cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Шелаша (Түбән Тойма кушылдыгы)
Шелаша — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Түбән Тойма елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 28 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Герденяса
Герденяса — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
NGC 634
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Кинау (ай кратеры)
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Мюнхеберг
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казчина Барбезина (Павия)
Географиясе
Казчина Барбезина Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Тукай (Авыргазы районы)
Сыйфатлама
Тукай авылы Авыргазы районының төньяк чигендә, район үзәгеннән 25 чакрым ераклыкта урнашкан. Кырмыскалылар белән күрше алар, ә Башкортстан башкаласы Уфадан 60 чакрым гына арада яшиләр. Авыл турындагы мәгълүматлар документларда тәү тапкыр 1728 ел белән искә алына. Авылның исеме Токай дигән кеше исеменнән килеп чыккан, дип исәпләнелә. Авылда күпчелек халык — татарлар, берничә гаилә руслар, башкортлар, чирмешләр, украиннар һ.б. яши.
Прединг
Прединг — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Горская Речка
Халык
Халык саны динамикасы:
Алленн-ле-Обурден
Алленн-ле-Обурден (Hallennes-lez-Haubourdin) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Лилль-6 кантонына карый.
Куздере (Черкеш)
Куздере (Kuzdere) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Чанкыры иле Черкеш илчесенә караган бер авыл (köy).
Зур Песчанка (Илек кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Җаек (бассейнның Россия өлеше).
Пашаөрен (Инегөл)
Пашаөрен (Paşaören) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Инегөл илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Абдрахман (Авыргазы районы)
Почта индексы — 453489, — 80205852002.
Беллингем (сан алу урыны, Массачусетс)
Географиясе
Беллингем халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Орле (Грудзёндзький повяты)
Орле  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Обреже (Брежице)
Обреже  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Атол (Массачусетс)
Атол  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Кашеля
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кама су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Нөгөш  елгасы башыннан  Нөгөш сусаклагычына кадәр. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Кама.
Кирилл (ай кратеры)
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
(4568) Менкаур
(4568) Менкаур — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Ньютон законнары
Хәзерге заман формулалаштыруы
Мондый исәп системалары инерциаль дип аталалар. Бу закон җисемнәрнең инерциясен, ягъни аларның әлеге халәтен үзгәртүгә каршылыгын, тәгълиматлаштыра.
Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты
Структура
Сарытау дәүләт университетында өзлексез әзерлек циклы тормышка ашырыла: югары уку йортына кадәрге әзерлек — урта һөнәри белем — югары һөнәри белем — югары уку йортыннан соңгы белем — белгечләрнең квалификациясен күтәрү һәм яңадан әзерләү.
СДУда 26 342 студент һәм 590 аспирант белем ала. Укыту 82 югары һөнәри белем, 21 урта һөнәри белем, 61 — аспирантура, 5 — докторантура, 28 — бакалавриат юнәлешләре һәм 13 — магистратура юнәлеше, 15 өстәмә һөнәри белем бирү программасы, 26 — һөнәри әзерлек юнәлеше буенча гамәлгә ашырыла.
Юрманга (Түбән Тойма кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сортам
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Добжинювка (Билостоцкий повяты)
Добжинювка  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
HD223660
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Рябиновщина (Киров өлкәсе)
Халык
Халык саны динамикасы:
Карабутак (Илек кушылдыгы)
Карабутак — Россия территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Илек елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 20 км.
Потока
Потока — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Приглиц
Приглиц — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Александр бакчасы (Алабуга)
Тасвирама
Александр бакчасы территориясе 4,5 гектар, аның рельефының күпчелек өлеше чокырлардан тора. Биредә 147 төр үсемлек үсә, шул исәптән чокыр читендә, И. И. Шишкин һәйкәле янында һәм парк тирәнлегендә сакланган реликт карагайлар үсә.
Казчина Барбьери (Алесандрия)
Географиясе
Казчина Барбьери Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
HD223676
HD223676 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Бон-ла-Роланд
Бон-ла-Роланд — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
Кирхгоф (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Густав Кирхгоф (1824—1887) хөрмәтенә бирелә.
Гөкҗечакмак (Чаршамба)
Гөкҗечакмак (Gökceçakmak) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Чаршамба илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Пашапынар (Орһангази)
Пашапынар (Paşapınar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Орһангази илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Огулин (Словения)
Огулин  — Словениядә урнашкан община (җәмгыять).
Монтроз (Миннесота)
Тарихы
Монтроз шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Конгресс-холл
Архитекторлары: Котказу Араи (Япония) һәм Ришат Муллагилдин (Уфа). Аларга Салават Юлаев исемендәге җөмһүрият Дәүләт премиясе бирелә („Башкортстан Республикасының Конгресс-холлы“ күп функцияле бинасын проектлаган өчен).
Орпиково
Орпиково — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Казчина Барела (Павия)
Географиясе
Казчина Барела Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Амфруапре
Амфруапре (Amfroipret) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Ольнуа-Эмери кантонына карый.
HD22374
HD22374 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Пашапынары (Һавза)
Пашапынары (Paşapınarı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Һавза илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Метличье
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
(18891) Kamler
(18891) Kamler — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Карачаговка
Карачаговка — Россия территориясеннән ага торган елга. Красноярск крае, Хакас Республикасы, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чулым  елгасының уң ярыннан 1442 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Бедфорд (Массачусетс)
Бедфорд  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Мора (Миннесота)
Тарихы
Мора шәһәре  елда нигезләнгән.
Добри-Ляс (Подлясье воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кисс (ай кратеры)
Кисс - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 67,79 км булган кратер.
Түбән Уща
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бөекбританиядә Һинд дине
Һинд дине Берләшкән Корольлектә 19-ынчы гасырдан бирле бар, чөнки вакытында Һиндстан Британия Империясенең өлеше булган. Англия һәм Уэльс 2011 ел халык санын алу буенча, 817 000 яшәүче (1.5%) үзләрен Һинд дине тарафдарлары дип атаган.
Равништа
Равништа — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Ташаир
Ташаир — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе, Курган өлкәсе, Омск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ишем елгасының уң ярыннан 140 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 19 км.
Нидерер-Флеминг
Нидерер-Флеминг — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Осек (Бродницкий повяты)
Осек  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
HD22378
HD22378 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Ойстро (Трбовле)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кузҗа (Сүтчүлер)
Кузҗа (Kuzca) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Ыспарта иле Сүтчүлер илчесенә караган бер авыл (köy).
Трабы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
(18894) 2000 GF42
Тарихы
2000 елның 5 апрелендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 GF42» саналган.
Лущево
Лущево — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Пурбах-ам-Нойзидлер-Зе
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Улеш
Улеш (Улеш) — Киров өлкәсенең Кикнур районында урнашкан авыл.
Окрог (Шентруперт)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Солдатка (Камелик кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
HD223944
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Пуркерсдорф
Пуркерсдорф — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Сергей Батин
Тормыш юлы
Сергей Батин 1974 елның 3 мартында Татарстан АССРның Мамадыш районы Соколка авылында туа.
1999 елдан 2004 елга кадәр «Кама пресс-рам заводы» ААҖдә, башта социаль хезмәт күрсәтү бюросы башлыгы, ә 2003 елдан предприятиенең социаль үсеш директоры булып эшли.
Каргала (Сережа кушылдыгы)
Каргала — Россия территориясеннән ага торган елга. Красноярск крае, Хакас Республикасы, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сереж елгасының сул ярыннан 71 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 20 км.
(4725) Милон
Тарихы
1975 елның 31 декабрендә биредә эшләүче галимнәр тарафыннан Сан-Хуан обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1975 YE» саналган.
Пух-бай-Вайц
Пух-бай-Вайц — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Старий Майдан (Володавский повяты)
Старий Майдан  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
NGC 644
NGC 644 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Клеймёнов (ай кратеры)
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Трайги (Шчучынский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Нойенхаген (Бранденбург)
Нойенхаген  — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Кузҗа (Деврек)
Кузҗа (Kuzca) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Зонгулдак иле Деврек илчесенә караган бер авыл (köy).
Любень (Великопольское воеводалыгы)
Любень  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(2663) Мильтиад
(2663) Мильтиад — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хоутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «6561 P-L» саналган.
Довнево
Довнево — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(18899) 2000 JQ2
(18899) 2000 JQ2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тракели (Астравецкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Борынгы Мисыр
Фиргавеннәр сугышлары
Фиргавен сугышып алынган ганимәтнең зур өлешен иң элек „Амон тәңре, ягъни бу храмның жрецларына бүлеп биргән. Мәсәлән, Тутмос беренче походтан соң Амон алла храмына мең кол, бик күп санда терлекләр, кош-корт, алтын-көмеш һәм кыйммәтле ташлар, Сириядәге өч шәһәрне, Мисырның үзендә сансыз күп кырлар һәм җиләк-җимеш бакчалары бүләк иткән. Шундый ук бүләкне Амон храмы Тутмос III нең варис-ларыннан да даими рәвештә алып килгән. Ямон жрецлары Мисырта иң бай кешеләр булып киткәннәр.
Бриджвотер (сан алу урыны, Массачусетс)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Әнвәр Шәрәфетдинов
Гөлфәния мәрхүм үлде
Гөлфәнияне кызганып.
Газапланган үлүемне
Безнең казарма алдында
Пулеметтан аттыра.
Ике яктан атыш башлана.
Кунакка туганнарга,
Туганнарда булырга.
Үрек (Нөгеш кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Рустан
Рустан — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Тракишча
Тракишча (Тракішча ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Гомәр
Тормыш юлы
Хәлифнең тәкъдиме белән, шәһәр төзелеше византиялеләр принцибында гамәлгә ашырылган: төп урамнарның киңлеге 40 култыкка (култык – 38-46 см) җитергә тиеш булган, ә икенчел урамнарның – 20-30 култык. Хәлиф сәүдә һәм һөнәрчелеккә игътибар биргән. Ул сатучының һөнәрен хәрбиләрнеке белән чагыштырган, чөнки «шайтан гадел сатучыны алдау ярдәендә алынучы җиңел табыш белән котыртырга тырыша».
(3840) Мимистробелл
(3840) Мимистробелл — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1980 елның 9 октябрендә Кэролин Шумейкер тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1980 TN4» саналган.
Брюстер (сан алу урыны, Массачусетс)
Брюстер  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Нойпетерсхайн
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мотли (Миннесота)
Тарихы
Мотли шәһәре  елда нигезләнгән.
Любже
Любже — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Омск дәүләт техник университеты
Омск политехника институты
1992 елның 30 июнендәге 403 номерлы РФ Мәгариф һәм фән министрлыгы боерыгы нигезендә югары белем бирүнең күп дәрәҗәле структурасын гамәлгә ашыра башлыйлар. Өч юнәлеш буенча бакалаврлар әзерләү башлана.
Университет бүгенге көндә
2014 елның июнендә университетта «Газпром нефть» компаниясенең база кафедрасы ачыла, анда «Углерод материалларының табигый энергияче химик технологиясе» һәм «Химия җитештерүләрнең машиналары һәм аппаратлары» кебек белгечлекләр буенча укыту алып барыла.
Старий Павлив
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Беркли (Массачусетс)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Селча
Селча — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Бриси
Бриси — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
Габдулла Тукай һәйкәле
Габдулла Тукай һәйкәле:
Норлат авылының җирле шагыйрьләре
Ярдәмен ул бирә алмагач.
Кешеләргә үрнәк булып сайра,
Саклаучы балачак эзләрен.
Алга карап яши бар сәнәгать
Шул яктан искәннәре.
Доливи (Подлясье воеводалыгы)
Доливи  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Казчина Белфиорито е Белфуҗито (Лоди)
Казчина Белфиорито е Белфуҗито — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Ирек Богуславский
Ирек Борисович Богуславский (1967 елның 9 сентябре, Казан, ССРБ) — Россия эшмәкәре, дәүләт һәм сәясәт эшлеклесе, V, VI һәм VII чакырылыш Дәүләт думасы депутаты. «Бердәм Россия» фракциясе әгъзасы, икътисадый сәясәт, сәнәгать, инновацион үсеш һәм эшкуарлык комитеты әгъзасы.
Тормыш юлы
Ирек Богуславский 1967 елның 9 сентябрендә Казан шәһәрендә туа. 1991 елда Казан дәүләт финанс-икътисад институтын «Бухгалтер исәбе, контроль һәм хуҗалык эшчәнлегенә анализ» белгечлеге буенча тәмамлый.
2007 елда V чакырылыш Дәүләт думасы депутаты итеп сайлана. 2011 елның декабрендә VI чакырылыш Дәүләт думасы депутаты итеп сайлана. 2016 елның сентябрендә яңадан VII чакырылыш Дәүләт думасы депутаты итеп сайлана.
Мус-Лейк (Миннесота)
Мус-Лейк  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Паямлы (Ейьюбие)
Паямлы (Payamlı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Ейьюбие илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Мус-Лейк (Миннесота)
Тарихы
Мус-Лейк шәһәре  елда нигезләнгән.
(18908) 2000 OC21
(18908) 2000 OC21 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
(4523) MIT
Тарихы
1981 елның 28 февралендә Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 DM1» саналган.
Пфаффенхофен (Тироль)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Дмитриево-Помряскино
Дмитриево-Помряскино (Дмитриево-Помряскино) — Сембер өлкәсенең Иске Майна районында урнашкан сала.
Смилян (Болгария)
Смилян  — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Ухваж (Пингиша кушылдыгы)
Ухваж — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Пингиша елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 77 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кузкөй (Буланҗак)
Кузкөй (Kuzköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Буланҗак илчесенә караган бер авыл (köy).
Любинь (Гнезненский повяты)
Любинь  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ореховиця (Загоре-об-Сави)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Малиново
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (86%), украиннар (14%).
Нассо (Миннесота)
Нассо  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Зур Баландино
Халык
Халык саны динамикасы:
Казчина Бергамино (Новара)
Географиясе
Казчина Бергамино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ореховле (Крань)
Ореховле  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Тентис (Эсемкушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Андрава
Андрава — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Таган ([[Об кушылдыгы)|Таган]] елгасының уң ярына тамагыннан 7 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 17 км.
Идәш (Касмарт кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Җаек (бассейнның Россия өлеше).
Бу (Луаре)
Бу — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
Ырынбур казак гаскәрендә татарлар
Тарихы
1802 елда Каргалы бистәсендә яшәүчеләрнең бер өлеше Чесноковка авылына һәм Никольский һәм Гирялский редутына күчә. Ләкин, төбәкнең сәүдәгә ихтыяҗы 1819 елның 5 гыйнварындагы указ белән чикләнә. Каргалы бистәсенәндәге кайбер казаклар казак дәрәҗәсеннән чыгарыла һәм салым салына торган катламга әверелә.
Веарем-Сентер (Массачусетс)
Веарем-Сентер  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Осини (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вепс теле
Фонетика
Фонетика өлкәсендә сузыкларның киң һәм тар әйтелеш буенча аерымлануы барлык диалектларда да очрамый. Сузыклар гармониясе (сингармонизм) шулай ук барлык диалектларга да хас күренеш түгел. Сингармонизм икенче иҗектә туктала. Башка балтик буе-фин теләрендә очрый торган тартыкларның чиратлашуы күренеше вепс телендә күзәтелми. Рус теленең көчле йогынтысында тартыкларның алгы рәт сузыклары алдында палатализацияләнү (йомшару) күренеше барлыкка килгән, шунлыктан вепс алфавитына нечкә тартыкларны билгеләү өчен өстәмә тамга (’) кабул ителгән.
Пфафштеттен
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Англиядә Һинд дине
Тарихы
Бөек Шәрыкъ белгече һәм реформатор Рамакришна Гопал Бхандаркар Лондонга 1874 елда барган. 1879 елда Ауробиндо малай чагында ике бертуганы белән Англиягә барган, Манчестерда, Лондонда (Изге Пол Мәктәбе) һәм Кембриҗда яшәгән, анда ул 1893 елга кадәр торган. Свами Вивекананда Англиягә 1895 һәм 1896 елларда барган, һәм 1893 елда Чикагода Дөнья Диннәр Парламентына мөрәҗәгать ясаган. Англиядә Вивеканданың Һинду фәлсәфәсе һәм бигрәк тә Веданта турында вәгазе Мисс Маргарет Элизабет Ноублга зур йогынты ясаган, соңрак ул Ниведита туташ буларак мәгълүм булган.
Диаспора
2011 Англия Халык санын алу буенча анда 806 199 Һинд дине тарафдары яшәгән. Һиндуларның төп ике шәһәре - Лондон һәм Лестер. Лондонда, Һинд дине Брент Лондон Бистәсендә һәм Лондон Һарроу Бистәсендә булган, монда Һинд дине тарафдарлары халыкның биштән берен тәшкил итә, һәм кечерәк дәрәҗәдә, Саутолл, Һаунслоу, Илфорд, Көнчыгыш Һэм, Кройдон, Һендон һәм Уэмблида. Лондоннан гайре, Лестерда зур сан Һиндулар тупланып яшиләр, күбесенчә Көнчыгыш Африкадан, шул ук вакытта 40 000 шәһәрдә яшиләр.
Геужань (Вилча)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD224068
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
(3262) Миуне
(3262) Миуне — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Сарыкөйнәк
Сарыкөйнәк (Sarıköynək ) — Әзербайҗанның Гәдәбәй районына караган авыл.
Курсель (Шаранта-Маритим)
Курсель — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Нашвок (Миннесота)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Койпер (ай кратеры)
Койпер - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 6,28 км булган кратер.
Любничка
Любничка — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Вебстер (сан алу урыны, Массачусетс)
Географиясе
Вебстер халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
NGC 654
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Средногорци
Средногорци — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Казчина Бертапели (Милано)
Казчина Бертапели — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
(4041) Миямотойохко
Тарихы
1988 елның 19 февралендә Т. Кодзима тарафыннан Тиёда обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 DN1» саналган.
Пфундс
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Сөт
Сатудагы сөт
Әлеге вакытта ГОСТ буенча стандарт сөттә: су – 87,8%, май – 2,5%, аксым – 3,2%, лактоза (сөт шикәре) – 4,7%, минераль тозлар – 0,65% булырга тиеш.
Себер дәүләт автомобиль-юл университеты
Тарихы
1980 елда институт Хезмәт Кызыл Байрагы ордены белән бүләкләнә.
Осек (Нова Горица)
Осек  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
NGC 655
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Гецари
Гецари — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Троки (Ивевский районы)
Троки  (Трокі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.
Леонид Ярош
Шахмат композициясендә казанышлар
Россия җыелма командасы составында ССРБ чемпионы (1992) һәм ССРБ команда чемпионатының бакыр призёры (1989),.
NGC 656
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Гигиу
Гигиу — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Нуте-Урштромталь
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вакытның релятивистик әкренәюе
Даими тизлек белән хәрәкәт
Лоренц рәвешүзгәртүләреннән вакытның релятивистик әкренәүе чыгарыла:
биредә:
HD224263
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Рабау
Рабау — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Казчина Бетола (Новара)
Географиясе
Казчина Бетола Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
(18921) 2000 PT7
(18921) 2000 PT7 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 2 августында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 PT7» саналган.
Стойките
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кольхерстер (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Вернер Кольхерстер (1887—1946) хөрмәтенә бирелә.
Домброва-Велика (Подлясье воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Москвина
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез.
Бакса
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Новосибирск сусаклагычынан Чулым  елгасы менән кушылгансы,   Иняи һәм Томь елгаларын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су
Иң зур төче су запаслары — поляр бозлыкларда. Ул Җир шарындагы барлык су күләменең 3 процентын тәшкил итә.
Маргаритово
Маргаритово (Маргаритово) — Диңгез буе краеның Ольга районында урнашкан авыл.
Убъенная
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны бүᴫгеында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ишем елгасы, РФ белән Казакъстан чигеннән тамагына чаклы, Зур Ухватны кертмичә. Кече елга бассейны — Ишем (бассейнның Россия өлеше), елга бассейны — Иртеш.
Рабенсбург
Рабенсбург — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Осолник (Медводе)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Коля (ай кратеры)
Коля - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 0,1 км булган кратер.
(18924) Vinjamoori
Тарихы
2000 елның 3 августында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 PV24» саналган.
Корманай
Тарихи белешмә
Корманай авылына нигезне Корманай Газиев исемле милләттәшебез салган. Аннан соң бу төбәккә башка гаиләләр дә күченеп утыра. Шулай да бүгенге көндә бу авылда нәкъ менә аңа беренче нигез салган кешенең нәсел-нәсәпләре — Газиевлар фамилияле гаиләләр күпчелекне тәшкил итә дисәң дә була.
Демография
Халык саны динамикасы:
Трунцы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Страшимир (авыл)
Страшимир  — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
HD224401
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Стасин (гмина Конопниця)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гидаштеу
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Браиловски
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Пекмезҗи (Акһисар)
Пекмезҗи (Pekmezci) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Акһисар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Любоня (Великопольское воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вест-Фолмаут (Массачусетс)
Географиясе
Вест-Фолмаут халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Надеждино (Авыргазы районы)
Демография
Халык саны динамикасы:
Труханы
Труханы (Труханы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.
Кибитень
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, инештән Әчинск каласына чаклы,. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Рагниц
Рагниц — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
(2410) Моррисон
Тарихы
1981 елның 3 гыйнварында Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 AF» саналган.
Стасин-Дольни
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Островите (Голюбско-Добжинский повяты)
Островите  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Вест-Чатем (Массачусетс)
Географиясе
Вест-Чатем халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Болтон (Массачусетс)
Болтон  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Домброва-Заблотне
Домброва-Заблотне — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Московски (Чиләбе өлкәсе)
Московский (Московский) — Чиләбе өлкәсенең Чесма районы составына керүче авыл.
Домброва-Каски
Домброва-Каски — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тешел
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Милий Балакирев
Милий Балакирев (, —, ) — көйязар, пианиночы, дирижер, җәмәгать эшлеклесе. 1868-1873 һәм 1881-1908 елларда Санкт-Петербургдагы түләүсез музыка мәктәбе мөдире, 1867-1869 елларда - Рус император музыка җәмгыятенең баш дирижеры. 2 симфония, симфоник поэма, һ.б. әсәрләр авторы.
Радфельд
Радфельд — Австриянең Тироль федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Вест-Ярмаут (Массачусетс)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Брюсов урамы (Казан)
Географиясе
Зур урамнан башланып, Бишбалта зиратына барып җитеп тәмамлана.
Пробуждение
Пробуждение (Уяну) — топоним.
Конгрев (ай кратеры)
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Базюэль
Базюэль (Bazuel) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Като-Камбрези кантонына карый.
Хәрби урам (Казан)
Тарих
Хәзерге исемен 1927 елның 2 ноябреннән йөртә.
Бровка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Новосибирск сусаклагычынан Чулым  елгасы менән кушылгансы,   Иняи һәм Томь елгаларын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Гидфалеу
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Траве (авыл)
Траве  — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Кызыл (елга)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Любохня (Великопольское воеводалыгы)
Любохня  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Островите (Свецкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD224503
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Собханкол
Собханкол — Башкортстанның Авыргазы районында урнашкан авыл.
Урал дәүләт тау университеты
Тарих
1916 елның (19) ноябрендә институт төзелешен тизләтү максатыннан, Төзелеш комиссиясе Николай ІІгә институтны «Бөек Император канаты астына алу һәм аңа «Император Николай II Урал тау институты» исемен бирү» турында үтенеч белән мөрәҗәгать итәләр.
Университет бүгенге көндә
2016 елда университетта 9000 якын студент белем алган.
Факультетлар:
Маячное
Халык
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Казчина Бозкароло (Новара)
Географиясе
Казчина Бозкароло Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Парштайнзе
Парштайнзе — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Тулава (Зэльвенский районы)
Тулава  (Тулава ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Зэльвенский районында урнашкан авыл.
Триград
Триград — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бура (Кунчурук кушылдыгы)
Бура  — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Кунчурук елгасының уң ярына тамагыннан 18 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 21 км.
Домброва-Михалки
Домброва-Михалки — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ба-Льё
Ба-Льё (Bas-Lieu) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Фурми кантонына карый.
Гөкөмер (Алтынорду)
Гөкөмер (Gökömer) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Алтынорду илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(18935) Alfandmedina
(18935) Alfandmedina — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Кондорсе (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Маркиз де Кондорсе (1743—1794) хөрмәтенә бирелә.
NGC 665
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Райнгерс
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Кондратюк (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Юрий Васильевич Кондратюк (1897—1942) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Омск дәүләт педагогика университеты
Тарихы
Чыгарылыш сыйныф укучылары арасында халык һәм атказанган укытучылар, мәктәп җитәкчеләре һәм мәгариф органнары, академиклар, докторлар һәм кандидатлар фәннәр, танылган журналистлар, рәссамнар һәм язучылар, дәүләт һәм җәмәгать эшлеклеләре бар.
Бускүл
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Туличава
Туличава (Тулічава ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Навагрудский районында урнашкан авыл.
Югары Анма
Югары Анма — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Об елгасының уң ярына тамагыннан 2547 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 123 км.
Казчина Бозко (Бреша)
Казчина Бозко — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Конон (ай кратеры)
Конон - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 20,96 км булган кратер.
Стенжиця-Колёния
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вилбрагам (сан алу урыны, Массачусетс)
Вилбрагам  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вилбрагам халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Медвежий Кут
Медвежий Кут (Медвежий Кут) — Диңгез буе краеның Чугуевка районында урнашкан авыл.
Базарлы Мордва Йорткүле
Базар Мордва Йорткүле (Базарно-Мордовский Юрткуль) — Сембер өлкәсенең Иске Майна районында урнашкан сала.
Равил Фәхретдинов
Тормыш юлы
Р.Фәхретдинов – Татарстан, Идел буе, гомумән, Урта Евразия җирлегенең, бөтен татар халкының урта гасырлар археологиясе һәм тарихы буенча танылган белгеч, ул 200гә якын басма хезмәт, шул исәптән 30дан артык китап (фәнни монографияләр, фәнни-популяр китаплар), урта мәктәп, лицейлар һәм гимназияләр өчен «Татар халкы һәм Татарстан тарихы» исемле дәреслек, уку һәм күргәзмә әсбаплар авторы, «Татарстан һәм татар халкы тарихының атласы» дигән хезмәтне төзегән авторлар коллективының җитәкчесе. Ул Болгар дәүләте һәм Казан ханлыгының, шулай ук Алтын Урданың төньяк олысы археологик истәлекләренең тулы җыелмасын төзеп бастырып чыгарды. Бу ифрат кыйммәтле, бай академик басма фәндә беренче тапкыр эшләнде. Басманың авторы Р.Фәхретдинов ССРБ Фәннәр академиясенең 250 еллык юбилее уңае белән Бөтенсоюз халык хуҗалыгы казанышлары күргәзмәсенең көмеш медале белән бүләкләнде. Галим институтның планына кертелгән бөтен татар халкының алтынчы-егерменче йөзләргә караган тарихи-мәдәни мирасы истәлекләренең академик Корпусын төзү белән мәшгуль булды (бу тарих һәм археология фәнендә беренче тапкыр башкарыла торган ифрат кирәкле эш).
Түбән Мочагино
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (12%), арлар (85%).
Тырын
Тырын — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Коноплёв (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Борис Михайлович Коноплёв (1912—1960) хөрмәтенә бирелә.
Югары Тула
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вәлиәхмәтов
Вәлиәхмәтов — фамилия.
Норт-Бранч (Миннесота)
Норт-Бранч  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чулпан (Өршәк авыл советы)
Демография
Халык саны динамикасы:
Мраморный (Чиләбе өлкәсе)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез.
Гиздита (Румыния)
Гиздита — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Пелитбүкүсекиҗек (Алачам)
Пелитбүкүсекиҗек (Pelitbüküsekicek) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Алачам илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кече Мәскәү урамы (Казан)
Географиясе
Кызыл армия урамыннан башланып, Адмираллык урамы белән киселештә тәмамлана.
Казчина Бозко Гросо-Сартичо (Варезе)
Географиясе
Казчина Бозко Гросо-Сартичо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Стенжиця-Надвепшанска
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тәрсьер
Тәрсьер (Tərsyer ) — Әзербайҗанның Гәдәбәй районына караган авыл.
Веннеси
Веннеси — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
Иосиф Григулевич
Испаниядә
1937 елның мартыннан совет разведкасы белән тыгыз элемтәдә тора.
Сугыштан соң
1952 елның икенче яртысыннан Коста-Риканың Югославиядәге илчесе.
Райхенау (Каринтия)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Коперник (ай кратеры)
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Казчина Бокето (Торино)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(18944) Sawilliams
(18944) Sawilliams — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Гикань
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чуаш Карамалысы
Чуаш Карамалысы — Башкортстанның Авыргазы районында урнашкан авыл.
Бистә урамы (Казан, Адмираллык бистәсе)
Географиясе
Күн урамыннан башланып, Урицкий урамы белән киселештә тәмамлана.
Тарих
Хәзерге исемен 1927 елның 2 ноябреннән йөртә. Элеккеге исеме — 2 нче Аркылы Җылантау урамы.
Турья (Шчучынский районы)
Турья  (Тур’я ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
(18945) 2000 QH71
(18945) 2000 QH71 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Домбрувка-Косьцельна (Подлясье воеводалыгы)
Домбрувка-Косьцельна  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Варшавка (Чиләбе өлкәсе)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Степанковичи
Степанковичи — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Хасовица
Хасовица — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Туравшчына (Смаргонский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Грибовка (Сембер өлкәсе)
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (95%).
Казчина Бомбонина Сотана (Кунео)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Горевка (Поперечная кушылдыгы)
Горевка  — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Поперечная елгасының сул ярына тамагыннан 3 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 12 км.
Елга урамы (Казан, Адмираллык бистәсе)
Тарих
Хәзерге исемен 1927 елның 2 ноябреннән йөртә.
Мельгуновка
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (86%), украиннар (13%).
(18947) Cindyfulton
(18947) Cindyfulton — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Урак һәм Чүкеч урамы (Казан)
Урак һәм Чүкеч урамы (Серп и Молот улица) — Казанның Киров районында, Бишбалта бистәсендә урнашкан урам.
Сугмутен-Ягун (Комчин-Ягун кушылдыгы)
Сугмутен-Ягун — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Комчин-Ягун елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 57 км.
Чуртанка
Чуртанка — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе, Курган өлкәсе, Омск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ишем елгасының сул ярыннан 240 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ишем елгасы, РФ белән Казакъстан чигеннән тамагына чаклы, Зур Ухватны кертмичә. Кече елга бассейны — Ишем (бассейнның Россия өлеше), елга бассейны — Иртеш.
Райхенфельс
Райхенфельс — Австриянең Каринтия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Урицкий урамы (Казан)
Урицкий урамы (Урицкого улица) — Казанның Киров районында, Бишбалта бистәсендә урнашкан урам.
(3448) Нарбут
Тарихы
1977 елның 22 августында Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1977 QA5» саналган.
Кузсөкү (Чаталзейтин)
Кузсөкү (Kuzsökü) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Чаталзейтин илчесенә караган бер авыл (köy).
Чиста күл урамы (Казан)
Тарих
Хәзерге исемен 1927 елның 2 ноябреннән йөртә.
Ореховцы (Киров өлкәсе)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Людвикув (Конинский повяты)
Людвикув  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Острув (Бродницкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Королёв (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Сергей Павлович Королёв (1907—1966) хөрмәтенә бирелә.
Планебрух
Планебрух — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Людвикув (Островский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
КОлыджул
КОлыджул — Россия территориясеннән ага торган елга. Красноярск крае, Хакас Республикасы, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы җир астына кереп югала. Елга озынлыгы 17 км.