cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Түбән Лужица теле
Түбән Лужица теле (шулай ук венд теле; үзатамасы: dolnoserbska rěc, dolnoserbšćina) — лужичаннарның, башкача лужица сербларның ике әдәби телләренең берсе, Көнчыгыш Германиядә Бранденбург җирендә Түбән Лужицада таралган. Көнбатыш славян телләренең лужица суб-төркеменә карый. Түбән лужица телендә сөйләшүчеләр саны 6860 кеше. Түбән лужица теленең югары лужица теле белән уртак хасиятләре бар һәм барлык көнбатыш славян тел хаситләре бар. Моннан ары, хасиятләрнең бер өлеше лужица телләрен лехит суб-төркеме телләре белән берләштерә, башка өлеше - чех-словак суб-төркеме телләре белән. Түбән лужица теле югары лужица теленнән тел системасының барлык дәрәҗәләрендә аерылып тора: фонетикада (шартлаулы барлыкка китерүле g таралышы; č аффрикатасының калын сызгыручы c белән тәңгәл килүе; p, t, k -дан соң r тартыгының калын š-га үзгәрүе; ć, ʒ́ ның фрикатив нечкә сызгыручы ś, ź-га үзгәрүе), морфологиядә (супина булуы; диалектларда аорист һәм имперфект формалары булмавы) һәм лексикада (bom «агач»; twarc «балта остасы»; gluka «бәхет» һ.б. тәңгәл килүче югары лужица štom, ćěsla, zbožo сүзләренә капма-каршы китереп. Түбән лужица әдәби нормасына зур йогынтыны югары лужица теле ясаган, югары лужица теленнән аермалы буларак түбән лужица теле әзрәк нормальләштерелгән һәм кырыс кодификацияләнмәгән, тотрыксызлык һәм күбрәк юрамалар булуы белән хасиятләнә.
Хердванген-Шёнах
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нәселле оптик Лебер нейропатиясе
Ачыклау
3.     ФАГ контрастның үтеп чыгуы булмавын күрсәтә.
Саскәчеван
Саскәчеван (Saskatchewan) — Канада провинцияләренең берсе.
Тарих
1905 елда барлыкка килгән.
Пасека (Лодзь воеводалыгы)
Пасека  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Кьер синдромы
Кьер синдромы
1.   Нәселдәнлек төре аутосом-доминатлы.
2.    Гомернең  1 яки 2 дистәсендә әкренләп күрү югалту белән билгеләнә, ләкин кайвакыт өлкәннәрдә дә үсеш ала.
(11145) Emanuelli
(11145) Emanuelli — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Нортамберленд (округ, Виргиния)
Нортамберленд — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Хитсвилл шәһәре.
Ла-Пренессе
Географиясе
Коммуна мәйданы — 16,97 км².
Петровка (Муркаш районы)
Петровка (Петровка высс, Петровка) — Чуашстанның Муркаш районында урнашкан авыл.
Беһр синдромы
Беһр синдромы
1.    Нәселдәнлек төре аутосом-рецессивлы.
Ладош төркеме
Искә алыну
2018 елның 28 декабрендә, илче Александр Ладош үлеменең 50-еллыгы алдыннан, Польшаның Тышкы эшләр министры Яцек Чапутович, Мәдәният һәм милли мирас министрлыгы киңәшчесе Магдалена Гавин, Константи Рокицки, Көнбатыш поляк армиясе полковнигы Водзимир Чизковски катнашында дини мемориаль тантана үткәрелде. Зиратта Варшава яһүдләр җәмгыяте рухани Ориэл Зарецки, Варшава яһүд социаль-мәдәни җәмгыяте һәм Америка яһүдләр комитеты вәкилләре дә булды. Чакырылган илчеләрдән Швейцария илчелегенең бер вәкаләтле вәкиле генә бар иде. "Израиль дипломатларының булмавы аеруча гаҗәпләндерде".
Присака (Бихор)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чугуев
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Чугуев Көнчыгыш Европа вакыты (Eastern European Time, EET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +2:00 гә тигез.
Армияләрнең «G» төркеме
Армияләрнең «C» төркеме — (алман Heeresgruppe C) — Алман Кораллы көчләре (вермахт) эчендәге гаскәрләрнең оператив-стратегик берләшмәсе.
Лейк-Колорадо-Сити (Техас)
Географиясе
Лейк-Колорадо-Сити халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Kornell universitetı
Qampus
New York qampusı şähäreneñ öske Manhattan öleşendä urnaşqan häm anda Meditsina mäktäbe urın alğan.
Qatar qampusı Mäğärif şähärendä (Education City) Doha yanında urnaşqan. 2004 yılda açılğan bu mäktäp, Amerikädan çittä berençe Amerikä meditsina mäktäbe bula. Bu proğramma ilneñ meditsina ölkäsen üsterü maqsatına ireşü öçen täğayınlängän. Qatar xäkümäte 750 million dollar külämendä aqça bülep birä.
Лапчина-Воля
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Саломатка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Паскшин (Лодзь воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гомуми чагыштырмалылык теориясе
Тасвирлама
Гомуми чагыштырмалылык теориясе буенча фәза-вакытның кәкрелеге аның эчендә матдәгә бәйле.
Математик нигезләре - Эйнштейн тигезләмәсе
биредә ~R_{\mu\nu} — Риччи тензоры (фәза-вакытның кәкрелеге тензорыннан килеп чыккан  ) ~R — скаляр кәкрелек, ~g^{\mu\nu} - метрик тензор, һәм Риччи тензоры ~\Lambda — космологик даимие, ~T_{\mu\nu} - энергия-импульс тензоры, ~\pi — Пи саны, ~c — вакуумда яктылык тизлеге, ~G — Ньютон гравитацион даимие.
Добрая (Беларусия)
Добрая (Добрая ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Горацкий районында урнашкан авыл.
Залесе (гмина Груець)
Залесе  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Тараски (Чашницкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Пикикасы
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,46%),.
Латанице
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Санта-Эуфемия (Пиньел)
Географиясе
Мәйданы —.
Балтач (Кама Тамагы районы)
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
Cüzeppe Verdi
Başlanğıç yıllar
Giuseppe Verdi 1813 yılnıñ 9 (10) oktäberendä Parma and Piacenza kenäzlegendä, Busseto şähärennän yıraq bulmağan ber awılda dönyağa kilä. Şul uq Busseto şähärendä ul berençe muzıka däreslären ala. Yegerme yäşendä Verdi Milan şähärenä muzıka belemen tiränäytü maqsatı belän kilä. Şul uq waqıtta ul däreslär belän bergä opera tamaşalarına öyri başlıy häm opera äsärlären icat itü belän xıyallana. Küpmeder waqıttan soñ Verdi yañadan Busseto şähärenä muzıkant bulıp qayta. Berençe tamaşasın ul Barezzi isemle cirle bay ında kürsätä. Verdinıñ muzıkasın yaratqanğa kürä, Barezzi anı üzeneñ qızına şäxsi uqıtuçı itep çaqıra. Tizdän yäşlär ğaşıyq bula häm 1836 öyläneşälär. Margherita Verdiğa ike bala birä, läkin alarnıñ ğömere qısqa bulıp çığa. Margherita şulay uq 1840 yılda can täslim qıla.
Гленгарри Глен Росс (фильм)
Эчтәлеге
Шелли Левин (Джек Леммон) — фильмның баш герое. Элек ул искитмәле агент булган. Әлегә аның кызы хастаханәдә, әмма аларның дәвалануны дәвам итәр өчен түләргә акчалары җитми: сатып алучылар юк. Уильямсон (Кевин Спейси) — офис башлыклары, агентларга көненә 2 иске лидларны гына бирә. Иске контактлар белән бер генә файдаланылмаган инде, һәм ул клиентлар агентлардан туеп беткәннәр инде. Левин Уильямсонны тырыша ышандырырга үзенә яңа бер-ике лидларны бирергә. Ул үзенең эштән чыгыуы белән куркытып, яки үзенең күчемсез милекләрне сата алган килешүләрдән аңа процентлар чигерәм дип уңышсыз тырыша Уильямсонны ризалаштырырга. Уильямсон процентларны арттыра, аннары Левин үти алмый торган өстәмә таләп чыгара.
Нунавут
Административ бүленеш
25 (2019).
(10295) Ипполита
(10295) Ипполита — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Таргуны
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Могилёв-Подольский
Халык саны — 31832 кеше (2014).
Нью-Гэмптон (Айова)
Нью-Гэмптон  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гохор (коммуна)
Гохор — Румыниянең Галац жудецында урнашкан коммуна.
Ла-Рош-ан-Брениль
Ла-Рош-ан-Брениль (La Roche-en-Brenil) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Сольё кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 50.85 км².
Нью-Кент (округ, Виргиния)
Территориясе
Округ мәйданы 578/544 км² тәшкил итә.
Пожедановка
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 12 кешенең яшәве мәгълүм.
Перарруа
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Акри
Административ бүленеш
22 (2019).
Нигериядә ислам
Тарих
1990 елдан ислам нигериялеләрнең көндәлек тормышын үзгәртә башлый. Һәртөрле утырышлар мөселман догасы белән башлана һәм тәмамлана. Халыкның күпчелеге, һәрхәлдә, берничә гарәпчә доганы һәм исламның биш баганасын белгән.
Гвалдра (Җенова)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Гадли Мансур
Каһирә университетының юридик факультетын (1967), Париждагы Милли хакимият мәктәбен (ЭНА; Франция, 1977) тәмамлаган. 1992 елдан бирле - Конституция мәхкәмәсе хөкемдары, аның рәисе урынбасары, 2013 елның 1 июленнән бирле аның рәисе.
Туруханка (елга)
Туруханка — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Рубиха елгасының сул ярыннан 56 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Gang
Yılğa basseynı mäydanı - 1 060 000 km².
İnduistlar Gang yılğasına xacğa baralar. Gang yarlarında mäyetlärne yandıru induist yolası ütkärelä.
Сассвиль
Сассвиль — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Амапа
Административ бүленеш
62 (2019).
Сәлимхан Әхмәтханов
Сәлимхан Миңнехан улы Әхмәтханов (1949 елның 1 декабре ― 14 апрель 2006) - өченче чакырылыш Дәүләт Думасы депутаты. РФ һәм Татарстан Республикасының атказанган авыл хуҗалыгы хезмәткәре.
Хезмәте
1966-1973 елларда Сарман районы «Тукай» совхозында ташчы, тракторчы, слесарь, бухгалтер, механик булып эшли. 1973-1986 елларда ― Мөслим районы «Шуган» совхозы баш инженеры, директоры. 1986-1987 елларда ― Татарстан АССР Яңа Чишмә районы район план комиссиясе рәисе, район Советы башкарма комитеты рәисе урынбасары. 1987-2000 елларда — Сарман районы «Петровский» совхозы (1989 елдан «Петровка» агрофирмасы) директоры, аннары ― «Петровский» акционерлык җәмгыяте (холдинг компаниясе) генераль директоры.
Сафурдан
Географиясе
Мәйданы —.
Кыр Хачики
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 252 кешенең яшәве мәгълүм.
Бейлитон (Теннесси)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Присекань (Вранча)
Присекань — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Южное (шәһәр)
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Южное Көнчыгыш Европа вакыты (Eastern European Time, EET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +2:00 гә тигез.
Амазонас
Административ бүленеш
16 (2019).
Гвалина (Павия)
Географиясе
Гвалина Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Татарстан әфганнары
Мәдәният
Оешма оешкан саен үзешчән сәнгать чаралары да үз өлешен ала. Моңа Корбан гаетен бәйрәм итү дә, Әфган календаре буенча Яңа елны каршы алу да һәм башка бик күп чаралар керә. Хәйрия эшчәнлегенә күп игътибар бирелә, мәсәслән, берлек Лаеш балалар йортына ярдәм итә. 2008 елда оешма яңадан рәсмиләштерелеп, үз статусын күтәрә, төбәкара оешмага әверелә.
Идел-Чулман банкы бинасы (Казан)
Идел-Чулман банкы бинасы — Казанның Муса Җәлил урамында урнашкан, 1845 елда архитектор Александр Песке проекты буенча сәүдәгәр Александр Демидов өчен төзелгән ике катлы таш бина.
Баия
Баия (Bahia) — Бразилия штатларының берсе.
Тарих
1823 елда барлыкка килгән.
Нью-Либерти (Айова)
Нью-Либерти  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Поленьино
Поленьино — Испаниянең Уэска провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Уманкаяга
Уманкаяга (Обманная) — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Баренцев диңгезе урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Канин борынынан Печора елгасы бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
(10299) 1988 VS3
(10299) 1988 VS3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Сеара
Тарих
1822 елда барлыкка килгән.
Административ бүленеш
184 (2019).
Гвалинга (Модена)
Гвалинга — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Залесе (гмина Садовне)
Залесе  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Татары (Мёрский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Гребенишу-де-Кимпие (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Рифат Фәттахов
Хезмәт юлы
2007 елның маеннан Р. Ваһапов исемендәге фонд директоры.
Татарстан продюсерлар берлеге рәистәше.
(10300) Tanakadate
Тарихы
1989 елның 6 мартында Ц. Сэки тарафыннан Гэйсэй обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 EG1» саналган.
Тавкачова 1
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Алгебра
Гыйльме җәбер яки А́лгебра (tat. lat. Ğıylme cäber, гарәп. الجبر, «әл-җәбер» — бәйләнеш, торгызу сүзеннән) — математиканың бер бүлеге, аны арифметиканы дөемләштерү һәм киңәйтү дип атап була.
Алгебра риязият фәненең бер бүлеге, санлы системаларның дөем үзлекләрен, хәреф тамгалары кулланып төзелгән тигезләмәләр ярдәмендә мәсьәләләр чишүнең дөем ысулларын өйрәнә. Баштарак хәрефле аңлатмалар, хәрефләрдән торган формулаларны үзгәртү гыйлеме буларак үскән. XVII гасыр ахыры - XIX гасыр баштарында алгебра, беренче чиратта, тигезләмәләр турасындагы фән булып формалаша. Хәзерге заман алгебрасы үзлекләре рациональ саннарны кушу һәм кабатлау гамәлләренә азмы-күпме дәрәҗәдә охшаган төрле тәбигатьле объектлар системасын өйрәнә. Андый гамәлләр - җәбри гамәлләр дип, алар буйсына торган кануннар аксиомалар дип атала. Кагыйдә буларак, аксиомалар һәндәсә, математик анализ, физика, алгебраның уз мәсьәләләрен чишкәндә барлыкка килә. Ул җәбри гамәлләре билдәләнгән системаларны үзлекләренә карап классификациялый һәм шул системаларны тәбигый рәвештә барлыкка килгән төрле мәсьәләләрне өйрәнә.
Мараньян
Тарих
1823 елда барлыкка килгән.
Алгебра
Этимология
Бу төшенчә беренче тапкыр 825 елда Урта Азия галиме Әл-Хәрәзминең хезмәтләрендә очрый.
Ла-Рош-Ванно
Географиясе
Коммуна мәйданы — 13.19 км².
Метаболизмлы оптик нейропатия
1.    Әкренләп  көчәюче ике яклы һәм дисхроматопсия белән бергә барган гадәттә күрү сәләтенең  тәңгәл бозылуы белән билгеләнә.
4.   Дәвалау. Атна саен 1000 ЕД гидроксокобаламин инъекцияләре 10 атна дәвамында. Авыруга мультивитаминнар билгелиләр, дөрес тукланырга, тәмәке тарту һәм спиртлы эчемлекләр кулланудан баш тартырга тәкъдим итәләр.
Дубецко
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Xevsureti
Yolalar
Encyclopædia Britannica 1911. yılda yazğança, Xevsurlar arasında küp qızıq yola tapqan. Balanı tuu waqıtında xatın ayırım alaçıqta bula, ä ire yanında mıltıqtan ata. Tuudan soñ bala tabuçı ber ay alaçıqta yäşi, şunnan soñ bu alaçıqnı yanıp beterälär. Sc’orproba - tağın ber qızıqlı yola. Tuyğa qädär yäş par tön buyı bergä yatap alar, üz arasında qılıçnı urnaştırıp. Censi mönäsäbätlär kilep çıqsa, yegetne çäzalap üterälär.
Леминг (Техас)
Географиясе
Леминг халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Паухатан (округ, Виргиния)
Территориясе
Округ мәйданы 679/673 км² тәшкил итә.
Руфил Миңлебаев
Биографиясе
Яңавылның 1-нче мәктәбен тәмамлагач, Казан педагогия институты на укырга керә. 1954 елда институтны уңышлы тәмамлап, шунда ук эшләргә кала. Диссертация яклап, «биология фәннәре кандидаты» гыйльми дәрәҗәсен ала.
Фәнни эшчәнлеге
Мәсәлән:
Пуэнте-ла-Рейна-де-Хака
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дубив
Дубив — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Довги Лес
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Рыкакасы
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 111 кешенең яшәве мәгълүм.
Минас-Жерайс
Административ бүленеш
141 (2019).
Емальвиль
Емальвиль — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Грединари (коммуна, Джурджу)
Грединари — Румыниянең Джурджу жудецында урнашкан коммуна.
Пара (штат)
Башкаласы — шәһәре.
Ньютон (Айова)
Ньютон  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сарсак
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Армияләрнең «Дон» төркеме
Төркемне оештыру. Көнбатыш фронт 1939—1940
Армияләрнең «Дон» төркеме (Heeresgruppe Don) — 1942 елның 21 ноябрендә Көнчыгыш фронтның көньяк өлешендә оештыралган. 1943 елның 12 февралендә Армияләрнең «Көньяк» төркеме дип яңадан оештыралган.
Пейдж (округ, Виргиния)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1777 елда оештырыла.
Сен-Вааст-д'Екиквиль
Сен-Вааст-д'Екиквиль — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Yel universitetı
Tarix
1701.nçe yılnıñ 9.çı oktyabrendä ‘An Act for Liberty to Erecet a Collegiate School’ qanunı raslanğannan soñ, James Pierpont citäkçelegendä bertörkem keşelär üzläreneñ şäxsi kitapların Yale universitetına berençe kitapxänägä tapşırıla.
Egermençe ğasır başında Yale, başqa Ürmäle göl ligası uqu yortları belän berrättän, aq tänle bay amerikan studentların cälep itügä ünälderelgän säyäsätne qabul itä. Bu säyäsät 1970 yılda ğına tuqtatıla.
Keşelär
Prezidentlar
Тоип-Тем-Сос
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Ленг (гмина Осек)
Ленг  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
GSC2816-1927
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Нью-Шерон (Айова)
Тарихы
Нью-Шерон шәһәре  елда нигезләнгән.
Нәфкать Нигъмәтуллин
Тормыш юлы
Ул 1962 елның 16 ноябрендә Башкортстанның Яңавыл районы Уракай авылында туа. Биш яшеннән ана назын тоюдан мәхрүм булып үсә. Интернатта тәрбияләнеп үсә. Армиядән соң язмыш җилләре аны Казанга китерә. Башта элемтә техникумын тәмамлый. 1984 елда Казан авыл хуҗалыгы институтына укырга керә. Аны тәмамлагач, Авыл хуҗалыгы фәнни–тикшеренү институтында эшли. 1987 елда музыкаль белем алу максаты белән училищега керә. Бер үк вакытта «Ялкын», «Якты елга» ансамбльләренә йөри торган була. Хәзер инде Нәфкать Нигъмәтуллин танылган җырчыларның берсе, үз музыкантлары белән чыгышлар ясап йөри. Аның җырлавын җырчы Фидан Гаффаровка охшаталар. Шулай да Нәфкать Нигъмәтуллинның үз репертуары, үз тамашачысы бар. Ул күбрәк моңлы, сагышлы, онытылып барган җырларны халык күңеленә җиткерергә тырыша.
Парана (штат)
Тарих
1843 елда барлыкка килгән.
Сайдин
Сайдин — Испаниянең Уэска провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Kongo yılğası
Afrikanıñ iñ sulı yılğası häm ozınlığı buyınça Afrikanıñ ikençe yılğası. Sulılıq buyınça dönyanıñ ikençe yılğası (Amazonkadan soñ).
Светлянка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Гварана (Беневенто)
Географиясе
Гварана Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Грединари (коммуна, Олт)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Мәдияр Зарипов
Мәдияр Зарипов (Мәдияр Фәхретдин улы Зарипов,, — , ) — галим, техника фәннәре докторы (1968), профессор (1972), БАССР атказанган фән эшлеклесе (1977). 1961-1964 елларда Куйбышев политехника институтында. 1964-1972 елларда Ташкәнт политехника университетында мәгълүмати-үлчәү техникасы кафедрасы мөдире, 1972-1980 елларда Уфа авиация институтында шул ук вазыйфада. 1980 елдан Ташкәнт ирригация һәм авыл хуҗалыгын механикалаштыру инженерләре институтында, 1993 елдан Әстерхан техник университетында. Бүленүле параметрлы мәгълүмат җиһазларында һәм идарә итү системнарында элементлар синтезын һәм анализ назариясен эшкәртүгә караган фәнни хезмәтләр авторы.
Наталья Гундарева
Театрдагы рольләре
Беренче роле — Александр Островскийның «Банкрот. Агай-эне – ак мыек» (Банкрот. Свои люди-сочтемся) спектаклендәге Липочка роле зур уңыш китерә.
Прислоп (Сибиу)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ла-Виконте-сюр-Ранс
Ла-Виконте-сюр-Ранс (La Vicomté-sur-Rance) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Плелен-Тригаву кантонына карый.
Япониянең милли парламент китапханәсе
Интернет челтәре өчен китапларның цифрлануы
Соңгы елларда китапханәдә актив рәвештә инглиз һәм япон телендәге китаплар сайтларга куелалар. Бу сайтларга китапханәнең гомуми каталогы, заманча китаплар,  Япониянең борынгы парламент утырышларының документлары кергән.
Дражня (Асиповицкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Папилляр шешү
Арка мие сыекчасы
•      Дүртенче карынчыктан  АМС Лушка һәм Мажанди тишеге буенча үтә һәм субарахноидаль аралыкка эләгә;  АМС өлеше арка миен, башкасы баш миенең ярымшарларын юып тора.
Баш эчендәге югары басымның клиник күренешләре
3.     Аң бозылу сизелерлек булмаска мөмкин һәм йокычанлык һәм йокымсырау белән була ала. Аңның шактый бозылуы ми кәүсәсе һәм тенториаль яки тонзилляр кысылуы турында белдерә ала, бу аеруча игътибар таләп итә.
Папилляр шешү стадияләре
•      20% кешедә веноз  пульсация юк, шуңа күрә аның булмавы баш эчендәге басымның артуы турында  аңлата алмый. Веноз пульсация булу папилляр шешү диагнозын шикле итә.
2.       Үскән стадия (кискен — рәс. 21.16б).
Эстәвәнҗе
Эстәвәнҗе, Стәвәнҗи — Башкортстанның Бәләбәй районы, Ярмәкәй районы биләмәләрендә ага. Кыдаш елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 45 км.
Бортас (Кама Тамагы районы)
Тарих
XVII гасырда нигезләнгән.
Принс-Джордж (округ, Виргиния)
Принс-Джордж — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Принс-Джордж шәһәре.
Искәрмәләр
Принс-Джордж (округ, Виргиния)
Китаблар
Эчтәлеге һәм формасы
Китапларда татар халкының көнкүреше, гореф-гадәтләре чагылдырыла, шуңа күрә аларның текстлары — лингвистлар, этнографлар, әдәбият белгечләре, тарихчылар өчен кыйммәтле материал.
Девон (футбол клубы, Әлмәт)
Девон (1979—1980 елларда «Монтажник», 1980—1994 елларда «Электрон») — 1979-1999 елларда гамәлдә булган футбол такымы. футбол клубы буларак 1993 елда чыгыш ясаган.
Америка грифлары
Америка грифлары (Яңа Дөнья грифлары, ) — лачынсыманнар отрядыннан үләксә кошлары бер гаиләлеге. Төньяк һәм Көньяк Америка уртача һәм тропик климат белән илләрендә яши. Эре зурлыктагы һәм канат какмый очу кошлары. Тазкараларга (Иске Дөнья грифларына) ошыйлар.
Еннзис
Еннзис — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
(11169) Alkon
(11169) Alkon — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Гварато (Трапани)
Географиясе
Гварато Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Ленка (Свентокшиж воеводалыгы)
Ленка  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Залесе (Козеницкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гредиштя (коммуна, Бреила)
Гредиштя — Румыниянең Бреила жудецында урнашкан коммуна.
Риу-Гранди-ду-Норти
Башкаласы — шәһәре.
Липском (Техас)
Географиясе
Липском халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Томынг-Я (Воль-Я кушылдыгы)
Томынг-Я — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Воль-Я елгасының уң ярыннан 63 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 22 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гварацано (Салерно)
Гварацано — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Принс-Уильям (округ, Виргиния)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1703 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 901/870 км² тәшкил итә.
Драздовка
Драздовка (Драздоўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Дрыбинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Прислопу-Мик
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сендимир
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%),.
Гредиштя (коммуна, Вилча)
Гредиштя — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан коммуна.
Öremçe
Öremçe dönyada diñgezdän iñ yıraq urnaşqan şähär bulıp tora. Tän-Şän tönyaq bitläwendä urnaşa.
Öremçe Almatı - Xanbalıq (Pekin) timer yulında urnaşa.
Xalıq
2000 yılğı canisäp mäğlümätlärenä qarağanda, Öremçedä 2,081,834 keşe yäşi, şularnıñ 75.3%ı - qıtaylılar (xän), 12.79% - uyğırlar, 8.03% - xueylar, 2.34% - qazaqlar, 2.54% - başqa millätlär (mancurlar, mongollar, çibolar, urıslar, tu, qırğızlar, üzbäklär, cuannar, tatarlar, tibetlılar, duñçännär, h.b).
Одеболт (Айова)
Одеболт  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Польша Республикасы татарлары берлеге
Эш
Ассоциация Польша татарлары мәдәни-агарту ассоциациясе традицияләренә ия. Польша Республикасы татарлары берлегенең максаты булып татарларның этник идеологиясен торгызу тора.
Берлек 13 нче Вильнюс-Олан полкы традицияләрен үстерә. Закон 2005 елның августында Грудзендзеда икенче Польша Республикасы кавалериясенең 16 нчы конгрессында Лондондагы кавалерия полклары Ассоциациясе Идарәсе тарафыннан тәкъдим ителгән. Икенче Польша Республикасының XIX корылтаенда 2007 елда 13 нче Вильнюс Олан полкына кергән 1 нче татар эскадронының традицияләрен торгызу һәм үстерү хокукы шулай ук татарлар берлегенең Үзәк Советы тарафыннан бирелгән.
Хохдорф (Рис)
Хохдорф (Hochdorf) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Иоанн-Зосим
Кулъязмалар
Иоанн-Зосим Иерусалим гыйбадәт кылу чинына ия була. Иоанн-Зосим җыентыкларында яңа гореф-гадәтләрне Иерусалим әдәби практикасына туры китерү омтылышы чагыла.
Принс-Эдуард (округ, Виргиния)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1731 елда оештырыла.
Рондония
Административ бүленеш
15 (2019).
U.S. News & World Report
1983 yıldan birle U.S. News & World Report Amerikanıñ iñ yaxşı kolledjlar ismelegen tözü belän mäşğül. Bu rankinglar Amerika yuğarı uqu yortlarına cibärelgän soraulıqlardan tozelä.
Димитрис Прифтис
Тәрҗемәи хәле
2009-2010 елларда «Арис» БК (Сәләник шәһәре) баш тренеры (Фoцис Кацикарис, соңрак Дэвид Блатт) ассистенты.
2015-2017 елларда «Арис» БК баш тренеры. 2016 ел сезонын «Арис» БК 4нче урында тәмамлый.
Берлисон (Теннесси)
Берлисон  — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Сан-Мигель-дель-Синка
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пристол
Пристол — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Габделфәрт Вәлиев
Габделфәрт Вәлиев — татар галиме, техник фәннәр докторы, профессор.
1948 елда Габделфәрт Вәлиев Казан химия-технология институтына укырга керә. 1953 елда институтны тәмамлый һәм Мәскәү шәһәре конструкторлык бюроларының берсендә 1958 елга кадәр сынаучы инженер була. 1968 елда Казанга кайтып химия продуктлары фәнни-тикшеренү институтында эшли башлый, озак еллар аның фән һәм техника буенча директор урынбасары була. Диссертация яклап 1967 елда техник фәннәр кандидаты, 1980 елда — техник фәннәр докторы гыйльми дәрәҗәсе ала. 1982 елдан — профессор. 1990 елдан — Россия Федерациясенең ракета-артиллерия фәннәре академиясенең мөхбир-әгъзасы.
Варварино (Татарстан)
Халык саны — 139 тирәсендә. Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422825.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.
Афферентлы бәбәк бозылулары
Абсолют афферент бәбәк кимчелеге
•      Зарарланган күзнең  бәбәгенә яктылык китергәндә ике бәбәк тә җавап бирми, әмма сәламәт күзгә  китергәндә ике бәбәк тә гадәти җавап бирә.
Sınlı Sänğät Muzeyı (Boston)
Sınlı Sänğät Muzeyı (inglizçä Museum of Fine Arts) - şähärendä    urnaşqan nıñ iñ ere muzeylarınıñ berse. Muzey, Nyu Yorktağı Metropolitan muzeyınnan qala, kolleksiäse buyınça Amerikada ikençe urında.
Токарава (Полацкий районы)
Токарава (Токарава ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Полацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Пьюласки (округ, Виргиния)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1754 елда оештырыла.
Сене-Хресчен
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%),.
(10309) 1990 QC6
(10309) 1990 QC6 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Tigr yılğası
Şatt-äl-Ğärab (Tigr häm Yefrat quşılğannan soñ ağım) yarında port şähäre Basra urnaşa.
Селычка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Гредиштя (коммуна, Келераш)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Пекаце
Пекаце — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Великовисочное
Почта индексы — 166706.
Сорвал
Географиясе
Мәйданы —.
Пелчиска (Згерский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Семизла
Чемизла — Ык елгасының сул кшылдыгы. Ырынбур өлкәсенең Абдулин районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 12 км.
Александр Еляшевич
Яшьлек
Ул борынгы татар дворяннары нәселеннән булган, аның вәкилләре Литвага Россия империясе армиясе капитаны бөек князь Витольд Иоанн улы идарәсе чорында ук күченеп килгәннәр. 1912-1919 елларда Псковта, аннары Киевта кадет корпусын тәмамлый. 1923 елда офицер кавалерия училищесын тәмамлый. 1925 елга кадәр серб чик сакчылыгында хезмәт итә, аннан соң Польшага кайта.
Бетел-Спрингс (Теннесси)
Бетел-Спрингс  — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Епревиль-ан-Румуа
Епревиль-ан-Румуа — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Токантинс
Башкаласы — шәһәре.
Дробавка
Дробавка (Дробаўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бялыницкий районында урнашкан авыл.
Хофштеттен (Баден)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нәфисә Гыйльманова
Иҗаты
Кайбер хезмәтләре Төркия, Кытай, Алмания һ. б. илләрдә шәхси тупланмаларда саклана.
Лабержман-Фуанье
Лабержман-Фуанье (Labergement-Foigney) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Женли кантонына карый.
(10312) 1990 QT9
Тарихы
1990 елның 23 августында Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 QT9» саналган.
Чамзинка районы
Тарих
Район 1928 елның 16 июлендә Урта Идел өлкәсенең Мордва округы составында барлыкка килгән.
1962 елда Чамзинка авыл районына үзгәртеп корылган: Чамзинка районы территориясеннән тыш, район составына Олы Березники районы территориясе кертелгән.
Миңнерәис Усманов
Гаиләсе
Өйләнгән, хатыны белән өч бала тәрбияләп үстергәннәр.
Пелягия
Пелягия — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Лома-Гранде (Техас)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сидуккасы
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%),.
Куйбышев Затоны
Халык
Милли состав (2002): руслар — 74,3%, татарлар — 22,1%, чуашлар — 1,0%.
Драхле
Тарих
1853 елда Драхлены эштән азат ителгән татар Юзеф Кричинский дигән кече лейтенанттан суд киңәшчесе Адольф Веверн сатып ала. Ул вакытта милек 309 дисәтинә йорт яны һәм крестьян җире булган; 35 крепостьлы крестьян яшәгән.
Кырыйдагы ачык дегенерация
Кырыйдагы ачык дегенерация, кырыйдагы пеллюцид дегенерация, кератоторус — мөгезкатлауның көчәюче, периферик, кагыйдә буларак мөгезкатлауның аскы өлешендә, сирәгрәк — өске өлешендә юкаруы белән сыйфатланган сирәк чир. Сирәк очракта чир кератоконус һәм кератоглобус белән була ала. Мөгезкатлауның кырыйдагы ачык дегенерациясе кератоконус кебек ике яклы була, әмма күзләр асимметрик катнаша ала.
Дәвалау
3. Хирургик дәвалау контактлы линзалар кичерә алмаган пациентларга күрсәтелә һәм анда киң үтәли кератопластика, термокаутеризация, ураксыман катлап кератопластика, зарарланган тукыманы чөйсыман кисеп алу, эпикератопластика һәм мөгезкатлау эчендәге боҗралар имплантациясе керә. Бер ысул да бик әйбәт түгел.
Лабержман-лез-Осон
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5.93 км².
Купянск
Тарих
1655 елда нигезләнгән.
Окободжи (Айова)
Окободжи  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Греч (коммуна, Мехединць)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Кератоглобус
3.             Мөгезкатлау топографиясе мөгезкатлауның бөтен өслеге текәлегенең артуын күрсәтә (рәс. 9.40в).
4.             Алып бару тактикасына склераль контактлы линзалар куллану керә, чөнки хирургик дәвалау нәтиҗәлеге бик түбән.
Сепон
Сепон — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Киров өлкәсе, Удмуртия биләмәләрендә ага. Елга  Гудысь елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 18 км.
Тула-Юган
Тула-Юган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кече Сосьва елгасының сул ярыннан 455 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 23 км.
Камалетдин Агафуров
Биографиясе
Екатеринбург шәһәренең иҗтимагый тормышында актив катнаша. Екатеринбургта һәм өяздә башлангыч белем бирү турында ата-ана тәрбиясенең хакыйкый әгъзасы. Екатеринбург ирекле янгын җәмгыятенең сак отряды әгъзасы. Екатеринбургның ат чабышы аучылар җәмгыятенең хакыйкый әгъзасы. Чабыш атлары булганда Екатеринбург һәм Төмән ипподромнарында ат чабышларында катнаша. Велоузышларда катнашкан һәм ярты йөзлеккә узышта Екатеринбургның рекордсмены булган.
Гаиләсе
Хатыны, Бәдгөл Хөснетдин кызы Агафурова 1853 елның 21 декабрендә Караболак авылында туа. 1915 елның 8 ноябрендә Екатеринбургта вафат була. Иске мөселман зиратында җирләнгән.
Норфолк Утравы
Норфолк Утравы (Инглиз телендә әйтелеше: ˈ|n|ɔr|f|ə|k|}}; Норфолк телендә: Norf'k Ailen ) бу Австралия, Яңа Зеландия, һәм Яңа Каледония арасында, кыйтга Австралиянең Яңа Көньяк Велс, Эванс Хедка каршы һәм Лорд Хове Утравыннан якынча 900 км ераклыкта. Ике күрше утравы Филипп Утравы һәм Непеан Утравы белән ул Австралия Берлегенең тышкы территорияләрен формалаштыра. Монда 36 кв. км территориядә 1748 кеше (2016 ел) яши. Башкаласы - Кингстон. Норфолк Утравында башта Көнчыгыш Полинезиялеләр яшәгәннәр, әмма анда озак вакыт дәвамында беркем дә яшәгән һәм ахыр чиктә анда Бөекбритания кешеләре яши башлаганнар, ул 1788 елдан бирле аның Австралиядә биләмәсе өлеше булган. Бу утрауда 1788 елның 6 мартыннан бирле 1855 елның 5 маена кадәр төрмәдә утырганнан, ләкин 1814 елның 15 феврале һәм 1825 елның 6 июне арасында пауза булган, шул вакытта анда беркем дә яшәмәгән. 1856 елның 8 июненда утрауда даими кеше торагы башланып киткән, монда Питкэрн Утравыннан кешеләр килгән. 1914 елда Берләшкән Корольлек Норфолкны Австралиягә тышкы территория буларак эксплуатацияләү өчен биргән. Норфолкның байрагында аның символы Норфолк утравы нараты Araucaria heterophylla урнашкан.
Ğiraq
Borınğı Tarix
Ğiraq (Mesopotamia) dönyanıñ iñ borınğı sivilizatilären tuu urını. Alarda Şumer, Babilon, Ässüriä sivilizatiläre. Ğiraq Farsı İmperise, âl-İskädär İmperise, Roman İmperise sostavında bulğan.
Geografiäse
Urta Şäreqtä, Farsı Diñgezendä urnaşqan. Kürşeläre: tönyaqta Törkiä (Kördistan), könçığışta İran, könbatışta Süriäö Yordan, könyaqta Soğud Gäräpstan, könyaq-könçıäışta Küwäyt. Zur yılğaları: Afrat, Tigris, Şatt âl-Ğäräp. İñ biek tawı: Xaci İbrahim (3600 m). Zur şähärläre Bağdad, Basra, Mosul.
Мишон
Тарихы
=Самбһуварман= Бһадраварманның нигез салуыннан соң ике гасырдан артык вакыт узудан соң Бһадрешварага гыйбадәтханә янгын чыгып җимерелгән булган. 7-енче гасырда Патша Шамбһуварман (Вьет телендә Phạm Phạn Chi, Кытай теленнән Фан Че буларак транскрипцияләнә), ул 577 елдан 629 елга кадәр хөкем сөргән, гыйбадәтханәне янә төзегән. Шамбһу - Бһадрешвара исеме астында Ходайны янә урынына куйган һәм вакыйганың шәһадәте итеп стеланы корган. Стелада Шамбһу - Бһадрешвара дөньяның барлыкка китерүче һәм гөнаһны бетерүчесе дип расланган һәм ул "Чампа патшалыгында бәхетнең сәбәпчесе булсын" дигән теләкне чагылдырган. Стелада шулай ук патшаның үзенә кул чабылган булган һәм ул "төнне яктыртучы Җир Кояшы" дигән теләкне чагылдырган һәм аның даны "көзге кичтә ай кебек" калыккан дип расланган булган. Ироник рәвештә Шамбһуварманның хөкеме вакытында Чампа тарихында иң җимергеч бәреп керү булган. Безнең эраның 605 елында Кытай генералы Лю Фанг хәзер төньяк Вьетнам булган даирәдән көньякка армия белән яу килгән, Шамбһуварманның фил йөртүчеләрен тар-мар иткән һәм Чампа башкаласын талаган һәм бер меңнән артык Буддачылык китабын һәм шулай ук элеккеге унсигез патша хөкем сөрүләре истәлегенә алтын такталарны керткән трофейларны алган. Төньякка таланган әйберләре белән кайтканда Кытай басып алучыларына эпидемия йоккан, аннан күпләр үлгән, шул исәптән Лю Фангны да кертеп. Үз чиратында Шамбһуварман кире патшалыгына кайткан, янә төзекләндерү процессын башлаган һәм Кытай сарай янына регуляр җибәрүләрне имин иткән, бу тынычландырып элек булган казадан арыну өчен эшләнгән булган. 20-нче гасырда Мишонны өйрәнүче Франция галимнәре "мәһабәт пропорцияләре, стиль борынгылыгы һәм бизәү байлыгы" белән аерылып торган бинаны Патша Шамбһуварман төзегән Шамбһу-Бхадрешвара гыйбадәтханәсе дип күрсәткәннәр. Галимнәргә "А1" буларак мәгълүм бина Вьетнам Сугышында АКШ һава бомбалавында аеруча җимерелгән булган һәм хәзер бары тик формасыз кирпеч өеме булып тора. =Пракашадһарма= Патша Пракашадһарма (Кытай теленнән транскрипциядә По Киа Пһо Па Мо) Чампа белән безнең эраның 653 елыннан якынча 687 елына кадәр хөкем сөргән. Хөкеме вакытында ул Чампаның чикләрен Көньякка киңәйткән һәм Кытайга илчеләр белән ясак (өйрәтелгән филләрне кертеп) җибәргән. Язмалар аны Мишон белән генә түгел, ә шулай ук якындагы Тра Киеу һәм Донг Дуонг шәһәр торак пунктлары белән бәйлиләр. Ул лингам өстеннән урнаштырыла торган "косалар" яки металлик втулкалар бүләк итү дини практикасын башлаган. Чампаның патшасы өчен гадәти булмаган рәвештә ул Шиваның гына түгел, ә шулай ук Вишнуның тугърысы булган. Мишонда булган иң әһәмиятле стелаларның берсе Пракасадһарма тарафыннан 657 елда корылганы. Стеланың максаты патшаның дөнья хөкемдары буларак танылган Ходайны, ягъни Шиваны куюны искә алу булган, бу янә тууга илтә торган Карма орлыкларын җиңүгә ният белән. Стела әһәмиятле, чөнки анда патшаның бабалары алга сөрелә һәм ул Чампа хөкемдарларының дәвамлыгын янә мәгълүм итүдә зур ярдәм. Аның бабалары арасында Исанаварман I дигән Камбоджа патшасын билгеләп үтәргә мөмкин. Һәм Камбоджа патшалары кебек ул бабалары итеп брахман сәүдәгәр Каундинья I һәм Нага принцессасы Соманы күрсәтә.
Архитектура стильләре
Сәнгать тарихчылары Чампаның архитектур һәм сәнгать мирасын җиде стильгә яки үсеш фазасына төркемләгәннәр. Мишонда алты стиль һәм икесе шуннан килеп чыккан дип ышаныла. Алар Мишон E1 стиле һәм Мишон A1 стиле буларак мәгълүм. Аеруча "A1" буларак мәгълүм гыйбадәтханә Чамнарны архитектура шедевры буларак карала. Мишонда булган Чамның алты стиле түбәндәгеләр:
Дубёнки районы
Үзәге — Дубёнки авылы.
Лома-Линда-Вест (Техас)
Лома-Линда-Вест  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Сердишорка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Оксфорд-Джанкшен (Айова)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Залесь (Седлецкий повяты)
Залесь  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Әхмәтҗан Әбдиев
Биографиясе
Казан шәһәренең 1-нче гимназиясендә белем ала. 1856 елда Казан Император университетының медицина факультетын тәмамлый.
Терренью
Терренью — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Сесуэ
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Синьял-Моргауши
Почта индексы — 429555. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97232835005. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101300011600.
Univel
Univel Novell-ның һәм AT&T-ның Unix Системалары Лабораторияләренең бергә ширкәте булган, ул Destiny эш өстәле Unix операцион системасын булдыру өчен эшләнгән булган. Ул 1992 елда UnixWare 1.0 буларак чыгарылган булган. Univel 1991 AT&T башта USL-ның өлешләрен мәхрүм иткәч һәм соңыннан аны Novell сатып алган, бу 1993 елда тәмамланган булган.
Лома-Линда-Ист (Старр округы, Техас)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гвардела (Верчели)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Лаканш
Лаканш (Lacanche) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Арне-ле-Дюк кантонына карый.
Жегльце
Жегльце — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Сопейра
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Новый Роздол
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Новый Роздол Көнчыгыш Европа вакыты (Eastern European Time, EET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +2:00 гә тигез.
Зиярет (Шавшат)
Зиярет (Ziyaret) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Артвин иле Шавшат илчесенә караган бер авыл (köy).
Хоэнтенген (Югары Рейн)
Хоэнтенген (Hohentengen am Hochrhein) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Муниципаль район
Муниципаль район (җирле үзидарәле район) — гомуми территория белән бәйләнгән берничә шәһәр, авыл җирлекләре һәм, мөмкин булганча, җирлекара территорияләрне берләштерүче муниципаль берәмлек.
Олдс (Айова)
Олдс  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
(10315) Brewster
(10315) Brewster — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
(11191) Paskvic
Тарихы
1998 елның 15 декабрендә К. Корлевич тарафыннан Вишня обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 XW16» саналган.
Абрагамовце (Кежмарок)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шәһәр җирлеге
Шәһәр җирлеге (городское поселение) — җирле үзидарәне халык турыдан-туры һәм (яки) сайлау һәм башка җирле үзидарә органнары аша башкару белән шәһәр яки поселок. Шәһәр округы булмаган шәһәр җирлекләре муниципаль район эченә керәләр.
Шәһәр җирлеге — Русиядә муниципаль реформа белән кертелгән муниципаль берәмлекнең бер төре.
Зәй шикәр заводы
Төзелеш
1980―1990 елларда предприятиене реконструкцияләү исәбенә җитештерү куәтләре арттырыла. Күп кенә технологик җиһазлар алмаштырыла яки үзгәртеп корыла. Шуның хисабына шикәр чөгендерен кайнату вакыты киметелә, югалтулар кими, бу чөгендер эшкәртүне 1,5 тапкырга арттырырга мөмкинлек бирә һәм шикәр комы чыгуы да арта.
Сергей Лавров (1935)
Биографиясе
1960 елдан Уфа приборлар эшләү җитештерү берекмәсен баш конструктор урынбасары.
Мактаулы исемнәре һәм башка бүләкләре
Башкорт АССРының атказанган фән һәм техника эшлеклесе (1977)
Жендзяновице
Жендзяновице — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Мәкъсүт Зарипов
Тормыш юлы
Мәкъсүт Зарипов 1929 елның 8 сентябрендә Мәскәү өлкәсенең Подольск шәһәрендә туа. 1952 елда Казан университетының физика-математика факультетын, ә 1955 елда аспирантурасын тәмамлый.
1971 елдан ССРБ Фәннәр академиясенең Казан филиалы Казан физика-техник институтына (КФТИ) күчә: электрон парамагнит резонансы лабораториясе мөдире (1971—1988), директоры (1972—1988), каты тән физикасы лабораториясе мөдире (1988—1993), 1993 елдан — баш фәнни хезмәткәр.
Торриш (Транкозу)
Торриш  — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Кыртапа
Халык саны — 155 тирәсендә. Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422835.
Nobel büläge
Matematika buläge
Alfred Nobelneñ büläkne matemtiklarğa birmäw mäs'äläse buyınça törle fikerlär yöri. Nobel wasiäte praktik açışlar turında süz yörtä, ä matematika isä, praktik fännär rätenä kermi. İkençe säbäbe - 20. yöz başında Şvetsiädä inde matematika ölkäsendä zur bülakneñ buluı. Şulay uq, legenda räweşendä, Nobel xatınınıñ ber matematik belän bulğan mäxäbbäte atalsa da, bu legenda çınğa aşuı mömkin tügel, çönki Nobel berqayçan da öylänmägän bulğan.
Тардьента
Тардьента — Испаниянең Уэска провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Лашез (коммуна)
Лашез — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
Терновка (шәһәр)
Халык
<div style=*font-size:88%*> Туган тел буенча, 2001: рус теле — 78%, украин теле — 21,2%.
Гвардиналти (Виченца)
Географиясе
Гвардиналти Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Краматорск
Крамато́рск (Крамато́рськ) — Украинаның Донецк өлкәсендә шәһәр, өлкәдәге халык саны буенча дүртенче шәһәр, Донецк өлкәсенең вакытлы башкаласы.
Сен-Жан-де-Фольвиль
Сен-Жан-де-Фольвиль — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Чижа (авыл)
Почта индексы — 166738.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: ненецлар (20,3%), руслар (51,7%), комилар (28,0%).
Пенчнев
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Абрамова (Турчянске Теплице)
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Дубавое (Киравский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Федерация әһәмияте шәһәренең шәһәрэче территориясе
Мәскәүдә 125 шәһәрэче территория, ә Санкт-Петербургда — 111 шәһәрэче территория бар.
Абрановце
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Зиярет (Амасья)
Зиярет (Ziyaret) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Амасья иле Амасья илчесенә караган бер авыл (köy).