cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
КОлыджул
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Елгайчик
Елгайчик — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Бакса елгасының уң ярына тамагыннан 42 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 17 км.
Шленники
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Исмәт Инөнү
Исмәт Инөнү, Мостафа Исмәт Инөнү (1934 елга кадәр Мостафа Исмәт-паша), Mustafa İsmet İnönü (1884 елның 24 сентябре, Госманлы империясе, Смирна (Измир) — 1973 елның 25 декабре, Әнкара) — Төркиянең дәүләт һәм хәрби эшлеклесе,  Төркиянең Мостафа Кемаль Ататөректән соң сайланган икенче президенты  (1938—1950),  премьер-министры ( 1923 — 1924, 1925 — 1937, 1961 — 1965).
Тәрҗемәи хәле
Беренче бөтендөнья сугышында Госманлы империясенең Сүриядәге 4нче армиясе белән җитәкчелек итә.
1945 елда илдә кайбер демократик үзгәрешләр кертергә ризалык бирә һәм күп фиркалеккә күчүне тәкъдим итә.
Рамзау (Түбән Австрия)
Рамзау  — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Ла-Женетуз
Ла-Женетуз — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Николай Сазонов
Николай Сазонов (Николай Дмитриевич Сазонов,, — , ) — земство эшлеклесе, Казан губернасыннан III чакырылыш РИ Дәүләт Думасы депутаты.
(3020) Наудц
Тарихы
1949 елның 2 августында Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1949 PR» саналган.
Урманасты Мордва Йорткүле
Подлесно-Мордовский Юрткуль (Подлесно-Мордовский Юрткуль) — Сембер өлкәсенең Иске Майна районында урнашкан авыл.
(18953) Laurensmith
(18953) Laurensmith — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Безьё
Безьё (Baisieux) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Тамплёв кантонына карый.
HD224818
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Рамзау-ам-Дахштайн
Рамзау-ам-Дахштайн — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Норт-Сент-Пол (Миннесота)
Норт-Сент-Пол  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
(2790) Нидхэм
Тарихы
1965 елның 19 октябрендә биредә эшләүче галимнәр тарафыннан Нанкин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1965 UU1» саналган.
Драгле
Әдәбият
Драгле
Гилевешть
Гилевешть — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Омск дәүләт бәйләнеш юллары университеты
Тарихы
1896 елның апрелендә Россия империясенең Дәүләт Советы Томск технология институтын (ТТИ) гамәлгә кую турында Карар кабул итә.
1900 елның 9 октябрендә ТТИда механик, ә аннары тимер юл транспорты инженер — төзүчеләрен әзерли башлыйлар.
Ягублу (Гәдәбәй)
Ягублу  (Yaqublu ) — Әзербайҗанның Гәдәбәй районына караган авыл.
(18955) 2000 QY122
Тарихы
2000 елның 25 августында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 QY122» саналган.
NGC 675
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Бродовая (Төньяк Двина кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Людвиново (Великопольское воеводалыгы)
Людвиново  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Гадсон (сан алу урыны, Массачусетс)
Гадсон  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Укропишки
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Гилешть
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пустополье (Киров өлкәсе)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (6%), руслар (92%).
Ельцовка (Икса кушылдыгы)
Ельцовка  — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Икса елгасының сул ярына тамагыннан 13 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 18 км.
Урыс Йорткүле
Рус Йорткүле (Русский Юрткуль) — Сембер өлкәсенең Иске Майна районында урнашкан сала.
Мельничное
Мельничное (Мельничное) — Диңгез буе краеның Кызыл Армия районында урнашкан авыл.
Reks Tillerson
Tormış yulı
2006 yıldan ExxonMobil şirkäteneñ direktorlar şurasın citäkli.
Пеце (Гросупле)
Пеце  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Набережный (Чиләбе өлкәсе)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (35%), украиннар (8%), казахлар (53%).
Рандег
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Казчина Бонисима (Пяченца)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Дарьино (Авыргазы районы)
Демография
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 41 кешенең яшәве мәгълүм.
Кохер (ай кратеры)
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 2009 елда раслана.
Кузуҗак (Сунгурлу)
Кузуҗак (Kuzucak) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Сунгурлу илчесенә караган бер авыл (köy).
Казчина Бонфалдина (Бреша)
Казчина Бонфалдина — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Вейлс (Массачусетс)
Вейлс  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Рантен
Рантен — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Пренцлау
Пренцлау — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Столпе (Люблин воеводалыгы)
Столпе  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Раппоттенштайн
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
(18962) 2000 QV140
Тарихы
2000 елның 31 августында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 QV140» саналган.
Габдулла Апанаев (1862)
Биография
Габдулла Апанаев 1862 елның 15 мартында Вятка губернасының Малмыж өязе Сосна авылында икенче гильдияле Казан сәүдәгәре гаиләсендә туган. Әтисе Габделкәрим Исхак улы Апанаев Балтач төбәгендә киң сәүдә иткән.
Казанга кайту белән ул шәһәрнең иң эре һәм иң бай мәхәлләсе булган Печән базары мәхәлләсендәге Юныс мәчетенең икенче имамы итеп билгеләнә — бу турыда указ 1890 елның 15 декабрендә алына. Монда беренче имам булып үзе кебек үк алдынгы карашлы шәхес Хуҗиәхмәт (Хуҗаәхмәт, Хуҗәхмәт) ахун Мозаффаров эшли (аның хатыны Маһруй Мозаффария, кызы Мәхмүдә — яхшы ук таныш шагыйрәләр, улы Мансур Мозаффаров соңыннан мәшһүр татар композиторы була). Кызганычка каршы, мондый күркәм остаз белән Габдулла хәзрәткә озак эшләргә туры килми, 1893 елда бер ялгышын файдаланып Хуҗиәхмәт хәзрәтне эшеннән читләштереп җавапка тарталар. Үзе дә көтмәгәндә яшь имам Юныс мәчетенең бердән-бер имамы, әлеге мәхәлләнең рухи җитәкчесе булып кала. Бу исә аңа үзенең канатлы хыялларын тормышка ашыра башларга мөмкинлек бирә. Ул мәхәллә мәдрәсәсен дини тәгълимат белән дөньяви фәннәрнең органик кушылмасын хасил иткән яңа уку программасына нигезләнгән прогрессив уку йорты итеп үзгәртә башлый. Моның өчен күптән түгел үлгән әтисеннән калган мирас байлыгын да кызганмый — Казанның хәзерге Татарстан урамындагы йортын мәдрәсәгә бирә, классларны заманча итеп җиһазлый, дәреслекләр, әсбаплар ала. Илле шәкерт белем ала торган зур булмаган мәдрәсә аның тырышлыгы белән тиздән дан-шөһрәт казана, аңа хөр фикергә сусаган яшьләр тартыла, алдынгы карашлы мөгаллимнәр килә. Шундыйларның берсе — Әхмәтһади Максуди була.Ул үзе эшләгән абруйлы мәдрәсәне, югары түләүле урынын калдырып үзе генә килми, үзенең яраткан алдынгы карашлы шәкертләрен дә алып килә. Шушы чорда Г.Апанаев шәкертләре арасында Нәҗип Думави, Гаяз Исхакыйларның булуын әйтү үзе генә дә күпне сөйли. Аның бу прогрессив эшчәнлеге хакимият һәм карагруһчы татар әһелләре тарафыннан гаепләү-кысуларга да дучар була. Әмма болар Габдулла хәзрәтнең абруен гына күтәрә.
Расдорф (Австрия шәһәре)
Расдорф  — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Вейтли (Массачусетс)
Вейтли  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Крамаров (ай кратеры)
Крамаров - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 21,05 км булган кратер.
Люлин (Оборницкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Урыс Урайкины
Русское Урайкино (Русское Урайкино) — Сембер өлкәсенең Иске Майна районында урнашкан авыл.
Стольниковизна
Стольниковизна — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Дроздово (Подлясье воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Унехава
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Нью-Гоуп (Миннесота)
Тарихы
Нью-Гоуп шәһәре  елда нигезләнгән.
Ельцовка 2
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Новосибирск сусаклагычынан Чулым  елгасы менән кушылгансы,   Иняи һәм Томь елгаларын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Рассах
Рассах — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Писари (Копер)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рахман Ильяс
Биография
Рахман Ильяс 1938 елдан СССР язучылар берлеге члены иде.
Андрей Алексеев (1930)
Биографиясе
Андрей Николаевич Алексеев 1930 елның 11 декабрендә Ленинград шәһәрендә туган. Атасы Николай Михайлович Алексеев Хәрби-медицина академиясен тәмамлаган, хәрби табиб. Әнисе, Алексеева-Вербова Зинаида Давыдовна, хореограф,СССРда беренчеләрдән булып нәфис гимнастика буенча мәктәп оештыра. Бөек Ватан сугышы елларында гаилә Свердловскига, ә аннары Фрунзе каласына эвакуацияләнә.
1954 елда Хәрби-медицина академиясен алтын медаль белән тәмамлый. Һөнәрен Е. Н. Павловскийның гомуми биология һәм паразитология кафедрасы буенча сайлый, аннары бизгәк һәм Паппатачи бизгәген таратучыларны өйрәнү һәм репеллентларны сынау өчен профессор А. В. Гуцевич җитәкләгән ведомство экспедицияләрендә катнаша.
Фәнни эшчәнлеге
Антропоген йогынты шартларында кан суыручы буынтыкаяклыларның төрле төркемнәренең үзенчәлекләрен өйрәнә. Алексеев паразитик системаның эмерджент үзенчәлекләре төшенчәсен кертә, инфекция тапшыру юлының күп санлы юлларының законын, күп компонентлы антагонистик һәм синергетик үзара бәйләнешләрнең концепциясен һәм иксод талпаннарның катнаш инфекцияләренең концепциясен әйтеп бирә. Шулай ук ул катлаулы паразитар системаларда процессларның төп механизмнарын аңлау өчен чир таратучылар популяциясенең фенотипик һәм генотипик үзгәрүчәнлегенең әһәмиятен ачыклый.
РФА карамагында Паразитология җәмгыятен оештыра һәм 1992 елда 2003 елга кадәр аның беренче президенты була. Аның җитәкчелегендә биш съезд үткәрелә. 2003 елда Паразитология җәмгыятенең мактаулы Президенты итеп сайлана.
Гыйльми җәмгыятьләрдә әгъзалыгы
Күп гыйльми җәмгиятьләрдә тора, шул исәптән:
Растенфельд
Растенфельд — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Gods in the sky
Gods in the Sky Channel 4 каналы тарафыннан тәкъдим ителгән өч өлешле Британия телевидение сериалы булган, ул иртә цивилизацияләрнең астрономик дине турында булган. Ул фән тарихчысы Аллан Чапман тарафыннан тәкъдим ителгән булган. Сериал Британиядә, Мисырда, Грециядә һәм Италиядә төшерелгән булган.
Евда (Төньяк Двина кушылдыгы)
Евда — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Төньяк Двина елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 59 км.
Веллесли (Массачусетс)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Нью-Джермани (Миннесота)
Тарихы
Нью-Джермани шәһәре  елда нигезләнгән.
Казчина Бродолини (Милано)
Казчина Бродолини — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Путлиц
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Краснов (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Александр Васильевич Краснов (1866—1907) хөрмәтенә бирелә.
Гарри Каспаров
Шахмат карьерасының башы, гроссмейстер исемен алуы
Вильнюста узган үсмерләр ярышында ун яшьлек Гарри озак еллар буе тренеры булачак мастер Александр Никитин белән таныша. 1976 елга  тикле Никитин әледән-әле киңәшләр, консультацияләр һәм язма эшләр бирә, соңыннан алар команда булып даими эшли. 1973 елның августында аның тәкъдиме белән Гарри дөнья экс-чемпионы Михаил Ботвинник мәктәбенә   килә һәм кабул ителә. Ботвинник яшь шахматчының индивидуаль план буенча күнегеүенә, ә соңрак стипендия алып шөгыльләнүенә ирешә. 1974 елда Мәскәүдә Пионер сарайлары турнирында (турнирда һәр Сарайның командасын гроссмейстер җитәкли һәм башка командаларга бер тапкыр уйнау сеансы бирә) Гарри  гроссмейстер Юрий Авербахты җиңә. Киләсе ел башында Гарри, үзеннән 6-7 яшькә өлкәнрәк дәгъвачыларга каршы көрәшә, илнең үсмерләр беренчелегендә катнаша. Ленинградта Пионерлар  сарайларының яңа турнирында дөнья чемпионы Анатолий Карповка каршы уйнаганда, тиң позициягә ирешә, әмма  ялгыша һәм җиңелә. Шул ук турнирда Виктор Корчнойга каршы сеанста гроссмейстерны кә мәҗбүр итә.
Унбиш яшендә Каспаров Ботвинникның ассистенты була. Июльдә Даугавпилстагы сайлап алу турнирында беренче урынны ала һәм СССР чемпионатының финалында уйнау хокукын яулый. Ел азагында финал уздырыла, Каспаров 17 партиядә 50 % җыя һәм бу киләсе елда сайлап алуны үтеп тормау мөмкинлеген бирә. 1979 елның апрель аенда Каспаров Баня-Лука каласында (Югославия) турнирда катнаша. Ботвинник таләбе буенча, рейтингы да булмаган уналты яшьлек мастер уналты катнашучының ундүрте гроссмейстер дәрәҗәсендә булган турнирга үтә. Нәтиҗәдә Каспаров, бар кешене шаккаттырып, бер партиядә да җиңелмичә, беренче урынны яулый һәм ике турда гомуми җиңүне тәэмин итә. Смейкал һәм Андерссон 2 очкога калыша, ә Петросян — 2½ очкога. Баня-Лукада Каспаров беренче гроссмейстер балын ала. Тәүге тапкыр халыкара рейтинг алып, Каспаров рейтинг исемлегендә унбишенче урынга эләгә.
Планина (Иванчна Гориця)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Биеш урта мәктәбе
Тарихы
1912 елда яңа укытучылар булып ирле-хатынлы Лаврентьевлар килә. Мәктәпнең 12 кв.м. мәйданлы кечкенә бер бүлмәсендә яшиләр. Белем бирү белән беррәттән, авыл халкы арасында наданлыкны бетерү өчен бик күп эшләр башкаралар. Театр оештыралар, укый-яза белмәгән авыл кешеләре өчен ликбез ачалар. Бу эштә мәктәпне тәмамлаган яшьләр да читтә калмый. Шул укучыларның берсе- хәрби журналист, контр-адмирал Золин Иван Иванович була.
1989 елдан 2005 елга кадәр мәктәпне Губанова Светлана Петр кызы эшли.
Бүгенгесе көндә мәктәпне Замдиханов Зөфәр Алимҗан улы җитәкли.
Здрева
Здрева — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга КАР/ОБЬ/2830/6    кушыла. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Берсе (Франция)
Берсе (Франция) (Bersée) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Тамплёв кантонына карый.
Раттенберг (Тироль)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
(2972) Ниило
(2972) Ниило — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Солянка (Кувай кушылдыгы)
Солянка — Россия территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Кувай елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Казан тирәсендә Һинд дине
Борынгы заманда
Сәяхәтче Ибн-Фадлан 921-922 елда Болгарга сәфәр кылганда, анда сәүдә иткән русларның соңгы юлга озату йоласын өйрәнеп, аны язып куйган. Әгәр дә ул рус затлы кеше булган, аны байлыклары һәм хатыннары белән зур көймәгә салып елгага җибәреп яндырганнар. Бу бераз бозылган Һинд дине сати йоласына охшаган. Әгәр дә ул рус кешесе ярлырак булса, аны кечерәк көймәгә салганнар. Рус телендә Санскрит теленә охшаш сүзләр күп: "Кришна" - "крыша", "Вишну" - "всевышний", һ.б. Шулай ук кайбер юрамалар буенча Гайсә Пәйгамбәр Һиндстанда өйрәнгән, анда ул сиддхиларга (мистик көчләргә) ия булган, ул Ведик тәгълиматын шудралар арасында тараткан һәм дини табынуда каста тигезлеген дәгъва иткән. Орисса штатыннан брахманнар Гайсәне шуның өчен куганнар дигән фараз бар. (Николай Нотович "Гайсәнең таныш булмаган тормышы") Тәүраттагы Нух пәйгамбәр тарихы Һинд динендәге Матсья хикәясе белән охшаш. Мари дине исә табигать көчләренә ышануга нигезләнгән, аны кеше хөрмәт итәргә тиеш. Марилар күп Ходайларга ышанганнар (һәм кайберәүләр ышаналар да), аларның исеме Юмо булган, иң олысы Олы Ак Ходай (Ош Кугу-Юмо) булган. XIX гасырда мәҗүси ышануларга күршеләрнең монотеистик карашлары йогынтысы белән Бердәм Ходай Тÿҥ Ош Поро Кугу Юмо (Бердәм Якты Юмарт Бөек Ходай) культы аякка баскан. Бу ышанулар һәм Һинд дине арасында параллельләр үткәреп була. Мукшы халкының дога кылуы. Җәмәгать дога кылулары (озкст) һәм очраклы дога кылулар (озондомат) традицион календарь буенча билгеле урыннарда һәм билгеле хәлләрдә (корылык, йот) үткәрелә. Җәмәгать табынуларын гадәттә изге урманнарда (репеште), һәм шулай болында, ерганакларда (озондома лотка) яки өйдә үткәрелә. Кереметь дигән урында ярсулы Ходайларга табыналар. Кереметь елганың урманлы ярында урнаша, анда якында изге агачлар иняру шуфтт үсә: каен, имән, усак. Бабаларны искә алу Атянь пъшкядема елга буенда, куе таллар үскән җирдә үткәрелә, шундый урынны элек ямкаль дип атаганнар. Дога кылуны гомер буена сайланган каһин инятя һәм каһинә ёнцава (элекке заманнарда -имбаба) үткәрә, өйдә табынуларны — ыру башы. Барлык изге әйберләр инятя өендә сакланалар. Шуларга изге чүмечләр (иняру кечет), изге мичкә (иняру парь), иганә өчен мичкә (озкспарь), дога эчемлекләре поза һәм пуре өчен савытлар, пешерү вакытында эчемлекләрне бутау өчен изге ишкәк (иняру миле), корбан пәкесе (иняру пеель) һәм башка дога кылу вакытында кулланган әйберләр керә. Инятяга ярдәм итү өчен өч аксакалны «пурень тии атят» сайлыйлар, алар дога эчемлеген  пурены әзерлиләр. Инятя аларга озкспарь бирә һәм алар дога кылуга кадәр иганә җыя башлыйлар. Иганә бирүдән баш тарту гөнаһ (пеже) дип санала. Шулай ук изге агачларга, изге ташларга табыналар. Табынуларның атамаларыː
Л.Н.Гумилёв "Борынгы төркиләр" китабында язганча: Борынгы төркиләрдә Күк культы - Тәңречелек - орхон язмалары тарафыннан теркәлгән: "Башта өстә зәңгәр күк булган, ә аста караңгы җир, алар арасында адәм балалары пәйда булган"; Күк-Тәңре (Зәңгәр Күк) - ул материаль булмаган күк, күренә торган күккә капма-каршы куела. Күккә корбан чалу XIX гасырда качинецлар арасында тасвирланган. Табыну объектлары "Күк һәм Кояш" булган. Бу, мөгаен, кытайлар "Вэйшу"да язган йолага туры киләдер. Бу борынгы Төркиләрнең Кояшка табыну культы һәм Һиндлеләрнең Сурьяга табыну культы белән параллельләр үткәреп була. Шулай ук, хәзерге заманга кадәр татарлар арасында "багучылар" булган - алар ногыт борчагы чәчеп, мәсәлән, югалган сыерны таба алган булганнар. Шулай ук "өшкертүче"ләр дә бар - алар әфсен-төфсен укып дәвалый дигән ышаныч бар. Татарлар еш "Тутыйнамә" (бу "Шукасаптати" әсәренең тәрҗемәсе) һәм бигрәк тә "Кәлилә вә Димнә" (бу "Панчатантра"ның тәрҗемәсе) китапларын укыганнар. Мәшһүр татар шагыйре Габдулла Тукай, мәсьәлән, үзенең шигырендә шундый фикерләр әйткән: Итчеләр, тиречеләр бик күп иде,
Урцишки
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Красовский (ай кратеры)
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
NGC 682
NGC 682 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Милоградово
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (90%), украиннар (9%).
Широка-Лыка
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нью-Йорк-Милс (Миннесота)
Тарихы
Нью-Йорк-Милс шәһәре  елда нигезләнгән.
Планина (Любно)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Большевик (Киров өлкәсе)
Большевик (Большевик) — Киров өлкәсенең Суна районында урнашкан авыл.
Тарих
1978 елда нигезләнгән.
Усава (Гродзенский районы)
Әдәбият
Усава (Гродзенскі раён)
Натальински
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Бельгия революциясе
Бельгия революциясе — 1830 нчы елның конфликты. Нидерланд корольлегедән Көньяк өлкә чыга һәм бәйсез Бельгия Корольлеге барлыкка килә.
Крафт (ай кратеры)
Крафт - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 51,15 км булган кратер.
Люсувко
Люсувко — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ергус (Төньяк Двина кушылдыгы)
Ергус — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Төньяк Двина елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 20 км.
Зелёная (Чебула кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Новосибирск сусаклагычынан Чулым  елгасы менән кушылгансы,   Иняи һәм Томь елгаларын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Усвяць
Усвяць (Усвяць ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Дубасьно
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Россия дәүләт һөнәри-педагогика университеты
Тарих
Институтның төп бурычы булып башлангыч, урта һәм югары һөнәри белем бирү системасының педагогик кадрларны әзерләү торган.
Пелитпынары (Кандыра)
Пелитпынары (Pelitpınarı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Кандыра илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Алпоут (Горанбой)
Алпоут  (Alpout ) — Әзербайҗанның Горанбой районына караган авыл.
Игорь Лавров
1970—1993
Яшьлек дусы һәм коллегасы пианист Монастырский Вадим Наумович (хәзер профессор Иерусалим музыкасы һәм бейеүе академиясе) белән бергә 11 ноябрдә Уфада Гутман Теодор Лавриновичның туган көнендәге концертлар купьеллык традициягә әйләнә һәм күп санлы тамашачыны җыя.
1993—хәзерге вакыт
Солист сыйфатында Венесуэлада Симон Боливар исемендәге симфоник оркестр, Гран Марискаль де Аякучо оркестры, Милли филармония оркестры һәм Каракасның Муниципаль оркестры белән чыгыш ясый.
Гаиләсе
Кызы – Елена Игоревна Лаврова, пианист, Россия нең Обнинск шәһәрендә яши.
Хуторка (Кувай кушылдыгы)
Хуторка — Россия территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Кувай елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Айга (Кокшеньга кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Минеральное
Минеральное (Минеральное) — Диңгез буе краеның Яковлевка районында урнашкан авыл.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (87%), украиннар (11%). Әлеге торак пунктта татарларның өлеше - 2,39%.
Изепце
Изепце — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Югары Анма елгасының сул ярына тамагыннан 53 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 22 км.
Кремона (ай кратеры)
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1964 елда раслана.
Гингем (сан алу урыны, Массачусетс)
Гингем  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Владимир Алексеев
Биографиясе
1950 елда Мәскәүдә XV математиклар олимпиадасында җиңү яулый, шул ук елда Мәскәү дәүләт университетының механика-математика факультеты студенты була. 1953 елдан бирле А. Н. Колмогоров җитәкчелеге астында эшли башлый. 1955 елда Мәскәү дәүләт университетын тәмамлый, 1959 елда «Некоторые качественные результаты в задаче трех и многих тел» темасына кандидатлык диссертациясе яклый. 1969 елда "Квазислучайные динамические системы" темасына докторлык диссертациясе яклый.
Нью-Маркет (Миннесота)
Нью-Маркет  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Неверово (Чиләбе өлкәсе)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Зеландия
География
Зеландия ярлары башлыча уйсулы, Исе-фьорд, Чаер-Бул һ.б. култыклар белән нык ергаланган. Утрау эзлаштан һәм балчыктан корулы.
Зур Шудум
Халык
Халык саны динамикасы:
Ырынбур Татар укытучылар мәктәбе
Ырынбур Татар укытучылар мәктәбе
Голланд (сан алу урыны, Массачусетс)
Географиясе
Голланд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Нью-Мьюник (Миннесота)
Нью-Мьюник  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(18976) Kunilraval
(18976) Kunilraval — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Фальварки
Фальварки (Фальваркі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Лютомек
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Редльхам
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Венсюссель-Ти
Венсюссель-Ти (Северная Ютландия; Nørrejyske Ø [Нёррайюске Э] яки Vendsyssel-Thy) — Балтыйк диңгезендә утрау. Дания корольлеге территориясендә зурлыгы буенча 4че утрау (Гренландия, Диско, Зеландия утрауларыннан соң).
Гөкташ (Дерик)
Гөкташ (Göktaş) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Дерик илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Казчина Брузе (Леко)
Казчина Брузе — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Алексей Алёхин
Биографиясе
1981 елда Алексей Петрович Алехин «Җитештерү предприятиесенең тармакка идарә итү системасы звеносы буларак административ-хокук статусы» темасына докторлык диссертациясен уңышлы яклый. 1986 елдан алып вафатына кадәр Алехин Алексей Петрович М.В. Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университетының юридик факультетында административ хокук кафедрасы мөдире булып эшли. Бу кафедра 2006 елның сентябренә кадәр «административ һәм финанс хокукы кафедрасы» дип атала.
«Телсез Күке» спектакле
Сюжет
1939 ел. Советлар Союзы белән Финляндия арасында барган канлы сугышта ике татар очраша. Зариф дигәне Татарстандагы Субай авылыннан, Зыятдине Финляндиядә туган татар егете. Нәсел җепләре бер үк авылга илткән, җитмәсә туган тиешле бу татар егетләре сугышта һәркайсы үз илен яклап сугыша. Сиздерми генә килеп Зарифны атарга хәзерләнгән Зыятдин карга чумган Карелия урманнарын сискәндереп җибәргән моңлы җырдан каушап кала. Ул атарга хәзерләнгән солдат аның өчен иң кадерле булган татар телендә әнисе яраткан җырны җырлый бит.
Криль (ай кратеры)
Криль - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 9,3 км булган кратер.
Азад (Горанбой)
Азад  (Azad ) — Әзербайҗанның Горанбой районына караган авыл.
Лютомирув
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD225077
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Кузулук (Искилип)
Кузулук (Kuzuluk) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Искилип илчесенә караган бер авыл (köy).
Лучка (Курджипс кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кубань бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Кубань.
Зөлфәт Хәким
Биография
Зөлфәт Хәкимнең “Агымсуда ни булмас”, “Курку” һ. б. повестьлары, “Мәгънәсез низаг” (1991), “Чын ярату” (1991), “Котлы булсын туегыз!” (1991), “Гонорар” (1994) һ.б. күпсанлы хикәяләре һәм монологлары дөнья күрде. Авторның 1995-1996 елларда иҗат ителгән “Гөнаһ” исемле романы тирән фәлсәфилеккә, психологизмга корылган булуы белән башка әсәрләрдән аерылып торды. Әлеге роман татар прозасының казанышы булды. Ул, автор тарафыннан рус теленә тәрҗемә ителеп, “Трясина” исемендә нәшер ителде.
Новосибирск дәүләт медицина университеты
Новосибирск дәүләт медицина университеты (рус. Новосибирский государственный медицинский университет) — Новосибирск шәһәрендә урнашкан югары уку йорты, югары медицина белемле белгечләр әзерләү белән шөгыльләнә.
Дания башкала төбәге
Дания башкала төбәге яки Ховстаден (Region Hovedstaden) — Даниянең административ өлкәсе, регион.
Новосибирск дәүләт медицина университеты
Тарих
2008 елның 21 февралендә Новосибирск дәүләт медицина университетының ректоры итеп м.ф.д., профессор Игорь Олег улы Маринкин сайлана.
Әстерхан чикләвеге (җимеш)
Химик составы
Өлгермәгән җимешләре аскорбин кислотасына бай (10% ка кадәр). Җимешнең төшләре составында майлы май бар ( 60-76 %кадәр), аксым  (21 %кадәр ), углеводлар (7% ка кадәр ),  К һәм Р витаминнары,  аминокислоталар  (аспарагин, цистин, глутамин, серин, гистидин, валин, фенилаланин). Майлы май составында  линол, олеин, стеарин, пальмитин глицеридлары һәм линолен кислотасы бар. .
Искәрмәләр
<references group="" responsive="">
Кояшлы йөк арбасы
Йөк арбасынан тыш скульптур төркеменә 25-сантиметрлы бронза дискы рәвешендә Кояш керә, уң ягыннан алтын.
Казчина Брузеда (Лоди)
Географиясе
Казчина Брузеда Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
(18980) Johannatang
Тарихы
2000 елның 1 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 RY2» саналган.
Федзевичы
Федзевичы (Федзевічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.
NGC 688
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Пембелик (Гүндогмуш)
Пембелик (Pembelik) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Гүндогмуш илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Бахалин
Бахалин — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Исток Осиновый
Исток Осиновый — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Таган ([[Об кушылдыгы)|Таган]] елгасының сул ярына тамагыннан 40 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 13 км.
Вакытның гравитацион әкренәюе
Кызыл тайпылма
Гравитацион кызыл тайпылма Альберт Эйнштейн тарафыннан 1911 елда  чыгарылган, һәм зәгыйфь гравитацион кырда: биредә :
Рёренбах (Түбән Австрия)
Рёренбах  — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Феликсава (Лидский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Казчина Бруна (Кунео)
Географиясе
Казчина Бруна Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
HD225100
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Пенек (Шенкая)
Пенек (Penek) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Шенкая илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ощивильк (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бели-Искыр
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казчина Бручата (Милано)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ратенов
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вест-Ньюбери (Массачусетс)
Вест-Ньюбери  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Балакүрд
Балакүрд (Balakürd ) — Әзербайҗанның Горанбой районына караган авыл.
Реттенегг
Реттенегг — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Реттеншёс
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Гротон (сан алу урыны, Массачусетс)
Географиясе
Гротон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Рауэн
Рауэн — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Люциново (Слупецкий повяты)
Люциново  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Казчина Бручата (Торино)
Географиясе
Казчина Бручата Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Белопопци
Белопопци — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Рехберг (Югары Австрия)
Рехберг  — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
HD225119
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Әбу Һөрәйрә
Әбу Һөрәйрә яки Габдеррахман ибн Сахр әд-Дәүси (أبو هريرة - «мәче хуҗасы»; عبد الرحمن بن صخر الدوسي; радыйАллаһу ганһу) (603-681) - билгеле сәхаб, иң күп хәдисләр тапшыручы. Исламгача аның исеме Габдеш-Шәмс ("кояшка табынучы" яки "кояш колы") була. Ислам кабул иткәч, Рәсүлүллаһ (саләллаһу галәйһи үә сәләм) аңа Габдер-Рахман ибн Сахр исемен бирә.
(2053) Нуки
(2053) Нуки — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Липатовка (Зәй районы)
Липатовка (Липатовка) – Татарстан АССР Зәй районы Поповка авыл советына караган, 1967 елда юкка чыккан торак пункт (авыл).
(18986) 2000 RF22
Тарихы
2000 елның 1 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 RF22» саналган.
Никольски (Чиләбе өлкәсе)
Халык
Халык саны динамикасы:
Белчински-Бани
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бикеш
Демография
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 711 кешенең яшәве мәгълүм.
Рец
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Плес (Моравче)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хадгамала
Бу мантраны уку Һинду тантрасының рухи практикасы булып тора.
Разбердейкин йырыны
Разбердейкин йырыны — Россия территориясеннән ага торган елга. Волгоград өлкәсе, Воронеж өлкәсе, Тамбов өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Карачан елгасының уң ярыннан 22 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Зәки Хәбибуллин
Мәңгеләштерү
Зәки Хәбибуллинның туган җирендә бюст кулган. Псков өлкәсе Невель шәһәрендә бер урам аның исеме белән аталган. Шунда ук геройга мемориаль такта куелган.
HD225184
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Кудудет
Кудудет — Россия территориясеннән ага торган елга. Красноярск крае, Хакас Республикасы, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Урюп елгасының сул ярыннан 130 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Многоудобное
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
(18990) 2000 RW31
(18990) 2000 RW31 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Плеско (Храстник)
Плеско  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Нью-Ульм (Миннесота)
Тарихы
Нью-Ульм шәһәре  елда нигезләнгән.
Кузхаят (Османҗык)
Кузхаят (Kuzhayat) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Османҗык илчесенә караган бер авыл (köy).
Бользель
Бользель (Bollezeele) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Ворму кантонына карый.
Гинешть (Димбовица)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Струпин-Малий
Струпин-Малий — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Үкереч Колтык археология комплексы
Казу эшләренең төп нәтиҗәләре
Азелин җирләүләрендә (якынча III - V йөзләрдә) корал предметлары җыелмалары (кылычлар, күчермәләр очышлары, тимер боҗралар, шлемнар һ. б.)белән ир-атлар калдыклары,  бизәнү әйберләре һәм костюм детальләре җыелмалары белән хатын-кызлар калдыклары табыла.
Тышкы сылтамалар
Энциклопедия «ПЕРМСКИЙ КРАЙ»
Амбеж (Ладом кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гөктепе (Һалылые)
Гөктепе (Göktepe) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Һалылые илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(18993) 2000 RB43
Тарихы
2000 елның 3 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 RB43» саналган.
Студзянка (Люблин воеводалыгы)
Студзянка  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ксенопонт (ай кратеры)
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1976 елда раслана.
Ридау
Ридау — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Лямки
Лямки — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
NGC 696
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Вествуд (Массачусетс)
Вествуд  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Ольшанка (Хопер кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Хопер, Ворона елгасы кушылган урындан тамагына чаклы, Савала һәм Бузулук елгаларын кертмичә. Кече елга бассейны — Хопер, елга бассейны — Тын (су бассейнының Россия өлеше).
Франкова (Зэльвенский районы)
Франкова  (Франкова ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Зэльвенский районында урнашкан авыл.
Боерица
Боерица — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Яңа Ильинская
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез.
Казчина Бянка (Павия)
Казчина Бянка — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Дампьерр-ан-Бюрли
Дампьерр-ан-Бюрли — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
Борен (Нор)
Борен (Beaurain) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Кодри кантонына карый.
Оватонна (Миннесота)
Оватонна  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Алексей Салтыков
Алексей Салтыков (Алексей Петрович Салтыков,, — , ) — РИ дәүләт эшлеклесе, баяр, Мәскәү (1713-1716) һәм Казан (1719-1725) губернаторы.
(3843) OISCA
(3843) OISCA — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Гөктепе (Вираншеһир)
Гөктепе (Göktepe) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Вираншеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Душе
Душе — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Моленый Мыс
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Студниско (гмина Юзефув-над-Вислою)
Студниско  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Жунгар ханлыгы
Тарих
Җунгарларны иртә тарихы буенча ышанчылы чыганаклар бик аз. Җунгарларны барлыкка килүен Чыңгызхан гаскәренең якынча 40 мең кешедән (дүрт төмәннән) торган «сул канаты» (зуу-гар) белән бәйлиләр. Монгол империясе таркалгач, XIV гасыр уртасында Кытайга сәүдә юлларны контрольдә тоту өчен ойрат һәм халха (көнчыгыш монгол) хакимнәре арасында күп еллык сугыш токана. XV гасырның беренче яртысында ойрат хакимдары "Тыгын" (1418-1440) һәм аның улы "Эссен" бөтен Монголияны үзләренә буйсындыра, әммә тиздән тар-мар ителеп һәм үз биләмәләренә кайтырга мәҗбүр булалар. Киләсе бер ярты гасыр дәвамында Көнбатыш Монголия территориясендә башлыча кече кенәзлекләр була. 1620-еллар ахырына карый, чорларның юлбашчысы "Хара-Хула" чорларны һәм дэртлэрне күп өлешен берләштерә. Чорлар кысымы аркасында торулар һәм дэртлэрне бер өлеше "Хо-Урюк" җитәкчелегендә түбән Идел үләннәренә каптырма "Калмык ханлыгын" нигез сала. Ә шутлар "Туру-Быйху хан" (Гуш хан) җитәкчелегендә көньякка таба юллана һәм Кукунор күле тирәсендә ханлык төзү. Бу миграцияләр сөземтәсендә йортларның күчү урыннары көнбатышта Каспий диңгезенән көнчыгышта Алашага, төньякта Җаекдан көньякта Һиндга кадәр барып җитә.
Жунгар ханлыгының барлыкка килү датасы дип "Хара-Хул"ның улы "Хоры-Хин Батыр" идарә итүенең беренче җылы — 1635 ел дип исәпләнә. Хоры-Хин Батыр тибет далай-ламасыннан "Эрден-Батырхан" титулын ала. Ул Хо-Бурлюк һәм Уши хан белән элемтә тота, 1620 елда атасы белән җибәргән Рус дәүләте белән даими сәүдә һәм вәкиллек мөнәсәбәтләрен көйли. Шулай ук Хор-Хин Батыр даими торама пунктларны төзей һәм игенчелекне үстерә. 1640 елда батырхан Жунгар съездының инициаторларының берсе була. Бу кырга 44 ойрат кенәзе, шул исәптән иң ерак якларда көн иткән ойратлар, см төп халха хакимнәре килгән. Корылтай «Бөек законнар җыелмасы» («Их Аваз») — законнар кодексын кабул итә, аның башлангыч статьялары манчжурларга каршы берләштерү характерын йөрткән. Коалиция тиздән таркала, Кытайны басып алып Цин династиясен нигезләгән манчжурларга каршы төп көрәшче булып бөтен ойрат хан "Югалган" булып китә. Аның варислары — энесе "Вэн Раван" (1698-1727) һәм аның улы "Галдан Эрэн" (1727-1745) хакимлекләре чорында Жунгар ханлыгы бойондорокһоз монгол дәүләтчелегенең иң соңгы терәге булып кала. Ул Россия империясе белән элемтә тота, кадак йөзләре һәм манҗурлар белән уңышлы сугышлар алып бара, Тибетка берничә яу оештыра. Илдә һөнәр, шул исәптән булмаучылык, игенчелек, тимер эретү, пушкалар җитештерү үсешә
Стуйка (Люблин воеводалыгы)
Стуйка  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Пяжма (Төньяк Двина кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Киез басу
Кулланылышы
Киезне аппликация, чигү белән дә бизәргә була. Башкортстанның көньягында һәм көнчыгыш Урал аръягында киезне чиккән тукыма, корама кисәге, аппликацияле постау белән тышлау әзер киезне бизәүнең бер төре булып саналган. Көньяк һәм көньяк-көнчыгыш башкортларда киез бай бизәлеше белән аерылып торган. Купшы бизәкле киез туй йолаларында аерым урын биләгән, бирнәгә салынган. Көнчыгыш Урал аръягында, көньяк һәм көнчыгыш Башкортстанда «Киезгә бастыру» йоласы таралган була: кыз кияү йортына килгәндә, аттан төшү белән ак киезгә аяк баскан. «Киезгә утырту», «Килен урынын күрсәтү» шушы ук йоланың төрләре санала
Бөрү (Горанбой)
Бөрү  (Börü ) — Әзербайҗанның Горанбой районына караган авыл.
Францишкова
Францишкова (Францішкова ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Карэлицкий районында урнашкан авыл.
Андерес
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Куглер (ай кратеры)
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Лясковниця-Велика
Лясковниця-Велика — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.