cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Галинув-Жджаровский
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Прыдарожжа
Прыдарожжа (Прыдарожжа ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Мёрский районында урнашкан авыл.
Собрейро-де-Байшу
Географиясе
Мәйданы —.
Кече Рәс
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
Туймазы газ эшкәртү заводы
Тарих
1987 елдан алып Туймазы газ эшкәртү заводы "Башнефть" составына керә,
2003 елдан — "Октябрьскнефть" НГДУ‑ның газ иләү производствосы,
2005 елдан "Октябрьскнефть" НГДУ белән "АНК "Башнефть"" ААҖ филиалы,
Дурукөй (Дивриги)
Дурукөй (Duruköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Дивриги илчесенә караган бер авыл (köy).
Сортиш
Сортиш — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Карма (Икса кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Прыдворье
Прыдворье (Прыдвор’е ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Чашницкий районында урнашкан авыл.
Зееман эффекты
Квант карашы
биредә H_0 — атомның тәэсирләнмәгән гамильтониан, V_M — магнит кырының тәэсирәнүе:
биредә \vec{\mu} — атомның магнит моменты, ул электрон һәм төш өлешләреннән тора. Төшнең магнит моменты электронныкыннан шактый ким һәм аны исәпкә алынмый. Шуңа күрә:
L-S-бәйләнеше очрагында гомуми магнит моменты барлык электроннар буенча исәпләнә:
Гади Зееман эффекты
Гади Зееман эффекты табигатьтә сирәк очрый.
Катлаулы Зееман эффекты
Катлаулы Зееман эффекты өчен бүленү зурлыгы L, ~S, ~J квант саннарына бәйле.
Сытке (Мәрьямаа)
Сытке (Sõtke) — Эстониянең Рапламаа өязендә урнашкан авыл.
ZNF621
ZNF621 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Югары Ташлы (Шаран районы)
Югары Ташлы — Башкортстанның Шаран районында урнашкан авыл.
Виджнамайя коша
Свами Шивананда буенча Виджянамайя коша
Виджьянамайя Коша биш белем органы яки Джнана-Индрийялар белән бергә акылдан тора. Йокы вакытында ул Чидабхаса белән Лайяга яки бәйләнешкә керә, бу Саф Аң чагылышы. Аяу вакытта ул гамәл кылучы. Ул савыт кебек эффект һәм ул хәрәктләнмәүчән. Ул шуннан бурычка алган хасиятләрдә балкый. Ул яктылыкны вакытлыча чыганктан, Ай яктысын Кояштан алган кебек алып тора. Ул мәңге Үз түгел.
Стикни (Көньяк Дакота)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Заводская Камбарка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Прыдзвинне (Бешанковицкий районы)
Прыдзвинне (Прыдзвінне ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Бешанковицкий районында урнашкан авыл.
Беней
Географиясе
Коммуна мәйданы — 23,12 км².
Морфология (тел белеме)
Мөстәкыйль сүз төркемнәре
Бу сүз төркемнәренең мөстәкыйль мәгънәләре була, алар аерым сорауга җавап бирәләр, җөмлә кисәге булып киләләр. Мөстәкыйль сүз төркемнәре: исем, сыйфат, фигыль, сан, рәвеш, алмашлык, аваз ияртемнәре.
Исем
Бер төрдән булган предметларның затларының барсы өчен дә уртак исем - уртаклык исем дип атала. Ялгызлык исем - бер төрдән булмаган предметларның, затларның берсенә генә бирелгән исем.
Ясалышы ягыннан 6 ясалыш ысулы бар:
Лизьё (округ)
Лизьё (округ) — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Курочкино
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).
Айбаш (Татарстан)
Авыл тарихы
1930 елларга кадәр Айбашта барлыгы 200 крестьян хуҗалыгы, 2 җил тегермәне, 2 байлар кибете, тимерчелек булган.
Аракы чокыры
Авылдан ерак түгел Аракы чокыры дип аталган болын һәм шул исемдә чишмә бар. Бу урында күл дә булган. Берничә грузин милләте кешесе биредә аракы заводы корганнар һәм аракы кайнатып сатканнар. Завод инде күптәннән юкка чыкса да, күлнең урыны гына калса да, болын һәм чишмә әле дә Аракы чокыры дип йөртелә.
Күрше авыллар
Яңа исем алган авыл да шактый үскән. Аннан да берничә гаилә аерылып чыккан. Алар мари урманы янындагы Ужа дип аталган урман буена барып утырганнар. Авыл Упса яки Упса башы (халык телендә — Апсабашы) дип атала.
Шулай итеп, Айбаш авылыннан Яңа Авыл, Кара Күл, Көек һәм Упса авыллары аерылып чыккан.
Галки (гмина Русинув)
Галки  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Лавровка (Коми)
Климат
Лавровка климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
ZNF624
ZNF624 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Фуэнте-де-Санта-Крус
Фуэнте-де-Санта-Крус — Испаниянең Сеговия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Прыдняпрове
Прыдняпрове (Прыдняпроўе ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Аршанский районында урнашкан авыл.
Прешна Лока
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Калуга губернасы
Калуга губернасы (Калужская губерния) — Россия империясенең, РСФСРның һәм ССРБның  административ берәмлеге.
Липки (Варнянски авыл советы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Липово (Кузлаука районы)
Липово (Ҫӑкалӑх, Липово) — Чуашстанның Кузлаука районында урнашкан авыл.
(1054) Форсайтия
Тарихы
1925 елның 20 ноябрендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1925 WD» саналган.
Карманга
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Штабинки
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Юрт (коммуна)
Юрт — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Кобиле (Лодзь воеводалыгы)
Кобиле  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Пеулешть (Сату-Маре)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Олдтаун (Айдахо)
Олдтаун  — Америка Кушма Штатларының Айдахо штатында урнашкан шәһәр.
Бакча (Шаран районы)
Бакча — Башкортстанның Шаран районында урнашкан авыл.
Юстарис
Юстарис — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Ладден (Төньяк Дакота)
Ладден  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Кондырлы
Кондырлы — Татарстан Республикасының Биектау районындагы авыл.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
Галюмин
Галюмин — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Трэш-метал
Трэш-метал 80-нче еллар уртасындагы яңа буынга зур йогынты ясый, шуның ярдәмендә металның яңа, экстремальрәк һәм радикаль жанрларын, мәсәлән, дэт-метал һәм блэк-металны (танылган блэк-метал-төркемнәр: Burzum, Mayhem, Darkthrone) барлыкка китерә.
Стратфорд (Көньяк Дакота)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Башкортстан сода компаниясе
Компания юридик нигездә 2013 елда «Каустик» һәм «Сода» ачык акционерлар җәмгыйәтләрен берләштерү сөземтәсендә барлыкка килә. «Башкортстан химиясе» холдингына керә. == Милекчеләр һәм җитәкчеләр ==
Трабекулэктомия
Техника
а) бәбәк  тарайтылган булырга тиеш;
с) стероид һәм  антибиотик тамызуын 4 тапкыр көнгә 1-2 атна дәвамында кулланалар, аннары 4-8  атналы 1 % ацетат преднизолоны курсын үткәрәләр.
Гиперфильтрация
•     Гипотония, артык фильтрация өчен склераль корама  өлкәсендә чагылган һәм тышкы фильтрация өлкәсендә яссы фильтрация мендәре.
Ачыклау
Җитәрлек булмаган фильтрация КЭБ арту белән билгеләнә һәм фильтрация мендәре түбәндәге күренешкә керә.
Сәбәпләре
1.     Экстраокуляр. Субконъюнктиваль һәм эписклераль фиброзлар, фильтрация мендәре капсулалануы.
3. Интраокуляр (сирәк очрый). Склеростомия тишеге пыяласыман җисем яки увеаль тукыма белән бикләнүе, эчке тишекнең аны урап алган мөгезкатлау яки  актан ясалган төрле юка мембраналар белән бикләнүе.
Соңлаган тышкы фильтрация
•      Башта Зейдел сынавы  тискәре, күпсанлы тонык таплар өлкәсен (үтеп чыгу) билгелиләр. Соңрак тишек ясалганда чагылган тышкы фистула белән уңай сынау ачыклана.
Блебит
2.     Билгеләре •    Ялкынсыну күзәнәкләре өчен фильтрация мендәре агарыну  (рәс. 13.60б).
NB Фильтрация мендәре эчен суыртырга тырышмагыз!
Эндофтальмит
•     Ачык сары, «сөтле» эчендә үлек булган фильтрация  мендәре (рәс. 13.60в).
Онавей (Айдахо)
Тарихы
Онавей шәһәре  елда нигезләнгән.
Фуэнтесауко-де-Фуэнтидуэнья
Фуэнтесауко-де-Фуэнтидуэнья — Испаниянең Сеговия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Торри-ди-Монкорву (район)
Географиясе
Мәйданы —.
Итюгас
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Ишем кушылганчы, елга бассейны — Иртеш.
Капп-Гайтс (Пенсильвания)
Географиясе
Капп-Гайтс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Сантьяго
Сантьяго (Santiago de Chile, tat. lat. Santiago de Çile) — Чили башкаласы. Халык саны — 5 428 590 кеше (2002).
Тарих
1810 елда Халык баш күтәрүе башланган. Бәйсезлек өчен сугыш нәтиҗәсендә (1810-1818) Сантьяго Чилинең башкаласы итеп игълан ителгән.
Янәхмәт
Янәхмәт — Башкортстанның Шаран районында урнашкан авыл.
(1059) Муссоргския
(1059) Муссоргския  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Траванка (Виньяйш)
Траванка  — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Лайково
Лайково (Лайково) — Коми Республикасының Ухта шәһәр округында урнашкан авыл.
Прыстои
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Антиметаболитлар
2.     Уртача куркынычлык шартлары
5-фторурацил
1.     Субконъюнктиваль инъекция 5 мг һәр көнне 5-7 көн дәвамында.
•     Болытны кисеп алынган тенон капсуласы корамасы астында  фильтрация өлкәсендә конъюнктиваль кисем кырыйлары препарат белән элемтәгә  кермәслек итеп урнаштыралар.
Дренажлы шунтлар
2.    Бэрвелдт имплантаты барий сеңдерелгән зур мәйдандагы силиконлы тәлинкәгә  тоташкан силиконлы көпшәдән тора.
Карнот-Мун (Пенсильвания)
Карнот-Мун  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Отомин
Отомин — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Траванка (Могадору)
Траванка  — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Липняги
Липняги (Ліпнягі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.
Осберн (Айдахо)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шумово (Сокульский повяты)
Шумово  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
82 ел
Вафатлар
80er
Каракүл (Биектау районы)
Халык саны — 114 тирәсендә. Почта индексы — 422726.
Буэнос-Айрес
Тарих
1580 елда Хуан де Гарай шәһәрне яңадан сала. Башта шәһәр Перу патшалыгына кергән.
1913 Көньяк Американың беренче метро төзелеше башланган.
Фуэнте-эль-Ольмо-де-Фуэнтидуэнья
Фуэнте-эль-Ольмо-де-Фуэнтидуэнья — Испаниянең Сеговия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Прилозе
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Отомино
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Масловка (Кузлаука районы)
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.
Шурпили
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Прыхабы (Расонский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
(2532) Суттон
(2532) Суттон  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
NGC 7430
NGC 7430 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Пеуляска (Мелурень, Арджеш)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ангус (коммуна)
Ангус — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Дуталаны (Буҗак)
Дуталаны (Dutalanı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Бурдур иле Буҗак илчесенә караган бер авыл (köy).
Морза (Кузлаука районы)
Морза (Мӑрсакасси, Мурзаево) — Чуашстанның Кузлаука районында урнашкан авыл.
Rabindranat Tagor
Tagor şiğerläre - xäzer Hindstan häm Bangladeş il köyläre (gimn) bulıp toralar.
Уррош (Могадору)
Уррош  — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Артезе
Артезе — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Замельничная
Замельничная — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  Яйва елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
ZNF652
ZNF652 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
NGC 7431
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Монтевидео
Тарих
1828 елда Уругвай башкаласы итеп игълан ителгән.
Англия һәм Франция Буйныс-Айрысны камап алу нәтиҗәсендә Монтевидео 9 ел дәвамында бәйсезлек өчен сугыша.
Мирза Таһиров
Тәрҗемәи хәле
1909 елның 1 августында Сембер губернасы Буа өязе (хәзерге ТР Чүпрәле районы) Яңа Чокалы авылында мулла гаиләсендә туган. Шәҗәрәсе: Мирзаҗан ибн мелла Габделкаюм ибн мелла Таһир ибн мелла Әбелхәер ибн мелла Баязит ибн мелла Мостафа ибн мелла Бәшир. Башлангыч белемне үз әтисеннән алгач, Буада «Нурия» мәдрәсәсендә, Буаның рус-татар мәктәбендә укый. Ата-бабадан калган, күп туганнары алган һөнәрне — укытучылык һөнәрен сайлый. Әлмәт районы Әлмәт авылының (1952 елдан штб, 1953 елдан шәһәр) җидееллык мәктәбендә география укыткан җиреннән Бөек Ватан сугышына китә. Авыр яралана, сугыштан сыңар күз, баш миендә алынмаган ядрә кыйпылчыгы, тыңламаган аяклар белән кайта. Сугыштан кайтканда хатыны һәм төпчек улы вафат булган була. Яңа гаилә кора. 1945 елдан 1970 елга кадәр, лаеклы ялга киткәнче Әлмәт шәһәренең 1нче санлы мәктәбендә хезмәт итә, соңгы 30 елын директор вазифасында була. Мәктәп республика күләмендә дан казана. 1960 елда укытучыларның I Бөтенсоюз съездында катнаша. Никита Хрущев кулыннан Ленин ордены алып кайта. Берничә мәртәбә Әлмәт шәһәр советы депутаты булып сайлана.
Түбән Анчиково
Түбән Анчиково (Анат Шуршу, Нижнее Анчиково) — Чуашстанның Кузлаука районында урнашкан авыл.
Латьюга
Халык
Халык саны динамикасы:
Түгәрәк (Шаран районы)
ᴨyчᴛьı индексы — 452638, — 80258845008.
Ковале (Лодзь воеводалыгы)
Ковале  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Гарбатка-Нова
Гарбатка-Нова — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Дөбъяз
Дөбъяз — Татарстан Республикасының Биектау районындагы авыл.
Келейрс (Пенсильвания)
Келейрс  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Фелгар
Географиясе
Мәйданы —.
Келейрс (Пенсильвания)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вя Бевьера (Реҗо Эмилия)
Вя Бевьера — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Вальпараисо
Вальпараисо (Nuestra Señora de las Mercedes de Puerto Claro de Valparaíso) — Чилидагы шәһәр һәм төп диңгез лиманы. Зурлыгы һәм әһәмияте буенча Чилиның икенче шәһәре (Сантьягодан соң).
Халык саны — 270 242 кеше (2002).
Примча Вас
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бессе (Шаранта)
Бессе — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
Сода
Җитештерү мәсьәләсе
Оешма РФ‑та кальцинирланган соданың 52%‑тан ашуын җитештергән.
Ковжинка
Ковжинка — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ухтомица елгасының уң ярыннан 11 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
Юрий Анатольевич Иванов
Юрий Анатольевич Иванов (8.7.1960, Стәрлетамак), химик. БР‑ның фән һәм техника өлкәсендәге Дәүләт премиясе лауреаты (2007).
Вя Бергамо (Бергамо)
Вя Бергамо — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Гарволево
Гарволево — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Пугляи
Пугляи (Пугляі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Аршанский районында урнашкан авыл.
Глобаль метеорик су сызыгы
Метеорик су сызыгы шулай ук бирелгән өлкә өчен исәпләнергә мөмкин, һәм шул өлкә өчен нигез сызыгы буларак кулланылырга мөмкин. Кинетик фракционацияләр шул өлкәдә изотоп нисбәтләре үзгәрешләре сәбәбе булып тора. Бу нисбәт изотоп гидрологиясе кырында кулланыла. Крейгның баштагы расламасы шулай дип яңгырый Океан суына бәйле изотопик баетылулар бөтен сулар диапазоны өчен сызыкча корреляцияне күрсәтә, әгәр дә ул киң буга (парга) әверелдерелүгә дучар булмаса.
Лач
Лач (Лач) — Коми Республикасының Ижма районында урнашкан авыл.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: билгесез
Коновалов
Коновалов ― фамилия.
ZNF662
ZNF662 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Фонти-Лонга (Карразеда-ди-Ансиайнш)
Фонти-Лонга  — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
(1057) Ванда
(1057) Ванда  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Яңа (Кузлаука районы)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).
Павлувко (Хойницкий повяты)
Павлувко  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Антропоним
Бүгенге көндә татар телендә исем-ата исеме-фамилия (мәсәлән, Бикташев Камил Ибраһим улы) тәртибе киң таралган. Аерым очракларда, өстәмә рәвештә, кушамат, псевдоним да кулланылырга мөмкин.
Моны да карагыз
Антропонимика.
Кодина (елга)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Конго Республикасында ислам
Конго Республикасында ислам (Islam en république du Congo, الإسلام في جمهورية الكونغو ) ― азчылык дине. Илдә мөселман җәмгыяте, бәяләүләр буенча, ил халкының (5,2 млн кеше, 2018 елга ) 1,3 – 2 % ын тәшкил итә.
Каустик
2011 елда 5283 кеше эшләгән. Сода, поливинилхлорид, кабель пластикатлары, эпилог, перхлорат, дихлорэтан, зәһәр натр, хлорлы алюмин, тоз кислотасы, полиэлектролитлар, терефтал, хориннар, агач‑полимер композит, полиэтиленнар һ.б. җитештерелә.
Кенилворт (Пенсильвания)
Географиясе
Кенилворт халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Пристава-под-Рако
Пристава-под-Рако — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Сент (округ)
Сент — Франциядәге округ (Arrondissement). Диңгез буе Шаранта департаментына карый.
Пеунешть (Арджеш)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Валентина Жиромская
Валентина Жиромская — Рәсәй тарихчысы, РФА гомуми тарих институты баш фәнни хезмәткәре, В. О. Ключевски ис. премия лауреаты (2002). Фәнни кызыксыну өлкәләре - тарихи демография, демография һәм Рәсәйнең демографик тарихы.
93 ел
Вафатлар
90er
Лая
Лая (Лая) — Коми Республикасының Усинск шәһәр округында урнашкан авыл.
Климат
Лая климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Ларимор (Төньяк Дакота)
Тарихы
Ларимор шәһәре  елда нигезләнгән.
Сууга
Сууга (Suuga) — Эстониянең Вильяндимаа өязендә урнашкан авыл.
Сен-Жан-д’Анжели (округ)
Географиясе
Мәйданы — 1442 км². Округ 7 кантоннан тора, алар үз чиратында 115 коммунага бүленгән.
Гарнек (Мазовия воеводалыгы)
Гарнек  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Инбер Япаров
Гыйльми эшчәнлеге
Инбер Мөхәммәт улы җәмәгать эшендә дә бик актив катнаша. Авыл һәм шәһәрләрдә Башкортстан географиясе һәм геологиясе темаларына лекцияләр укый, еш кына газета -журналларда үз язмаларын бастыра.
Вя Брандицо (Торино)
Вя Брандицо — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Яңа Шутнерово
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).
Владимир Дьяков
Биографиясе
Владимир Анатольевич Дьяков 1919 елның 14 июнендә Бәләбәй өязе (Башкортстан Республикасының хәзерге Бакалы районы) Бакалы авылында туган. 1938—1941 елларда Мәскәү тарих-архив институтында укый. Укуын тамамларга сугыш камачаулый. Бөек Ватан сугышында катнаша. 1941 елда үз теләге белән фронтка китә. Элемтә батальоны, аннары мотоукчылар батальоны рядовое була, артиллерия училищесын тәмамлагач, артиллерия взводы командиры итеп тәгаенләнә, яралана, хәрби орден һәм медальләр белән бүләкләнгән. 1952 елда армиядән демобилизацияләнә
Кеннерделл (Пенсильвания)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кернбрук (Пенсильвания)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чоңгыр
Сунгуровка — Башкортстанның Шаран районында урнашкан авыл.
Эскобар-де-Полендос
Эскобар-де-Полендос — Испаниянең Сеговия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Фрейшу-де-Эшпада-а-Синта (район)
Фрейшу-де-Эшпада-а-Синта  — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Палубинек
Палубинек — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Коноша (Волошка кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Кече Солабаш
Табигать
Кече Солабаш тирәсендә сазлыклар, елга-чишмәләр, урманнар күп. Исемле җирләрдән Атау дип аталган печәнлек игътибарга лаек. Аның мәйданы — 35 гектар. Алатка кадәр Кара имәнлек урманы сузылган; Авыл эче елгасы бар, ул Кече Сола суына кушыла. Авыл эче елгасы ярында дүрт-биш чишмә челтерәп ага. Авылдан 3 чакрым ераклыкта, урман эчендә, Аргы саз булган. Бирге саз дигәне дә шуннан ерак түгел. Аларның суында төнбоеклар, камышлар, саз чәчәкләре үскән.
Лифләндия губернасы
Тарих
Лифляндия губернасы 1796 елда оештырылып, 1918 елда юкка чыгарылган.
Эчке бүленеш
1897 елда Лифляндия губернасы 9 өязгә бүленгән булган:
Пузыры (Браславский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Пеуча
Пеуча — Румыниянең Сибиу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Татарстан (журнал, 1928)
Татарстан — айлык фәнни-популяр журнал. Татарстанны өйрәнү җәмгыяте һәм Татарстан икътисад фәнни-тикшеренү институты органы. 1928-1931 елларда Казан шәһәрендә татар телендә нәшер ителә, 30 га якын саны чыга.
(1072) Мальва
(1072) Мальва  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
ZNF671
ZNF671 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Щодрухи (Сувальский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Палубице
Палубице — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Олмалуй
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.
Вя Брузненго-Буронцо (Верчели)
Географиясе
Вя Брузненго-Буронцо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Керси (Пенсильвания)
Географиясе
Керси халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Васильевка (Шаран районы)
Почта индексы — 452637, — 80258855009.
Пузыры (Глыбоцкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
ZNF672
ZNF672 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Япония Физика Җәмгыяте
Япония Физика Җәмгыяте (JPS; Японча:日本物理学会 Нихон-буцуригак-кай) Япониядә физиклар оешмасы. Якынча 20 000 әгъза бар, университет профессорларын, өйрәнүчеләрне, шулай ук белем бирүчеләрне һәм инженерларны кертеп. JPS 1877 елда Япониядә табигый фәннәр буенча беренче җәмгыять буларак нигезләнгән.
Максаты
JPS-ның беренчел максаты булып аның әгъзаларының өйрәнү отчётларын бастыру һәм әгъзаларны физикага караган җиһазлар белән тәэмин итү.
Пеучинешть
Пеучинешть — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Корма (елга)
Сылтамалар
Корма (река)
Кертисвилл (Пенсильвания)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Козанки-Велики
Козанки-Велики — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
(3947) Сведенборг
Тарихы
1983 елның 1 декабрендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1983 XD» саналган.
Суурепси
Суурепси (Suurepsi) — Эстониянең Хийумаа өязендә урнашкан авыл.
Тюль (округ)
Географиясе
Мәйданы — 2564 км². Округ 14 кантоннан тора, алар үз чиратында 118 коммунага бүленгән.
Пламмер (Айдахо)
Тарихы
Пламмер шәһәре  елда нигезләнгән.
Дутөзү (Варто)
Дутөзү (Dutözü) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Муш иле Варто илчесенә караган бер авыл (köy).
Прожинська Вас
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Козанки-Подлесьне
Козанки-Подлесьне — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Парашино (Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Яңа Александровка (Шаран районы)
Почта индексы — 452637, ОКАТО коды — 80258855011.
Камышкина
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Ишем кушылганчы, елга бассейны — Иртеш.
Ватандашлар хокукы
Кыйтга системасында хокук тармаклары төгәл бүленә, һәрбер хокук тармагында — хосусый һәм иҗтимагый хокукый кече тармагы бар.
Юссель (округ)
Юссель — Франциядәге округ (Arrondissement). Коррез департаментына карый.
Костеница
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Логвины
Логвины (Логвіны ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Лёждуг
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (69%), руслар (31%).
Плейсервилл (Айдахо)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пиженькасы
Пиженькасы (Пишенкасси, Пиженькасы) — Чуашстанның Кузлаука районында урнашкан авыл.
Вя Валете (Римини)
Вя Валете — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Аяччо (округ)
Аяччо — Франциядәге округ (Arrondissement). Южная Корсика департаментына карый.
Зинай
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(1077) Кампанула
Тарихы
1926 елның 6 октябрендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1926 TK» саналган.
Гаць (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Еримонкур
Еримонкур — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
(2168) Суоп
(2168) Суоп  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Евгений Кычанов
Евгений Кычанов (, —, ) — совет һәм Рәсәй Кытайны өйрәнүчесе, Санкт-Петербургдагы РФА Көнчыгыш кулъязмалары институтының баш фәнни хезмәткәре, тарих фәннәре докторы, профессор. Фәнни кызыксыну өлкәләре: тангутны өйрәнү, Кытайның һәм Урта Азиянең урта гасырдагы тарихы, күчмәннәр, КХҖ милли азчылыклары. 300 дән артык фәнни хезмәт авторы.
Вя Верде (Болонья)
Вя Верде — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Сартен (округ)
Географиясе
Мәйданы — 1819 км². Округ 8 кантоннан тора, алар үз чиратында 44 коммунага бүленгән.
Родион Малиновский
"Уран" һәм "Боҗра" операцияләре
Австриядә, Чехословакиядә сугышны тәмамлый.
Прушня Вас
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каргачи
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Ишем кушылганчы, елга бассейны — Иртеш.
Ферфакс (Көньяк Дакота)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Козе-Поле
Козе-Поле — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
ZNF680
ZNF680 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Эдначево
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 7443
NGC 7443 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Линкольн (Төньяк Дакота)
Линкольн  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Линкольн шәһәре  елда нигезләнгән.
Пунишча (Вицебский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Пршетинци
Пршетинци — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Күчем Түләкәев
Күчем Түләкәев яки Күчем батыр (Күсем Түләкәев) (?—?) — 1710-1711 еллардагы башкорт күтәрелеше җитәкчеләренең берсе. Тамъян кабиләсе бие, башкорт кенәзе һәм тархан Шәгале Шакман варисы, Акай Күчемовның атасы. Нугай даругасы Тамъян улусы башкорто.
Пиндиково
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (97%).
Козероги
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(4438) Сайкс
Тарихы
1983 елның 29 ноябрендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1983 WR» саналган.
Азеведу
Азеведу — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
ZNF682
ZNF682 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Сууркүла (Ләәне-Һарью)
Сууркүла (Suurküla) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
Линтон (Төньяк Дакота)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бийер (Олорон-Сент-Мари гуо)
Бийер (Олорон-Сент-Мари гуо) — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Решетниково (Киров өлкәсе)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Lui Armstrong
Tärcemäi xäle
Cide yäşlek Lui Rusiädän qaçqan yähüdi Karnofski ğailäsendä eşli häm yäşi başlağan.
1954 yılda tärcemäi xäle kitabın ''«Satchmo. My Life in New Orleans»'' yaza.
Крутобережная (Вихтомица кушылдыгы)
Крутобережная — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Вохтомица елгасының сул ярыннан 84 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 16 км.
Учалы районы
Район җирләренең яртысын урман каплый. Табигый байлыклар буенча Учалы районына республикада тиңдәшләр юк. Районда бакыр-кәлчәдән рудасы, алтын (руда һәм сибелгән килеш), хромит, тальк, тышлау, төзелеш һәм эшләнмәләр ташы, серпентенит, известняк һ.б. бар. Учалы граниты Санкт-Петербургның Эрмитаж сарайларын бизи.
Козлин
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 7445
NGC 7445 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Вя Виланова (Виченца)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сууркүла (Пылва)
Сууркүла (Suurküla) — Эстониянең Пылвамаа өязендә урнашкан авыл.
Пужевци
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Әзһәр Габиди
Тәрҗемәи хәле
Шагыйрь 1926 елның 25 сентябрендә Татарстан АССРның Сарман районы Чукмарлы авылында туа. Гаиләдә өченче бала булганга күрә, ул авыл тормышының бөтен авырлыкларын үз җилкәсендә татый. Әзһәр Габиди — Бөек Ватан сугышында катнаша, 17 яшьтә ул армия сафларына алына. 1945 елда бик каты яралана, бер ел дәвамында госпитальдә дәвалана. 1946 елда үз туган авылына кайта. 1950 елда Минзәлә педагогика училищесында белем ала, соңыннан Сарман районы Чукмарлы мәктәбендә 30 ел буена татар теле һәм әдәбияты укытучысы булып эшли. Шул вакытта аның “Без яз дуслары” исемле беренче шигырь җыентыгы дөнья күрә һәм аны алга таба иҗат эше белән шөгыльләнергә илһамландыра.
Потлатч (Айдахо)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Новгород губернасы
Тарих
Новгород губернасы 1727 һәм 1796 оештырылып, 1776 һәм 1927 елларда юкка чыгарылган.
Роберт Авакян
Биографиясе
1931 елның 28 мартында Әрмәнстан ССРы башкаласы Ереванда туган.
Семенчино
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).
«Бөгелмә авазы»
Бөгелмә авазы (Бугульма авазы) – Бөгелмә районы һәм шәһәренең иҗтимагый-сәяси, мәдәни гәзите.
1990 елны җәмәгатьчелек таләбенә буйсынып, Бөгелмә район советы мөстәкыйль газет чыгарырга әмер биргән. «Бөгелмә авазы» дип исемләнгән басманың беренче саны 1991 елның 1 гыйнварында чыга. Гәзитнең беренче мөхәррире – дөньядан иртә киткән язучы, шагыйрь Мәхтүм Мостафин. Мәхтүм Мәхмүт улы Моңсар шәһәр шигърият клубы оештыручысы, Тукай укуларын башлап җибәрүчесе, татар гимназиясен, татар-төрек лицеен, татар мәдәнияте үзәген барлыкка китерүдә ярдәмен күрсәтә.
2007—2016 елларда баш мөхәррир — Руслан Сирин улы Җәләев.
Консепсьон (провинция, Чили)
Консепсьон (Provincia de Concepción) — Био-Био провинциясе. Мәркәзе Консепсьон шәһәре.
Козлувки (Лодзь воеводалыгы)
Козлувки  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Каталония
Катало́ния (кат. Catalunya, исп. Cataluña, окс. Catalonha) — Испаниядә урнашкан тарихи регион һәм автономия. Каталония Пиреней ярымутравының төньяк-көнчыгышында урнаша. Башкаласы — Барселона шәһәре.
(3360) Сиринга
Тарихы
1981 елның 4 ноябрендә Элеанор Хелин, Скотт Данбэр тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 VA» саналган.
Альконаба
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Теләче районы
Теләче районында 131,7 мең га мәйданлы «Мишә» аучылык заказнигы бар, аның максаты — Татарстанның хайваннар дөньясы объектларын саклау һәм торгызу.
ХХ гасырга кадәр
IX-X гасырларда борынгы кешеләр бу тирәлекләрдә яшәү өчен хәвеф-хәтәрсез, кечкенә елгалар, инешләр булган җирләрне үзләштерәләр. Шундый урыннарның берсе — Нырсы елгасы. Хәзерге Олы Нырсы авылына X гасыр ахырында нигез салына.
XVI гасырның беренче яртысында хәзерге Теләче районы территориясе Казан ханлыгы cоставына кергән була. Ханлык территориясе юлларга белән бүленгән булган, ә Галицк, Арча, Җөри, Нугай юллары иң мөһимнәрдән саналганнар. Теләче районы территориясе Җөри юлы кырыенда урнашкан булган, һәм әлеге юл хәзерге Иске Җөри авылы яныннан үткән.
Шушы елларда шулай ук Шәдке авылы татарлары үзләренең кнәзь Муралеевлар нәселеннән булуларын исбатламакчы булалар. Материаллар һәм документлар аларның хаклы рәвештә мөрәҗәгать итүләрен исбатласа да, бу эш уңай чишелеш тапмыйча, судтан судка йөрүгә генә әйләнеп кала. Ләкин шунысы игътибарга лаек: Югары һәм Кече Кибәхуҗа, Ямбулат, Шәдке авыллары халкының яртысыннан артыгы, чыннан да, төрле кнәзьләр нәселеннән чыккан.
1860 еллардан алып 1917 елга кадәр Теләче районы җирләре Казан губернасының  ике өязенә бүленгән була:
Кибәхуҗа волосте: Теләче, Ачы, Олы Кибәхуҗа, Югары Кибәхуҗа, Екатериновка, Кече Кибәхуҗа, Казаклар, Максабаш.
Карабаян волосте: Карабаян, Кылбагыш, Олы Мирәтәк.
Муниципаль-территориаль бүленеш
Теләче районында 13 авыл җирлегенә кергән 53 торак пункт бар:
Козуби (Лодзь воеводалыгы)
Козуби  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Василий Ена
Тормыш юлы
1950 елда Кырым дәүләт педагогия институтының география факультетын тәмамлый. 1958 елда М. В. Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты аспирантурасында укый. 1962 елда Львов дәүләт университетында «Табигый-географик районлаштыру һәм Кырым ярымутравының ландшафт характеристикасы (хуҗалык куллану юнәлешләрен билгеләү белән)» темасына кандидатлык диссертациясе яклый.
(3427) Сентмартони
Тарихы
1938 елның 6 гыйнварында Д. Кулин тарафыннан Будапешт обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1938 AD» саналган.
Суурпеа
Суурпеа (Suurpea) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
(1084) Тамарива
Тарихы
1926 елның 12 февралендә Белявский С. И. тарафыннан Кырым (Симеиз) обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1926 CC» саналган.
Йөрәктау (шихан)
Физик-географик тасвирламасы
Озынлыгы — 1 км, киңлеге 850 м, биеклеге — Агыйдел елгасы өслегеннән — 220 м, туфрак өслегеннән — 200 м, океан өслегеннән абсолют биеклеге — 338 м. .
Геленка (Мазовия воеводалыгы)
Геленка  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Пурышки
Пурышки (Пурышкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вайханский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Козьневице
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 7448
NGC 7448 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Прист-Ривер (Айдахо)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яңа Кечкенәш
Яңа Кечкенәш — Башкортстанның Шаран районында урнашкан авыл.
Куруса (Кодина кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Иске Түрлемә
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.
Булуар
Булуар — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Гиромагнит нисбәте
биредә g — Ланде тапкырлаучысы,
биредә e — элементар коргы, me — электрон массасы, с — яктылык тизлеге.
ZNF691
ZNF691 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Пеушешть-Отесеу
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Козя-Вода
Козя-Вода — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Динан (округ)
Динан — Франциядәге округ (Arrondissement). Кот-д’Армор департаментына карый.
Пусто Поле
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(1086) Ната
Тарихы
1927 елның 25 августында Белявский С. И., N. Ivanov тарафыннан Кырым (Симеиз) обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1927 QL» саналган.
Дүгүнҗүбашы (Лүлебургаз)
Дүгүнҗүбашы (Düğüncübaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Кыркларэли иле Лүлебургаз илчесенә караган бер авыл (köy).
Тәтеш авыл хуҗалыгы техникумы
Директорлар
1956-1959 Петр Афанасий улы Панов, 1959-1962 Илсур Сафиулла улы Шәрәпов, 1962-1976 Фоат Йосыф улы Ситдыйков, 1976-1981 Николай Александр улы Горшков (уку йортының яңа бинасын төзеп бетерә), 1981-1985 Фәргать Миңнулла улы Галиуллин, 1985-1988 Александр Ниолай улы Калинин, 1988-1990 Азат Фәйзрахман улы Нуруллов, 1990-1994 Наил Насыйбулла улы Әхмәтҗанов, 1994-1998 Мидхәт Гәрәй улы Насретдинов, 1998-1999 Җәүдәт Шәрип улы Сафиуллин, 1999-2002 Рубис Минзанур улы Сәлимов, 2002-2007 Анатолий Сергей улы Балантаев, 2007-2015 Марат Галимҗан улы Фазлыев.
Пекло (Штумский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лорейн (Төньяк Дакота)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Коберн (Пенсильвания)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шәмсия Җиһангирова
Шәмсия Җиһангирова, Шәмсия Гатуф кызы Җиһангирова (Гарипова), Зигангирова Шамсия Гатуфовна (1951 елның 28 феврале, ТАССР, Мөслим районы, Баек) — шагыйрә, телевизион һәм радиотапшырулар алып баручы. Бөтендөнья татар конгрессы Башкарма комитетының баш референты. ТР атказанган сәнгать эшлеклесе (1996), Саҗидә Сөләйманова премиясе лауреаты (2013). ССРБ язучылар берлеге әгъзасы (1991 елдан).
Вердетс
Вердетс — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Генган (округ)
Генган — Франциядәге округ (Arrondissement). Кот-д’Армор департаментына карый.
Туганаш
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.
Перевоз (шәһәр)
Тарих
1920-елларда авылга үзгәртеп корылган. 1935 елдан — Перевоз районы үзәге. 1962 елда шәһәр тибындагы бистә статусы бирелгән, ә 2001 елда шәһәр статусы кайтарылган.
Ловцы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Орёл губернасы
Орёл губернасы (Орловская губерния) — Россия империясенең, РСФСРның һәм ССРБның  административ берәмлеге.
Рексберг (Айдахо)
Тарихы
Рексберг шәһәре  елда нигезләнгән.
Ваа
Ваа — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Дүгүнҗүлү (Бабаески)
Дүгүнҗүлү (Düğüncülü) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Кыркларэли иле Бабаески илчесенә караган бер авыл (köy).
Кече Алтурай
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Ишем кушылганчы, елга бассейны — Иртеш.
Токташево
Токташево (Пакаш, Токташево) — Чуашстанның Кузлаука районында урнашкан авыл.
Пусташы (Полацкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Пушенци
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Печею
Печею — Румыниянең Селаж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Кыскуя
Кыскуя — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Нюгуса елгасының уң ярыннан 12 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 37 км.
Шерман (Көньяк Дакота)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Ян Лумельский
Гаилә
Хатыны — Людмила Михайловна Цирульникова (1933), артиллерия кораллары конструкторы М. Ю. Цирульников гаиләсендә туа, 1955 елда МДУ физик факультетын, 1958 елда шул ук факультетның аспирантурасын тәмамлый (фәнни җитәкчесе — И. Г. Шапошников). 1961—1995 елларда — Пермь дәүләт политехника институтының физика кафедрасы доценты.
Чалмалы
Почта индексы — 452648, — 80258875001.
Лемью (Сосногорск районы)
Лемью (Лемью) — Коми Республикасының Сосногорск районында урнашкан станция.
Климат
Лемью климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Лоша (Астравецкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Пусташы (Шумилинский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Пуща
Пуща — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Арка (Понте-де-Лима)
Географиясе
Мәйданы —.
Мигъраҗ кичәсе
Мигъраҗ (معراج, югарыга күтәрелү мәгънәсендә) — Ислам дине буенча Мөхәммәт пәйгамбәрнең Борак исемле ат сыман мәхлукка атланып күкләргә, Аллаһның катына күтәрелүе. Бу кичәдә мөселманнарга биш вакыт намаз фарыз була.
Котлы Бөкәш авыл тарихы музее
Тарих
1992 елдан ТР милли музее филиалы.
Вя Гарнья (Бреша)
Географиясе
Вя Гарнья Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Софи Марсо
Тәрҗемәи хәле
Театр сәхнәсендә 1991 елдан күренә башлый: Жак Ануйның «Эвридика», Бернард Шоуның «Пигмалион» спектакльләрендә уйный.
Лубянка (Свислацкий районы)
Лубянка  (Лубянка ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Свислацкий районында урнашкан авыл.
Тәәкси
Тәәкси (Tääksi) — Эстониянең Вильяндимаа өязендә урнашкан авыл.
Аркуш (Понте-де-Лима)
Географиясе
Мәйданы —.
Гере (округ)
Географиясе
Мәйданы — 3027 км². Округ 15 кантоннан тора, алар үз чиратында 142 коммунага бүленгән.
ZNF70
ZNF70 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Таали
Таали (Taali) — Эстониянең Пярнумаа өязендә урнашкан авыл.
Уразмәт (Кузлаука районы)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (98%).
Майнот (Төньяк Дакота)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Печиняга
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Майя Инджикян
Тормыш юлы
Фәнни хезмәтләре дүртенчел аммоний тозлары катнашында су тирәлегендә селтеләнү реакциясен өйрәнү белән бәйле. Бу өлкәдә Инджикян 1961 елда (А. Т. Бабаян белән бергә) аммоний тозларында яңа хезмәттәшлекне ача, ул «яңадан төркемләү-таркату» реакциясе дип атала. Үзара бәйләнеш нәтиҗәсендә туенмаган кетоннар, кислоталар, аларның авыр эфирлары, енаминнары һәм башка матдәләр барлыкка килә.
Колёния-Болеславець-Хрусцин
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Айва (Көньяк Каролина)
Айва  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Кече Быгат
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Ишем кушылганчы, елга бассейны — Иртеш.
Бадин (округ Виана-ду-Каштелу)
Бадин  — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Геленув (гмина Полична)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Колониал-Паркс (Пенсильвания)
Географиясе
Колониал-Паркс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Колёния-Болимовска-Весь
Колёния-Болимовска-Весь — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Пустынки (Сенненский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Равенська Вас
Равенська Вас — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Печою
Печою — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.