cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Лесогорье
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (95%).
Ленин исемендәге парк
Ленин исемендәге парк (1917 елга кадәр-Ушаков паркы; 1960-1970 елларда -Матросов исемендәге парк) — Уфада, Башкортстан Җөмһүрият йорты алдында урнашкан парк.
Элек бакча Ушаковский исемен йөртсә, революциядан соң Азатлык бакчасына әйләндерелә, Бөек Ватан сугышы соң Үзәк мәдәният һәм ял паркы дип атала. Революциядан соң паркта Россия ватандашлар сугышы геройлары җирләнә: эчке эшләр комиссары Шәһит Ходайбирдин, Александр Чеверев, шагыйрь Мәҗит Гафурига мемориаллар куела.
Урай (Киров өлкәсе)
Халык
Халык саны динамикасы:
Крутиха (Барсук кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ишем елгасы, РФ белән Казакъстан чигеннән тамагына чаклы, Зур Ухватны кертмичә. Кече елга бассейны — Ишем (бассейнның Россия өлеше), елга бассейны — Иртеш.
Сергей Трояновский
Трояновский Сергей Викторович (1969 елның 9 июнендә туган) — россия тарихчысы һәм археологы; «Новгород дәүләт берләшкән музей-һәйкәле» ФГБУ-ның мәдәни мирасын өйрәнү һәм популярлаштыру буенча эксперт, «Борынгылыкны яратучыларның Новгород җәмгыяте» (НОД) төбәк җәмәгать оешмасы җитәкчесе.
Биографиясе
Трояновский Сергей Викторович 1969 елның 9 июнендә Новгородта журналист В. С. Трояновский (1937-2019) гаиләсендә туа, шунда 1986 елда 1-нче урта мәктәптә белем ала. 1987-1989 елларда Байкал аръягындагы хәрби округында хәрби хезмәт үтә.
Парселлер (Авҗылар)
Сылтамалар
Parseller, Avcılar Parseller, Avcılar
Сиракъюсавилл (Луизиана)
Географиясе
Сиракъюсавилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Кочани (Болгария)
Кочани  — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Кече Агардяш
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Лихень-Старий
Лихень-Старий — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Әман Түлиев
Көнбатыш Себер тимер юлы Мондыбаш (1969-1973) һәм Междуреченск (1973-1978) станцияләре башлыгы, Кемерово тимер юлының Новокузнецк бүлеге башлыгы урынбасары (1978-1983), башлык (1983-1985), СБКФнең Кемерово өлкә комитетының транспорт һәм элемтә бүлеге мөдире (1985-1988), Кемерово тимер юлы башлыгы (1988-1990), Кемерово өлкә башкарма комитеты башлыгы (1990-1991), Кемерово өлкә халык депутатлары шурасы рәисе (1990-1993, 2018-), Кемерово өлкәсе канун чыгару җыелышы рәисе (1993-1997), РФ БДБ илләре белән хезмәттәшлеге министры (1996-1997), Кемерово өлкәсе губернаторы (1997-2018). РФ Президентлыгына намзәт (1991, 2001).
NGC 595
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Эркин Вахидов
Эркин Вахидович Вахидов (Erkin Vohidovich Vohidov; 28 декабрь, 1936, Алтарык районы, Фергана өлкәсе, Үзбәк ССР, СССР - 2016 елның 30 мае, Ташкент, Үзбәкстан ) - Үзбәк Совет шагыйре, драматург, җәмәгать һәм дәүләт эшлеклесе, Үзбәкстан Герое, Үзбәкстан ССР халык шагыйре, Хәмзә исемендәге Үзбәкстан ССР дәүләт премиясе лауреаты.
ЛЗП-3
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Эпане
Эпане — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Казтионз деле Мура (Удине)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Гелмеджоая
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нугайлар
Диннәре — ислам диненең сөнниләр юнәлешенә инану.
Эпине-сюр-Одон
Эпине-сюр-Одон — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Укки Вяйнямейнен
Биографиясе
Сидоров Василий Леонтьевич (Финляндияда Василий Левонен буларак билгеле) 1855 елда Ак диңгез Карелиясендә, Тунгуда авылында туа. 1877 — 1878 еллардагы Рус-төрек сугышында Русиянең фин частьларында сугыша.
Калипп (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Каллипп Кизикский (370, б.э.к. — 300 н. э.) хөрмәтенә бирелә.
Сайдинг
Сайдинг (ингл. siding — тышкы тышлау) — йорт катламы төрө.
Сайдинг беренче тапкыр Төньяк Америкада XIX гасырдан кулланна. Агач такталарны почмак итеп диварарга куйганнар.
Гелоешть
Гелоешть — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
(4358) Линн
(4358) Линн — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Эпрон
Эпрон — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Пачалы (Арапгир)
Пачалы (Paçalı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Арапгир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Огожелево
Огожелево — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Мелроз (Миннесота)
Тарихы
Мелроз шәһәре  елда нигезләнгән.
Владислав Равдоникас
Биографиясе
1922 елда РКП (б) Губерна комитетының Череповецка гәзиткә фирка эшенә күчәргә дигән боерыгын үтәми, чөнки үзен фәндә һәм укыту эшендә генә күрә. Үз теләге белән партиядан чыга.
Эран (Кальвадос)
Эран — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Фоат Вәлиев (1955)
Фоат Вәлиев - Татарстан Республикасы Дәүләт Советында  «Бердәм Россия»  фракциясе әгъзасы
Биографиясе
Вәлиев Фоат Вәли улы 1955 елның 20 февралендә Татарстан АССРның Әлки районы Каргалы авылында туган. 1981 елда «Икътисадчы» белгечлеге буенча Казан финанс-икътисад институтын, 2005 елда «Инженер» белгечлеге буенча Казан дәүләт архитектура-төзелеш университетын  тәмамлый.
Малик Каюмов
Балачак
Алты яшендә ул махалла мәктәбенә укырга керә, аны 1920-нче еллар башында тәмамлый. Аның укытучысы Тохири була. Укытучысы соңрак Ленин ордены белән бүләкләнә һәм "Үзбәкстан халык укытучысы" исеменә лаек була. Үзбәкстанның күп кенә танылган шәхесләре шушы мәктәптән чыккан, аерым алганда, академиклар Абид Садыйков, Хамдам Усманов, Малик Набиев, һәм Маликның абыйсы Абдухамид. Абыйсы соңрак Үзбәкстан ССР автомобиль юлларын төзү һәм эксплуатацияләү министры була.
Әхмәт Кадыйров
Тәрҗемәи хәле
1951 елның 23 августында Казакъ ССРның Караганда шәһәрендә сөргендәге чечен гаиләсендә туган. Кадыйровлар гаиләсе Чечен-Ингуш АССРның Центарой авылына 1957 елның апрелендә кире кайта. Ә. Кадыйров 1971-1980 елларда Себердә төзелештә эшли.
1998 елда Төньяк Кавказ мөселманнарының конгрессын чакырып, ваһһабичылыкка каршы торырга өнди.
(18841) Hruška
Тарихы
1999 елның 6 сентябрендә Я. Тиха, М. Тихи тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 RL3» саналган.
Мамадали Мәхмүдов
Ташкент дәүләт университетының филология факультетын журналистика белгечлеге белән тәмамлаган. Ул "Саодат" журналында эшли. Эврил Турон псевдонимы белән язган.
Аның беренче "Тау җыры" (Горная песня) 1974 елда, 1975 елда "Богдон бүре" (Богдонский волк) романы дөнья күрә. Мамадали Мәхмүдов Үзбәкстан Мәдәният Фонды һәм 1989 - 1993 елларда булган Төркестан хәрәкәтен җитәкләде.
NGC 599
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Эрен (Кальвадос)
Эрен — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Гөйнүк (Кемер)
Гөйнүк (Göynük) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Кемер илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гемань
Гемань — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Такары (Лидский районы)
Такары  (Такары ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Лидский районында урнашкан авыл.
Чобайтал
Чобайтал — Башкортстанның Авыргазы районында урнашкан авыл.
(3677) Магнуссон
(3677) Магнуссон — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Лимичевка
Лимичевка (Лимичевка) — Диңгез буе краеның Уссурийск шәһәр округында урнашкан авыл.
(18842) 1999 RB22
Тарихы
1999 елның 7 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 RB22» саналган.
Кече Бугодак
Кече Бугодак (Малый Бугодак) — Чиләбе өлкәсенең Верхнеуральск районы составына керүче авыл.
Одолён
Одолён — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Владимир Поветкин
Биографиясе
1990 елда Борынгы музыка үзәген оештыра, элек ул Совет Мәдәните фондында җәмәгәт оешмасы буларак кына эшли.
Владимир Иванович Поветкин 2010 елның 10 октябрендә вафат була. Реставраторны Бөек Новгородның Көнбатыш зыяратында җирлиләр.
Хезмәтләре
Владимир Иванович Поветкин музыка археологиясе, этнография һәм фольклор буенча күп санлы хезмәтләр авторы.
Гөйнүкбелен (Орһанели)
Гөйнүкбелен (Göynükbelen) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Орһанели илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Мосте (Жировниця)
Мосте  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
HD222841
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Мөхәммәт Йосыф (1954)
Мөхәммәт Йосыф (Muhammad Yusuf), чын исеме Йосыпов Мөхәммәдҗон (Yusupov Muhammadjon) (26 апрель, 1954, Ковунчи авылы, Мархамат районы, Андижан өлкәсе - 2001 елның 29 июле, Каракалпакстанның Элликкала районы) - Үзбәк Совет шагыйре, Үзбәкстан халык шагыйре. Замандашлары әйтүенчә, Мөхәммәт Йосыф XX гасыр ахыры - XXI гасыр башында иң сәләтле Үзбәк шагыйрьләренең берсе булган.
Кант (ай кратеры)
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Суприм (Луизиана)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лимонники
Лимонники (Лимонники) — Диңгез буе краеның Кызыл Армия районында урнашкан авыл.
Самара дәүләт мәдәният институты
Тарих
1971 елда Куйбышев дәүләт мәдәният институты буларак барлыкка килә, 1991 елдан — Самара дәүләт сәнгать һәм мәдәният институты. 1996 елда институт Самара дәүләт мәдәният һәм сәнгать академиясенә үзгәртелә. 1996—2014 елларда — Самара дәүләт мәдәният һәм сәнгать академиясе.
Талалайки
Талалайки (Талалайкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Зэльвенский районында урнашкан авыл.
Иске Мәстәк
Тарих
1912 елда биредә 803 йорт, 5041 кеше, 7 мәчет, 6 мәктәп булган.
Шепи (Марна)
Шепи — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Гөйнүклү (Муданья)
Гөйнүклү (Göynüklü) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Муданья илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Становая (Чубаровка кушылдыгы)
Становая  — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Чубаровка елгасының сул ярына тамагыннан 17 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 16 км.
Ельник (Чулым кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, инештән Әчинск каласына чаклы,. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Луккенвальде
Луккенвальде — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
HD222853
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
(4613) Мамору
Тарихы
1990 елның 22 июлендә К. Ватанабэ тарафыннан JCPM Sapporo обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 OM» саналган.
Талачки
Талачки (Талачкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Петерсдорф-II
Петерсдорф-II — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Гемеш
Гемеш — Румыниянең Бистрица-Несеуд жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
NYLAC санаклары
Ширкәт һәм атама
NYLAC санак ширкәте Zilog Z-80 микропроцессорына нигезләнгән санакны ясаган. Ул Де Мойн, Айовада Rex санагыннан килеп чыккан. Nylac Гэри Мартин тарафыннан нигезләнгән булган, гәрчә ул "Now You've Looked At Computers"-дан килеп чыккан. Чынлыкта ширкәт исеме ике сүздән килеп чыккан Nyla (Гэри хатынының исеме) һәм Univac иртә санак.
Кысак
Кысак — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Гомәр (Таштамак авыл советы)
Гомәр — Башкортстанның Авыргазы районында урнашкан авыл.
Подберезные
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Линевичи
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Лунов-Штольценхаген
Лунов-Штольценхаген — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Әр-Рәхим мәчете
Төзелеш тарихы
2015 елның июлендә эчке эшләр һәм периферия эшләре алып барылган.
University Ranking by Academic Performance
Методологиясе
URAP мәгълүматларны Фәнни мәгълүмат иституты тәкъдим иткән Web of Science һәм InCites кебек халыкара библиометрик мәгълүматлар базаларыннан җыя. URAP иң күп басылып чыккан мәкаләләре булган 2500 югары уку йортның мәгълүматларын куллана. Һәр югары уку йортының гомуми баллы аның эшенә берничә күрсәткеч буенча нигезләнгән. 2500 сайлап алынган югары уку йортлар арасыннан 2000 иң яхшылары URAP бастыра торган рейтингка керә. Шулай ук фән өлкәләре буенча 23 аерым рейтинг төзелә.
Кече Куяш
Халык
Халык саны динамикасы:
Ловенцин
Ловенцин — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Казтрокуко (Потенца)
Географиясе
Казтрокуко Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Новоселовка (Зәй районы)
Тарих
Нигез салынганнан алып, 1920 елга кадәр Уфа губернасы Минзәлә өязе Зәй волостена караган, 1920 елдан — Татарстан АССР Минзәлә, 1922 елдан ― Чаллы кантоннары составына кертелә.
(18850) 1999 RO81
(18850) 1999 RO81 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 7 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 RO81» саналган.
Трестовка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ница елгасы Реж һәм Нейва елгалары кушылган урынган тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Люббенау (Шпревальд)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Генешть (Арджеш)
Генешть — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Суфия Җантурина
Биография
Суфия бикә 37 яшендә кызамык авыруыннан вафат була. Истанбулда җирләнгән.
Гурий Тавлин
Тәрҗемәи хәле
1925 елның 25 декабрендә Татарстан АССР Зәй волосте Урта Баграж авылында туган. Бабасы Филипп, әтисе Иван, бертуганнары Иван, Андрей. 1942 елда Югары Баграж урта мәктәбен тәмамлагач, Түбән Биш җидееллык мәктәбендә укытучы булып эшли. 1943 ел февралендә Кызыл гаскәргә чакырыла. Хәрби училищеда кыска вакытлы әзерлек үтә. Танк йөртүче буларак, Курск дугасында, Днепрны кичүдә, Украинаны, Белоруссияне, Польшаны азат итүдә катнаша. Бөек Ватан сугышында күрсәткән батырлыклары өчен өч хәрби орден (Кызыл Йолдыз, Кызыл Байрак, 2нче дәрәҗә Ватан сугышы) һәм медальләр белән бүләкләнә. 1946 елда хәрби хезмәттән азат ителә.
Иҗаты
«Сары яфраклар коела» (1968), «Йолдызлар бергә янәшә» (1971), «Җаваплылык хисе» (1972), «Тәвәккәл таш яра», «Алгы сызыкта» китаплары авторы. Беренче зур әсәре ― «Дунай дулкыннары» романы кулъязма хәлендә ТАССР Дәүләт иминлеге комитетында юк ителә. Үзе кичергән вакыйгаларга нигезләп язылган «Афәт» роман-трилогиясе «Казан утлары»нда (журнал варианты, 1990, 1991, 1995) һәм аерым китап булып Татарстан китап нәшриятында (1, 2нче кисәкләр – 1996, 3нче кисәк – 2007) дөнья күргән.
Андреевски (Бреды районы)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (83%), казахлар (9%).
Кардан (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Джероламо Кардано (1501—1576) хөрмәтенә бирелә.
Людвигсфельде
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Золотица (Кова кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(4356) марафон
(4356) марафон — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Эске-Нотр-Дам
Эске-Нотр-Дам — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Карима (ай кратеры)
Карима - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 3,05 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама гарәп исеме хөрмәтенә бирелә.
Фифт-Ворд (Луизиана)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ляга (Эсемкушылдыгы)
Ляга — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе, Курган өлкәсе, Омск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ишем елгасының уң ярыннан 263 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Гөкбел (Милас)
Гөкбел (Gökbel) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Милас илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Тәтеш II шәһәрчеге
Урыны
Шәһәрчек Тәтеш шәһәренең төньягында урнашкан. Бер яктан Идел елгасының урындагы халык телендә «Вшиха» дит аталган борылышының яры, көнбатыш һәм көнчыгыш ягыннан ике чокыр белән уратып алынган. Шәһәрчек мәйданы — турыпочмаклы, төньяк-көнбатыштан көньяк-көнчыгышка кадәр сузылган, озынлыгы 120 м, киңлеге 20-30 м.
Шулай ук карагыз
Үкереч Колтык археология комплексы
Кече (Кодима кушылдыгы)
Кече — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Кодима елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Миртл (Миннесота)
Тарихы
Миртл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мурська Собота (община)
Мурська Собота  — Словениядә урнашкан община (җәмгыять).
Таллос (Луизиана)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD223099
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Рәмзия Вәлитова
Рәмзия Вәлитова, Рәмзия Гыйләҗетдин кызы Вәлитова (кыз фамилиясе Баязитова, ире бенча Вәгыйзова, 1914 елның 29 марты, РИ, Уфа губернасы, Стәрлетамак — 2002 елның 22 октябре, РФ, ТР, Арча) — укытучы, галимә, милли мәктәптә татар теле һәм әдәбияты буенча дәреслекләр, кырык басмасы дөнья күргән «Әлифба» авторы, 1937—1969 елларда Арча педагогия училищесы татар теле һәм әдәбияты укытучысы. ССРБ халык мәгарифе отличнигы, Татарстан АССР атказанган укытучысы (1961). Каюм Насыйри премиясе лауреаты (2008).
Әлифба
1960 елда Сәләй Вәгыйзов белән беренче «Әлифба» китабын төзи башлыйлар, ул 1965 елда гына дөнья күрә. Татарстан АССР мәгариф министрлыгы уздырган бәйгедә Сәләй Вәгыйзов белән Рәмзия Вәлитованың зәңгәр тышлы «Әлифба»сы икенче урынны ала. Беренче урын бирелми. Шуннан соң «Әлифба»ларга «юл ачыла». 1986 елда 6 яшьлек балалар өчен тагын бер «Әлифба», 1997 елда латин шрифтында яңа «Әлифба» төзиләр. Аларның «Башлангыч сыйныфта татар телен укыту методикасы» дәреслеге «Лингводидактиканың ин зур казанышы» дигән бәя ала. Рәмзия Вәлитова Сәләй Вәгыйзов белән берлектә 40 тан артык исемдә дәреслек һәм уку-укыту ярдәмлеге төзи. «Совет мәктәбе» («Мәгариф») журналында, республика матбугатында педагогика темасына әледән-әле мәкаләләр бастыра. Татарстан укытучылар белемен күтәрү институтында лекцияләр укый. Беренче сыйныф өчен «Татар теле», «Туган тел» дәреслекләре, «Язу һәм уку», «Рәсемле әлифба», «Кызыклы грамматика» һ. б. китаплары, методик кулланмалары хәзерге көнгә кадәр кулланыла.
Кызыклы факт
1999 елда Арча педагогия көллиятендә С. Г. Вәгыйзов һәм Р. Г. Вәлитова язган «Әлифба» дәреслегенә, аларның педагогик һәм иҗади хезмәтләренә нигезләнеп, «Әлифба музее» ачыла.
Седэ-Яха (Ен-Яха кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
HD223128
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Лубянка (авыл)
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Карман (ай кратеры)
Тышкы сылтамалар
Von Kármán (crater) Von Kármán (lunar crater) Карман (лунный кратер)
Барановка (Чиләбе өлкәсе)
Барановка (Барановка) — Чиләбе өлкәсенең Чибәркүл районы составына керүче авыл.
Дзенконе
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гидмурт
Гидму́рт (удмурт телендә: ат абзары кешесе) — удмуртларның традицион ышануларында ат абзары һәм абзар рухы. Гидмурт — йорт иясе (коркамурт) ярдәмчесе, йорт корылмалары, хосусан ат абзарлары һәм абзарлар, һәм анда яшәүче терлекнең яклаучысы. Гидмурт шулай ук төрле атларга карарга мөмкин. Әгәр дә ул атны ярата икән, ул аның ялын тарыячак һәм күрше атлардан печәнне һәм солыны салачак. Ешрак, әгәр дә гидмурт барлык атларны яратса, ул ат абзарына күрше печән һәм солысын ташырга мөмкин. Әгәр дә гидмурт ниндидер атны өнәми башлаган икән, ул аны төн буе чаптырырга һәм авыр йөкләр белән хәлдән тайдыра.
Чубаровка
Чубаровка — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Ница елгасының сул ярына тамагыннан 112 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 42 км.
Талькунцы
Талькунцы (Талькунцы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.
Дзенцёлово (Подлясье воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Малка-Арда
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казучо (Бреша)
Географиясе
Казучо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Генцулей
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ибраһим (Казан ханы)
Беренче чор
1468 елда Иван III Түбән Новгород, Мөрәм, Кастрама, Гәречкә көчле гарнизоннар җибәрә һәм, Казан ханлыгын сугышка өтәрү өчен, аның җирләрендә, гади халыкка каршы аеруча мәрхәмәтсезлеге белән аерылып торган, һөҗүмнәр оештыра.
Санау тактасы
Иң борынгы мәгълүм санау тактасы Салами Таблицасы (безнең эрага кадәр якынча 300 ел) Греция утравы Саламида 1899 елда табылган булган. Аның белән Вавилонлылар безнең эрага кадәр 300 елда кулланганнар дип фараз ителә һәм ул күбрәк исәпләү җайланмасы түгел, ә уен тактасы булган. Ул мәрмәрдән, якынча 150 x 75 x 4.5 см һәм Афиннарда Эпиграфик Музейда. Анда кисеп ясалган Грек хәрефләре һәм параллель уемнар бар.
Юламан (Авыргазы районы)
Демография
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 407 кешенең яшәве мәгълүм.
Дзенцёлувка
Дзенцёлувка — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Эстре-ла-Кампань
Эстре-ла-Кампань — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Малко-Крушево
Малко-Крушево — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
NGC 612
NGC 612 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
SCImago Institutions Rankings
Рейтинг биш бүлеккә бүленгән: хөкүмәт, сәламәтлек саклау, югары белем, шәхси һәм башкалар. Аларның һәркайсы өчен тикшеренүләр нәтиҗәләре, халыкара хезмәттәшлек үсеше дәрәҗәсе, нормальләштерелгән импакт һәм публикацияләр саны кебек өлкәләргә бәя бирелә.
(18860) 1999 RL133
Тарихы
1999 елның 9 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 RL133» саналган.
Кузнецовщина
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Накло (Чрномель)
Накло  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Мельхов
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казчана (Маса-Карара)
Географиясе
Казчана Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Чурман
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ница елгасы Реж һәм Нейва елгалары кушылган урынган тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
NGC 613
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
(18861) Eugenishmidt
(18861) Eugenishmidt — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Культура (Авыргазы районы)
Демография
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 47 кешенең яшәве мәгълүм.
Нанос (Випава)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казчанела (Лука)
Казчанела — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Олджихово
Олджихово — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Фордоаш (Луизиана)
Фордоаш  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Казчано (Сьена)
Географиясе
Казчано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Нарин (Пивка)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пира (Түбән Австрия)
Пира  — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Харис Фәйзи-Чистапули
Харис Фәйзи-Чистапули (псевдоним, тулы исеме Харис Зариф улы Фәйзуллин) (1871 елның 25 ноябре, Казан губернасы, Чистай өязе, Шыкмай — 1933 елның 7 июле, ТАССР, Казан) — педагог, журналист, тәрҗемәче, татар телендә язылган беренче дәреслекләр авторы. Ырынбурдагы Хөсәения мәдрәсәсе мөгаллиме (1897-1902). «Әхбар» газетасы нәшире һәм мөхәррире (1907-1908).
Ырынбурда
1909 елда Әхмәт бай Хөсәеновның энесе Мәхмүт бай чакыруы буенча Ырынбурга кайта, 1919 елга кадәр «Мәхмүт Хөсәенов һәм аның ширкәте» фирмасында бухгалтер, булып хезмәт куя.
Нидерландларда Һинд дине
Тарихы
Нидерландларда әһәмияткә ия Һинд дине тарафдарлары саны чагыштырмача хәзерге заман үсеше; 1960-ынчы елда илдә ун гына Һинд гаиләсе булган дип фараз ителгән, алар фараз ителгәнчә төп Һинд дине тарафдарлары халкын тәшкил иткәннәр. 1971 елда, "Статистика Үзәк Бюросы" 3000 тарафдарны теркәгән. Шулай да, 1970-енче елларда саннар кискен үскән. Бу унтыгызынчы гасыр ахырында гаиләләре Суринамга күчеп бәйле эшчеләр буларак эшләгән Һинд чыгышлы кешеләр, Һиндо-Суринамлылар ("Һиндустани"лар) иммиграция сәбәпле булган. 1975 елда Суринам бәйсезлеге белән, илләрендә киләчәкләре турында борчылулар Суринамның якынча өчтән бер Һиндустаниларның Нидерландларга күчүенең сәбәбе булган. Һиндо-Суринамлылар күбесенчә Һинду булганнар, һәм нәтиҗәдә Һинду халкы 1980 елда бер унъеллык эчендә 34 000 - гә кадәр үскән, 1990 елда 61 000-гә үрмәләвен дәвам иткән һәм 2000 елда 91 000 булган.
Луговое (Хороль районы)
Халык
Халык саны динамикасы:
Геняса (Олт)
Геняса — Румыниянең Олт жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Закир Хәбипов
Хәбипов Закир Зәки улы (1924) — Ормышлы, Лениногорск районы, ТАССР, ике Дан ордены кавалеры, өлкән разведчик.
Тәрҗемәи хәле
1944 елның апрель аенда Закир Хәбипов Румыния өчен барган каты сугышларда катнаша. Яссы шәһәрен азат иткәндә, дошман танклары һәм пехотасына каршы сугыша. Ике танк юк ителә, дошман атакасы туктатыла. Бейчений авылы тирәсендә дошман танклары күзәтү пунктына килеп җитүләренә карамастан, ул батарея утына дөрес юнәлеш бирүдән туктамый. Нәтиҗәдә, дошманның бер танкы һәм 2 взвод пехотасы юк ителә. 1944 елның 14 июлендә СССР Югары Советы Президиумы Указы нигезендә Закир Хәбипов өченче дәрәҗә Дан ордены белән бүләкләнә.
Фомина (Лябла кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пирбах
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Чарентон (Луизиана)
Географиясе
Чарентон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пирингсдорф
Пирингсдорф — Австриянең Бургенланд федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
(18864) 1999 RQ195
Тарихы
1999 елның 8 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 RQ195» саналган.
Фадбир Сафин
Хезмәт һәм иҗтимагый эшчәнлеге
2019 елның сентябреннән — VI чакырылыш Татарстан Республикасы Дәүләт Советы депутаты.
Сваминараян Хәрәкәте
Сваминараяна Хәрәкәте — Һиндстанда XIX гасыр башында Сахаджананда Свами тарафыннан нигезләнгән вайшнав Һинд дине хәрәкәте. Сваминараяна Хәрәкәтенең хасияте булып аның нигезләүчесе Сахаджананда Свамига Нараяна аватарына буларак (Сваминараяна Бхагаванга) табыну тора. Хәрәктнең иң күп тарафдарлары Һиндстанда, АКШ-да һәм Бөекбританиядә. Сатсангилар дип аталган тарафдарлар Сваминараян тарафыннан алга сөрелгән нигез кагыйдәләргә буйсыначак дип көтелә. Оешма Ведик һәм пуритик Һинд диненә нигезләнгән.
Кече Кандал
Кече Кандал (Малая Кандала) — Сембер өлкәсенең Иске Майна районында урнашкан сала.
.ir
.ir – Иранның югары дәрәҗәле милли домены.
Слободино (Киров өлкәсе)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
NGC 617
NGC 617 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Каталан (ай кратеры)
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Дзядувек
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кода (Мехреньга кушылдыгы)
Кода — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Мехреньга елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 33 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
(18866) 1999 RA208
(18866) 1999 RA208 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Кузбагы (Решадие)
Кузбагы (Kuzbağı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Решадие илчесенә караган бер авыл (köy).
Катарина (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Св. Екатерина Александрийская (287, б.э.к. — 305, б.э.к.) хөрмәтенә бирелә.
Гөкгедик (Тургутлу)
Гөкгедик (Gökgedik) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Тургутлу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Казчина Алтачима (Кунео)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ольша (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Көньяк-Урал дәүләт гуманитар-педагогика университеты
Тарих
2015 елның көзендә Чиләбе дәүләт педагогика университетын һәм Чиләбе дәүләт университетын берләштереп, Евразия дәүләт гуманитар-педагогика университетын оештыру мәсьәләсе күтәрелә.
Пихль-бай-Вельс
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Казчина Амброзино (Кунео)
Географиясе
Казчина Амброзино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Георгиень
Георгиень — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
(4589) Макдауэлл
Тарихы
1933 елның 24 июлендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1933 OB» саналган.
(18868) 1999 TD101
(18868) 1999 TD101 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
«Чишмә» татар-башкорт мәдәни мирасы халыкара иҗтимагый берләшмәсе (Беларусь)
«Чишмә» татар-башкорт мәдәни мирасы» халыкара иҗтимагый берләшмәсе — Беларусь Республикасында эшләп килүче татар-башкорт мәдәни оешмасы. «Чишмә» татар-башкорт мәдәни мирасы» халыкара иҗтимагый берләшмәсенең максаты: халыклар арасында дуслыкны ныгыту, татар һәм башкорт телләрен, татар һәм башкорт халкының мәдәни, рухи кимәлләрен һәм йолаларын яңару һәм үстерү, Белоруссиядә яшәгән башкортларның һәм татарларның милли үзаңын яңарту. Россия Федерациясе Беларусь Республикасында Илчелеге янындагы Россия ватандашларының Координацион советына кергән иң актив бүлекчәләрнең берсе.
Кахаль (ай кратеры)
Кахаль - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 8,57 км булган кратер.
NGC 620
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Допплер эффекты
Допплер эффекты — нурланыш чыганагы һәм/яки күзәтүче (алгыч) хәрәкәтенә күрә күзәтүче алган ешлыкның (димәк дулкын озынлыгының) үзгәреше. Эффект Австрия физигы Кристиан Допплер хөрмәтенә аталган.
Гөкгедик (Ятаган)
Гөкгедик (Gökgedik) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Ятаган илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Веселое (Авыргазы районы)
Почта индексы — 453484, — 80205849002.
Кече Шулаш
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Асшер-ле-Марше
Асшер-ле-Марше — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
(18869) 1999 TU222
Тарихы
1999 елның 2 октябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 TU222» саналган.
Милтона (Миннесота)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(3066) Макфадден
Тарихы
1984 елның 1 мартында Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 EO» саналган.
Иске Рождествено
Иске Рождествено (Старое Рождествено) — Сембер өлкәсенең Иске Майна районында урнашкан сала.
Кеджори (ай кратеры)
Кеджори - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 74,65 км булган кратер.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Зур Гозек
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: арлар (95%).
Иль-д’Экс (Шаранта-Маритим)
Иль-д’Экс — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Длуге (Подлясье воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(18870) 1999 US13
(18870) 1999 US13 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
HD22336
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Оградна
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шривер (Луизиана)
Шривер  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Кейн (ай кратеры)
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Хадутей-Яха (Еты-Пур кушылдыгы)
Хадутей-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Еты-Пур елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 130 км.
Ольшевка (Семполенский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Длуги-Бруд (Подлясье воеводалыгы)
Длуги-Бруд  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Йер-Бруаж
Йер-Бруаж — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Стара Ружа
Стара Ружа — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
1 нче гимназия (Әлмәт)
Тарих
Гимназия үзенең эшчәнлеген 1991 нче елның 1 нче сентябрендә нефть регионының иң беренче инновацион милли белем бирү оешмаларының берсе буларак башлап җибәрде. Аның беренче директоры – Шакиров Ядкәр Габдулла улы. Мәктәпнең биш еллыгы уңаеннан “Татнефть” оешмасы 1996 нчы елның 1 нче сентябренә аңа Ленин урамы 124 нче йортта урнашкан, 700 укучыны сыйдыра алган зур яңа бина бүләк итте. Бүгенге көндә гимназия шушы адрес буенча урнашкан.
Бүгенге көн
Гимназиядә түбәндәгеләр бар:
Күзаллау
Гимназия – милли-мәдәни белем бирү җирлеге буларак шәхесне төрле яклап иҗади үстерүче этнопедагогика һәм тәрбия үзәге.
Ыуадараш
Ыуадараш — Россия территориясеннән ага торган елга. Башкортостан Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Нөгөш елгасының сул ярына тамагыннан 110 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 13 км.
(3300) McGlasson
(3300) McGlasson — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Маслоковцы
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
HD223452
HD223452 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Нада (тавышы)
На́да (नाद, ) — Йогада бер яктан Анахатада прананың булуы нәтиҗәсе, ә икенче яктан (акаша, пространство) эфир стихиясенең чагылышы булган эчке тавышны, нечкә тавыш вибрациясе төшенчәсе.
Аквинна (Массачусетс)
Аквинна  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Поггерсдорф
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Жедяевка
Жедяевка (Жедяевка) — Сембер өлкәсенең Иске Майна районында урнашкан сала.
Кече Нагадак
Почта индексы — 453484, — 80205849004.
(18873) Larryrobinson
Тарихы
1999 елның 13 ноябрендә M. Abraham, G. Fedon тарафыннан EverStaR обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 VJ22» саналган.
Нова Гора (Лития)
Нова Гора  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Инзиюл
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Миттенвальде (Марк)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Миннесота-Сити
Миннесота-Сити — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Миннесота-Сити шәһәре елда нигезләнгән.
Пойербах
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Опалянка
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Югары Уща
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кама су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Нөгөш  елгасы башыннан  Нөгөш сусаклагычына кадәр. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Кама.
Остри-Пазлак
Остри-Пазлак — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Аксбридж (Массачусетс)
Аксбридж  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Яңа Гуровка
Демография
Халык саны динамикасы:
Кузгөлҗүк (Решадие)
Кузгөлҗүк (Kuzgölcük) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Решадие илчесенә караган бер авыл (köy).
Острица (Смолян өлкәсе)
Острица  — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Аристовка (Иске Майна районы)
Аристовка (Аристовка) — Сембер өлкәсенең Иске Майна районында урнашкан сала.
Авен-ле-Сек
Авен-ле-Сек (Avesnes-le-Sec) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Денен кантонына карый.
Длугосельце
Длугосельце — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(2417) МакВитти
(2417) МакВитти — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Казчина Арнолди (Бергамо)
Географиясе
Казчина Арнолди Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Миннетонка (Миннесота)
Тарихы
Миннетонка шәһәре  елда нигезләнгән.
(18876) Sooner
Тарихы
1999 елның 2 декабрендә Джеймс Роу тарафыннан Оахака обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 XM» саналган.
HD223466
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Длужнево (Подлясье воеводалыгы)
Длужнево  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Старе Задибе
Старе Задибе — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Яңа Троицкое (Авыргазы районы)
Демография
Халык саны динамикасы:
Ипчул
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны бүᴫгeында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, инештән Әчинск каласына чаклы,. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Юрьево (Киров өлкәсе)
Юрьево (Юрьево) — Киров өлкәсенең Котельнич районында урнашкан авыл.
Лукьяновка (Шкотово районы)
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
Мюленбеккер-Ланд
Мюленбеккер-Ланд — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Кастер (Түбән Тойма кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Барвиль-ан-Гатине
Барвиль-ан-Гатине — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
Кертис (ай кратеры)
Кертис - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 2,88 км булган кратер.
Пермь дәүләт гуманитар-педагогика университеты
Тарих
Сугыштан соңгы елларда институтта яңа факультетлар, шул исәптән чит телләр факультетлары ачыла. 1950 елларда Пушкин урамында яңа уку корпусы төзелә, ә соңрак тагын ике корпус ачыла. 1970 елларда институт илнең әйдәп баручы педагогик югары уку йортларының берсе була.
Леушинцы
Леушинцы (Леушинцы) — Киров өлкәсенең Белая Холуница районында урнашкан авыл.
Кетле (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Адольф Кетле (1796—1874) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Ир (Дудета кушылдыгы)
Ир — Россия территориясеннән ага торган елга. Красноярск крае, Хакас җөмһүриᴙтсы, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Дудет елгасының уң ярыннан 44 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Бәли (Чиләбе өлкәсе)
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (85%), башкортлар (12%).
Березовка (Иске Майна районы)
Березовка (Березовка) — Сембер өлкәсенең Иске Майна районында урнашкан сала.
Уракчы кыз (җыр)
«Уракчы кыз» — татар халык җыры. 1920 еллардан соң халык арасында киң таралыш алган.
Тарих
Икенче версия буенча, шигырь матбугатта чыкканчы ук, 1920 еллар башында көй булган инде. Халык әзер көйне башта «күчмә» (ирекле, үзгәреп тора торган) сүзләр белән җырлаган, соңыннан Н. Исәнбәтнең шигырен файдалана башлаган.
Башкаручыар
Бу җыр Ришат Галиханов, Фәдис Ганиев, Фәния Халитова, Фәридә Кудашева, Мөнирә Булатова репертуарында урын алган.
Кузгунлу (Арпачай)
Кузгунлу (Kuzgunlu) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Карс иле Арпачай илчесенә караган бер авыл (köy).
HD223543
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Кадат
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, инештән Әчинск каласына чаклы,. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Дмохи-Родзонки
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Килер (ай кратеры)
Килер - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 158,07 км булган кратер.
Ново Место (община)
Ново Место  — Словениядә урнашкан община (җәмгыять).
(18882) 1999 YN4
Тарихы
1999 елның 28 декабрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 YN4» саналган.
NGC 633
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Старе Круле
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Югары Матросовка
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: даими яшәүче халык юк.
Прегартен
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Пашаһүюк (Рейһанлы)
Пашаһүюк (Paşahüyük) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Рейһанлы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).