cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Наколь
Наколь — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Эрбетче
Үрчү
Бу кошлар тик иң куе һәм кара урманнарда оялыйлар. Апрель яисә мартта теше 3–4 озынча аксыл яшел күкәй сала. Күкәйләрдә тик теше утыра, иркәк аны ашата.
Сояна
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Усолье-Сибирское
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (95,0%), татарлар (1,1%), украиннар (1,0%).
Казимежув (гмина Сточек)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Каракалпак теле
Каракалпа́к теле (Қарақалпақ тили, Qaraqalpaq tili) — каракалпаклар теле, Үзбәкстан республикасына кергән Каракалпакстан автоном республикасының рәсми теле. Каракалпак теле күбесенчә Үзбәкстанның Каракалпакстан Автономияле Республикасында сөйләшелә. Әфганстанда якынча 2000 кеше һәм Россиядә, Казакъстанда, Төркиядә һәм дөньяның башка өлешләрендә кечерәк диаспораларда каракалпак телендә сөйләшәләр. Каракалпак теле казакъ, комык, татар, башкорт телләре белән беррәттән төрки телләрнең кыпчак төркеменә керә. Лескикасы буенча казакъ теле аңа иң якын тел буларак санала.
Саинос
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мюлакер
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Әстерхан (Татарстан)
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.
Зацишша (Славгарадский районы)
Зацишша  (Зацішша ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Славгарадский районында урнашкан авыл.
Фрескьенн
Фрескьенн — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Раковица (Васлуй)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Аналитик химия
Аналитик химиядә тикшерелә торган матдә составына кергән элементларны (ионнарны), радикал яки кушылмаларны билгели торган сыйфат анализы һәм анализлана торган матдәдәге элемент яки кушылмаларның микъдарын билгели торган микъдар анализы була. Тикшерелә торган матдәләрнең составына бәйле рәвештә, аналитик химияне неорганик анализга һәм органик анализга аералар.
Уитфилд (округ, Джорджия)
Уитфилд — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Долтон шәһәре.
Испуханы
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 195 кешенең яшәве мәгълүм.
Биоценология
Чит илләр биоценологиясендә механистик һәм виталистик теорияләр таралган. Аларда биоценозларның үсеш идеясе метафизик үзгәрүчән яки тотрыксыз тигезлек «теориясе» белән алыштырыла; организмнар төркемчәләренең яшәве һәм үсүе закончалыклары еш кына кешелек җәмгыяте законнарына тәңгәлләштерелә һ.б. Биоценологиянең чын фәнни нигезе — дарвинизмның материалистик идеяләре.
Сальвалеон
Сальвалеон — Испаниянең Бадахос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Липовый Донец
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Северский Донец елгасы, елга башыннан РФ менән Украина чигенә чаклы Оскол һәм Айзар елга бассейнын кертмичә. Кече елга бассейны — Северский Донец (су бассейнының Россия бүлеге), елга бассейны — Тын (су бассейнының Россия өлеше).
Кшивди (Карпатасты воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Голета Сотана (Кунео)
Голета Сотана — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Саранинский Завод
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (97%).
Кшиве (Любачивский повяты)
Кшиве — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Харашки (Глыбоцкий районы)
Харашки (Харашкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Глыбоцкий районында урнашкан авыл.
Староколейца
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ак диңгез елгалары бассейны Воронов борынынан Канин борынына чаклы (Мезень елгасын кертмичә). Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Редфорд (Техас)
Географиясе
Редфорд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Уилкс (округ, Джорджия)
Территориясе
Округ мәйданы 1220 км² тәшкил итә.
Кантаньеди (район)
Кантаньеди  — Португалиянең Коимбра округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Мюльхаузен-им-Теле
Мюльхаузен-им-Теле (Mühlhausen im Täle) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Стентон (Айова)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Велька Долина
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Сан-Педро-де-Мерида
Сан-Педро-де-Мерида — Испаниянең Бадахос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Уилкинсон (округ, Джорджия)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1803 елда оештырыла.
Пшицлапи
Пшицлапи — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Раковица (Горж)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Харашки (Докшыцкий районы)
Харашки (Харашкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Докшицкий районында урнашкан авыл.
Голето (Авелино)
Географиясе
Голето Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
GSC3614-2301
GSC3614-2301 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
(10485) 1984 SY5
(10485) 1984 SY5 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Велька Легота
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Карапинья
Карапинья — Португалиянең Коимбра округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Венеция (төбәк)
Административ үзәге — шәһәре.
Рәшит Сәләхов
Биография
Рәшит Сәлахов 1941 елның 17 декабрендә Татарстан АССРның Апас районының Кара Борнаш авылында туа.
Уорт (округ, Джорджия)
Территориясе
Округ мәйданы 1476 км² тәшкил итә.
Негославице (Буский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Релампаго (Техас)
Географиясе
Релампаго халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Капылы (Чайбашы)
Капылы (Kapılı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Чайбашы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Усть-Илимск
Тарих
Шәһәр тибындагы бистә cтaтысын 1967 елдан, шәһәр cтaтысын 1973 елдан башлап йөртә.
Евгения Тихвинская
Евгения Тихвинская (1901 елның 5 мае, Вязьма, Смоленск өлкәсе - 1976 елның октябре , Казан ) - Совет геологы, геология-минералогия фәннәре докторы. ТАССРның атказанган фән эшлеклесе (1954). СССРның мактаулы нефтьчесе. Хезмәт Кызыл байрак, Хөрмәт Билгесе орденнары кавалеры.
Биографиясе
Евгения Ивановна Тихвинская 1901 елның 5 маенда Смоленск өлкәсенең Вязьма шәһәрендә Иван Тихвинский һәм Любовь Кочурова гаиләсендә өченче бала булып туган. Иван Тихвинский Киев руханилар академиясен тәмамлаган. Борынгы телләр, рус теле һәм әдәбияты, психология фәннәрен укыткан.
Басмалары
В «Учёных записках Казанского университета» (1934—1957 гг.):
Сарапулка (Горноуральски шәһәр округы)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Рөстәм Равилов
Биография
2000 елда вак хайваннар патологиясе кафедрасы мөдире, ә 2005 елда Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясенең эпизоотология кафедрасы мөдире итеп билгеләнә. 2002 елдан 2004 елга кадәр — Казан ветеринария академиясенең стандартлаштыру һәм сертификацияләү факультеты деканы. 2015 елдан — эпизоотология, паразитология һәм радиобиология кафедрасы профессоры.
Сарса-Капилья
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Негославице (Пиньчовский повяты)
Негославице  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Чүпче (Очер кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пяски (гмина Болеславець)
Пяски  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
7-нче армия
7-нче сапёр армиясе
Мюлинген
Мюлинген (Mühlingen) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Стокпорт (Айова)
Тарихы
Стокпорт шәһәре  елда нигезләнгән.
Билек
Тарих
Авыл бик борынгылардан: Казан ханлыгы чорында ук нигезләнгән
Пяски (гмина Велюнь)
Пяски  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Голини (Виченца)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Плотва (Волчей кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Северский Донец елгасы, елга башыннан РФ менән Украина чигенә чаклы Оскол һәм Айзар елга бассейнын кертмичә. Кече елга бассейны — Северский Донец (су бассейнының Россия бүлеге), елга бассейны — Тын (су бассейнының Россия өлеше).
Әхим Кәримов
Кәримов Әхим Кәрим улы (5 декабрь 1917 ел — 28 август 2015 ел) — геохимик, геология-минерология фәннәре докторы (1969), профессор (1973). Бөек Ватан сугышында катнашучы.
Биографиясе
Хезмәт юлын Уфа нефть сәнәгате фәнни-тикшеренү институтында эшли башлый.
Казимерув (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Әхим Кәримов
Фәнни эшчәнлеге
100‑дән артык фәнни хезмәт авторы.
Телса
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сегура-де-Леон
Сегура-де-Леон — Испаниянең Бадахос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Голия (Беневенто)
Голия — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(11531) 1992 DL7
(11531) 1992 DL7 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Ковелу (Табуа)
Географиясе
Мәйданы —.
Вашингтон (округ, Юта)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1852 елда оештырыла.
Барлык илләрнең пролетарийлары, берләшегез!
ССРБ
ССРБ гербында «Барлык илләрнең пролетарийлары, берләшегез!» язуы союздаш республикалар телендә була, ә республикалар гербларында - бу республикалар телендә һәм рус телендә. 1923 - 1936 елларда ССРБ гербында язу 6 телдә ясалган, 1937 - 1940 елларда - 11 телдә, 1940 - 1958 елларда - 16 телдә, 1956 - 1991 елларда - 15 телдә.
Россия Федерациясе гербында «Барлык илләрнең пролетарийлары, берләшегез!» 1993 елга кадәр булган.
Березовка (Лаеш районы)
Халык саны — 61 тирәсендә. Почта индексы — 422621.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.
Недзьвице
Недзьвице — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Разумная
Разумная — Россия территориясеннән ага торган елга. Белгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Северский Донец елгасының сул ярыннан 982 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 40 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гарфилд (округ, Юта)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1882 елда оештырыла.
Недзялки (Свентокшиж воеводалыгы)
Недзялки  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рикардо (Техас)
Рикардо  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
(10490) 1985 VL
Тарихы
1985 елның 14 ноябрендә Поуль Йенсен тарафыннан Брорфельде обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1985 VL» саналган.
(11534) 1992 EB16
Тарихы
1992 елның 1 мартында UESAC проекты тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 EB16» саналган.
Папинка (Беларусия)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Антонова (Свердловск өлкәсе)
Халык
Халык саны динамикасы:
Шамов хастаханәсе
Тарих
Ватандашлар сугышы вакытында хастаханәгә ядрәләр тиеп, бина урыны белән җимерелә, соңрак төзәтелә.
2012 елда Малайзиянең Aliran Adaman (AliranIdamasInc) кунакханәләр ширкәте белән бинаны кунакханә итеп үзгәртеп кору турында беренчел килешү төзелә.
Велька Чаломия
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лигурия
Административ бүленеш
3 провинция (2019).
Ази
Ази — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
Лонна (коммуна)
Лонна (Lompnas) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Ланьё кантонына карый.
(11536) 1992 FZ
(11536) 1992 FZ — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Даггетт (округ, Юта)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1919 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1866,6 км² тәшкил итә.
Неклань-Малий
Неклань-Малий — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Бимә (Лаеш районы)
Бимә — Татарстан Республикасының Лаеш районындагы авыл.
Чикашка
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мароккода ислам
Саны һәм таралышы
Pew тикшеренүләр үзәге мәгълүматы нигезендә, Мароккода мөселманнарның 99 % ы ― Мәлики мәзһәбе сөнниләре, калган 1 % ы – шигыйлар, Коръәнчеләр, гыйбәдияләр һ. б.
Даурия чәүкәсе
Европа чәүкәсенә охшашлы, әмма төсе белән аксылрак. Чәүкәнең соры каурыйлары даур чәүкәсендә ак диярлек. Күзнең төсле катлавы караңгы. Гәүдә озынлыгы 32 см.
(11537) Герике
Тарихы
1992 елның 29 апрелендә Ф. Бёрнген тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 HY6» саналган.
Велька Чьерна
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Төньяк Кавказ федераль округы
Округның мәйданы бөтен Россия мәйданының 1 %ын алып тора (иң кечкенә федераль округ). Халык саны - 9 496 791 кеше (2010 ел, Россия халкының 6,6 %ы).
Думитрица (коммуна)
Думитрица — Румыниянең Бистрица-Несеуд жудецында урнашкан коммуна.
GSC3619-1386
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Кординьян
Кординьян — Португалиянең Коимбра округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Чикман
Чикман — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 55 км.
Згода
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Караабдал (Ладик)
Караабдал (Karaabdal) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Ладик илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Пяски (Радомщанский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кумеэйра
Кумеэйра — Португалиянең Коимбра округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Хартова
Хартова (Хартова ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вайханский районында урнашкан авыл.
Kilimancaro
Kilimancaro iñ biek noqtası - Kibo yanartawınıñ Uhuru tübäse - 5895 m.
Мюнстерталь (Шварцвальд)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Антоновка (Таборы районы)
Антоновка (Антоновка) — Свердловск өлкәсенең Таборы районы составына керүче авыл.
Югары Акхуҗа (Чуашстан)
Почта индексы — 429046. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97226850002. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101100001300.
Сахалин өлкәсе
Тарих
Рус-япон сугышында (1905) җиңелүдән соң 50-нче параллельдән көньяграк Сахалин өлеше Япония кулына күчкән. Ватандашлар сугышы вакытнда Япония төньяк өлешен дә басып калган, әмма 1925 елдагы Пекин килешүе буенча ул аны калдырырга мәҗбүр була.
(10494) 1986 QO3
(10494) 1986 QO3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1986 елның 29 августында Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 QO3» саналган.
Немсцице
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Каки-Мрочки
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Виктор Мищевич
Биографиясе
1947-1952 елларда Уфа нефть институтында укый. 1952 елдан алып «Татнефть» берләшмәсенең «Әлмәтбурнефть» тресты бораулау конторасында өлкән инженер, участок начальнигы, җитештерү-техник бүлегендә баш инженер һәм начальнигы булып эшли.
Душейн (округ, Юта)
Территориясе
Округ мәйданы 8432,8 км² тәшкил итә.
Тода теле
Тода (தோதா) — Дравид телләр гаиләсенә караган Тода халкының теле. Һиндстанда Тамилнад штатында, Нилгири тау массивы төбәгендә таралган. Сөйләшүчеләр саны — 1100 кеше (2007). Башка Дравид телләре белән чагыштырып карганда тода теленең фонетикасы гаять катлаулы — 8 сузык һәм күп фрикатив һәм селкенүче тартык.
GSC3619-2007
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Томпсонс-Стейшен (Теннесси)
Томпсонс-Стейшен  — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Вельке Благово
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Мельбурн
Тарих
1956 елның 22 ноябрендә Мельбурнда XVI Олимпия уеннары башлана.
Аргавыз
Аргавыз – Россия территориясеннән ага торган елга. Башкортстан, Чиләбе өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сем елгасының сул ярыннан 108 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 16 км.
Татарстан Республикасының сатып алулар буенча дәүләт комитеты
Татарстан Республикасының сатып алулар буенча дәүләт комитеты — Татарстан Республикасы хөкүмәте составындагы мөстәкыйль структур бүлекчә, Татарстан ихтыяҗлары өчен товарлар, эшләр, хезмәтләр сатып алу өлкәсендә дәүләт сәясәтен гамәлгә ашыручы башкарма хакимияте органы, дәүләт комитеты. 2014 елның 24 мартында ТР дәүләт сатып алулары идарәсен дәүләт комитеты итеп үзгәртү юлы белән барлыкка илгән.
Тверь өлкәсе
Халык
Өлкәнең халык саны 0 кеше. Халык тыгызлыгы — кеше/км². Шәһәр халкы — %.
Усагре
Усагре — Испаниянең Бадахос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гомагой (Болцано)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Чищева
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Трезевант (Теннесси)
Трезевант  — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Каш (округ, Юта)
Территориясе
Округ мәйданы 3038,1 км² тәшкил итә.
Мур (посёлок, Алмания)
Мур (Murr) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
(11544) 1992 UD3
(11544) 1992 UD3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Ардене
Ардене — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
Гомароло (Виченца)
Гомароло — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гомароло Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
GSC3619-3875
GSC3619-3875 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
(11545) Хасимото
Тарихы
1992 елның 16 октябрендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 UE4» саналган.
1-нче армия
Шулай ук карагыз
1-нче парашютлы армия
Росита (Техас)
Географиясе
Росита халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Радванка (Польша)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Алтай теле
Тасвирлама
Һәрбер сөйләмне ничә кеше белүе турында төгәл мәгълүмат юк. Якынча бәяләүләр буенча, соңгы өч сөйләмнең һәркайсысында 3 мең тирәсе кеше сөйләшә. Башкалар төп алтай телендә сөйләшә.
Трентино-Альто-Адиҗе
Тарих
1948 елда барлыкка килгән.
Административ бүленеш
2 провинция (2019).
Тула өлкәсе
Тула өлкәсе (Тульская область) — Россия Федерациясенең Европа өлеше субъекты. Үзәк федераль округына керә.
Вороновка
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар, татарлар.
Умбрия
Тарих
1948 елда барлыкка килгән.
(11547) Griesser
Тарихы
1992 елның 31 октябрендә Ф. Бёрнген тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 UP8» саналган.
Муса Мөлеков
Тәрҗемәи хәле
Туган телгә, әдәбиятка, журналистикага булган сөю М. Мөлековны Башкортстан дәүләт университетының филология факультетына алып килә. Талиплык елларында Муса «Кызыл таң» белән тыгыз хезмәттәшлек итә башлый. Дүртенче курста укып йөргән чагында газетаның баш мөхәррире Таһир Ахунҗанов үзләренә эшкә чакыра.
Хавчы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Лонжкур-ан-Плен
Географиясе
Коммуна мәйданы — 10.01 км².
Караагач (Салихлы)
Караагач (Karaağaç) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Салихлы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Фуэнте-дель-Арко
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вельке Дворники
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Кызыл Яр (Кызыл Чутай районы)
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 20 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).
Епурень (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Нетулиско-Мале
Нетулиско-Мале — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Антоново (Свердловск өлкәсе)
Халык
Халык саны динамикасы:
Лисея
Географиясе
Мәйданы —.
(10499) 1986 RN5
(10499) 1986 RN5 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Хахловка (Талачынский районы)
Хахловка (Хахлоўка ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Талачинский районында урнашкан авыл.
Молизе
Молизе (Molise) — Италия төбәкләренең берсе.
Трой (Теннесси)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Чуваковка
Чуваковка — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  Юг елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Котып аръягы районы
Котып аръягы районы (Заполярный район) — Россия Федерациясенең Ненец автономияле округы составындагы муниципаль берәмлек.
Халык
2010 халык санын алу буенча биредә 22 473 кеше яши, шул исәптә 52,1% — руслар, 31,2% — ненецлар, 10,8% — комилар, 2,6% — украиннар.
Шелехов (шәһәр)
Тарих
Шәһәр тибындагы бистә cтaтысын 1956 елдан, шәһәр cтaтысын 1962 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (95,5%), украиннар (1,1%).
Каленчин (Островский повяты)
Каленчин  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(10500) Nishi-koen
(10500) Nishi-koen — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1987 елның 3 апрелендә М. Коисикава тарафыннан Сендай обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 GA» саналган.
Валле д'Аоста
Валле д'Аоста (Valle d'Aosta, Vallée d'Aoste) — Италия төбәкләренең берсе.
Күбәш
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (93%).
Ў
Язылыш буенча гади У хәрефенә охшаган, кайсыга ˘ (рус. кратка, лат. brevis, бревис) өстәлгән.
Караагач (Чаршамба)
Караагач (Karaağaç) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Чаршамба илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кинология
Төрле хуҗалык максатлары өчен (каравыллау, хезмәттә булу, җигү, ау, маллар көтү өчен һ.б.) китереп чыгарылган этләрнең токымнарын, аларның килеп чыгышын, тышкы күренешен, үрчетүне, күнектерү алымнарын өйрәнә.
Ленки Стриживски
Ленки Стриживски — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(11552) Буколион
Тарихы
1993 елның 27 гыйнварында Эрик Эльст тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 BD4» саналган.
Чижа (елга)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ак диңгез елгалары бассейны Воронов борынынан Канин борынына чаклы (Мезень елгасын кертмичә). Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Савинский (Архангельск өлкәсе)
Тарих
Шәһәр тибындагы бистә статусы 1961 елда бирелгән.
Зоевка
Зоевка (Зоеўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Касцюковицкий районында урнашкан авыл.
(11553) Схерия
Тарихы
1993 елның 27 гыйнварында Эрик Эльст тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 BD6» саналган.
Элечоса-де-лос-Монтес
Элечоса-де-лос-Монтес — Испаниянең Бадахос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Вельке Држковце
Вельке Држковце — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
GSC3626-1388
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Qazaq tele
Qazaq tele yäki Qazaqça (Қазақ тілі, Qazaq tili, Qazaqşa) - Qazaqstan Cömhüriäteneñ däwlät tele, şulay uq Üzbäkstanda, Qıtayda, Räsäydä söyläşüçelär bar. Törki tellärneñ qıpçaq astörkemenä kerä. Tatar, qırımtatar, başqort, qaraçay-balqar, qomıq tellärenä yaqın.
Тама (Айова)
Тарихы
Тама шәһәре  елда нигезләнгән.
(10502) Арманобс
(10502) Арманобс — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
5-нче армия
5-нче армия — төрле дәүләтләр кораллы көчләрендә армияның исеме.
Хацилава
Хацилава (Хацілава ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Шумилинский районында урнашкан авыл.
Меанш-ду-Кампу
Географиясе
Мәйданы —.
Хацилавшчына
Хацилавшчына (Хацілаўшчына ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Глыбоцкий районында урнашкан авыл.
Самнорвуд (Техас)
Географиясе
Самнорвуд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Лон (Шаранта)
Лон — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
(10503) 1987 SG13
Тарихы
1987 елның 27 сентябрендә Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 SG13» саналган.
Чужья
Чужья — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Киров өлкәсе, Удмуртия биләмәләрендә ага. Елга  Коса елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Сан-Хуан (округ, Юта)
Территориясе
Округ мәйданы 20546,8 км² тәшкил итә.
Микология
Гомуми микология гөмбәләрнең морфологиясен, биология, физиологиясен, химик составын, генетика һәм эволюциясен, классификациясен өйрәнә, шулай ук аларны культивацияләү методларын эшли. А.х. микологиясе культуралы (бөртекле, яшелчә, җимеш, җиләк, техник культуралар) һәм кыр үсемлекләрендә була торган гөмбә авырулары этнологиясен өйрәнә, үсемлекләрдәге авыруларны профилактикалау һәм аларга каршы көрәш ысулларын эшли.
Kütärü köçe
Oçqıç qanatınıñ öske öleşe qabarınqı (ozınlığı zurraq), şuña kürä ağım tizlege qanatnıñ öske qırıyı buyınça yuğarıraq bula.
Кумаркино
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.
Неккарзульм
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Егорьево
Тарих
XVII гасырда нигезләнгән.
Вельке Злиьевце
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рафаэль Гыймалов
Биография
1999 елның декабрендә 217 нче номерлы Коряк бермандатлы сайлау округыннан III чакырылыш Дәүләт Думасы депутаты итеп сайлана. Думада Милек комитеты рәисе урынбасары булып эшли. «Ватан — Бердәм Россия» фракциясе составына керә.
2003 елда янәдән Коряк округыннан IV чакырылыш Дәүләт Думасы депутаты итеп сайлана. Икътисадый сәясәт, эшмәкәрлек һәм туризм комитетына керә. Машина төзелеше һәм ВПК үсеше мәсьәләләре буенча комитет башлыгы була. 2007 елда Пермь краеннан «Бердәм Россия» партиясе исемлеге буенча V чакырылыш Дәүләт Думасы депутаты итеп сайлана. Дәүләт Думасында Табигый ресурслар, табигатьтән файдалану һәм экология комитетына кергән.
Aqtanış rayonı
Cäğrafiäse
Öske yöze – qalqulıqlı tigezlek (bieklege – Kama häm Ağidel üzännärendä 60 m çaması, könyaqta 160-235 m). Kama yılğası (Tübän Kama susaqlığıçı), Ağidel yılğası häm quşıldağı Sön yılğası ağa. Rayon küllärgä bay. Tönyaq-könbatışta Külägäş sazlığı. Cirläre kübesençä seltesezlängän, kölsulanğan häm qara tufraqlı. Territoriäseneñ 9,6 % da urman. Torf, çuyır-taş, qom yatmaları bar.
İqtisadı
Aqtanış awılında şänäğät şirkätläre eşli. 2002. yılda awıl xucalığı 124,1 meñ ha cir bili, ş.i. 93,1 meñ ha sörü cire. Saban bodayı, arış, arpa, solı, borçaq igelä, bäräñge üsterelä. Mögezle ere terlek, sarıq asrala. Ağidiel buyında Äcäkül pristane. Aqtanış hawa alanı. Aqtanış rayonı cirennän Qazan-Ufa automobil yulı uza.
GSC3632-797
GSC3632-797 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шарлотт (Теннесси)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бирзәш (Ләмәз кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы – Сем елгасы, елга башыннан тамагына чаклы. Кече елга бассейны – Агыйдел, елга бассейны – Чулман.
Никисялка-Мала
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мира (район)
Географиясе
Мәйданы —.
Ү
Ү, ү — кирилл әлифбасының хәрефе; татар әлифбасының егерме алтынчы хәрефе. [y] авазны белдерелә. У хәрефенең "туры" форманы тәшкил итә. Ү ү хәрефенә татар латин әлифбасында Ü|«Ü, ü» хәрефе туры килә.
(11560) 1993 FU24
Тарихы
1993 елның 21 мартында UESAC проекты тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 FU24» саналган.
Шарон (Теннесси)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
GSC3639-1638
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Федор Батков
Хезмәт юлы
1984—2012 елларда — ТАССР (Татарстан) эчке эшләр министрлыгында хезмәт итә: 1984—1992 елларда Питрәч районы оперуполномоченые, БХСС бүлеге башлыгы, 1992 елдан ЭЭБ башлыгының шәхси состав буенча урынбасары, 1994 елдан 1нче санлы милиция бүлекчәсе башлыгы, 1998 елдан Питрәч районы ЭЭБ башлыгы. 2000-2011 елларда Чистай шәһәре ЭЭБ башлыгы. 2011 елдан ТР ЭЭМ штабы баш инспекторы, милиция участок уполномоченныйлары белән җитәкчелек итү идарәсе башлыгының урынбасары.
Хануман
Номенклатура
Өченче Джайн юрамасында Хануман балачагын "Хануруха" утравында үткәрә, ул аның исеменең килеп чыгышы чыганагы була.
Тамил тамырлары
Көнчыгыш белгече Ф. Э. Парджитер (1852-1927) теориясе буенча Хануман Дравид халык дине Ходае булган. Аның теориясе буенча "Хануман" исеме Тамил сүзе ата маймылдан ("ана-манди")дан килеп чыккан, ул башта "Анумант"ка үзгәргән - бу исем һаман да кулланылышта йөри. Бу гипотеза буенча "Анумант" соңрак "Хануман"га алыштырылган, чөнки Арийлар борынгы Дравидларның популяр маймыл Ходае белән каршылыкта булып Санскритлаштырганнар. Үзенең Тамил лингвистик өйрәнүләре өчен мәгълүм Мюррэй Эмено буенча, бу теориянең мәгънәсе юк, чөнки Борынгы Тамил сүзе "манди" Сангам әдәбиятында "ана маймыл" дигәнне аңлата, ә Хануман ата маймыл. Дәвам итеп, Эмено өстәгәнчә "ана-манди" кушылмасының Тамил телендә мәгънәсе юк. Шулай итеп, Эмено буенча "күренеп тора торган казна" күбрәк мөмкин булган мәгънә.
Балачагы
Аның бала риваятендә башка Һинду юрамасында, Лутгендорф раслаганча ул борынгырак һәм шулай ук Джайн текстларында, мәсьәлән, 8-енче гасыр "Дхуртакхьяна"да, Хануманның Икар кебек Кояшка сикерүе уңышлы булмган. Хануман балачагын Кишкиндхада уздырган дип әйтәләр. Бу чарадан соң бераз вакыт узгач, Хануман үзенең көчләрен шаяртып күргән кешеләрдә сыный башлый, һәм бер көнне медитацияләүче олы фикер иясе белән шаярта. Үзенең ярсуында, олы фикер иясе Хануманны үзенең куәтләренең күпчелеген онытырга каргый.
Рамаяна
Һиндстанда Рамаянаның төрле юрамалары бар. Хәзерге вариант риваятьләрдә Хануман, Рама, Сита, Лакшмана һәм Равана бар. Шәхесләр һәм аларның тасвирламалары төрле очракларда шактый төрле була.
Башка әдәбиятта
"Шива Пурана"ның Көньяк Һиндстан юрамасында, Хануман Шива Ходае һәм Мохининың (Вишну Ходаеның хатын-кыз аватарының) улы буларак тасвирлана, яки альтернатив рәвештә Свами Айяппага бәйле яки аның белән пәйда була, ул Көньяк Һиндстан өлешләрендә популяр.
Хануман Чалиса
16-ынчы-гасыр Һинд шагыйре "Хануман Чалиса"ны язган, бу Хануман Ходаена багышланган тугърылар җыры. Ул Хануман белән биткә бит очрашулары (даршан) булган дип әйткән. Бу очрашуларга нигезләнеп, ул "Рамчаритманас"ны язган, бу Рамаянаның Авадхи теле юрамасы.
Сикхизмда
Сикхизмда Һинд дине Ходае Раманы Шри Рам Чандар дип атаганнар, һәм Хануманның "сиддха" буларак кыйссасының тәэсире зур булган. 1699 елда хәрби Сикх Халса төркеменең тууыннан соң, 18-енче һәм 19-ынчы гасырларда Хануман Халса өчен ихтирам һәм илһамлану объекты булган. Кайбер Халса полклары бәрелеш кырына үзләре белән Хануман сурәтен алып килгәннәр. Хирда Рам Бхалла төзегән "Хануман Натак" һәм Кави Канкан төзегән "Дас Гур Катха" кебек Сикх текстлары Хануманның каһарман гамәлләрен тасвирлый. Луи Фенех буенча, Сикх традициясе раслаганча Гуру Гобинд Сингх "Хануман Натак" текстын яратып укыган.
Көньяк-көнчыгыш Азия текстларында
Башка риваятьтә әйтелгәнчә (шулай ук Макардваджа яки Матсьягарбха буларак мәгълүм) ярым-Ходай Матсьяраджа аның улы дип расалган. Матсьяраджаның тууы түбәндәгечә аңлатыла: балык ("матсья") Хануманның океанда коенганда тир тамчылары тарафыннан йөкле булган. "Парасара Самхита" буенча Хануман Сурьяның (Кояш Ходаеның) кызына Суварчалага өйләнгән.
Көньяк Урал тимер юлы
200px|thumb|right|Көньяк Урал тимер юлында [[Башкортстан байрагы, Россия байрагы төстәге тепловоз.]]
Радошевице (Лодзь воеводалыгы)
Радошевице  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Неккартенцлинген
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Синдесмология
Синдесмология (гр. syndesmos бәйләвеч + logos сүз, тәгълимат) — анатомиянең сөякләр тоташуын өйрәнә торган бүлеге.
Асаба башкортлар
Чыңгызидлар составында
Башкортлар XII гасырда — XVI гасырның 1нче яртысында үзләре кергән дәүләтләр файдасына хәрби хезмәт иткәннәр. (Алтын Урда, Казан һәм Себер ханлыклары, Нугай Урдасы) һәм ясак түләгән. Башкорт биләре хан-чыңгызидларнан кабилә жирләренә идәра итүгә грамоталар алган, җирләрнең чиге тамга буенча билгеләнгән. Шулай итеп, алар Көньяк Уралдагы туган җирләренә автономияне саклап кала. Шул сәбәпле башкортларның җирләре Алтын Урданың бер генә волосте составына да кермәгән. Әгәр теге яки бу сәбәпләр аркасында кеше асабалык хокукыннан мәхрүм калса, ул икенче асабалар җирләренә кердәш булып кергән.
XIX — XX гасыр башындагы асабалык хокукы
1832 елның 10 апрелендә «Башкортларның Оренбург краендагы җирләренә хокуклары турында»гы Указга кул куела, аның буенча югарыда әйтелген положение юкка чыга. Әлеге норматив-хокукый акт нигезендә башкортларның асабалык хокукы кабат раслана. Шул ук вакытта башкорт җирләрен сату һәм арендага бирүнең яңа кагыйдәләре, шулай ук асаба башкортларга ир-ат җенесенә 40-60 дисәтинә исәбеннән җир биләмәләре билгеләнә. Җир бәхәсләрен хәл иткәндә Генераль ызанлау материалларына, сату-алу турындагы документларга һ. б. таянып эш итәргә тәкъдим ителә.
1869 елның 10 февралендә «Башкорт дачаларын асаба башкортларга һәм кердәшләргә бирү өчен ызанлау һәм жәмәгать башкорт жирләрен оброк эчтәлегенә сату һәм бирү тәртибе турында»гы Указга кул куела, бу башкорт вотчиналарын массакүләм сатуга һем асаба халыкны җирсезлендерүгә китерә. Генераль межалау буенча билгеленген асаба жирләр чикләре кагылгысызлыкта кала, калган башкорт җирләре күп җирле һәм аз җирлегә бүленә.
1898 елның 20 апрелендәге «Башкорт дачаларын ызанлау турында положение» башкорт асаба җирләрен асаба башкортлар һәм кердәшләр, һ.б. арасында аеруны күз алдында тота. Башкорт җирләре территориялеренең бер өлеше дәүләт запасына тапшырыла. Закон нигезендә, асаба башкортларга — җан башына 15әр дисәтинә, ә кердәшләргә 7,5әр дисәтинә бирелә. Шул ук вакытта асаба башкортларның ер биләмәләрен сатуга тыю кертелә.
Башкортларның асабалык хокукы тирәсендә бәхәсләр
Башкорт тарихчысы И. Г. Акманов, Исхаковның идеясен дилилле рәвештә тикшереп, алар «фәнни яктан нигезсез, сәяси яктан — реакцион», дигән нәтиҗәгә килгән.
Сан-Карлос (Техас)
Географиясе
Сан-Карлос халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Нистагм
Нистагм — күзнең кабатланучы ихтыярсыз маятник сыман тирбәнүе. Нистагм физиологик һәм патологик була ала. Оптокинетик барабан яки киңлектә гәүдә әйләнешенә җавап буларак барлыкка килгән нистагм физиологик санала һәм ачык  күрүне сакларга булыша. Карашны әйбергә төби торган күз хәрәкәтләре фовеалаучы дип атала, ә фовеола өлкәсен әйбердән кырыйга күчерүче хәрәкәтләр  дефовеалаучы хәрәкәтләр дип атала. Патологик нистагмда хәрәкәтләрнең һәр төпләме әйбердән кырыйга ихтыярсыз дефовеалаучы күз хәрәкәте һәм аннан соң  барган төбәүче саккадалы хәрәкәт белән башланып китә. Нистагм яссылыгы вертикаль, горизонталь, торсион һәм үзенчәлексез була ала. Нистагм амплитудасы күз тайпылышы дәрәҗәсенә бәйле, ә ешлыгын күз тирбәнүе ешлыгыннан  билгелиләр. Амплитуда буенча нистагмны кечкенә һәм эре калибрлыга аералар, ә ешлыгы буенча — югары, урта һәм түбән.
Физиологик нистагм
2.   Оптокинетикалы нистагм — күрү кырында әйберләрнең кабатланган  хәрәкәтләре чыгарган этәргеч сыман нистагм. Әкрен фаза — эзләү хәрәкәте, бу вакытта күз әйбер артыннан бара; тиз фаза — кире якка саккадалы хәрәкәтләр,  бу вакытта күз түбәндәге әйбергә төбәлә. Оптокинетик тасма яки барабан уң яктан сулга хәрәкәт итсә, сул түбә-баш арты өлеше сулга әкрен (эзләү) фаза  белән идарә итә, ә сул маңгай өлкәсе уңга тиз (саккадалы) фаза белән идәрә  итә. Оптокинетикалы нистагмны сукыр булып кыланучы симулянтларны ачыклау һәм кечкенә балаларның күрү үткенлеген билгеләү өчен кулланалар. Аны шулай ук аерым гомоним гемианопсия сәбәпләрен билгеләү өчен кулланырга мөмкин.
Чорлы үзгәрүчән нистагм
•     Һәр төпләмне актив  һәм актив булмаган фазага аерып була.
Конвергенцион-ретракцион нистагм.
•     Өске рефиксацион  саккада күзләрне конвергенцион хәрәкәттә бер-берсенә китерә.
Аска «бәрүче» нистагм
•     Препаратлар кабу итү  (литий, фенитоин, карбамазепин һәм барбитуратлар).
Нистагмоидлы хәрәкәтләр
Нистагмоидлы хәрәкәтләр нистагмны хәтерләтә, әмма башлангыч патологик дефовеалаучы  хәрәкәтләр саккадалы интрузия булу белән аерыла.
Күз тирбәлү һәм опсоклонус
1.    Билгеләре
•     Күз тирбәлгәндә  хәрәкәтләр яссылыгы горизонталь гына, ә опсоклонуста — мультипланар.
Белово
Тарих
Шәһәр тибындагы бистә статусын 1931 елдан, шәһәр статусын 1938 елдан башлап йөртә.
(10507) 1988 ER1
(10507) 1988 ER1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Венгерово районы
Тарих
Венгерово районы 1925 елда Себер краеның Бараба округы составында Спасское районы исеме астында оештырылган (район үзәге — Спасское авылы).
Manuel Noyer
Manuel Noyer (almança Manuel Neuer; 1986, Gelzenkirxen, Almaniä Federativ Cömhüriäte) - Almaniä futbolçısı, "Bavariä" futbol taqımı häm Almaniä milli cıyılmasınıñ qapqaçı-saqçısı.
2014 yılğı Dönya yarışınıñ altın medale, 2010 yılğı Dönya yarışı häm Euro-2012 yarışınıñ bronza medale iäse. "Altın biäläy" iäse - 2014 yılğı Dönya yarışınıñ iñ yaxşı qapqaçısı.
Noyer uynaw räweşenä qapqadan yıraq çığular xas, qapqaçı buluğa qaramastan qayçaqta ul soñğı saqçı bularaq uynıy.
Уосатч (округ, Юта)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1862 елда оештырыла.
Лесная (Чуашстан)
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 60 кешенең яшәве мәгълүм.
Караагач (Кызылҗаһамам)
Караагач (Karaağaç) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Кызылҗаһамам илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Терман (Айова)
Тарихы
Терман шәһәре  елда нигезләнгән.
Вельке Лудинце
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Нова Весь (Сандомирский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Муртеде
Географиясе
Мәйданы —.
Гонела (Асти)
Географиясе
Гонела Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Сартакова (Горноуральски шәһәр округы)
Сартакова (Сартакова) — Свердловск өлкәсенең Горноуральский шәһәр округы составына керүче авыл.
Зимняя Горка
Тарих
1930-елларда нигезләнгән.
Зыли
Зыли (Зылі ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Могилёвский районында урнашкан авыл.
Языөрен (Оваҗык)
Языөрен (Yazıören) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Карабүк иле Оваҗык илчесенә караган бер авыл (köy).
Хвешчанки
Хвешчанки (Хвешчанкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вайханский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Ешелница
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Караагач (Мамак)
Караагач (Karaağaç) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Мамак илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(11567) 1993 FF82
Тарихы
1993 елның 19 мартында UESAC проекты тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 FF82» саналган.
Рай (Лодзь воеводалыгы)
Рай  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Вельке Поле
Вельке Поле — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Нова Гута (Келецкий повяты)
Нова Гута  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Эмери (округ, Юта)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1880 елда оештырыла.
Днипропетровск өлкәсе
Административ үзәге — Днипро шәһәре.
Эмери (округ, Юта)
Искәрмәләр
Эмери (округ, Юта)
Калина (Мазовия воеводалыгы)
Калина  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Берёзовский (Кемерово өлкәсе)
Берёзовский (Берёзовский) — Россия Федерациясенең Кемерово өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Блефароспазм
Дәвалау
1.     Төрле препаратлар белән медикаментоз дәвалау авыру халәтен  яхшырта, ләкин нәтиҗәлеге югары түгел.
Языөрен (Болу)
Языөрен (Yazıören) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Болу илчесенә караган бер авыл (köy).
(10510) Maxschreier
(10510) Maxschreier — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Гоненго (Асти)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Карадүле
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.
Qazan Boralaq zavodı
Qazanda citeşterelgän boralaqları 50 mln. säğät artıq dönya buyı oçıp suzğan.
(10511) 1989 OD
(10511) 1989 OD — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Мәрьям Рахманкулова
1934—1938 елларда Мәрьям Рахманкулова Мәскәү консерваториясе каршындагы татар опера студиясендә укый. Монда аның талантының моңарчы күрелмәгән тагын бер ягы — музыка язу сәләте ачыла. Ул композиция буенча да дәресләр ала, музыкаль әсәрләр иҗат итә башлый.
Юта (округ, Юта)
Юта — Америка Кушма Штатларының Юта штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Прово шәһәре.
Зялёная Рошча (Славгарадский районы)
Зялёная Рошча  (Зялёная Рошча ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Славгарадский районында урнашкан авыл.
Альдеануэва-де-Санта-Крус
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Илдус Заһидуллин
Тәрҗемәи хәле
1998―2014 елларда ― Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Тарих институтында урта гасыр тарихы бүлеге мөдире.
Фәнни мәнфәгатьләр өлкәсе
Урта Идел буеның аграр тарихы, татар милли-азатлык хәрәкәте, Идел-Урал төбәгендә православие-ислам мөнәсәбәтләре, Россия империясендә ислам институтлары, Казан тарихы, Россия империясендә татарларның хокукый хәле, туган якны өйрәнү, татар-мөселман мәдәнияте архитектурасы тарихы, инкыйлабка кадәрге Россиядә мөселман мәхәлләләренең һәм башка ислам институтларының эшчәнлеге.
Фәнни мәктәбе бар, 9 аспирант диссертация яклаган.
Языпынары (Элазыг)
Языпынары (Yazıpınarı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Элазыг иле Элазыг илчесенә караган бер авыл (köy).
Альто (Техас)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Жебел
Жебел — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
(10512) 1989 TP11
(10512) 1989 TP11 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Михаил Худяков
Биография
Рус сәүдәгәре гаиләсендә туа. Казан классик гимназиясендә, аннары КДУның тарих бүлегендә укый. Укыган чакта ук Идел буе халыкларының тарихы һәм этнографиясе белән кызыксына башлый. 1919 — 1925 елларда Казан музееның археология бүлегенең мөдире була. 1918 елда Малмыжда Тарих җәмгыяте кора һәм Кузебай Герд ярдәмендә халык иҗаты әсәрләрен, ар һәм мари халыкларының төрле риваятьләрен туплый башлый.
(11573) Гельмгольц
(11573) Гельмгольц — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.