cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Пышега (Зур Илеша кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Кеш (Оклахома)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
930 (сан)
930 (тугыз йөз утыз ) - 929 белән 931 арасындагы натураль сан.
Вака (кратер)
Вака — Венера планетасының -41.4°N, -8.9°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 11,8 километр озынлыкта булган кратеры.
Пильо
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Иван Шпаков
Иван Михайлович Шпаков - укытучы, мәгариф бүлеге мөдире, завод директоры, Ленин һәм "Почет билгесе" орденнары иясе.
Тормыш юлы
Техникумны тәмамлагач, Шпаков кабат туган төбәгенә кайткан. Җидееллык мәктәптә эшләгән. Математика укыткан. Мәлки волостена комсомол секретаре итеп сайланган.
Районнан бирелгән юллама белән политехник институтка килгән. Студент итеп кабул ителгәч, партбюро члены һәм партком секретаре итеп сайланган. 1932-1935 нче елларда Иван Михайлович яңа ачылган авиация институтының беренче чыгарылыш студенты - самолет төзелеше буенча инженер-механик белгечлеге ала. Заводта цех инженеры, цех начальнигы урынбасары. Ә берничә елдан, җитәкчелек итү алымнарын үзләштергәч, принципиаль, таләпчән коммунистны кинотасмалар заводына директор итеп җибәрәләр.
(2528) Молер
(2528) Молер  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Пышега (Вы кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Цея
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Терек белән Идел арасындагы Каспий диңгезе бассейны елгалары.
Высоково (Верхошижемье районы)
Высоково (Высоково) — Киров өлкәсенең Верхошижемье районында урнашкан авыл.
Поджо-Бустоне
Поджо-Бустоне — Италиянең Лацио төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Кандор (Нью-Йорк)
Кандор  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Блатец (Көстендил өлкәсе)
Блатец  — Болгариянең Көстендил өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Павел Тагер
Төп ачышлары һәм казанышлары
П. Г. Тагер җитәкчелегендә Гыйльми-тикшеренү кинофото институтында 1948-1949 елларда киң экранлы стереофоник фильмнар төшерү һәм күрсәтү өчен аппаратура эшләнә.
Танылуы һәм бүләкләре
- Ленин ордены (11.01.1935)
Клермор (Оклахома)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Конарк Кояш гыйбадәтханәсе
Конарк Кояш гыйбадәтханәсе — Сурья исемле һинд дине ходаена багышланган XIII гасыр гыйбадәтханәсе. Һиндстанның илкүләм әһәмиятендәге матди мәдәни мирасы һәйкәле, ЮНЕСКОның Бөтендөнья мирасы исемлегенә 1984 елда кертелгән. Одиша штатында, Һинд океанының Бенгаль култыгы яр буендагы Конарк авылында, район үзәге Пури шәһәрчегеннән якынча 35 км (22 миль) төньяк-көнчыгышкарак урнашкан. Төзелеш вакыты якынча б.э. 1250 елы дип исәпләнелә, Көнчыгыш Ганга династиясенең патшасы Нарасимхадэва I хөкем сөрү чорына карый.
Әдәбият
Шуңа өстәп, Кояш Гыйбадәтханәсе "Чирләр аңлатучысы'' тупланмасы, Җһумпа Лаһириның Пулитцер Бүләген отучы Сырхаулар Аңлатучысында кыска хикәя.
Сирингтаун (Нью-Йорк)
Географиясе
Сирингтаун халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Елдыз (Вакфыкебир)
Елдыз (Yıldız) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Вакфыкебир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Фәридун (Дәүләкән районы)
Фәридун — Башкортстанның Дәүләкән районында урнашкан авыл.
Фуши
Фуши (Fouchy) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.
Дәҗҗал
Дастан-кыйссалар
Легендалар буенча, ул үзен Коткаручы, Гайсә пәйгамбәр яки Мәһди дип игълан итәчәк.
Кливленд (Оклахома)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Цице
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Фюрденайм
Фюрденайм (Furdenheim) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.
Канстебел (Нью-Йорк)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(1428) Момбаса
(1428) Момбаса  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1937 елның 5 июлендә Сирил Джексон тарафыннан Йоханнесбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1937 NO» саналган.
NGC 2971
NGC 2971 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Пётр Тимофеев
Мактаулы исемнәре һәм бүләкләре
- Социалистик Хезмәт Герое (13.10.1982)
Моелен
Моелен — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
NGC 2972
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Омблиер
Омблиер (Homblières) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Карлайл (Нью-Йорк)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нойнкирхен (Вестервальд)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Брест (Көстендил өлкәсе)
Брест  — Болгариянең Көстендил өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Высоково (Орлов районы)
Высоково (Высоково) — Киров өлкәсенең Орлов районында урнашкан авыл.
936 (сан)
936 (тугыз йөз утыз алты) - 935 белән 937 арасындагы натураль сан.
Мортфонтен (Уаза)
Мортфонтен — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Рапина
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Нойнкирхен (Хунсрюк)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Карлтон (Нью-Йорк)
Карлтон  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Нестор Толстихин
Биографиясе
1930 елдан Ленинградта Химия-технология институтында һәм Тау институтында белем бирә.
Скрун-Лейк (Нью-Йорк)
Географиясе
Скрун-Лейк халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Команчи (Оклахома)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чарлык
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Муллагали Сәмигуллин
Бөек Ватан сугышы
Чираттагы өйнең бер фатирына килеп кергәч,өстәл артында  утырган немецларның берсе,пычак тоткан хәлдә,Муллагалигә ташлана. Шул чакта, үзенә юнәлгән пычактан котылу өчен сул кулы белән фашистны этеп җибәрә ул. Күкрәккә төбәлгән хәнҗәр беләкне генә яралап кала. Ул арада иптәшләре кереп тә җитә...
Сержант погоны киеп Калинин шәһәренә килеп төшкәндә шәһәрдә хәрәкәт башланган була инде. Трамвайларны да маршрутларына җибәргән булалар.Немецтан азат ителгәннән соң шәһәрне рәткә китерә башлау һәр адымда диярлек сизелә..
Минем   ПТР да яхшы эшләде ул көнне”,-дип искә ала Муллагали абый,фронттагы бер эпизодны искә алып.
(3768) Монро
Тарихы
1937 елның 5 сентябрендә Сирил Джексон тарафыннан Йоханнесбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1937 RB» саналган.
NGC 2974
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Чуенчы
Чуенчы — Башкортстанның Дәүләкән районында урнашкан авыл.
Смитвилл-Флетс (Нью-Йорк)
Смитвилл-Флетс  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Коммерс (Оклахома)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Муайвилле
Муайвилле — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Елдыз (Бешикташ )
Елдыз (Yıldız) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Истмала иле Бешикташ илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Висока-Могила
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(797) Монтана
Тарихы
1914 елның 17 ноябрендә Хольгер Тиле тарафыннан Гамбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1914 VR» саналган.
Куси (коммуна)
Куси (Coucy) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Ретель кантонына карый.
Высоково (Яраң районы, Яраң шәһәр җирлеге)
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (28%), руслар (69%).
Чесноковка (Бердь кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Прочено
Прочено — Италиянең Лацио төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Полуденная (Зур Паль кушылдыгы)
Полуденная — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  Зур Паль елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Мон-Лоран
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6.83 км².
NGC 2977
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Жанкур
Жанкур (Jeancourt) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Моранкур
Моранкур — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Кепотешть (Бакеу)
Кепотешть — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Морйонвилье
Морйонвилье — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Николай Устюгов
Фәнни эшчәнлеге
1956 елда басылган «Очерки по истории Башкирской АССР» (1-нче том), «Материалы по истории Башкирской АССР» (4-5-нче том) хезмәтләренең авторларының берсе һәм мөхәррире була. «Очерки по истории Коми АССР» хезмәтенең автордашы була, «Материалы по истории Казахской ССР» хезмәтен әзерләүдә катнаша, «Очерки по истории Калмыцкой АССР» хезмәтенең мөхәррире була. «Очерки истории СССР. Период феодализм», «История СССР», «История Москвы» югары уку йортлары өчен әсбап авторларының берсе һәм мөхәррире була.
NGC 2978
NGC 2978 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Яскаен
Яскаен — Башкортстанның Дәүләкән районында урнашкан авыл.
Коулгейт (Оклахома)
Тарихы
Коулгейт шәһәре  елда нигезләнгән.
Картлык дугасы
•      Стромада липидлар  утырмасы өске һәм аскы перилимбаль өлкәләрдә башлана, мөгезкатлау тирәли  тарала һәм якынча 1 мм киңлектәге тасма ясалуына китерә. (рәс. 9.58а).
Шафуз-сюр-Зорн
Шафуз-сюр-Зорн (Schaffhouse-sur-Zorn) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.
Картлык дугасы
•      Кайчакта бу үтә  күренмәле перилимбаль өлкә бүлемтеге юкара, әмма барыш һәрвакыт уртача  чагылган сыйфатлы була (сениль буразна).
Чируха (Об кушылдыгы)
Чируха  — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Об елгасының уң ярына тамагыннан 3217 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 32 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Барнавыл каласынан  Новосибирск сусаклагычынә кадәр, Чумыш елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Зур Сем (Зур Сем кушылдыгы)
Зур Сим — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Зур Сим елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Кепрень
Кепрень — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 2979
NGC 2979 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
(2602) Мур
Тарихы
1982 елның 24 гыйнварында Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 BR» саналган.
Ивангород (Дәүләкән районы)
Почта индексы — 453413, — 80222849002.
Әлмәт төбәге чишмәләре
«Зөхрә» чишмәсе Сабантуй мәйданы янында, Әлмәт шәһәре.
«Нурый бабай» чишмәсе, Габдрахман авылында, Әлмәт районы
«Кыйбла чишмәсе» Урсалбаш авылы, Әлмәт районы 55.001288, 52.673216
«Марс чишмәсе» Шарлама авылы, Әлмәт районы 54.991647, 52.593307
Рудоха
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Спакенкилл (Нью-Йорк)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сёй
Географиясе
Коммуна мәйданы — 11.79 км².
Спрингвотер-Гамлит (Нью-Йорк)
Спрингвотер-Гамлит  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Шарап (елга)
Шарап  — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Новосибирск су саклагычы (Об) елгасының сул ярына тамагыннан 3071 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 21 км.
Политотдел (Дәүләкән районы)
Почта индексы — 453413, — 80222849005.
Филиппово (Киров өлкәсе)
Халык
Халык саны динамикасы:
NGC 2982
NGC 2982 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Өренҗик (Шебинкарахисар)
Өренҗик (Örencik) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Шебинкарахисар илчесенә караган бер авыл (köy).
Лениногорск районы флагы
Символиканы нигезләү
Флагтагы кызыл төс — батырлык, шатлык, оптимизм, хезмәт һәм матурлык символы.
Жювиньи (Эна)
Жювиньи (Juvigny) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
946 (сан)
946 (тугыз йөз кырык алты) - 945 белән 947 арасындагы натураль сан.
Саҗидә Сөләйманова исемендәге Әлмәт үзәк китапханәсе
1.Тарихы
Тарихы
“Китапханә эшчәнлегендә яңа мәгълүмати технологияләр. Китапханәдә RFID-технологияләр”номинациясендә ТР Хөкүмәте Грантына лаек булды (2017)
Кальта (Зур Уса кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Норат
Норат — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
(1901) Моравия
(1901) Моравия  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Стаатсбург (Нью-Йорк)
Географиясе
Стаатсбург халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Тасмасыман кератопатия
Сәбәпләре
4.     Нәсел сәбәпләре. Тасмасыман кератопатиянең гаиләле очраклары һәм ихтиоз.
Билгеләре
Мөгезкатлау перифериясендә интерпальпебраль аралыкта тасмалар кебек кальцификатлар утырмасы. Тасманың тышкы төгәл чиге лимбтан үтә күренмәле мөгезкатлау өлкәсе белән аерылган (рәс. 9.60б).
•     Чагылган клиник күренешләр очрагында үзгәрешләр төерләр формасына кереп  һәм бүлтәеп эпителий зарарлануы өчен мөһим уңайсызлыкка китерә ала.
Дәвалау
б)    томанлану өстендәге мөгезкатлау эпителиен һәм аеруча каты кальцификация катламнарын  скальпель белән алалар;
Неи-су-Клермон
Неи-су-Клермон — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Станнардс (Нью-Йорк)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ножан (Югары Марна)
Ножан — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Алтын алма турында әкиятләр (проект)
Биш чәйнек
Пилот программасының өченче объекты Бигаш урамы буенча шәһәргә керү юлында 123-нче номерлы торак йорт фасады булды. Йортның сараена гаилә һәм кунакчыллык темасына багышланган билге төшерелгән, кешеләрне якынайта торган төп ритуалларның берсе — чәй эчү символы. Бу объект өстендә Итальян рәссамы һәм иллюстратор Агостино Якурчи эшләде. Эштә борынгы чигү элементлары кулланылды, алар Татарстан Республикасы Сынлы сәнгать музее тарафыннан бирелде.
Әлифба
Объект Төзүчеләр урамындагы өч йортның биш стенасында Әлифба рәвешендә күренә. "Әлифба" - ул татар алфавитыннан хәрефләр һәм аларда башлана торган сүзләр язылган иллюстрацияле битләр.Автор: Дмитрий Fatum (Киев), 2018.
Чыганаклар
14. Әлмәттә яңа арт-объект барлыкка килде
Кейнен (Нью-Йорк)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тилкилик (Бисмил)
Тилкилик (Tilkilik) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Бисмил илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Нефви-сюр-Аронд
Нефви-сюр-Аронд — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Өренҗик (Ихсангази)
Өренҗик (Örencik) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Ихсангази илчесенә караган бер авыл (köy).
Мамадыш районы гербы
Герб символикасы
Алтын көлтә — көчләрнең һәм рухи омтылышларның, уңдырышлылыкның һәм байлыкның традицион символы. Кызыл тасма белән бәйләнгән көлтә шулай ук район составына керүче шәһәр һәм авыл җирлекләренең аерылгысыз бәйләнешенә аллегорик рәвештә күрсәтә.
Төньяк Рассоха (Пильменьга кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны бүᴫгеында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Винема (кратер)
Исеме
Винема кратеры һинд героинясы хөрмәтенә аталган.
Черталык
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кейп-Винсент (Нью-Йорк)
Кейп-Винсент  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Гурбановци
Гурбановци — Болгариянең Көстендил өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Нохерн
Нохерн — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Кепуд
Кепуд — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Нуадан-Шатенуа
Нуадан-Шатенуа — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Гари (Суна районы)
Халык
Халык саны динамикасы:
Лотон (Оклахома)
Лотон  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан шәһәр.
Гырбино
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(4197) Морфей
(4197) Морфей  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Чертанла
Чертанла — Россия территориясеннән ага торган елга. Сарытау өлкәсе, Волгоград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Зур Узень елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 58 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Бассейны рек Малый и Большой Узень (российская часть бассейнов).
Шёненбург
Шёненбург (Schœnenbourg) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.
Кепушнень
Кепушнень — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Елдызтепе (Батталгази)
Елдызтепе (Yıldıztepe) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Батталгази илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Бурундида ислам
Бурундида ислам (Islam au Burundi, Islam in Burundi, الإسلام في بوروندي ) ― азчылык дине, ил халкының (11,8 млн кеше, 2020 елга) 2 – 5 % ы (305 мең кеше) ― ислам тарафдарлары.
Ил халкының 90 % ын христианнар (католиклар – 62,1 %, протестантлар – 23,9 %) тәшкил итә.
Нюлли (Югары Марна)
Нюлли — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
(3783) Моррис
Тарихы
1986 елның 7 октябрендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 TW1» саналган.
Мамадыш районы флагы
Символиканы нигезләү
Флагны эшләүче авторлар коллективы: Р.Хәйретдинов, Р.Салихов һәм И.Миңнуллин (Казан), К.Мочёнов (Химки), О.Афанасьева (Мәскәү), К.Переходенко (Конаково), П.Смирнов һәм Р.Миңнеханов (Мамадыш).
(787) Москва
Тарихы
1914 елның 20 апрелендә Неуймин Г. Н. тарафыннан Кырым (Симеиз) обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1914 UQ» саналган.
Рокка-ди-Каве
Рокка-ди-Каве — Италиянең Лацио төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Иван Страхов
Биографиясе
Сугыш елларында Сарытауның төрле югары уку йортларында һәм бу шәһәргә эвакуацияләнгән Ленинград университетында укыта.
Фәнгә керткән өлеше
Иҗат психологиясе проблемаларын, фигыль һәм игътибар психологиясен, мәктәп дәресе психологиясен, югары мәктәп психологиясен тикшерә. 250 якын гыйльми хезмәт язган, шул исәптән 53 аерым басма авторы.
Өренҗик (Кастамону)
Өренҗик (Örencik) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Кастамону илчесенә караган бер авыл (köy).
(2915) Москвина
(2915) Москвина  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Двориште (Көстендил өлкәсе)
Двориште  — Болгариянең Көстендил өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Кейто (шәһәр, Нью-Йорк)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тилмуса (Биреҗык)
Сылтамалар
Tilmusa, Birecik Tilmusa, Birecik
Нюншвайлер
Нюншвайлер — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
954 (сан)
954 (тугыз йөз илле дүрт) - 953 белән 955 арасындагы натураль сан.
(4182) Маунт Локк
(4182) Маунт Локк  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Норуа (Уаза)
Норуа — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Тимар (Пасинлер)
Тимар (Timar) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Пасинлер илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Одлонкур
Одлонкур — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Ла-Фламангри (Эна)
Ла-Фламангри (La Flamengrie) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Чирмеш зиратлары
Чыганаклар:
М.Мөхәммәтҗанов Әрәмәләр шавы, 2010
Кембридж (Нью-Йорк)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Иске Балтач (Дүртөйле районы)
ᴨyчты индексы — 452328, — 80224810006.
Кепушу-Мик
Кепушу-Мик — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Вәрәш (Бүә кушылдыгы)
Вәрәш — Россия территориясеннән ага торган елга. Башкортстан, Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  Бүә елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Менделеевск районы флагы
Символиканың нигезләнүе
Ак төс-ачыклык, ачыклык, татулык символы.
Дождевица
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Таппан (Нью-Йорк)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ла-Мальмезон
Ла-Мальмезон (La Malmaison) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Рояте
Рояте — Италиянең Лацио төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Долна-Граштица
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ямбика (кратер)
Ямбика — Венера планетасының -32.6°N, -208.7°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 6,5 километр озынлыкта булган кратеры.
(2309) М. Спок
'''(2309) М. Спок ''' — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Өренкая (Сандыклы)
Өренкая (Örenkaya) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Афйонкарахисар иле Сандыклы илчесенә караган бер авыл (köy).
Таун-Лайн (Нью-Йорк)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Әлфия Корбанова
Әлфия Корбанова (кыз фамилиясе Хикмәтуллина) 1952 нче елның 7 нче декабрендә Олы Кайбыч авылында хезмәткәрләр гаиләсендә туган.
Тормыш юлы
1995 нче елда Мәскәүдә узган Татарстан көннәрен оештыруда һәм үткәрүдә турыдан-туры катнашып, Әлфия Әһлиулловна әлеге чараның координаторы вазифасын башкаручыларның берсе була. Әлеге вакыйгалар һәм Татарстан көннәрен оештыручылар турында республикабызның матбугат битләрендә мактап язылды. Татарстан Республикасы Министрлар Кабинеты исеменнән Ә.Корбановага һәм координаторларга кыйммәтле бүләкләр бирелде.
Нуентель (Уаза)
Нуентель — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
(2986) Мриналини
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хоутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2525 P-L» саналган.
Сикәлекүл
Почта индексы — 452328, — 80224810009.
Долно-авыл
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Октябрьский (Советск районы)
Октябрьский (Октябрьский) — Киров өлкәсенең Советск районында урнашкан авыл.
Елдырым Беязыт (Анамур)
Елдырым Беязыт (Yıldırım Beyazıt) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Анамур илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кемпбелл (Нью-Йорк)
Кемпбелл  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Питрәч районы флагы
Символиканың нигезләнүе
Ак төс (көмеш) - ачыклык, татулык, гаепсезлек символы.
Баттенайм
Баттенайм (Battenheim) — Франциянең Югары Рейн департаментына караган коммуна, Риксайм кантонына карый.
Долно-Уйно
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Синева (Вы кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
(3396) Муаззез
Тарихы
1915 елның 15 октябрендә Макс Вольф тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «A915 TE» саналган.
Сан-Грегорио-да-Сассола
Сан-Грегорио-да-Сассола — Италиянең Лацио төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Чирак-Кол
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Маями (Оклахома)
Маями  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан шәһәр.
Ивач (Дүртөйле районы)
Ивач авылы районда гына түгел, бәлки республикадагы һәм аннан читтәге бик күп мари авыллары белән тыгыз мөнәсәбәттә яши. Туганлык җепләрен ныгытуда ел саен үткәрелеп киленгән “Җыен” бәйрәме зур йогынты ясый. Ул Дүртөйле районындагы ике мари авылында (Бәйгелде һәм Ивач) һәм Шаран районындагы Чекәй авылында үткәрелә.
Сия (Пинега кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Тирилъе (Муданья)
Тирилъе (Tirilye) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Муданья илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Оданк-л'Евек
Оданк-л'Евек — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Өренкөй (Шаркикараагач)
Өренкөй (Örenköy) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Ыспарта иле Шаркикараагач илчесенә караган бер авыл (köy).
Ай-Инг-Игый
Ай-Инг-Игый — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Инг-Игый елгасының уң ярына тамагыннан 18 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан  Иртеш елгасы кушылганга кадәр. Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Кербунари (Караш-Северин)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кенидиа (Нью-Йорк)
Кенидиа  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Обервезель
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яңа Урал (Дүртөйле районы)
Почта индексы — 452312, ОКАТО коды — 80224813004.
Фрат Сөләйманов
Сөләйманов Фрат Госман улы - капитан дәрәҗәсендәге күренекле очучы, вертолет ярышларында катнаша, СССРның атказанган спорт мастеры дәрәҗәсенә ирешә, Германиядәге Совет гаскәрләре чемпионы, Чернобыль АЭСта аварияне бетерүдә катнаша, күпсанлы орден һәм медальләр иясе.
Титусвилл (Нью-Йорк)
Титусвилл  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Титусвилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Йеска (кратер)
Йеска — Венера планетасының -27.4°N, -230.1°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 9,1 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Йеска кратеры селькуп хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Дяково
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ширроффен
Ширроффен (Schirrhoffen) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.
Санта-Маринелла
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Елдырым Беязыт (Пурсаклар)
Елдырым Беязыт (Yıldırım Beyazıt) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Пурсаклар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Октябрьский (Фалёнки районы)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (91%), арлар (8%).
Соваж
Соваж — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Илеша елгасының сул ярыннан 145 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 22 км.
Ай-Куль-Пеу
Ай-Куль-Пеу — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Олы Юган елгасының сул ярына тамагыннан 532 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 34 км.
Керкленд (Нью-Йорк)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Жеравино
Жеравино — Болгариянең Көстендил өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Омон-ан-Алатт
Омон-ан-Алатт — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Мидвест-Сити (Оклахома)
Мидвест-Сити  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан шәһәр.
Сога (Пинега кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Шнерсайм
Географиясе
Коммуна мәйданы — 10,82 км².
Ланши
Ланши (Lanchy) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
968 (сан)
968 (тугыз йөз алтмыш сигез) - 967 белән 969 арасындагы натураль сан.
Пансе (Югары Марна)
Пансе — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Аргынбай чокыры
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ивановци (Көстендил өлкәсе)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ямилә (кратер)
Исеме
Ямилә кратеры татар хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Вахруши (Суна районы)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
Урта Сапач
Урта Сапач — Россия территориясеннән ага торган елга. Арxангил өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Покшеньга елгасының уң ярыннан 99 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Ай-Липк-Ях
Ай-Липк-Ях — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Липк-Ях елгасының сул ярына тамагыннан 58 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 15 км.
Алексеевка (Весляна кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ёнок (кратер)
Исеме
Ёнок кратеры Корея хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Три-Майл-Бей (Нью-Йорк)
Три-Майл-Бей  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Дмитрий Быков (1967)
Тормыш юлы
Мәктәп укучысы буларак «Ровесники» Бөтенсоюз радиосының өлкән сыйныф укучылары өчен тапшыру советына керә.
Язучы һәм журналист
1985 елдан «Собеседник» газетасында эшли. 1991 елдан ССРБ язучылар берлеге әгъзасы. Күп журнал һәм гәҗитләрдә басылып чыккан публицистик, әдәби, сәяси мәкаләләр авторы.
Укытучы эше
Дмитрий Быков «Золотое сечение» һәм «Интеллектуал» Мәскәү урта мәктәпләрендә әдәбият һәм совет әдәбияты тарихын укыта, элегрәк 1990 елларда 1214 нче мәктәптә күп эшләгән. 2014 елга кадәр — Россия Тышкы эшләр министрлыгының МДХМИ дөнья әдәбияты һәм мәдәнияте кафедрасы профессоры, шулай ук МДГУ белән хезмәттәшлек итә.
Сәяси һәм иҗтимагый эшчәнлек
Ике тапкыр мәдәният эшлеклеләрен Владимир Путин белән очрашуга чакырудан баш тарта — 2009 елның 7 октябре һәм 2011 елның 29 апреле ; шул ук вакытта, 2010 елда Быков «Путин китәргә тиеш» мөрәҗәгатенә «актуальсезлеге» аркасында кул куюдан баш тарта.
2016 елның декабрендә Россиядә хөкем ителгән Украина режиссёры Олег Сенцовны хуплаган.
Перрансе-ле-Вье-Мулен
Перрансе-ле-Вье-Мулен — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Кергеш
Кергеш — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Оберельц
Оберельц — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Вахруши (Слободской районы, авыл)
Халык
Халык саны динамикасы:
Ёнсук (кратер)
Исеме
Ёнсук кратеры Корея хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Өренли (Байрамич)
Өренли (Örenli) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Байрамич илчесенә караган бер авыл (köy).
Киселица (Болгария)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Обереэ-Штрохайх
Обереэ-Штрохайх — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ле-Монастер
Ле-Монастер (Le Monastère) — Франциянең Аверон департаментына караган коммуна, Родез-2 кантонына карый.
Ай-Лунк-Ях
Ай-Лунк-Ях — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Лунк-Ях елгасының сул ярына тамагыннан 14 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 26 км.
Ормуа-ле-Давьян
Ормуа-ле-Давьян — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Ильинское (Кирово-Чепецк районы)
Тарих
1557 елда нигезләнгән.
Сульца
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Ай-Мааль-Ях
Ай-Мааль-Ях — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Кече Юган елгасының сул ярына тамагыннан 336 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 32 км.
Өренлик (Татван)
Өренлик (Örenlik) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Битлис иле Татван илчесенә караган бер авыл (köy).
Оне-ле-Шато
Географиясе
Коммуна мәйданы — 40,20 км².
Кингстон (шәһәр, Нью-Йорк)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Супино
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Тойга (Чатак)
Тойга (Toyga) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Чатак илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Крайни-Дол
Крайни-Дол — Болгариянең Көстендил өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Сәхаутдин Миңлекәй
Тәрҗемәи хәле
Шунысын да әйтергә кирәк, ул үзенең кулъязмаларын бик төгәллек белән туплап барган. Аның әдәби мирасы тулысы белән диярлек Г. Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм тарих институтында, шәхси архивы Уфада яшәүче кызы Чәчкә ханым Тукаевада саклана. Сәхау Миңлекәйнең әле халкыбыз җәүһәрләрен туплаган калын-калын дәфтәрләре дә бүгенгә кадәр өйрәнелмәгән. Дөрес, алар әле әдәбиятчыларыбыз тарафыннан тикшерелеп, үзенең бәясен алырлар, дигән өмет бар.
Киндергук (шәһәр, Нью-Йорк)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Төерле Зальцман дегенерациясе
•   Төерләр җөйләнеп үзгәргән өлкәләрдә яки үтә  күренмәле мөгезкатлау өлкәсе чигендә урнаша.
2.    Дәвалау — сфероидаль дегенерациядә кебек.
Түбән Аташ
Түбән Аташ — Башкортстанның Дүртөйле районында урнашкан авыл.
Фаулервилл (Ливингстон округы, Нью-Йорк)
Фаулервилл  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
981 (сан)
981 (тугыз йөз сиксән бер) - 980 белән 982 арасындагы натураль сан.
Зәйнәб (кратер)
Зәйнәб — Венера планетасының 2.2°N, -159.6°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 12,5 километр озынлыкта булган кратеры.
(845) Наэма
(845) Наэма  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Керензел
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Земфира (кратер)
Земфира — Венера планетасының 46.2°N, -157.7°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 11,4 километр озынлыкта булган кратеры.
Кирквуд (Нью-Йорк)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Акбаш (Татарстан, берләштерү)
Күренекле шәхесләр
Бүгенге көннең танылган исемнәрен дә атап үтәсе килә:
Тойгар (Айбасты)
Тойгар (Toygar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Айбасты илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Елей (Шерефликочһисар)
Елей (Eley) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Шерефликочһисар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Фелтс-Миллс (Нью-Йорк)
Фелтс-Миллс  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Монже (Югары Альплар)
Монже (Montjay) — Франциянең Югары Альплар департаментына караган коммуна, Розан кантонына карый.
Зенобия (кратер)
Исеме
Зенобия кратеры королева Пальмира хөрмәтенә аталган.
Торре-Каджетани
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Елек (Демирҗи)
Елек (Elek) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Демирҗи илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Анатолий Логунов
ССРБ Фәннәр академиясе академигы (1972; 1968 елда әгъза-корреспондент). Социалистик Хезмәт Каһарманы (1980). Ленин премиясе (1970) һәм ике ССРБ Дәүләт премиясе (1973, 1984) лауреаты. 1960 елдан СБКФ әгъзасы.
Ай-Нюхсат-Юган
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан  Иртеш елгасы кушылганга кадәр. Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Лецитин-холестерол-ацилтрансфераза кимчелеге
Норум чире. Чирнең аутосом-рецессивлы нәселдәнлек төре һәм ул кератопатия, гиперлипидемия, беренчел атеромалар, анемия һәм бөерләр патологиясе белән  сыйфатлана.
(4493) Наитомицу
Тарихы
1988 елның 14 октябрендә Т. Кодзима тарафыннан Тиёда обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 TG1» саналган.
Торрита-Тиберина
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Экартсвиллер
Географиясе
Коммуна мәйданы — 12,43 км².
Лиляч
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Оберндорф (Пфальц)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ай-Паннэ-Юган
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан  Иртеш елгасы кушылганга кадәр. Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Чулман (берләштерү)
=Чыганаклар=
Коралачык (Дүртөйле районы)
Каралачык — Башкортстанның Дүртөйле районында урнашкан татар авылы.
Залесье (Слободской районы)
Залесье (Залесье) — Киров өлкәсенең Слободской районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Пожёг (Весляна кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Иммунпротеинлы өстәүләр
Таралган яки фокаль иммунпротеинлы өстәүләр — күпсанлы миелома, Вальденстрем макроглобулинемиясе, билгесез этиологияле  моноклональ гаммапатия, кайбер лимфопролифератив какшаулар һәм лейкемия кебек  кайбер системалы чирләрнең сирәк күренеше. Мөгезкатлау зарарлануы иң беренче күренеше була ала.
Пассель
Пассель — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Розан (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы — 30,39 км².
Елиачык (Чатак)
Елиачык (Eliaçık) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Чатак илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
989 (сан)
989 (тугыз йөз сиксән тугыз) - 988 белән 990 арасындагы натураль сан.
Фишерс-Айленд (Нью-Йорк)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Паяр
Паяр — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Залесье (Оричи районы)
Халык
Халык саны динамикасы:
Тойгарлы (Нарман)
Тойгарлы (Toygarlı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Нарман илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Керестур
Керестур — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Иске Яндыз
ᴨyчты индексы — ?, — ?.
Сягма
Сягма — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Узлиха елгасының сул ярыннан 2 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 19 км.
Фландерс (Нью-Йорк)
Географиясе
Фландерс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Оберрайденбах
Оберрайденбах — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Решетниково (Чуашстан)
Решетниково (Ватнер, Решетниково) — Чуашстанның Кузлаука районында урнашкан авыл.
Фазыл Шәех шигърияте
Фазыл Шәех үз иҗатында бик күп темаларны яктырта. Ә төп урынны барыбер туган ягы, туган ягы табигате, аның кешеләре алып тора, минемчә. Ул туган авылы Кызылъярны, Чиж буйларын бик ярата, авылының һәр агачын, аның кем тарафыннан утыртылуына кадәр бик күп еллар хәтерендә саклый. Без аның күңелендәге бу җылы хисләрне сугыш кырында ятып калган авылдашларына багышлап язылган “Каһарманнар истәлегенә” шигырендә  дә күрәбез. Ул бу шигырендә бик тирән мәгънә сала. Илгә килгән кайгылар берсе дә аның туган ягын, туган авылын әйләнеп үтмәгән : Туган авылым элек-электән үк Бер дә утыртмаган каеннар. Тик ил буйлап давыл үткән саен Артып тора анда кайгылар. ...... ..................................... Ахунҗанның сәрви куаклары Сары чәчәк атып җибәрә. Авыл көтә.... улларына гүя Күп калмады кайтып җитәргә.
Кларксон (Нью-Йорк)
Кларксон  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Керетнеу-де-Жос
Керетнеу-де-Жос — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Мало-авыл
Мало-авыл — Болгариянең Көстендил өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Оберрод
Оберрод — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Зур Песчанка (Вижаиха кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Фара-ин-Сабина
Фара-ин-Сабина — Италиянең Лацио төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Тойдемир (Полатлы)
Тойдемир (Toydemir) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Полатлы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Фарнезе
Фарнезе — Италиянең Лацио төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Ай-Пун-Игль
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан  Иртеш елгасы кушылганга кадәр. Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Ойлтон (Оклахома)
Ойлтон  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан шәһәр.
(2078) Нанкин
Тарихы
1975 елның 12 гыйнварында биредә эшләүче галимнәр тарафыннан Нанкин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1975 AD» саналган.
Туган ягыбыздагы археологик һәйкәлләр
Моннан 48 ел элек безнең тирәләрдә дә археологик тикшерүләр үткәрелә. Тигәнәле елгасы буйларында барлыкка килгән һәм юкка чыккан авыл урыннары тикшерелә. Алар турында язылган материалларны укыганым юк, әмма ел саен диярлек укучылар белән бергә каберлекләрне карап кайтабыз. Берсе авылның көнчыгышында, икенчесе көнбатышында. Кеше сөякләре елга ярыннан калкып торалар. Яр ишелгән саен яңалары чыга бара. “Ни өчен кешеләр мәетләрне яр читенә күмделәр икән?”—дигән сорау туа. Үземнең фикеремне тикшереп карау өчен, бу сорауны укучыларга да бирәм. Шунда Рәсилә исемлесе җавабын да тапты. “Абый, ул чорда елганың юлы читтәрәк булган. Еллар үтү белән, язгы ташулар нәтиҗәендә, су үз юлын үзгәрткән һәм яр хасил булган.” Минемчә, бу бик дөрес фикер. Әгәр елга буйларын картага төшереп, су өслеге белән үлчәп карасаң, кайчандыр елганың башка җирдән акканын билгеләргә була.
Каберлекләрдәге кеше мәетләре хәзерге канунга нигезләнеп күмелгән. Мәетләр янында брнинди дә предмет юк. Бу инде Ислам дине кабул ителгәннән соң күмелгән кешеләр дигән сүз. Берсен бот сөягенә тимер кисәге кадалган килеш җирләгәннәр. Берәр төрле бәрелештә һәлак булгандыр инде. Тагын бер нәрсә игътибарны җәлеп итә: авылның көнбатышындагы каберлек борынгыракка ошаган. Сөякләр карасу төстә, бәлки җир катламы нәтиҗәсендәдер.
Чыганак исемлеге.
Филаччано
Филаччано — Италиянең Лацио төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Мурсалево
Мурсалево — Болгариянең Көстендил өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Каеш (Дүртөйле районы)
Каеш — Башкортстанның Дүртөйле районында урнашкан авыл.
Шахмат клубы (Әлмәт)
Чыганаклар
1.Татарстан Республикасы Әлмәт муниципаль районының" шахмат буенча спорт мәктәбе " муниципаль бюджет учреждениесе
Форт-Ковингтон-Гемлет (Нью-Йорк)
Географиясе
Форт-Ковингтон-Гемлет халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Таслуса
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Ялганма линзалар
Оптик линзалар
Төп максат — күрү үткенлеген арттыру, әгәр килеп чыкмаса күзлек куллану. 1.   Кератоконус  белән бәйле дөрес  булмаган астигматизмда күзлек файдасыз булганда кератопластика алдыннан каты ялганма линзалар  кулланып була. Мөгезкатлау трансплантациясеннән соң астигматизм белән авырулар шулай ук линзалар куллана ала. 2.    Мөгезкатлау төзелешенең өске бозылуларын каты ялганма линзалар билгеләп төзәтәләр,  алар мөгезкатлауның рефракцион өслегенең тигезләвен тәэмин итә. Бу вакытта өслекнең бераз кытыршылыгы шартында күрү үткенлеге арта ала. 3.     Анизометропия, мәсәлән катаракта хирургиясеннән соң күзлек белән бинокуляр күрү  булмаган очракта (анизейкония һәм призматик йогынты өчен)
Авыртуны басучы тәэсир
1.   Кабарчыклы кератопатия — бандажлы йомшак ялганма линзаларга  күрсәтмә, алар мөгезкатлауның ачылган нерв азакларын кабакларның җәрәхәтләүче  йогынтысыннан саклый. Линза кабарчыкларны тигезли һәм аларны таралган мөгезкатлауның җиңелчә шешүенә күчерә, ә 5% гипертоник эремәне тамызу шешү  кимүенә һәм күрү яхшыруга китерә. Әкренләп кабарчыклар утырганда һәм җөйләнү үсеш алганда әкренләп линзалар киюне туктаталар. 2.    Мул  яшь түгелү белән барган җепсыман кератит ми кәүсәсе җәрәхәте һәм эссенциаль блефароспазм белән авыруларда  билгеләнә. Бу очракларда йомшак ялганма линзалар кию һәм консервантсыз ацетилцистеин  тамызуны билгелиләр. 3. Башка күрсәтмәләргә өске нокталы Тигесон кератиты һәм керфекләр дөрес үсмәгәндә мөгезкатлау эпителиен саклау керә.