cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Forvo
Кызыклы мәгълүмат
2019 ел тәмамланган көннәрдә, себерлеләрнең ярты ел дәвамындагы үтенечләрен канәгатьләндереп, Себер татар теле сайтта мөстәкыйль тупланма теле буларак теркәлде. Моңа кадәр Себер теле сүзләре һәм гыйбарәләре гомумтатар тупланмасында гына урнаштырыла иде. Әмма Себер татарларының активлыгы юк дәрәҗәсендә булу сәбәпле, яңа тупланмага нигез салу эшен Татарстан татарларына тапшырырга туры килде. Һәм Себер тупланмасына беренче 3 мең кертемне Казан татарлары ясады.
Осейка (Санарка кушылдыгы)
Осейка – Россия территориясеннән ага торган елга. Чиләбе өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Санарка елгасының сул ярыннан 46 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Дюбен
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сьерра-Мадре (Калифорния)
Тарихы
Сьерра-Мадре шәһәре  елда нигезләнгән.
(7930) 1987 VD
Тарихы
1987 елның 15 ноябрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 VD» саналган.
Пакала-Вилледж (Гавай)
Пакала-Вилледж  — Америка Кушма Штатларының Гавай штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Генриэтта (Висконсин)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Огрызки
Огрызки (Огрызки) — Киров өлкәсенең Свеча районында урнашкан авыл.
Мортка (Кума кушылдыгы)
Мортка  — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Кума елгасының сул ярына тамагыннан 53 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 81 км.
Кавино (Падова)
Кавино — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Хакасия
Тарих
Рәсми рәвештә Хакасия Россиягә 1727 елның 20 августында, Россия белән Кытай арасында чикләрне бүлү трактаты кабул ителгәч, кушылдырыла. Килешү буенча Саяннан төньяк җирләр Россиягә, ә көньяк җирләр Кытайга күчә.
(15340) 1994 CE14
Тарихы
1994 елның 8 февралендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 CE14» саналган.
Молотов һәм Риббентроп килешүе
Яшерен беркетмәсе
Совет ягы бу документны озак еллар ялган дип килә, 1989 елга кадәр аның булуын кире кага. Тагын өч елдан гына Россия бу рәсми беркетмәне архивыннан чыгара.
Микеланджело Караваджо
Микела́нджело да Караваджо (итал. Michelangelo Merisi de Caravaggio; тулы исем Микеланджело Меризи Караваджо) 1571 елның 28 сентябрендә Милан — 1610 елның 18 июлендә Гроссето, Тоскана) — Италия рәссамы, Европа рәссамлыгының реформаторы, барокко стиленә нигез салучыларның берсе.
Феделешою (Вилча)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нова-Белен
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Кавиньяка (Парма)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сасыксай
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы – Тубыл елгасы, Уй елгасы инешенән тамагына чаклы, Өял елгасын кертмичә. Кече елга бассейны – Тубыл, елга бассейны – Иртеш.
Сәгыйть ибне Зәйд
Мәккәдә Сәгыйть мөшрикләр тарафыннан җәберләүләргә дучар була, аннары Мәдинәгә һиҗрәт кыла. Бәдердән башка барлык диярлек мөселман сугышларында катнаша.
Әсгать Мирзаһитов
Иҗаты
В. Гюгоны, М. Шолоховның «Күтәрелгән чирәм»ен, В. Малюгин, Ю. Чепурин, Лоусон пьесаларын тәрҗемә итте.
Эберсрода
Эберсрода (Ebersroda) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Әсгать Мирзаһитов
Әдәбият
3. Г. Хөсәенов. Драматургның дөньясы. Ағиҙел, 1978, № 10.
Камышевка (Алтата кушылдыгы)
Камышевка — Россия территориясеннән ага торган елга. Сарытау өлкәсе, Волгоград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Алтата елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 42 км.
Герман (Додж, Висконсин)
Герман  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Клавдия Святкина
Клавдия Свәткина (Клавдия Андрей кызы Свәткина,, — , ) — СССР табиб-педиатры, медицина фәннәре дуктыры, профессор, ТАССРның һәм РСФСРның атказанган фән эшлеклесе (1964, 1970)
Карско (Мислиборский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
IC 594
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Тимур Муцураев
Иҗат
Җырлары нигездә исламга һәм Чичәнстанның мөстәкыйльлеге өчен көрәшүенә багышланган.
Сухоборка (Киров өлкәсе)
Тарих
1930 елда нигезләнгән.
Пауило (Гавай)
Пауило  — Америка Кушма Штатларының Гавай штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Рианхо
Рианхо — Испаниянең Ла-Корунья провинциясендә урнашкан муниципалитет.
HD15978
HD15978 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Теуль-сюр-Мер
Теуль-сюр-Мер (Théoule-sur-Mer) — Франциянең Диңгез буе Альплары департаментына караган коммуна.
Иске Әлем
Тарихы
Иске Әлем — Бизәр елгасы, Безъяды чишмәсе янында Кыргыз волосте (1866 елдан - Актаныш волосте) Байсар түбәсе асаба башкортлары авылы. 1795 елда биредә 88 башкорт тарханы яши; 1816 елда — 99 башкорт, 28 типтәр яши. 1834 елда 35 йортта 183 башкорт була. 1848 елда 207 башкортһәм башкорттар кереткән 42 типтәр теркәлә. 1859 елда барлык ир-атлар 167 кеше була; 1870 елда - 399 башкорт. 1902 елда барлыгы 525 кеше; 1905 елда — 620 кеше. 1912 елда — 746 асаба башкорт һәм типтәрләрдән 33 элеккеге кердәш яши. Кердәшләр мишәрләр һәм типтәрләр була. 1905 елда бакалея лавкасы, хуҗалык кибете, тегермән (1848 ел), 1848 елда мәчет исәпкә алына. 1812нче елгы Ватан сугышында 19нчы башкорт полкы составында зауряд-йөз башы, «1812 нче ел истәлегенә» көмеш медале кавалеры Зөбәир Әпсәләмов катнаша.
Нова-Бразиландия
Нова-Бразиландия — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мату-Гросу штатына карый.
Герман (Шавано, Висконсин)
Герман  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Камышлейка (Алтата кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Бассейны рек Малый и Большой Узень (российская часть бассейнов).
Гелин
Гелин (Гелін ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Жлобинский районында урнашкан авыл.
Пастерник (Түбән Силезия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Таузанд-Оакс
Сылтамалар
Таузанд-Оакс
Владимир Жириновский
Влади́мир Во́льф улы Жирино́вский (1946 елның 25 апрелендә туган - 2022 елның 6 апреле) —- Россия сәясәтчесе, Россия Дәүләт думасы рәисе урынбасары (2000 елдан), Россия Либерал-демократик фиркасе рәисе.
Эддериц
Эддериц (Edderitz) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бербосу
Бербосу — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
(7934) Sinatra
(7934) Sinatra — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Рәйхана Кунакова
Биографиясе
1990 елдан — Уфа сервис технологиясе институтында (хәзер Уфа дәүләт икътисад һәм сервис университеты) факультет деканы (1994-1997), фәнни эш буенча проректор (1997-2003), бер үк вакытта (1991 елдан) — махсус химия технологиясе кафедрасы мөдире.
Фәнни эшчәнлеге
Яңа фәнни юнәлешне — күкертнең органик берләшмәләре химиясендә металл комплекслы катализ юнәлешен барлыкка китерүдә катнаша. Бу өлкәдә аның тарафыннан яңа химик реакцияләр һәм диенларның һәм алкиннарның мөһим сульфидлар, сульфоксидлар, сульфоннар алу белән барган гетероциклизацияләнү ысуллары ачылган.
Химиянең перспективалы юнәлешләренең  берсе булып торган ияртүле  диеннар һәм алкиннар белән реакцияләрдә кече молекулаларның һәм атомнарның каталитик активлашуы юнәлешен үстерүгә шактый зур өлеш кертә. Тире һәм тире иләү өчен яңа химик материаллар уйлап таба.
Кунакова тарафыннан 20 фән кандидаты һәм 2 фән докторы әзерләнгән. Ул 360-тан артык гыйльми хезмәтнең, шул исәптән 124 патент, 10 монография, 9 уку әсбабы (Рәсәй классик университет белеме бирү буенча укыту-методик берләшмә грифы белән) һәм дәреслек (Рәсәй Федерациясе Мәгариф һәм фән министрлыгы сайты грифы белән) авторы һәм автордашы.
Федешть
Федешть — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Кече Шанга
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука елгасы бассейныннан тыш).
Тудон
Географиясе
Коммуна мәйданы — 18,56 км².
Хадыженск
Тарих
Шәһәр тибындагы бистә статусын 1939 елдан, шәһәр статусын 1949 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (87,7%), әрмәннәр (7,8%), украиннар (1,7%).
Пульки (Люблин воеводалыгы)
Пульки  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Ройс (Ла-Корунья)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Скуба (Берсуат кушылдыгы)
Скуба – Россия территориясеннән ага торган елга. Чиләбе өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Берсуат елгасының сул ярыннан 64 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
Феджерник
Феджерник — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Турет-дю-Шато
Географиясе
Коммуна мәйданы — 9,74 км².
HD159829
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Фрида Свенссон (Җиңел атлет)
Биографиясе
1988 ел мизгелендә халыкара күләмдә беренче тапкыр үзен күрсәтә, ул Швеция милли җыелма командасы составында чыгыш ясый һәм Садбэрида юниорларның дөнья беренчелегендә чыгыш ясый, анда 400 метрга каршылыклар белән йөгерүдә дүртенче була.
Пульчинув
Пульчинув — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Манья-л’Этранж
Манья-л’Этранж — Франциянең Крёз департаментында урнашкан коммуна.
Сан-Сатурнино
Сан-Сатурнино — Испаниянең Ла-Корунья провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Корнияк (Дром)
Корнияк — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
Кызылбел (Фетһие)
Кызылбел (Kızılbel) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Фетһие илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Линовець (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Линовець  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Эгельн
Эгельн (Egeln) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
IC 599
IC 599 —  чикләрендә урнашкан.
Гулькевичи
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (93,4%), әрмәннәр (2,1%), украиннар (1,7%).
Орора (Колорадо)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кече Шуя
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(7937) 1990 QA2
(7937) 1990 QA2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Турет-сюр-Лу
Турет-сюр-Лу (Tourrettes-sur-Loup) — Франциянең Диңгез буе Альплары департаментына караган коммуна.
Galatasaray futbol taqımı
Öy stadionı — "Türk Telekom Arena", 55 147 keşe sıydıra, 2010 yılda tözelgän.
Цмур (Арач кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Терек.
Теачапи (Калифорния)
Тарихы
Теачапи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Санта-Комба
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Глиница (Мазырский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Стара Весь (Отвоцкий повяты)
Стара Весь  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Коры Каморза
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Юрий Гагарин
Чыганаклар
Космонавтика көненә багышланган дәрес-конференция
Карчеве
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пашкув (Түбән Силезия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Озын койрыклы песнәк
Тавышы
Тавышы яңгыравыклы:"черр - сер".
Власта Павич
Власта Павич 2002 елның 1 мартында Милан Бандич (шулай ук СДП әгъзасы) җәнҗал белән бәйле отставкага китәргә мәҗбүр булганнан соң Загреб шәһәре башлыгы итеп сайлана. Ул СДП идарә итүче коалициясе һәм либераль демократлар фиркасе әгъзаларының кала җыелышы ярдәмендә сайлана. Вазифага кереп, Бандич башлаган проектларны дәвам итәргә ниятли. Тиздән сайлаулардан соң Милан Бандич хакимиятнең ике урынбасарының берсе итеп тәгаенләнә. Павич мэр сыйфатында булган сагында ул Бандич белән килешә алмый. Ул аны шәхсән сайлаулар вакытында бозуларда гаепли.
Красный Яр (Яңа Ляля шәһәр бүлгесе)
Халык
Халык саны динамикасы:
Юрий Ключников
Биографиясе
1916 елда приват-доцент исеме ала. Кадетлар партиясе әгъзасы була. Гражданнар сугышы вакытында
Эмиграциядә
1923 елның августында Ю.В.Ключников СССРга кайта. Коммунистлар академиясенең Халыкара сәясәт кабинеты белән җитәкчелек итә, чит ил эшләре халык комиссариатында укыта, консультант булып эшли, «Международная жизнь» журналы белән  хезмәттәшлек итә.
1938 елның 10 гыйнварында хөкем карары рәсми рәвештә СССР Югары Судының Хәрби коллегиясе тарафыннан раслана; шул ук көнне атып үтерелә.
HD159857
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Линово (Щиценский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кореновск
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (92,9%), әрмәннәр (3,1%), украиннар (1,9%).
Кара башлы кәләпүшле песнәк
Яшәү рәвеше
Урманнарда, куаклыкларда яши. Төрле бөҗәкләр, аларның курчаклары белән туклана. Җылы якка китми, бер урыннан икенче урынга күчеп йөри. Бик сирәк очрый. Агач куышларында оялый. Кызгылт сипкелле 6-9 бөртек ак сары була. Зарарлы бөҗәкләрне юк итеп файда китерә.
Гиброн (Висконсин)
Гиброн  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Стара Весь (Седлецкий повяты)
Стара Весь  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Туррет-Леванс
Туррет-Леванс (Tourrette-Levens) — Франциянең Диңгез буе Альплары департаментына караган коммуна.
Темекула (Калифорния)
Сылтамалар
Темекула (Каліфорнія)
Нова-Гуарита
Нова-Гуарита — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мату-Гросу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Теплая (Каменка кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Принсвилл (Гавай)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Стара Весь-Друга (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вилһелм Конрад Рөнтген
Нурланыш бәяләмәләре
Рөнтген дулкыннарының бәяләмәләре:
Юныс (мәгънәләр)
Юныс — гарәп теленнән кергән исем.
Феджет (Долж)
Феджет — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Келпино (Грифицкий повяты)
Келпино  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Глинная Слабада
Глинная Слабада (Глінная Слабада ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рэчыцкий районында урнашкан авыл.
Иске Әлмәт (Мөслим районы)
Иске Әлмәт — Татарстан Республикасының Мөслим районындагы авыл.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.8 °C.
Красный Яр (Серов шәһәр бүлгесе)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Туеткан
Туеткан — Югары Тугызак елгасы кушылдыгы. Чиләбе өлкәсенең Чесма районы, Варна районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Югары Тугызак елгасының сул ярыннан 47 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 30 км. Туеткан буенда Чесма (райүзәк), Рәдүт авыллары урнашкан.
(15353) Меуччи
Тарихы
1994 елның 22 ноябрендә Винченцо Казулли тарафыннан Коллеверде ди Гвидония обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 WA» саналган.
Рали Добсон
Рали Добсон (Rhali Dobson, 21 апрель 1992 ел) — һөҗүмче позициясендә чыгыш ясаучы Австралия футболчысы.
Стара Врона
Стара Врона — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Нова-Ибия
Нова-Ибия — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Баия штатына карый.
Стара Грабовниця
Стара Грабовниця — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Монбуше
Монбуше — Франциянең Крёз департаментында урнашкан коммуна.
Пушно-Годовске
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(7943) 1991 PQ12
(7943) 1991 PQ12 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Нова-Игуасу
Чыганаклар
Нова-Игуасу
Тугызак (Уй кушылдыгы)
Тугызак (Түбән Тогузак, Тогузак) – Россия, Казахстан территориясеннән ага торган елга. Чиләбе өлкәсенең Варна районы, Октябрь районы, Кустанай өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Уй елгасының уң ярыннан 108 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 246 км.
Пуги (Гавай)
Географиясе
Пуги халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Нерпалка
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кремлевка (Каменски шәһәр округы)
Кремлевка (Кремлевка) — Свердловск өлкәсенең Каменск шәһәр округы составына керүче авыл.
Мейгс (округ, Теннесси)
Мейгс — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Декейтер шәһәре.
Сесурас
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кемпно (Старгардский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кызыл (шәһәр)
Географик урнашуы
thumb|250px|Кызыл — [[Азияның үзәге]] Шәһәр Тыва казанында Олы Енисейне (Улуг-Хем) барлыкка китерүче Зур Енисей (Бий-Хем) һәм Кече Енисей (Каа-Хем) елгалары кушылган урында урнашкан.
Галина Кожевникова
Төп басмалары
•	Структурно-биографический справочник «Силовые структуры России», 1999 г. (в соавторстве, версия 2000 г.)
•	Главное управление Генерального штаба накануне первой мировой войны (1910—1914 гг.), 1998 г.
•	«Радикальный национализм в России и противодействие ему. Сборник докладов Центра „Сова“ за 2004—2007 гг.», Штутгарт, 2007 г.
«Ultra-Nationalism and Hate Crimes in Contemporary Russia: The 2004—2006 Annual Reports of Moscows SOVA Center», Штутгарт, 2008 г.
(15356) 1995 DE
(15356) 1995 DE — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Яңа Кубанск
Яңа Кубанск (Новокубанск) — Россия Федерациясенең Краснодар краенда урнашкан шәһәр.
(7945) Kreisau
Тарихы
1991 елның 13 сентябрендә Ф. Бёрнген, Шмадель Л. Д. тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 RK7» саналган.
Үзъелга (Уй кушылдыгы)
Үзъелга, Узельга, Үҙйылға – Уй елгасы кушылдыгы. Чиләбе өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Уй елгасының сул ярыннан 396 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.
Иске Алпар
Алпар атамасы
Төрки халыкларның шактыенда, шул исәптән татарларда да, дастан яисә әкият герое сыйфатында очраган Алпамыш исеме дә шушы ук ояга керә. Татар теленең Минзәлә сөйләшендә «алпамыш» һәм «алапа» сүзләре әле бүген дә «алап, зур гәүдәле, көчле, батыр, озын буйлы кеше» төшенчәсен аңлата.
«Болгар пәһлеваны» дип аталган риваятьтә мондый вакыйга сурәтләнә: «Дәхи, Болгар җирендә мин бер зур кеше күрдем. Ул кеше Һуд (пәйгамбәр) заманасында гъадлар нәселеннән, имеш. Бу кешенең буе җиде зираг (терсәк кадәрле, ягъни 58 см чамасы) кадәрле иде. Үзе Болгар патшасының хезмәтендә иде.
Татар теленең кайбер сөйләшләрендә, аерым алганда урта диалектта, олы гәүдәле, зур аяклы кешене алап кебек дәү дип йөртәләр. Буе, аягы дәү булса, «бу кеше алап кебек», «бу кешенең аягы алап аяк икән» дип чагыштыралар.
Стара Домбрувка
Стара Домбрувка — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Липиця
Липиця — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Нова-Иорки (Мараньян)
Нова-Иорки  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мараньян штатына карый.
(15357) 1995 FM
(15357) 1995 FM — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
(7946) 1991 RV13
Тарихы
1991 елның 13 сентябрендә Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 RV13» саналган.
Торренс (Калифорния)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чулаксай
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тубыл елгасы, Уй елгасы инешенән тамагына чаклы, Увелька елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Глушыца (Стараруднянски авыл советы)
Глушыца  (Глушыца ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Жлобинский районында урнашкан авыл.
Липова-Гура-Всходня
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Стара Злотория
Стара Злотория — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Эльбе-Парей
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Инфекцион авырулар
Кешенең инфекцион авырулары
Кеше авыруының гомуми структурасында 30—40% тәшкил иткән 1200 дән артык инфекцион авыру билгеле. Авыру тудыргычының йогу ысулы буенча инфекцион авырулар антропонозларга (чыганагы — кеше), зоонозларга (хайван), антропозоонозларга (кеше һәм хайван) бүленә. Кеше организмында авыру тудыргычының урнашуына һәм аны йоктыруның төп механизмына бәйле инфекцион авырулар фекаль-ораль юл белән эләккән эчәк (дизентерия, корсак тифы, паратифлар һ.б.), һава аша йоккан тын юлы (грипп, дифтерия, кызылча һ.б.) авыруына, авыру кан суыргыч буынтыгаяклылар аша йокканда барлыкка килгән кан трансмиссив (чабыртмалы тиф, талпан энцефалиты һ.б.), карында ук һәм кайсыбер дәвалау-диагностикалау манипуляцияләре һәм көнкүреш җәрәхәтләре вакытында эләккән трансмиссив булмаган (ВИЧ-инфекция, В, С, D гепатитлары һ.б.), аралашу вакытында тире яки лайлалы тышча аша йоккан тире (сифилис, тиренең гөмбә авыруы, трахома һ.б.) авыруына бүленә. Үтә куркыныч (эпидемиягә һәм пандемиягә әверелә алган чәчәк, сары бизгәк, ваба, чума), балаларның (су чәчәге, чәчәтмә-коклюш, кызылча һ.б.), башлыча җенси юл белән йоккан (гонорея, сифилис, йомшак шанкр һ.б.) инфекцион авырулар була.
Хайваннарның инфекцион авырулары
Дәвалау: медикаментоз, вакцинотерапия һ.б. Искәртү: вакцинация, диагностик тикшерүләр, малларны күчерүгә һәм малчылык продуктларын ташуга ветеринария-санитария күзәтүе һ.б. Ел саен үткәрелгән комплекслы диагностик тикшерүләр, хайваннарны вакцинацияләү һәм савыктыру чаралары бруцеллёз, елкының инфекцион анемиясе, маңка авыруы, туберкулез һ.б. хәвефле авыруны бетерүгә ярдәм итә.
Пупукеа (Гавай)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пшеводув (присилок)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Липова-Гура-Заходня
Липова-Гура-Заходня — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Монро (округ, Теннесси)
Монро — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Мэдисонвилл шәһәре.
Стара Ивична
Стара Ивична — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Каволини (Арецо)
Каволини — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
(15360) Moncalvo
Тарихы
1996 елның 14 февралендә У. Мунари, М. Томбелли тарафыннан Азиаго обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 CY7» саналган.
Ярей-Яха (Арка-Таб-Яха кушылдыгы)
Ярей-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Арка-Таб-Яха елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 15 км.
Ньюарк
Тарих
1666 да нигезләнә.
Аджика
Аджика — абхазларның паста рәвешендәге ачы тәмләткече. Аның составына кызыл борыч, тоз, сарымсак, кырку тәмле үләннәр (яшел һәм кипкән), уцхо-сунели керә. Аны икенче төрле пажитник дип тә йөртәләр.
Кавона (Варезе)
Кавона — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Ханна Матильда Тенгелин-Винге
Биографиясе
Ханна сәнгать чуку остасы Юхан Тимофеус Тенгелин һәм аның хатыны Анна Мария, тумыштан Гультман гаиләсендә туган. 1859 елдан Юхан Юлиус Рингдалның остаханәсендә укый. 1864—1867 елларда Король сәнгать академиясендә укый, анда академия профессоры Юхан Кристоффер Боклунд аның остазы була. Ул академия студентлары арасында беренче хатын-кызларның берсе була, 1864 елга кадәр академияга ирләр генә кабул ителә. 1867 елда рәссам Мортен Эскиль Вингега кияүгә чыга. Италияда һәм Германияда укый.
HD159942
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Эленд (Гарц)
Эленд (Elend) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Шатонёф-Вильвьей
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8,38 км².
Нитль-Ега
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Конда елгасы. Кече елга бассейны — Конда, елга бассейны — Иртеш.
Пшегалини-Мали
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Глыбав (Рэчыцкий районы)
Глыбав  (Глыбаў ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рэчыцкий районында урнашкан авыл.
Югары Кугенер (Яңа Торъял районы)
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
Кожважка
Кожважка — Россия территориясеннән ага торган елга. Түбән Новгород өлкәсе, Мари Ил, Чуашстан биләмәләрендә ага. Елга  Сундырь елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Нябы-Яха (Арка-Танга-Лова кушылдыгы)
Нябы-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Арка-Танга-Лова елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Тринидад (Калифорния)
Тринидад  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.
Ферн-Ейкерс (Гавай)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Төмрек
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (94,8%), украиннар (2,0%).
Тоуро
Тоуро — Испаниянең Ла-Корунья провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Тәңре
Исем
thumb|right|200px|[[:en:Old Turkic alphabet|Орхон язуында (ингл.) Тәңре сүзе, (t²ṅr²i принцибы буенча, уңнан сулга языла)]]
Кулланылыш үрнәкләре
Төрки халыкларның ата-бабалары анимистлар булалар, шаман ышануларына карап алар күк алларын һәм табигать көчләрен хөрмәтләгәннәр. Мәхмүт Кашкарый фикеренчә, Тәңре үсемлекләрне барлыкка китерүче һәм яшен атучы буларак билгеле булган. Төрки халыклар, "күкнеке, илаһи" кебек сүзләрне аңлаткан "Тәңре" сыйфатын, аерым мөһим әйберләрне күрсәтү өчен кулланганнар (мәсәлән, Хан-Тәңре тау очы Көнбатыш Саянда). Хәзерге Төркиядә, шулай ук татарларда да "Tanrı" сүзе "алла" сүзенә альтернатива буларак кулланыла.
Липово (Гижицкий повяты)
Липово  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Алушта
Халык саны — кеше.
Беревоешть (Димбовица)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нова-Канаан-ду-Норти
Нова-Канаан-ду-Норти — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мату-Гросу штатына карый.
Ямъелга
Ямъелга – Кыйдыш елгасы кушылдыгы. Башкортстан Республикасының Учалы районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кыйдыш елгасының сул ярыннан 42 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 20 км.
Тулейри (Калифорния)
Тулейри  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.
Кызылдере (Пынарбашы)
Кызылдере (Kızıldere) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Пынарбашы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Хессельгрен Керстин
Биографиясе
1912-1934 елларда Керстин Хессельгрен Стокгольмда санитария инспекторы һәм мәктәп ашханәсе инспекторы (1909-1934) булып эшли. Башта Хессельгрен табиб булырга тели, бу белгечлек белән шөгелләнер өчен нык сәламәтлек кирәк икәнен аңлап, икенче һөнәр сайлый. Керстин санитар инспектор булырга карар итә, шулай итеп ул башкала кешеләрнең яшәү шартларын, саулыгын яхшыртуга үз өлешен кертә ала. Ул вакытта эшчеләрнең яшәү шартлары куркыныч була, Керстин аларны якшыртуга ирешә, шул сәбәпле аны сәяси даирәләрдә дә хөрмәт итә башлыйлар.
Эльсниг (Саксония-Анхальт)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(7951) 1992 WC2
(7951) 1992 WC2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Шатонёф-д’Антрон
Шатонёф-д’Антрон (Châteauneuf-d’Entraunes) — Франциянең Диңгез буе Альплары департаментына караган коммуна.
Стара Островниця
Стара Островниця — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(7952) 1992 XB
(7952) 1992 XB — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1992 елның 3 декабрендә A. Натори, Т. Урата тарафыннан Якиимо обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 XB» саналган.
Коктуш (елга)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны – Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны – (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
(15365) 1996 HQ9
(15365) 1996 HQ9 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Ачыкйол (Мурадие)
Ачыкйол (Açıkyol) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Мурадие илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ачы (Лебяжье кушылдыгы)
Ача — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Тум өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Лебяжья елгасының уң ярыннан 64 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 47 км.
Иске Байсар
Икътисад
Халкының төп шөгыле — кырчылык, мөгезле эре терлек, дуңгыз асрау.
Файрбо (Калифорния)
Файрбо  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Файрбо шәһәре  елда нигезләнгән.
HD159975
HD159975 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Балахонка (елга)
Балахонка — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Тум өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы КАР/Об/2677/247 урнашкан. Елга озынлыгы 23 км.
Дүртөйле (Үләмә кушылдыгы)
Характеристика
Апас районы Дүртөйле авылы җирләре аша уза, Үләмә елгасына кушыла. Елганың озынлыгы 15 км, бассейн мәйданы — 62 км².
(7954) Kitao
Тарихы
1993 елның 19 сентябрендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 SQ2» саналган.
Госман Гомәр
Иҗаты
Вакытлы матбугатта хезмәтләре 1949 елдан күренә башлый. Тормышның әһәмиятле темаларына багышланган язмалар, очерклар, мәкаләләр, фельетоннар авторы. 1982 елда Татарстан китап нәшриятында «Уйна гармуныңны» дигән беренче проза әсәре басылып чыга. Матбугат битләрендә «Упкын» (1990), «Элмәк» (1991), «Юлбарыс тырнагы» (1992), «Каты борын» (1992), «Шаһмиран» (1994, 1998, 2018 (рус телендә) ), «Мөһер» (1998), «Чия чебене» (2002) исемле повестьлары басылган. 2000 һәм 2004 елларда «Юлбарыс тырнагы» һәм «Гармун телләре унике» җыентыклары басылып чыга. 2015 елда парчалардан, кыска хикәя-новеллалардан төзелгән «Даһилар мөнбәре» җыентыгы дөнья күрә.
Фия (Ахтычай кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Морган (округ, Теннесси)
Морган — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Уортберг шәһәре.
Фармерсвилл (Калифорния)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кара карлыгач
Төрләре
Дөньяда барлыгы 75 төре билгеле.
Стара Пулапина
Стара Пулапина — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
HD159992
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Илдар Әхмәтов
Тәрҗемәи хәле
1985 елның 8 декабрендә Татарстан АССР Тукай районы Боерган авылында өч балалы гаиләдә туган. Илдар кечкенәдән моңлы тавышы белән авыл клубында, мәктәп бәйрәмнәрендә, район буенча үткәрелгән конкурс hәм бәйрәм концертларында катнаша. Абыйсы Ирек тә бик матур тавышлы, ләкин ул жырчы булып китми, туган авылында төпләнә. Апасы Боерганнан 60 км ераклыктагы Мерәс авылында яши, балалар бакчасында мөдир булып эшләгән.
Колобчиха
Колобчиха — Россия территориясеннән ага торган елга. Түбән Новгород өлкәсе, Мари Ил, Кострома өлкәсе, Киров өлкәсе, биләмәләрендә ага. Елга  Лапшанга елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Усть-Лабинск
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (92,4%), әрмәннәр (3,3%), украиннар (1,3%).
Кече Вильял
Кече Вильял (Изи Вӱръял, Малый Вильял) — Мари Илнең Яңа Торъял районында урнашкан авыл.
Пшибиславице (Люблин воеводалыгы)
Пшибиславице  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Гленко (Висконсин)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Горки (Жлобинский районы)
Горки  (Горкі ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Жлобинский районында урнашкан авыл.
Лисак (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Лисак  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нузье
Нузье — Франциянең Крёз департаментында урнашкан коммуна.
Березень (Румыния)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Иске Барыш
Табигать һәм тирә-як
Кала тау өстендә элеккеге зират бар. Халык аны изге зират дип йөртә. Авылда керәшен зираты да бар. Ләкин керәшеннәр күптән инде кире мөселманлыкка кайтканнар.
Энгерзен
Энгерзен (Engersen) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Боерган (Буа районы)
Халык саны — 661 тирәсендә. Почта индексы — 422453.
Александр Миславский (1880)
Александр Николаевич Миславский (1880 елның 17 феврале, Казан, Россия империясе — 1958 елның 14 декабре, Казан, ССРБ) — гистология һәм физиология өлкәсендә Россия һәм совет галиме, Казан нейрогистология мәктәбенә нигез салучы, педагог, РСФСРның Атказанган фән эшлеклесе (1939), Бөтенсоюз анатомлар, гистологлар һәм эмбриологлар фәнни җәмгыятенең Татар бүлеге беренче рәисе. Россия физиологы Николай Миславскийның улы, Казан университетының мактаулы докторы Александр Миславскийның оныгы.
Гузерипль (Агыйдел кушылдыгы)
Гузерипль — Россия территориясеннән ага торган елга. Адыгея, Краснодар крае биләмәләрендә ага. Елга  Агыйдел елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 15 км.
Кызылҗа (Чубук)
Кызылҗа (Kızılca) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Чубук илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Капаналан (Бозүюк)
Капаналан (Kapanalan) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Билеҗик иле Бозүюк илчесенә караган бер авыл (köy).
Ож (Крёз)
Ож — Франциянең Крёз департаментында урнашкан коммуна.
Лисево (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Антигуа (Лас-Пальмас)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гайленд-Ейкерс (Делавер)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(15372) Агридженто
(15372) Агридженто — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Фирүзә Акчурина
Хезмәт эшчәнлеге
1975—1977 елларда Әлшәй районындагы Аксёнов авыл хуҗалыгы техникумында укыта. 1978-81 елларда Татарстанның Минзәлә совхоз‑техникумында эшли.
2001 елда «биология фәннәре докторы» гыйльми дәрәҗәсенә диссертация яклый. 2007 елда Фирүзә Акчуринага профессор гыйльми исеме бирелә.
Айдар Хәлим
Айдар Хәлим, тулы исеме Борис Нәҗметдин улы Хәлимов (1942 елның 1 гыйнварында туган) – язучы, публицист, җәмәгать эшлеклесе. ТР атказанган сәнгать эшлеклесе. 2017 елда А.Хәлимнең 2007 елда басылып чыккан «Убить империю» китабы Россия Федераль экстремистик материаллар исемлегенә кертелгән.
Крутихински (Эрбет шәһәр бүлгесе)
Халык
Халык саны динамикасы:
Лиси (Голдапский повяты)
Лиси  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ферндейл (Калифорния)
Ферндейл  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.
Эркслебен (Оре)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Говард (Чиппева, Висконсин)
Говард  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Нова-Лондрина
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Киша (Агыйдел кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Эржебет Шаар
Биографиясе
Эржебет Шаар 1905 елның 29 июлендә Австро-Венгриянең Будафок шәһәрендә туа.
Борис Королёв
Борис Королөв (Борис Алексей улы Королөв,, — , ) — СССР һәм РФ йөрәк җәррахы, медицина фәннәре докторы (1951), профессор, СССР медицина фәннәре академиясенең хакыйкый әгъзасы (1969), РСФСРның атказанган фән эшлеклесе (1959), Социалистик Хезмәт каһарманы (1984).
Кавур (Виченца)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Рәис Низамов
Әдәбият
С. Галин. Тормышчан әсәр. Ағиҙел, 1969, № 5..
Феджецел (Фрумоаса, Харгита)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Әл-Мөкътәдир
921 елда Идел буе Болгары хакиме Алмыш үтенече буенча Әл-Мөкътәдир хәлифә Идел буе Болгарына Сусан әр-Рәси җитәкчелегендәге Әхмәд ибн Фадлан сәркатибе белән рәсми илчелекне җибәрә.
Татарстан җирендәге бәйсез дәүләтне беренче таныган хаким.
Коры Руя
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(7960) Condorcet
(7960) Condorcet — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Берейтару
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эшенроде
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Клемпино-Бялогардзьке
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Олон (Крёз)
Олон — Франциянең Крёз департаментында урнашкан коммуна.
Владимир Корчагин
Владимир Корчагин (Владимир Владимир улы Корчагин,, — , ) — рус телендә иҗат иткән язучы; геолог, геология минералогия фәннәре нәмзәте, ТР һәм РФ язучылар берлекләре әгъзасы, ТРның атказанган мәдәният хезмәткәре (2000)
Грабава (Жыткавицкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Петшиковице (гмина Длуголенка)
Петшиковице  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Арукас
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Крутое (Тәүде шәһәр округы)
Халык
Халык саны динамикасы:
Коры Үләмә
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука елгасы бассейныннан тыш).
Пшисюлек (Люблин воеводалыгы)
Пшисюлек  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Феджецел (Хунедоара)
Феджецел — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Лиски (Елцкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Каталин Сили
Социалистик фирка әгъзасы
2010 елның 3 октябрендә элекке сайлаулардан соң Социаль союз (SZU) төзи һәм аның беренче рәисе була. Нәтиҗәдә ул Венгрия Социалистик партиясен һәм аның парламенттагы төркемен ташлап чыга, үзенең эшмәкәрлеген формаль ирекле депутат буларак дәвам итә. Әммә, сайлаулы депутат буларак, аның депутат мөддәте 2014 елда тәмамлана. Шулай итеп, Җәмәгать берлегенең яңа әгъзасы парламентта вәкаләтләргә ия була. Бу 5 проценттан ким тавыш җыйган яклар өчен, гадәттә, мөмкин булмаган хәл.
2013 елның 17 октябрендә Каталин Сили һәм аның Социаль союз фиркасе (SZU) башка 11 фирка һәм ватандашлар төркемнәре белән Җәмәгать социаль фиркасе төзи (KTI). Аның яңа фиркасе 5 процентлык барьерны үтә алмый һәм ул, 20 ел парламентта булганнан соң, мандатын югалта.
Бетанкурия
Бетанкурия — Испаниянең Лас-Пальмас провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Ак сиртмәкойрык
Характеристикасы
Чыпчыктан зурлык. Озын койрыклы һәм төз гәүдәле матур кош. Койрыгын тоташ сикертеп, туктый-туктый йөгереп йөри. Аркасы аксыл соры, түбәсе, җилкәсе куе соры. Тамагы, түше, канатлары һәм койрыгы кара. Канатларында, койрыгының ике як кырыйларында ак сызыклар бар, корсак ягы ак. Башка сиртмәкойрыклардан гомуми ак төсе белән аерыла.
Тавышы
Тавышы яңгыравыклы: «тити-три», «тирли».
Тыва
Административ бүленеш
495 px|thumb|left|Тыва Республикасының административ бүленеше
Петшиковице (гмина Конти-Вроцлавски)
Петшиковице  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Кавучо
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Гаряевы
Гаряевы (Гаряевы) — Киров өлкәсенең Шабалино районында урнашкан авыл.
Нова-Мариландия
Нова-Мариландия — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мату-Гросу штатына карый.
Лиски (Пиский повяты)
Лиски  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Иске Дуван
Иске Дуван — Татарстан Республикасының Чүпрәле районындагы авыл.
Г. Сәләм премиясе
Премияне тапшыру
Лауреатларга лауреат исеме, акчалата бүләк, диплом, күкрәк билгесе һәм билгенең таныклыгы бирелә. Кагыйдәнамә буенча, кайбер елларны премия бирелмәскә мөмкин. Лаеклы кешеләргә бүләкне вафатыннан соң тапшыру каралган.
Пектубай
Пектубай (Какшанмучаш, Пектубаево) — Мари Илнең Яңа Торъял районында урнашкан сала.
Старе Бжозово
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ла-Рошетт-дю-Бюи
Ла-Рошетт-дю-Бюи — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
Старе Бискупице (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Этгерслебен
Этгерслебен (Etgersleben) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Лисогура
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кызылҗаали (Кайнарҗа)
Кызылҗаали (Kızılcaali) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Кайнарҗа илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Турушевы
Турушевы (Турушевы) — Киров өлкәсенең Афанасьево районында урнашкан авыл.
Кадакорте (Торино)
Кадакорте — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кадакорте Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Чула-Виста
Чула-Виста — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.
Ла-Туш
Ла-Туш — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
Пшиходи (Бильский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лисоне
Лисоне — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Уругвайда ислам
Уругвайда ислам (El islam en Uruguay, الإسلام في أوروغواي ) ― азчылык дине. Статистика Уругвайда мөселманнарны 900 кешедән алып 1000 кешегә кадәр дип бәяли, бу ил халкының (3,5 млн кеше, 2019 елга) 0,02 % ын тәшкил итә. АКШ Дәүләт департаментының 2010 елгы хисабы буенча, ислам дине тарафдарлары 300-400 кеше исәпләнә. Ислам җәмгыяте мөселман илләреннән килгән мөһаҗирләрдән һәм ислам динен кабул иткән җирле уругвайлылардан тора.
Грабавка (Гомельский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Офицер (мәгънәләр)
Офице́р — кораллы көчләр, полиция һәм жандармерияның командирлар составындагы хәрби хезмәтче.
(15380) 1997 QQ4
(15380) 1997 QQ4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Ломаша
Ломаша Махабхаратада иң әһәмиятле рольне уйнаган, анда ул Индра Ходаеның вәкиле һәм Пандавларның остазы булган, ул аларның унөч ел куылу вакытында юлдашы булган. Махабхаратаның өченче өлешендә - Араньякапарвада ул анда Арджуна булганда Индраның күк сараена килә һәм шуннан соң Индра һәм Арджунаның юлламасын тапшыру өчен җирдә калган дүрт Пандавларга бара. Шуннан соң ул башка брахманнар белән аларның күп Тиртхаларга дини сәяхәтендә Пандавларның юлдашы була. Сәяхәт вакытында Ломаша Юдхиштхира патшасына кшатрий дхармасын дөрес башкару турында өйрәтмәләр бирә һәм күп борынгы риваятьләр сөйли. .
Тимофей Кругляков
Тимофей Кругләков (Тимофей Пөтр улы Кругләков,, — , ) — СССР хәрби эшлеклесе, генерал-майор, ТАССРның хәрби кәмисәре (1946-1954).
Литва (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пяски (Володавский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Старе Буди-Радзейовски
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Роза Буканова
Биографиясе
Роза Гафар кызы Буканова 1950 елның 29 гыйнварында Башкорт АССР-ының Матрай районы Юлдыбай авылында туган.