cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Врадиште
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Югары Борнаш
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.
Рида
Рида — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ижма елгасының сул ярыннан 50 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Карвиде
Карвиде — Португалиянең Лейрия округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Ион-Некулче (коммуна)
Ион-Некулче — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан коммуна.
Смолвил (телевизия сериалы)
сериялек сериал фасылдан тора, һәрбер эпизод якынча  дәвам итә.
Сен-Леже-де-Рот
Сен-Леже-де-Рот — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Карсун районы
Административ үзәк — Карсун шәһәр тибындагы бистәсе.
Халык
Милли cастaф (2010): руслар — 83,1%, татарлар — 10,1%, чуашлар — 1,8%.
Спас өязе
Административ бүленеш
1913 елда 13 вулыска бүленгән.
Халык
1897 елдагы җанисәбе буенча: руслар — 58,4 %, татарлар — 30,2 %, чуашлар — 7,2 %, мордвалар — 4,1 %.
Яңа Үтәмеш
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
Гояне (Бреша)
Гояне — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Бараба (Богданович шәһәр округы)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (89%).
Cirneñ yasalma iärçene
Qullanış
Cirneñ yasalma iärçennäre fänni tikşerenülär, xärbi eş, meteorologiä, navigatsiä, televidenie häm elemtä maqsatları öçen qullanıla.
Ручьи (елга)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Паперня (Конецкий повяты)
Паперня  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рилазинген-Ворблинген
Рилазинген-Ворблинген (Rielasingen-Worblingen) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Айрондейл (Алабама)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
9-нчы корпус
Танклар корпуслары
Гояно (Парма)
Гояно — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гояно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Вранов-над-Топльоу
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Канава (Хоцимский районы)
Канава  (Канава ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Хоцимский районында урнашкан авыл.
Закаменск
Тарих
Шәһәр тибындагы бистә cтaтысын 1938 елдан, шәһәр cтaтысын 1944 елдан башлап йөртә.
Фаулертон (Техас)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(11714) Mikebrown
(11714) Mikebrown — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Светлая (Золотица кушылдыгы)
Светлая (Светлица) — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Золотица елгасының уң ярыннан 155 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Карабурун (Огузэли)
Карабурун (Karaburun) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Огузэли илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Майдан-Липовецкий
Майдан-Липовецкий — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Каролин (Билобжезький повяты)
Каролин  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Бараба (Әртә шәһәр округы)
Бараба (Бараба) — Свердловск өлкәсенең Әртә шәһәр округы составына керүче авыл.
Марсанне-ла-Кот
Марсанне-ла-Кот (Marsannay-la-Côte) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Шенов кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 12.85 км².
Парухи
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Цялашы
Цялашы (Цялашы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вицебский районында урнашкан авыл.
Кандратавск
Кандратавск (Кандратаўск ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Мсциславский районында урнашкан авыл.
Медведка
Почта индексы — 423287.
Төньяк Вайзица
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ак диңгез елгалары бассейны Золотница елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Воронов борынына чаклы (Төньяк Двина елгасын кертмичә). Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегды һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Эскамбиа (округ, Алабама)
Эскамбиа — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Брутон шәһәре.
Әтәс
Әтәс авылы — Татарстан Республикасы Актаныш районында, Шәбез елгасының башында урнашкан авыл. Авылда мәчет, гомуми мәктәп бар.
Карабурун (Арнавуткөй)
Карабурун (Karaburun) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Истмала иле Арнавуткөй илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
4 ел (б. э. к.)
4 ел (б. э. к.)  — безнең эрага кадәр I гасырга кергән ел.
Донбасс сугышы
Алтарих
Евромәйдан нәтиҗәсендә хакимияткә килгән Украин хөкүмәте бу вакыйгаларны сепаратизм күренешләре һәм милли иминлеккә куркыныч дип игълан иткәннәр. Украинаның яңа җитәкчеләре Көньяк-көнчыгыштагы чуалышларны көч белән басып алуга юлны алганнар; 12 мартында Украина Милли гвардиясе торгызыла.
Марсанне-ле-Буа
Географиясе
Коммуна мәйданы — 11.94 км².
Донбасс сугышы
ЛХҖ игълан итүе
28 апрельдә Луганскида Луганск Халык Җөмһүрияте булдыру турында игълан ителде. 29 сендә өлкә дәүләт идарәсе һәм өлкә прокуратурасы бинасын басып алдылар, милитсә митингчылар ягына күчте. 30 апрельдә Алчевски шәһәр шурасы өстендә Россия байрагы күтәрелгән.
7 майда миллигвардиячеләр, ДХҖ тарафдарын кысрыклап, Мариуполь шәһәр шурасы бинасын үз контроленә алганнар; әмма берничә сәгать узгач, бинаны кайтарып алалар. 9 майда миллигвардиячеләр кабат Мариупольга һөҗүм иткәннәр, ул тарафыннан кире кагылган. 13 июньдә «Азов» батальоны, украин хәрбиләре белән берлектә, шәһәрне ДХҖ дан чистартылган.
Чесноковка (Соргыт кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сук елгасы, елга башыннан тамагына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Идел, Куйбышев сусаклагычы башыннан Каспий диңгезенә койганчы.
(10636) 1998 QK56
(10636) 1998 QK56 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Фейсвилл (Техас)
Географиясе
Фейсвилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Земство мәктәбе (Турминский)
Тарихы
Казан губернасы Зөя өязе Турминский авылында земство мәктәбе өяз земство акчасына төзелә һәм 1872 елда ачыла, ачылган вактта биредә 75 ир бала, 25 кыз бала укыган.
Майна районы
Административ үзәк — Майна шәһәр тибындагы бистәсе.
Төньяк Яда
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Дания Казакова
Белем алуы һәм хезмәт эшчәнлеге
Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты каршындагы өлкәннәр өчен Изостудиядә индивидуаль мастер-класслар үткән.
Макова
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Каролина (Гродзиский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ипотешть (коммуна, Олт)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Этова (округ, Алабама)
Этова — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Гадсден шәһәре.
Цянюги
Цянюги (Цянюгі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Ушацкий районында урнашкан авыл.
5 ел (б. э. к.)
5 ел (б. э. к.)  — безнең эрага кадәр I гасырга кергән ел.
Рейкулешть
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рёмерштайн
Рёмерштайн (Römerstein) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Канстантов
Канстантов (Канстантоў ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Кличавский районында урнашкан авыл.
Вчелинце
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Байкал (Арча районы)
Тарих
XVIII йөздә нигез салына. 1941 елга кадәр Яңа Тазлар дип атала.
Икътисад
Башлангыч мәктәп бар.
Никотин әчелеге
Никотин кислотасы (ниацин) холестеринны киметүче препараттан гыйбарәт, аның берничә каршы йогынтысы бар, шуларга тире кызару, кычыту, косасы килү  һәм эч авырту керә. Кайбер авыруларда КМШ'га охшаган, ләкин ФАГ'дә үтеп чыгусыз кистоз макулопатия үсеш ала.
Парцелянци (Свентокшиж воеводалыгы)
Парцелянци  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Аккына-елга
Аккына, Акана-елга — Сук елгасы кушылдыгы. Ырынбур өлкәсенең Северный районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сук елгасының уң ярыннан 328 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км. Елга буенда Бакай авылы урнашкан.
Муса Җәлил урамы (Октябрьски)
Урнашуы
Шәһәрнең көнбатыш өлешендә урнашкан урам. 2нче Тыныч проезд урамы белән киселештә башлана. Уксынлы Күл чишмәсенең сулъяк яры буенча барып тәмамлана. Нефтьчеләр урамы, 2нче Тыныч проезд урамы белән кисешә.
Луиза Батыр-Болгари
Луиза Батыр-Болгари – күренекле татар композиторы. Татарстан Республикасының атказанган сәнгать эшлеклесе (2000), Татарстанның Г. Тукай исемендәге Дәүләт бүләге лауреаты (2006). 600ләп җыр, 25 спектакльгә көй иҗат иткән.
Коэнтрал
Географиясе
Мәйданы —.
Николаевка районы (Сембер өлкәсе)
Николаевка районы (Николаевcкᴎ район) — Сембер өлкәсе cаcтафына керүче муниципаль район.
GSC4016-120
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Социология
Социологиянең фәнни булмаган төрдәшләре
Җәмгыять турындагы һәммә белемне дә социологиягә нисбәтләргә ярамый. Җәмгыятькә караш дини, әхлакый күзаллауларда да, халыкның көндәлек хикмәтендә да бар. Аек акылга таянган «халык фәннәре»н генә алыйк. Алар исәбенә системалы иҗтимагый һәм мәдәни тәҗрибәне нигез итеп алган гадәти иҗтимагый-икътисади күзаллаулар, халык медицинасы, халык агрокультурасы, этнопедагогика һ.б. керә. Әйтемнәр һәм мәкальләр элек тә халыкның иҗтимагый тормышны бик яхшы аңлавы турында сөйли: «Байга малай кирәк, малайга ялчы кирәк» (моны хәзерге бюрократларга нисбәтләп була), «Байның – ызгышы, патшаның сугышы бетмәс» (җәмгыятьтә иҗтимагый низагның урыны турында), «Бер ишектә ике теләнче тормас» (ресурсларның чамалы булуы турында – икът.), «Йөгерек җитми, боерык җитә» (фәнни принципларга карап идарә итүнең өстенлекләре турында) һ.б. Бу күзаллаулар – күп мәгълүмат салынган, озын тарихи хәтергә нигезләнгән, тотрыклы мантыйкка буйсынган тәҗрибә комплекслары. Әмма халык хикмәте фәнни югарылыкка менеп җитә алмый. Шул ук нәрсә иҗтимагый стереотипларга да кагыла. Фәнни фикер йөртүнең тиңдәше стереотип – ул тирә-юньдәге күренешләр турында тәнкыйди булмаган фикер йөртү. Иҗтимагый стереотип – аерым бер кешегә хас сыйфатларны тулы категориягә яки төркемгә күчерү. Ярлыкларны аеруча чит халыкларга тагарга яраталар: «кавказ кешеләре – мәкерле», «немец халкы – саран», «җирле халыклар – артта калган, надан». Объекты һәм эчтәлеге буенча төрле булсалар да, иҗтимагый стереотиплар «кычкырып» тора: «без – иң гадел, иң тырыш, иң кунакчыл, иң кыерсытылган халык; алар – надан, шакшы, астыртын, сатлыкҗан, ватан сөймәс һ.б.». Иҗтимагый стереотип көнкүрештә булып торган низагларда, каршылыкларда психологик саклану чарасы ролен үти. Стереотип шулай ук үзгәреп торган иҗтимагый шартларга җайлашырга ярдәм итә: «ришвәт алмаучы кеше юк хәзер», «бүген берәүгә дә ышанып булмый» һ.б.ш.и. Кешелекнең җәмгыятькә карашы фән итеп танылсын өчен, җәмгыять махсус өйрәнү юнәлешенең объекты булырга тиеш. Фән күзәткән вакыйга һәм күренешләр абстракция, идеализация, гомумиләштерү, чагыштыру, классификация кебек фикерләү процесслары нәтиҗәсе була. Фәннең максаты – чынбарлык турында объектив белем булдыру һәм аны системага кертү. Социологиянең башка үзенчәлекләре – ул, тарих фәненнән, антропологиядән аермалы буларак, күбрәк хәзерге җәмгыятьнең көн кадагы мәсьәләләре белән эш итә. Антропология фәне, мәсьәлән борынгы яисә бүгенгә кадәр сакланган примитив җәмгыятләрне өйрәнә. Галим Д.А. Ольдерогге язганча, «Африка – кешелекнең музее ул», чөнки Кара континентта башка халыклар күптән узган архаик тормыш формалары һаман да гамәлдә. Ләкин социологияне хәзерге җәмгыять күбрәк кызыксындыра. Шуңа күрә, Европа илләрен өйрәнгән белгечләрне социолог дип атасалар, Африка илләрен өйрәнүчеләрне – антрополог яки африканист дип.
Скородумски (Эрбет шәһәр бүлгесе)
Скородумское (Скородумское) — Свердловск өлкәсенең Ирбит шәһәр округы составына керүче авыл.
Карабурчак (Эргани)
Карабурчак (Karaburçak) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Эргани илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Рекарий-де-Сус
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(10639) Gleason
(10639) Gleason — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 14 ноябрендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 VV41» саналган.
Мартинья
Географиясе
Коммуна мәйданы — 13,25 км².
Фловелла (Техас)
Географиясе
Фловелла халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(11720) Horodyskyj
(11720) Horodyskyj — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Конда теле
Конда теле, шулай ук Конда-Дора буларак мәгълүм Һиндстанда сөйләшелә торган Дравид телләренең берсе. Ул Конда-Дора рәсми кабиләсе тарафыннан сөйләшелә, алар күбесенчә Андһра-Прадешта Визианагарам, Шрикакулам һәм Көнчыгыш Годавари районнарында, Одишада Корапут районында һәм Ассамда сөйләшелә. Ул кайвакыт Телугу язмасында һәм Одиа язмасында языла. 5-енче стандартка кадәр мәктәпләр өчен дәреслекләр булдырылган. Тел өчен куллану өчен Сатһупати Прасанна Шри тарафыннан уникаль язу системасы эшләнелгән булган.
Габовка
Габовка — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Канцы (Асиповицкий районы)
Канцы  (Канцы ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Асиповицкий районында урнашкан авыл.
Граванаго (Павия)
Граванаго — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Малениска (Лежайский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ронкчин
Ронкчин — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Этамбутол
5.    Тикшерүне 4 атна саен 15 мг/кг-нан югарырак дозаларда һәм 3-6 ай  саен түбән дозаларда башкарырга кирәк. Симптомнар үсеш алганда даруны кабул итүдән туктарга кирәк.
Исвоареле
Исвоареле — Румыниянең Джурджу жудецында урнашкан коммуна.
Ландал
Ландал — Португалиянең Лейрия округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Хәбра Рахман
1938 елның ахырында Хәбра Рахман Кызыл Армия сафларында хезмәт итә. Ул атаклы Халхин-Гол сугышларында катнаша, «Батырлык өчен» медале белән бүләкләнә. Хәрби хезмәттән кабат Алабугага кайта, педагогия училищесында, китапханә техникумында татар теле һәм әдәбияты укыта, 1940—1941 елларда район газетасының мөхәррире була.
Канцы (Крычавский районы)
Канцы  (Канцы ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Крычавский районында урнашкан авыл.
Гравани (Савона)
Гравани — Италиянең Лигурия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Рекетеу
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яңа Спас районы
Халык
Милли cастaф (2010): руслар — 78,9%, татарлар — 12,4%, мaрдьıва — 2,8%, чуашлар — 1,5%, украиннар — 1,2%, әрмәннәр — 1,1%.
Гусиноозёрск
Тарих
Шәһәр тибындагы бистә статусын 1948 елдан, шәһәр статусын 1953 елдан башлап йөртә.
Дмитрий Павлов
Тәрҗемәи хәл
2010 елда каһарманның туган җирендә авылдашлары туплаган акчага гранит һәйкәл куелган. .
Амиодарон
6.    Дифференциаль диагностиканы артериитсыз алгы ишемияле нейропатия  (АсАИН) белән үткәрәләр, ул шулай ук системалы кан тамырлары чирләре белән  авыруларны зарарлый. Амиодарон китереп чыгарган оптик нейропатия, гадәттә, төгәлсез беренчел күренешләргә, аз чагылган күрү югалту, озак сакланган диск  шешенә ия һәм АсАИН белән чагыштырганда ешрак ике яклы була.
Соргыт (елга)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Граванья Монтале (Маса-Карара)
Граванья Монтале — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Сладковски (Туринская Слобода районы)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Ретинобластома
Шешле үсеш төрләре
3.  Экзофит яки эндофит үсешсез челтәркатлауның таралган инфильтрациясе.
Генетика
2. Нәселсез (тән) ретинобластома(сы) 60% очракны тәшкил итә. Шеш бер яклы, нәселсез һәм икенче шешләр үсү куркынычлыгы белән бәйле түгел. Солитар шеш очрагында гаилә анамнезы булмаганда, ретинобластоманың нәселсез формасы турында, ышанычсыз булса да, әйтсәң була. Бу очракта һәр сиблинг яки токымның ретинобластома барлыкка килү куркынычлыгы 1% тәшкил итә.
Чар өязе
Чар өязе (Царёвококшайский уезд) — Казан губернасы эчендә административ-территориаль берәмлек.
Ретинобластома
Күренешләре
•  Кылыйлык — ешлык буенча икенче билге (20%); балалар кылыйлыгының барлык очракларында күз төбен карау кирәк.
Тикшерү ысуллары
4.  Системалы тикшерүгә, һич югында югары куркынычлык төркемендә, физикаль тикшерү, күз чокыры һәм баш сөяге МРТсы керә. Метастазларны тапкан очракта сөлтәр сөякләре тикшерүен, җелек аспирациясен һәм люмбаль пункциясен үткәрәләр.
Маливка
Маливка — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ретинобластома
Зур күләмдәге шешләрне дәвалау
Начар күрү фаразы һәм башка дәвалау чараларын кулланганда рецидив барлыкка килүнең югары куркынычлыгыннан энуклеация өчен башка күрсәтмә булып таралган ретинобластома тора. Энуклеацияне мөмкин булганча сак, ягымлы хәрәкәтләр белән күрү нервны җитәрлек озынлыкта кисеп (12-15 мм) башкарырга кирәк. Күз агы тишелү күз чокырында рецидив һәм метастазлану куркынычлыгын бик арттыра. Күз чокыры имплантатының максималь зурлыгын сайларга кирәк. Тенон капсуласын һәм конъюнктиваны аерым тегәргә кирәк. Операциядән соң һәр химиотерапия төзәлү өчен кимендә һ атнага кичектерелергә тиеш. Шеш тукымасының яңа үрнәген тәҗрибәле хирург яки гистопатолог кан үрнәге белән RB1 генын тикшерү өчен алырга тиеш.
Алга таба күзәтү
•  Радио- яки химиотерапиядән соң шешләр «каймаклы тура» кебек кальцификацияләнгән ясалу (рәс. 15.37), «сөләйман билдәмәсе» кебек күренгән ясалу, беренче һәм икенче вариантлар билгесен берләшкән яки яссы атрофик җөй кебек ясалуга кадәр кими.
Долина (Ядернә районы)
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 38 кешенең яшәве мәгълүм.
Фор-Корнерс (Техас)
Фор-Корнерс  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Карбен (Техас)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(10642) Charmaine
(10642) Charmaine — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Петропавловка (Красноярск крае)
Тарих
Октябрь инкыйлабына кадәр Енисей губернасының Енисейск өязендә, 1925-1930 елларда — Себер краеның Красноярск бүлгесендә, 1930-1934 елларда — Көнчыгыш Себер краенда, 1934 елдан — Красноярск краенда.
Гавай
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Коры Суруш
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Барбашина (Туринская Слобода районы)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (99%).
Майорга (Португалия)
Майорга  — Португалиянең Лейрия округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Пацанувка
Пацанувка — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(10643) 1999 CE78
Тарихы
1999 елның 12 февралендә LINEAR тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 CE78» саналган.
Фор-Пойнт (Техас)
Географиясе
Фор-Пойнт халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Масьё (Эн)
Географиясе
Коммуна мәйданы — 3,10 км².
Пель-Ега
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Тубылдан алып Обка койганчы, елга бассейны — Иртеш.
Итешть (коммуна)
Итешть — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан коммуна.
Камил Мостафин
Тәрҗемәи хәл
Камил Әхмәди улы Мостафин 1932 елның 26 ноябрендә Яшел Үзән шәһәрендә туа. Урта белем алганнан соң, 1951—1956 елларда Казан дәүләт университетының физмат бүлегендә укый. Шуннан соң бер ел — Мәскәүдә, 1957 елдан бирле Чиләбе шәһәрендә үз белгечлеге буенча фәнни тикшеренү институтында гыйльми хезмәткәр булып эшли. Атом-төш зарядларына математик модель ясаучы танылган белгеч булып санала.
Иҗади эшчәнлеге
Камил Мостафинның «Вокзалда» дигән беренче шигыре 1956 елда «Татарстан яшьләре» газетасында дөнья күрә. Шуннан бирле төрле газета–журналларда аның шигъри әсәрләре даими басылып килә. 1966 елда — “Җыр сафка чакыра” дигән беренче җыентыгы, аннары бер-бер артлы “Һәркемнең үз йолдызы”, “Горур ташлар”, “Урман баласы”, Чиләбедә рус телендә “Ключ”, “Июньские ночи» һәм «Сто первое чудо» дигән китаплары һ. б. әсәрләре дөнья күрде.
Северобайкальск
Северобайкальск (Северобайкальск, Хойто-Байгал) — Россия Федерациясенең Бурәт җɵмһүрᴎятсында урашкан шәһәр.
Рәхмәтуллин
Рәхмәтуллин — фамилия. Гарәп теленнән кергән «Рәхмәт» («аяу», «кичерү», «мәрхәмәт итү») сүзеннән ясалган.
Массиньяк
Массиньяк — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
Тукмаклы (елга)
Тукмаклы, Токмаклинка — Кондырча елгасы кушылдыгы. Самара өлкәсенең Чаллыбаш районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы КАС/ИДЕЛ/1429/33/265 урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Форт-Ганкок (Техас)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ишалница
Ишалница — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Бей-Минетт
Тарихы
Бей-Минетт шәһәре елда нигезләнгән.
Граведона ед Унити
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Петь-Ега
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Чапкын Отучев
1552 елга кадәр Чапкын озак вакыт Россиядә яшәгән һәм хәтта биш ел дәвамында патша хезмәтендә торган.
Казанны яулап алу
Май аенда Казан тирәсендә сугыш башланды. Шәһәрдә дә шулай ук оборонага әзерлек алып барылды. Әкренләп шәһәр рус гаскәрләре камалышына алына һәм шәһәрне саклаучылар авыр хәлдә кала.
Росош (Лодзь воеводалыгы)
Росош  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Масанш-де-Дона-Мария
Географиясе
Мәйданы —.
Күлләр (Чиләбе өлкәсе)
Халык
Халык саны динамикасы:
(11726) Edgerton
Тарихы
1998 елның 1 маенда Р. Линдерхолм тарафыннан Lime Creek обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 JA» саналган.
Радищев районы
Радишчев районы (Радишчевсᴋи район) — Сембер өлкәсе cастaфына керүче муниципаль район.
Гайна Нова Вес
Гайна Нова Вес — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Баронская
Баронская (Баронская) — Свердловск өлкәсенең Түбән Тагил шәһәр округы составына керүче авыл.
Солоуха
Халык
Милләтләр (2010): татарлар — 91,5%, урыслар — 6,5%.
Бессемер (Алабама)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Масанш-де-Каминью
Географиясе
Мәйданы —.
Пекло (Свентокшиж воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Цяцёрки
Цяцёрки (Цяцёркі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вицебский районында урнашкан авыл.
Ташлама
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(11727) Sweet
(11727) Sweet — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Малява (Ряшивский повяты)
Малява — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Үзәк мөселман хәрби коллегиясе
Үзәк мөселман хәрби коллегиясе (ҮМХК, Центральная мусульманская военная коллегия, ЦМВК) — 1918 елның гыйнварында Кызыл гаскәр өчен татарлардан һәм башка мөселман халыкларыннан торган хәрби оештыру һәм алар арасында сәяси-агарту эшләре алып баруны максат итеп оештырылган милли-хәрби оешма. 1920 елның октябрендә таратыла. Басма органы — «Кызыл Армия» газетасы.
Гайначка
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кейни-Сити (Техас)
Кейни-Сити  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Брауи теле
Брауи теле (/brəˈhuːi/;[4] Brahui: براهوئی‎) ул Пакистанның Бәлүҗистан провинциясенең үзәк өлешендә һәм Иран, Әфганстан һәм Төрекмәнстанның географик таралган төрле якларында Брауи халкы тарафыннан һәм Гыйрак, Катар һәм Берләшкән Гарәп Әмирлекләренең Брауи җәмәгатьләрендә сөйләшелә торган Дравид теле. Ул Көньяк Һиндстанның иң якын булган Дравид телендә сөйләшүче халыктан 1500 км (900 миля)дан артык арада. Бәлуҗистан Провинциясенең Калат, Хуздар, Мастунг, Кетта, Болан, Насирабад, Ношки һәм Харан районында күбесенчә Брауи телендә сөйләшәләр. Брауи телендә шулай ук Синдһта, күбесенчә Ларкана һәм Навабшаһ бүлгеләрендә сөйләшәләр. Сөйләшүчеләр саны 3,28 млн кеше.
Бирмингем (Алабама)
Бирмингем  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан шәһәр.
Мата-Моришка
Географиясе
Мәйданы —.
Ленинград стратегик саклану операциясе
Тарих
11 августны Алман 1-нче армия корпусы Шимскны басып алды.
17 августны алман гаскәрләре Нарваны басып алдылар.
Сярта
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ак диңгез елгалары бассейны Золотница елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Воронов борынына чаклы (Төньяк Двина елгасын кертмичә). Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегды һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Казылык
Казылык әзерләү
Итне ваклап турагач, күбрәк итеп тоз, кара борыч сибеп болгаталар да, ышкып тозын-борычын сеңдерәләр. Аннары итне эмальле кастрюльгә салып, тастымал белән каплыйлар һәм 15 сәгатьтән алып тәүлек ярымга кадәр салкында тоталар.
Пелчиска (Свентокшиж воеводалыгы)
Пелчиска  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Карабыек (Һорасан)
Карабыек (Karabıyık) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Һорасан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Массенжи-ле-Семюр
Массенжи-ле-Семюр (Massingy-lès-Semur) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Семюр-ан-Осуа кантонына карый.
Долгово (Красноярск крае)
Халык
Милләтләр (2010): татарлар — 85,8%, урыслар — 14,2%.
Гравина (Бриндизи)
Географиясе
Гравина Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Карабавшчына
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Боаз (Алабама)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Джексон (округ, Алабама)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1819 елда оештырыла.
Пелчице (Свентокшиж воеводалыгы)
Пелчице  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ниарра
Ниарра — Испаниянең Авила провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Темнокса
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Потрашечная
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Тубылдан алып Обка койганчы, елга бассейны — Иртеш.
Каравелет (Пасинлер)
Каравелет (Karavelet) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Пасинлер илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Калафиндешть (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Карси (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кервин (Техас)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рохувек
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Брайтон (Алабама)
Брайтон  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан шәһәр.
Гравина (Рагуза)
Географиясе
Гравина Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Ойокасеро
Ойокасеро — Испаниянең Авила провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Сен-Пьерр-д'Отий
Сен-Пьерр-д'Отий — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Иске Майна районы
Халык
Милли состав (2010): урыслар — 80,2%, татарлар — 7,8%, чуашлар — 7,2%, мордва — 1,8%.
Калвинь (коммуна)
Калвинь — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан коммуна.
Иваньково
Почта индексы — 429060. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97253825004. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2102000003100.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.
GSC4027-242
GSC4027-242 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Игорь Стрелков
Тәрҗемәи хәл
«Би-би-си» мәгълүматы буенча Стрелковның соңгы хезмәт урыны — РФ ФИХ «икенче хезмәтенең» халыкара террорчылык белән көрәшү идарәсе.
Украинада эшчәнлек
2014 елның гыйнварында ул «сихерче бүләкләре» дигән изге әйберләрне саклау өчен Рус праваслау чиркәве делегациясе составында Кивека килә, шунда ул Евромәйданга да барган.
Рошкова-Воля
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Засбах (Ортенау)
Засбах (Sasbach) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Гравици (Падова)
Гравици — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Tatarstan mäğärife
Tatarstanda 148 Çuaş, 45 Udmurt, 24 Çirmeş, 5 Muqşı-Erzä mäktäbe uñışlı eşli. Şulay uq 55 Ukrain, Äzeri, Ärmän, Yähüd, Görcä, Başqort, Alman telläre uqıtqan yäkşämbe mäktäpläre dä bar. Tatar telen däwlät tele bularaq qullanu maqsatınnan, ul Tatarstannıñ böten mäktäplärendä dä uqıtıla.
Tatarstan Cömhüriäteneñ urta maxsus uqu yortlarında 100dän artıq hönärlär buyınça belgeçlär äzerlilär. Soñğı yıllarda yäşlär kübräk íqtísadí hönärlärgä íğtíbarların yünältälär.
Чапаевски (Верхнядзвинский районы)
Чапаевски (Чапаеўскі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Верхнядзвинский районында урнашкан авыл.
Гөбәдия
Дөге бүрттерү
Дөгене гөбәдия һәм башка бәлешләрнең эченә салу өчен файдаланалар. Башта дөгене чистарталар һәм, 1-2 кат салкын, берничә кат кайнар су белән югач, кайнап торган тозлы суга салып кайнаталар. Дөге таралып торсын өчен, аның суы дөгедән 6-7 тапкыр артыграк булырга тиеш. Дөге кайнаганда, аны берничә тапкыр болгаткалап алырга кирәк. Бүрткән дөгене, кайнар су белән юып, иләккә салып саркыталар. Таралып торган дөгене савытка салалар да, эреткән май өстәп, болгаталар.
Җимешле гөбәдия
Бер таба гөбәдиягә: 800 г камыр, 350—400 г корт, 1 —1,2 кг бүрттергән дөге, 200—300 г йөзем яисә башка җимешләр, 10 йомырка, 350—400 г атланмай яисә сары май, таба майлау өчен 50 г май.
Итле гөбәдия
Камырны табадан чыгып торырлык итеп җәяләр дә майлы табага салалар, өстен майлыйлар. Камыр өстенә (камыр корт салгач җебеп китмәсен дип) юка гына итеп — дөге, аннары — корт, аның өстенә — 2-3 мм тигезләп дөге, өстенә 6-8 мм калынлыгында ит тарткычтан чыгарган кыздырган ит салалар, иткә майда кыздырган суган кушып болгатырга мөмкин. Ит өстенә - юка гына итеп тагын бүрттергән дөге, аның өстенә вак кына тураган йомырка һәм дөге салалар. Өскә йомшарткан йөзем (күрәгә, төше алынган кара җимеш яисә өрек) салына, эченә бик күп итеп эреткән атланмай яисә сары май сибәләр.
(11734) 1998 KM55
(11734) 1998 KM55 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Габдулла Тукай урамы (Стәрлетамак)
Тарих
Бөек татар шагыйре Габдулла Тукай (1886—1913) хөрмәтенә аталган.
Басмановски (Талица шәһәр округы)
Басмановское (Басмановское) — Свердловск өлкәсенең Талица шәһәр округы составына керүче авыл.
Рувна (Лодзь воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кемерово өлкәсе татарлары
Тарихлары
Калмак татарлары чыгышлары хәзерге Кемерово өлкәсенең үзәк районнарыннан телеутларның бер өлеше төньякка күчкәч һәм акрынлап көньяк күршеләре белән элемтәне югалткач, ул XVII гасырга карый. XVIII гасыр ахырында исламны кабул итү Идел буе һәм Урта Азиядән күчеп килүчеләр (бохара татарлары) йогынтысында калмаклар һәм әйләнә-тирә рус халкы арасында эндогам киртә тудыра, шуның нәтиҗәсендә калмак халкы руслашудан сакланып кала. Шул ук вакытта телеутлар составына җунһар (ойрат) һәм Монголиянең башка ыруларының бер өлеше: чорос, айрот, дербет, меркит, тумат (ак-тумат, кара-тумат), найман (майман) кергән. .
Урта Идел һәм Урал буе татарларының өлкә территориясенә күчүе 18 йөздә башлана, Столыпин аграр реформасы елларында, 1920-1960 елларда, Урта Идел буенда ачлык, күмәкләшү, репрессияләр, сәнәгать предприятиеләре төзү белән бәйле рәвештә, актив дәвам итә.
Таралышлары
XIX-XX гасырлардан калмак-мөселманнар өч торак пунктта: Юрга шәһәре янындагы Кышлау һәм Олы Олыс авылларында, Томск өлкәсенә якынрак урнашкан Юргадан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан Тумаел (Юрты-Константиновы) авылында яшиләр.
Коллинсвилл (Техас)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Ульмица
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ак диңгез елгалары бассейны Золотница елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Воронов борынына чаклы (Төньяк Двина елгасын кертмичә). Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегды һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Засбахвальден
Засбахвальден (Sasbachwalden) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Градара (Пезаро һәм Урбино)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Тирәнкүл районы
Административ үзәк — Тирәнкүл шәһәр тибындагы бистәсе.
Кабаклар гематомасы
2.    Орбитаның өске тышчасы сынуын кабак гематомасы белән бергә артта ачык чикләнүсез  субконъюнктиваль кан саву булган очракларда уйларга кирәк (рәс. 23.1б).
Ганигивци
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
(11737) 1998 QL24
(11737) 1998 QL24 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Градаро (Мантова)
Географиясе
Градаро Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Избахтино
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (98%).
Монте-Редонду (Лейрия)
Географиясе
Мәйданы —.
Муса Җәлил урамы (Стәрлетамак)
Тарих
Советлар Берлеге Каһарманы шагыйрь Муса Җәлил (1906—1944) хөрмәтенә аталган.
Пемпице (Свентокшиж воеводалыгы)
Пемпице  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Уна (елга)
Уна (Гремяха) — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Двинская борыны урнашкан. Елга озынлыгы 36 км.
Алат вулысы
Тарих
Олы Әтнә, Мүлмә, Суыксу һәм Чар өязенең Сотнур, Күлле-Киме вулыслары белән чиктәш булган (1890).
Халык
1890 елда халык саны 11109 кеше тәшкил иткән, шул исәптән ир-атлар — 5613 җан, хатын-кызлар — 5496.
Чапаррито (Техас)
Географиясе
Чапаррито халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Махнувка
Махнувка — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Кардон (Бялыницкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Кабакның ертылган җәрәхәте
2.     Кабак кырые ертылуы һәрвакыт җәрәхәт кырыйлары аерылу белән бара (рәс. 23.2а), аларны кабак кырыенда уемтык ясалмасын өчен теккәндә җентекләп туры  китерергә кирәк (рәс. 23.2б).
Волоковое (Красноярск крае)
Волоковое (Волоковое) — Красноярск краенең Пировски районында урнашкан торак пункт.
Алан (Мамадыш районы)
Халык саны — 10 тирәсендә. Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422171.
Тарих
1930-елларда нигезләнгән.
Шагонар
Халык
Милләтләр (2010): тывалылар (86,8%), урыслар (12,1%).
Карчувка (Пшисуский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Градела (Кремона)
Географиясе
Градела Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Матра (коммуна)
Матра (Matra) — Франциянең Югары Корсика департаментына караган коммуна, Гизоначча кантонына карый.
Лодердейл (округ, Алабама)
Лодердейл — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Флоренс шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1818 елда оештырыла.
Усть-Яреньга
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пенкославице
Пенкославице — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ростошь
Ростошь — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе, Омск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 38 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Чапено (Техас)
Чапено  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Рекитоаса
Рекитоаса — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Люри-сюр-Арнон
Люри-сюр-Арнон — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
(11739) Baton Rouge
Тарихы
1998 елның 25 сентябрендә W. R. Cooney Jr., M. Collier тарафыннан Baton Rouge обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 SG27» саналган.
Варриер (Алабама)
Варриер  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Варриер шәһәре  елда нигезләнгән.
Рынья
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Тубылдан алып Обка койганчы, елга бассейны — Иртеш.
Салават Фәтхетдинов
Салават Зәки улы Фәтхетдинов (1960 елның 10 гыйнвары, Аксәет, Башкорт АССР) — җырчы, Татарстанның (1995) һәм Башкортстанның (2019) халык, Россия Федерациясенең атказанган (1991) артисты, автоузышлар буенча халыкара класслы спорт мастеры. Муса Җәлил премиясе һәм Тукай премиясе лауреаты. Казан дәүләт мәдәният һәм сәнгать университетының мактаулы профессоры (2017). Чистай (2020) һәм Казан (2020) шәһәрләренең.
Шер (шәһәр, Алмания)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чесноковка (Юкәле кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сук елгасы, елга башыннан тамагына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Идел, Куйбышев сусаклагычы башыннан Каспий диңгезенә койганчы.
Раменски (Красноярск крае)
Халык
Милләтләр (2010): татарлар — 57%, урыслар — 43%.
Ченнелвъю (Техас)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Арча вулысы
Административ бүленеш
1897 елда вулыста 27 авыл җирлеге булган.
Халык
1885 елда халык саны 11555 кеше тәшкил иткән.
1926 елда вулыста 20229 кеше яшәгән. Төп милләтләр: татарлар, руслар.
(10658) Gretadevries
Тарихы
1971 елның 25 мартында К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2281 T-1» саналган.
Руда (Лаский повяты)
Руда  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Олью-Маринью
Географиясе
Мәйданы —.
GSC4032-2518
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Коррал-Сити (Техас)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Боерган (Тукай районы)
Этимология
Авыл атамасы кеше исеме Боерганнан алынган дигән версия бар. Галим М. Әхмәтҗанов «Историческое наследие Татарского народа» китабында Сафа Гәрәй ханнан соң 1546—1551 елларда Казан ханлыгы белән Боерган идарә иткән, дип яза. 1551 елның октябрендә Шаһгали боерыгы белән җәзаланган. Авыл картлары «Аллаһ боерган» сүзеннән килеп чыккан дип хәтерли.
Сен-Пьерр-дю-Босгерар
Сен-Пьерр-дю-Босгерар — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
(10659) Sauerland
Тарихы
1971 елның 26 мартында К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «3266 T-1» саналган.
Ли (округ, Алабама)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1866 елда оештырыла.
Каркалиу
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Катажинув (Груецкий повяты)
Катажинув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Пенцлавице-Гурне
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Орбитаның аскы диварының җәрәхәтле сынуы
Орбитаның аскы диварының аерым җәрәхәтле сынуы аның кырыен җәлеп итми, шул ук вакытта катнаш сынуына орбита кырые һәм яндаш бит  сөякләре җәлеп ителә. Орбита төбенең җәрәхәтле сынуы гадәттә диаметры 5 см'дан арткан әйбер белән бәрелгәндә, мәсәлән йодрык яки теннис шары, кинәт  орбита эчендәге басым артуы белән бәйле (рәс. 23.3). Орбитаның тышкы һәм өске диварлары мондый бәрүгә каршы тора алганлыктан, гадәттә орбита төбе һәм аскы  орбиталь ярыкны ясаган нечкә сөякләр ватыла. Кайбер очракларда эчке дивар шулай ук сына ала. Клиник күренешләре җәрәхәт авырлыгы һәм җәрәхәттән соң үткән вакытка карап төрле була.
Дәвалау
•     Бүсер булмаганда зур  булмаган ярыклар, алар махсус дәвалау сорамый, чөнки өзлегүләр куркынычлыгы  кечкенә.
•     Орбита төбенең  яртысыннан ким өлешен җәлеп иткән кечкенә бүсерләр яки аларсыз һәм кимүче  диплопиядә сынуларга энофтальм күләме 2 мм артык булмаганда шулай ук дәвалау  кирәкми.
•     Орбитаның аскы  диварының яртысыннан артыгын җәлеп иткән, орбита эче кысылуы һәм күзнең туры  торышында даими диплопиядә сынуларны хирургик юл белән 2 атна дәвамында  төзәтергә кирәк. Операцияне кичектергәндә икенчел фиброз үзгәрешләр өчен яхшы нәтиҗәләргә ирешү авыррак.
Рекицауа
Рекицауа — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гбельце
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Корриген (Техас)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Градица (Ферара)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Хайваннар
Аларны зоология (грекча «зоон»— хайван һәм «логос» — фән; тәгълимат) фәне өйрәнә. Хайваннарның үзләренә генә хас билгеләре бар: бу — гетеротроф туклану, нык күзәнәк стенкасы булмау, күзәнәкләрдә центриольләр булу, матдәләр алмашының үзенә бертөрле үзенчәлекләре, хәрәкәтчәнлек, чикләнгән үсү һ. б.
Русиядә җирле үзидарә реформасы (2003–2009)
Шуннан соңгы үзгәрешләр
2014 елның 27 маенда «Россия Федерациясендә җирле үзидарәне оештыруның гомуми принциплары турында» Федераль законга муниципаль берәмлекләрнең яңа төрләрен кертүче төзәтмәләр үз көченә керде: шәһәр эчендәге бүленешле шәһәр округы һәм шәһәр эчендәге муниципаль берәмлек буларак аның составына керә торган шәһәр округы.
Патаяш
Патаяш — Португалиянең Лейрия округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Шенкенцелль
Шенкенцелль (Schenkenzell) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Куйбышев сусаклагычы
Куйбышев сусаклагычы — Идел елгасының урта өлешендә, Сембер һәм Самара өлкәләрендә һәм бер өлеше Татарстанда урнашкан сусаклагыч. Компартия һәм дәүләт эшлеклесе В.В. Куйбышев хөрмәтенә аталган.
Вернон (Алабама)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тайгыть-Ега
Тайгыть-Ега — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе, Омск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Демьянка елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 35 км.
Yelizaveta I patşabikä
Mariä Stüartnı cäzalap üterü
1587 yılda Yelizaveta I qararı buyınça Mariä Stüart başın kisep taşlağan.
Чула-Виста (Камерон округы, Техас)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мавийи-Мандело
Мавийи-Мандело (Mavilly-Mandelot) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Бон-Север кантонына карый.
Косс (Техас)
Косс  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Юрий Кудаков
Юрий Кудаков ( 1942 елда туган) - совет һәм рус композиторы һәм укытучысы; педагогика фәннәре кандидаты (1998), доцент (1994).
Чарасы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Кацице (Мазовия воеводалыгы)
Кацице  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Башкарка (Горноуральски шәһәр округы)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Абаза (шәһәр)
Абаза (Абаза, Абаза) — Россия Федерациясенең Хакасия Җөмһүриятендә урашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Әнисә Сабирова
Әнисә Сабир — Г. Камал исемендәге Татар академия театрының артисты (1988-2001).
(11746) Thomjansen
(11746) Thomjansen — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Чула-Виста (Маверик округы, Техас)
Географиясе
Чула-Виста халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Пегеринос
Пегеринос — Испаниянең Авила провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Ольга Кульчынська
Ольга Кульчынська (12 июль 1990 ел, Ровно) — Украина опера җырчысы (сопрано).
Талагайка
Талагайка — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе, Омск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Иртыш елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Кострома өлкәсе татарлары
Кострома өлкәсе татарлары — татарларның Кострома өлкәсендә яшәүче территориаль төркеме.