cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
(5020) Азимов
Тарихы
1981 елның 2 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EX19» саналган.
Гропициозо (Парма)
Гропициозо — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Риопар
Риопар — Испаниянең Альбасете провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Солигалич
Халык саны — кеше.
Скшишув (Свентокшиж воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Конвей (Флорида)
Географиясе
Конвей халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Саксмен (Аляска)
Тарихы
Саксмен шәһәре  елда нигезләнгән.
Збой
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Кызыл Армия районы (Чуашстан)
Икътисад
Авыл хуҗалыгында төп тармаклар: сөт, ит, бәрәңге, колмак, яшелчә җитештерү. Шулай ук, кирпеч заводы да эшләп килә.
Коноша
География
Коноша Архангельскидан 632 километр көньяктарак, Вологдадан 262 километр төньяктарак урнаша.
Тарих
1929 елдан Коноша районы үзәге булып тора.
Икътисад
Тимер юл транспорты һәм урман сәнәгате предприятиеләре.
(12137) Williefowler
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4004 P-L» саналган.
Синко-Баю (Флорида)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Ирина Бржевская
Биографиясе
1965 елда ул «Голубой огонек"та чыгыш ясый.
Гурей-Ты-Вис
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Салобре
Салобре — Испаниянең Альбасете провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Руслан Сәләхетдинов (галим)
Руслан «Русс» Сәләхетдинов (Россия) — татар милләтеннән Канада галиме, Карнеги-Меллон университетының Компьютер фәннәре мәктәбенең машина белән укыту департаменты профессоры. Apple Inc. корпорациясендә ясалма интеллект тикшеренүләре буенча директор. 2000 еллар уртасында ул хезмәттәшләре белән бергә тирән машина белән укытуга яңа алымнар формалаштыра, алар ясалма нейросеть технологияләре өлкәсендә заманча үсеш ала.
Биография
2001 елда Руслан Сәләхетдинов Төньяк Каролина штатында (АКШ) Хай-Пойнт университетында компьютер фәннәре һәм математика бакалавры дәрәҗәсен ала.
2016 елның февраленнән Пенсильвания штатындагы Питтсбургта (АКШ) Карнеги — Меллон университетының ясалма интеллектны һәм компьютер фәннәрен өйрәнү департаменты профессоры була.
Стефанув-Барчевский-Первши
Стефанув-Барчевский-Первши — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Руджету (Михеешть, Вилча)
Руджету — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бертангль
Бертангль — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
(5022) Роккапалумба
(5022) Роккапалумба — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Братчиково (Горноуральски шәһәр округы)
Халык
Халык саны динамикасы:
(12138) Olinwilson
(12138) Olinwilson — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Кызыл Чутай районы
Халык
Милли составы: чуашлар — 97%.
Коннертон (Флорида)
Географиясе
Коннертон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Юрий Виноградов (1907)
Иҗаты
Юрий Виноградов «Татар совет музыкасы тарихы» курсы өчен беренче укыту программасын төзүдә катнашкан, татар композиторларының әсәрләренең беренче басмаларын редакцияләгән, концертларга һәм спектакльләргә рецензия язган, музыкаль һәм тәрбияви эш алып барган.
Spin
Nigezlär
spin vektorı zurlığı häm  orbital' impuls momentı vektorı zurlığı  kvant mexanikasında kvantlanalar:
Руджету (Слетиоара, Вилча)
Руджету — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гропо (Маса-Карара)
Гропо — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Берльштедт
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Максимов (Уса кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Сулема (Альбасете)
Сулема — Испаниянең Альбасете провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Гропо (Модена)
Гропо — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Йозаклы (уен)
Йозаклы — татар халык уены, уенчыларны спорт тәҗрибәсен һәм физик үсешен тәэмин итә торган уен.
Элистанжи (елга)
Элистанжи (Элистанджи) — Россия территориясеннән ага торган елга. Чечен Республикасы, Дагстан Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Хулхулау елгасының сул ярыннан 34 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
Руджи (Горж)
Руджи — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Бәкәбез
Бәкәбез — Татарстан Республикасының Мөслим районындагы авыл.
Нуайяль (Кот-д’Армор)
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6,80 км².
Валбон (Гондомар)
Валбон  — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Савосара (Уса кушылдыгы)
Савосара — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Уса елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 35 км.
Суҗыяр
Суҗыяр, чүмеч гөл — казаякчалар гаиләлегенә караган үсемлекләр ыруы.
Дарка-Шор
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Гропо (Парма)
Географиясе
Гропо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Исэсаки
Тарихы
Исэсаки шәһәре 1940 елның 13 сентябрендә шәһәр статусын ала.
Зволенска Слатина
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мария Посады районы
Мария Посады районы, искечә Сөндер районы (Сĕнтĕрвăрри районĕ, Мариинско-Посадсᴋи район) — Чуашстанның төньяк-көнчыгышындагы муниципаль район.
Җәгъpафия
Мария Посады районы Чуашстанның төньяк-көнчыгышында, Идел ярында урнашкан. Район территориясе 686,1 дүрᴛкел киламитер. Төньякта һәм көнчыгышта Идел елгасы белән, көньякта Кузлаука, көнбатышта Чабаксар һәм Чуел районнары белән чиктәш.
(12142) Franklow
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4624 P-L» саналган.
Стобниця (Лодзь воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Фейетт (округ, Көнбатыш Вирджиния)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1831 елда оештырыла.
Гропо (Пяченца)
Географиясе
Гропо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Валпедри
Географиясе
Мәйданы —.
Тобарра
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бруснятски (Белоярски шәһәр округы)
Халык
Халык саны динамикасы:
Шаһиарслан Агумов
Нәселе
Шаһиарслан мулла нәселендә күп кешеләр язучылык һөнәренә ия. Кайберләре аны тормышка да ашыра алмаган, үзләренең кечкенә иҗади мирасын тар гына даирәдә саклаган. Фәкать, бу нәселдәге өч таныклы әгзанең исеме күпләргә билгеле.
Варзеа (Амаранте)
Географиясе
Мәйданы —.
Михаил Марков (1951)
Биография
1989-1992 елларда Мәскәү дәүләт университетының геоботаника кафедрасында көндезге докторантура уза һәм нәтиҗәдә докторлык диссертациясен яклый.
1993-2002 елларда Мари дәүләт университетында берничә тапкыр «Популяционной биологии растений» курсы буенча  лекцияләр  укый.
Кристал-Лейк (Полк округы, Флорида)
Географиясе
Кристал-Лейк халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
GSC8327-1511
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Самокляски
Самокляски — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Дерентей-Шор
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Варзеа (Фелгейраш)
Варзеа  — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Земплинске Гамре
Земплинске Гамре — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Түбән Идел өлкәсе
Тарих
1928 елның 11 июнендә ул Түбән Идел краена үзгәртеп корыла.
Руджинешть (Нямц)
Руджинешть — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ченанкаву
Шулай ук карарга мөмкин
Наваратри агһошам һәр елны үткәрелә. "Валийя гурутһи" Ченанкаву Гыйбадәтханәсенең әһәмиятле важипадусы булып тора. Шри Субраманйяга багышланган Перунтһаннийюр гыйбадәтханәсе бу гыйбадәтханәдән көньяк-көнбатышка таба бер миляда гына урнашкан. Перунтһанийюрның мәгънәсе су мул булган урын, ул Пайянур гыйбадәтханә шәһәрчегеннән көнчыгышта урнашкан. Мәшһүр Пайянур Шри Субраманйя Свами гыйбадәтханәсе поты Перунтһаннийюр гыйбадәтханәсеннән китерелгән булган. Ул Тамил әүлиясе тарафыннан корылган булган. Якындагы Пайянурның мәшһүр астрологы Шри Читһрабһану К Подувал ярдәме белән гыйбадәтханә хөкүмәте тарафыннан үткәрелгән Деава Прашна буенча Нагага табыну урыны булган. Нага Пратһишта вакыт тарафыннан юк ителгән булган.
Гропо Сан Сиро (Парма)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Пырылдавык галактикасы
Пырылдавык галактикасы (M 101, NGC 5457, Pinwheel, Вертушка) — Зур Җидегән йолдызлыгындагы бормалы галактика.
Фуэнтеальбилья
Фуэнтеальбилья — Испаниянең Альбасете провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Буй (шәһәр)
Буй (Буй) — Россия Федерациясенең Кострома өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (97,4%).
Обжа (коммуна)
Обжа (Objat) — Франциянең Коррез департаментына караган коммуна, Миди-Коррезьен кантонына карый.
Римма Лощенкова
Лощенковага Римма Хәлиулла кызы (15 июнь 1955 ел) — педагог‑методист. Фәлсәфә фәннәре кандидаты (2010), профессор (2011). Башкортстан Республикасының атказанган сәнгать эшлеклесе (2001). Театр эшлеклеләре берлеге әгъзасы (1990). «Халык иҗаты — Россия профсоюзларының 100 еллыгына күрә» («Народное творчество — 100‑летию профсоюзов России») Бөтенроссия фестивале лауреаты (Уфа, 2005).
Биографиясе
1976 елдан Башкорт АССР‑ының Телевидение һәм радиотапшырулар буенча дәүләт комитетында режиссер ассистенты булып эшли.
Кристал-Спрингс (Флорида)
Кристал-Спрингс  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Сент-Мерис (Аляска)
Тарихы
Сент-Мерис шәһәре  елда нигезләнгән.
Бетенхаузен
Бетенхаузен (Bethenhausen) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Шылавка
Шылавка (Шылаўка ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Талачинский районында урнашкан авыл.
Supergravitatsiä
Bu töşençä "Böyek Berläşterü" teoriäsen tözegändä häm supersimmetriäne qullanğanda, kertelgän.
3-нче армия корпусы (Россия)
3-нче армия корпусы (3 ак) (3-й армейский корпус (3 ак)) – Рус-төрек сугышы һәм Беренче бөтендөнья сугышында Россия Кораллы көчләре эчендәге оператив хәрби берләшмә.
Штаб-квартирасы: Вильно
Ыджыд-Ёль (Ухта кушылдыгы)
Ыджыд-Ёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Ухта елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Вавож
Демография
Халык саны динамикасы:
Юламан (мәгънәләр)
Юлама́н:
Святе (Карпатасты воеводалыгы)
Святе — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ласля (коммуна)
Ласля — Румыниянең Сибиу жудецында урнашкан коммуна.
Караман (Чубук)
Караман (Karaman) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Чубук илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Эль-Бальестеро
Эль-Бальестеро — Испаниянең Альбасете провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Руджиноаса (Бузеу)
Руджиноаса — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Дания Гыймранова
Тәрҗемәи хәл
Д.Гыймранова, татар театр сәнгатен өйрәнүче белгеч буларак, институт планындагы Мәскәү татар эшче театры, «Татар театрының елъязмасы», «Революциягә кадәрге татар театрында актерлык сәнгате», «Республикада колхоз-совхоз театрлары тарихы» кебек темаларга гыйльми хезмәтләр язуда катнаша, көндәлек матбугат битләрендә, аерым җыентыкларда, энциклопедик басмаларда дистәләгән фәнни хезмәтләрен, фәнни-популяр жанрдагы язмаларын бастыра. Д.Гыймранова – аерым басма рәвешендә дөнья күргән «Гөлсем Болгарская» (1981) һәм «Габдулла Шамуков» (1985) исемле монографияләр авторы. Ул шулай ук Татарстан радиосында һәм телевидениесендә яңгыраган һәм тамашага куелган күпсанлы тапшыруларның авторы, режиссеры һәм алып баручысы буларак та билгеле.
Слупча
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Әмәкәй
Әмәкәй авылы тарихы
Авыл халкының күпчелеге игенчелек һәм терлек асрау белән шөгыльләнгән. Рәсми документлардан күренгәнчә, күпчелеге 25—30 сутый бәрәңге бакчасы тоткан. Үзләреннән артканны алыпсатарларга сата торган булганнар. Аерым кешеләрнең һөнәрчелек белән көн күргәнлеге билгеле. Мәсәлән, Батырша һәм Зөбәер исемле кешеләр бик оста төзүчеләр булган. Хәтта күрше-тирә авылларда да аларны мәчетләр, торак йортлар салу өчен чират белән көтеп торганнар. Әһелтдин Вәлиев, Вәлиәхмәт Суфиев, Гыйльметдин Фәррахов, Насыйп Ильясов, Әхмәтвәли Мөхәммәдиев тәрәзә рамнары, ат һәм кул арбасы, чаналар, мичкә, орчык ясап, Әмәкәй базарында ирекле сатканнар. Чана табаннарын үзләре бөккәннәр, тәгәрмәчләрне дә үзләре сукканнар. Шәйхелгали Гыйздәтуллин мич чыгару остасы булса, Гыйниятулла Гыйздәтуллин, Хөсәен Габдерәфыйков ярма суырту яргычлары тотып, шуның хисабына мал-мөлкәтләрен арттырганнар...
ССРБ таркалып, Россия җирлегендә милли күтәрелеш еллары киң колач җәйгән елларда Әмәкәй авылы җәмәгатьчелеге халыкка, яшь буынга рухи тәрбия бирү өчен шартлар тудыру максатыннан кайчандыр өч мәчетле булган татар авылында мәчет ачу мәшәкатьләре белән янып йөри башлый. Ниһаять, 1995 елда Әмәкәй авылында яңа гыйбадәтханә — «Рәмзи» мәчете төзелә.
Авылда беренче мәдрәсәләрнең кайчан ачылуы, аларда кемнәр эшләве хакында төгәл документлар юк. Шулай да, өч мәчет каршында да мәдрәсәләр эшләп килгәнлеге мәгълүм. Аларда, дини белем бирү белән беррәттән, әдәп, әхлак нигезләре, шәригать законнары киң һәм төпле итеп укытылган. Мәктәп һәм мәдрәсәләрне яшәтү авыл җәмәгатьчелеге өстенә төшкән, хәллерәк кешеләр, сәүдәгәрләр даими рәвештә матди ярдәм күрсәтеп килгәннәр. Патша хөкүмәте аларга ярдәм итүне кирәк санамаган...
Әмәкәй авылында Совет 1920 ел башында төзелә. Аның беренче рәисе итеп Актаныш төбәгенең Табанлыкүл авылы активисты Кадыйров билгеләнә.
1945 ел ахырында колхозны Калинин районының Татбүләр авылында туып-үскән Бөек Ватан сугышы ветераны Фатыйх Салихов җаваплылыгына тапшыралар. Ул 40 ел рәттән рәислек итеп, лаеклы ялга китә. Фатыйх абзый җитәкчелек иткән еллар дәвамында район хуҗалыклары арасында иң артта сөйрәлеп баручы «Правда» колхозы бик күп өлкәләр буенча беренчелекне алуга ирешә. Зур төзелеш, яңарту эшләре башкарыла. Авылның да йөзе күзгә күренеп үзгәрә башлый: 60 шәхси хуҗалыкка йорт, каралты-кура җиткерелә, ак он тегермәне, АВМ агрегаты, амбар, машина паркы, икмәк киптерү урыннары, складлар, терлек йортлары төзелә...
Мөҗип Вахитов
Вахитов Мөҗип Вәхит улы (24 сентябрь (6 октябрь) 1916 ел — 11 октябрь 2000 ел) — педагог, туган якны өйрәнүче, комсомол һәм җәмәгать эшлелесе, Троицк шәһәре татар-башкорт китапханәләре идарәсе рәисе.
Гой-Чу (елга)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Көнчыгыш административ округ (Мәскәү)
Административ бүленеш
Көнчыгыш административ округ составына 16 район керә.
Монтулье (Монпелье округі)
Монтулье — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
Грополи (Маса-Карара)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Бубенщикова (Талица шәһәр округы)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
Святкова Мала
Святкова Мала — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ситка (Аляска)
Ситка  — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан шәһәр.
Ледешть (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Алегзандер (округ, Иллинойс)
Алегзандер — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Кейро шәһәре.
GSC8336-2364
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Вәрәшбаш
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
(12150) De Ruyter
(12150) De Ruyter — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Шылки
Шылки (Шылкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вицебский районында урнашкан авыл.
(5033) Мистраль
Тарихы
1990 елның 15 августында Эрик Эльст тарафыннан Верхний Прованс обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 PF» саналган.
Эльче-де-ла-Сьерра
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(12151) Oranje-Nassau
(12151) Oranje-Nassau — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Казанны штурмлау (1918 ел, август)
Нәтиҗә
— Акларга Генераль штабның академиясе күчә.
Бубнова (Каменски шәһәр округы)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Бовель (Сомма)
Бовель — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Крукед-Лейк (Флорида)
Крукед-Лейк  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Крукед-Лейк халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Яр Чаллы дельфинарие
Адрес: Татарстан, Яр Чаллы, Комсомол районы, ГЭС бистәсе, Габдулла Тукай яр буе урамы, 12 А.
Тарих
2006 елда Яр Чаллыда Мәләкәс елгасы ярында урнашкан «Дельфин» бассейнының сикерү ваннасы (тирәнлеге 6 м) нигезендә оештырыла. Бассейн үзгәртеп корылып, диңгез суы белән тутырылган. Тамаша залы 350 урынлык. Дельфиннар Анападан китерелә. 2010, 2012 елларда дельфинарийда үз дельфиннары да туа.
GSC8408-310
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Любаны
Любаны (Любаны ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Славгарадский районында урнашкан авыл.
Югары Табын
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Солдотна (Аляска)
Тарихы
Солдотна шәһәре  елда нигезләнгән.
Глобаль җылыну
Табигатьтәге үзгәрешләр
Росгидромет мәгълүматлары буенча, 1976-2006 елларда Россия җирендә еллык явым-төшем күләме дә арткан (һәр дистә елга 7,2 мм). Ләкин явымнар һәр төбәк өчен үзенчәлекле. Әйтик, Көнбатыш Себердә, Көнчыгыш Себернең төньяк-көнчыгышында, Ерак Көнчыгышта һәм Россиянең Европа өлешендә язгы явым-төшемнең күбәюе (бер дистә елга 16,8 мм) һәм кышкы чорда Себернең төньяк-көнчыгышында, шул исәптән Магадан өлкәсендә, Хабарау краеның төньягында, Чукотканың көнчыгышында явымнарның азаюы аеруча нык сизелгән.
Климат үзгәрүе ни белән яный?
Океан биеклегеннән астарак яки бертигез урнашкан илләр су төбендә калачак. Якынча исәпләүләр чынга ашса, 46 млн кеше җирсез торып калуы мөмкин. Шторм, давыл кебек афәтләр дә көчәячәк. Ләкин күп галимнәр фикеренчә, Россиягә (шулай ук Канада, Швеция, Финляндия һәм Скандинавия илләре) глобаль җылыну иң аз югалтулар, хәтта яхшы якка үзгәрүләр китерәчәк. Беренче чиратта, бу авыл хуҗалыгы культуралары уңышы арту белән бәйле. Бигрәк тә икътисадчылар, оптимистлар уйлавынча, төньяктагы мәңгелек туң яраксыз җирләр уңдырышлыга әвереләчәк.
Шылы (Полацкий районы)
Шылы (Шылы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Полацкий районында урнашкан авыл.
Ярымҗа (Афйонкарахисар)
Ярымҗа (Yarımca) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Афйонкарахисар иле Афйонкарахисар илчесенә караган бер авыл (köy).
Вила-Гарсия (Амаранте)
Географиясе
Мәйданы —.
Куджо-Ки (Флорида)
Географиясе
Куджо-Ки халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Гросо Пасет (Торино)
Географиясе
Гросо Пасет Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
(12153) Conon
Тарихы
1971 елның 26 мартында К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «3219 T-1» саналган.
Мулез-е-Босель
Мулез-е-Босель — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
Руджиноаса (Ясси)
Руджиноаса — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
W һәм Z бозоннары
Үзлекләр
W± һәм Z бозоннары 1-спинга ия.
Седлиска-Жмигродзьки
Седлиска-Жмигродзьки — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Шылы (Сенненский районы)
Шылы (Шылы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Сенненский районында урнашкан авыл.
GSC842-1135
GSC842-1135 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Биркенфельде
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зуберец
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Слядкув-Дужи
Слядкув-Дужи — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Страханув
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бокур-сюр-л'Анкр
Бокур-сюр-л'Анкр — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Любичы (Кличавский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Карга җиләге
Карга җиләге, бүре бөресе, салават тамыры — казаякчалар гаиләлегенә караган үсемлекләр ыруы.
Дусай (Мөслим районы)
Халык саны — 209 тирәсендә. Почта индексы — 423983.
Страхув (Лодзь воеводалыгы)
Страхув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Ервэй-Се-Яха
Ервэй-Сё-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тиутей-Яха елгасының уң ярыннан 51 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 33 км.
Табуляция
Әгәрдә текстны бастыруга җибәрсәк (табуляция символы уклы сызыклар белән күрсәтелде) бер→ике→өч дүрт 1→2→3 4 5→6→7 8 9→10→11 12
(5039) Розенкафалир
(5039) Розенкафалир — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Лаймстоун (Флорида)
Географиясе
Лаймстоун халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Биркс
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рудина
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кхонис-Цкали
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сунжа елгасы, Грозный каласыннан Аргун елгасы кушылганга чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Терек һәм Идел арасындагы Каспий диңгезе елгалары бассейны.
Лелешть (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Любишча
Любишча (Любішча ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Круглянский районында урнашкан авыл.
Смаркув (Свентокшиж воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Калхун (округ, Иллинойс)
Калхун — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Хардин шәһәре.
Страшова-Воля
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хәрәбәле
Тарих
Хәрәбәле авылы 1789 елда Воронеж, Курск һәм Тамбов губерналарыннан качып киткән крәстиәннәр тарафыннан нигезләнә. 1904 елда авыл аша тимер юл төзелә.
Икътисад
Яшелчә-консервлар заводы, мех-урман хуҗалыгы (мехлесхоз), кирпеч заводы.
Иванице
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Минзәлә татар дәүләт драма театры
Театр бинасы
Минзәлә театры 1894 елда төзелгән бинада урнашкан. Ул «Халык аудиториясе бинасы» буларак, Уфа земствосы акчасына төзелгән. 1999 елда капиталь төзекләндерү эше тәмамлана. Янкорма өстәлә.
GSC8517-1196
GSC8517-1196 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Бикнелл (Юта)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
(12158) Tape
(12158) Tape — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Лаймстоун-Крик (Флорида)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Любоничы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Корициска (Пшисуский повяты)
Корициска  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Альконтар
Альконтар — Испаниянең Альмерия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Ян панель
Мондый панельлар Windows-ның hәм Windows NT-ның элекеге риваятьларында эшли торган Aston-shell темаларының «эш өстәлендә» кулланганнар иде инде.
Бишофрода
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Елгабаш (Мөслим районы)
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.8 °C.
Каюм Бариев
Тәрҗемәи хәле
1898 елда Казан губернасы (хәзерге Апас районы) Дәүләки авылында туган. Татар театр техникумын беренче чыгарылыш студенты буларак тәмамлаган (1926).
Грота д'Анҗело
Грота д'Анҗело — Италиянең Сицилия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
(5042) Colpa
(5042) Colpa — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Кылычбалык
Кылычбалык (Xiphias gladius) — алабугасыманнар гаиләлегенә караган балык.
Стробин
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бхагвати
Керала
Кералада бу Алиһәләрнең гыйбадәтханәләре Бһагавати Кшетрам дип аталалар. Кералада кайбер популяр Бһагавати гыйбадәтханәләре:
(12160) Karelwakker
Тарихы
1973 елның 29 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1152 T-2» саналган.
Смикув (гмина Ракув)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Морты районы
Тарих
1952 елның 8 маенда район Татарстан АССРның Казан өлкәсе составына, ә 1953 елның 21 февралендә Чистай өлкәсе составына керә. 1953 елның 30 апрелендә өлкәләр бетерелүгә бәйле рәвештә Татарстан АССРның турыдан-туры карамагына кайтарыла.
Порецкое районы
Җәгъpафия
Порецкое районы Чуашстанның көньяк-көнбатышында урнашкан. Район территориясе 845,3 дүрᴛᴋел ᴋиламитер. Төньякта Шөмерлә белән, көнчыгышта Ибриси, көньякта Алатыр районнары һәм Мордовия белән, ә көнбатышта Ηижгаp өлкәсе белән чиктәш.
Ламонт (Флорида)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ер-Япта-Яха
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Строневице
Строневице — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Игенче (Мөслим районы)
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.8 °C.
GSC8597-446
GSC8597-446 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Чирка (Цильма кушылдыгы)
Чирка — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Цильма елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 40 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Sänäği inqıylab
Törle illärdä sänäği inqıylab törle waqıtta uzğan, läkin XVIII-XIX ğasırda ütkärelgän dip sanala.
Менделеевск
Тарих
1868 елда сәүдәгәр П.К. Ушков шәһәргә нигез салган. 1928 елдан — Бондюг эшчеләр поселогы. 1967 елда Д.И. Менделеев (элек җирле химия заводында эшләгән) хөрмәтенә исеме үзгәртелгән.
Мәгариф
Менделеевск шәһәрендә һөнәри-техник укуханә (филиал), 5 урта мәктәп, гимназия, кичке (сменалы) мәктәп, сәламәтлеге чикле балалар өчен мәктәп, мәктәптән тыш эш үзәге, балалар сәнгать мәктәбе, «Батыр» балалар-яшүсмерләр спорт мәктәбе, «Айсберг» балалар-яшүсмерләр спорт мәктәбе эшли (2017).
Ырынбур
Тарих
1890-1906 елларда Урта Азия тимер юлы төзелә.
Климат
Ырынбурның климаты – кискен-континенталь. Җәй җылы: елның биш аенда уртача көн температурасы 20 °C; кыш салкынча, иң зур кар катламы февральда күзәтелә (26 см).
Административ бүленеш
Ырынбур 2 административ округка: Көньяк һәм Төньякка бүленгән.
Транспорт
Ырынбур – эре транспорт төене.
Ырынбур турында җыр (фрагмент)
Без курыккан идек сине Ырынбур, Чокып яздык сиңа, Ырынбур, Син каһәр суккан җир булдын, Идейлдән Тянь-Шаньгә тиклем. Җамбыл Җабай улы, 19/XII—1937
Люлева
Люлева (Люлева ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Асиповицкий районында урнашкан авыл.
Стронско
Стронско — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Армунья-де-Альмансора
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нежилой-Ахк
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сунжа елгасы, Грозный каласыннан Аргун елгасы кушылганга чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Терек һәм Идел арасындагы Каспий диңгезе елгалары бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Радик Зөфәр улы Бариев
Тәрҗемәи хәле
Казан дәүләт мәдәният һәм сәнгать университетында укыта.
Иҗаты
Студент елларында ук Камал театрында күмәк сәхнә күренешләрендә катнаша. Төгәл эчтәлекле, форма ягыннан җиренә җиткереп эшләнгән, акыллы образлар иҗат итә. Искиткеч пластикага ия.
Рәисә Мөхәммәтшина
Иҗади юл
1973 елның гыйнварыннан бирле эстрадада пародия жанрында чыгыш ясый.
Ормар районы
Ормар районы (Вăрмар районĕ) — Чуашстанның төньяк-көнчыгышындагы муниципаль район.
Халык
Милли cастaфы: чуашлар — 97%, шулай ук руслар һәм татарлар да яши.
Рукер (Арджеш)
Рукер — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Стругенице
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(12163) Manilius
Тарихы
1973 елның 30 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «3013 T-2» саналган.
Заводоуковск шәһәр округы
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (89,6%), алманнар (2,9%), казакълар (1,5%), татарлар (1,2%), украиннар (1,1%).
Корфове (Польша)
Корфове  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Серакув (Карпатасты воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бошам (Сомма)
Бошам — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Гердъёль (Чёрная Кедва кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Середна
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Браи-Корнеотт
Браи-Корнеотт — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Сөләйман Бакырганый
Сөләйман Бакырганый (Хәким Ата, Кол Сөләйман) — гомумтөрки әдәбият вәкиле, Әхмәд Ясәвинең шәкерте.
Гомеренең зур өлешен Харәземдәге Бакырган төбәгендә уздыра һәм 1186 елда шунда ук вафат та була. Шагыйрь әсәрләренең төп өлеше «Бакырган китабы» дип исемләнгән җыентыкта тупланган.
Рукер (Брашов)
Рукер — Румыниянең Брашов жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Бурмакина (Туринская Слобода районы)
Халык
Халык саны динамикасы:
Брасси (Сомма)
Брасси — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Низас (Эро)
Низас — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
Исәт районы
Административ үзәк — Исәт саласы.
Вила-Фрия (Фелгейраш)
Вила-Фрия  — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Шыпулина (Шумилинский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Чабаксар районы
Чабаксар районы (Шупашкар районĕ) — Чуашстанның төньягындагы муниципаль район.
Смуги (Опатовский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ольмо
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,47 км².
Волжский
География
Шәһәр Идел елгасының сул ярында, Актүбә елгасы башында, Волгоградтан 16 километр ераклыкта урнашкан.
Бобек
Бобек (Bobeck) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Мәхмүд Болгари
Мәхмүд Болгари, Мәхмүд бине Гали бине Гомәр — Алтын Урда чоры татар әдибе.
«Нәһҗел-фәрадис» авторы 1360 елның 22 мартында Сарай шәһәрендә вафат була.
Тархан вулысы
Тархан вулысы (تارخان ۋولىٰسىٰ, Тархановская волость) — Сембер губернасына, Чуаш АӨгә һәм Чуаш АССРга кергән административ-территориаль берәмлек.
GSC8626-1215
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Середне Мале
Середне Мале — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Люцина (Кличавский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Эшмес (Чёрная Кедва кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Струпини
Струпини — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Кызылъяр 2
Халык саны — 111 тирәсендә. Почта индексы — 423977.
Корчувка-Колёния
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ялчык районы
Халык
Халык саны 22 348 кеше (2010 елга).
Студзениця (Лодзь воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Студзянек (Лодзь воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
GSC8626-464
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Снядка-Перша
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рунк (Златна, Алба)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Орша районы
Орша́ райо́ны (Аршанскі раён) — Витебск өлкәсенең көньяк-көнчыгышында административ берәмлек. Административ үзәге — Орша шәһәре.
Лейк-Есбери (Флорида)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Играм
Играм — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Үби вулысы
Үби вулысы (ئوبى ۋولىٰسىٰ, Убеевская волость) — Сембер губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек.
Ляды (Бабруйский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(12170) Vanvollenhoven
Тарихы
1977 елның 16 октябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2372 T-3» саналган.
Тимур Мөхетдинов
Биография
1999 елдан Төньяк Кавказга күп тапкырлар командировкага чыгып, махсус һәм сугышчан операцияләр үткәрүдә катнаша. Бу операцияләрнең нәтиҗәсе дистәләгән боевикларны, шулай ук Чечня һәм Дагстан территориясендә корал складларын ачыклау була.
Вудрафф (Юта)
Вудрафф  — Америка Кушма Штатларының Юта штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Уналашка (мисто)
Тарихы
Уналашка шәһәре  елда нигезләнгән.
Гармоник спектр
Гармоник спектр ул компонент ешлыклары фундаменталь ешлыкның бөтен сан тапкырламалары булган спектр; мондый ешлыклар гармоникалар буларак мәгълүм. "Индивидуаль өлешләре аерым ишетелмиләр, ә колак тарафыннан бер тонга кушылалар."
Бутка
Бутка (Бутка, Бутҡа ) — Свердловск өлкәсенең Талица шәһәр округы составына керүче авыл.
Собовице (Свентокшиж воеводалыгы)
Собовице  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Сәләтле балалар өчен гуманитар гимназия-интернат
Тарих
Гимназия-интернат иң әүвәл 2005 елда Актаныш авылының 57 нче бистә өлешендә яшәүчеләр өчен урта мәктәп буларак ачыла һәм башта «3 нче санлы Актаныш урта белем бирү мәктәбе» дип атала. Яңа мәктәпне ачуда Татарстан Дәүләт шурасы рәисе Фәрит Мөхәммәтшин һәм Актаныш районы башлыгы Энгель Фәттахов катнаша. Күпмедер вакыттан соң уку йорты гимназия итеп үзгәртелә һәм «Актаныш гимназиясе» дип атала башлый, оешма төре буларак муниципаль автоном белем бирү учреждениесе статусын ала.
Скагеррак
Скагеррак(Skagerrak)— Скандинавия ярымутравын Ютландия ярымутравыдан аеручы һәм Каттегат бугазы аша Балтыйк диңгезен Төньяк диңгез белән элемтәче муен бугазы.
Велес-Бланко
Велес-Бланко — Испаниянең Альмерия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Лейк-Катрин (Флорида)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Приморск (Ленинград өлкәсе)
Тарих
Шәһәр статусын 1940 елдан башлап йөртә.
Шырки (Сенненский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Ярыш (Ениҗе)
Ярыш (Yarış) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Ениҗе илчесенә караган бер авыл (köy).
(12172) Niekdekort
(12172) Niekdekort — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Гроте (Козенца)
Гроте — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Олонзак
Олонзак — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
Сидлечка
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Буткински Озеро (Талица шәһәр округы)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Ижковце
Ижковце — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Гейфайнш
Географиясе
Мәйданы —.
Косемин
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Больберг
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шыци
Шыци (Шыці ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Шаркавшчынский районында урнашкан авыл.
(5055) Опекушин
Тарихы
1986 елның 13 августында Черных Л. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 PB5» саналган.
Гроте (Салерно)
Гроте — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(12173) Lansbergen
(12173) Lansbergen — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Камберленд (округ, Иллинойс)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1843 елда оештырыла.
Омутинское районы
Административ бүленеш
Омутинское районы составына 8 авыл җирлеге керә.
Гидойнш
Гидойнш — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Гусан Миңнегулов
Биография
1921 елдан — Егоршино күмер копиларының шахтасында (соңрак — «Уралуголь» комбинатының «Егоршинуголь» трестының 2 нче шахтасы, 1942 елдан — «Свердловскуголь» комбинаты) забойщик.
Ел саен күмер чыгару буенча җитештерү биремнәрен арттырып үтәгән. ССРБ Югары Советы Президиумының 1948 елның 28 августындагы указы белән күмер чыгару, күмер шахталарын торгызу һәм төзү эшендә күренекле уңышлары һәм хезмәт җитештерүчәнлеген шактый арттыруны тәэмин итә торган алдынгы эш методларын гамәлгә кертүе өчен, Ленин орденын һәм «Урак һәм Чүкеч» алтын медален тапшырып, Социалистик Хезмәт Каһарманы исеменә лаек була.
Психик авырулар
Психик авырулар һәрвакыт серле, аңлашылмый торган халәт булып исәпләнгән. Хәтта хәзерге көннәрдә дә еш кына мондый авыруларны сәламәт халәттән аера алмыйлар. Әгәр кешенең шәхси эчке дөньясы сизелерлек үзгәрсә, ул гадәтләнгән тормыш рәвешен кискен үзгәртсә, ниндидер көйсезләнү турында сүз барырга мөмкин. Күңеле төшенке булу сәбәпле, кеше берничә көн ашаудан баш тартса, урыныннан тормый ятса, йә шатлыгы кинәт артып, юлындагы бар нәрсәне кыра-вата башласа, үзен президент дип йөртә башласа, күз алдында ят әйберләр күрсә, ниндидер тавышлар ишетсә, аның рухы үзгәрү билгеләре күренеп тора.
Фолс-Пасс (Аляска)
Фолс-Пасс  — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан шәһәр.
(5056) Rahua
(5056) Rahua — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Ашкайнату системасы
·        Ашкайнату системасы (systema digestorium) – азыкны механик һәм химик эшкәртүен, ясалган туклыклы матдәләрнең сеңдерелүен һәм организмнан эшкәртелмәгән калдыкларны чыгаруын башкаручы әгъзалар җыелмасы.
§  Әгъзаларны тыштан, әгъза сүлле катлам белән капланмаган очракта, каплый
Гроте (Месина)
Гроте — Италиянең Сицилия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Ашкайнату системасы
1 – авыз куышлыгы;
Иновце
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гроте (Месина)
Географиясе
Гроте Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Ашкайнату системасы
9г – аркылы кыршау эчәк;
9ж – туры эчәк.
Ризыкны бик әйбәтләп чәйнәргә кирәк. Бик зур кисәкләрне йотмагыз: алай сез ашказанының эшен авырайтасыз. Артык күп тә ашарга ярамый.
Мәүла Колый
Мелла Мамайның мөхтәрәм кеше булуы башка чыганаклар белән дә раслана. Степан Разин Казан татарларына мөрәҗәгатендә аның исемен дә телгә ала. Димәк, әле 1670 елларда Мелла Мамай исән булган. Бу факт та Мәүла Колыйның XVII йөзнең икенче яртысында иҗат итүен раслый.
Бруши
Бруши — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
(5057) Weeks
(5057) Weeks — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Хөсәен Уразиков
Хөсәен Уразиков, Хөсәен Ибраһим улы Уразиков (1894–1977) — драма артисты, режиссёр, драматург Татарстан АССР халык (1945), РСФСР (1950) атказанган артисты. РСФСР атказанган сәнгать эшлеклесе.
Гильябреу
Географиясе
Мәйданы —.
GSC8687-1548
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Чанчахис-Цкали
Чанчахис-Цкали — Россия территориясеннән ага торган елга. Чечен Республикасы, Дагстан Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Андаки елгасының сул ярыннан 15 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Odessada bäreleşlär (2014)
Bäreleş säbäpläre
Qayber çığanaq buyınça Yevromäydan köçläre yağında "Vostok", "Ştorm" maxsus batalion xärbiläre (watandaşlar kiemendä) qatnaşqanğa kürä Odessa militsiäse passiv bulğan.
Ütereş
"Uñ bülek", futbol canatarları, Yevromäydan köçläre Kulikovo qırı digän mäydanda urnaşqan Rusiä yaqlı aktivistlarğa höcüm itkän, näticädä federatsiäläşterü tarafdarları Profsoyuzlar Yortına çigenep qaçarğa mäcbür bula. Yevromäydan köçläre Molotov kokteyllären ırğıtıp Profsoyuzlar Yortın yandıra. Yevromäydan köçläre yanğınnı sünderergä qomaçawlağannar häm federatsiäläşterü tarafdarlarına çığarğa birmägän. AQŞ jurnalistı beldergänçä "Yevromäydan köçläre "ülegez" dip qıçqırıp linç xökemen yasadı".
Киров административ округы (Омск)
Административ округ 1933 елда нигезләнгән. Халык саны — 244 510 кеше (2010).
Леспезь (коммуна)
Леспезь — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.