cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Алкантара (Мараньян)
Алкантара  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мараньян штатына карый.
Дзержно (Мишковский повяты)
Дзержно  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Барбарувка (Люблин воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сибиел
Сибиел — Румыниянең Сибиу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Ньюкасл (Вашингтон)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хамма (Тюрингия)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Әхәт Латыйпов
Биографиясе
1955-1957 елларда Совет Армиясе сафларына чакырыла. Хезмәт итеп кайткач, шул ук конторада бораулаучы булып эшләвен дәвам итә.
Дыряне
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
Алматы үзәк мәчете
Тарих
Җидесу өлкәсенең Верный (Алматының 1867—1921 еллардагы исеме) өлкә шәһәре Алма-Ата станицасы, Алма-Ата выселкасы, Татар бистәсе, Яңа шәһәр (Верный) кварталларыннан торган. 1890 елда Татар бистәсендә яшәүче татарлар шәһәрдә беренче мәчетне — Татар мәчетен төзегән.
Тасвирлама
2006 елның 22 декабрендә Казакъстан милли банкы үзәк мәчет сурәте белән 500 теңге көмеш акча чыгарган.
Җиңү паркы (Казан)
Җиңү стеласы
42 метр биек Җиңү стеласы паркка Ямашев проспекты ягыннан керү яннында урнашкан. Аның битләвендә кылычлы сугышчы вә кулда бала булган Хатын-ана торалар. Стеланың очында җиңү таҗы тора.
Аллеяләр вә һәйкәлләр
Паркта теге-бу гаскәр төрләренә багышланган аллеяләр бар. Аларның бересе һәлак булган сугышчыларының тол хатыннарына багышланган.
Гнойник (Кече Польша воеводалыгы)
Гнойник — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кызыл Гвардия районы
Халык
Милли cастaф (2010): руслар — 54,0%, башкортлар — 25,7%, татарлар — 6,8%, алманнар — 4,3%, украиннар — 4,1%, казакълар — 2,1%.
Радовану (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Айвааланы (Демирҗи)
Айвааланы (Ayvaalanı) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Демирҗи илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Шахмат
Йөрүләр
Үзеңнең фигураң урнашкан кырга йөрү тыела.
Шахмат теориясе
Шахмат уеннарының төрле аспектларын өйрәнүче алымнар җыелмасы шахмат теориясе дип атала. Аның актив рәвештә алга китүе XV гасырда башланып китә. Шул вакыттан башлап хәзерге вакытка кадәр шахмат уйнау кагыйдәләре үзгәрмәгән диярлек.
Халыкара шахмат федерациясе
Халыкара шахмат федерациясе, ФИДЕ (FIDE, Fédération Internationale des Échecs) – 1924 елда оештырылган халыкара шахмат ярышларын уздыруда җаваплы төп орган. Күпчелек илләрдә шулай ук милли шахматистлар оешмалар булуы да билгеле.
Шахмат буенча дөнья чемпионнары
Вильгельм Стейниц – рәсми рәвештә билгеләнгән беренче шахмат буенча дөнья чемпионы. Бу горур исемгә ул тарихта беренче тапкыр «дөнья беренчелеге» астында узучы турнирда Иоганн Цукертотны җиңеп лаек була. Шулай итеп шахмат системасы чемпионлыгында мирас барлыкка килә: яңа дөнья чемпионы булып гамәлдә булган чемпионны җиңүче кеше санала башлый. Әмма шунысы мөһим: гамәлдә булган чемпион артында уйнау яки уйнамау, партия шартларын һәм уздыру урынын билгеләү кебек хаклар саклана. Шулай ук кагыйдә буенча җиңелү очрагында гамәлдә булган чемпион матч-реваншка да дәгъва кыла ала һәм анарда җиңгән вакытта аңа чемпион исеме кире кайтарыла.
1993 елдан 2006 елга кадәр дөнья чемпионы титулының хуҗасын билгеләүдә төрле каршылыклар булган. Әмма Крамник-Топалов кушылма матчыннан соң ФИДЕ дөнья беренчелекләрен уздыру һәм чемпион исемен бирү монополиясен үзенә кире кайтара. Бу «кушылма» матчта Владимир Крамник (Россия) җиңә. Бүгенге көндә шахмат буенча дөнья чемпионы булып 2007 елда җиңү яулаган Вишванатан Ананд санала. 2008 елда узган Крамник-Ананд матч-реваншында ул үзенең лаеклы исемен саклап кала. 2010 елның апреленда узган Топалов-Ананд матчында Вишванатан Ананд җиңүгә ирешеп кабат дөнья чемпионы була.
1927 елдан бирле дөньякүләм шахмат чемпионатлары хатын-кызлар арасында да уздырыла башлый (шул ук вакытта хатын-кызлар төп титул яулауда да катнашырга мөмкин). Хатын-кызлар арасында беренче дөнья чемпионы булып Бөек Британия спортчысы Вера Менчик санала. Анардан соң 1990 еллар башына кадәр хатын-кызлар арасында дөнья чемпионы исемен бары Советлар Берлеге спортчылары гына йөрткән. 1991 елдан алып 2008 елга кадәр (1996-1999 һәм 2004-2006 еллардан кала) бу титулны бары Кытай хатын-кызлары гына яулый. 2008 елдан башлап бүгенге көндә кадәр хатын-кызлар арасында дөнья чемпионы булып Россия спортчысы Александра Костенюк санала.
«Тотындымы — йөре» һәм «кулыңны җибәрдеңме — йөрдең» кагыйдәләре
Уенчының башка йөрү ясаганда ялгыш берәр ташка тиюе бернинди сөземтәгә дә китерми.
Партияне кичектерү
Ярышлар нигезнамәсе буенча уен бер көнне башланып икенче яисә башка көнне уйналып бетәргә мөмкин.
Партияне язып бару
Цейтнот вакытында (уенчының киләсе күзәтүгә 5 минуттан да азрак вакыты калганда һәм һәр йөргән өчен вакыт өстәлмәгәндә) уен кагыйдәләре йөрүләрне флагчык төшкәнче язмаска рөхсәт итә. Әгәр ике уенчы да цейтнотка эләксә арбитр, яисә аның ярдәмчесе булдыра алган хәтле уенны тикшереп, уенчыларның йөрүләрен язып барырга тиеш. Соңыннан уенчы (уенчылар) үзләренең бланкларын көндәшенең, арбитрның яки аның ярдәмчесенең язмаларына таянып, тутырып бетерергә тиеш.
HD114440
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Сен-Жан-Тролимон
Сен-Жан-Тролимон — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
Плавеч
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Лагыр (Чуашстан)
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 100 кешенең яшәве мәгълүм.
Полыгорец
Полыгорец — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы №1371 Юмыш елгасының уң ярыннан 11 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.
(12922) 1998 WW19
(12922) 1998 WW19 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Püpü
Ururu (Oruro) şähärennän 130 km yıraqlıqta könyaq yünäleştä urnaşa.
Семилуки
Халык саны — кеше.
Шигаево (Шаля шәһәр округы)
Халык
Халык саны динамикасы:
Сәүлик
Сәүлик (Савлек) — Тор елгасы кушылдыгы. Пермь краеның Көңгер районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тор елгасының уң ярыннан 12 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.
Оберн (Вашингтон)
Оберн  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан шәһәр.
Куандык районы
Административ бүленеш
Куандык районы составына 18 авыл шурасы керә.
Гожень-Дольни
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вакыт
Термодинамика
Больцман тигезләмәсе буенча H үсә алмый. Больцман тигезләмәдә бик мөһим нәтиҗәне ача: Энтропия
Гомуми чагыштырмалылык теориясе
Чагыштырмача вакыт үзгәреше гравитацион потенциаллар аермасына туры пропорциональ, яктылык тизлегенең квадратына кире пропорциональ:
Кастрильо-де-Риописуэрга
Кастрильо-де-Риописуэрга — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
(12923) Зефир
Тарихы
1999 елның 11 апрелендә LONEOS проекты тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 GK4» саналган.
Варкута-Яха
Варкута-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Мессояха елгасының сул ярыннан 401 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 61 км.
Хезмәт даны ордены
I, II, III дәрәҗәләре бар, иң югарысы – I  дәрәҗә. Башта III, аннары II , иң соңыннан I дәрәҗә орден тапшырыла.
Тарих.
1983 елның 7 гыйнварында 35 хезмәткәр өч орденның да тулы  хуҗалары булды:
Каядере (Өмерли)
Каядере (Kayadere) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Өмерли илчесенә караган бер авыл (köy).
Вафирә Гыйззәтуллина
Иҗаты
1971 елда Вафирә Гыйззәтуллина Казан телестудиясе төшергән "Идел көйләре" фильм-концертта Гали Ильясов, Рәхилә Мифтахова, Ренат Ибраһимов, Эмиль Җәләлетдинов белән берлектә катнаша. Вафирә Гыйззәтуллина Иделгә багышланган җыр белән концертның башында чыгыш ясый. 1974 елда җырчы Воронежда узган Җырчылар бөтенрусия конкурсында һәм Һавананың Бөтендөнья яшьләр һәм студентлар фестивале конкурсында лауреат исеменә лаек була.
Егозы
Егозы (Егозы) — Киров өлкәсенең Оричи районында урнашкан авыл.
Шилкински (Камышлов районы)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Океноген (Вашингтон)
Океноген  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан шәһәр.
Алань
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Гарадзишча (Камянецкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Плаштьовце
Плаштьовце — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Малишев
Малишев — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Раковица (коммуна, Вилча)
Раковица — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан коммуна.
Калинин районындагы күмәк хуҗалыклар
Исемлек
5. «Үзәк» — Пучы.
8. «Партизан» — Түке.
15. Киров ис. совхоз.
23. «Кызыл яр» — Яңа Байсар.
40. «Алга» — Тәкмәк.
Нортчейз (Төньяк Каролина)
Нортчейз  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Меан
Сен-Меан — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
Добра-Колёния
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD114556
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Борисоглебск
Тарих
Шәһәр статусын 1779 елдан башлап йөртә.
Плеш (Лученец)
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Егоровская (Киров өлкәсе)
Егоровская (Егоровская) — Киров өлкәсенең Афанасьево районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Бийка (Катунь кушылдыгы)
Бийка — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга  Катунь елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Каһарман ана ордены
Тасвирлама.
Рәссамы –Иосиф Абрам улы Ганф.
Стэнтон (округ, Канзас)
Искәрмәләр
Стэнтон (округ, Канзас)
Доброгощице
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пльешовце
Пльешовце — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Омак (Вашингтон)
Омак  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан шәһәр.
Балчыклы (Түбән Кама районы)
Тарих
XVIII гасырда нигезләнгән.
Безволя
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Каядере (Пүтүрге)
Каядере (Kayadere) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Пүтүрге илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(12929) 1999 TZ1
Тарихы
1999 елның 2 октябрендә Ч. Джулз тарафыннан Фаунтин-Хиллс обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 TZ1» саналган.
Бирюкса (Катунь кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Тунунак (Аляска)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сьюард (округ, Канзас)
Сьюард — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Либерал шәһәре.
Шиловка (Красноуфим шәһәр округы)
Халык
Халык саны динамикасы:
Кинтана-дель-Пидио
Кинтана-дель-Пидио — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
HD114570
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Гаврилов Посад
Гаврилов Посад (Гаврилов Посад) — Россия Федерациясенең Иваново өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Окракок (Төньяк Каролина)
Окракок  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Дамир Шәйхетдин
Дамир Шәйхетдин - журналист. 1977 елның 1 гыйнварында туган. 2002 елда Казан дәүләт университетының журналистика факультетын тәмамлый. 2005-2010 елларда «Азатлык» Татар яшьләре берлеге рәисе була. «Безнең юл», «Чаллы яшьләре» газеталарны чыгарган. 2018 елда "Уйга килү" исемле китабы басылып чыга. Шәҗәрәләр төзү белән шөгыльләнә.
Фавьер (Сомма)
Фавьер — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Хаузен (Айхсфельд)
Хаузен (Hausen) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Сен-Ривоаль
Сен-Ривоаль — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
Солянка (Бабка кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гарбаха
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Урман Шигалие
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Повина
Повина — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Куәт (Йолдыз сугышлары)
Кара тараф
Җиңү минем чылбырларны вата.
(12932) Conedera
(12932) Conedera — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Зайчиха (Катунь кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Заволжск
Халык саны — кеше.
Яңа Орск районы
Халык
Милли cастaф (2010): руслар — 69,8%, казакълар — 20,0%, татарлар — 3,3%, украиннар — 1,8%, башкортлар — 1,7%.
Алтамира-ду-Мараньян
Алтамира-ду-Мараньян — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мараньян штатына карый.
Windows 7
Windows 7'гә Windows Vista'дан чыгарылган кайбер үзгәртүләр, интерфейс буенча да бик күп үзгәрешләр кертелә. Windows 7 составыннан шулай ук кайбер уеннар да бетерелә: Inkball, Ultimate Extras; кушымталар, Windows Live (Почта Windows аналоглары, Windows календаре һ.б.), Microsoft Agent технологиясе, Windows Meeting Space; «Башлау» менюсыннан классик бизәлешкә кире кайту бөтенләй юкка чыга.
Fiji
2006 елның мартында Windows Vista дәвамчысы буларак Fiji булачак дип әйтелә, ул 2008 елга чыгачак дип белдерелә.
Погранице
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Кинтанар-де-ла-Сьерра
Кинтанар-де-ла-Сьерра — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Енияпан (Акдагмадени)
Енияпан (Yeniyapan) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Йозгат иле Акдагмадени илчесенә караган бер авыл (köy).
Пайни-Грин (Төньяк Каролина)
Географиясе
Пайни-Грин халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Гардзейчыки
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Домбье (Силезия воеводалыгы)
Домбье  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Муса Җәлил һәйкәле (Санкт-Петербург)
Сыйфатлама
Түзә алмабыз, кара кан да коярбыз -
Липово (Чабаксар районы)
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Шипелово (Белоярски шәһәр округы)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Рамна (коммуна)
Рамна — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан коммуна.
Кохма
Тарих
Шәһәр статусын 1925 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (94,3%), украиннар (1,2%).
Голча
Голча — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ильяс Камал
Тәрҗемәи хәле
2014 елдан башлап Ильяс Камал - Татар Дәүләт филармониясенең әдәби-музыкаль лекториеның (Филармонический музыкально-литературный лекторий) солисты. Филармониянең лекторие составында Татарстанның һәм Россия Федерациясенең күп шәһәрләрендә концертлар бирә.
Бельско (Люблин воеводалыгы)
Бельско  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Мати (шәһәр)
Мати (Mati) — Филипиннең Давао-Ориенталь правинсәсендә урнашкан шәһәр.
Айваҗык (Дурсунбей)
Айваҗык (Ayvacık) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Дурсунбей илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Беляни (Люблин воеводалыгы)
Беляни  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Енияпар (Гереде)
Енияпар (Yeniyapar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Гереде илчесенә караган бер авыл (köy).
Сухобизярка
Сухобизярка — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Бабка елгасының сул ярыннан 110 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.
Камышла (Катунь кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Домбье-Хробакове
Домбье-Хробакове — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мадикасы
Мадикасы (Матикасси, Мадикасы) — Чуашстанның Чабаксар районында урнашкан авыл.
ССРБ Кораллы көчләрендә хезмәт иткән өчен ордены
Әлеге орденның I дәрәҗәдәгесе Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе дәге иң сирәк (13 мәртәбә) кулланылган бүләк. (Мәсәлән, Җиңү ордены – 20(19) мәртәбә бирелде).
Каядиби (Даламан)
Каядиби (Kayadibi) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Даламан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Беляни-Дуже
Беляни-Дуже — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Пиннекл (Төньяк Каролина)
Географиясе
Пиннекл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Ербаг (Эрменек)
Ербаг (Yerbağ) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Караман иле Эрменек илчесенә караган бер авыл (köy).
Дуанера ла Рока (Фоҗа)
Дуанера ла Рока — Италиянең Апулия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Карасу (Катунь кушылдыгы)
Карасу — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга  Катунь елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Бенчин (Люблин воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дамирә Кузаева
Тәрҗемәи хәл
Дамира Кузаева 1993 елда вафат була. Ул Төнгүк авылында җирләнгән. Артисткага хөрмәт йөзеннән, ел саен аның туган авылында талантлы яшьләр арасында театр осталыгы бәйгесе оештырыла.
Сан-Хосе (Филипин)
Сан-Хосе (San Jose) — Филипиннең Нвева-Эсиха пpaвинcәсендә урнашкан шәһәр.
Кинтанилья-де-ла-Мата
Кинтанилья-де-ла-Мата — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Сүз төркемнәре
Сүз төркемнәре — уртак семантик һәм грамматик үзенчәлекләре буенча тупланган сүзләр класслары.
Җир, су, кеше сүзләре — исемнәр. Алар предмет һәм затларны белдерәләр, килеш, тартым белән төрләнәләр, берлектә я күплектә киләләр.
Корела (кабилә)
Корела — Урта гасырларда, нигездә, Карел муентыгында һәм Төньяк Ладога буенда яшәгән борынгы Балтыйк буе-фин кабиләсе.
Сүз төркемнәре
Баралар, чәчәк ата, елмайдың сүзләре — фигыльләр. Болары эш-хәл, хәрәкәтне белдерәләр, зат-сан белән төрләнәләр, хәзерге, үткән һәм киләчәк заманда киләләр.
(12938) 4161 P-L
(12938) 4161 P-L — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Корела (кабилә)
Тарихы
XIV гасыр ахыры — XV гасыр башында Валаамски һәм Коневецкий монастырьларына нигез салына һәм миссионерлык эшчәнлеге башлана.
Сен-Лоран-сюр-Сон
Географиясе
Коммуна мәйданы — 11,06 км².
Голянка (Кече Польша воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(5717) Дамир
Тарихы
1982 елның 20 октябрендә Карачкина Л. Г. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 UM6» саналган.
Каядиби (Сейдикемер)
Каядиби (Kayadibi) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Сейдикемер илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Комсомольск (Иваново өлкәсе)
Тарих
Шәһәр тибындагы бистә статусын 1931 елдан, шәһәр статусын 1950 елдан башлап йөртә.
Хельдрунген
Хельдрунген (Heldrungen) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Әдәм (Кече Чирмешән кушылдыгы)
Характеристика
Елга башының абсолют биеклеге 145 м, тамагыныкы – 112 м. Авышы — 157,14 см/км. Су җыелу мәйданының урманлылыгы 33%.
Фекьер-ан-Виме
Фекьер-ан-Виме — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Дугали ди Сото (Бреша)
Дугали ди Сото — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Гарэлки
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Алтинью
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Плейн-Въю (Төньяк Каролина)
Географиясе
Плейн-Въю халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
(12940) 4588 P-L
(12940) 4588 P-L — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Береза (Люблин воеводалыгы)
Береза  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Сыра (Сылва кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Каядиби (Мерам)
Каядиби (Kayadibi) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Мерам илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Горенице
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Төньяк Ладога буе
Төньяк Ладога буе, яки Ладога Карелиясе (фин. Laatokan Karjala (Лаатокан Карьяла)) — табигый-тарихи төбәк, хәзерге вакытта Ладога күленең төньяк яры, Ленинград өлкәсе һәм Карелия республикасының көнбатыштагы административ чиге, төньяктагы Россия-Финляндия чиге һәм 1939 елның көнчыгышындагы иске совет-фин чигенең шартлы сызыгы белән чикләнгән.
Малошивка
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(12941) 4638 P-L
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4638 P-L» саналган.
Малдыкасы (Чабаксар районы)
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 128 кешенең яшәве мәгълүм.
(5721) 1984 SO5
Тарихы
1984 елның 18 сентябрендә Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 SO5» саналган.
Дрохлин (Силезия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Татарка (Бабка кушылдыгы)
Татарка — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Бабка елгасының уң ярыннан 7,3 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Дугера (Алесандрия)
Дугера — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Филлипс (округ, Канзас)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1868 елда оештырыла.
Армспорт
1997 елдан башлап армрестлинг армспорт дип атала, ә армрестлерларны армкөрәшчеләр, кул кәрәшчеләре дип атыйлар.
Ершово (Нолинск районы)
Ершово (Ершово) — Киров өлкәсенең Нулин районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Тормыш юлыннан
Тарих
1996 елның 14 сентябреннән бүгенге көнгә кадәр «По жизненному пути» (чуаш. »Пурнăç çулĕпе").
Бесядки (Люблин воеводалыгы)
Бесядки  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сергей Лывин
Сугыштан соң.
ССРБ Рәссамнар берлеге әгъзасы (1955).
Чуаш дәүләт сәнгать музеенда 2 хезмәте саклана.
Подгориье (Жилина)
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Коваррубиас
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Финни (округ, Канзас)
Искәрмәләр
Финни (округ, Канзас)
Шипова (Эрбет шәһәр бүлгесе)
Халык
Халык саны динамикасы:
(5724) 1986 WE
(5724) 1986 WE — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Сент-Сев
Сент-Сев — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
Каядиби (Аксу)
Каядиби (Kayadibi) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Аксу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Фокс-Ривер (Аляска)
Фокс-Ривер  — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Фокс-Ривер халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Айвалы (Атакум)
Айвалы (Ayvalı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Атакум илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Александр Волков (1928)
Биографиясе
Совет-фин сугышы елларында (1941-1944) гаилә Свердловск өлкәсенә эвакуацияләнә, анда Александр хезмәт эшчәнлеген йөк төяүче булып башлый. Карелиягә кайткач, колхозда ат караучы, аннары урман кисүче булып эшли. .
А.С. Пушкин, А. Блок, А. Ахматова, А. Твардовский һәм башка рус шагыйрьләренең әсәрләрен карелчага тәрҗемә авторы.
Сәгыйт Хәйри
1990-1991 елларда «Азатлык» Татар яшьләре берлеге оешмасының эшчәнлегендә, Татар яшьләре көннәрен үткәрүдә актив катнаша. 1991 елда Казан дәүләт университеты­ның журналистика факультетының икенче курсны тәмамлагач Төркиягә укырга китә. 1998 елдан бирле Әнкарада «Төркия авазы» радиосының та­тар редакциясен җитәкли.
Югары Уратма
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Рекс (Төньяк Каролина)
Географиясе
Рекс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Дудова (Арецо)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Подградиье (Мартин)
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Кече Камаево
Кече Камаево (Кайри Шӗнерпуҫ, Малое Камаево) — Чуашстанның Мария Посады районында урнашкан авыл.
Франклин (округ, Канзас)
Франклин — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Оттава шәһәре.
Малямувка
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вилаять
Вилаять (ولاية вилайәһ ) — кайбер Төньяк Африка, Якын һәм Урта Көнчыгыш дәүләтләрендә төп административ-территориаль берәмлек.
Дуе Албере-Руца-Цанела (Падова)
Географиясе
Дуе Албере-Руца-Цанела Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Сизен
Сизен — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
Бжезини (Радинский повяты)
Бжезини  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Гошице (Кече Польша воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хёрзельгау
Хёрзельгау (Hörselgau) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Ревига (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Фёдор Ивачёв
Биографиясе
Карел әдәби телен төзүдә катнаша һәм ул карел журналында бер шигырен карел телендә бастыра.
Сугыштан соң «Тотуус» газетасы редакторы урынбасары, Карелиянең радиотапшырулар комитеты рәисе урынбасары булып эшли.
Широкий Лог (Әртә шәһәр бүлгесе)
Широкий Лог (Широкий Лог) — Свердловск өлкәсенең Әртә шәһәр округы составына керүче авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
Харви (округ, Канзас)
Территориясе
Округ мәйданы 1401 км² тәшкил итә.
Прескотт (Вашингтон)
Прескотт  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан шәһәр.
Жеки-Мали
Жеки-Мали — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Жгули
Халык
Халык саны динамикасы:
Подлужани (Бановце над Бебравоу)
Подлужани  — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Ригелвуд (Төньяк Каролина)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гыда (елга)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Херинген (Хельме)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD114759
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Ерличобан (Эрух)
Ерличобан (Yerliçoban) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Сиирт иле Эрух илчесенә караган бер авыл (köy).
Спезе
Спезе — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
Алту-ду-Родригис
Алту-ду-Родригис — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Норти штатына карый.
Свабода (Круглянский районы)
Свабода  (Свабода ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Круглянский районында урнашкан авыл.
Сий
Сий — Румыниянең Сату-Маре жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Шихан (Краснотурьинск шәһәр округы)
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез
Пуллман (Вашингтон)
Пуллман  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан шәһәр.
Ждановы (Киров өлкәсе)
Халык
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
(5733) 1989 AQ
Тарихы
1989 елның 4 гыйнварында С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 AQ» саналган.
Алту-Жекитиба
Алту-Жекитиба — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Владимир Демченко
Тәрҗемәи хәле
1949 елның 8 апрелендә Чечен-Ингуш АССРның Гудермес шәһәрендә туган. Мәскәү өлкәсенең Хотково шәһәрендәге Абрамцево сәнгать-сәнагать училищесында, Серов исемендәге Ленинград сәнгать училищесында, Суриков исемендәге Мәскәү дәүләт сәнгать институтында, Грозныйда дәүләт университетында укый.
Төреш
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны бүᴫгеында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сөлил, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейннары, Агыйдел кушылганга чаклы, елга бассейны — Чулман.
Тельгрюк-сюр-Мер
Тельгрюк-сюр-Мер — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
Ешилада (Деврек)
Ешилада (Yeşilada) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Зонгулдак иле Деврек илчесенә караган бер авыл (köy).
Калмык гаскәре
Гаскәргә Россия империясенең көньяк чикләрен саклау өчен Ырынбур, Әстерхан, Дон калмыклары алынган.
Галерея
Калмык полкы гаскәриләре.
Еенги
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Шәбез (инеш)
Характеристика
Шәбезбаш, Кыр-Каен Түбә, Иске Кормаш, Иске Балтач, Яңа Балтач, Иске Җияш, Иске Теләкәй, Мерәс авыллары кырыеннан агып үтә. Шулай ук елга бассейнында Такталачык, Уразай (икесе дә өлешчә) һәм башка авыллар да бар.
(5734) Noguchi
(5734) Noguchi — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 15 гыйнварында К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 AL1» саналган.
Роки-Поинт (Төньяк Каролина)
Географиясе
Роки-Поинт халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Жениховы
Жениховы (Жениховы) — Киров өлкәсенең Даровской районында урнашкан авыл.
(12954) 2040 T-2
(12954) 2040 T-2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Свёкрава
Свёкрава (Свёкрава ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Кличавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Нуриман районы
Районда 21 499 (2009), 20 353 (2017) кеше яши.
2010 елгы Бөтенроссия халык санын алу нәтиҗәләре буенча: башкортлар ― 37,4 %, татарлар ― 28 %, руслар ― 22,7 %, марилар ― 10,2 %, башка милләт кешеләре ― 1,7% %.
Мәгариф
чирмешләр —              342     12, 2%,
Кече Шахчурино
Кече Шахчурино (Пӗчӗк Аначкасси, Малое Шахчурино) — Чуашстанның Чабаксар районында урнашкан авыл.
Жердзина
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(5736) Sanford
(5736) Sanford — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Габдрахман Измайлов
Габдрахман Измайлов (Габдрахман Йосыф улы Измайлов,, — , ) — сәясәт эшлеклесе. БК(б)Фнең Казан каршындагы мөселман бүросы җитәчеләреннән берсе (1918), Бөтенбашкорт гадәттән тыш кәмисиясе рәисе (1919), ТАССР эчке эшләр халык комиссары (1920-1921), Таулы халыклар АССРның  президиумы сәркәтибе (1921-1923). 1923-1929 елларда Казанда: ТАССР хезмәт, эшче-керәстиян инспекциясе халык комиссариатларында, БК(б)Фнең Бауман җаваплы сәркәтибе (1924), Камил Якуб ис. полиграфия-нәшрият комплексы директоры, «Яңа китап» нәшириятендә идарә рәисе урынбасары. 1930-1931 елларда язу машиналары остаханәсендә Көнчыгыш телләре буенча киңәшче, курсларында укытучы.
Хромосома
thumb|250px|Эукариот хромосомнын [[метафаза стадиясендә диаграмы. (1) Хроматид. (2) Центромер. (3) Кыска җилкәсе. (4) Озын җилкәсе.]] Хромосома - күзәнәкләрдә табылган ДНК һәм аксымның оештырылган структурасы.
Флюи
Флюи — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Мамадыш
Халык
Төп милләтләр:
Авыл хуҗалыгы
Бодай, арыш, арпа, солы, борчак, бәрәңге, җитен үстерелә. Терлекчелекнең төп юнәлешләре-сөтчелек, дуңгызчылык, җәнлекчелек.
Мамадыш районы
Географиясе
Мамадыш районы Татарстан Республикасының төньяк-көнчыгышында, Рус тигезлегенең көнчыгыш өлешендә урнашкан. Көнчыгыштан аңа «Алабуга» МИЗ, көнбатышта район Теләче һәм Саба районнары, төньяктан — Татарстанның Кукмара районы, төньяк-көнчыгышта Удмурт Республикасы белән чиктәш. Район чикләре көнчыгышта Нократ елгасы, нөньяк — Кама елгасы белән билгеләнә. Су фонды мәйданы 98 м2 тәшкил итә. Мамадыш районы Киров өлкәсенә якын. Территориянең озынлыгы төньяктан көньякка 70 км, көнбатыштан көнчыгышка — 80 км. гомуми мәйданы — 2,6 км. м2. Районның континенталь климаты: җәйге сезон коры һәм озын түгел, әмма кыш җылы.
Алтарих
1552 елда, Казан алынганнан соң, элеккеге тораклык җирләре Россия дәүләте составына кертелә. Беренче рус авылы булып Омара авылы тора. 1613 елның 3 июлендә Казан воеводалыгында Иске Мамадыш бистәсе урынында Троицкий-Мамадыш монастырь авылы төзелү турында грамота имзалана. Район территориясенең калган өлеше Зуй, Мәскәү, Дон монастырьлары һәм Казан архиерей йорты җирләренә караган. 1743 елда Кукмара авылында Асафула Иноземцев Таиш бакыр эретү заводын ача, ул 1747 елга кадәр Идел буеның иң эре бакыр эретү заводы була. 1774 елда халыкның шактый өлеше Емельян Пугачев отрядларына аның восстаниесе барышында кушыла, әмма капитан Яков Михалчуков отряды авылда бунт ясый, шуннан соң аны яңадан төзергә туры килә. 1781 елның 28 сентябрендә Екатерина II указы буенча Мамадыш авылы Казан наместниклыгының өяз шәһәре, 1796 елдан Казан губернасы рангына куела. 1859 елда шәһәрдә ике май эретү, өч күн, ике бөртекләр эшкәртү, ике кирпеч заводы һәм тукыма фабрикасы эшли. 1883 елда Заошмино бистәсе өлешендә Щербаков исемендәге шәраб кайнату заводы ачылган. XX гасыр башына анда 100гә якын кеше эшләгән.
Сәнәгать
«Мамадыш май-сыр комбинаты» 1974 елдан бирле эшли, 2007 елда яңа җитештерү корпусы төзелгщн. Сөт һәм сөт продукциясе җитештерү предприятиесе (17 төр сыр) «Сыр әлифбасы» холдингы составына керә. 2017 ел нәтиҗәләре буенча комбинат әйләнеше 4,8 млрд.сум тирәсе тәшкил иткщн. 2019 елда сөт базарын өйрәнү үзәге (Dairy Intelligence Agency) җитештерү күләме буенча иң яхшы 100 сөт эшкәртүчесен әзерләгән. Мамадыш комбинаты 22 нче урынны алган.
2020 елда «Вятка» сәнәгать паркы территориясендә пластик савыт — саба җитештерү буенча «Вятка пласт» (аның мәйданы 1,5 км2) яңа заводы төзелә башлаган. Төзелеш эшләрен тәмамлау 2021 елның маена билгеләнгән.
2020 елның гыйнвар-сентябрь айларында районда икътисади эшчәнлекнең чиста төрләре буенча 7 млрд 207 млн. сумлык үзе җитештергән товарлар читкә җибәргән.
Жохи
Халык
Халык саны динамикасы:
(5738) Биллпикеринг
(5738) Биллпикеринг — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
(12956) 2232 T-2
Тарихы
1973 елның 29 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2232 T-2» саналган.
Унь
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны бүᴫгеында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сөлил, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейннары, Агыйдел кушылганга чаклы, елга бассейны — Чулман.
Сикрита
Сикрита — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Маньково (Серпецкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ла-Куэва-де-Роа
Ла-Куэва-де-Роа — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Жерниця
Жерниця — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Грабошице
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шмакова (Махнёво муниципаль берәмлеге)
Шмакова (Шмакова) — Свердловск өлкәсенең Махнёво муниципаль берәмлеге составына керүче авыл.
Рөстәм Измайлов
Рөстәм Измайлов (Рөстәм Илья улы Измайлов,, — , ) — химик, химия фәннәре докторы (1977). 1955-1996 елларда РФА КФҮнең органик һәм физик химиясе институтында, 1975 елдан каталитик процесслар тәҗрибәханәсе мөдире, 1996-200? елларда КТУның әйдәп баручы фәнни хезмәткәре.
Подтурень
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Фольвиль (Сомма)
Фольвиль — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Ешилбаер (Күтахья)
Ешилбаер (Yeşilbayır) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Күтахья иле Күтахья илчесенә караган бер авыл (köy).
HD114846
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Житна
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Позба
Позба — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Онкология
Моның янына ионлаштыру нурланышы, химик препаратлар кулланалар, һичшиксез, якындагы елларда бу афәтне җиңүгә юнәлтелгән чаралар табылырга тиеш.
Шайенн (округ, Канзас)
Территориясе
Округ мәйданы 2644 км² тәшкил итә.
Глинишча (Баранавицкий районы)
Глинишча  (Глінішча ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Баранавицкий районында урнашкан авыл.
Силаджу
Силаджу — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
(5743) Като
Тарихы
1990 елның 19 октябрендә М. Акияма, Т. Фурута тарафыннан Сусоно обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 UW» саналган.
Заберезник (Орлов районы)
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Калапан
Тарих
Шәһәр статусын 1998 елдан башлап йөртә.
Глинишча (Ивацэвицкий районы)
Глинишча  (Глінішча ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Ивацеицкий районында урнашкан авыл.
Светлый районы
Административ үзәк — Светлый бистәсе.
Шамил Нигъмәтуллин
Биографиясе
1975 елда Казан сәнгать училищесын тәмамлый. Ю. К. Королев җитәкчелегендәге остаханәдә рәссам-монументалист белгечлеге буенча В. И. Суриков исемендәге Мәскәү дәүләт академия сәнгать институтын 1981 елда тәмамлый. 1984 елда академик Х. А. Якупов җитәкчелегендәге Казан сәнгать академиясенең иҗади остаханәсен тәмамлый.
Шатокуа (округ, Канзас)
Шатокуа — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Седан шәһәре.
Пушта (Лебедь кушылдыгы)
Пушта — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга  Лебедь елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(5744) Yorimasa
(5744) Yorimasa — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Алту-Парнаиба
Алту-Парнаиба — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мараньян штатына карый.
Свишчава
Свишчава (Свішчава ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Климавицкий районында урнашкан авыл.
Силваш
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чикалун (Аляска)
Географиясе
Чикалун халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Асия Измайлова
Асия Измайлова (Асия Сәфиулла кызы Измайлова,, — , ) — җырчы (меццо-сорано), ТАССРның атказанган артисты (1939). 1920-елларда Мәскәү татар театрын оештыруда катнашкан. 1939-1944 елларда Татар опера һәм балет театры солисты. Партияләр: Бикә («Качкын», Н. Җиһанов), яучы хатын («Галиябану», М. Мозаффаров), Ольга («Евгений Онегин», П. Чайковский). 1944-1950 елларда Дәүләт театр сәнгате институтында һәм Мәскәү консерваториясендә татар студияләре директоры һәм педагогы. 1963-1992 елларда Мәскәү консерваториясендә укыткан.
Каяҗык (Кызылтепе)
Каяҗык (Kayacık) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Кызылтепе илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кече Яндуганово
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 74 кешенең яшәве мәгълүм.
Салазан (Лебедь кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Хәләф Ишморатов (1960)
Ишморатов Хәләф Хәлфетдин улы (2 февраль 1960 ел) — дәүләт һәм җәмәгать эшлеклесе, Башкортстан Республикасы беренче, икенче һәм бишенче чакырылыш Дәүләт Җыелышы — Корылтай депутаты. Салават Юлаев ордены кавалеры. Башкортстан Республикасының атказанган мәдәният езмәләр. ЛХК «Башлеспром» ААҖ-ның директорлар Советы җитәкчесе.