cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Җәүдәт Фәйзрахманов
Тормыш юлы
Җәүдәт Ибраһим улы Фәйзрахманов 1948 елның 27 июнендә Татарстан АССРның Арча районы Носы авылында туа. 1966 елда Лаеш авыл хуҗалыгы техникумын тәмамлый. Техникумны тәмамлаганнан соң Татарстан Республикасы Арча районының «Первый май» колхозында икътисадчы булып эшли. 1972 елда Казан авыл хуҗалыгы институтын тәмамлый. 1973 елда институт аспирантурасына укырга керә. Әмма 1974 елда Җәүдәт Фәйзрахмановка Совет Армиясендә хезмәт итү белән бәйле рәвештә аспирантурада укуын туктатырга туры килә.
Делгай (Айова)
Делгай  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Үсемлекләр
Хәзерге дөньяда үсемлекләрнең 350 меңнән артык төре исәпләнә. Алар планета биомассасының, ягъни анда яшәүче барлык тере организм­ләр — Җир йөзендәге органик матдәне төп җитештерүчеләр (продуцентлар).
Хәзерге чор флорасын күп төрле төзе­лешле һәм экологик үзенчәлекле үсем­лек организмнар барлыкка китерә. Мә­сәлән, түбән төзелешле үсемлекләр — суүсемнәрнең тәне органнарга бүлгә­ләнмәгән, ә югары төзелешлеләрнең (мүкләр, плауннар, наратбашлар, аба­галар, ачыкорлыклылар һәм ябыкор­лыклылар) тамыры, сабагы һәм яфрагы була. Экологиясе ягыннан үсемлекләр яктылык яратучыларга һәм күләгә яра­тучыларга, дымлы (тропик, субтропик) яки коры җирдә үсүчеләргә бүленә.
Галковице-Оцин
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Чарниж
Чарниж — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Галазко-Чернобио (Комо)
Галазко-Чернобио — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Дембинки (Новодворский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Оук-Гилл (Флорида)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фолсом (Пенсильвания)
Географиясе
Фолсом халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
(1941) Вильд
Тарихы
1931 елның 6 октябрендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1931 TN1» саналган.
Богиш (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Мәшәди Әзизбәков
Биографиясе
1917 елның 29 октябрендә Бакы шәһәр Думасы гласные итеп сайлана. 1917 елның ноябрендә фирканең Кавказ край комитеты тарафыннан Оештыру җыелышы әгъзалыгына кандидат итеп тәкъдим ителә. Азык-төлек белән тәэмин итү кискенләшүе сәбәпле, Бакы губерниясендә азык-төлек торышын тикшерү һәм икмәкне шәһәргә китерүне җайга салу буенча губерна комитеты эмиссары итеп билгеләнә.
1918 елның февраленнән Бакының Кызыл гвардия үзәк штабы әгъзасы. 1918 елның 31 мартында Бакының мөселман өлешен саклау буенча комиссар итеп билгеләнә. Апрель аеннан губкомиссар, Бакы СНК Эчке эшләр буенча комиссар урынбасары.
Доломит
Мәгънәләре
РФ-дә Урал тавы сөзәклекләрендә, Идел елгасы ярларында һ. б. урыннарда табылган. Тулы геологик бүлекләр (Урал буендагы һәм Рус платформасындагы түбән Пермь утырмалары), тау сыртлары һәм тау массивлары (Доломитлы Альп таулары, Италия) доломиттан тора. Каверналы доломитларда — нефть һәм битум ятмалары, тыгыз һәм көпшәк доломитларда мәрмәр ониксы һәм аметист булуы ачыкланган. Доломитның 72 чыганагы ( белән бергә) 71 млн м³ ка (2009) якын запас белән югары Пермь яшендәге утырмаларда билгеләнгән.
Доббинс-Гайтс (Төньяк Каролина)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Кабасакаллы (Силифке)
Кабасакаллы (Kabasakallı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Силифке илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Лютославице-Шляхецки
Лютославице-Шляхецки — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Чарниляс (Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Об-Се
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пагоки (Флорида)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сантьягу-де-Кассуррайнш
Сантьягу-де-Кассуррайнш — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Константин Андреев
Константин Андреевның төп хезмәтләре математик анализ һәм проектив геометрия буенча. Тарихи-биографик очерклар һәм геометрия буенча дәреслекләр авторы.
Шафран (санаторий)
Тарихы
1960 елдан - Башкортстан Республикасының туберкулезның төрле формаларын (үпкә, сидек системасы, корсак куышлыгы органнары зарарлануы) кымыз белән ел әйләнәсендә дәвалау өчен 460 койка (1994) исәпләнгән санаторий. Шуңа бәйле икенче авыруларны (специфик булмаган үпкә һәм сулыш юллары,  ашказаны-эчәк тракты, йөрәк-кан тамырлары системасы һ. б. чирләр) дәвалау үткәрелә.
2007 елгы ТФА ТӘһСИ Халык авыз иҗатын җыючы экспедициясе
моңнары, тылсымлы авазлары белән кешеләргә куаныч, юаныч, дәрт биреп,һаман челтерәп ага, һаман җырлана торсын иде.
Дембноволя (гмина Варка)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пустыня
Пустыня (Пустыня) — Коми Республикасының Ижма районында урнашкан авыл.
Люцьмеж-Ляс
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бөек Ватан сугышында катнашкан Күл Черкенлеләр
Ил өстенә килгән кайгы авылыбызның һәр йортына керде. Бер- бер артлы һәр йорт әтиләрен, абыйларын, улларын, энеләрен сугышка озатты. Алар 302 кеше иде. Алар арасында 1 семьядан 3 әр улын озаткан, әтисе һәм улы киткән гаиләләр дә бар иде. Өч туган – Гатауллин Габдулла, Вәли, Шаһиәхмәт; Фәсхетдинов Тәүфикъ, Фәтих, Гайнетдин, Хәлиуллин Шәйхулла, Гарифулла, Гиниятулла; Шәрәфиев Хафиз, улы Назыйф; Сәләхетдинов Гыйльметдин, улы Нурислам илебез азатлыгы өчен үз тормышларын бирәләр.
Гармонини
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Kireç
Tarix
VII b.e.q. Keriç urınında grek kolonistları Pantikapey şähären nigezlägän. Akropol tawda urnaşqan bulğan, şul tawı xäzer Mitridat dip yörtelä.
1855-1856 yılda Qırım suğışında Keriç şähäre ingliz-frantsuz-törek ğäskärläre tarafınnan basıp alına hän talana.
Бодок (коммуна)
Бодок — Румыниянең Ковасна жудецында урнашкан коммуна.
Одиндо-Шор
Одиндо-Шор — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Одиндо елгасының уң ярыннан 24 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Печора елгасы бассейнының көнчыгышынан Зур Ою елгасы бассейнынң көнчыгыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
(1763) Уильямс
Тарихы
1953 елның 13 октябрендә IAP тарафыннан Бруклин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1953 TN2» саналган.
Форт-Вашингтон (Пенсильвания)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бозиень (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Чарношице
Чарношице — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Барысавшчына (Глуский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Сергей Бахвалов
Биографиясе
Сергей Владимирович Бахвалов 1898 елның 26 августында Мәскәүдә туган.
1922 елда ««Об автополярных кривых» исемле үзенең беренче фәнни хезмәтен яза.
Дембняк (Мазовия воеводалыгы)
Дембняк  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(2465) Вильсон
Тарихы
1949 елның 2 августында Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1949 PK» саналган.
Тратна-при-Гробелнем
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Палметто (Флорида)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дублин (Төньяк Каролина)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Свилко 1
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Сатан (район)
Географиясе
Мәйданы —.
Фостер-Брук (Пенсильвания)
Географиясе
Фостер-Брук халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Мар-дел-Плата
Тарих
1746 елда хәзерге Мар-дел-Плата урынында иезуитлар миссиясе нигезләнә; 1751 дә ул индейлар тарафыннан юк ителә. 1874 елда Пвебло-Балькарсе (Pueb­lo Balcarce) исеме астында нигезләнгән; 1907 елдан шәһәр статусын йөртә; 1961 дән хәзерге исемдә.
Янранай авыл җирлеге
Состав
Янранай авыл җирлегенә Янранай авылы керә.
Чартоломе
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Зыя Камали
«Галия» мәдрәсәсе
Уфаның берничә башлангыч һәм рөшди мәктәпләренең эшчәнлеген өйрәнгәч, алардагы җитешсезлек-кимчелекләрне үз күзләре белән күргәч, З. Камали югары уку йорты оештыру хыялы белән яна башлый. Иксез-чиксез каршылыкларны җиңеп, кабул итү имтиханнары үткәреп, 1906 елның 10 октябрендә рәсми рәвештә «Галия» мәдрәсәсе («Мәдрәсәи Галия Диния») эшли башлый З. Камали мәдрәсәнең оештыручысы, ректоры-мөдире (1906-1918, ябылганчы), мөдәррис-профессоры була. Гыйльме тәфсир, хОдесса, сийәрен-нәби (Мөхәммәд пәйгамбәрнең тормышы һәм эшчәнлеге), психология фәннәреннән үзе сабак бирә. Дәресләре тирән мәгънәле, эчке рухлы, ачык аңлаешлы, ифрат бай һәм үтемле телдә була.
Дарелмөгаллимәт
З. Камали — хатын-кызлар өчен башлап курслар ачучы. 1914 елда алар өчен дарелмөгаллимәт (учительская семинария) оештыра. Үзе әхлак (этика), гыйльме тәфсир дәресләрен алып бара.
Кемпаж-Егарт
Кемпаж-Егарт — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Кемпаж елгасының уң ярыннан 231 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Трбовле
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Свилко 2
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Фредериксбург (Кроуфорд округы, Пенсильвания)
Фредериксбург  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Үрмәкүч-кеше: Өйгә кайту
Музыка
«Доктор Стрәнҗ» фильмы чыккан вакытта, Кевин Файги «Доктор Стрәнҗгә» кебек үк «Үрмәкүч-кеше: Өйгә кайту» фильмынада Майкл Җаккино музыканы яза дип ялгыш ычкындырды. Тиздән Җаккино үзе дә бу хәбәрне раслады.
Кама Тамагы гипс руднигы
Тарих
1990-еллар башына кадәр рудник ССРБда иң эре предприятиеләрнең берсе булган. Монда җитештерелгән продукцияне Финляндия, Швеция, Даниягә (мәсәлән, PARTEK, гипсокартон җитештерүче GYPROK фирмаларына, елына 50 мең тонна) җибәргәннәр. Беренче класслы заводны алманнар сатып алырга да теләгән, ләкин М. Ш. Шәймиев аларны кертми. Рудник чималын хәзерге кулланучылар — төзелеш тармагы предприятиеләре — Идел буе, Урал, Үзәк федераль округларындагы (Мәскәү, Ярославль, Новосибирск, Чиләбе, Свердловск өлкәләрендәге) цемент һәм гипс эшкәртү заводлары.
Пысса
Пысса (Пысса) — Коми Республикасының Удора районында урнашкан авыл.
Элизабеттаун (Төньяк Каролина)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Падимей-Ты-Вис
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Печора елгасы бассейнының көнчыгышынан Зур Ою елгасы бассейнынң көнчыгыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
(1556) Вингольфия
(1556) Вингольфия  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1942 елның 14 гыйнварында Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1942 AA» саналган.
Дембоволя
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Эминефенди (Кескин)
Эминефенди (Eminefendi) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кырыккале иле Кескин илчесенә караган бер авыл (köy).
Яңа Үргәагар
Географиясе
Үргәагар авылы Актай һәм  Кече Чирмешән елгаларының субүләренә, урман-дала зонасына урнашкан. Авылдан көньякта «Зур урман», «Умарталык», «Кырык чат» урманнары тора. Аны шулай ук көнчыгыштан «Зариф», «Албут» урманнары, төньяктан «Актай», ә көнбатыштан «Кечкенә урман» уратып алган. Үргәагар авылының ике өлеше ике исем йөртә: көньяктарак урнашканына - Иске Үргәагар, ә төньяк юнәлештәге өлешенә Яңа Үргәагар диләр.
Белем бирү
70-тән 80 гә кадәр бала белем алган. Беренче мәдрәсәдә белемне Әсәдулла шәкерт, Гөбәйдуллин Сибгатулла, Хәлиулла, Хабибуллин Шайдуллалар, ә икенче мәдрәсәдә Исмагилов Гариф, Гөбәйдуллин Гайнуллалар бирәләр.
Кондамин (Эн)
Кондамин (Condamine) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Отвиль-Лонес кантонына карый.
Денисон (Айова)
Денисон  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Денисон шәһәре  елда нигезләнгән.
Христиан Раковский
Тәрҗемәи хәле
Хәзерге Болгариядә алпавыт гаиләсендә туган. Болгар милләтеннән. 1890 да Женевага күчеп китә, 1897 дә җирле универистетны тәмамлый. Октябрь инкыйлабына хәтле Балкан илләрендә (Сербия, Болгария) һәм Рәсәйдә инкыйлаби эшчәнлек белән шөгыльләнә. Болгариядән, Алманиядән, Франциядан һәм Россия империясеннән берничә мәртәбә сөрелгән булган.
(1575) Уинифред
(1575) Уинифред  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Пальник-Шор (Сямая кушылдыгы)
Пальник-Шор — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сямаю елгасының уң ярыннан 42 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 20 км.
Коррьентес
Тарих
1588 елда нигезләнгән.
Фредериктаун (Пенсильвания)
Географиясе
Фредериктаун халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Геленувка (Свентокшиж воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ченстково (Косьцерский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Галара Бота (Павия)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Пытыръю
Климат
Пытыръю климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Алексей Баранников
Биографиясе
1916-1917 елларда Педагогика академиясендә югары курсларда укыта. 1917 елдан - доцент, ә 1919 - 1921 елларда - Самара университеты профессоры. 1921 елда А. П. Баранников Петроградка кайта һәм 1921 елга кадәр Рус музееның галим сакчысы булып эшли. . 1921 - 1938 елларда ул Ленинградның Көнчыгыш телләр институты профессоры, ә 1922 елдан гомеренең ахырына кадәр - Ленинград дәүләт университеты профессоры.
Бөек Октябрь инкыйлабына кадәр Россиядә яңа Һинд телләре очраклы рәвештә яки практик максатларда гына өйрәнелә. Индустанның әдәби формаларының берсе булган Урду теленә бераз күбрәк игътибар бирелә. 1920 нче елларда А. П. Баранников яңа Һинд теле һәм әдәбият белеме проблемаларын фәнни эшкәртүне гамәлгә кую инициаторы була.
Комаровода күмелгән. Комаров зиратындагы каберлек Санкт-Петербургның Курорт районының федераль дәрәҗәдә сакланучы мәдәни-тарихи мирасына керә, ә Комарово Некрополе составында ЮНЕСКО эгидасы астында саклана. Хәзерге вакытта (2008) һәйкәл җимерелгән.
Панама-Сити-Бич (Флорида)
Панама-Сити-Бич  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан шәһәр.
Вильянуэва-дель-Ребольяр-де-ла-Сьерра
Вильянуэва-дель-Ребольяр-де-ла-Сьерра — Испаниянең Теруэль провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Поенари (Корбень, Арджеш)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Элкин (Төньяк Каролина)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Кодзь
Кодзь — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Киров өлкәсе, Удмуртия биләмәләрендә ага. Елга  Коса елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 19 км.
Вильдье-сюр-Эндр
Вильдье-сюр-Эндр — Франциянең Эндр департаментында урнашкан коммуна.
Паравы-Яга
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Печора елгасы бассейнының көнчыгышынан Зур Ою елгасы бассейнынң көнчыгыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Фриденс (Пенсильвания)
Фриденс  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Дембск (Млавский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Батунь (посёлок)
Батунь  (Батунь ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Могилёвский районында урнашкан авыл.
Нидерланд милли футбол җыелмасы
Нидерланд милли футбол җыелмасы (Het Nederlands Elftal) — халыкара футбол ярышларында Нидерланд вәкиле булып торучы милли такым.
Апак
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Казанцево (Чернушка районы)
Климат
Климаты — уртача континенталь. Кыш суык һәм буранлы, кар катламы берәр метрдан артып китә ала. Явым-төшем күләменең күпчелек өлеше июнь-август айларына туры килә.
Elektromagnetizm
Elektromagnitik tä'sir iteşü köndälek tormıştağı äyberlärneñ eçke üzläklärendä iñ zur rol' uynıy: molekulalar arasındağı köçlärne buldıra.
Elektromagnitizm bar ximik protseslarda töp rol' uynıy.
Yaqtılıq tizlegenä yaqın tizlegendäge elektromagnit küreneşläre Albert Eynşteynnıñ Maxsus çağıştırmalılıq teoriäse tigezlämäläre belän taswirlana.
Болбоши (коммуна)
Болбоши — Румыниянең Горж жудецында урнашкан коммуна.
Требелно
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Раевсикт (Куратово авыл җирлеге)
Халык
Халык саны динамикасы:
Дембск (Плоцкий повяты)
Дембск  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Галарди (Кампобасо)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Бахани
Бахани (Бахані ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бялыницкий районында урнашкан авыл.
Фриденсбург (Пенсильвания)
Географиясе
Фриденсбург халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Поенари (Поенарий-де-Арджеш, Арджеш)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(4588) Вислиценус
Тарихы
1931 елның 13 мартында Макс Вольф тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1931 EE» саналган.
Софья Манская
Софья Моисеевна Манская (1899 елның 19 (31) марты, Ливны, Орёл губернасы —1987 елның 15 марты, Мәскәү) — совет биохимигы һәм геохимигы, биология фәннәре докторы, органик геохимиягә нигез салучыларның берсе.
Тормыш юлы
1899 елның 19 (31) мартында Орёл губернасының Ливны шәһәрендә тимер юл хезмәткәре Моисей Ионович Манский һәм Екатерина Григорьевна гаиләсендә туа. Танылган театр режиссёры Давид Манскийның өлкән апасы.
1915 елда Ливны хатын-кызлар гимназиясен тәмамлый.
Дембувка (гмина Гура-Кальвария)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Элм-Сити (Төньяк Каролина)
Элм-Сити  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Вуйон
Вуйон — Франциянең Эндр департаментында урнашкан коммуна.
Требижани
Требижани — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Магдаленка (гмина Бендкув)
Магдаленка  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Германув (Свентокшиж воеводалыгы)
Германув  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Бартак (Иртыш кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Тубылдан алып Обка койганчы, елга бассейны — Иртеш.
Требне
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эмералд-Айл (Төньяк Каролина)
Эмералд-Айл  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Вируслар
Вируслар тере организм үзлекләрен күзәнәк эчендә генә күрсәтә. Алар күзә­нәкнең эчке паразитлары, шуңа күрә күзәнәктән читтә үрчи дә алмыйлар.
Чечево (Диңгез буе воеводалыгы)
Чечево — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Дембувка (Журоминский повяты)
Дембувка  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Поенари (Римнику-Вилча, Вилча)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ореховая Гора
Климат
Климаты — уртача континенталь. Кыш суык һәм буранлы, кар катламы берәр метрдан артып китә ала. Явым-төшем күләменең күпчелек өлеше июнь-август айларына туры килә.
Чеви-Чейз-Гайтс (Пенсильвания)
Географиясе
Чеви-Чейз-Гайтс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Коколь
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Кисыр-Я
Кисыр-Я — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сысконсын-Я елгасының сул ярыннан 103 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Геннадий Анисович
Фәнни-педагогик эшчәнлеге һәм фәнгә керткән өлеше
Г. A. Анисович Бүләкләр Комиссиясе һәм Беларусия Милли Фәннәр Академиясенең Дәүләт премияләрен тапшыру комитеты әгъзасы, металлургия һәм металл фәннәре өлкәсендә фәнни дәрәҗәләр биргән өчен Беларусия Милли Фәннәр Академиясе Советы Рәисе. Г. A. Анисович "Беларусия яңалыклары" фәнни журналының баш мөхәррире һәм "Беларусия мәкаләләре" фәнни журналының редакция әгъзасы вазифаларын били.
Джефферсон (Айова)
Джефферсон  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Ottawa
Ontario töbägeneñ könçığış öleşendä, Ontario yılğası yarında urnaşa. Ontario häm Kvebek töbäkläre çigendä tora.
Tarix
1857 yıldan Ottawa - Kanadanıñ belläşkän töbäge başqalası.
1867 yıldan - Kanada däwläteneñ başqalası.
Эрапегоу (Төньяк Каролина)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Адельмансфельден
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Галачино (Гросето)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Әхмәт (Әлки районы)
Почта индексы — 422884.
Парана (шәһәр)
Парана (Paraná) — Аргентинаның Энтре-Риос провинциясендә урнашкан шәһәр.
Адельсхайм
Адельсхайм (Adelsheim) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Шаламае
Шаламае — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Колынва
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Отто Куусинен
Отто Вилһелм улы Куусинен (Otto Ville Kuusinen, Отто Вильгельмович Куусинен;, , Васа губернасы, Финляндия бөек кенәзлеге, Рәсәй империясе — , , ССРБ) — Финляндия, РСФСР һәм ССРБ сәясәт эшлеклесе, язучы, марксизм теоретигы, ССРБ ФА академигы.
Гаиләсе
1923 тә Айно Туртиайненгә (1880—1970, 1930-елларда Коминтерн хезтмәкәре) өйләнгән. 1937 дә ул 8 ел лагерьләргә хөкем ителгән, 1947 дә янә кулга алынган, 1955 тә иреккә чыгарылган. Сорау алуларда иренә каршы ялган бирүдән баш тартса да, ул [Куусинен] аны яклап та кармаган.
Шакирҗан Таһири
Шакирҗан Таһири, Şakircan Tahiri, Шакирҗан Әхмәтҗан улы Таһиров (1858-1918) — мәгърифәтче, мөгаллим, «Әлифба» язучы, татарларда аваз (саутия) методын һәм татар методик әдәбиятын нигезләүче, Татар укытучылар мәктәбе укытучысы (1885-1918). Татарлардан иң беренче дипломлы рәссам.
Хезмәтләре
Ш. Таһири 1914 елда чыккан (сурәтле) әлифбасында, моңа хәтле чыккан рәсемле Х. Зәбири, Ә. Мостафа әлифбаларыннан аермалы рәвештә, җанлы нәрсәләрнең (кеше, кош-корт, мал-туар) рәсемнәрен дә урнаштыра. Рәсем укытучысы буларак, үз әлифбасына рәсемнәрне үзе үк ясавы мәгълүм.
Ур муены
Ур муены (Or boynu, Ор бойну) — Кырымны кыйтга белән тоташтыручы муен, Азак һәм Кара диңгезләрне аерып тора. Кырымның иң төньяк өлеше.
Эмиркөй (Кастамону)
Эмиркөй (Emirköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Кастамону илчесенә караган бер авыл (köy).
Гальве (Испания)
Гальве — Испаниянең Теруэль провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Дзбенин (гмина Жекунь)
Дзбенин  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Мерло (шәһәр)
Мерло (Merlo) — Аргентинаның Буйныс-Айрыс провинциясендә урнашкан шәһәр.
Контрево
Контрево (Contrevoz) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Белле кантонына карый.
Плант-Сити (Флорида)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гжимала (Свентокшиж воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Свирки (Докшыцкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Гаргальо
Гаргальо — Испаниянең Теруэль провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Галбонеду (Сасари)
Галбонеду — Италиянең Сарденья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Аффальтербах
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ягодная (Иртыш кушылдыгы)
Ягодная — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе, Омск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Иртыш елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 28 км.
Җеневез ныгытмасы (Судак)
1371-1469 елда кирмән Солдайя дигән Җеневез колониясенең сак пункты буларак төзелгән.
Рәкыйп Мәгъсүмов
Чыганаклар:
Р.Зарипов Бакыйлыкка күчкән әби-бабаларыбыз рухына бер дога, 2021.
Мөслим районы байрагы
Символлар нигезләмәсе
Сары (алтын) төс — байлык, уңыш, кояш энергиясе һәм җылылык, хөрмәт һәм интеллект төсе.
Авторлар
Байрак Татарстан Республикасы Президентының Геральдика шурасы һәм РФ Геральдистлар берлеге тарафыннан эшләнгән.
(4723) Вольфгангматтиг
Тарихы
1937 елның 11 октябрендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1937 TB» саналган.
Александр Попов (1924)
Биография
1969 елдан 1985 елга кадәр ул үзенең фәнни-педагогик эшчәнлеген С.М. Киров исемендәге Хәрби Медицина Академиясендә түбәндәге позицияләрдә башлый: укытучы, массакүләм юк итү коралы кафедрасының өлкән укытучысы, профессор һәм хәрби токсикология һәм медицина яклавы җитәкчесе урынбасары. 1985 елдан 1991 елга кадәр - Ленинград санитария һәм гигиена медицина институтының гражданнарны саклау бүлеге җитәкчесе.
Кавак (Мерам)
Кавак (Kavak) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Мерам илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гжималкув
Гжималкув — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Вальмон (Сен-Маритим)
Вальмон — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Трзин
Трзин — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Габдулла Рәхмәтуллин
Биографиясе
Рәхмәтуллин Габдулла Рәхмәтулла улы 1921 елның 13 сентябрендә Тәнтәр авылында крестьян гаиләсендә туган. Түнтәр җидееллык мәктәбен тәмамлап колхозга эшкә килә. Махсус курсларда укып тракторчы һөнәре ала. Курсларны тәмамлагач Чепьядагы Г.Димитров исемендәге МТСта тракторчы булып эшли.
Madrid
Xalıq sanı - 3,273 mln. keşe (2010).
Rekonkistadan soñ
1561 yılğa qädär ğäräplär häm ispannar arasında mönäsäbätlär üzgärüçän bulğan, suğişlar yış bulğan.
Кавак (Сейдишеһир)
Кавак (Kavak) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Сейдишеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Мазев
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ракпас
Халык
Халык саны динамикасы:
Сидек системасы
Сидек куыгы — организмның соңрак чыгару өчен сидекне җыя торган резервуары. Әгәр бәвел организмнан тамчылап чыгып торса, кеше өчен бик начар, уңайсыз булыр иде. Олы кешенең сидек куыгы 0,5 литр сидек сыйдыра. Стенкаларының резина кебек киңәю үзлеге булу аркасында, ул сидекне шулай күп сыйдыра ала.
Кайвакыт бик нык курыкканда, сидек чыгаручы каналның мускул «капкачы» ачылып китә һәм бәвел тышка атылып чыга, бу күренешне. халыкта «куркудан ыштанга җибәрү» дип тә атыйлар.
Тату «әшнәлек»
Мондый зарарлы «коктейль»гә кеше организмында урын юк, югыйсә авырулардан котылып булмас иде.
Люга (Можга районы)
Халык саны — 2 064 кеше (2010).
Социаль инфраструктура
Бистәдә Удмуртия буенча Россия җәзаларны башкару федераль хезмәте идарәсенең 6-нче төзәтү колониясе урнаша.
Дзбоне
Дзбоне — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Уң Вож
Уң Вож — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Нямдо-Юнко елгасының уң ярыннан 15 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 22 км.
Казан мөсафирханәсе бинасы (Казан)
Казан мөсафирханәсе бинасы — Казанның Бауман урамында, 1848 елда Чистай сәүдәгәре Герасим Мельников (1788-1840) өчен архитектор Фома Петонди тарафыннан төзелгән бина. 1902 елда Лев Хрщонович тарафыннан үзгәртеп төзелгән.
Глазув (Свентокшиж воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Корбара (Франция)
Географиясе
Коммуна мәйданы — 10,19 км².
Тәлгать Вәлиуллин
Чыганаклар:[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
Г.Мөхәммәтшин Балтач энциклопедиясе (Р.Зарипов туплап биргән мәгълүмат), 1 том, 2006.
Владимир Палладин
Владимир Иванович Палладин (1859 елның 11 (23) июле, Мәскәү — 1922 елның 3 феврале, Петроград) — рус ботанигы һәм биохимигы, Петербург Фәннәр академиясе академигы (1914, 1905 елдан әгъза-корреспонденты). Үсемлекләр физиологлары һәм биохимиклары мәктәбенә нигез салучы (С. П. Костычев, Н. А. Максимов, Д. А. Сабинин, С. Д. Львов, Н. Н. Иванов, С. М. Манская һ. б.). 1946—1962 елларда УССР Фәннәр академиясе президенты биохимик А. В. Палладинның әтисе.
Тормыш юлы
1917 елдан 1920 елга кадәр Харьковта һәм Кырымда була, Таврика университетында эшли, Никита ботаника бакчасы директоры вазыйфасына билгеләнә.
«Татарстан» гәҗите мөхәрририяте бинасы (Казан)
Тарихы
1922 елның көзендә Муса Җәлил Оренбург шәһәренән Казанга - татар мәдәниятенең үзәгенә килә. Башта ул «Татарстан» гәҗите мөхәрририятендә (1918-1920 елларда - "Эш", 1920-22 - "Татарстан хәбәрләре" ("Известия Татарстана"), 1922-24 - "Татарстан", 1924-51 - "Кызыл Татарстан" ("Красный Татарстан"), 1951-60 - "Совет Татарстаны" ("Советский Татарстан"), 1960-92 "Социалистик Татарстан" ("Социалистический Татарстан") исемнәре белән чыга ) эшли, ә 1923 елдан Татрабфакта укый башлый. Рабфакта төрле фәннәрнең нигезләре белән танышу, алдынгы яшьләр, язучылар арасында кайнау М. Җәлилнең фикри үсешенә һәм иҗат активлыгына уңай йогынты ясый. Гәҗит-журналларда аның бер-бер артлы шигырьләре, мәкаләләре басыла. Әммә шагыйрның «Барабыз» исемле беренче китабы 1925 елда гына чыга. Бу жиентыкка уның редаксиядә эшләгән елларда ижат ителгән әсәрләре дә керүе бик мөмкин. Бүген бу бина Казан шәһәренең мәдәни мирасы объектлары исемлегенә керә һәм "1923 елда Муса Җәлил эшләгән «Татарстан» гәҗите мөхәрририяте бинасы" дип атала. «Татарстан» гәҗите бүген "Ватаным Татарстан" булып нәшер ителә
Галваньи (Кунео)
Галваньи — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Сидек куыгы
o  Куык очы (apex vesicae), өскә һәм алга юнәлә. Куык очы алгы корсак тышчасының арткы өслегенә яндаш, аннан кендеккә фиброз бау бара - урта кендек бәйләвече (lig. umbilicale medianum) – яралгының сидек юлы (urachus) калдыгы.
Чинчилла (Пенсильвания)
Чинчилла  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Чинчилла халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Бордушань (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Поенерей
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Корберон
Корберон (Corberon) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Сёр кантонына карый.
(4651) Вонгкванченг
Тарихы
1957 елның 31 октябрендә биредә эшләүче галимнәр тарафыннан Нанкин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1957 UK1» саналган.
Индиан-Трейл (Төньяк Каролина)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Сәүдәгәрләр биржасы бинасы (Казан)
Сәүдәгәрләр биржасы бинасы — Казанның Бауман урамында, 1913 елда Казан җәмгыять банкы өчен архитектор В. Александров тарафыннан төзелгән бина.
Шемудзька-Гута
Шемудзька-Гута — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Моисеев
Моисеев ― фамилия.
Дзевуле
Дзевуле — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
İslamabad
İslamabad (اسلام آباد, Islamabad) - Paqstan İslam Cömhüriäteneñ başqalası. Däwlätneñ mädäni, säyäsi, iqtisadi üzäge.
Xalıq sanı - 1 082 262 keşe (2012).
Tarix
1960 yıllar azağında başqala Ravallindi şähärennän küçerelä.
Поенешть
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Котле-Я
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Шенайда
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Варневиль-Бреттвиль
Варневиль-Бреттвиль — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Глухув (Казимерский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сергей Костычев
Тормыш юлы
Диссертацияләр темалары: магистрлык — «Үсемлекләрнең анаэроблы сулышы өстендә тикшеренүләр» (1907), докторлык — «Үсемлекләрнең сулышы өстендә физиологик-химик тикшеренүләр» (1911). Аларда сулыш теориясен күрсәтеп, үсемлекләрдә анаэроб һәм нормаль (кислород яки аэроб) сулыш алу арасында тыгыз бәйләнешне исбатлый. Спирт әчешүе сулышның беренче фазасы түгеллеген күрсәткән (аның хезмәтләренә кадәр шулай исәпләгәннәр), әмма бу процессның икесе дә углеводларның гомуми арадаш продуктлары белән бәйле.
Сидек юлы
Топография
·      лаканчык сидек юлына күчкән урында;
Трниче
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шидлице
Шидлице — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Яңа Сәет (мәгънәләр)
Яңа Сәет — күп мәгънәле сүз, топоним.
Дзедзице (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Каламоча
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Порт-Сент-Люси
Тарихы
Порт-Сент-Люси шәһәре елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(690) Вратиславия
(690) Вратиславия  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Дзежби-Влосцянски
Дзежби-Влосцянски — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Шейвертаун (Пенсильвания)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Акчишмə (Әлмәт районы)
Акчишмə — Татарстан Республикасының Әлмәт районындагы авыл.
Майкув-Фольварк
Майкув-Фольварк — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Эрзянь правда
Газетада республиканың иҗтиамгый, сәяси һәм икътисади вакыйгалар турында материаллар, эрзә теле һәм мәдәнияте мәсьәләләре бастырып чыгарылалар.
Тендайш
Тендайш — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Борлешть (коммуна)
Борлешть — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан коммуна.
Кузь-Нюр-Соим
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кавакалан (Акһисар)
Кавакалан (Kavakalan) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Акһисар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Арзюнакасы
Халык
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
Шенандоа-Гайтс (Пенсильвания)
Шенандоа-Гайтс  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Трновець
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Роза Ильясова
Биографиясе
1982 елда аспирантураның көндезге бүлеген тәмамлап, ГИТИС-дә (РАТИ) кандидатлык диссертациясе яклый. 1987 елдан - доцент.
2004 елда «Көнчыгыш икътисад, иҗтимагый фәннәр, идарә итү һәм хокук» институтына доцент булып эшкә алына.
Асет Вацуева
Асет Абдулаевна Вацуева (1977 елның 3 августы, Грозный) — Россия журналисты һәм телетапшырулар алып баручысы. НТВ каналында «Страна и мир» (соңрак — «Сегодня в 22:00») телепрограммасының алып баручысы буларак билгеле.
Тормыш юлы
Асет Вацуева 1977 елның 3 августында чечен гаиләсендә туа.
1997 елдан Грозныйдагы «Голос Чеченской Республики» газетасында мәгълүмат бүлеге хәбәрчесе булып эшли. 2000 елда «Объединённая газета»га күчә, анда мәдәният бүлегендә эшли. 2000 елның июленнән октябрь аена кадәр һәм 2001 елның августында Мәскәүдә укыган вакытта «Общая газета»да сәясәт бүлеге корреспонденты сыйфатында эшләгән, «Ася Вацуева» дип басылган. Чечняга командировкага чыгып, репортажлар, шул исәптән Буданов эше буенча публикацияләр сериясен дә әзерләгән.
2003 елның февраленнән 2004 елның декабренә кадәр — Алексей Пивоваров белән бергә шул ук телеканалда «Страна и мир» программасын алып баручы.
Ваттето-су-Бомон
Ваттето-су-Бомон — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Жеэ
Жеэ — Франциянең Эндр департаментында урнашкан коммуна.
Шенор-Нортвю (Пенсильвания)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бороая (коммуна)
Бороая — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан коммуна.
Акчишмə-2 (Әлмәт районы)
Халык саны — 9 тирәсендә. Почта индексы — 423427.
Шкляна (Диңгез буе воеводалыгы)
Шкляна — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Истовер (Төньяк Каролина)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Галдо (Потенца)
Галдо — Италиянең Базиликата төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
(1747) Райт
(1747) Райт  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Лаем (Носкы кушылдыгы)
Лаем — Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага торган елга. Носкы елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 200 км.
Каманьяс
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фәүзия Галимҗанова
Чыганаклар:[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
Р.Зарипов Тирән тамырлы Түнтәрем, 2008.
Бород (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Пэ-Хэхэ-Се
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Gravitatsion daimi
Nyuton Bötendönya tartım qanunı buyınça:
Astronomik küzätülär buyınça G berniçä million yıl däwamında üzgärmägän, çağıştırma üzgäreşe 10−11 - 10−12 keçeräk bula.
Римья
Климат
Римья климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (75%), руслар (19%).
Дзежонжня
Дзежонжня — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Гнойно (Свентокшиж воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(2705) У
(2705) У  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Шеффилд (Пенсильвания)
Шеффилд  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Казвелл-Бич (Төньяк Каролина)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Поениле (Вранча)
Поениле — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Камарильяс
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Корле
Географиясе
Коммуна мәйданы — 13,80 км².
Торредейта
Торредейта — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Макув-Колёния
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Трново-об-Сочи
Трново-об-Сочи — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Кулым-Я
Кулым-Я — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Огур-Я елгасының сул ярыннан 61 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Беразуга
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Шило (Йорк округы, Пенсильвания)
Шило  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Сой (Согом кушылдыгы)
Сой — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе, Омск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Согом елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 28 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Николай Максимов (1880)
Тормыш юлы
1952 елның 9 маенда Мәскәүдә вафат була. Мәскәү өлкәсенең Одинцово районы Луцино авылы зиратында җирләнгән.
Роговая
Климат
Роговая климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Поениле (Долж)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Траванка (Синфайнш)
Траванка  — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Дзеканув-Новий
Дзеканув-Новий — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Трновський Врх
Трновський Врх — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Мала Весь (Радомщанский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кордъю
Кордъю — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  Иньва елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 32 км.
Траванка-де-Тавареш
Траванка-де-Тавареш — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Шпенгавск
Шпенгавск — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Николай Зятьков
Тормыш юлы
2017 елның гыйнварыннан берничә газета, шул исәптән «Наша Версия» газетасын нәшер итүче «Версия» нәшрият йорты президенты һәм баш мөхәррире була. Вероника Боровик-Хильчевскаядан басманы сатып алып, 2008 елдан бирле хуҗа була.
Җәмәгать эшчәнлеге
2012 елда Россия Федерациясе Президенты Владимир Путинның ышанычлы заты була.
Гаилә
Өйләнгән. Ике баласы бар. Улы Константин — «Версия» нәшрият йорты гендиректоры.
Фарук Нәкыйпов
Җәмәгать эшчәнлеге
2005 елның 7 маенда Казан шәһәрендә кинәт вафат булды.
Söyembikä jurnalı
Jurnalda Tatar milläte, ana tele, milli ğädätlär, Tatar ğäiläse, ana/bala turında mäqälälär bastırıla.
Камерон (Төньяк Каролина)
Камерон  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Родионово (Киров өлкәсе)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Альфдорф
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кацис (Туртас кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Васнары
Васнары (Васнар, Васнары) — Чуашстанның Кызыл Армия районында урнашкан авыл.
Шрамово (Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Донахью (Айова)
Донахью  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Кормо (Эн)
Кормо (Cormoz) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Сент-Этьен-дю-Буа кантонына карый.
Габделхәй Гозәеров
Биографиясе
1920 елның 11 июлендә Түнтәр авылында туган. 1935 елда Түнтәр җидееллык мәктәбен тәмамлый һәм колхозда эшли. 1936-1938 елларда Балтачта ачылган ветеринария фельдшерлары хәзерләү курсларында укый. 1940 елга кадәр Смәел ветеринария пунктында ветфельдшер булып эшли.
Туган авылда колхоз рәисе
1959 елда якын-тирәдәге вак авыллардагы колхозларны берләштереп үзәге Түнтәрдә булган «Дружба» колхозы төзелә. Аның рәисе итеп Г.Гозәеров сайлана. Бу вазыйфаны ул 1977 елга кадәр башкарды. Читтән торып укып Чавал авыл хуҗалыгы техникумын тәмамлады, Казанда авыл хуҗалыгы җитәкчеләренең белемен күтәрү курслары узды.
Павел Вирский
Биографиясе
Ул ансамбль белән СССР һәм чит илләрдә: Алмания, Кытай һәм Вьетнам (1956), Польша (1955), Англия (1958), Франция һәм Австрия (1959), Испания (1969), АКШта (1972) һ.б. була
1946 елдан КПСУ (б) әгъзасы.
Бакалы (Әлмәт районы)
Халык саны — 67 тирәсендә. Почта индексы — 423454.
Чаер
Тарихы
Нигезе 20 гасырның 30-елларының баш вакытында авыл хуҗалыгын оештыруга бәйләнешле ұжымшар һәм авыл киңәше үзәге исәбендә салынган. 1969 е. ұжымшар нигезендә корылган қаракөл куен үстерү кеңшарының үзәгенә әйләнде. 1996 елны кеңшар таратылып, уның нигезендә хуҗалык қожалығы корылды.
Касканте-дель-Рио
Касканте-дель-Рио — Испаниянең Теруэль провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Эмирлерьениҗеси (Муданья)
Эмирлерьениҗеси (Emirleryenicesi) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Муданья илчесенә караган бер авыл (köy).
Андрей Золотов
Тормыш юлы
1990—1992 елларда — ССРБ мәдәният министры урынбасары.
2004 елдан — Россия Сәнгать академиясенең Сынлы сәнгать теориясе һәм тарихы фәнни-тикшеренү институтының тәнкыйть бүлеге әйдәп баручы фәнни хезмәткәре. 2012 елдан — Россия Сәнгать академиясе вице-президенты.
Свяцица (Полацкий районы)
Свяцица (Свяціца ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Полацкий районында урнашкан авыл.
Яңалиф
Алтарих
Текст мисалы: