cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
HD170090
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Понти-Алта-ду-Токантинс
Понти-Алта-ду-Токантинс — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Токантис штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Рогец
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Наилә Галәветдинова
Биографиясе
Лаеклы ялга чыккач та яраткан эшен дәвам иткән Наилә Галәветдиновага 2020 ел азагында «Россия Федерациясенең атказанган мәдәният хезмәткәре» дигән мактаулы исем бирелә. Бу Указга Россия Президенты 7 декабрьдә кул куйды.
Казале (Мантова)
Казале — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Форадада
Форадада — Испаниянең Льейда провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Петрик (Том кушылдыгы)
Петрик — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Хакас Республикасы, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Томь елгасының сул ярыннан 564 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.
Угощ (Мазовия воеводалыгы)
Угощ  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Богденешть (Траян, Бакеу)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Һангыл
Хәрефләр
Һангыл хәрефләре чамо (кор. 자모; 字母) дип атала.
Тартыклар
«Һунмин чоңым»да тартыклар артикуляция урыны буенча арткы теш, тел, ирен, алгы теш, бугаз, тел уртасы һәм теш уртасы авызларына бүленелә. Ирен авызы хәрефе астында ㅇ язылса, ㅸ /β/, ㅱ /w/, ㆄ /f/ һәм ㅹ /f͈/ хәрефләре килеп чыккан.
ㅅ /s/, ㅆ /s͈/, ㅈ /t͡ɕ/, ㅉ /t͡ɕ͈/ һәм ㅊ /t͡ɕʰ/ чамоларының икешәр төре иде: ᄾ /ʂ/, ᄿ /ʂ͈/, ᅐ /t͡ʂ/, ᅑ /t͡ʂ͈/ һәм ᅕ /t͡ʂ͈ʰ/ кытай телендә генә булган ретрофлекс тартыкларын, ᄼ /s/, ᄽ /s͈/, ᅎ /t͡ɕ/, ᅏ /t͡ɕ͈/ һәм ᅔ /t͡ɕʰ/ хәрефләре исә ике телдә дә булган альвеоляр тартыкларын белдерә иде.
Аерымлыклар
Моннаң тыш, тартык чамо исемнәре дә аерыла: Икеле чамолар исемнәре Төньяк Кореядә 된 твен «көчле» сүзен, Көньяк Кореядә 쌍 ссаң «икеле» сүзен кушып формалаштырыла: ㄲ чамосы 된기윽 твенкиык яки 쌍기역 ссаңкиёк дип атала ала.
Язылыш
Иҗек чамолары шакмакка сыеп языла. Иҗек башындагы тартык юкса, урнында тавышсыз ㅇ куела. Сузыклары төрлечә языла: ㆍ, ㅡ, ㅗ, ㅜ, ㅛ яки ㅠ башлангыч тартык астында, ㅣ, ㅏ, ㅐ, ㅑ, ㅒ, ㅓ, ㅔ, ㅕ яки ㅖ башлангыч тартык уң янында языла; ике элементлы чамолар (ㅚ, ㅟ, ㅢ, ㅘ, ㅝ, ㅙ, ㅞ һ.б.) башлангыч тартыкны астан һәм уңнан «колачлап ала». Иҗек ахырында бер яки берничә тартык торса, алар иҗек астында сулдан унга языла.
Һәр чамоның язылышының махсус кәгыйдәләре бар, алардан сызыклар тәртибе һәм каләм хәрәкәте юнәлеше тора.
Малкитаун (Иллинойс)
Географиясе
Малкитаун халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Марри (Висконсин)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пнево (Грифицкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(8505) 1990 YK
Тарихы
1990 елның 19 декабрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 YK» саналган.
Кече Косьва
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кама су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Косьва елгасы башыннан Широков ГЭС-ына кадәр. Кече елга бассейны — Кама кушылдыклары бассейны, Агыйдел кушылганга кадәр, елга бассейны — Чулман.
Электрик коргы саклану кануны
Калибрлау инвариантлыгы
Әлеге үзгәртүләр функцияләр модулен үзгәртми, шуңа күрә алар унитар U(1) дип атала.
Джузеппе Гарибальди
Джузеппе Гарибальди, Giuseppe Garibaldi (1807, Ницца — 1882, Сардиния) — Италиянең милли каһарманы. Итальян халкының Рисорджименто (Берләшү) хәрәкәтенең инкыйлаби (хәрби) канаты әйдаманы. Ун елдан күбрәк Көньяк Америка дәүләтләренең бәйсезлеге өчен көрәштә катнаша. 1848-1849 елгы Италия инкыйлабында катнашучы, 1849 елгы Рим республикасы оборонасын оештыручы. Австрия хакимлегенә каршы азатлык сугышларында (1848, 1859, 1866) иреклеләр корпусын җитәкли. 1860 елда Италиянең көньягын азат иткән «Меңнәр» һөҗүмен оештыра. Көньяк Италия диктаторы (1860). Римны папалар хакимлегеннән коткару өчен хәрби хәрәкәтләр оештыручы (1862, 1867). 1870-1871 елгы Франция-Пруссия сугышында Франция ягыннан катнаша.
Көньяк Америкада
Латин Америкасында 10 ел яши. Баштарак пират (капер) буларак, соңрак флот сәргаскәре сыйфатында Көньяк Америка дәүләтләренең (Уругвай, Риу-Гранди) бәйсезлек өчен көрәшендә катнаша. Хәрби хәрәкәтләрдән аерылмыйча гына, аның белән сугыш авырлыкларын бердәй тигез күтәргән Анита Рибейра (1821-1949) белән гаилә кора, гаскәри тәҗрибә туплый. Көньяк Америкада билгеле шәхескә әйләнә, даны Европага да ишетелә. Италиядә амнистия игълан ителү белән, Европага кайта.
Лалашаһин (Мустафакемалпаша)
Лалашаһин (Lalaşahin) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Мустафакемалпаша илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
540-еллар (б. э. к.)
540-еллар (б. э. к.) — б. э. к. 549 елда башланган һәм б. э. к. 540 елда тәмамланган унъеллык.
Лоррейн (Канзас)
Тарихы
Лоррейн шәһәре  елда нигезләнгән.
Богденешть (Ясси)
Богденешть — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Мартелл (Висконсин)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Летрикур
Географиясе
Коммуна мәйданы — 7,38 км².
Бузмаковская
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Кошчычы
Кошчычы (Кошчычы ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Калинкаицкий районында урнашкан авыл.
Константин Пәтс
Тәрҗемәи хәл
Константин Пәтс Лифляндия губернасы Пернов өязенең Таһкуранна авылында (хәзер Эстониянең Пәрну өязенә карый) праваслау эстон җирбиләүче Якоб Пәтс гаиләсендә туа. Гаиләдә икенче бала булган. Әнисе, Ольга Туманова, милләте буенча рус, Валка шәһәре башлыгы Разумовский тарафыннан кызлыкка алынган. Россия армиясе офицеры буларак, шәхси дворянлык дәрәҗәсен ала.
Поберово
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вочка (Молома кушылдыгы)
Вочка — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Молома елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 28 км.
Казале (Мачерата)
Географиясе
Казале Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Куопио
Тарих
Шәһәр статусын 1775 елдан башлап йөртә.
Ризаэддин Фәхреддин
Бала чагы
Ризаэтдин Фәхретдин 1859 елның 16 гыйнварында (иске стиль белән 4 гыйнварында) Самар губернасының Бөгелмә өязе (хәзер Татарстанның Әлмәт районы) Кичүчат авылында туган. Әтисе Фәхреддин Сәйфетдин улы шул авылның имамы булган. Ризаэддин иң беренче сабакларын 5-6 яшьлек вакытында әнисе Мәһүбә абыстайдан алган. 1867 елның көзеннән 1868 елның язына кадәр, җизнәсе Гыйльман Кәримигә  ияреп барып, Чистай мәдрәсәсендә укыган. Гыйльман хәзрәт Миңлебай авылына имам итеп билгеләнү сәбәпле, Ризаэддин башка  елларда ерактагы Чистайга укырга бармаган,  үзләренә якынрак Түбән Чыршылы авылы  мәдрәсәсенә 1869 елда барып, анда нигезле  белем алган. Мәдрәсәнең югары сыйныфларына җиткәч, кечерәк сыйныф шәкертләренә  үзе дә сабак укыта башлаган. 1889 елның язына хәтле ул Чыршылы мәдрәсәсендә хәлфәлек итеп, шәкертләргә белем  биргән.
Ырынбур, «Шура» журналы
Бертуган Рәмиевләр 1907 елның декабрендә татар телендә яңа журнал нәшер итәргә рөхсәт алалар. «Шура» («Киңәш») дип исемләнгән яңа журнал 1908 елның гыйнварында чыга башлый, баш мөхәррире итеп Ризаэтдин Фәхретдин билгеләнә. Журнал 1918 елда ябылганчыга хәтле Ризаэтдин Фәхретдин «Шура»ны, мөхәррир буларак, җитәкли. Ун ел дәвамында нәшер ителгән бу журналда аның йөзләгән мәкаләләре дөнья күргән. Тематика ягыннан алар киң даирәне – әдәбият, тарих, сәнгать, мәгариф,  дини-иҗтимагый мәсьәләләр һ.б. колачлаган. Журналның искиткеч бай эчтәлекле һәм кызыклы булып чыгуы да – баш мөхәрриренең армый-талмый хезмәт итүенең матур нәтиҗәсе. Журналда эшләү чорында да Р.Фәхреддин әдәби һәм гыйльми эшчәнлеген дәвам иткән, хезмәтләре китаплар булып чыгып торган. Шул ук елларда Ырынбурдагы «Хөсәения» мәдрәсәсендә дәресләр дә укыткан.
HD170217
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Розиан
Розиан (Rosian) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Татар Наратлысы
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
Понтис-Жестал
Понтис-Жестал — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Богденица
Богденица — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Серр-Гастон
Серр-Гастон — Франциянең Ланда департаментында урнашкан коммуна.
Повзас
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Маршалл (Ричленд, Висконсин)
Маршалл  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Харале
Харале — Румыниянең Ковасна жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Казале (Пезаро һәм Урбино)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Уйжанув
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Александр (Раевский)
Александр (Александр Семөн улы Раевский,, — , ) — праваслау дин эшлеклесе, Костанай (1930, 1934-1935), Сухиничи (1930-1931), Златоуст (1931-1932), Каменск (1932-1933), Алабуга (1933-1934), Актүбә һәм Костанай (1935-1936), Кызылъяр (1936) һәм Могилев (1936-1937) епискобы.
Подобасс
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Лима Кустабаева
Хезмәт юлы
1978—2000 елларда Татар дәүләт җыр һәм бию ансамбленең сәнгать җитәкчесе. Ансамбльдән җибәрелгән, соңыннан үзен вазифасында РФ Югары мәхкәмәсе карары нигезендә торгызуларына ирешкән һәм шушы җиңүеннән соң үз теләге белән эшеннән киткән.
Иҗаты
1991 елдан башлап Татар дәүләт җыр һәм бию ансамбле мөстәкыйль эшли башлый. 1996—1998 елларда ТР финанс министры булып эшләгән Рөстәм Миңнеханов ярдәме белән  Островский урамындагы бина, яхшылап ремонтлап, ансамбльгә тапшырыла.
Серрлу-е-Аррибан
Серрлу-е-Аррибан — Франциянең Ланда департаментында урнашкан коммуна.
Говоруха (Молома кушылдыгы)
Говоруха — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Молома елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Каракаш (Никсар)
Каракаш (Karakaş) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Никсар илчесенә караган бер авыл (köy).
Уленець
Уленець — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(15888) 1997 EE29
(15888) 1997 EE29 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Татар Сараланы
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
630-еллар (б. э. к.)
630-еллар (б. э. к.) — б. э. к. 639 елда башланган һәм б. э. к. 630 елда тәмамланган унъеллык.
(8509) 1991 FV2
Тарихы
1991 елның 20 мартында Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 FV2» саналган.
Поленче
Поленче — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Заречная (Талица шәһәр бүлгесе, авыл)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Побондз
Побондз — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Гыйлемхан Идрисов
Тормыш юлы
ССРБ Югары Шурасы Президиумының 1945 елның 10 апрелендәге Указы белән командование биремнәрен үрнәк үтәү һәм немец-фашист илбасарларына каршы көрәштә күрсәткән батырлыгы өчен гвардия өлкән сержанты Гыйлемхан Идрисовка Ленин ордены һәм «Алтын Йолдыз» медале тапшырылып, Советлар Берлеге каһарманы исеме бирелә.
Олег Дерипаска
Тәрҗемәи хәле
1968 елның 2 гыйнварында РСФСР Горький өлкәсе (1990 елдан Түбән Новгород өлкәсе) Дзержинск шәһәрендә туган. Чыгышы белән Кубань казаклары нәселеннән. Балачагы әти-әнисенең туган ягы булган Краснодар краенда уза. Усть-Лабинск районы Железный һәм Октябрьский хуторларында яшәп, башлангыч белем ала, Усть-Лабинскиның 2нче санлы мәктәбен тәмамлый. Унбер яшендә акча эшли башлый: әнисе эшләгән заводта слесарьга ярдәм итә, электрик өйрәнчеге була. 1986-1988 елларда Байкал артында хәрби хезмәт үтә. 1988 елда Мәскәүгә күчеп килә. М. В. Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университетының физика факультетын бик яхшыга тәмамлый (1993). Аннары Г. В. Плеханов исемендәге академиядә укуын дәвам итә.
Уоррен (округ, Кентукки)
Территориясе
Округ мәйданы 1412 км² тәшкил итә.
640-еллар (б. э. к.)
640-еллар (б. э. к.) — б. э. к. 649 елда башланган һәм б. э. к. 640 елда тәмамланган унъеллык.
Анатолий Александров (1918)
Анатолий Александров (Анатолий Александр улы Александров,, — , ) — ССРБ кларнетчысы, Үзәк телевидениеның һәм Бөтенсоюз радиосының зур симфоник оркестры һәм Мәскәү филармониясенең симфоник оркестры солисты, ЧАССРның атказанган артисты (1967).
Пурла
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь елгасы, инештән Новокузнецк каласына чаклы, Кондома елгасын кертмичә,. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Нурия Рафыйкова
Рафыйкова Нурия Тимергали кызы (5 апрель 1953 ел) — икътисадчы, икътисад фәннәре докторы (2000), профессор (2001), Башкортстан Республикасының атказанган мәгариф хезмәткәре.
Биографиясе
Рафыйкова Н. К. «Себестоимость сельскохозяйственной продукции: факторы и методология анализа» темасына докторлык диссертациясе 2000 елда Санкт-Петербург икътисад һәм финанс университетында яклый. Фәнни эшчәнлеге җитештерү чыгымнарын икътисади-статистик эзләнү методологиясен камилләштерүгә һәм Башкортстан агросәнәгать комплексын үстерү эффектлылыгына, статистикага багышланган. 250-дән артык гыйльми хезмәтләр автор Рафыйкова Нурия Тимергали кызы зур фәнни-оештыру һәм иҗтимагый эш алып бара. Ырынбур дәүләт авыл хуҗалыгы университеты каршындагы докторлык диссертацияләрен яклау буенча төбәк-ара саклану советы әгъзасы, шулай ук РФА Уфа фәнни үзәге төбәк саклану Советының «АПК һәм авыл хуҗалыгы» секциясе әгъзасы. Рафыйкова Н. К. студент елларыннан алып фәнни эш белән шөгыльләнә һәм 1972-1973 елларда студентларның Бөтен Союз конкурсында иң яхшы фәнни эше өчен ССО ССРБ һәм ВЛКСМ УК Дипломы, 1974 елда студентларның Беренче Идел барча зона олимпиадасында беренче урын алганы өчен РСФСР Югары министрлыгының һәм ССРБ беренче дәрәҗә Дипломы белән бүләкләнә.
Төп хезмәтләре
Монографияләре:
Рашат Гайнанов
Шулай ук ул Валентина Осеева, Марк Твен, Мариэтта Шагинян һәм башкаларның әсәрләрен тәрҗемә итә.
Росла
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD170308
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Сейнәйоки
Тарих
Шәһәр статусын 1960 елдан башлап йөртә.
Краснабярэжская Слабодка
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Популина
Популина — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Уэйн (округ, Кентукки)
Территориясе
Округ мәйданы 1189 км² тәшкил итә.
Николай Александров (1908—?)
Николай Александров (Николай Василий улы Александров,, — , ) — ССРБ галиме, электр изоляциясе өлкәсендә белгеч, Сталин премиясе лауреаты (1947).
Буланова (Эрбет шәһәр округы)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (98%).
Исса
Елга озынлыгы — 149 км (шулардан 98 км — Мордовия җиреннән), бассейн мәйданы — 2350 км² (Мордовиядә — 1790 км²). Киңлеге түбән агымында — 50 м кадәр, уртача тирәнлеге — 1—1,5 м. Исса Пенза өлкәсенең Лунин районы, Березниковский поселогы тирәсендә башлана.
Анника Хокке
Аника Мария Хокке (Annika Hocke; 16 июль 2000) — Роберт Кункель белән парлап шууда чыгыш ясаучы немец фигуристы. 2019 елда Алмания чемпионатында Һәм 2020 елда Bavarian Open чемпионатында көмеш призерлар.
Элеккеге партнеры Рубен Бломмарт белән бергә 2017 елда Ice Star, 2018 елда Bavarian Open, 2018 елда халыкара Ницца Кубогы һәм 2018 елда Алмания чемпионатының көмеш призеры. 2018 елда кышкы Олимпия уеннарында 16нчы урынны яулыйлар.
HD170335
HD170335 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Анника Хокке
2019/20 мизгел
Хокке/Кункель мизгелне 2020 елда юниорлар арасында дөнья чемпионатында тәмамлый, анда дүртенче урынны били һәм ирекле программалы өченче урын алып, кече бронза яулый. Әммә ирекле программалы хаталану аркасында гомуми медаль ала алмыйлар. Шуңа карамастан, Хокке болай дип билгели: «Безнең үсмерләр арасындагы беренче һәм соңгы чемпионат искиткеч яхшы булды». Алар Монреалдә өлкәннәр дөнья чемпионатында катнашырга тиеш була, әммә коронавирус пандемиясе аркасында, чемпионат үтми.
2020/2021 мизгел
Дәвам итүче пандемия шартларында 2020 елда Хокке һәм Кункель Nebelhorn Trophy 2020 мизгелен башлыйлар, анда Аурупада күнеүгүләр алган спортчылар гына катнаша. Кыска программалы алар ватандашлары Минерва Хазе һәм Нолан Зегерттан калышып, икенче урынны яулый. Аларның көндәшләре җәрәхәт аркасында төшеп калса да, немецлар ирекле программалы итальян командасындагы Ребекка Гиларди һәм Филиппо Амброзининан калыша һәм көмеш медаль яулый.
Краснагорск (Буда-Кашалёвский районы)
Краснагорск  (Краснагорск ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Буда-Кашалёвский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Полькайни
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бурденок
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (90%), чуашлар (10%).
Краснае (Брагинский районы)
Краснае  (Краснае ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Брагинский районында урнашкан авыл.
Раднэр Моратов
Иҗаты
Кинода баш рольдә (Рим ролендә) бары тик бер фильмда гына - «Хисләрнең яңаруы» (Возвращение чувств) фильмында (1979) уйнарга туры килә. Татарстан АССР төзелүнең 60 еллыгына төшерелгән әлеге фильмда уңышлы уйнаган өчен Р. Моратов «РСФСР атказанган артисты» исеменә тәкъдим ителә, ләкин фирка эшлеклесе булган әтисе «Раднэрга әлеге мактаулы исемне йөртергә иртәрәк әле» дип, мактаулы исемне бирдертми.
Кызыклы факт
— Кушать подано, садитесь жрать, пожалуйста!
Порангаба
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Эстамариу
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Синт-Мартенда ислам
Тарих
Шикәр камышы үстерү XVIII гасыр ахырында утрауда Африка коллары барлыкка килүгә китерә; коллык утрауда 1848 елга кадәр гамәлдән чыгарылмый.
Көньяк Суданда ислам
Хәзерге хәл
«Дин һәм иҗтимагый тормыш мәсьәләләре буенча үзәк»нең соңгы тикшеренүләре 2010 елда Көньяк Суданда 610 000 мөселман (яки ил халкының 6,2 % ы ) яшәгәнен күрсәткән. Башка мәгълүматлар буенча, 10, 18 һәм 20 %. Ислам илнең масалит, даго, берти кебек этник төркемнәрендә тотыла, өлешчә төньяк (ануак , ачоли ), динка һәм мабан төркемнәрендә дә  таралган. Мәчете сугыш вакытында җимерелгән Вараб провинциясеннән тыш, Көньяк Суданның барлык провинцияләрендә дә мәчетләр бар. Көньяк Судандагы төп ислам үзәге ― ундүрт мәчет урнашкан Вау шәһәре, шуларның тугызында балаларны Коръән укырга өйрәтү алып барыла. Хөкүмәттә мөселманнар бар, шулай ук мөселманнар Көньяк Судан губернаторы һәм Җуба шәһәре мэры вазифаларын биләгән.
Дини оешмалар
Көньяк Судан мөселманнарының төп оешмасы ― Көньяк Судан Ислам советы. Ил президенты каршында Ислам эшләре буенча киңәшче вазифасы бар, аны хәзерге вакытта шәех Җума Саад Али били. Көньяк Судан дини оешмалар советының Генераль секретаре һәм Көньяк Судан Ислам советы лидеры ― Абдаллаһ Бурд.
Колыма
Колыма (Колыма, Халыма) — Россиянең Магадан өлкәсе һәм Саха Җөмһүрияте территориясеннән ага торган елга.
Уляски (Пултуский повяты)
Уляски  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Маунт-Моррис (Висконсин)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вулф (округ, Кентукки)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1860 елда оештырыла.
(8514) 1991 PK15
(8514) 1991 PK15 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Зөһрә Әхтәмова
Биографиясе
Зөһрә Галимулла кызы Әхтәмова, кыз фамилиясе Шәмсетдинова, 1971 елның 15 апрелендә ТАССРның Апас районы Иске Чәчкаб (бүгенге көндә Татарстанның Кайбыч районында) авылында туган.
Бурдино (Киров өлкәсе)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Роттельсдорф
Роттельсдорф (Rottelsdorf) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
2001 ел
БМО эгидасы астында цивилизацияләр (БМО резолюциясе 53/22), иреклеләр (БМО резолюциясе 52/17), расизмга, раса дискриминациясенә, ксенофобиягә һәм аларга бәйле түземсезлеккә каршы көрәш өчен көчләрне мобилизацияләү (БМО резолюциясе 53/132) арасында Халыкара диалог елы дип игълан ителде.
Богиш (Сату-Маре)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Собака (Усы кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Фәррах Камалетдинов
Тәрҗемәи хәле
Ленин ордены, Кызыл Байрак, 1 нче дәрәҗә Ватан сугышы, Кызыл Йолдыз орденнары һәм медальләр белән бүләкләнә.
Лаһна (Коҗаалы)
Сылтамалар
Lahna, Kocaali Lahna, Kocaali
Ерёмина (Черновски авыл җирлеге)
Халык
Халык саны динамикасы:
(8515) Корван
(8515) Корван — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Пенфилд (Иллинойс)
Пенфилд  — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Су-34
Су-34 («Т-10В» эшләнмәсе, НАТО код билгеләре буенча: Fullback — «Защитник» («Сакчы»)) — россия күп функцияле тавыш тизлегеннән тизрәк оча алучы бомбага тотучы истребитель. Уникаль сугышу сыйфатлары һәм яңа радиоэлектрон көрәш чараларын куллану аркасында һава һөҗүменә каршы чараларга карамастан көндәш якның оператив һәм тактик тирәнлектәге җир өсте объектларны бәрү, төрле метеорологик шартларда тәүлек буе көндәш якның һава объектларын юк итә алу өчен булдырылган; ерак дистанцияләргә оча ала. Су-34 — 4++ буыннан.
HD170397
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Татар Чаллысы
Почта индексы — 423641.
Людмила Боголепова
Биографиясе
1920-1922 елларда Мәскәү эшче, крестьян һәм кызылармеец депутатларының сәламәтлек саклау бүлеге коллегиясе әгъзасы һәм Медсантруд профсоюзының губерна бүлеге идарәсе әгъзасы була.
Майлен (Канзас)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Медари (Висконсин)
Медари  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Салават Кәримов (1914)
Биографиясе
Сугышчан заданиеләрнең берсе турында аның бүләкләү кәгазендә мондый язма бар: "1941 елның 28 декабрендә полк Перлево авылына һөҗүм иткәндә, Салават Кәримов авылның көньягын-калкулыкны үз ротасы белән бе¬ренче булып алды. Дошманның көчлерәк гаскәре, күрше роталарга һөҗүм иткәч, иптәш Кәримов үзенең подразделениесе белән, безнең сугышчыларның чигенүен каплап торды һәм үзе приказ булгач кына чигенде. Шуның белән ул, подразделениеләрнең камалыштан чыгуын тәэмин итте. Шунда иптәш Кәримов яраланды".
Боглешть
Боглешть — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Айдахо (округ, Айдахо)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1861 елда оештырыла.
Нидерландта ислам
Тарих
XIX гасырда Нидерландлар мөселман халкы күп булган архипелаг белән идарә итә. XX гасырның беренче яртысында күпләгән Индонезия студентлары, моряклар һәм өй хезмәтчеләре Нидерландта яши башлый, шул рәвешле илдә беренче зур мөселман җәмгыяте барлыкка килә. 1932 елда Ислам ассоциациясенә нигез салына, ул Нидерландта мөселман зираты һәм мәчет төзүне таләп итә. 1933 елда таләпләр тормышка ашырылган. Голландия Индонезиянең бәйсезлеген 1949 елда таныгач, Нидерландта мөселман җәмгыяте үсә башлый.
Нидерландта якынча 400 мәчет, шул исәптән 200 төрек, 140 марокколылар һәм 50 суринамлылар мәчете исәпләнә.
Коптёлово (Алапай шәһәр бүлгесе)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
HD170479
HD170479 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Лачин (Сарыҗакая)
Лачин (Laçin) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Сарыҗакая илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Макдональд (Канзас)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Улятово-Гаць
Улятово-Гаць — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Лоре (Мёрт һәм Мозель)
Лоре (Lorey) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Анголада ислам
Ангола законнары нигезендә, дини төркем танылсын өчен, аның 100 меңнән артык тарафдары булырга һәм 18 провинциянең ким дигәндә 12сендә бүлекчәсе эшләргә тиеш. Шул сәбәпле 90 мең тарафдары булган Ангола мөселман җәмгыяте хокукый статуска ия түгел.
Баннок (округ, Айдахо)
Территориясе
Округ мәйданы 2972 км² тәшкил итә.
Иске (Тыпыл кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Татар Шатрашаны
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.8 °C.
Портейран
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Бурундуки (Киров өлкәсе)
Халык
Халык саны динамикасы:
Лоромонзе
Лоромонзе (Loromontzey) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Баендыр (Чат)
Баендыр (Bayındır) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Чат илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Богонос
Богонос — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Медовбрук (Висконсин)
Медовбрук  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
(8519) 1992 DB10
(8519) 1992 DB10 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1992 елның 29 февралендә UESAC тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 DB10» саналган.
Борынгы дөнья
Борынгы́ дөнья́ – Тарих булмаган чор һәм Урта гасырлар арасында булган тарихи чор.
Престон-Гайтс (Иллинойс)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
850-еллар (б. э. к.)
850-еллар (б. э. к.) — б. э. к. 859 елда башланган һәм б. э. к. 850 елда тәмамланган унъеллык.
Раил Шәмсуаров
Тәрҗемәи хәле
1987 елның 21 октябрендә Татарстан АССР Лениногорск районы Яңа Иштирәк авылында туган. Әтисе Наил; әнисе Галия, укытучы. Абыйсы Данияр, хәрби. Раил Казанда театр укуханәсенә укырга керә. 2008 елда Казан дәүләт мәдәният һәм сәнгать университетының актерлык бүлеген тәмамлаган (Фәрит Бикчәнтәев курсы).
Тораңа
Тораңа (Tauranga) — Яңа Зеландиянең Төньяк утравында урнашкан шәһәр.
Каракая (Байкан)
Каракая (Karakaya) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Сиирт иле Байкан илчесенә караган бер авыл (köy).
Сольмрас
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(15904) Halstead
(15904) Halstead — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Бод (Румыния)
Бод — Румыниянең Брашов жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Бенева (округ, Айдахо)
Бенева — Америка Кушма Штатларының Айдахо штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Сент-Мэрис шәһәре.
Данидин
Данидин (Dunedin) — Яңа Зеландиянең Көньяк утравында урнашкан шәһәр.
(15905) Berthier
Тарихы
1997 елның 27 сентябрендә ODAS проекты тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 SV15» саналган.
Левент (Сөгүтлү)
Левент (Levent) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Сөгүтлү илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Жук (Немда кушылдыгы)
Жук – Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Удмуртия, Мари Ил, биләмәләрендә ага. Елга  Немда елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Хеешть
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Улятово-Слабогура
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
890-еллар (б. э. к.)
890-еллар (б. э. к.) — б. э. к. 899 елда башланган һәм б. э. к. 890 елда тәмамланган унъеллык.
HD170565
HD170565 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Палмерстон-Норт
Палмерстон-Норт (Palmerston North) — Яңа Зеландиянең Төньяк утравында урнашкан шәһәр.
Подлесе (Хощенский повяты)
Подлесе  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Наил Бохараев
Тәрҗемәи хәле
1986―1987 елларда Оксфорд университетында (Бөекбритания) Computing Laboratory да фәнни стажировка үткән.
2008 елның октябреннән 2011 елга хәтле ― Казан дәүләт университетының Microsoft инновацияләр үзәге директоры.
Сен-Сир-сюр-Луар
Сен-Сир-сюр-Луар — Франциянең Эндр һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
900-еллар (б. э. к.)
900-еллар (б. э. к.) — б. э. к. 909 елда башланган һәм б. э. к. 900 елда тәмамланган унъеллык.
Хезериш
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Блейн (округ, Айдахо)
Блейн — Америка Кушма Штатларының Айдахо штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Хейли шәһәре.
Территориясе
Округ мәйданы 6892 км² тәшкил итә.
Людр
Людр (CUN) (Ludres) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Порту (Пиауи)
Порту  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пиауи штатына карый.
Коньга (Немда кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны – Нократ, елга бассейны – Чулман.
Әлдермештән Әлмәндәр (спектакль)
Пролог
Газраил үзе янына Әҗәлне чакыртып, аны Әлдермешкә командировкага җибәрәчәге турында хәбәр итә.
Макфарленд (Канзас)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Красная Нива (Калинкавицкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Зандау (Эльба)
Зандау (Sandau) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Пожече (Мислиборский повяты)
Пожече  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
920-еллар (б. э. к.)
920-еллар (б. э. к.) — б. э. к. 929 елда башланган һәм б. э. к. 920 елда тәмамланган унъеллык.
Бойсе (округ, Айдахо)
Территориясе
Округ мәйданы 4938 км² тәшкил итә.
Порту-Акри
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Мария Заньковецкая
Тормыш юлы
Тәнкыйть Заньковецкаяның милли образларны гына тормышка ашырып калмыйча, гомумкешелек төрләренә кадәр күтәрелгән артистлык осталыгын югары бәяли. Мәскәүдә һәм Санкт-Петербургта гастрольләр аңа зур танылу китерә.
(15908) Bertoni
(15908) Bertoni — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 2 октябрендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 TE12» саналган.
Красная Плошчадзь
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Порту-Алегри-ду-Норти
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Курба (Немда кушылдыгы)
Курба – Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе, Мари Ил биләмәләрендә ага. Елга  Немда елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 19 км.
Пожече (Славенский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(15909) 1997 TM17
Тарихы
1997 елның 8 октябрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 TM17» саналган.
Красная Слабада (Акцябрский районы)
Красная Слабада  (Красная Слабада ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Акцябрский районында урнашкан авыл.
Послуше
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Морозково (Североуральск шәһәр бүлгесе,юкка чыккан авыл)
Халык
Халык саны динамикасы:
(15910) Shinkamigoto
Тарихы
1997 елның 6 октябрендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 TU17» саналган.
980-еллар (б. э. к.)
980-еллар (б. э. к.) — б. э. к. 989 елда башланган һәм б. э. к. 980 елда тәмамланган унъеллык.
Бьютт (округ, Айдахо)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1917 елда оештырыла.
Зандерсдорф
Зандерсдорф (Sandersdorf) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Унецк
Унецк — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Полесини
Полесини — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Чалыш аяклылык
Тумыштан чалыш аяклылык — үзенчәлекле бер гариплек. Бу аномалия : вакытында сөяктә, мускулларда, тоташтыргыч аппаратта зур үзгәрешләр булуы күзәтелә. Баланы савыктыру максатыннан сабый чакта ук пассив гимнастика уздыра башлыйлар, табанны көчләп төзәтеп гипслы бәйләвеч куялар һәм башка төр ортопедик чаралар кулланалар.
Люсе (Мёрт һәм Мозель)
Географиясе
Коммуна мәйданы — 10,70 км².
Татар Дөм-Дөме
Почта индексы — 423617.
Мейпл-Гроув (Шавано, Висконсин)
Мейпл-Гроув  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Батрес
Батрес — Испаниянең Мадрид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Униково (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Правдово
Правдово — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Юлия Санина
Тормыш юлы
2020 елда «Тролли: Дөнья туры» украин версиясендә Роксны яңгырата.
(15913) Телемах
(15913) Телемах — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Казале I (Фрозиноне)
Географиясе
Казале I Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Омфалит
Кендек ялкынсынуы (омфалит) — кендек янәшәсендәге тиренең эренләве һәм инфильтрациясе (ялкынсыну эшләнмәләренең, шеш күзәнәкләренең тукымаларга сеңүе, үтеп керүе), белән сыйфатлана. Әгәр барыш тире астына төшсә, кендек флегмонасы барлыкка килеп, температура күтәрелә.
Мазрюль
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6,38 км².
Валли (округ, Айдахо)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1917 елда оештырыла.
Пражмово
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Каракая (Гүмүшхаҗыкөй)
Каракая (Karakaya) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Амасья иле Гүмүшхаҗыкөй илчесенә караган бер авыл (köy).
Тәкыйулла Галиев
Биографиясе
Октябрь инкыйлабыннан соң, башта рота һәм соңрак полк комитетына әгъза, азак Эрзиҗан каласындагы мөселман корпусының сугышчы комитеты рәисе итеп сайлана. 1918 елның башыннан Уфа губернасы халык мәгарифе бүлегенең Минзәлә өязе мәктәпләре буенча инструкторы вазифасын башкара, укытучылар курсында укыта.
Полхово (Каменский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Унин (Мазовия воеводалыгы)
Унин  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
1030-еллар (б. э. к.)
1030-еллар (б. э. к.) — б. э. к. 1039 елда башланган һәм б. э. к. 1030 елда тәмамланган унъеллык.
Мейпл-Плейн (Висконсин)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Стшалкова
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Зилфәт Басыйров
Катнашкан күргәзмәләре
Пермь өлкәсе рәссамнары күргәзмәсе (Пермь, 1956, 1959), БАССР сынлы сәнгать күргәзмәләре (Уфа, барысы да), Бөтенроссия халык сәнгать кәсепләре күргәзмәсе (Мәскәү, 1961), «Социалистик Урал» зона күргәзмәләре (Пермь, 1967; Чиләбе, 1969, Уфа, 1974), Мәскәүдә, Ленинградта БАССР декадасы вакытында рәссамнар күргәзмәләре (1969), Өч зона рәссамнарының күргәзмәсе (Мәскәү, 1971), РСФСР мөхтәриятле җөмһүриятләре рәсссамнарының күргәзмәсе (Мәскәү, 1971), «Туган ил буйлап» Бөтенроссия сәнгать күргәзмәсе (Мәскәү, 1972), «Совет Россиясе-5» Бөтенроссия сәнгать күргәзмәсе (Мәскәү, 1975), БАССР рәссамнары күргәзмәсе (АДР, Һалле, 1975), «Хезмәткә дан» Бөтенсоюз сәнгать күргәзмәсе (Мәскәү, 1976), Шәхси күргәзмәләре (Уфа, 1978, 1987, 1992, 1994, 1998).
Твин-Гроув (Иллинойс)
Географиясе
Твин-Гроув халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Казале Бандитела (Рим)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Мантер (Канзас)
Мантер  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Сәмәрканд өлкәсе
Үзбәкстан ССР эчендә
1988 елның сентябрендә Нәвайи өлкәсе Сәмәрканд өлкәсе эченә кергән. 1989 елның маенда элекке Нәвайи өлкәсенең 7 район һәм Нәвайи шәһәре Бохара өлкәсе эченә тапшырылганнар.
Идарә-җир төзелеше
Зур шәһәрләр — Сәмәрканд, Кәттәкурган, Нурабад, Ургут, Җома, Зиадин, Акташ, Булунгур, Җамбай.
(15916) Shigeoyamada
(15916) Shigeoyamada — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 25 октябрендә Н. Сато тарафыннан Титибу обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 UL7» саналган.
Те-Галина-Территор (Иллинойс)
Географиясе
Те-Галина-Территор халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бодешть (Нямц)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Порту-Вера-Крус
Порту-Вера-Крус — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Казале Баранцело (Варезе)
Казале Баранцело — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Габдулла Солтанов
Габдулла Солтанов, Габдулла (Абдулла) Әфзал улы Солтанов (Абдулла Авзал улы Солтанов, 1928 елның 25 сентябре, СССР, РСФСР, БАССР, Тамьян-Катай кантоны, Кобагыш ― 2023 елның 17 августы, РФ, БР, Учалы районы, Кобагыш) — үзешчән җырчы, курайчы, БР халык артисты (1996), БАССР атказанган мәдәният хезмәткәре (1986), Салават Юлаев премиясе лауреаты (1992).
Репертуар
«армия», «Буранбай», «Биеш», «Гыйльмияза», «Зәлифәкәй», «Зөлхәбирә», «Каһым түрә», «Сибай», «Томан», «Тәфтиләү», «Урал», «Хисам», «Шәүрә», «Шәфыйк», Аргужа һ.б. тарихка багышланган халык җырлары, озын көйләр – барлыгы 60 көй.
Хәтер
2013 елда Г. Солтанов турында «Җан җыры» (Песнь души) фильмы (Башкортстан ДТРК) төшерелгән. Сценарий авторы – Мәүлит Ямалетдин. Флюра Килдиярова, Рәсүл Карабулатов истәлекләр белән уртаклаша.
Руйка (Немда кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Максим Горький исемендәге Дөнья әдәбияты институты
Тарих
1932 елның 17 сентябрендә ССРБ президиумының «Максим Горькийның әдәби эшчәнлегенең 40 еллыгын билгеләү чаралары турында»гы  карары нигезендә оештырыла. Башта Максим Горький исемендәге әдәби институт дип аталып йөртелә (Мәскәү кичке эшче әдәби университеты нигезендә төзелгән А. М. Горький исемендәге Әдәбият институты белән бутамаска) һәм ССРБ ҮБК каршындагы Гыйльми комитетка буйсынган фәнни һәм уку йортлары системасына керә.
Манчестер (Канзас)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Галица (елга)
Галица — Россия территориясеннән ага торган елга. Тула өлкәсе, Липецк өлкәсе, Орёл өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Гоголь елгасының сул ярына тамагыннан 14 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 23 км.
Джем (округ, Айдахо)
Территориясе
Округ мәйданы 1465 км² тәшкил итә.
Галина Максимова
Биографиясе
Өч яшендә полиомиелит белән авырган, күп еллар Монголия, Кытай һәм Кырымда дәваланган. 1966 елда Иркутск шәһәрендә 11 нче урта мәктәптә белем ала һәм Иркутск халык хуҗалыгы институтының (хәзер Байкал дәүләт университеты) финанс-икътисади факультетына укырга керә, аны 1970 елда кызыл диплом белән тәмамлап, бухгалтер-икътисадчы квалификациясен ала. Югары уку йортында хуҗалык эшмәкәрлегенең бухгалтер исәбе һәм анализлау кафедрасында эшләвен дәвам итә. Өч елдан соң Мәскәү финанс-икътисади институтын (хәзер Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты) квалификациясен күтәрүгә җибәрелә.
Rusiä-amerika şirkäte
Tarix
1784 yılda qimmätle mex käseben urnaştıruçı eşmäkär Şelixov Kadyak utrawında awıl salğan.
Şelixov däwlättän yaña şirkät öçen törle ösenleklärne sorağan. Tik Yekaterina II ülgännän soñ, täxetkä utırğan ulı Pavel I berläşkän şirkät-monopoliä buluına röxsät birä.
Äläskäne satu
Rusiä-amerika şirkäte bayrağı 1867 yılnıñ 18 oktäberenä qädär cilferdi.
Занне-Керкун
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Софья Волконская
Тәрҗемәи хәле
Волконская Софья Николаевна 1915 елда Мәскәүдә Хатын-кызлар югары курсларын тәмамлый.
Каракая (Сунгурлу)
Каракая (Karakaya) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Сунгурлу илчесенә караган бер авыл (köy).
1090-еллар (б. э. к.)
1090-еллар (б. э. к.) — б. э. к. 1099 елда башланган һәм б. э. к. 1090 елда тәмамланган унъеллык.
Марион (Канзас)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бодешть (Прахова)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кашкадәрья өлкәсе
Кашкадәрья өлкәсе (Кашкадәрья вилаяте, Qashqadaryo viloyati) — Үзбәкстандагы 12 дән бер өлкә. Мәркәзе — Каршы шәһәре.
(15919) 1997 UA22
(15919) 1997 UA22 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Татарстан — Яңа Гасыр
2012 елның 15 июненнән яңа «ТНВ—Планета» каналы тәкъдим ителә.
Урбанки (Мазовия воеводалыгы)
Урбанки  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(15920) 1997 UB25
(15920) 1997 UB25 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Ваньшины
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Красны Дварэц
Красны Дварэц (Красны Дварэц ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Чачэрский районында урнашкан авыл.
HD170924
HD170924 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Флоравилл (Иллинойс)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Стшельно (Түбән Силезия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хәмзә Мөхәммәдиев
Тормыш юлы
Хәмзә Мөхәммәдиев 1907 елның 2 гыйнварында Таргын авылында (хәзер Казакъстанның Көнчыгыш-Казакъстан өлкәсе) хезмәткәр гаиләсендә туа. Татар. 1944 елдан СБКФ әгъзасы. Башлангыч белем алган. Кемерово өлкәсендә эшләгән.
Кызыл Армиядә 1928—1929 елларда һәм 1941 елдан бирле. 1943 елның маеннан гамәлдәге армия сафларында.
Новосибирскида вокзал магистрале буенча 5 нче номерлы йортта (1968—1990 елларда Хәмзә Мөхәммәдиев яшәгән) мемориаль такта урнаштырылган.
Красны Маяк
Красны Маяк (Красны Маяк ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Гомельский районында урнашкан авыл.
Казале Бене (Верчели)
Казале Бене — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Сент-Уан-ле-Винь
Сент-Уан-ле-Винь — Франциянең Эндр һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.