cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Фермилаб Кисәкчәләр Астрофизикасы Үзәге
Фермилаб Кисәкчәләр Астрофизикасы Үзәге Фермилабның өлеше булып тора, Фермилабта астрофизика программасын берләштерә һәм кисәкчәләр физикасы һәм космология интерфейсы турында укыта һәм өйрәнә.
Парадела (Миранда-ду-Дору)
Географиясе
Мәйданы —.
Сиргу
Сиргу (Sirgu) — Эстониянең Тартумаа өязендә урнашкан авыл.
Пахарехос
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
4 ел
Вафатлар
0er
Бар-лез-Эпуас
Бар-лез-Эпуас (Bard-lès-Époisses) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Семюр-ан-Осуа кантонына карый.
Пракуды
Пракуды (Пракуды ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вицебский районында урнашкан авыл.
İslam täqwime
Hicri aylar 29 yä ki 30 könnän tora, tögäl tärtibe yuq.
Ножинко
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нью-Эффингтон (Көньяк Дакота)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Кузьёль
Кузьёль (Кузьёль) — Коми Республикасының Койгородок районында урнашкан авыл.
Чуприново
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кара матдә
Кара матдә истилахы 1933 елда кертелгән.
Вонгуда
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Првине
Првине — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Аттиково
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.
(1009) Сирена
Тарихы
1923 елның 31 октябрендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1923 PE» саналган.
Льюйсвилл (Айдахо)
Тарихы
Льюйсвилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Вервен (округ)
Географиясе
Мәйданы — 1401 км². Округ 8 кантоннан тора, алар үз чиратында 130 коммунага бүленгән.
Сугару
Сугару режимы
Сугару максатларына кирәк булган су күләмен билгеләү керә. Моның өчен урындагы климатик шартлар, сугарыла торган үсемлек төрләрен һәм алар таләп иткән шартларны исәпкә алынырга тиеш. Үсемлекләр шундый үсеш чорларын кичерә: шыту яки борынлау, куаклану, чәчәк ату һәм җитлегү. Бөртекле культуралар куаклану чорында суны күп таләп итә, ә мамык — чәчәк ату фазасында.
Натадзе
Натадзе (ნათაძე) ― фамилия.
Мандьонд
Мандьонд — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Шабляк
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Обжиново
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вулька-Смошевска
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
ВонТынга
ВонТынга (Вондога, Орлица) — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Воже күле - Свидь елгасы урнашкан. Елга озынлыгы 21 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Баржон
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4.57 км².
Преболд
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 7389
NGC 7389 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
(4624) Стефани
(4624) Стефани  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Льюистон (Айдахо)
Тарихы
Льюистон шәһәре  елда нигезләнгән.
Пинарехос
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шабляки
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Птеригиум
Клиник күренешләре
3 нче стадия — мөгезкатлау һәм оптик зонаның 4 мм дан артык катнашы. Рецидив очрагында киң ясалу гөмбәзләргә таралучы өлешчә субконъюнктиваль фиброзга бәйле, ул үз чиратында, күзнең бераз хәрәкәте чикләнүенә китерә ала.
Дәвалау
2.	 	Хирургия 2 һәм 3 стадияләрдә күрсәтелә. Гади резекция югары рецидив куркынычлыгы белән бәйле, алар беренчел ясалмаларга караганда тагын да көчлерәк була ала. Рецидивларны булдырмауга юнәлгән күп техник алымнар билгеле. Хәзерге вакытта птеригиум кисеп алып һәм кимчелекне конъюнктиваль аутотрансплантат яки амниотик пәрдә белән каплау киң таралышны алды. Рецидив куркынычлыгын минимумга җиткерү өчен өстәмә дәвалау сыйфатында митомицин С һәм В-нурланыш куллансаң була. Ләкин бу алымнар соңлаган күз агы некрозы белән катлаулана ала. Кайвакыт тирән таралган ясалмаларда периферик ламелляр кератопластика таләп ителә.
Оливет (Көньяк Дакота)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сирвасте
Сирвасте (Sirvaste) — Эстониянең Пылвамаа өязендә урнашкан авыл.
Байгол (Чуашстан)
Байгол (Куснар, Байгулово) — Чуашстанның Кузлаука районында урнашкан авыл.
Ширубль (Рона)
Ширубль — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
NGC 7390
NGC 7390 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Вононга
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Сату-Маре
Сату-Маре (Satu Mare, Са́тмар, Szatmar) — Румыниянең Сату-Маре өязендә урнашкан шәһәр.
Кулига (Луза буе районы, Слудка авыл җирлеге)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (98%).
Обозин
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вулкано Порто (Месина)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Шоссан
Шоссан — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
Превег
Превег — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Обори (Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Андлар
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,57 км².
Переду
Географиясе
Мәйданы —.
Баймәт (Чуашстан)
Почта индексы — 429442. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97219810002. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100800000800.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.
Эппинг (Төньяк Дакота)
Тарихы
Эппинг шәһәре  елда нигезләнгән.
Переду-душ-Каштельянуш
Географиясе
Мәйданы —.
Эр (Төньяк Дакота)
Эр  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Рапарьегос
Рапарьегос — Испаниянең Сеговия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Bu yörtkeçe (maşina)
Tarix
XVI ğasırda törek astronomı, fizik häm injener Takiyüddin äş-Şämi çın bu turbinasın uylap çığara.
1705 yılda Severi häm Nyukomen oxşaş ısulda yasalğan bu maşinaları mäğdän uçağınnan su suırıp çığarğan.
По Нагар
Тарихы
781 ел белән даталанган стела Чам Патшасы Сатьяварман "Ха-Ра Күпере" өлкәсендә янә хөкем сөрә башлаган һәм бөлгән гыйбадәтханәне янә торгызган. Бу язмадан күренгәнчә бу өлкә вакытлыча чит ил хөкеме астында калган һәм чит ил вандаллары инде булган гыйбадәтханәгә зыян китергәннәр. Башка стелалар гыйбадәтханәдә бизәнү әйберләре белән бизәлгән һәм фәрештә башына охшаган мукхалинга булган. Чит ил караклары, мөгаен Ява кешеләре, "үләксәдән дә начаррак ризык ашаучы куркыныч караңгы һәм ябык, үлем кебек куркыныч һәм усал кешеләр" корабларда килеп бизәнү әйберләрен урлаганнар һәм линганы ватканнар. Гәрчә патша караклар артыннан диңгезгә кадәр куса да, хәзинә мәңгегә югалган. Стелаларда язылганча патша линганы 784 елда торгызган. Хариварман I хөкеме астында Чамнарның хәрби җитәкчесе Сенапати Пар 817 елда кертем ясаганнар. Сенапати Джаяварман II хөкеме астындагы кхмерларга һөҗүм ясаган. Хариварман I-нең варисы аның улы Викрантаварман II булган, ул инде кертемнәр ясаган. Чам Патшасы Индраварман III-нең 918 ел стеласында Бхагавати Алиһәсенә алтын сын төзергә әмер язылган. Соңгырак стелаларда игълан ителгәнчә баштагы алтын сын 950 елда Кхмер халкының Раджендраварман II тарафыннан урланган һәм 965 елда патша Джая Индраварман I югалган сынны яңа таштан ясалганы белән алмаштырган. 1050 ел белән даталанган стелада сынга Джая Парамешвараварман I тарафыннан җир, коллар, бизәнү әйберләре һәм асыл металлар тәкъдим ителгән булган. Парамабодхисаттва илне янә берләштерүдән соң "бай тәкъдимнәр" ясаган. Джая Индраварман III 1141 елда гыйбадәтханәгә Шивалинганы һәм Шришана Вишнуны биргәннәр һәм 1143 елда тагын бер бүләкне биргәннәр. 1160 елда Джая Хариварман I "бай бүләкләр тәкъдим иткән". Язмада расланганча Кхмер Империясенең Джаяварман VII-се "Чампаның башкаласын алган һәм барлык лингаларны алып киткән." Соңрак стелаларда язылганча Ян По Нагар Алиһәсенең культы булган һәм шулай ук Һинд диненең һәм Буддизмның төп Ходайларына багышланган потлар булган. 17-енче гасырда Чампаны Вьет кешеләре яулап алганнар һәм гыйбадәтханә манарасын алып аны Тхиен И Тханх Мау Манарасы дип атаганнар. Алиһә һәм манара турында күпсанлы Вьетнам риваятьләре барлыкка килгән.
Вуоти (Фрозиноне)
Вуоти — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Вюесен
Вюесен — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Угра районы
Халык
Милли состав: руслар —
Шацили (Билостоцкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Барбезьё-Сент-Илер (кантон)
Барбезьё-Сент-Илер — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
Прегара
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Птоз
Классификация
1.	 	Нейроген
4.	 	Механик
3.	 	Апоневротик птоз леватор апоневрозы патологиясе белән килеп чыга.
Үлчәү
4.	 	Өске пальпебраль җыерчык — кабак кырые һәм аска караганда орбито-пальпебраль буразна арасындагы вертикаль аралык. Хатын-кызларда ул якынча 10 мм, ир-атларда — 8 мм тәшкил итә. Тумыштагы птоз белән пациентның җыерчыгы булмау турыдан-туры булмаган леваторның түбән функциясе билгесе булып тора, ул вакытта югары җыерчык апоневроз патологиясен күрсәтә. Тире җыерчыгы беренче кисем билгесе булып тора.
5.	 	Претарзаль аралык — еракка караганда кабак кырые һәм тире җыерчыгы арасындагы аралык.
Праходы (Глыбоцкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
«Чаян» журналы
«Чаян» журналы – Казанда 1923 елда татар телендә басыла башлаган журнал.
Куратово
Халык
Халык саны динамикасы:
NGC 7394
NGC 7394 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Сыгула
Сыгула (Sõgula) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
Вуро (Потенца)
Вуро — Италиянең Базиликата төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Огожелини
Огожелини — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Бень-Сент-Радгонд (кантон)
Бень-Сент-Радгонд — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
Зеп (Төньяк Дакота)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Емигсвилл (Пенсильвания)
Емигсвилл  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Лавцы (Навагрудский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Мең Кояштан да яктырак (китап)
Каршылыклар
Юнгк китабының Инглиз теленә тәрҗемәсе һәм шуннан соң булган барлык басмаларда бу карашны тәфсилләп аңлата торган Хайзенбергтан Юнгка хаты бар.
Вычера
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Оста
Оста — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Бассак (коммуна)
Бассак — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
Кайман утраулары
Кайман утраулары — Кариб диңгезендә, Вест-Индиядә Бөекбританиянең диңгезарты территориясе.
Утрауларны 1503 елда Xристофор Колумб ачкан.
Прокшына
Прокшына (Прокшына ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Аршанский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
ZNF561
ZNF561 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Петрошань (Констанца)
Петрошань — Румыниянең Констанца жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Клевкув
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сакрамения
Сакрамения — Испаниянең Сеговия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Глухая Сомба
Глухая Сомба — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сомб күле -күл - Сомба елгасы урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Енго (Пенсильвания)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Марсинг (Айдахо)
Марсинг  — Америка Кушма Штатларының Айдахо штатында урнашкан шәһәр.
Гандхари Амман Ковил
Гандхари Амман Ковил Һиндстанда, Кералада, Тһируванантхапурамда, Меле Тхампанурда урнашкан Һинд дине гыйбадәтханәсе. Гандхари Амман бу гыйбадәтханәнең төп Алиһәсе булып тора. Шулай ук бу гыйбадәтханә комплексында Ганеша, Нагарадж һәм Мантхрамурти кечерәк гыйбадәтханәләре бар. Бу гыйбадәтханәдә төп фестиваль булып Читхра пурнима тора. Бу фестиваль Май аенда бәйрәм ителә.
(995) Штернберга
(995) Штернберга  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Болгарлар
Бөек Болгар варислары
Риваятьтә Кубратның үлеменнән соң балалары арасында бердәмлек булмау сәбәпле ул булдырган мөстәкыйль дәүләте таркала, соңыннан күршедәге төркиләрнең Хәзәр каһанлыгы дәүләтенең басымы астында юкка чыга. Тарихта балалары күп булуы билгеле, ләкин бишесенең генә исемнәре сакланган — Батбай, Котраг, Аспарух, Кубер һәм Әлчек.
Җәмгыять
Украина далаларында табылган археологик материал борынгы болгарларның мәдәнияте — ел фасылларына карап үз хайваннары өчен ашау өзләп күчүче Үзәк Азия күчмә халыкларына хас булуын күрсәтә. VII гасырдан башлап исә алар урнаша башлыйлар — үсемлекләр чәчү, тимерчелек, төзүчелек һәм агач эшкәртү һөнәрләрне үзләштерәләр.
Тел
left|150px VI—X гасырларда борынгы болгарларда (, Хәзәр каһанлыгы, һәм ) кулланылган рун язуында сүзләр, орхон язмаларыннан аермалы буларак, сулдан уңга языла иде.
23 ел
Вафатлар
20er
Промыслы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Лашавичы (Свислацкий районы)
Лашавичы  (Лашавічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Свислацкий районында урнашкан авыл.
Инкстер (Төньяк Дакота)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дурали (Чан)
Дурали (Durali) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Чан илчесенә караган бер авыл (köy).
Барановка (Киров өлкәсе)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
П'етрошань (Прахова)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Маунтин-Гоум (Айдахо)
Тарихы
Маунтин-Гоум шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Клементув
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
25 ел
Вафатлар
20er
Лашаки
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Пивер (Көньяк Дакота)
Пивер  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Югары Байгол
Югары Байгулово (Куснарпуҫ, Верхнее Байгулово) — Чуашстанның Кузлаука районында урнашкан авыл.
Яңа Байгилде (Шаран районы)
Яңа Байгилде — Башкортстанның Шаран районында урнашкан авыл.
Прошки
Прошки (Прошкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Верхнядзвинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Окунино
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пикстаун (Көньяк Дакота)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Птерозаврлар
Классификация
Птерозаврлар тәртибе ике гаиләлеккә : рамфоринхларга (тар борын) һәм птеродактильларга (очучы бармак) бүленә.
Птерозаврлар бүген
- Нәрсә ул?- дип сораган,
- Шулаймы? Ә нинди?
Еньва
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Башкорт милли киеме
Ирләр киеме
Кышкысын сарык тиресеннән тегелгән тун һәм толып кигәннәр (билле тун, тире тун). Бәйрәм өчен күлмәкләренә нәкыш чиккәннәр. Киемнәренең бер өстәмәсе булып билбау тора. Бәйрәм өчен кәмәр — матур каптырмалы киң билбау булган. Ул бизәкле бутаудан, бәрхәттән, ефәк. Бизәү өчен ахак, энҗе, фирәзә таш, тимер калайлар белән бизәп, чигеп чемләгән. Җилән, камзул кирәк билбау буганнар.
Кучмозерье
Халык
Халык саны динамикасы:
(3794) Сфенел
(3794) Сфенел  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Шепетово-Янувка
Шепетово-Янувка — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
NGC 7400
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
«Һәнәк» журналы
«Һәнәк» журналы — Уфада башкорт телендә нәшер ителүче сатирик журнал.
Мэнан (Айдахо)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Клёнова-Подуховна
Клёнова-Подуховна — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(1847) Штоббе
Тарихы
1916 елның 1 февралендә Хольгер Тиле тарафыннан Гамбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «A916 CA» саналган.
Саба районы
Кешеләр хәзерге Саба районы территориясенә неолит чорында ук күченә башлый. Байлар Сабасы авылы турында беренче истәлекләр XIII гасырга карый. ТАССР составында Саба районы 1930 елның 10 августында оеша.
Авыл хуҗалыгы
2016 елда «Каймак» кооперативы Саба районында «Татарстан Республда авыл хуҗалыгы кулланучылары кооперациясен үстерү» программасы буенча бүлеп бирелгән Авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министрлыгы акчасына сөт заводы төзи. 2020 елга завод тәүлегенә 4 тоннага якын сөт эшкәртә.
Инвестицион потенциал
Районда эре компанияләр шөгыльләнә торган бизнесның төрле өлкәләре — ашлык белән сәүдә итү, ягулык трейдерлары, футбол стадионнары төзү һәм транспорт системаларын эшләү — тәкъдим ителә. 2020 елга Байлар Сабасында 500 дән артык юридик зат һәм шәхси эшмәкәр теркәлгән, район буенча бу күрсәткеч 970 кә җитә.
Транспорт
Районда Казан — Теләче — Байлар Сабасы — Кукмара — Ижау һәм Казан — Теләче — Мамадыш — Яр Чаллы — Уфа кебек республика автотранспорт юллары урнаша.
Өнсә
Балалар бакчасы
Өнсә авылында, авыр заманнарда да, балалар бакчасы эшләп килгән. Кемнәр эшләгәнен һәм ничәнче елларны эшләгәнен төгәл белүче булмады. Шулай да бер фото сүрәт сакланган. 1991 нче елны Өнсә авылында күптән көтелгән балалар бакчасы ачылуга балалар гына түгел, өлкәннәр дә бик шат иде. 21 баланың әти - әнисенә эшкә йөрү яки йорт хуҗалыгында үз эшләре белән шөгельләнү өчен мөмкинлек туды. Ачылганчы бакчаны 5 - 6 ел элек төзи башлыйлар. Бурасын урынына куеп, түбәлиләр, җылылык үткәрәләр. Шул хәлдә эш тукталып кала. Бу вакыт эчендә күпме колхоз рәисе алышына. Ниһаять, 1991 нче елның җәе бакчага яшәү сулышы бирә. Ул җәйдә Өнсә кызы Гөлназ Галләмова Арча педагогия училищесын тәмамлап кайта. 16 нчы июльдә К. Маркс исемендәге колхоз рәисе Зиннур Хәсән улы яшь кызны бакча мөдире итеп эшкә урнаштыра. Тиз арада коллектив туплана. Көз, кыш айлары бинаның эчке, тышкы ягын тәртипкә китерү, җиһаз туплау белән үтеп тә китә. "Минем өчен иң авыры җиһаз сатып алу иде - дип искә ала Гөлназ Әдһәм кызы. Чөнки ул елларда җиһазларны базалардан шәһәр бакчаларына гына бирәләр. Шулай да Каенлык авылында бакча мөдире булып эшләүче Флёра апа ярдәме белән бу авырлыкларны да җиңеп чыктык. Чөнки үз эшенең чын остасы иде ул! Бакчабызның һәр бүлмәсенә заманча таләпләргә туры килерлек җиһазлар алып кайтылды.  Колхоз идарәсе белән берлектә барлык проблемалар да хәл ителде: ике " Батыр" спорт комплексы булдырылды, уен бүлмәсе идәненә җылы келәм җәелде. 21 балага исәпләнгән барлык уңайлы шартлар тудырылды. Азык - төлекнең дә күп өлешен колхоз бирде" - дип йомгаклады Гөлназ Әдһәм кызы. Шулай итеп, бакча балалар кабул итәргә әзер. Тик тиешле белеме булган тәрбияче генә кирәк. Бу проблеманы да Гөлназ Әдһәм кызы белән бергәләп хәл итәләр. Балалар белән эшләргә яраткан кыз бик теләп 1991 - 95 нче елларны тәрбияче вазифасына күчә. 1991 - 92 нче елларны мөдир булып Казаннан авылга кайткан яшь килен Әхмәтова Фирдәвес Равил кызы эшли башлый. 1991 нче елдан, ашарга пешерүче булып - һөнәри белеме булган Гыйниятуллина Римма Фоат кызы эшкә урнаша. 1991 нче елны, тәрбияче ярдәмчесе булып - мәктәп тәмамлаган Шакирова Айсылу Тальгат кызы эшкә урнаша. Җылылык һәм тышкы яктагы тәртип өчен җаваплы булып Сибгатуллин Фидаил абый урнаша. Ниһаять, 1992 нче елның 3 нче февраленнән барлык вак - төяк эшләрне төгәлләп, "Гүзәл" балалар бакчасы, 21 сабыйның шат авазына күмелеп әшли башлый. Ел дәверендә күп кенә үзгәрешләр дә булып ала. 1992 - 1994 нче елны " Гүзәл" балалар бакчасына мөдир булып, Забирова Гөлназ Фиринат кызы эшли башлый. 1994 - 97 елларны Зайнуллина Чулпан Абрик кызы эшкә урнаша. 1997 - 1999 нче елларны Шарипова Гөлнара Фидаил кызы эшли башлый. 1999 нчы елдан, хәзерге көнгә кадәр "Гүзәл" балалар бакчасы мөдире Зайнуллина Чулпан Абрик кызы эшләп килә, ә тәрбияче булып Гыйниятуллина Римма Фоат кызы. Аларның хезмәтеннән әти - әниләре бик канәгать.Аларга уңышлар һәм бары тик сабырлык кына телисе кала.
Сарман аграр көллияте
Тарих
1984-2009 елларда 91нче санлы һөнәри укуханә (ПУ-91).
Клёновець-Великий
Клёновець-Великий — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Вшебори (Воломинский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хафиз Палютин
ТАССР
1920-1922 елларда Мамадыш, Буа кантоннары башкарма комитеты рәисе, фирка кантон комитеты сәркатибе булып эшли. 1922 елдан — яңа оештырылган Әгерҗе кантоны башкарма комитеты рәисе, фирка кантон комитеты сәркатибе.
Меридиан (Айдахо)
Меридиан  — Америка Кушма Штатларының Айдахо штатында урнашкан шәһәр.
Хафиз Палютин
ТАССР
Мәскәүдә 1928-1929 елларда югары юридик курсларны тәмамлагач, РСФСР чит илләр белән сәүдә итү халык комиссариатының (Внешторг РСФСР) Татарстан АССРдагы вәкиле итеп билгеләнә.
Рибалонга (Карразеда-ди-Ансиайнш)
Географиясе
Мәйданы —.
NGC 7402
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Ким Чен Ын
Тышкы сәясәт
2019 елның 25 апрелендә Ким Чен Ынның Россиягә визиты була, анда ул Русский утравында (Владивосток) Россия Президенты Владимир Путин белән очрашкан.
27 апрельдә КХДРның Югары җитәкчесе Ким Чен Ын һәм Корея Республикасы Президенты Мун Чжэ Ин Корея ярымутрауларын бүлүче демаркация линиясе янында очраша. Төньяк Корея лидеры 65 ел эчендә Көньяк Корея территориясенә кергән КХДРның беренче башлыгы була.
Мерта (Айдахо)
Тарихы
Мерта шәһәре  елда нигезләнгән.
(1025) Рима
(1025) Рима  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Альфред Розенберг
«Расачылык теориясе», «яһүд мәсьәләсенең ахыргы чишелеше», Версаль килешүеннән кире кагу һәм «сәнгать бозылуына каршы көрәш» төшенчәләренең авторы булып санала.
Ретель (округ)
Ретель — Франциядәге округ (Arrondissement). Арденны департаментына карый.
NGC 7403
NGC 7403 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Гранж-Нарбо
Гранж-Нарбо — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Прудзишча (Докшыцкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Кыддзявидзь
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (57%), руслар (37%), украиннар (5%).
Шешили
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вьети (Торино)
Географиясе
Вьети Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
NGC 7404
NGC 7404 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Ибейка
Ибейка — Россия территориясеннән ага торган елга. Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 54 км.
Дятлино (Кузлаука районы)
Дятлино (Вӑрасӑр, Дятлино) — Чуашстанның Кузлаука районында урнашкан авыл.
Иглвъю (Пенсильвания)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Преженьське Ниве
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дятлино (Кузлаука районы)
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.
Шешупка
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Соодома
Соодома (Soodoma) — Эстониянең Пылвамаа өязендә урнашкан авыл.
(1029) Ла-Плата
(1029) Ла-Плата  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Карсон (Төньяк Дакота)
Карсон  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Миддлтон (Айдахо)
Миддлтон  — Америка Кушма Штатларының Айдахо штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Габриелин
Габриелин — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Бессарабия губернасы
Эчке бүленеш
1897 елда Бессарабия губернасы 8 өязгә бүленгән булган.
Мәмдәл
Тарих
Мәмдәлдә Татарстанның Г. Тукай исемендәге Дәүләт бүләге лауреаты, Татарстанның һәм Россиянең атказанган сәнгать эшлеклесе, драматург Хәй Вахит (Габделхәй Каюм улы Вахитов, 1918—1978) туып үскән.
Наратлы (мәгънәләр)
Наратлы — күп мәгънәле сүз.
Таллинн
Таллинн (Tallinn) — Эстониянең иң зур шәһәре һәм башкаласы.
Эчке бүленеш
8 өлеш:
Самил
Географиясе
Мәйданы —.
Красна
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
Соокаэра-Метсанурга
Соокаэра-Метсанурга (Sookaera-Metsanurga) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
Сарсуэла-дель-Монте
Сарсуэла-дель-Монте — Испаниянең Сеговия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Ерманьга
Ерманьга — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы ВОлышка елгасының сул ярыннан 72 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Нарат Асты
Нарат Асты, Наратасты — күп мәгънәле сүз.
Вьеьез (Валле д'Аоста)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Лелюки
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Илебары
Почта индексы — 429433. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97219835001. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100800001900.
Сарсуэла-дель-Пинар
Сарсуэла-дель-Пинар — Испаниянең Сеговия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Вильно губернасы
Вильно губернасы (Виленская губерния) — Россия империясенең административ берәмлеге.
Халык
Дини состав, 1897: католиклар — 58,8%, праваслаулар — 26,1%, яһүдиләр — 12,9%, искейолачылар — 1,6%.
Эчке бүленеш
1897 елда Вильно губернасы 7 өязгә бүленгән булган.
Прудники (Паставский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Звеглевица
Звеглевица — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чужга елгасының сул ярыннан 33 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Глухово
Глухово — Татарстан Республикасының Биектау районындагы авыл.
Лемники
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Саукильо-де-Кабесас
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Петряну
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гу-ле-Дамбелен
Гу-ле-Дамбелен — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
(1628) Штробель
Тарихы
1923 елның 11 сентябрендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1923 OG» саналган.
Кырныша
Кырныша (Кырныша) — Коми Республикасының Усть-Кулом районында урнашкан авыл.
Климат
Кырныша климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Клини (Опочинский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сан-Мартинью-ду-Пезу
Географиясе
Мәйданы —.
Нанди (үгезе)
Тарих һәм риваятьләр
Шивага һәм Нандига табыну тарихын хәтта Һинд Үзәне Цивилизациясенә кадәр күрергә була. Мәшһүр "Пашупати мөһере" Шива буларак идентификацияләнгән утыручы фигураны сурәтли һәм Мохенджо Даро һәм Хараппада шуның кадәр күп үгез мөһерләре табылган ки, тикшеренүче галимнәр Үгез - кум - Нандиның табынуы моннан чыгарга мөмкин дигән нәтиҗәгә килгәннәр.
Казаклар (Кузлаука районы)
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 72 кешенең яшәве мәгълүм.
Кенмер (Төньяк Дакота)
Кенмер  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Минидока (Айдахо)
Минидока  — Америка Кушма Штатларының Айдахо штатында урнашкан шәһәр.
(1422) Стрёмгрения
(1422) Стрёмгрения  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Суворовчы (гәҗит)
Суворовчы — фронт гәҗите. 1 нче Балтыйк буе фронтының сәяси идарәсе органы. 1944 елның февраленнән 1945 елның маена кадәр татар телендә нәшер ителә.
46 ел
Вакыйгалар
Хунну: Кытай: Урта Азия:
Витебск губернасы
Халык
Туган тел буенча, 1897: белорус теле — 53%, латыш теле — 17,7%, рус теле — 13,3%, яһүд теле — 11,7%, поляк теле — 3,4%.
Осек (Старогардский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(4310) Стрёмхольм
(4310) Стрёмхольм  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Сан-Салвадор (Мирандела)
Географиясе
Мәйданы —.
Ovidiy
İmperator Oktavian Avgust belän fikerlärdäge başqalıq buyınça Ovidiy Rim şähärennän sörgengä cibärelgän. Soñğı 10 yıl Ovidiy Könbatış Qara diñgez buylarında torğan.
Tärcemäi xäle
Ovidiy 43 b.e.q. Sulmona töbägendä, İtaliädä Caydaq qatlawlı ğailäsendä tuğan.
Самедов Фәрхәд Астан улы
Самедов Фәрхәд Астан улы(Самедов Фәрхәд Астан оглы) — Башкортстан Хөкүмәтенең Премьер-министры урынбасары, Башкортстан Республикасының Россия Федерациясендә Тулы вәкаләтле вәкиле (2018 елдан).
Гавожина
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дөбәй (әмирлек)
Мәркәзе — Дөбәй шәһәре. Мәйданы 4 114 км² (2 нче урын), халык исәбе 2 137 377 кеше (2013, 1 нче урын) тәшкил итә.
Киив (Төньяк Дакота)
Киив  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Калугино (Кузлаука районы)
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 46 кешенең яшәве мәгълүм.
NGC 7411
NGC 7411 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Сюрло (гәҗит)
Сюрло — иҗтимагый-сәяси гәҗит. Алабуга өяз шурасының ар асбүлеге органы. 1920 елның 17 июленнән 1921 елга кадәр Алабуга шәһәрендә ар телендә нәшер ителә.
«Мәдәни Җомга» газетасы
«Мәдәни җомга» гәҗите ТР Министрлар Кабинетының 1995 елның 4 маенда карары нигезендә оештырылды. Басманы гамәлгә куючылар – ТР Мәгълүмат һәм матбугат, Мәдәният министрлыклары. Беренче баш мөхәррире — татар шагыйре, Тукай премиясе лауреаты Зиннур Мансуров. 2005 елдан соң ТР “Татмедиа” гаммәви коммуникацияләр агентлыгы һәм ТР Мәдәният министрлыгы химаясендә чыгарылды, ә 2008 елдан – “Татмедиа” ачык акционерлык җәмгыяте филиалы хәленә төшерелә. гәҗит А3 форматындагы 24 биттән тора, атнаның җомга көннәрендә чыга. 2011 ел ахырында тиражы – 3100 данә.
Кырс
Климат
Кырс климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Гариф Гомәр
Әдип мирасы
1975 елда Башкортстан Язучылар берлеге аның иҗади мирасы буенча комиссия төзи. Аңа Гайсә Хөсәенов (рәис), әгъзалары — Миякәдә туып-үскән язучылар Азат Магазов белән Айдар Хәлим һәм мәрхүмнең хатыны Кәфия апа керә. Комиссия бер-ике ай эчендә әдипнең барлык архивын, хатларын, караламаларын һәм башкаларны җыйнап, Тарих, тел һәм әдәбият  институтына тапшыра.
Владимир губернасы
Халык
Дини состав, 1897: праваслаулар — 97,2%, искейолачылар — 2,5%.
Эчке бүленеш
1897 елда Владимир губернасы 13 өязгә бүленгән булган.
Шимки (Подлясье воеводалыгы)
Шимки  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(768) Струвеана
(768) Струвеана  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Прудок (Полацкий районы)
Прудок (Прудок ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Полацкий районында урнашкан авыл.
Сент-Этьен-де-Баигорри
Сент-Этьен-де-Баигорри — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
50 ел
Вафатлар
50er
Вя 4 Новембре Барцон (Венеция)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сан-Хуан-де-лос-Моррос
Сан-Хуан-де-лос-Моррос (San Juan de Los Morros) — Венесуэланың Гварико штатында урнашкан шәһәр.
Шиплишки
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Москов (Айдахо)
Тарихы
Москов шәһәре  елда нигезләнгән.
(3105) Штумпфф
(3105) Штумпфф  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
(1037) Давидвейлла
(1037) Давидвейлла  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Преполе
Преполе — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Рокем (Көньяк Дакота)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Василий Кандинский
Тормыш юлы
Беренче бөтендөнья сугышы башлангач, рәссам Габриэле Мюнтер белән аерыла һәм Мәскәүгә кайта. Алдагы елларда реалистик һәм ярымабстракт, нигездә, пейзажлар өстендә эшли. 1917 елның 11 февралендә Нина Николаевна Андреевскаяга өйләнә.
(3393) Штур
Тарихы
1984 елның 28 ноябрендә Милан Антал тарафыннан Матра обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 WY1» саналган.
Вологда губернасы
Эчке бүленеш
1897 елда Вологда губернасы 10 өязгә бүленгән булган.
Сантульян
Сантульян — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Гюиан-Дюрн
Гюиан-Дюрн — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Гадомске
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ослава-Домброва
Ослава-Домброва — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Прудок (Ушацкий районы)
Прудок (Прудок ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Ушацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Шкоция (Подлясье воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Матвей Манизер
Тормыш юлы
1920 елда — Мәскәү хәрби округы сәяси идарәсенең Агиткультура остаханәсе мөдире. Монументаль пропаганда программасында актив катнашучы.1921 елдан укытучы эшендә: Югары сәнгать-техник остаханәләр (1921—1929, Ленинград), И. Е. Репин исемендәге рәсем сәнгате, скульптура һәм архитектура институты (1935—1941 һәм 1945—1947, 1939 елдан профессор, Ленинград), Мәскәү югары сәнгать-сәнәгать училищесы (1946—1952), В. И. Суриков исемендәге Мәскәү сәнгать институты (1952—1966).
Мәскәү метрополитены өчен зур монументаль эшләр башкарган.
Имсыса
Имсыса — Россия территориясеннән ага торган елга. Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Иртыш елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Се (Браганса)
Се  — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Уфаоргсинтез
Продукциясе
Хәзерге вакытта боргыч шулай ук ацетон, фенол һәм альфа-метилстирол эшләп чыгара. Биредә полипропиленның 70 тирәсе маркасын җитештерү үзләштерелгән.
Папановка
Почта индексы — 452635, — 80258830028.
Волын губернасы
Халык
Туган тел буенча, 1897: украин теле — 70,1%, яһүд теле — 13,2%, поляк теле — 6,1%, алман теле — 5,7%, рус теле — 3,5%.
Минзәлә (газета)
Русча басма
Район газетасы битләрендә язучылар һәм шагыйрьләр Валентин Ерашов, Вячеслав Шугаев, Ренат Суфиев (Роман Солнцев), Марс Шабаев, Газиз Мөхәммәтшин, Габделхәй Сабитов, Рәшит Гәрәй, Гөлшат Зәйнашева, Фәннур Сафин, Салисә Гәрәева, Фәнзаман Баттал, Фәйзи Хуҗин үзләренең беренче әсәрләрен бастыралар. 1930 елларда Минзәләдә булып эшләгән Абдулла Алиш газета белән хезмәттәшлек итә, Нур Баян шигырьләрен бастыра.
Сыырике
Сыырике (Sõõrike) — Эстониянең Пярнумаа өязендә урнашкан авыл.
Лешчаняты
Лешчаняты (Лешчаняты ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.
Суайо (кантон)
Суайо — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
Pluck (ширкәте)
Pluck Техаста, Остинда нигезләнгән Америка Интернет ширкәте, ул RSS укучы (яңалыклар аггрегаторын) тәъдим итүче вебсайтны 2005 елдан бирле алып барган. Ширкәтне 2008 елның 3 Мартында Demand Media тарафыннан US$75 миллион кулдагы акча өчен сатып алынган булган.
(1041) Аста
(1041) Аста  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Мур (Айдахо)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Осово (Косьцерский повяты)
Осово  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Рөстәм Нигъмәтуллин
Тәрҗемәи хәле
1969 елның 24 июнендә Кыргыз ССР башкаласы Фрунзе (1991 елдан Бишкәк) шәһәрендә туган. «Радиоэлектрон корылмалар» белгечлеге буенча А.Н. Туполев исемендәге Казан авиация институтын (1994), В.И. Ульянов-Ленин исемендәге Казан дәүләт университетының юридик факультетын (1999) тәмамлаган. 1987-1989 елларда Совет Армиясендә хәрби хезмәттә.
Гаиләсе
Милке һәм керемнәр декларациясе турында: 1, 2, 3.
Клудно (Лодзь воеводалыгы)
Клудно  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Николай Ватутин
Николай Фёдор улы Ватутин (1901-1944, Киев) - Совет гаскәр башлыгы, армия генералы (1943), Советлар Берлеге Каһарманы (1965, үлгәч).
Киев Мариин паркында күмелгән.
Шабане (кантон)
Шабане — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
ТНК-BP
ТНК-ВР 2013 елда тулысынча Роснефткә сатыла. ТНК-BP топ-менеджерлары Роснефткә күчә.
Тарих
«Төмән карамай компаниясе» (компанияның хужасы Бөек Британияның Виргин утрауларында теркәлгән) үзенең тарихын 1995 елдан башлый. Бу елда ул «Роснефть» составыннан чыгарыла.
2000 елда ТНК-BP «Ырынбур карамай акционер компаниясе»н (ОНАКО) сатып ала. ТНК составына «Оренбургнефть», Орск карамай иләү zone, Ырынбур нефтебаза һәм «Оренбургнефтепродукт» бирелә.
Ильмеж
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
NGC 7417
NGC 7417 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Аргонлазерлы трабекулопластика
Аргонлазерлы трабекулопластика (АЛТ) трабекуляр өлкәгә нокталы лазерлы коагулянтлар салудан гыйбарәт, бу сулы сыекча агып китүен  арттырып, КЭБ-ны киметә.
Өзлегүләр
1.   Гониосинехияләр (рәс. 13.52г) коагулянтлар салу өлкәсе артка күчкән  булса яки көч күәте артык югары булса барлыкка килә ала. Күбесенчә бу сулы сыекча агып китүен киметми.
Нәтиҗәләр
NB Балаларда АЛТ күпчелек икенчел глаукомада нәтиҗәсез.
Клюки (Лодзь воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Воронеж губернасы
Эчке бүленеш
1897 елда Воронеж губернасы 12 өязгә бүленгән булган.
Кәнер (авыл)
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.
Осово-Лесьне
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Экс-ан-Прованс (округ)
Географиясе
Мәйданы — 1532 км². Округ 10 кантоннан тора, алар үз чиратында 44 коммунага бүленгән.
Клюски (Велюнский повяты)
Клюски  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
«Шәһри Чаллы» газетасы
Тарихи белешмә
Декабрь аенда бу газетаның русча дубляжы да чыга башлый (4 полосалы басма эченә 2 полоса русча дубляж кушыла).
Шәһәр Советының 1990 елда сайланган яңа составы беренче сессиядә үзенең татарча һәм русча басма органнары булдыру турында карар кабул итә. Чаллыда урысча «Время», татарча «Чулман-Идел» газеталары туа. Беренче мөхәррир – Йосыф Җимангулов (Җомгалы). Әмма кыенлыклар шактый булды. Әйтик, татар һәм рус редакцияләренең икесенә бер нәшрият комплексы алу өчен акча бүлеп биргәннәр иде, ул "Время" газетасы редакциясенә генә эләкте.
Гәзит исеме «Чулман-Идел» дип куела. Аннары, күпмедер вакыт узгач, атамада шәһәр исеме дә чагылырга тиеш дигән фикергә киләләр. Аны «Шәһри Чаллы» дип үзгәртәләр. 1991 нче елның 30 декабреннән соң газета Чаллы шәһәр хакимияте органына әверелде. 1992 елда гәзит тиражы хәзерге чор өчен хыялларда күрерлек 75 мең белән исәпләнә.
ZNF609
ZNF609 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Бельнёв
Географиясе
Коммуна мәйданы — 14.47 км².
Прыбытки (Расонский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Диодлазерлы циклодеструкция
Техника
е)  Эчкә СЯКЧ 2  көнгә билгелиләр. NB КЭБ тәңгәл тикшерү өчен берничә  процедура үткәрү еш кирәк.
Нәтиҗәләр
Нәтиҗәләр глаукома формасына бәйле, кайчакта процедура кабатлавын сорый. Авыртуны туктатып булса да, бу КЭБ нормальләшү белән бәйле түгел.
Галёминек
Галёминек — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Лазерлы иридотомия
Дәлилләр
•      Бәбәк бикләнүе белән  икенчел ябык почмаклы глаукома.
Техника
а) апроклонидин  1% яки бримондин 0,2% тамызалар;
Соотагусе (Кадрина)
Соотагусе (Sootaguse) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Осташево (Диңгез буе воеводалыгы)
Осташево  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Баулы аграр көллияте
Тарих
1997 елда 82нче санлы Баулы урта һөнәри-техник училищесы 82нче санлы һөнәри лицей (ПЛ-82) итеп үзгәртелә.
Директорлар
Гөләндәм Әсгать кызы Камалиева, Айнур Азат улы Гыймаев (2017 елга кадәр), Эльвира Рев кызы Фәррахова (в.б.).
Белгечлекләр
Баулы аграр көллияте — авыл хуҗалыгы җитештерүе, нефть сәнәгате, төзелеш, сәүдә һ.б. хезмәт эшчәнлеге өлкәләре өчен кадрлар әзерли. Укучылар ике баскычлы әзерлек үтә: башлангыч һөнәри һәм урта һөнәри белем алу.
Сендин-да-Рибейра
Сендин-да-Рибейра — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
ZNF611
ZNF611 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Прыветак
Прыветак (Прыветак ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Сенненский районында урнашкан авыл.
Ташчишмә (Шаран районы)
Почта индексы — 452643, — 80258835004.
Сендин-да-Серра
Географиясе
Мәйданы —.
(1048) Феодосия
Тарихы
1924 елның 29 ноябрендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1924 TP» саналган.
Галинин
Галинин — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Клясак-Дужи
Клясак-Дужи — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Нью-Дейл (Айдахо)
Нью-Дейл  — Америка Кушма Штатларының Айдахо штатында урнашкан шәһәр.
(1970) Шумерия
(1970) Шумерия  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1954 елның 12 мартында Мигель Ицигсон тарафыннан Ла-Плата обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1954 ER» саналган.
Виктор Вексельберг
Биографиясе
1989 елда — АОЗТ «НПО „КОМВЕК“», директор.
ТНК-ВР
1997-2013 елларда Вексельберг әкренләп нефть тармагында эшли. Нәтиҗәсе — ТНК-BP компаниясе.
ТНК-BP 2013 елда тулысынча Роснефткә сатыла. ТНК-BP топ-менеджерлары Роснефткә күчә.
Шостаки (Ломжинский повяты)
Шостаки  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Игертаун (Пенсильвания)
Игертаун  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бельно-су-Пуйи
Географиясе
Коммуна мәйданы — 14.63 км².
NGC 7421
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Прыгузки
Прыгузки (Прыгузкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Аршанский районында урнашкан авыл.
Вя Апя Км 180.600 (Казерта)
Географиясе
Вя Апя Км 180.600 Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
67 ел
Вафатлар
60er
Гыйбадулла Алпаров
Хәтер
2008 елда Гыйбадулла Алпаровның сайланма хезмәтләре яңадан нәшер ителә. Бу җыентыкны Г. Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты хезмәткәрләре әзерли.
Сент-Френсис (Көньяк Дакота)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.