cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Падрайск
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
560-еллар
560-еллар — 560 елда башланган һәм 569 елда тәмамланган унъеллык.
Эдуард Барсуков
Иҗаты
Э. Барсуковның беренче «Дом на Буденновском» дигән шигыре «Большевистская смена» газетасында 1949 елда басылып чыга. Шушы вакыттан алып, аның шигырьләре Ростов шәһәр һәм өлкә газеталарында, «Дон» әлманахы һәм журналында, Воронеж шәһәренең «Подъём» журналында, Ростов китап нәшрияты һәм «Молодая гвардия»да, «Литературная газета»да, Болгариянең «Вит», Венгриянең «Альфөлд» газеталарында һәм башҡа басмаларда чыгып тора.
Льйоме
Льйоме — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Юнион-Парк (Флорида)
Географиясе
Юнион-Парк халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Лихтенхайн-Бергбан
Лихтенхайн-Бергбан (Lichtenhain/Bergbahn) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Санта-Мария-де-Миральес
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Санта-Маргарида-да-Котада
Географиясе
Мәйданы —.
(12586) 1999 RQ81
Тарихы
1999 елның 7 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 RQ81» саналган.
Оаржа (коммуна)
Оаржа — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан коммуна.
Ди Тулио (Кьети)
Географиясе
Ди Тулио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Нортгемптон (округ, Төньяк Каролина)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1741 елда оештырыла.
Перныйю
Перныйю — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга   Ревун-Шар елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 18 км.
Мала Поляна
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Редфилд (Арканзас)
Тарихы
Редфилд шәһәре  елда нигезләнгән.
Санта-Мария (Торриш-Новаш)
Географиясе
Мәйданы —.
Секуричень
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Санта-Мария-де-Палаутордера
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Түбән Бикмәт
Түбән Бикмәт — Татарстан Республикасының Сарман районындагы авыл.
Бжезова (Бохенский повяты)
Бжезова — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Горбуновщина
Горбуновщина (Горбуновщина) — Киров өлкәсенең Арбаж районында урнашкан авыл.
Фин-угыр телләре
Фин-угыр телләре – бертуган телләр төркеме, урал телләре гаиләсенең тармагы.
Бу телләр Россия Федерациясе, Финляндия, Эстония, Маҗарстан һ.б. илләрдә таралган.
Сехнер (елга)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Лесничувка (гмина Морди)
Лесничувка  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Евгений Батенчук
Бүләкләре
Өч Ленин ордены, Октябрь Инкыйлабы ордены, Хезмәт Кызыл Байрагы ордены, Кызыл Йолдыз ордены, II дәрәҗә Ватан сугышы ордены.
Кама политехника институтының шәрәфле профессоры.
Алатырькасы
Алатырькасы (Ҫӗр Аймакаҫ, Алатырькасы) — Чуашстанның Чабаксар районында урнашкан авыл.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 26 кешенең яшәве мәгълүм.
Лойтенталь
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бжезова (Мисленицкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Беразцы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Спрус-Пайн (Алабама)
Географиясе
Спрус-Пайн халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Ди Флорио (Кампобасо)
Ди Флорио — Италиянең Молизе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Аллен (Көньяк Дакота)
Аллен  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Аллен халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Түбән Ләшәү
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
Тифлис мәчете
Тифлис мәчетләре
1897 елда Тифлис мөселманнары саны 7 400 кешегә җиткән, әмма ике елдан соң бу сан 6 600 гә, ә 1901 елда 5 900 гә кадәр кимегән.
Лесничувка (Липский повяты)
Лесничувка  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Сантана-ду-Мату
Сантана-ду-Мату — Португалиянең Сантарен округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Чиләбе өлкәсе
Климат
Климат – континенталь; июльнең уртача температурасы – +16…+18 °C; гыйнварның уртача температурасы – -15…-17 °C. Уртача еллык явым-төшем күләме – 300-600 мм (таулы өлешендә).
Торак пунктлар
<p style="text-align:center;">Чиләбе өлкәсенең эре торак пунктлары
Транспорт
1994 елдан Чиләбедә халыкара аэропорт эшли.
Fridman Ğäläme
Fridman-Robertson-Woker metrikası
biredä i, j 1…3 qimmätlärdä üzgärä,
Töp tigezlämälär
İdeal' sıyıqlıq öçen ĞÇT tigezlämäsenä Fridman-Robertson-Woker metrikası quyıp, tigezlämälär sistemasın tababız:
Habbl qanunın añlatu
integral alıp:
Monnan Habbl qanunın tababız:
Matdäneñ tığızlığı evolütsiäse
Xalät tigezlämäse:
(12589) 1999 RR114
Тарихы
1999 елның 9 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 RR114» саналган.
Мәскәү
Географик урнашу
Шәһәрнең уртача биеклеге — 156 м, иң биек ноктасы — Теплый Стан бистәсендә, иң түбән ноктасы Беседин күперләре арасында урнаша.
Климат
Мәкәүдә ел буенча 600—800 мм атмосфера дуеннары ява, күбесе — җәйдә.
Борынгы чор
Мәскәүгә нигез салу турыда ике караш бар.
Алтын Урда чоры
Хәзер Мәскәүнең Татар бистәсе турында күп исемнәр хәтерләтә: Балчык (русча Балчук, Мәскәүнең урыны һәм кунакханәсе), Кече һәм Зур Татар урамнары (анда Иске Татар мәчете бар), Третьяков исемендәге галереянең тирәсендә урнашкан тарихи урыннар.
Тимер юл транспорты
Мәскәү эчендә Мәскәү тимер юлының кече боҗрасы урнаша, ул Мәскәүнең барлык тимер юл юнәлешләрен тоташтыра.
Автомобиль транспорты
Мәскәү эчендә өч транспорт боҗра бар: Бакча боҗрасы, Өченче транспорт боҗрасы, Мәскәү боҗра автомобиль юлы.
Хәбирә Насыйрия
Галимә бик яшьли, 1912 елда якты дөнья белән хушлаша.
Мөхәммәт Салихов
Биографиясе
1860 елдан Уфа губернасы Бәләбәй өязе Кара Көек авылы мәчете имам-хатибы була. Аннары Түбән Новгород җәмигъ мәчете имам-хатибы итеп билгеләнә. 1868 елда Казан шәһәрендә сәүдәгәр Җиһанша Госманов тарафыннан Солтан мәчете һәм аның карамагындагы «Госмания» мәдрәсәсе ачылгач, Госманов мәчет имам-хатибы һәм мәдрәсә мөдәррисе вазифаларын үтәргә Мөхәмәт Салиховны чакыра һәм ул моңа риза була. Мәдрәсәдә иске ысул буенча укытылган (кадимчелек), биредә ел саен 100-гә якын шәкерт белем алган.
1893 елның августында вафат була.
Ди Цйо (Пескара)
Ди Цйо — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Ориндж (округ, Төньяк Каролина)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1752 елда оештырыла.
Берказы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Лойтерсдорф (Тюрингия)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(12590) 1999 RN125
(12590) 1999 RN125 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Бижаравичы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Хамзин (Сувар)
Хамзин (Сувар) — VIII - IX гасырда яшәп килгән, Каспий өлкәсендә урнашкан сувар дәүләте. VIII гасырда Һуннар патшалыгы составыннан аерылып чыга.
Ибн Хөрдәдбәк Сувар шәһәрен Каспий буенда итеп күрсәтә.
Ди.Лог. Дизтрибутион Лоҗизтикз (Бари)
'''Ди.Лог. Дизтрибутион Лоҗизтикз''' — Италиянең Апулия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Лесняковизна
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Фонетика
Фонетика — сөйләм авазларын һәм аваз корылышын өйрәнә торган гыйлем.
(12591) 1999 RT133
(12591) 1999 RT133 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Магҗан Җомабаев
Сәяси эшчәнлеге
1917 елда, Акмола өлкәсе вәкиле буларак, Ырымбурда ике Бөтенказакъ корылтаенда да катнаша, «Алаш» фиркасен һәм Алаш-Урда хөкүмәтен төзүдә катнаша.
Казакъ әдәбияты чишмә башында
Максим Горькийның тырышлыгы белән азат ителә. Ләкин 1,5 елдан яңадан кулга алына һәм 1938 елның 19 мартында атыла. Хатыны Зөләйха аның архивын саклап кала.
Усть-Кишерть (Әртә шәһәр бүлгесе)
Халык
Халык саны динамикасы:
HD107340
HD107340 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Паклады
Паклады (Паклады ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Крычавский районында урнашкан авыл.
(5421) Уланова
Тарихы
1982 елның 14 октябрендә Журавлёва Л. В., Карачкина Л. Г. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 TD2» саналган.
Диверзи (Лука)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Лука (Тюрингия)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Антелоп (Көньяк Дакота)
Географиясе
Антелоп халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Швейки-Велики
Швейки-Велики — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ореушонки
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Алмандаево
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 59 кешенең яшәве мәгълүм.
Кеминьи-Пуазо
Кеминьи-Пуазо (Quemigny-Poisot) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Жевре-Шамбертен кантонына карый.
Роджерс (Арканзас)
Тарихы
Роджерс шәһәре  елда нигезләнгән.
Пакуцце (Дрыбинский районы)
Пакуцце  (Пакуцце ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Дрыбинский районында урнашкан авыл.
Дивизионе Акви Каналета (Падова)
Географиясе
Дивизионе Акви Каналета Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Каргылы (Теккекөй)
Каргылы (Kargılı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Теккекөй илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(5423) Horahǒrejš
Тарихы
1983 елның 16 февралендә Зденка Ваврова тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1983 DC» саналган.
Эжув (Островецкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Палавинны Лог
Палавинны Лог (Палавінны Лог ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Могилёвский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Электросталь
Тарих
Шәһәр тибындагы бистә cтaтысын 1928 елдан, шәһәр cтaтысын 1938 елдан башлап йөртә.
Рокпорт (Арканзас)
Рокпорт  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Рокпорт шәһәре  елда нигезләнгән.
(5424) Covington
(5424) Covington — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Шевце-Нагурне
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дивизионе Йулия-Ка Ретори (Парма)
Географиясе
Дивизионе Йулия-Ка Ретори Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Малатини
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ромашичи
Халык
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Перкиманс (округ, Төньяк Каролина)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1668 елда оештырыла.
Луттер (Айхсфельд)
Луттер (Lutter) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Эстония
Тарих
Борынгы кабиләләрнең территориаль оешмасы һәм аларның берлеге барлыкка килгән. Эстон халкы шәкелләнә башлаган. 1030—1061 елларда Эстониянең көньяк-көнчыгыш өлеше Киев Русеннән бәйлелектә булган. 13 гасырдан башлап алманнар, соңрак даниялеләр агрессиясе нәтиҗәсендә Эстониядә дәүләт фомалашу процессы туктап калган. 13 гасырның икенче яртысы — 16 гасырның арасында алман тәречеләре тарафыннан басып алына. 1558 елның гыйнварда Россия Ливон сугышын башлап җибәрә. Рус гаскәрләреннән җиңелгән Ливон ордены таркалып китә. 1572—1577 елларда Россия Эстониянең барча өлешен (Таллин һәм утраулардан башка) басып ала, әмма Речь Посполита һәм Швеция гаскәрләренең каршы һөҗүме (1580—1581) нәтиҗәсендә Төньяк Эстония (Эстляндия) Швециягә, Көньяк Эстония Реч Посполитага күчте, Сааремаа утравы Даниягә калды. Швеция белән Реч Посполита арасындагы сугышлар (1600—1611, 1617—1629) нәтиҗәсендә 1625 елга килеп Швеция Эстониянең барча кыйтга өлешен басып алды. 1645 ел Сааремаа утравы дә Швециягә үтте. 1656—1658 елларда Россия — Швеция сугышлары нәтиҗәсендә Көнчыгыш Эстония Россиягә кушып алынган, ләкин 1661 ел сугышыннан әүвәлге чик кире кайтарган. Швециягә караган Балтыйк буе Эстляндия (Төньяк Эстония) вә Лифляндия (Көньяк Эстония һәм Төньяк Латвия) губернияләренә бүленгән.
Икътисад
Икътисадта һәм фосфорит казып алу мөһим урын тота.
Тышкы сәясәт
Европа берлегендә әгъзалыгы АБ норматив актларның эчке дәүләт хокукый нормалардан өстенлекне күздә тота (дәүләтнең актлары АБ актларга каршы килгән очракта хокукый акты гомумберлек нормалар гамәлдә кала ).
Алтын Урда (балет)
Пролог
Иксез-чиксез биләмәләре буенча, Алтын Урданың язмыш арбасын сөйрәп, Батый хан рухы йөри.
Икенче пәрдә
Туктамыш хан сарае. Җиңеп кайтучылар хөрмәтенә хан зур мәҗлес оештыра. Морза Туктамышка ганимәт бүләкләр тапшыра һәм Туктамыш ханнан улы Нуретдин өчен кызы Җаникәнең кулын сорый. Хан риза. Вәзир туйны җимерү максаты белән, халык алдында Морзаны һәм аның улы Нуретдинне илдә түнтәрелеш оештырып, Батый ханның алтын очлымын кулга төшерергә маташуда гаепли.
Туктамыш котыра. Морзаны кулга алырга боера. Алыш китә. Нуретдин әтисен яклап сугыша. Морза берничә гаскәрие белән сарайдан чыгып кача, ә Нуретдинне Туктамыш сакчылары эләктерә.
Алтынчы пәрдә
Вәзир Җаникәне көч кулланып алып китмәкче була, ләкин Җаникә каршылык күрсәтә. Вәзир Җаникәне үтерә.
Җәлил
Җәлил — Татарстан Республикасының Сарман районындагы торак пункт. Әлегә муниципаль статусы — штп (федераль классификатор буенча).
Халык саны — 14800 тирәсендә. Почта индексы — 423368.
Тарих
1963 елда нигезләнгән.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
Усть-Саллы (Верхотурье шәһәр бүлгесе)
Усть-Салда (Усть-Салда) — Свердловск өлкәсенең Верхотурье шәһәр округы составына керүче авыл.
Магдала
Магдала (Magdala) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Юбилейный (Королёв)
Халык саны — кеше.
Шевце-Овсяне
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Серра-де-Санту-Антониу
Серра-де-Санту-Антониу — Португалиянең Сантарен округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Лев Зиннер
https://www.stihi.ru/avtor/eldorado1
Ләшәү Тамак
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
Дига (Верона)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(5426) Sharp
Тарихы
1985 елның 16 февралендә Кэролин Шумейкер тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1985 DD» саналган.
Шидлув (Пабьяницкий повяты)
Шидлув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тидмор-Бенд (Алабама)
Географиясе
Тидмор-Бенд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Салфар-Спрингс (Арканзас)
Тарихы
Салфар-Спрингс шәһәре  елда нигезләнгән.
Ләбиб Ибраһимов
Хезмәт юлы
1954―1955 елларда ― Зәй районы Чыбыклы мәктәбендә математика һәм физика укытучысы.
1966 елда Әлмәт газ сәнәгате техникумын оештыруда башлап йөри. 1966 елның 1 сентябреннән 1967 елның июненә кадәр – техникум директоры, 1967 елның июненнән ― техникум директоры.
1993 елның 21 ноябреннән 2006 елның июненә кадәр ― Әлмәт политехника техникумы директоры.
875 ел (б. э. к.)
875 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр IX гасырга кергән ел.
Наталья Линден
Мактаулы исемнәре һәм бүләкләре
- Хезмәт Кызыл Байрак ордены (10.06.1945)
Дига (Пяченца)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Маркивилле
Маркивилле — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Тиллменс-Корнер
Географиясе
Тиллменс-Корнер халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Баткак
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Шидлувек (Лодзь воеводалыгы)
Шидлувек  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
BAPS Шри Сваминараян Мандир Торонто
Төзелеше
2000 елның 23 июлендә, Прамукх Свами Махараҗның булган вакытта, тугърылар шиланьяларны башкарганнар, яки Торонто шихарабаддх мандирның киләсе урынында церемонияне. Төзелеш һавели белән башланган һәм шихарбаддх мандирны ачу белән кульминацияләнгән. Һавели рәсми рәвештә 2004 елның 18 июлендә ачылган. Шул вакытта, конгрегация дөнья тынычлыгы һәм гаилә бердәмлеге өчен Вишвашанти Махаягана уздырган. Чарада җәмәгать җитәкчеләре һәм төрле дингә нигезләнгән оешма вәкилләре булган.
Гыйбадәтханәне төзү чагыштырмача иртә тәмамланган булып буш кыр гыйбадәтханәгә әверелдерелгән булган. Беренче ташлар аның инаугурациясеннән өч елдан алдан сатып алынган булган, әмма чын төзелеш 18 ай гына дәвам итеп тулаем иганә акчасына булган.
Дига Волтурно (Казерта)
Дига Волтурно — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
(5428) 1987 RA1
Тарихы
1987 елның 13 сентябрендә Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 RA1» саналган.
Полк (округ, Төньяк Каролина)
Полк — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Колумбус шәһәре.
Агарты (Тушба)
Агарты (Ağartı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Тушба илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Марле
Марле — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Свифтон (Арканзас)
Свифтон  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан шәһәр.
Югары Нярпа
Югары Нярпа (Верхняя Нярпа) — Киров өлкәсенең Афанасьево районында урнашкан авыл.
Лаеш
Тарих
Лаеш (борынгы рус атамасы) 1557 елда Казаннан 56 чакрым ераклыкта Лаеш Болгар җирлеге урынында Чакма авылы янында Казанны яулап алганнан соң, дулкынланган Чирмешләргә каршы терәк пункт буларак төзелә. Лаешның баштагы халкы атучылар, затинщиклар, пушкарьлар һәм башка хәрби кешеләрдән торган; шәһәр нык ныгытылган, аның манаралары әле IX гасыр ахырында ук булган. Шулай ук хәзерге Лаештан ерак түгел XII гасырда Болгар Кашан шәһәре урнашкан. Лаешның исеме Лаеш картның борынгы Болгардан Тимур тарафыннан җимерелгәннән соң күчүе турындагы риваятьне чагылдыра 1648 елда Лаешның 100 ат казагы, Сембер сызыгында, Аккош бистәсе дип аталган авылга Лаеш күчкенчеләре (хәзер Лаеш (Ульяновск) нигез сала. 1653 елның сентябрендә Лаеш воеводасы Левашевка Казаннан хатыннары һәм балалары булган 100 ат казагын мәңгелек торакка, Кама аръягы читенә, яңа төзелгән Ак Яр ныгытмасына җибәрергә дигән боерык бирелә.
Мәдәният
Лаеш районында Рус Никольское авылында яз ахырында ел саен «Каравон» «Республика рус мәдәнияте бәйрәме үткәрелә, анда Казаннан, шулай ук бөтен Россиядән артистлар һәм меңләгән кеше килә. Лаешта ике таш чиркәү - София соборы (1767 ел) һәм Троица чиркәве (1906 ел) урнашкан. Шулай ук собор һәм чиркәү янында кыңгыраулар да бар.
Ел саен 2015 елдан бирле Лаешта Кама яр буе суларында «Кама диңгезе» җилкәнле регата үткәрелә.
Мәгариф
Лаешта Балалар сәнгать мәктәбе, мәктәптән тыш эш үзәге, балалар һәм яшүсмерләр спорт мәктәбе (БЯСМ), балалар һәм яшүсмерләр комплекслы спорт мәктәбе, 2 урта гомуми белем бирү мәктәбе, гимназия, коррекция мәктәбе, Лаеш техник-икътисад техникумы эшли (2017).
Шри Сваминараян Гыйбадәтханәсе, Чикаго, Иллиноис
Шри Сваминараян Гыйбадәтханәсе, Чикаго, Иллиноис ул Чикагоның шәһәр яны бистәсендә Итаска, Иллиноиста Сваминараян гыйбадәтханәсе. 1998 елда ачылып, ул Нар Нараян Дэв Гадиның (Сваминараян Сампрадай ISSO астында. Ул 10 миллион $ бәясенә төзелгән булган, игълан ителгәнчә шул вакытта Урта Көнбатышта иң бай Һинд дине гыйбадәтханәсе.
Дига Молато (Пяченца)
Географиясе
Дига Молато Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Нулин районы
Нулин районы (Нолинский район) — Киров өлкәсендә урнашкан административ берәмлек.
Фаеттвилл (Алабама)
Географиясе
Фаеттвилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Одейле (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Мале Злиьевце
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Летниско-Новий-Ядув
Летниско-Новий-Ядув — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
878 ел (б. э. к.)
878 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр IX гасырга кергән ел.
Брант-Лейк (Көньяк Дакота)
Брант-Лейк  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Фейрфорд (Алабама)
Фейрфорд  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Селашу-де-Сус
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дигонера (Белуно)
Дигонера — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Дигонера Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Чергатка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сыры, Алатырь елгасы тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Полыскарь-Яга
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сан-Фруйтос-де-Бажес
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Краснознаменск (Мәскәү өлкәсе)
Тарих
Шәһәр тибындагы бистә статусын 1977 елдан, шәһәр статусын 1981 елдан башлап йөртә.
(5431) Maxinehelin
(5431) Maxinehelin — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1988 елның 19 июнендә Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 MB» саналган.
Грибята
Грибята (Грибята) — Киров өлкәсенең Афанасьево районында урнашкан авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
Амачкино
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Маршелепо
Маршелепо — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Фицпатрик (Алабама)
Фицпатрик  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Сент-Обен (Эссонна)
Сент-Обен — Франциянең Эссонна департаментында урнашкан коммуна.
Пална (Горацкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Мале Косиги
Мале Косиги — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Ениҗе (Яглыдере)
Ениҗе (Yenice) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Яглыдере илчесенә караган бер авыл (köy).
Без зоопарк алдык
Эчтәлеге
Бенджамин Ми уңышсызлыкларга дучар була. Хатыны үлә, эштән китергә мәҗбүр була, укучы малае, укырга йөрер урынга, көннәр буе таркалып баручы мәетләр ясый, ә кызы анасының киемнәрен күргән саен психологиг җәрәхәт ала. Тормышны үзгәртергә кирәк була. Һәм әти кеше балаларына хайваннар белән яхшырак булыр дип бар акчасын инде сүнеп баручы зоопаркны торгызуга тота.
Дидьеро (Торино)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Вайт-Горс (Көньяк Дакота)
Географиясе
Вайт-Горс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Фонтиш (Абрантиш)
Фонтиш  — Португалиянең Сантарен округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Рәфыйк Нәфыйков
Биографиясе
45тән артык фән кандидаты һәм 3 фән докторы әзерләгән.
Мале Леваре
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(5433) Kairen
Тарихы
1988 елның 10 ноябрендә Т. Кодзима тарафыннан Тиёда обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 VZ2» саналган.
Дизаро (Падова)
Географиясе
Дизаро Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Ождула (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Формигайш
Географиясе
Мәйданы —.
Шаблин
Шаблин — Россия территориясеннән ага торган елга. Түбән Новгород өлкәсенең Перевоз районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пьяна елгасының уң ярыннан 201 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 19 км.
Юдаше
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бискупице (Велицкий повяты)
Бискупице — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Гришата
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
(12608) Aesop
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2091 P-L» саналган. Борынгы мәсәл авторы Эзоп хөрмәтенә аталган.
Палосы (Кличавский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Шинкелюв
Шинкелюв — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Скрентон (Арканзас)
Скрентон  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бискупице (Домбровский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дмитровск
Дмитровск (Дмитровск) — Россия Федерациясенең Орөл өлкәсендә урашкан шәһәр.
Юзефина (Свентокшиж воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нурлан Канетов
Нурлан Канетов (Нурлан Исмәгул улы Канетов,, Канетов Нурлан Исмагулович, 12.03.1975) — балет артисты, Муса Җәлил исемендәге Татар дәүләт опера һәм балет театры премьеры, Татарстанның, РФ (2015) атказанган артисты. РФ дәүләт бүләге иясе (2005).
Шинчице
Шинчице — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
750-еллар
750-еллар — 750 елда башланган һәм 759 елда тәмамланган унъеллык.
Тане-Яха
Танё-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Лангахэй-То күле урнашкан. Елга озынлыгы 47 км.
Смаковер (Арканзас)
Тарихы
Смаковер шәһәре  елда нигезләнгән.
Палошкава (Климавицкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
HD107736
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Мале Рашковце
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Юзефкув (Свентокшиж воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Спаркмен (Арканзас)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лещидул-Новини
Лещидул-Новини — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Борки (Ивацэвицкий районы)
Борки  (Боркі ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Ивацеицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Палуж 2
Палуж 2 (Палуж 2 ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Краснапольский районында урнашкан авыл.
Евдокимово (Киров өлкәсе)
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Серкс
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бурунди
Илнең мәйданы 27 830 км² тәшкил итә. Чикләр озынлыгы — 974 км. Климат күбесенчә тропик. Уртача температура 20 °C.
Фрутдейл (Алабама)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шнара
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Спрингдейль (Арканзас)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ушма (Ивдел шәһәр округы)
Халык
Халык саны динамикасы:
Тарензей-Се
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Батум мәчете
Тарих
1926 елга кадәр аҗарларны «гөрҗи-мөселманнар» дип атау кабул ителгән булган. 1926 елгы халык санын алу барышында 71 498 гөрҗи-мөселман «аҗар» дип теркәлгән. Хәзерге Гөрҗистанда аҗарларның диннәре турындагы мәгълүматлар халык санын алу вакытында җыелмый, ә иҗтимагый сораштырулар барышында билгеләнә. XX гасыр уртасында мөселманнар автономияле республика халкының 70 % ы, ә христианнар 30 % ы булса, XXI гасыр башында христианнар 75%, ә мөселманнар 25% булган. Ислам диненең Аҗарстанның көнчыгышында һәм көньягында позицияләре көчле, мөселманнар саны барлык халыкның (25 450 кеше) 90 % нан артыграк. 2014 елгы мәгълүматлар буенча, Аҗарстанның 334 мең халкының 133 меңе, Батум шәһәренең 152 839 халкының 38 762 е (25, 4 %) мөселман динендә булган.
Урта җәмигъ мәчете
1995 елда манарасы яңартылган. 2007 елда да төзәтү эшләре башкарылган. Мәчет каршында балалар өчен Коръән һәм ислам тарихы өйрәнелә торган пансионат-мәктәп эшли. Шулай ук бинада мөфтият, мәҗлес, берничә имам эшли.
770-еллар
770-еллар — 770 елда башланган һәм 779 елда тәмамланган унъеллык.
Шоту
Географиясе
Мәйданы —.
Шпиналюв
Шпиналюв — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
(5438) Lorre
Тарихы
1990 елның 18 августында Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 QJ» саналган.
Новосиль
Тарих
Шәһәр cтaтысын 1155 елдан башлап йөртә.
Штранга
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сыры, Алатырь елгасы тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
780-еллар
780-еллар — 780 елда башланган һәм 789 елда тәмамланган унъеллык.
Юльянув (гмина Тарлув)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бискупице-Радловски
Бискупице-Радловски — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ионичи
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Тарка-Нядэй-Яха
Тарка-Нядэй-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Нядэйседа-Яха елгасының уң ярыннан 10 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.
Лещидул-Старий
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Юльянув (Келецкий повяты)
Юльянув  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(12614) Hokusai
(12614) Hokusai — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Әмирхан Еники истәлегенә мемориаль такта
Әмирхан Еники истәлегенә мемориаль такта — Татарстан Республикасының Казан шәһәре Чехов урамындагы 53нче йорт диварына Татарстанның халык язучысы, Г.Тукай исемендәге Дәүләт бүләге лауреаты Әмирхан Еники истәлегенә мемориаль такта (әдип монда 1994-2000 елларда яшәгән). Аны ачу тантанасы 2020 елның 14 февралендә үтә. Әлеге вакыйга язучының вафатына 20 ел тулган көннәргә туры килгән. Мемориаль тактаның авторы – рәссам, скульптор, Татарстан Республикасы Мәдәният министрлыгының Бакый Урманчы исемендәге бүләк лауреаты Павел Бердников.
КФУның Г.Тукай исемендәге Милли мәдәният һәм мәгариф югары мәктәбе студентлары Әмирхан Еникинең “Әйтелмәгән васыять” әсәреннән татар, рус, инглиз һәм төрек телләрендә өзекләр укый.
Борки (Лунинецкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Бистра (Кече Польша воеводалыгы)
Бистра — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Чанчала
Географиясе
Чанчала халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Нулин
Тарих
1612 елда Ноля елгасының Воя елгасына кушылган урыны янында Нократ Трифон монастыреның төзелеше башланган. 1668 елда Никола монастырсь соборы төзелеше тәмамлана, бу чактан ул рәсми рәвештә Никольский погост дип атала.
HD107838
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Ливны
Ливны (Ливны) — Россия Федерациясенең Орөл өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Кардешлер (Сур)
Кардешлер (Kardeşler) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Сур илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Шубск-Дужи
Шубск-Дужи — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Субиратс
Субиратс — Испаниянең Барселона провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ениҗе (аянҗык)
Ениҗе (Yenice) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Синоп иле аянҗык илчесенә караган бер авыл (köy).
Просек-Ёль
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Дизконцо (Виченца)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Тарка-Сэбэсь-Яха
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Винфред (Көньяк Дакота)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Окница (коммуна)
Окница — Румыниянең Димбовица жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Дизтрето (Асти)
Географиясе
Дизтрето Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Бистушова
Бистушова — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Фалина (Туринская Слобода районы)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (92%), алманнар (5%).
Мценск
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (96,9%), украиннар (1,1%).
(5442) Drossart
(5442) Drossart — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тавертет
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Агачлы (Караязы)
Агачлы (Ağaçlı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Караязы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Мали Лапаш
Мали Лапаш — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Әрәш (Оз кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сыры елгасы, инештән Сыры гидроузеленә чаклы. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Дизчеза дел Монте (Бари)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Lämbda-CDM modele
Taswir
biredä k:
Анат-Киняры
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 222 кешенең яшәве мәгълүм.
Олану (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Мений-Мартенсар
Мений-Мартенсар — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Федосова (Алапай шәһәр бүлгесе)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Такерман (Арканзас)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Спас-Клепики
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (96,8%).
Дилети (Мачерата)
Географиясе
Дилети Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Яблонна (Свентокшиж воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бөек Ватан сугышы хроникасы/1941 елның августы
1941 елның 1 августы. 41-нче сугыш көне
Киев операциясе (1941).
Франц Һалдер. 22 июннән 31 июльгә хәтле алман гаскәрләренең югалышлары 205 175 унтер-офицерлар һәм рядовой һәм 8126 офицерлар чамасы булды.
1941 елның 5 августы. 45-нче сугыш көне
Поляр аръякларны саклау.
1941 елның 9 августы. 49-нчы сугыш көне
Смоленск бәрелеше (1941). «Үзәк» армия төркеме гаскәрләре Рогачевка һөжүмгә күчтә.
1941 елның 10 августы. 50-нче сугыш көне
Ленинград саклану операциясе. «Төньяк» армия төркеме гаскәрләре Новгород һәм Луга юнәлешенә һөжүмгә күчтә.
1941 елның 14 августы. 54-нче сугыш көне
Ленинград саклану операциясе. Алман 41-нче мотокорпусы Красногвардейск—Кингисепп юлына чыкты.
1941 елның 20 августы. 60-нчы сугыш көне
Ленинград саклану операциясе.
1941 елның 21 августы. 61-нче сугыш көне
Смоленск бәрелеше (1941). 2-нче танк төркеменең 47-нче мотокорпусы Почепны басып алды.
Картылар исемлеге
4. [http://dic.academic.ru/pictures/sie/smolen_obor_oper.jpg Смоленская оборонительная операция. 10 июль — 10 сентябрь 1941 ел]
Әдәбиятлар исемлеге
[http://cmboat.ru/vov01-07-1941 Великая Отечественная война 1941-1945 гг.. День за днем. Материалы, публиковавшиеся к 60-летию Победы в журнале «Морской сборник» в 1991 — 1995 годы.]
Федьковка (Невьянск шәһәр округы)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Мали Чепчин
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Аначкасы
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
(12621) Alsufi
(12621) Alsufi — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Каркамыш (Каркамыш)
Каркамыш (Karkamış) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Каркамыш илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Олари (коммуна, Прахова)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Кораблино
Кораблино (Кораблино) — Россия Федерациясенең Рязань өлкәсендә урнашкан шәһәр.
(5446) Heyler
(5446) Heyler — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Лив
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Грин-Велли (Көньяк Дакота)
Грин-Велли  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Грин-Велли халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рапале
Рапале (Rapale) — Франциянең Югары Корсика департаментына караган коммуна, Бигулья-Неббио кантонына карый.
Ментерода
Ментерода (Menteroda) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Вежняньга
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сыры елгасы, инештән Сыры һидротөененә чаклы. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
(5447) Lallement
Тарихы
1991 елның 6 августында Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 PO14» саналган.
Димецано (Фиренца)
Географиясе
Димецано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Багай (Киров өлкәсе)
Халык
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
(12623) Tawaddud
(12623) Tawaddud — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тордера
Тордера — Испаниянең Барселона провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Альюш-Ведруш
Географиясе
Мәйданы —.
Апнеры
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 551 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (94%) алып тора.
Меньер
Меньер — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Филина (Эрбет шәһәр бүлгесе)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Малий Славков
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Лаеш районы
География
Лаеш районы Казаннан көньяк-көнчыгышка таба 62 км ераклыкта Куйбышев сусаклагычы ярында урнашкан. Аның территориясе 2094,43 км2. Казан, Питрәч, Балык Бистәсе районнары белән, Куйбышев сусаклагычы акваториясе буенча Югары Ослан, Кама Тамагы, Алексеевск, Спас районнары белән чиктәш. Идел, Кама һәм Мишә — районның эре елгалары. Райондагы күлләр: Кара күл, Кара күл, Куак күле, Мишән күле, Саф күл, Хәерби күле, Чат күле, Чиста күл, Куян күле, Чардаклы күле.
Инвестицион потенциал
2018 елда Лаеш районының Усад авылында 110 га мәйданлы «Иннополис» махсус икътисад зонасын ачтылар. Андагы төп инфраструктура объекты — ICL компаниясенең 8 катлы, 12,4 км2 лы технопаркы. Паркта шулай ук «Леруа Мерлен», «Ашан», British Petroleum һәм башка компанияләр урнашкан.