. 2000 елның 21 мартында вафат.
Гаиләсе
Хатыны Рәхилә, комбайнчылар курсын тәмамлап, Мөслим МТСында эшли башлый. Берничә ел комбайннар рәтләүдә эшләгәч, үзе мөстәкыйль рәвештә «Сталинец-6» (ru) комбайны штурвалы артына утыра. 15 ел гомерен механизатор эшенә багышлый. Гаилә коргач та, әлеге һөнәрен ташламый. Дүрт кыз, бер малай үстерәләр. Улы Алмаз Казан авыл хуҗалыгы институтын тәмамлаган, Татарстанның атказанган авыл хуҗалыгы хезмәткәре.
Руский Грабовець
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Җардино (Пескара)
Җардино — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Җардино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
(5924) Тэруо
Тарихы
1994 елның 7 февралендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 CH1» саналган.
Равил Балтанов
Тәрҗемәи хәле
1960 елда өлкә комитетына фән һәм мәктәпләр буенча инструктор булып килә. 1963 елны «Коммунист әхлагы һәм ислам дине әхлак өйрәтүләре белән көрәшү» исемле фәлсәфә фәннәре кандидатлык диссертациясен яклый.
Хатыны – Сания Хафиз кызы, Казан элемтә техникумы укытучысы. Кызы Гөлнар Балтанова – галимә, «Женщина в Исламе» китабы авторы.
Лелюв
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(13137) 1994 UT1
Тарихы
1994 елның 26 октябрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 UT1» саналган.
Дейтленд (Аризона)
Дейтленд  — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Калымка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тауда елгасының, инештән тамагына чаклы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы Сосьва елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Неро-Яха (Нгынянсе-Яха кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Грин (округ, Миссисипи)
Территориясе
Округ мәйданы 1847 км² тәшкил итә.
Җардино (Терамо)
Географиясе
Җардино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Леденцовы
Халык
Халык саны динамикасы:
Руский Потик
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
HD118549
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Студзянец (Горацкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Кемпер
Кемпер (Кемпер, Quimper, Kemper) — Франсаның Бретань төбәгендә урнашкан шәһәр. Халык саны — 63532 кеше (2013).
Җардино (Козенца)
Җардино — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Студзянец (Касцюковицкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Мусабай-Завод
Почта индексы — 423885.
Секелаз (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Ленкавиця (Силезия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Яңа Богалыш
Тарих
Октябрь инкыйлабына кадәр Пермь губернасының Кызылъяр өязенә караган.
Ред-Гилл (Көньяк Каролина)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(5927) 1938 HA
(5927) 1938 HA — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Лена (Киров өлкәсе)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Салабайкасы
Салабайкасы (Салапайкасси, Салабайкасы) — Чуашстанның Чабаксар районында урнашкан авыл.
Курчак (уен)
II вариант
— Ишек төбендә елан бар, атлап түгел, сикереп кер. Алучы сикереп керә.
Айшепынар (Девэли)
Айшепынар (Ayşepınar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Девэли илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Идегәйнең Мәскәүгә явы (1408)
Идегәйнең явына үз карашын Андрей Тарковский "Андрей Рублёв" дигән фильмда (1966) күрсәткән.
Нәтиҗә
Мәскәүне яулап алмаганга карамастан Идегәй төп максатка ирешә: Мәскәү һәм Литва арасында мөнәсәбәтләре бозыла, аларның берлеге булып чыкмый, Бөек Литва кенәзлеге Мәскәү, Түбән Новгород, Бөек Ростовны буйсындыра алмый.
Деннегоцо
Географиясе
Деннегоцо халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Секелешень (коммуна)
Секелешень — Румыниянең Марамурешу жудецында урнашкан коммуна.
Со-ле-Дюк
Со-ле-Дюк (Saulx-le-Duc) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, И-сюр-Тий кантонына карый.
Гиллсборо (Висконсин)
Тарихы
Гиллсборо шәһәре  елда нигезләнгән.
Ремберт (Көньяк Каролина)
Ремберт  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Загожани
Загожани — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Соссе (Кот-д’Ор)
Соссе (Saussey) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Блиньи-сюр-Уш кантонына карый.
Табанлы күл
Халык
Халык саны динамикасы:
Леваллуа-Перре
Леваллуа-Перре — Франциянең О-де-Сен департаментында урнашкан коммуна.
Ривервъю (Көньяк Каролина)
Ривервъю  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Pilotlı ğälämi qorab
Pilotlı ğälämi qorab - keşelärne ğälämgä kitersen öçen, kiräkle mäs'älä başqarsın öçen, häm Cirgä imin qaytarsın öçen ğälämi apparat.
Başlanğäç etapta yörtüçe-raketa yärdämendä ğälämgä cibärekä.
Самуково
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Уэрмесес
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Җардино (Гросето)
Җардино — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Джейкс-Корнер (Аризона)
Джейкс-Корнер  — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Хайндс (округ, Миссисипи)
Территориясе
Округ мәйданы 2251 км² тәшкил итә.
Супаничы
Супаничы (Супанічы ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Могилёвский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Аруанан (Гояс)
Аруанан  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Гояс штатына карый.
Итче белән сарыклар
Уйнау тәртибе
Итче:
Карпия
Карпия — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Лозьва елгасының сул ярыннан 439 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 24 км.
Сованьяк
Сованьяк — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
Җардино (Пистоя)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Кемиклидере (Саруһанлы)
Кемиклидере (Kemiklidere) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Саруһанлы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Албания
Госманлы чоры
XV гасыр дәвамында, госманлылар бу төбәктә тулысынча хуҗага әйләнгәч, албан биләмәләрен дүрт төп санҗакка (вилаять төре) бүләләр. Хакимият сәүдә эшенең үсешенә булышлык итә, моның өчен Испаниядәге эзәрлекләүләрдән (XV гасыр ахыры) качып килгән күпсанлы яһүд качакларының колониясен оештыра. Влера шәһәре аша Бурса һәм Константинопольдән Европага импорт товарлары, ягъни хәтфә, киҗе-мамык тукымалар, мохер, келәмнәр, тәмләткечләр һәм күн үтеп кергән. Влераның кайбер кешеләре Европадагы партнерлары белән дә хезмәттәшлек иткән.
Албан кешеләрен империянең төрле төбәкләрендә, шул исәптән, Гыйрак, Мисыр, Әлҗәзаир һәм Мәгърибтә дә очратып булган, алар монда әһәмиятле хәрби һәм административ вазифаларда хезмәт иткәннәр. Бу өлешчә дәүширмә системасы белән дә бәйле булган. Халыкны мөселманлаштыру эше салмак кына барган. Ул XIV гасырда башлана (бүгенгесе көндә албаннарның күпчелеге Ислам динендә, аз санлы төркемнәр католик һәм православ диненә карый). Беренче чорларда госманлыларның Көньяк-Көнчыгыш Европада төп терәге булган тимар идарәчеләренә мөселман булу мәҗбүри таләп итеп куелмый; вакыт-вакыт алар хәтта баш та күтәрәләр, иң данлыклы фетнәне Скандербег оештыра (соңрак, XIX гасырда албаннар аның турында искә төшерәләр һәм ул албан милли идентиклыгын формалаштыруда төп компонентка әверелә). Албаннарга иң зур йогынты ясаган күренеш исә халыкның зур күпчелеген әкренләп-әкренләп исламлаштыру процессы була, әмма ул XVII гасырда гына киң колач җәя.
Дин
Италия мәгълүматына караганда, 1942 елда мөселманнар Албания халкының (1 128 143 кеше) 69% ын (779 417 кеше) тәшкил иткән. CIA World Factbook мәгълүматы нигезендә, XXI гасыр башында ил халкының 70 % ы мөселман булып санала. Pew Research Center мәгълүматларына караганда, 2009 елда Албаниядә мөселманнар саны халыкның гомуми санының 79,9 % ы булган. 2010 елда ил халкының 82.1 % ы (2 601 000 кеше) ислам дине тарафдары булган. Америка аналитик үзәге Албаниядәге мөселман халкының күләме 2030 елда ил халкының 83.2 % ын (2 841 000 кеше) тәшкил итәчәк, дип исәпләп чыгарган.
Ләң
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Тарих
Октябрь инкыйлабына кадәр Тубыл губернасының Төмән өязенә караган.
Джеронимо-Естейтс (Аризона)
Географиясе
Джеронимо-Естейтс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Фәрит Гыйльми
Фәрит Гыйльми (псевдоним, тулы исеме Фәрит Гыйльметдин улы Гыйльметдинов, 1947 елның 14 апреле, ССРБ, РСФСР, ТАССР, Мөслим районы, Үрәзмәт — 1993 елның 12 октябре, РФ, ТР, Әлмәт) — татар язучысы, прозаик. 1982 елдан ССРБ Язучылар берлеге әгъзасы.
Кызылташ (Күгәрчен районы)
Кызылташ — Башкортстанның Күгәрчен районында урнашкан авыл. 2009 елның 1 гыйнварына биредә 2 кешенең яшәве мәгълүм. Почта индексы — 453345, ОКАТО коды — 80238840008.
Вежховина (Люблин воеводалыгы)
Вежховина  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Сап (Дунайска Стреда)
Сап  — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Лигота-Лабендзька
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Луговики
Халык
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Вежховини (Замойский повяты)
Вежховини  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Секуень (коммуна, Нямц)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Сангари (Көньяк Каролина)
Географиясе
Сангари халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Синниколау-Ромин
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сәфәр мәчете (Усаклы)
Тарихы
2014 елның 26 июнендә ачылган. Мәчетне эшмәкәр Илшат Бикмуллин төзеткән.
(13147) Фоглия
Тарихы
1995 елның 24 февралендә М. Томбелли тарафыннан Азиаго обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 DZ11» саналган.
Аккул
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Тарих
Октябрь инкыйлабына кадәр Пермь губернасының Кызылъяр өязенә караган.
Евелю
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Жабин (Пружанский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Исакуэна (округ, Миссисипи)
Территориясе
Округ мәйданы 1070 км² тәшкил итә.
Лукинская (Киров өлкәсе)
Халык
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Алисә Галләмова
Тормыш юлы
2020 елда Алисә Галләмова Казанда балалар өчен Шахмат мәктәбе ача.
Синое
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Илианор Косенко
Иларион Федорович Косенко (19 август 1888, Еньков — 10 октябрь 1950, Париж) — украин дәүләт эшмәкәре, Украина Халык Республикасының (УХР) почта һәм телеграфлар министры, журналист. Шулай ук, Францияда эмиграциядә яшәгән украин вакытында җәмәгать эшмәкәре.
NASA
NASA yäki Ğälämi fäzanı tikşerenü häm hawada oçu buyınça Milli idärä (inglizçä National Aeronautics and Space Administration, NASA) — AQŞ federal' xökümätenä buysınğan idärä tarmağı, AQŞ vitse-prezidentına turı buysına. Däwlät kosmik programması öçen cawaplı. Teleskoplar, interferometrlar yärdämendä NASA alğan mäğlümat cämäğät qazanışı, milege bularaq irek itep bastırıla, küçermäse alına.
Tarix
1958 yılda SSRB Cirneñ berençe yasalma iärçenen cibärgännän soñ, kosmik uzışu qısalarında nigezlänä. İrtäräk oyışqan DARPA agentlığı da NASAğa küçerelä.
Рамеш Пури Махарадж
Тугърылык
Рамеш Пури "Бхагван Махадэва" (биюче позасында Шива Ходае); Картикейя (Шива улы); Даттатрейя (Һинду Ходайлары өчлеге реинкарнациясе); һәм Гадхад Натх тугърысы. Ул Ниранджани ахада (монастыре)на карый, анда бу Ходайларга табыналар.
7-нче укчы корпус
Беренче оештыру
Беренче тапкыр 1922 елда
Лукинщина (Киров өлкәсе)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Кедровка (Вой кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тауда елгасының, инештән тамагына чаклы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы Сосьва елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Загужице-Дворски
Загужице-Дворски — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Vuelta
Vuelta yä İspaniä Vueltası (İspaniä turı, ispança Vuelta a España) — tanılğan öç atnalıq şosseda baruçı velosipedta uzışu, Awrupanıñ öç iñ zur uzışlarınıñ berse (Tur de Frans, Ciro di İtaliä).
Күперле
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
Джексон (округ, Миссисипи)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1812 елда оештырыла.
Академия урамы (Казан)
Академия урамы (улица Академическая) — Казанның Вахит районында, элекке Академия бистәсендә урнашкан урам.
Фердинанд Сәлахов
Файдаланган әдәбият:
Фердинад Сәлахов: Әйтәсе сүзләрем бар иде... (төзүчесе – Гөлнара Хәйдәрова). – Казан: «Ак Бүре» нәшрияты, 2016.
Дилкон
Дилкон — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Нина Минаева
Биографиясе
1960 елдан Нина Васильевна В. И. Ленин исемендәге Мәскәү дәүләт педагоглик институтында (хәзерге Мәскәү педагогик дәүләт университеты, МПГУ) П. И. Кабанов белән тарихи факультетта эшли. Аның докторлык диссертациясе «Русинең XIX гасыр башындагы сәяси проектларында конституцион тенденцияләр» дип атала. ССРБ-ның Ярославль, Петербург, Выборг, Архангельск, Саратов, Рязань университетларында лекцияләр укый.
2004 ел Н. В. Минаева «Рус каршылыгы кешеләре» (Люди русского сопротивления) исемле үзе һәм гаиләсе тарихы турында бәян итүче, үз атасының фаҗигале язмышы турында үзенең китабын бастыра.
2009 елның 6 декабрендә Мәскәүдә вафат була.
Альпинистлар урамы (Казан)
Географиясе
Кырым урамы белән киселештән башланып, квартал эчендә тәмамлана.
Келынъя
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Фресно-де-Родилья
Фресно-де-Родилья — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Жалезница (Баранавицкий районы)
Жалезница  (Жалезніца ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Баранавицкий районында урнашкан авыл.
Альфред Халиков урамы (Казан)
Альфред Халиков урамы (улица Альфреда Халикова) — Казанның Вахит районында урнашкан урам. Рәссам Альфред Халиков (1929-1994) исемен йөртә.
Саруй
Халык
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (98%) алып тора.
Виктор Беспалов
Мактаулы исемнәре һәм бүләкләре
Татарстанның Габдулла Тукай исемендәге дәүләт премиясе (1977) - телевидение өчен  «Кырлай», «Татар гармуннары», «Нәҗип Җиһанов музыкасы» дигән музыкаль фильмнар төшергән өчен.
Рифма
Чыганаклар
1. Татарская литература (дәреслек-хрестоматия). К., 2010. ISBN 978-5-7761-2046-6
Әмәт урамы (Казан)
Әмәт урамы (улица Аметьевская) — Казанның Вахит районында, Әмәт бистәсендә урнашкан урам.
Савийи
Географиясе
Коммуна мәйданы — 24.77 км².
Гөлчәчәк Галиева
Тормыш юлы
Г. Галиева 2001 елдан Татарстан Язучылар берлеге әгъзасы.
Розалия Зәкиева
Биографиясе
Зәкиева Розалия Разыйх кызы 1957 елның 31 мартында Казан шәһәрендә туган.
Әстерхан дәүләт татар драма театры
Репертуар
1928 елда эшче театрына дәүләт театры статусы бирелә. Труппага Камал I, Хәлил Әбҗәлилов, Фатыйма Камалова кушыла. Театр яңа статуста Идел буе, Кавказ алды шәһәрләренә гастрольләргә чыга башлый. Бөтенроссия театр бәйгеләрендә җиңү яулый. Кыш көне театр арендага алынган Рус драма театры сәхнәсендә чыгыш ясый. Яз айларында балыкчылар, колхозчылар янында чыгыш ясый, чәчү, балык тоту вакытларында хезмәт күрсәтә. Җәй көне үз бинасы сәхнәсендә (хәзер Әстерхан ТЮЗы урнашкан урында) тамашалар күрсәтә. Театрның үз симфоник оркестры була. Оркестр җитәкчеләре булып Шиппер, Г. Байкин, М. Л. Тритуз, Гомәров эшли.
Лисина (Силезия воеводалыгы)
Лисина  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Делавен (Висконсин)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Келья (Котылья кушылдыгы)
Келья — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Котылья елгасының сул ярыннан 2,6 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Макаровцы
Халык
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
(5941) Валенсия
Тарихы
1982 елның 20 октябрендә Карачкина Л. Г. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 UQ6» саналган.
Мисловня-Нова
Мисловня-Нова — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Фуэнтебуреба
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сцёхав
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Галимә Шөгерова
Тормыш юлы
1992 елда Шугурова Россия Олимпия Комитеты вице-президенты итеп сайлана. Спорттагы казанышлары өчен «Хөрмәт Билгесе» ордены белән бүләкләнә.
Лисини (Силезия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Евгений Кузин
Евгений Кузин, Евгений Андриян улы Кузин (Евгений Андриянович Кузин, 1933 елның 2 апреле, СССР, Урта Идел крае, Майна районы, Кече Кандал ― 2004 елның 16 июне, РФ, ТР, Казан) – театр артисты, мөгаллим, ТАССР халык (1975), РСФСР атказанган (1981) артисты, Тукай бүләге иясе (1981).
Тәрҗемәи хәле
1958 елдан язмышын Казан дәүләт академия рус Зур драма театры белән бәйли. 1985 - 1987 елларда театрның директоры.
Иҗаты
Студент чакта ук Качалов театрында яшь Максим Горькийны уйный. Мәскәүдә Татарстан АССР әдәбияты һәм сәнгате көннәрендә уйнау өчен тайгадан чакыртып кайтаралар. 40 ел буена бик күп образлар тудыра. Алар Татарстанның театр сәнгате тарихына кергән. Ул гади халыктан чыккан, эшчән, намус төшенчәсе югары булган каһарманнарны уйный.
Мактаулы исемнәре, бүләкләре
Татарстанның Габдулла Тукай исемендәге дәүләт премиясе (1981) – В.И. Качалов исемендәге Казан дәүләт академия рус Зур драма театрында М. Шатровның “Большевиклар” һәм А. Штейнның “Астория” кунакханәсе” спектакльләрендә баш каһарманнарны уйнаган өчен.
Самсара
Этимология һәм терминология
Самсара' ' сүзе Самсрти'' сүзенә карый, соңгысы "дөньяви булулыкның агышы, транс-күчеш, агыш, чылбыр яки " дигәнне аңлата.
Билгеләмә һәм рациональлек
Сүз Стивен җ. Лаумаркис раслаганча, турыдан-туры мәгънәдә "аша узучы, өстендә агучы" дигәнне аңлата, бу "максатсыз һәм юнәлешсез йөрү" мәгънәсендә. Самсара концепциясе шәхес төрле патшалыкларда һәм формаларда тууын дәвам итә дип ышану белән якын ассоциацияләнә.
Делафилд (шәһәр, Висконсин)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Максимово (Киров өлкәсе)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Әхтәмов урамы (Казан)
Әхтәмов урамы (улица Ахтямова) — Казанның Вахит районында, Иске бистәдә урнашкан урам.
Вежховиска-Други (Янивский повяты)
Вежховиска-Други  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Вадим Александров
Александров Вадим Александрович (29.11.1922 г., Мәскәү — 13.02.1994 ел, Мәскәү шәһәре) – совет һәм Россия тарихчысы, этнолог, тарих фәннәре докторы, профессор, РФА-НЫҢ этнология һәм антропология институты гыйльми киңәшчесе, Себер нең рус халкы тарихы һәм этнографиясе буенча белгеч.
Биографиясе
1922 елда хезмәткәрләр гаиләсендә туган. 1944 елда М.В. Ломоносов исемендәге МДУ тарих факультетын тәмамлаган. Этнография кафедрасы буенча махсуслашкан. 1947-1952 елларда «Учпедгиз» нәшриятендә редактор булып эшләгән. 1953-1955 елларда Дәүләт физкультура фәнни-тикшеренү институтының өлкән фәнни хезмәткәре була, физкультура теориясе һәм тарихы секторын җитәкли. 1956-1959 елларда кече фәнни хезмәткәр, 1959-1963 елларда — галим — секретарь, 1963-1986 елларда — өлкән фәнни хезмәтче, 1986-1992 елларда — әйдәүче, төп фәнни хезмәткәр була. 1992-1994 елларда — Россия Фәннәр академиясенең фәнни киңәшчесе.
Фәнни эшчәнлеге
В.А. Александров илебез тарихы буенча берничә бүлек һәм күмәк хезмәт бүлекләрен язган. Шулар арасында, «ССРБ тарихы очерклары»нда — ХVII гасыр башындагы «Смуты» тарихи язмасы, Себердә ХVII гасыр ахыры, «Реакцион оппозиция белән сугыш», Петр I Фарсы походы, Россиянең Кытай белән мөнәсәбәтләре турындагы бүлекләр. «Себер тарихы»нда — XIX гасыр уртасы — ХVII гасыр уртасы Россия крестьяннәре турындагы бүлек һәм Көнчыгыш Себерне үзәштерү, сыйнфый көрәш турындагы бүлекләр өсти (В. Г. Мирзоев, В. И. Шунаков белән бергә). В.А. Александров "Зур совет энциклопедиясе"ның икенче басмасында йөздән артык мәкалә авторы булып тора.
Куады
Халык саны — 260 тирәсендә. Почта индексы — 423895.
Тарих
1678 елда нигезләнгән.
Сентервилл (Көньяк Каролина)
Сентервилл  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Мөнир Вафин
Тәрҗемәи хәле
Мөнир Вафин 1961 елның 16 гыйнварында Башкортстанның Бәләбәй районы Мәтәүбаш авылында туа. Урта мәктәпне туган авылында тәмамлый, 1982—1984 елларда хәрби хезмәттә була. 1985—1990 елларда исә ул Башкорт дәүләт университетының филология факультетында (татар-рус бүлегендә) белем ала. Студент елларында университеттагы татар иҗади «Акчарлаклар» түгәрәгендә җитәкчелек итә. Иҗат түгәрәгенең иң актив эшләгән еллары нәкъ аның җитәкчелек иткән чорга туры килә. «Акчарлаклар» Казан дәүләт университетының «Әллүки» берләшмәсе һәм башка югары уку йортларының әдәби-иҗат берләшмәләре, түгәрәкләре белән багланыш урнаштыра.
Светоплуково
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нядай-Яха
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сатышево
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
(13157) Searfoss
Тарихы
1995 елның 15 октябрендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 TQ6» саналган.
Сити-Въю (Көньяк Каролина)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ле-Кле-су-Буа
Ле-Кле-су-Буа — Франциянең Ивелин департаментында урнашкан коммуна.
Юрий Федотов
Тәрҗемәи хәле
1938 елның 17 августында Казан шәһәрендә туган. 2008 елда вафат.
Атилиу-Вивакуа
Атилиу-Вивакуа — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Эспириту-Санту штатына карый.
Зажице-Велики
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(5945) Roachapproach
(5945) Roachapproach — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
HD118913
HD118913 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Янина Чайковская-Мошинская
Борис Чайковский Фонды
2003 елда Келла Валида Махмудовна һәм Иосифовна Янин Чайковская-Мушинская «Борис Чайковский иҗади мирасын саклау фонды»н булдырырга карар итә (10.07.2003 теркәлгән). Борис Чайковский әсәрләре башкаручы музыкантлар: М. Лена Ростропович, В И. Федосеев, В А. Пикайзен, Н. Н. Шаховской, И. В. Бочков, Г А. Писаренко, Э. А. Москвитин, Лена. Евграфов, Г Ширинский, А Җир Францева ук кардәш эстетика композитор — А Я Шпат, В Прич, М. Усс, К. С. Хачатурян, В Якут, Р. С. Леденеть, О. Б Галахова, К. Җир Волков. Чернов, А Ларин, А Россия вульф һәм башка мәдәният эшмәкәрләре фонд төзүдә катнашалар.
Рәис Хәннанов
Биографиясе
Ярмәкәйдә даими составлы гармунчылар ансамблен җитәкли.
Казаныш
Композитор буларак татар һәм башкорт эстрадасында 1980-елларда ук таныла. Халык күңелен яулаган 700 дән артык җырга көй язган. Рәис Хәннановка 1980—1990-еллар уртасында «Ярмәкәйнең чишмәләре», «Уфтанма», «Килә ява бер болыт», «Катаржан юлы», «Озак торды атым, чапмады» һ. б. җырлар үзешчән һәм популяр профессиональ җырчылар башкаруында киң танылу алып килгән: Айдар Галимов, Салават Фәтхетдинов («Уфтанма»), Хәния Фәрхи, Зөһрә Шәрифуллина, Нәфкать Нигъмәтуллин («Озак торды атым, чапмады»), Ришат Төхвәтуллин («Тыңлачы, сандугач»), Радик Юлъякшин («Уфтанма») һ. б. 3 җыр җыентыгы дөнья күргән, 8 аудиотасма, 2 компакт-диск чыгарылган.
Сысоева
Сысоева (Сысоева ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Горацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(13158) 1995 UE
Тарихы
1995 елның 17 октябрендә П. Сиколи, П. Гецци тарафыннан Сормано обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 UE» саналган.
Свидник
Свидник — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Емурла
Емурла — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга  Катунь елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Җаре (Пальяра)
Географиясе
Җаре Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Бөек Ватан сугышының хроникасы
1941 елның июле
Төньяк фронт Ханко саклаун (22 июнь — 2 декабрь) һәм Поляр аръякларын саклаун (29 июнь — 10 октябрь) дәвам итте.
Көнбатыш фронт
Ле-Лож-ан-Жоза
Ле-Лож-ан-Жоза — Франциянең Ивелин департаментында урнашкан коммуна.
Кунгурка (Ревда шәһәр округы)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (90%), татарлар (5%).
Фуэнтенебро
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эльза Абдуллина-Хаммадова
Эльза Абдуллина-Хаммадова - Татарстан Республикасы фольклор музыкасы дәүләт ансамбле артисты
Мәләкәс (Тукай районы)
Мәләкәс — Татарстан Республикасының Тукай районындагы авыл.
Кендирлик (Салихлы)
Кендирлик (Kendirlik) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Салихлы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Свидничка
Свидничка — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Няда-Яха (Нгынянсе-Яха кушылдыгы)
Няда-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Нгынянсе-Яха елгасының сул ярыннан 78 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 33 км.
Нур Бәкри
Нур Бәкри (نۇر بەكرى,, — , ) — КХҖ дәүләт эшлеклесе, Шенҗаң-Уйгыр автономияле районы хөкүмәте рәисе (2007-2014), КХҖ милли энергетика идарәсе башлыгы (2014-2018).
Селиштя (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Енгожок
Енгожок — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга  Чемал елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 24 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Шөһрәт Закир
Шөһрәт Закир (شۆھرەت زاكىر,, — , ) — КХҖ дәүләт эшлеклесе, Шенҗаң-Уйгыр автономияле районы хөкүмәте рәисе (2015-2023).
Җарета (Ровиго)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сокасти (Көньяк Каролина)
Географиясе
Сокасти халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Ğälämi apparat
Rusiä, AQŞ, Qıtay ğına Cirneñ yasalma iärçennärne totıp ala alalar.
Велёнча-Колёния
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.