cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ла-Ке-ан-Бри
Ла-Ке-ан-Бри — Франциянең Валь-де-Марн департаментында урнашкан коммуна.
Йигитхарман (Солхан)
Йигитхарман (Yiğitharman) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Бингөл иле Солхан илчесенә караган бер авыл (köy).
Войславичи (Люблин воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Түбән Азъял
Түбән Азъял (Ӱлыл Азъял, Нижний Азъял) — Мари Илнең Волжск районында урнашкан авыл.
Лобанова (Гари шәһәр округы)
Халык
Халык саны динамикасы:
Томире
Географиясе
Коммуна мәйданы — 52,33 км².
Җербо (Комо)
Географиясе
Җербо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Ганиева
Ганиева — фамилия.
(6061) 1981 SQ2
Тарихы
1981 елның 20 сентябрендә Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 SQ2» саналган.
Доз (округ, Небраска)
Искәрмәләр
Доз (округ, Небраска)
Боа-Виста-да-Апаресида
Боа-Виста-да-Апаресида — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Парана штатына карый.
Мартинес-Лейк (Аризона)
Мартинес-Лейк  — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Ак, димә, кара, димә (уен)
Уйнау тәртибе
— Кызыл.
— Сөтнең төсе нинди? һ. б.
«Ак», димә, «кара», димә,
Стредне Плахтинце
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Оук-Крик (Висконсин)
Тарихы
Оук-Крик шәһәре  елда нигезләнгән.
Осини (гмина Камениця-Польска)
Осини  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Квапинка
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пессемерь
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Соңнам
Тарих
Хәзерге статусын 1973 елдан башлап йөртә.
Милли Идарә
Милли Идарә (Эчке Россия һәм Себер төрки-татарларының Милли Идарәсе) — милли-мәдәни мохтариятның югары башкарма идарәсе. 1918 елның гыйнварында Милләт Мәҗлесе карары белән оештырыла. Рәисе Садри Максуди, рәис урынбасары Ибнеәмин Әхтәмев. Малия нәзарәте (рәисе — Шәйхулла Алкин, әгъзалары — Сәлимгәрәй Җантурин, Гариф Кәрими, Латыйф Яушев, Гали Корманаев, Гобәйдулла Бубый, Зәйнетдин Агафуров); Мәгариф нәзарәте (рәисе — Нәҗип Корбангалиев, әгъзалары — Гомәр Терегулов, Гали Янекәев, Закир Кадыйри, Исмәгыйль Үтәмешев, Ибраһим Бикколов, Кәлимулла Xәсәнов, Мәрделгалим Мәхмүтов); Диния нәзарәте (Дини идарә, рәис-мөфти Г.Баруди, рәис урынбасары Ризаэтдин Фәхретдин, казыйлары — Кәшшаф Тәрҗемани, Сәлихҗан Урманов, Мөхлисә Бубый, Габдулла Сөләймани, Хөҗҗәтелхәким Мәхмүтов) билгеләнә. 1918 елның апрелендә Милли Идарә эшчәнлеге (Диния нәзарәтеннән тыш, аңа сәяси эшләргә кысылмау шарты белән эшчәнлеген дәвам итәргә рөхсәт бирелә) Совет хакимияте тарафыннан тыела, тупланган акча-байлыклары тартып алына.
Торе-ан-Плен
Торе-ан-Плен (Thorey-en-Plaine) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Женли кантонына карый.
Войцехув (Красницкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(6062) Веспа
(6062) Веспа — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Җербо (Кунео)
Географиясе
Җербо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Хварасцяны
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Заяленне
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Карсер
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яңа Парат
Яңа Парат (Шарача, Новые Параты) — Мари Илнең Волжск районында урнашкан.
Пучон
Тарих
Хәзерге статусын 1973 елдан башлап йөртә.
Песи белән тычканнар (уен)
Уйнау тәртибе
Уенда биш бала катнаша. Уйнаучыларның берсе «песи» була. Калган дүртесе, «тычкан» булып, почмакта урын алалар. Песи уртада тора. Тычканнар үз почмакларында торганда, ул аларга тимәскә тиеш. Тычканнар һәрвакыт урыннарын алмашырга йөгереп торалар. Шул чагында песи аларның берсен тотарга тырыша. Шуңа күрә урыннарын алмашырга теләгән тычканнар элек бер-берсенә күз белән яки кул белән ымлап, йә булмаса йөткереп, «Әйдә урыннарны алмашабыз!» дигән серне белдерәләр. Шул вакыт песи, башын аска игән, күзен йомган булып, астан гына аларны күзәтеп тора. Тычканнар, аннан көлеп, як-яктан такмаклыйлар:
Торе-су-Шарни
Торе-су-Шарни (Thorey-sous-Charny) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Витто кантонына карый.
Дома
Чыганаклар
Дома
Мошково районы
Тарих
1930 елдан — Көнбатыш Себер крае, 1937 елдан — Новосибирск өлкәсе составында.
Ле-Плесси-Тревиз
Ле-Плесси-Тревиз — Франциянең Валь-де-Марн департаментында урнашкан коммуна.
Моложев-Вешь
Моложев-Вешь — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Кармыш (Татарстан)
Кармыш — Татарстан Республикасының Чирмешән районындагы авыл.
(13286) Adamchauvin
(13286) Adamchauvin — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Парк-Фоллс (Висконсин)
Тарихы
Парк-Фоллс шәһәре  елда нигезләнгән.
Дуил (округ, Небраска)
Дуил — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Чаппел шәһәре.
Территориясе
Округ мәйданы 1139,21 км² тәшкил итә.
Острув (Люблинецкий повяты)
Острув  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Новосибирск районы
Новосибирск районы (Новосибирский район) — Новосибирск өлкәсенең көнбатышында урнашкан административ берәмлек.
Тарих
1930 елдан — Көнбатыш Себер крае, 1939 елдан — Новосибирск өлкәсе составында.
(13287) 1998 QW53
Тарихы
1998 елның 29 августында Вишня тарафыннан Вишня обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 QW53» саналган.
Кок-Узек
Кок-Узек — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга  Чуя елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 55 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сядете-Яха
Сядете-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Няда-Яха елгасының уң ярыннан 154 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 68 км.
Туруново (Чабаксар районы)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (90%), руслар (7%) алып тора.
Гайнан Әмири
Тәрҗемәи хәле
1938 – 1942 елларда Мәҗит Гафури исемендәге Башкортстан тел һәм әдәбият гыйльми - тикшеренү институтында эшли.
Плетени (Киров өлкәсе)
Халык
Халык саны динамикасы:
Стриговець
Стриговець — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Мандр-ле-Роз
Мандр-ле-Роз — Франциянең Валь-де-Марн департаментында урнашкан коммуна.
Татарстан
Рельеф
Көнчыгыш Европа тигезлеге Иделдән алып көнчыгышка, Урал тауларына таба күтәрелә бара. Татарстанның җир өсте өчен дә бу үзенчәлек хас: аның иң түбән урыннары — Идел аръягының көнбатышына, ә иң биек җирләре көнчыгышына таба урнашкан. Биредә республиканың көньяк-көнчыгышында Бөгелмә-Бәләбәй калкулыгы ята.
Башка файдалы казылмалар
Республика җирастында известьташ, доломитлар, төзелеш комы, кирпеч балчыклары, төзелеш ташы, гипс, ком-гравий катнашмасы, торф, шулай ук перспективлы нефть битумы, көрән һәм таш күмер, яңа торган сланец, цеолитлар, бакыр һәм бокситларның сәнәгый запаслары бар. Цеолитлы (руда булмаган казылмаларының якынча өлеше), карбонатлы (як. ), балчыклы (як. ) токымнар, ком-гравий катнашмасы, комнар , гипслар  аеруча мөһимнәрдән саналалар. өлешне фосфоритлар, тимероксидлы пигментлар һәм битумлы токымнар биләп тора.
Җир асты сулары
2005 елдагы хәле буенча, Татарстанда 29 җирасты тозсыз су чыганагы эзләп табылган, запаслары — 1 млн м³/тәүлек, шул исәптә сәнәгый үзләштерү өчен якынча өчтән бер өлеше әзерләнгән.
Кестел (Аланья)
Сылтамалар
Kestel, Alanya Kestel, Alanya
Татарстан
Тарих
XV гасырның башында Олуг Мөхәммәд хан Казан ханлыгының Алтын Урдага бәйсезлеге турында игълан итә. Яңа дәүләт мөстәкыйль рәвештә Мәскәү белән мөнәсбәтләрне төзи башлый. Казанда Мәскәү яклы фирка (партия) бик көчле була, чөнки сәүдәгәрлекнең бер өлеше Мәскәү белән тыгыз сәүдә мөнәсәбәтләрендә була; шуның өстәвенә, Мәскәү Казан сәясәтенә зур тәэсир ясый һәм тәхеткә үзенә кирәк булган ханны утырту өчен аның эчке эшләренә еш кына тыкшынган була. 1552 елда, Явыз Иван дәверендә, Казан ханлыгы җимерелә һәм Мәскәү патшалыгы составына кертелә.
Халык
Татарстан халкының 83,23% Татарстанда туган (2002); Татарстан халкының 1,55% Башкортстаннан, 1,24% Үзбәкстаннан, 0,9% Казахстаннан, 0,74% Украинадан, 0,74% Пермь өлкәсеннән, 0,65% Самара өлкәсеннән күчеп килгәннәр.
Административ-территориаль бүленеш
Җөмһүрият карамагындагы шәһәрләр, район үзәкләре булып торсалар да, районнар составына кермиләр, алар турыдан-туры җөмһүрият хакимияте тарафыннан идарә ителәләр һәм мөстәкыйль административ берәмлекне тәшкил итәләр. Алардан башка ике — Казан һәм Чаллы шәһәрләре берничә районны үз эченә алалар.
Икътисад
Татарстан 6 икътисади районга бүленә: Идел алды, Казан, Чулман алды, Төньяк-көнчыгыш Чулман буе, Көнбатыш Чулман аръягы, Көньяк-көнчыгыш Чулман аръягы.
Транспорт
Җөмһүрият нык үскән транспорт челтәренә ия. Аның нигезен һава авиациясе, тимер юллар һәм дүрт көймә йөрешле (Идел, Чулман, Нократ, Агыйдел) елга тәшкил итә.
Рәис
Татарстан Җөмһүриятеның дәүләт башлыгы — Татарстан Җөмһүрияте Рәисе.
HD121698
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Молва (Сосьва кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тауда елгасының, инештән тамагына чаклы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы Сосьва елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Монёхи
Монёхи — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Агрокультура (Чистай районы)
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.
Боа-Нова
Боа-Нова — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Баия штатына карый.
Йирмибешоглу (Ениҗе)
Йирмибешоглу (Yirmibeşoğlu) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Ениҗе илчесенә караган бер авыл (köy).
Скорцару-Ноу (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Кавәлетдин Болгари
Кавәлетдин Болгари (Мөхәммәт-Әмин әс-Сабави,, — , ) — язучы, хаҗи, Габденнасыйр әл-Курсавинең шәкерте. Мәчкәрә мәдрәсендә, Бохарада белем алган, шуннан соң Наласа авыланда имам-хатыйб, мөдәррис вазифаларын башкара. 1826 елдан Каһирә университетында фарсы теле укытучысы. Кулъязма әсәрләр, дини-фәлсәфи әсәре,  шигырьләр авторы.
Бөекбритания
Бөекбритания — Европаның иң алдынгы дәүләтләренең берсе. Берләшкән Милләтләр Оешмасының Иминлек Шурасында даими әгъза. Атом-төш коралына ия. XIX гасырда — XX гасыр башында дөньяның иң зур дәүләте булып саналган Британ империясе варисы. НАТОга керә.
Файдалы казылмалар
Бөекбритания файдалы казылмаларга — ташкүмергә, тимер рудасы, кургаш һәм цинкка шактый бай. Утрауларны юа торган Төньяк диңгездә нефть һәм табигый газның бик зур чыганаклары бар.
Административ-территориаль бүленеш
right|200px|thumb|Бөекбритания административ берәмлекләре
Стропков
Стропков — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Бөекбритания
Милли администрацияләр
Төньяк Ирландия министрлар кабинеты һәм Ассамблеясенең хакимият дәрәҗәсе Шотландиягә якын. Министрлар кабинетында ике хакимлек урнаша: Беренче министр Питер Робинсон (Демократик юнионистик фиркасе) һәм Беренче министр урынбасары Мартин Макгиннесс (Шинн Фейн фиркасе).
Алиме Абденанова
Алиме Абденанова (кырымтататарча Alime Abdenanova; 1924-1944) - Бөек Ватан сугышында Диңгез буе Гаскәр штабы бүлегенең резиденты, сәвит күзәтчесе, Кызыл Байрак урдᴎны кавалеры, Россия Федерациясе Каһарманы.
Кастельонет
Кастельонет — Испаниянең Валенсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Каминг (округ, Небраска)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1855 елда оештырыла.
Алиме Абденанова
Әсирлек һәм үлем
Кайбер рәсми булмаган мәгълүматларга караганда, аны "саткан" кешенең исеме – Стасә Гуләченко булган, аның сугыштан соң да исән-сау күп еллар яшәгәне мәгълүм. ("Труд" газеты, 10 март, 1959 ел).
Отоля-Мала
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Өстәлгән кыйммәткә салым
Беренче мәртәбә француз икътисадчысы Морис Лоре тарафыннан 1954 елда тәкъдим ителде, шул ук елдан ул француз колониясе Кот-д’Ивуарда тестланган. Русиядә 1992 елдан башлап кулланыла.
Акдамар (Текман)
Акдамар (Akdamar) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Текман илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кольдуек
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Квятоновице
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Зәңгәр чәчәк (уен)
Уйнау тәртибе
Якты нурлар тарата.
Зәңгәр чәчәк ярата.
Йитирмез (Гүмүшхане)
Йитирмез (Yitirmez) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гүмүшхане иле Гүмүшхане илчесенә караган бер авыл (köy).
Охаби-Велики
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Звозы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Татар теле
Лексика ягыннан татар теленә иң якын тел — башкорт теле, аннары ногай, каракалпак, казакъ, балкар, үзбәк, уйгур һәм комык телләре бара.
Диалектлар
Диалектларның төп үзенчәлекләрен фонетик төзелеш, морфологик шәкелләр, синтаксик алымнар һәм лексик материаллар буенча ачыкларга мөмкин.
ММЧ
Татар телендә төрле массакүләм мәгълүмат чаралары эшли.
Җерболина (Мантова)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Әтиләр мәчете
Әтиләр мәчете - Казанның Кояшлы бистәсендәге Радиальная урамында урнашкан мәчет.
Нуршәре
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (97,3%).
Питтсвилл (Висконсин)
Тарихы
Питтсвилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Плосково (Киров өлкәсе)
Плосково (Плосково) — Киров өлкәсенең Нулин районында урнашкан авыл.
Утыз Имәни мәчете
Исеме
Мәчеткә күренекле дин галиме имам Габдрәхим Утыз Имәни (1752―1863) исеме бирелә. Мәчеткә якын урында имәнлек урман массивы урнашканга күрә, галимнең фамилиясе «Имәни»не җирлеккә бәйләү күз алдында тотыла.
Тарих
Мәчетнең мәхәлләсе 2014 елда рәсми теркәлү узган. 2016 елда Казанның ун бизнесмены Татарстан мөфтие Камил хәзрәт Сәмигуллинга мәчет төзү тәкъдиме белән мөрәҗәгать итә. Мөфти әлеге идеяне хуплый һәм ике елдан соң Казан шәһәре башкарма комитеты төзелешкә рөхсәт бирә.
Калуга өлкәсенең административ-территориаль бүленеше
Шәһәр округлары
Калуга өлкәсендә ике шәһәр округы.
Химница
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Скела (Горж)
Скела — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(6070) Rheinland
(6070) Rheinland — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Боа-Эсперанса-ду-Сул
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Морозкова
Морозкова — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сосьва елгасының сул ярыннан 278 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 28 км.
Ураево-Магазь
Халык
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (96%), руслар (4%) алып тора.
Здзитава (Здзитавски авыл советы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Кастер (округ, Небраска)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1877 елда оештырыла.
Лом (Шаля шәһәр округы)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Норвегия
Норвегия корольлеге (Kongeriket Norge, Kongeriket Noreg), Норвегия (Нурвәҗ ) — Төньяк Европада, Скандинавия ярымутравында урнашкан дәүләт. Көнчыгышта Швеция, Финляндия һәм Россия белән чиктәш. Төньяк-көнчыгышта Баренц диңгезе, көнбатышта Норвег диңгезе, көньяк-көнбатышта Төньяк диңгез тарафыннан юыла.
Мескит-Крик
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Норвегия
Сәясәт
Норвегия — конституцион монархия һәм парламент демократиясе принципларына нигезләнгән унитар дәүләт. Илдә кайбер төзәтүләр ясалган 1814 елгы конституция гамәлдә. Дәүләт башлыгы булып король санала. 1991 елдан бирле бу исемне Һаральд V йөртә.
Студенець (Словакия)
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
HD121795
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Отымбал
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (96,7%), украиннар (1,9%), руслар (1,4%).
Тонкедек
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8,68 км².
Зеленкавшчына
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Рәфхат Мәкъсүтов
Тәрҗемәи хәле
1930 елның 23 августында Татарстан АССР Мөслим районы Мөслим авылында укытучы гаиләсендә туган. Әтисе Нуриәхмәт — Мөшеге һәм Үрәзмәт мәктәпләре мөдире, 1935 елда сәяси золымга эләгә, «халык дошманы» дип хөкем ителә. Төрмәдән кайткач, гаиләсен алып, Памир ягына, Таҗикстанга күчеп китә. 1942 елда Бөек Ватан сугышына алына, шунда хәбәрсез югала. Рәфхат Курган-Түбәдә урта мәктәп (1949), Мәскәүдә нефть институтын (1954, кызыл дипломга), шул уку йортында аспирантура тәмамлый, техник фәннәр буенча кандидатлык һәм докторлык диссертацияләре яклый.
Хезмәт юлы
1958 елдан нефть һәм газ чыгару сәнәгатендә. Бөгелмә шәһәренең нефть буенча «ТатНИПИнефть» Фәнни-тикшерү һәм нефть сәнәгате проект институтында өлкән инженер, лаборатория мөдире, бүлек мөдире, институт директорының фән буенча беренче урынбасары булып эшли.
1976 елдан Мәскәүдә. 1976-1982 елларда «ВНИИнефть» институтында нефть чыгару техникасы бүлеге мөдире. 1982-1986 елларда диңгез-океаннарның континенталь шельфында булган газ һәм нефть ятмаларын үзләштерү буенча фәнни-эзләнү эшләре буенча махсуслашкан «ВНИПИ морнефтегаз» институты директоры. 1986-1994 елларда «ВНИИнефть» институтында өлкән фәнни хезмәткәр, лаборатория мөдире, үзәкнең директоры. 1994-2001 елларда «Нефтеотдача» РНМТК директоры киңәшчесе. 2001 елдан «РИТЭК» ААҖ фән-техниканы үстерү идарәсендә авыр чыга торган нефтьләрне җир астыннан чыгару өчен яңа техника һәм яңа технологияләр уйлап табу мәсьәләләре белән шөгыльләнә.
Гыйльми эзләнүләре
РСФСР атказанган уйлап табучысы Р.Ә. Мәкъсүтов фән белән җитештерүне бергә бәйләүгә зур игътибар бирә. Бөгелмә һәм Әлмәттә (кичке нефть институтында), Мәскәүдә үзе тәмамлаган И.М. Губкин исемендәге нефть институтында студентлар укыта. 35 фән кандидаты, 4 фән докторы әзерләгән. 415 фәнни хезмәт (шулар эчендә 205 уйлап табу һәм патент) һәм нефть институты студентлары өчен дәреслекләр авторы.
Соры куян юына (уен)
Уйнау тәртибе
Соры куян юына,
Керликувка
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Natsi Almaniädä kitaplarnı yandıru
Tarix
1933 yılda natsional-sotsialistlar Almaniä xäkimiätenä kilgännän soñ, yähüdlär, marksistlar, patsifistlarnı ezärlekläw başlana.
HD121840
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
(6073) 1939 UB
(6073) 1939 UB — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Лозьвински (Ивдел шәһәр округы)
Лозьвинский (Лозьвинский) — Свердловск өлкәсенең Ивдель шәһәр округы составына керүче авыл.
Негла (Сосьва кушылдыгы)
Негла — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сосьва елгасының уң ярыннан 157 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 26 км.
Эберсбах (Дёбельн)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Milan futbol taqımı
Milan futbol taqımı (italiança Associazione Calcio Milan) — Milan şähäreneñ italian hönäri futbol taqımı.
Кызыл Татарстан урамы (Казан)
Тарих
Хәзерге исемен 1927 елның 2 ноябреннән йөртә. Элеккеге исеме — 4 нче Аркылы урам.
Флакур
Флакур — Франциянең Ивелин департаментында урнашкан коммуна.
Скела-Кладовей
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Березовка (Чистай районы)
Тарих
XVIII гасырда нигезләнгән.
Зеляневичы
Зеляневичы (Зеляневічы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пружанский районында урнашкан авыл.
Кошбулак
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Александр Бородулин
Биография
1973 елдан 1984 елга кадәр баш конструктор урынбасары, 1984 елдан ВНИИТФ фәнни-тикшеренү сынау комплексы (НИИК) начальнигы.
Ходасы (Мсциславский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Скутелнич (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Лопаткина (Байкалово районы)
Халык
Халык саны динамикасы:
(13298) Namatjira
(13298) Namatjira — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Зелянец (Брэсцкий районы)
Зелянец  (Зелянец ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Брэсцкий районында урнашкан авыл.
Ормар
Ормар (Вӑрмар, Урмары) — Чуашстанның Ормар районында урнашкан авыл.
Пакули (Силезия воеводалыгы)
Пакули  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ормар
Мәгариф
Урта белем бирү мәктәбе, балалар һәм яшүсмерләр спорт мәктәбе, музей, 2 китапханә.
Котес
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Клей (округ, Небраска)
Территориясе
Округ мәйданы 1482,22 км² тәшкил итә.
Флен-Нев-Еглиз
Флен-Нев-Еглиз — Франциянең Ивелин департаментында урнашкан коммуна.
Кичня
Кичня — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ходнева
Ходнева (Ходнева ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Могилёвский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Ренжи
Ренжи — Франциянең Валь-де-Марн департаментында урнашкан коммуна.
HD121854
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Озын һава
Көй
Көйләр асылда Урта гасырлар Аурупа сәнгате модусларының нигезен тәшкил иткән Шәрекъ сәнгатенең мәкам системасына таяна. Мәсәлән, Хүсәйни һәм Нәва - дорияле, Күрдый - фригияле, Ушшак - эолияле һәм Раст - ионияле модусларга карый. Әлеге модусларга нигезләнгән көйләр төрле гади темперация таләпләренә үтәмәгән мелизмнар белән баетыла.
Магадан урамы (Казан)
Тарих
Хәзерге исемен 1953 елның 1 октябреннән йөртә.
Акдениз (Гүлнар)
Акдениз (Akdeniz) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Гүлнар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кетенҗи (Һыныс)
Кетенҗи (Ketenci) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Һыныс илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Тосья (Франция)
Тосья (Tossiat) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Сезерья кантонына карый.
Палёвице
Палёвице — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Сямтуй-Яха
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Волиця-Перша
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Скерига
Скерига — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Кечкенә урам (Казан)
Тарих
Хәзерге исемен ким дигәндә 1930-еллардан йөртә.
Кужурту-Булак
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Куарт-де-лес-Вальс
Куарт-де-лес-Вальс — Испаниянең Валенсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Туйон (Кот-д’Ор)
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,86 км².
Бокаюва-ду-Сул
Бокаюва-ду-Сул — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Парана штатына карый.
Кизләү шәһәр округы
округ үзәге — Кизләү шәһәре.
Клёнув (Кече Польша воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сутор
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Волиця-Уханска
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Җерлеро-Җордането (Торино)
Җерлеро-Җордането — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Фонтене-Мовуазен
Фонтене-Мовуазен — Франциянең Ивелин департаментында урнашкан коммуна.
Куйган
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Зорычы (Баранавицкий районы)
Зорычы  (Зорычы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Баранавицкий районында урнашкан авыл.
Ардмор (Алабама)
Ардмор  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Мидхәт Фарукшин
Мидхәт Хәбиб улы Фарукшин (30 сентябрь 1939 ел) - Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең мөхбир әгъзасы, фәлсәфә фәннәре докторы, профессор. ТАССР һәм РФнең атказанган фән эшлеклесе. Казан федераль университетының политология кафедрасы профессоры. 2023 елдан «политология» белгечлеге буенча Татарстан Республикасы Фәннәр академиясе хакыйкый әгъзасы (академигы).
Пацанув (Силезия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тье (Валь-де-Марн)
Тье — Франциянең Валь-де-Марн департаментында урнашкан коммуна.
(6080) Lugmair
(6080) Lugmair — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Пекоза
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100,0%).
Аритон (Алабама)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Щучье (Курган өлкәсе)
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (91,4%), башкортлар (2,5%), татарлар (2,4%), әрмәннәр (1,2%).
Хачики
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
HD122264
HD122264 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Алмания федераль хөкүмәте
Канцлер Президент тәкъдиме буенча федераль парламент (бундестаг) тарафыннан сайлана. Министрлар канцлер тәкъдиме буенча Президент тарафыннан билгеләнә һәм эштән азат ителә. Бу вазыйфага керешер алдыннан канцлер һәм Министрлар парламент алдында ант итәләр.
Фурке
Фурке — Франциянең Ивелин департаментында урнашкан коммуна.
(6081) Cloutis
Тарихы
1981 елның 2 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EE35» саналган.
Бон-Деспашу
Бон-Деспашу — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Кук-Карагай
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Лопатково (Эрбет шәһәр бүлгесе)
Лопатково (Лопатково) — Свердловск өлкәсенең Ирбит шәһәр округы составына керүче авыл.
Арли (Алабама)
Арли  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Райс-Лейк (Висконсин)
Тарихы
Райс-Лейк шәһәре  елда нигезләнгән.
Тадибе-Яха
Тадибе-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Об борыны урнашкан. Елга озынлыгы 102 км.
Ла-Гранха-де-ла-Костера
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Данауровка (Чистай районы)
Данауровка — Татарстан Республикасының Чистай районындагы авыл.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар — 50%, татарлар — 33%.
Никтлье
Никтлье — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Оус елгасының уң ярыннан 124 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 22 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сухе Брезово
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Зубачы
Зубачы (Зубачы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Бяразавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Шевии-Ларю
Шевии-Ларю — Франциянең Валь-де-Марн департаментында урнашкан коммуна.
Мосаки-Стара-Весь
Мосаки-Стара-Весь — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ла-Еса
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тын океан
Океанны өйрәнү тарихы
Тын океан ярларында һәм утрауларында яшәгән халыклар элек-электән океан буйлап йөзгәннәр, аның байлыкларын үзләштергәннәр. Европалыларның Тын океанга үтеп керә башлавы Бөек географик ачышлар чорына туры килә. Фернан Магеллан кораблары берничә ай эчендә көнчыгыштан көнбатышка таба гаять зур су киңлекләрен йөзеп үтәләр. Бөтен сәяхәт буена диңгез гаҗәеп тыныч була, һәм бу хәл Магелланга аны Тын океан дип атарга нигез бирә.
Махсус халыкара оешма Тын океанны өйрәнү белән шөгыльләнә.
Океанда хуҗалык эшчәнлеге төрләре
Океанның табигый байлыкларыннан файдалану борынгы заманнарда ук башланган. Кытайда, Океаниядә, Көньяк Америкада, Алеут утрауларында диңгездә йөзү буенча берничә үзәк барлыкка килгән.
Тын океан күп халыкларның тормышында әһәмиятле роль уйный. Бөтен дөньяда тотыла торган балыкның яртысы шушы океанга туры килә. Тотымның бер өлешен төрле моллюсклар, диңгез кыслаларй, креветкалар, крильләр тәшкил итә. Япониядә диңгез төбендә моллюсклар үрчетәләр, суүсемнәр үстерәләр. Кайбер илләрдә диңгез суыннан тоз һәм башка химик матдәләр алалар, суны төчеләндерәләр. Шельфта металл чәчелмәләрен эшкәртәләр. Калифорния, Австралия яр буйларында нефть чыгаралар. Океан төбендә тимер-марганис рудалары табылган.
Бөгелмә
Тарих
1920-30 елларда кантон үзәге
Передовик (Мари Ил)
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (76,9%), руслар (18,5%), татарлар (4,6%).
Поздяки (Оричи районы)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Царковишча (Каменналавски авыл советы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Слатина (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Расин (Висконсин)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Җерманина (Торино)
Географиясе
Җерманина Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Зубелевичы
Зубелевичы (Зубелевічы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Ляхавицкий районында урнашкан авыл.
(13309) 1998 RA60
(13309) 1998 RA60 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Мостки (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Норма (Сосьва кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тауда елгасының, инештән тамагына чаклы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы Сосьва елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Царковишча (Климавицкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Скеришоара (Вилча)
Скеришоара — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Кликушова
Кликушова — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Сухоград
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Меррик (округ, Небраска)
Территориясе
Округ мәйданы 1255,83 км² тәшкил итә.
Казак-Башкорт Совет Республикасы
Казак-Башкорт Совет Республикасы төзү проекты Башкорт милли хәрәкәте лидерлары — Әдеһәмов А. К., Ә. И. Бикбауов, Ә. Ә. Вәлиди, Й. Х. Йомаголов тарафыннан РСФСР-ның Халык Комиссарлары Советы рәисе В. И. Ленинга һәм РСФСР милләт эшләре буенча Халык комиссариатының 1-се халык комиссары И. В. Сталинга 1919 елның 4 июнендә җибәрелгән хәтта, шулай ук Ә. З. Вәлидовның (башка мәгълүматлар буенча — А. К. Әдеһәмовның) — 1919 елның 13 декабрендә В. И. Ленинга доклад язмасында тәкъдим ителә. Соңгысына «Кыргыз һәм Башкорт совет республикаларын берләштерү проекты» оешма бирелә.
Хирпоси
Халык
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
Ерыклински
Ерыклинский — Татарстан Республикасының Чистай районындагы поселок.
Кулагаш
Кулагаш — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга  Аргут елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 19 км.
Нахимов чокыры урамы (Казан)
Географиясе
Аркылы Әйлән-бәйлән һәм Адмирал Нахимов урамнары белән киселештән башлана.
Иске Русса районы
Җәгърафиᴙ
Мәйдан — 3 111,36 км².
Танаба-Яха
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Назлини
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Туа-Вьян
Географиясе
Коммуна мәйданы — 9,48 км².
Няшичья
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тауда елгасының, инештән тамагына чаклы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы Сосьва елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Воля-Близоцка
Воля-Близоцка — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Советский (Хант-Манси автономияле бүлгесе)
Советский (Советский) — Россия Федерациясенең Хант-Манси автономияле округындә урашкан шәһәр.
Илида Бәширова
Чыганак
http://www.antat.ru/tt/iyli/ob-institute/structure/sotrudniki/bashirova-i.php
Җерминая (Пистоя)
Җерминая — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
(6086) 1987 VU
Тарихы
1987 елның 15 ноябрендә Зденка Ваврова тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 VU» саналган.
Бон-Жардин-ди-Гояс
Бон-Жардин-ди-Гояс — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Гояс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Мэдисон (округ, Небраска)
Искәрмәләр
Мэдисон (округ, Небраска)
Зялёны Бор (Ивацэвицкий районы)
Зялёны Бор  (Зялёны Бор ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Ивацеицкий районында урнашкан авыл.
(13313) 1998 RU68
Тарихы
1998 елның 14 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 RU68» саналган.
Ялта шәһәр округы
<div class="dablink noprint" style="font-style:italic; padding-left:1,5em;">Бу мәкалә Россиянең Кырым Җөмһүриятенә керүче административ берәмлек турында. Украинаның Кырым Автономияле Җөмһүриятенә керүче административ берәмлек турында Ялта шәһәр шурасы мәкаләсен укы. Ялта шәһәр округы (Городской округ Ялта, Міський округ Ялта, Yalta şeer bölgesi, Ялта шеэр больгеси) — Россия Федерациясенең Кырым Җөмһүриятенә керүче муниципаль берәмлек.
Целяшовка
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Акдере (Енишеһир)
Акдере (Akdere) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Енишеһир илчесенә караган бер авыл (köy).
Мостувек
Мостувек — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Нестеров төшү юлы урамы (Казан)
Географиясе
Нестеров чокыры урамыннан башлана.
Бон-Жезус (Параиба)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Наколс (округ, Небраска)
Искәрмәләр
Наколс (округ, Небраска)
Натриосо
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лоса-дель-Обиспо
Лоса-дель-Обиспо — Испаниянең Валенсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Луговая (Тугылым шәһәр округы)
Луговая (Луговая) — Свердловск өлкәсенең Тугулым шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
HD122405
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Кайлаш тавы
Җәйничелектә
Җәйничелек риваятьләре буенча Кайлаш Тавы янында тау Җәйничелек Тиртханкарасы Ришабхадэва мокшаны (азат ителүгә) ирешкән урын. Җәйничелек традициясендә Ришабхдэва нирванага ирешкәч, аның улы император Бхарата Чакравартин 24 тиртханкараларның асыл ташлы потлары белән егерме дүрт изге урынын һәм өч ступаны төзегән һәм аларны "Синһишдһа" дип атаган..
Геология
Кайлаш Тавы һәм Инд сулары тирәли төбәк соң Акбур чорыннан урта Кайнозойга кадәр метаморфозаланган калдык кыяларының масштаблы сынулары, аларга янартау атуы Кайнозой гранит ташлары үтеп кергән. Фараз иткәнчә Кайлаш тавы метаседиментар түбә булып тора, аның нигезендә массив гранит нигез. The Кайнозой таш кыялары яр буеннан тыш известьташ булып торалар, алар Тетис Океанының кабыгының субдукциясе алдыннан булган. Бу калдыклар Һиндстан һәм Азия континентлары бәрелгәнгә кадәр Тетис Океанының субдукциясе вакытында Азия блогының көньяк чигенә кертелгән булган.
Курлем
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Апремон (Вандея)
Апремон — Франциянең Вандея департаментында урнашкан коммуна.
Иваники (Пинский районы)
Иваники  (Іванікі ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пинский районында урнашкан авыл.
Нимаха (округ, Небраска)
Нимаха — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Оберн шәһәре.
Тайов
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Эппендорф
Эппендорф (Eppendorf) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Скерлетешть (Бреила)
Скерлетешть — Румыниянең Бреила жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Ключе (Кече Польша воеводалыгы)
Ключе — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Чистай
Чистай (, Чистополь) — Татарстан Республикасының үзәк өлешендәге шәһәр, Кама елгасының сул ярында урнашкан. Норлат тимер юлы станциясеннән төньякка 125 км ераклыкта урнашкан (Сембер-Уфа юлы).
Бон-Жезус (Риу-Гранди-ду-Норти)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Мостувка (Воломинский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пётр Рычков
Петр Иванович Рычков башкортларны бетерү турында күп мәгълүмат калдырган. Аның язмалары нигезендә Александр Пушкин "Капитан кызы" тарихи романын яза.
Җерола А (Виченца)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Клюшковце
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Анъяң
Анъяң (안양시, 安養市) — Көньяк Кореянең Кйоңги правинсәсендә урнашкан шәһәр.
Требёрден
Требёрден (Trébeurden) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Перрос-Гирек кантонына карый.
Бон-Жезус (Санта-Катарина)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Сан-Прери (Висконсин)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кутенек
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Лугар-Нуэво-де-Фенольет
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Слобозия (коммуна, Джурджу)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нолик
Нолик — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Татар исеме
Фамилия
Барлык татар фамилияләре дә нинди дә булса ир-атның исемнән барлыкка килгәннәр. Башта фамилия булып кешенең әтисенең исеме хезмәт иткән. Өлкән буыннарда бу кагыйдә әле һаман аның тулы исеме, әтисенең исеме һәм фамилиясендә күренә. Совет хакимияте вакытында бу кагыйдә акрынлап юкка чыга - онык бабасы исеменнән бара торган әтисенең фамилиясен йөртә башлый. Алга таба шул фамилия үзгәрми һәм барлык нәселләргә тарала.
Иванкавичы
Иванкавичы (Іванкавічы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Баранавицкий районында урнашкан авыл.
Лангепас
Лангепас (Лангепас) — Россия Федерациясенең Хант-Манси автономияле округындә урашкан шәһәр.
Тандер-Яха
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Потухино
Халык
Халык саны динамикасы:
Мосьциска (Варшавский-Захидний повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кайенна
Сәгать поясы
Каен UTC-03:00 сәгать поясында урнашкан.
Низам Карипов
Тәрҗемәи хәле
1939 елда БАССР язучылар берлегенең җаваплы сәркатибе (рәисе) итеп сайлана һәм сугыш башланганчы язучылар оешмасының җитәкчесе булып эшли. Бер үк вакытта (1939-1941) «Октябрь» журналының баш мөхәррире була.
Кутюш
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Луговая (Горноуральски шәһәр округы)
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (93%).
Саут-Милуоки (Висконсин)
Саут-Милуоки  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан шәһәр.
Барбатр
Барбатр — Франциянең Вандея департаментында урнашкан коммуна.
Пйоңтек
Пйоңтек (평택시, 平澤市) — Көньяк Кореянең Кйоңги правинсәсендә урнашкан шәһәр.
Льомбай
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Требри
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5.68 км².
Ивацэвичы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Windows XP
2010 елның декабренә карата Windows XP — дөньядагы иң киң кулланучы операцион система була, ул сәүдә өлешендә 47,2 % тәшкил итә. Бу күрсәткечнең максимумы 76,1 % була һәм ул 2007 елның гыйнварында барлыкка килә.
Сеймур (Висконсин)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эспенхайн
Эспенхайн (Espenhain) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Җероли (Тренто)
Җероли — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Бон-Жезус-дас-Селвас
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Скею-де-Жос
Скею-де-Жос — Румыниянең Димбовица жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Нью-Кингмен-Батлер
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Треклён
Географиясе
Коммуна мәйданы — 15,92 км².
Пеце (Силезия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Цеханичы
Цеханичы (Цеханічы ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Касцюковицкий районында урнашкан авыл.