cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
VIII гасыр
VIII (сигезенче) гасыр — 701 елдан 800 елга кадәр дәвам иткән гасыр.
Марсии-ан-Бос
Марсии-ан-Бос — Франциянең Луар һәм Шер департаментында урнашкан коммуна.
Розово (Пазарҗык өлкәсе)
Розово  — Болгариянең Пазарҗык өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Клиффорд (Индиана)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Александр Кузьмичёв
Александр Кузьмичов (Александр Владимирович Кузьмичёв,, — , ) — СССР һәм Россия футболчысы (ярымсакчы һәм һөҗүмче), РФ футбол тренеры.
Нездровице
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Караидел районы
103 авыл 17 авыл советына берләштерелгән. Мәйданның 2 350 км² (64%) урманнар алып тора.
Икътисад
Караидел ягының куе урманнарга бай булуы билгеле. Әнә шуңа да агач кисү, агач эшкәртү урындагы халыкның төп шөгыльләренең берсе. «Луч», «Йөрүзән-агач», «Азатлык», Хисамов шәхси предприятиеләре такта, бура, агач күмере кебек продукция җитештерү белән җитди шөгыльләнә. Караиделлеләрнең түбән сортлы агач һәм агач калдыкларыннан пиролез ысулы белән күмер брикетлары җитештерү тәҗрибәсе кызыклы. Пиролиз ысулы белән һәр көнне өч тоннага кадәр күмер җитештереп саталар.
Медиак (Сосновка районы)
Медиак (Медиак) — Чиләбе өлкәсенең Сосновка районы составына керүче авыл.
Дембовець (Бидгозький повяты)
Дембовець  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Росен (Пазарҗык өлкәсе)
Росен  — Болгариянең Пазарҗык өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Måneskin
«Евровидение-2021»
Måneskin Роттердамда узган «Евровидение-2021» җыр бәйгесендә Италияне «Zitti E Buoni» җыры белән (бераз цензураланган версиясен) тәкъдим итә. Милли жюри төркемгә барлыгы 206 балл бирә (Швейцариянең Gjon's Tears башкаручысыннан 61 баллга калышып, 4 нче урында), ләкин тамашачылар тавыш бирүендә төркем 318 балл җыя (тамашачылар арасында икенче урынны алган Go_A украин башкаручыларыннан 51 баллга күбрәк) һәм икенче урынны алган француз җырчысы Барбара Правины 25 баллга узып китеп, төркем 524 балл белән беренче урынга чыга.
Клоувердейл (Индиана)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яманъелга (Эткүл районы)
Яманъелга (Еманжелинка) — Чиләбе өлкәсенең Эткүл районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Вудки
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Акулалар
Россия территориаль сулары Кара диңгез һәм Япон диңгезендә катран-акуланы (озынлыгы 1 м га кадәр) аулыйлар.
Новая Гута (Навагрудский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Айхфельд (Штирия)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Казе Понтачо (Римини)
Географиясе
Казе Понтачо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Айбирия (приход, Луизиана)
Айбирия — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан приход. Үзәге - Нью-Айбирия шәһәре.
Лид (Көньяк Дакота)
Тарихы
Лид шәһәре  елда нигезләнгән.
Серено-дел-Мар (Калифорния)
Серено-дел-Мар  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
IX гасыр (б. э. к.)
IX (тугызынчы) гасыр — безнең эрага кадәр 801 елдан безнең эрага кадәр 900 елга кадәр дәвам иткән гасыр.
Акейдия (приход, Луизиана)
Территориясе
Мәйданы 658 км² тәшкил итә.
Якобешть (Сучава)
Якобешть — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Света-Петка (Пазарҗык өлкәсе)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Конверс (Индиана)
Конверс  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Рахмай Хисмәтуллин
Иҗат
Рахмай Хисмәтуллин күбесенчә очерк жанрында иҗат итә. Әлеге жанрда аның «Салават күпере» (1964), «Күкрәү авазлары» (1967), «Үземне таптым» (1980), «Сусау» (1984) һәм «Кыйбла җиле» (1992) дигән китаплары чыга. «Кыйбла җиле» китабы өчен 1994 елда ул Татарстан Язучылар берлегенең Г.Исхакый исемендәге әдәби бүләгенә лаек була.
Якобинь
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Си-Ранч (Калифорния)
Си-Ранч  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Мазепа (Көньяк Дакота)
Мазепа  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
HD198153
HD198153 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Валя-Маре (Гурахонц, Арад)
Валя-Маре — Румыниянең Арад жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Си-Роуд (Калифорния)
Географиясе
Си-Роуд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Яковиле
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вшембуж
Вшембуж — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Фалькенштайн (Бавария)
Фалькенштайн  — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Михаил Куклев
Михаил Куклев (Михаил Игоревич Куклев,, — , ) — Россия һөнәри һоккейчесе (сакчы).
Җилиңем
Тарих
Беренче мәртәбә 10 нчы гасырда телгә алына.
Килдебәков
Татарча Википедиядә әлеге фамилияне кулланып ясалган түбәндәге мәкаләләр урнаштырылган:
Түбән Усцелемово
Түбән Усцелемово (Нижнеусцелемово) — Чиләбе өлкәсенең Уй районы составына керүче авыл.
Корунна (Индиана)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Солфорд
Тарих
Урта гасырларда нигезләнгән.
(17583) 1994 WV2
Тарихы
1994 елның 30 ноябрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 WV2» саналган.
Ле-Врето
Ле-Врето — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Шевырталово
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Никольское (Чиләбе өлкәсе)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Славовица (Пазарҗык өлкәсе)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Виган
Виган (Wigan) — Англиянең Зур Манчистыр графлыгында урнашкан шәһәр.
Валя-Маре (Долж)
Валя-Маре — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фатерштеттен
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вятровець (Великопольское воеводалыгы)
Вятровець  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Линкольн
Тарих
БЭ 1 нче гасырда нигезләнгән.
Сидар-Слоп (Калифорния)
Географиясе
Сидар-Слоп халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
(17585) 1994 YC4
Тарихы
1994 елның 31 декабрендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 YC4» саналган.
Урзева
Урзева — Россия территориясеннән ага торган елга. Мордва Республикасы, Рязань өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Мокша елгасының сул ярына тамагыннан 82 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 25 км.
Валя-Маре (Думешть, Васлуй)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шердынята
Халык
Халык саны динамикасы:
Ле-Гран-Селлан
Ле-Гран-Селлан — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
(17586) 1995 AT2
Тарихы
1995 елның 10 гыйнварында Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 AT2» саналган.
Сенегал (елга)
География
Елга бассейнында Джудж орнитология резерваты һәм Дельта-дю-Флёв-Сенегаль биосфера резерваты (Сенегал), Диавалинг милли паркы һәм Чат-Т-Бул тыюлыгы (Мавритания) урнашкан.
Бурна
Бурна (Танайка) — Россия территориясеннән ага торган елга. Башкортстан Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Караидел елгасының уң ярыннан 138 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 21 км.
Коробаново (Новодугино районы)
Өлкәнең төньяк-көнчыгыш өлешендә, Новодугинодан 24 километрга көньяк-көнбатыштарак урнашкан, автоюлыннан 17 километрга көнбатыштарак Смоленск — Дорогобуж — Вязьма — Зубцов юлында тора. Авылдан 21 километрга көнчыгышырак Вязьма — Ржев сызыгында Александрино тимер юлы станциясе урнашкан.
Соколка
Соколка — топоним.
Түбән Дальёль
Түбән Дальёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Зур Ляга елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 30 км.
(17587) 1995 BD
(17587) 1995 BD — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Феллен
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гаврони (Конинский повяты)
Гаврони  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Миянсе
Миянсе — Франциянең Луар һәм Шер департаментында урнашкан коммуна.
Соколка (Зәй районы)
Тарих
1950-еллар башында күмәк хуҗалыкларны эреләндерү барышында, «Пятилетка» (Соколка), «Красная Зорька» (Водоохранный), «Товарищ» (Новая) авыл хуҗалыгы артельләрен районның «Энгельс» күмәк хуҗалыгына (Алексеевка) кушалар. 1959 елда Энгельс исемендәге күмәк хуҗалык (Алекссевка) «Пролетарий» (Төги) колхозы белән кушыла, Энгельс исемен соңрак «Рассвет»ка алыштыралар. Эреләндерелгән колхозның рәисе булып И. П. Мазанкин эшли.
Новая Стража
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Рәэселҗаси
Йолдыз системасы
Рәэселҗаси Ba — сары зур йолдыз. Рәэселҗаси Bb — аклы-сарылы кәрлә йолдыз.
Янка (Олт)
Янка — Румыниянең Олт жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Гаврони (Сьремский повяты)
Гаврони  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Долорес Ибаррури
Тәрҗемәи хәле
1939-1945 еллардагы Икенче бөтендөнья сугышы вакытында Ибаррури испаннарның бердәм милли фронтта берләшүе өчен актив көрәшкән, испан диктаторы Франкога Гитлер Германиясе ягында сугышка испан халкын тарту өчен. Халыкара антифашистик хәрәкәттә катнашты. Ибарруриның улы - Рубен Руис Ибаррури (1920-1942) - Советлар Берлеге Каһарманы, Сталинградта һәлак булган. Һәйкәлне Волгоград үзәгендә, Мәңгелек Дан Уты һәм Дан монументы янында Каһарманнар аллеясында куячаклар.
(9945) Karinaxavier
Тарихы
1990 елның 21 маенда Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 KX» саналган.
Җаналды
Җаналды, Яналды — Караидел елгасы кушылдыгы. Коры җәйләрдә елганың тамагы Кече Өлпе күленә күчә. Елга озынлыгы 32 км. Нуриман районы буйлап ага.
Кочаново (Смоленск өлкәсе)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь.
Бозалан (Милас)
Бозалан (Bozalan) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Милас илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Цар-Асен (Пазарҗык өлкәсе)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Крисни (Индиана)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Мирфәкъ
Мирфәкъ (المرفق әл-мирфәқ — «терсәк» ; Персей α, Персей альфасы, α Per) — Персей йолдызлыгының иң якты йолдызы. Аның күренмә йолдызча зурлыгы +1,79m тәшкил итә. Бу сарылы-аклы үтә зур йолдыз 590 яктылык елы ераклыкта урнашкан.
Убанги
География
Үзенең тәүге 370 км озынлыгында елга көнбатыш юнәлештә ага, аннары киң элмәк ясап көньяк-көнчыгышка таба борыла һәм соңыннан Үзәк Африка Республикасының башкаласы Банги аша үтә. Банги шәһәреннән 100 км дан соң һәм үзенең тамагына чаклы Конго Демократик Республикасы һәм Конго Республикасы арасында табигый чик барлыкка китерә. Банги каласыннан 550 км астарак һәм Мбандака шәһәреннән 90 км көньяк-көнбатыштарак Убанги Конго елгасына коя.
1960 нчы еллардан, кибеп баручы Чад күлен тутырыу максатында, Убанги суларын Шари елгасы үзәненә бору проектлары буенча фикер алышулар бара.
(17590) 1995 CG
Тарихы
1995 елның 1 февралендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 CG» саналган.
Силвер-Сити (Калифорния)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Җәүдәт Фәйзи
Биография
Җ.Фәйзи музыкаль комедия жанрын үстерүгә күп көч куйган. Аның «Башмагым» музыкаль комедиясе илебезнең күп кенә сәхнәләрендә уйнала. Шулай ук «Акчарлаклар», «Идел буенда» драмаларына да көйләр язган, Г.Кутуйның «Тапшырылмаган хатлар» повесте буенча опера иҗат иткән.
Бозалан (Саваштепе)
Бозалан (Bozalan) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Саваштепе илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кесметепе (Бесни)
Кесметепе (Kesmetepe) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Адыяман иле Бесни илчесенә караган бер авыл (köy).
(17591) 1995 DG
(17591) 1995 DG — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Кызыл Маяк (Чиләбе өлкәсе)
Кызыл Маяк (Кызыл-Маяк) — Чиләбе өлкәсенең Варна районы составына керүче авыл.
Церово (Пазарҗык өлкәсе)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Түбән Налдэг
Түбән Налдэг — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Төньяк Мылва елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 25 км.
HD198209
HD198209 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Кромвелл (Индиана)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
(9947) Takaishuji
Тарихы
1990 елның 17 августында Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 QB» саналган.
Янку-Жиану
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фельден (Пегниц)
Фельден  — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Витус Беринг
Хатирә
Бернинг исемен Тын океанның төньягынлдагы диңгез, бугаз, утрау, һәм кайбер башка объектлар йөртә.
Южва
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Дзева
Дзева — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Агкилсә (Балакән)
Агкилсә  (Ağkilsə ) — Әзербайҗанның Балакән районына караган авыл.
Нове Голушовице
Нове Голушовице — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Меллетт (Көньяк Дакота)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нар Урини
Тәрҗемәи хәле
Ленинград камалышы елларында Нар Урини Ленинград госпитальләрендә шәфкать туташы булып эшләгән. 1943-1946 елларда ул Ырынбур шәһәрендә заводның җыр һәм бию ансамблен җитәкли. 1946 елда Мытищи шәһәренең «Путь к победе»(«Җиңүгә юл») гәзитәсендә эшли. Беренче тапкыр үзенең әдәби әсәрен 1955 елда бастырган. "Родная Волга"("Туган Идел") журналында. 1980 елда ССРБ Язучылар берлеге әгъзасы була.
Кротерсвилл (Индиана)
Кротерсвилл  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Гажев
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сили (Калифорния)
Сили  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нове Кармонки
Нове Кармонки — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Фельдкирхен (Түбән Бавария)
Фельдкирхен  — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Мердо (Көньяк Дакота)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дзевчополе
Дзевчополе — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Күмертау
Мәгариф
Мәктәпләрдә 7311 укучы белем ала, шуларның арасында рус булмаганнары — 1819 бала. Алардан 64,16 проценты туган телен өйрәнә. Ләкин шәһәрдә башкорт балалар бакчалары, башлангыч мәктәп, башкорт гимназиясе, политехник лицей ачылу уңай нәтиҗәләр бирсә дә, татар балаларына туган тел укыту әлегә бик зур булмаган күрсәткечләргә кайтып кала. Әлеге көндә татар теле 6 нчы, 9 нчы, 11 нче, 12 нче мәктәпләрдә, 1 нче гимназиядә генә укытыла, бу дәресләргә барлыгы 140 бала йөри. Күрсәткеч шәһәр мәктәпләрендә белем алучы 795 татар баласының 16,8 процентын гына тәшкил итә.
Юнаците
Юнаците — Болгариянең Пазарҗык өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
(17596) 1995 EP1
Тарихы
1995 елның 11 мартында Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 EP1» саналган.
Монтуар-сюр-ле-Луар
Монтуар-сюр-ле-Луар — Франциянең Луар һәм Шер департаментында урнашкан коммуна.
Гөлфия Исхакова
Иҗаты
Шигырьләрне мәктәп елларында ук яза башлый. 1994 елдан хикәяләре, лирик шигырьләре Удмуртия, Татарстан газета-журналларында («Яңарыш», «Мәдәни җомга», «Ватаным Татарстан», «Хәзинә», «Воткинские вести», «Әлмәт таңнары», «Яшьләр заманы», «Тормыш кыры», «Казан утлары», «Мәйдан», «Ялкын»), «Язмышлар авазы» күмәк җыентыгында (1998, Ижау) басыла. «Язларыма кайтам» (2002), «Ак моң алып каеннардан» (2007), балалар өчен «Президент булам» (2012), «Сукыр мәхәббәт» (Казан, 2012), «Изге теләкләр юллыйм» (2013, Төмән), «Күңелем фасыллары» (2017) китаплары нәшер ителгән. Шигырьләренә көй язылып, җырга әйләнгән, танылган җырчылар (мәсәлән, Салават) репертуарында да бар. Удмурт язучылары әсәрләрен татарчага тәрҗемә итә. Үзенең шигырьләрен урысчага Сергей Вострокнутов тәрҗемә иткән.
Гаиләсе
Әтисе Заһит, әнисе Мәгъмүрә. Ире Дуварис Исхаков, Казан авиация институтын тәмамлагач, Воткинск машина төзү заводына эшкә юллама белән җибәрелгән. Балалары: кызлары Гөлназ (Сөнгатуллина), хисапчы, кызлары Гүзәл (Максимова), Удмуртия язучылар берлеге әгъзасы.
Юнка (Киров өлкәсе)
Халык
Халык саны динамикасы:
Новыя Ганчары
Новыя Ганчары (Новыя Ганчары ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Навагрудский районында урнашкан авыл.
Сискок (Калифорния)
Сискок  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Альтенберг-бай-Линц
Альтенберг-бай-Линц — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Казе Прадезе (Римини)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Габдерахман Вәзиров
Габдерахман Вәзиров (, Шуша, Таулы Карабаг автономияле өлкәсе, АзССР ССРБ - 10 гыйнвар 2022) — азәри һәм совет дәүләт эшлеклесе. Азәрбайҗан ленинчыл коммунистик яшьләр берлеге ҮК беренче сәркәтибе (1956-1959), Азәрбайҗан КФ Кировабад (Гәнҗә) шәһәр комитеты беренче сәркәтибе (1970-1974). ССРБның Кәлкүттәдәге генераль консулы (1976-1979), ССРБның Непалдагы (1979-1985),һәм Пакстандагы (1985-1988) илчесе, Азәрбайҗан КФ ҮК беренче сәркәтибе (1988-1990). 8 нче чакырылыш ССРБ Югары шурасы депутаты.
Дзедно
Дзедно — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Вашингтон (приход, Луизиана)
Территориясе
Мәйданы 676 км² тәшкил итә.
Новыя Герники
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Янова (Румыния)
Янова — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Альтенбург (Түбән Австрия)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Арпа
Бик борынгы авыл хуҗалыгы культурасы. Арпа орлыгы ярма, сыра һәм фураж өчен файдаланыла. Иртә өлгерүчән сабан һәм уҗым үсемлеге. Башакчыклары бер чәчәкле, алар башак күчәренең һәр буынында өчәрләп урнаша. Кылчыклары озын. Үзеннән серкәләнүче үсемлек. Арпа – бөртеклеләр арасында иң тиз өлгерә торган культура, шуңа күрә аны Ерак Көньякта һәм биек тауларда үстерергә мөмкин.
Фаиз Вахитов
Фаиз Вахитов, Фаиз Фатих улы Вахитов (1916 елның 4 августы, РИ, Уфа губернасы, Бөре өязе, Таскаклы ― 2006 елның 16 июле, РФ, Мәскәү) ― Бөек Ватан сугышында катнашкан актер, режиссер, театр эшлеклесе. 1956―1961, 1965―1968 елларда Мәҗит Гафури исемендәге Башкорт дәүләт академия драма театры директоры. БАССР атказанган сәнгать эшлеклесе (1977).
Иҗаты
2006 елның 16 июлендә Мәскәүдә вафат.
Ситрес (Калифорния)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тыбъю (елга)
Тыбъю — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Ынат елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Валя-Маре (Олт)
Валя-Маре — Румыниянең Олт жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Бозармут (Сома)
Бозармут (Bozarmut) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Сома илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Асия Миңнуллина
Тәрҗемәи хәле
1952 елның 26 ноябренда Ленинградта туган. Казан сәнгать укуханәсенең сәнгать –педагогика бүлеген (1971), В. Мухина исемендәге Ленинград югары сәнгать-сәнәгать укуханәсен (1994 елдан А.Л. Штиглиц исемендәге Санкт-Петербург сәнгать-сәнәгать академиясе, Санкт-Петербургская художественно-промышленная академия имени А. Л. Штиглица) (1984) сынчы, мигъмари-гамәли пластика белгечлеге буенча тәмамлаган.
Иҗаты
Төрле жанрларда (портретлар, вак һәм декоратив пластика, монументаль скульптура) һәм төрле техникада, төрле планда бердәй осталык белән эшләүче, үзенә генә хас иҗат алымнары булган сынчы-рәссам. Нечкә лиризм һәм фаҗигане берләштергән образларны, милләт тарихына бәйле шәхесләрне, шулай ук борынгы шәһәр көнкүрешен чагылдыручы күренешләрне югары һөнәри кимәлдә башкара. Татар халык иҗатында һәм шигъриятендә үзенең иҗатына илһам ала.
Митчелл (Көньяк Дакота)
Митчелл  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
(9953) 1991 EB
Тарихы
1991 елның 7 мартында С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 EB» саналган.
Аждаһа таулары
Тасвирлама
Аждаһа тауларында табылган файдалы казылмалар: платина, марганец рудалары, алтын, ташкүмер, аккургаш рудалары һәм башкалар.
Тыколаёль
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(17601) Sheldonschafer
(17601) Sheldonschafer — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Мюид-сюр-Луар
Мюид-сюр-Луар — Франциянең Луар һәм Шер департаментында урнашкан коммуна.
Авгура
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Шишинерь
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (27%), руслар (73%).
Новыя Руткавичы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Сквиррел-Маунтен (Калифорния)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тябриёль
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Артхашастра
Кулъязмалар тарихы
Текст колониаль чор галимнәр тарафыннан 1905 елда кулъязма табылганга кадәр, югалтылган дип фараз ителгән. Пальма яфракларында язылган Санскрит телендә Артхашастра копиясе, Танжордан Тамил Брамин тарафыннан Бенжамин Льюис Райс җитәкләгән Майсор Шәрыкъ Китапханәсенә тәкъдим ителгән булган. Текстны китапханәче Рудрапатнам Шамасастри Артхашастра дип идентификацияләгән. During 1905-1909 елларда Шамасастри инсталляцияләрдә Indian Antiquary һәм Mysore Review кебек журналларда текстны нәшер иткән.
Рәсмиләр, киңәшчеләр һәм хөкүмәтне тикшерүләр
Текстның 1 китабы һәм 2 китабында таҗ принцы ничек өйрәнелергә тиеш һәм патша үзе ничек өйрәнергә тиеш икәне турында сүз бара, шулай ук ничек итеп ул төп Мантри (министрларын), рәсмиләрне, хөкүмәтне, сарай яны персоналын, магистратны һәм судьяларны ничек җыю турында. Артхашастраның 2 темасы яки 1 китапның 5 бүлеге патшаның даими өйрәнүенә һәм үсешенә багышланган, анда текст аларның ирешүләрен белгән һәм хөрмәт иткән төрле фән даирәләреннән өлкәннәр киңәшмәсен тәэмин итәргә киңәш итә. Текстның 4 темасы министрларны һәм төп рәсмиләрне сайлау процессын тасвирлый, ул раславы буенча патшаның аларның намуслыгы һәм сыйдырышлыгы белү турында шәхси белемендә нигезләнергә тиеш. Каутилья беренче мәртәбә хәзер булган галимнәр арасында дәүләт рәсмиләре ничек сайланырга тиеш турында төрле исемлекләрне китерә, Бһрадваджа намуслык һәм белем сайлау өчен калкан булырга тиеш икәнен тәкъдим итә, Каунападанта тәкъдим иткәнчә варислык күбрәк уңайлы, Висалакша тәкъдим иткәнчә патша зәгыйфьлекләрен куллана ала торганнарны ялларга тиеш, Парасара зәгыйфьрәк кешеләрне яллауга каршы чыккан, чөнки алар патшаның зәгыйфь урыннарын кулланып шуның урынына аны үз кулайлыгы өчен эшләтәчәкләр һәм шулай ук беренчел сайлау критерие булып тәҗрибә, ә теоретик квалификация түгел дип раслый торган берәү булып тора. Каутилья рәсмиләрне ничек сайларга турында конфликтлаучы карашларны тасвирлаганнан соң, патша Аматйаһларны (министрларны һәм олы рәсмиләрне) үткән эшләрендә нәрсә күрсәткәннәре, характерлары һәм рольләренә тәңгәл итеп дәрәҗәләре буенча сайларга тиеш. Артхашастра раслаганча Аматйаһ Аматья-сампат белән булырга тиеш: яхшы өйрәтелгән, алдан күрүчәнлеге белән, көчле хәтере белән, күренекле, яхшы сөйләшә торган, дәртле, экспертиза тармагында камиллеге булган, теоретик һәм практик белеме булган, саф характерлы, яхшы сәламәтлеге булган, юмарт һәм филантропик, прокрастинациядән азат, акылы үзгәрүчәнлектән азат, күрә алмаудан азат, дошманлыктан азат, ярсудан азат, һәм дхармага тугъры. Бу хасиятләрнең берсе яки берничәсе җитешеп бетмәгәннәр администрациядә урта яки түбәнрәк позицияләр өчен каралып өлкәнрәк рәсмиләр карамагы астында эшләргә тиеш. Текст төрле Аматья-сампат өчен сынауларны тасвирлый. Артхашастрада 6 темада патшалыкта барлык министрларның һәм югары рәсмиләрнең бердәмме, әллә юкмы турында серле тикшерүләр һәм даими үлчәүләр тасвирлана. Бердәмлеге булмаган рәсмиләр арестланырга тиеш. Законны бозучаннар граждан һәм җинаять судларында эшләргә тиеш түгел. Финанс эшләрендә бердәмлеге булмаган һәм акчага бирешүчәннәр хәзинәче яки салым җыючылар булмаска тиеш һәм җенси мөнәсәбәтләрдә интегральлеге булмаганнар Виһара хезмәтләренә билгеләнелергә тиеш түгел. Министрларның иң олы дәрәҗәсе сыналырга тиеш һәм барлык төр хәлләрдә һәм барлык төр чакыруларда үзләрен бөтен төр вәсвәсәгә бирешмәгән итеп уңышлы күрсәтергә тиеш. 1 китапның 9 бүлеге патша киңәшмәне һәм үз киңәшмәсе өчен Пурохитны (капелланы, рухи җитәкчене) тәэмин итәргә тиеш. Текстта расланганча “Пурохит”  Веданы һәм алты Анганы яхшы өйрәнгән булырга тиеш.
(9956) Castellaz
Тарихы
1991 елның 5 октябрендә Шмадель Л. Д., Ф. Бёрнген тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 TX4» саналган.
Новий Сьвят (Ополе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Азясь
Азясь — Мокша елгасы кушылдыгы. Пенза өлкәсенең Мокшан районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 40 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мюр-де-Солонь
Мюр-де-Солонь — Франциянең Луар һәм Шер департаментында урнашкан коммуна.
Бераинци
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фадиль Вокри
Фадиль Вокри (Fadilj Vokri / Фадиљ Вокри, Fadil Vokrri; 1960 елның 23 июне, Подуево — 2018 елның 9 июне ) — албан килеп чыгышлы Югославия футболчысы, һөҗүмче.
Альтенмаркт-им-Понгау
Альтенмаркт-им-Понгау — Австриянең Зальцбург федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Монтроуз (Көньяк Дакота)
Тарихы
Монтроуз шәһәре  елда нигезләнгән.
Джексон (приход, Луизиана)
Джексон — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан приход. Үзәге - Джонсборо шәһәре.
Финзинг
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Огузлар (Пынарбашы)
Огузлар (Oğuzlar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Пынарбашы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Обурки (Ополе воеводалыгы)
Обурки  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
HD19832
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Яреш
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Улью
Улью — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Лыжа елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 40 км.
Апостол Петр
Апостолларның эшләрендә
Апостол Петр Апостолларның эшләре китабының беренче өлешендә бик еш искә алына. Аның вәгазь сөйләүләре һәм бик күп кешене дингә кертүе тасвиралана. Иоппия җирлегендә Петр Тавифа исемле үлгән кызны терелтә.
Ладога (Индиана)
Ладога  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Рокфор-ле-Каскад
Рокфор-ле-Каскад (Roquefort-les-Cascades) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, Пеи-д'Ольм кантонына карый.
Финнинг
Финнинг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Бобораци
Бобораци — Болгариянең Перник өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Нью-Андервуд (Көньяк Дакота)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Карача-Елга
Социаль тармак
Амбулатория, УП (унитар предприятие) “Күмәк”
Кизик бистәсе
Тарих
Казан янындагы рус авылларында 17 гасырда бизгәк чире котырынган. "Тугыз изге җәфа" христиан риваяте буенча аларның мәет калдыклары (мощи) бизгәктән дәвалыйлар. Шуңа күрә бу урында 1687 елда Кизик Чиркавен һәм монастырен салына. Соңрак Кизик монастыре янында бистә килеп чыга.
Слипи-Голлоу (Марин округы, Калифорния)
Слипи-Голлоу  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Сидәш (елга)
Сидәш — Россия территориясеннән ага торган елга. Башкортстан Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Усы урнашкан. Елга озынлыгы 19 км.
Әҗәм (Чиләбе өлкәсе)
Халык
Халык саны динамикасы:
Илдар Маняпов
Гастрольләре
Театр белән Италия (2003, 2010), Мисыр (2003, 2005), Португалия (2005, 2007), Таиланд (2006, 2008), Бразилиядә (2007) һ.б. илләрдә чыгыш ясый.
Гаиләсе
Хатыны Гөлсинә Мәүлекәсова, балет биючесе, БР халык артисты.
HD198391
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Бесар Халими
Клуб карьерасы
2007 елның җәендә Халими сезон ахырына кадәр «Брондбю» Дания клубына арендага бирелә. 2017/18 сезонда Бесар Дания чемпионатының 29 матчында кертелгән җиде гол белән билгеләп үтелә, шулай ук командага клуб өчен соңгы ун елда беренче трофей булган Дания Кубогын отарга ярдәм итә. 2018 елның августында Халими «Брондбю»га даими нигездә әйләнеп кайта, клуб белән ике елга контракт төзи.
Нәҗип Вәлитов
Нәҗип Вәлитов 1939 елда Башкортстанның Кушнаренко районы Карача-Елга авылында туган. Уфа нефть институтын тәмамлаган (1959 ел). 1959-62 елларда “Башнефтепроект” институтының Салават филиалында инженер, 1962-74 елларда — өлкән инженер, тикшеренү цехы начальнигы урынбасары, “Салаватнефтеоргсинтез” тәҗрибә-тикшеренү заводы директоры, 1974-87 елларда “Башнефтехим” территориаль берләшмәсе директоры урынбасары, баш инженеры. 1987 елдан алып Башкортстан дәүләт университеты профессоры. Төп гыйльми хезмәтләре сәнәгать катализаторларының физик-химик үзенчәлекләрен тикшерүгә, гетероген-каталитик реакцияләр кинетикасын һәм механизмын өйрәнү белән бәйле. Нәҗип Вәлитов тарафыннан производствога бутил һәм май спиртлары, метилэтилкетон, нефть ягулыгы, пластификаторлар, аммиак, техник су тудыргыч алу буенча яңа ысуллар кертелә. Каты һәм сыек матдәләрнең өске йөзендә күзәтелгән изотермик десорбацияләнүче формаларның хемосорбацияләнү барышы ачыклана, аларның гетероген һәм ферментатив катализында төп роле күрсәтелә. 1976-85 елларда Нәҗип Вәлитов җитәкләгән “Башнефтехим” заводында нефтьне тирәнтен эшкәртүнең яңа технологиясе үзләштерелә. Галим 140тан артык гыйльми хезмәт авторы, патентлары, уйлап табуга авторлык танытмалары бар. Хезмәт Кызыл Байрагы (1976 ел), Халыклар дуслыгы (1986 ел) орденнары белән бүләкләнгән”.
Бозбурун (Кандыра)
Бозбурун (Bozburun) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Кандыра илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Румангу
Румангу (Roumengoux) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, Мирпуа кантонына карый.
Ньюелл (Көньяк Дакота)
Ньюелл  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Дзьвежно (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Дзьвежно  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Шои
Халык
Халык саны динамикасы:
Урта Джьер
Урта Джьер — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Нибель елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.
Фиркирхен (Югары Бавария)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ольга Воронова
Ольга Воронова - Татарстан Республикасы Дәүләт Советында «Бердәм Россия» фракциясе әгъзасы,Татарстан Республикасы Дәүләт Советының Дәүләт корылышы һәм җирле үзидарә комитеты әгъзасы,Татарстан Республикасы Дәүләт Советының «Мәрхәмәт – Милосердие» хатын-кыз депутатлар берләшмәсе әгъзасы, Бердәм сайлау округы, "Бердәм РОССИЯ" Бөтенроссия сәяси партиясенең Татарстан региональ бүлеге «Бердәм Россия» партиясе әгъзасы. «Бердәм Россия» Бөтенроссия сәяси партиясе Татарстан региональ бүлегенең Казан    җирле бүлегенең башкаручы секретаре.
Хезмәт эшчәнлеге
1992-2006 елларда —  категорияле инженер, 1 категорияле инженер, әйдәп баручы инспектор, әйдәп баручы белгеч, баш белгеч, башлык урынбасары ярдәмчесе, баш белгеч - башлык ярдәмчесе, оештыру бүлеге башлыгы урынбасары, бүлек башлыгы урынбасары, оештыру-аналитик бүлек башлыгы урынбасары, Казан шәһәре администрациясенең оештыру белән тәэмин итү бүлеге башлыгы.
(9962) Pfau
Тарихы
1991 елның 28 декабрендә Ф. Бёрнген тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 YL1» саналган.
Альтхайм (Югары Австрия)
Альтхайм  — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Дзьвежхно
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мәләвез районы
Халык
Иң эре торак урыннары: Җиргән (2009 елда 4,57 мең кеше яши), Воскресенское (1,86 мең), Нөгеш (1,28 мең), Нордовка (1,21 мең), Дарьино (1,02 мең), Корнеевка (1,02 мең).
Смит-Корнер (Калифорния)
Географиясе
Смит-Корнер халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Катарда ислам
Катарда ислам (الإسلام في قطر) — Катар территориясендә ислам дине. Рәсми мәгълүматлар буенча, Катар халкының (2 млн 881 мең кеше) 77,50 % ы (1 млн 566 мең кеше) (бөтендөнья мөселманнарының 0,10 % ы) — Ислам дине тарафдары (2020). Ислам – Катарның дәүләт дине. Катар, Согуд Гарәбстаны белән беррәттән, мөселман дөньясындагы ике сәләфи дәүләтенең берсе.
Кәҗәле
I вариант
Балалар бер-бер артлы стенага карап тезеләләр. Беренче торган бала тупны стенага бәрә, кире төшкәндә туп җиргә бәрелмәс борын ул аны сикереп чыга һәм тупны аның артында торучы икенче бала тотып кала. Икенчесе дә шулай ук итә, тупны өченче кеше тотып кала. Уен шулай дәвам итә.
Фихтах
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сем (Караидел кушылдыгы)
Сем – Чиләбе өлкәсе һәм Башкортстан Республикасының Иглин районы биләмәләрендә ага торган елга. Тамагы Караидел елгасының сул ярыннан 145 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 32 км.
(17612) Whiteknight
(17612) Whiteknight — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Ле-Мени-Ренфре
Ле-Мени-Ренфре — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Йомырка (уен)
Йомырка  — татар халык уены.
Уйнау тәртибе
Уен тышта уйнала.
Иванджелин (приход, Луизиана)
Тарихы
Рәсми рәвештә 1910 елда оештырыла.
Территориясе
Мәйданы 680 км² тәшкил итә.
Искәрмәләр
Иванджелин (приход, Луизиана)
Бозбүк (Милас)
Бозбүк (Bozbük) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Милас илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гөлсинә Мәүлекәсова
Гаиләсе
Ире Илдар Маняпов, балет биючесе, БР халык артисты, кызы.
Ольбрахцице (Ополе воеводалыгы)
Ольбрахцице  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Альтшвендт
Альтшвендт — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Ак Чишмә (Чиләбе өлкәсе)
Ак Чишмә (Ак-Чишма) — Чиләбе өлкәсенең Нагайбәк районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Кетенлик (Бозүюк)
Кетенлик (Ketenlik) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Билеҗик иле Бозүюк илчесенә караган бер авыл (köy).
Нязбодзичы
Нязбодзичы (Нязбодзічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Свислацкий районында урнашкан авыл.
Захер (торт)
«Захер» (Sachertorte) — шоколадлы торт, Австрия кондитеры Франц Захерның уйлап табуы. Торт Вена ашларының гадәти десерты һәм шуның белән бергә дөньяда иң популяр торт булып тора.
Җитештерү һәм сату
Ел саен «Захер» кунакханәсендә якынча 2 миллион йомырка, 80 тонна шикәр, 70 тонна шоколад, 37 тонна өрек конфитюр, 25 тонна май һәм 30 тонна оннан пешерелгән 360 000 торт җитештерелә. «Захер» кунакханәсенең онлайн-кибетендә уртача размерлы торт 51,90 евро, ә «Демель» кондитерлыгында 31,0 евро тора.
Ист-Батон-Руж (приход, Луизиана)
Тарихы
Рәсми рәвештә 1810 елда оештырыла.
Бозбүк (Бигадич)
Бозбүк (Bozbük) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Бигадич илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Дзянкувек
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Олы Азясь
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ока су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мокша елгасы башыннан Темников каласы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Мокша, елга бассейны — Ока.
Алтын хатын
Музей экспозицияләрендә
«Ак чәчле Иртыш риваятьләре» Уват кырый өйрәнү музеенда (Төмән өлкәсе) Алтын хатын риваятенә багышланган экспозиция бар. Кунгур кулъязмасы буенча мәшһүр хант поты дүрт гасыр элек Демьян шәһәрлегендә (Уват районы территориясе) булган һәм аннан атаман Брязга җитәкчелеге астында Ермак казаклары шәһәрчекне алганнан соң юк булган. Зал үзәгендә өстендә С. У. Ремезов кулъязмачы рәсемнәре буенча ясалган һәм чын алтын белән капланган Алтын хатын фигурасы белән корбан бирү урыны куелган.
Башкирово (Чиләбе өлкәсе)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Нязнанава
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
HD198406
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Кетенчукуру (Тиреболу)
Кетенчукуру (Ketençukuru) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Тиреболу илчесенә караган бер авыл (köy).
Бозгүней (Туфанбейли)
Бозгүней (Bozgüney) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Туфанбейли илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(9966) 1992 ES13
(9966) 1992 ES13 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Арта Доброши
Тормыш юлы
Косовода хәрби хәрәкәтләр вакытында Арта Македония Республикасында була, анда Халыкара медицина корпусы өчен качаклар лагере оештырырга ярдәм итә. 2000 елда НАТОда тәрҗемәче булып эшли.
Амалиендорф-Альфанг
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Minzälä (aerodrom)
Oçıp menü-töşü yulları (VPP)
Magnit kursı 017/197. Çın yünäleşe 029.7/209.7.
Валя-Маре-Правец
Валя-Маре-Правец — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Паркстон (Көньяк Дакота)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Үзәктән куу көче
Тигезләмәне чыгару
биредә \vec R — инерциаль булмаган хисап системасына карата җисемнең масса үзәгенең радиус-векторы
Олы Аксел
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ока су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мокша елгасы башыннан Темников каласы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Мокша, елга бассейны — Ока.
Береговой (Касли районы, юкка чыккан авыл)
Халык
Халык саны динамикасы:
Фладунген
Фладунген — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Валя-Маркулуй
Валя-Маркулуй — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Ортовице
Ортовице — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Осек (Ополе воеводалыгы)
Осек  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Сода-Спрингс (Невада округы, Калифорния)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Флинтсбах-ам-Инн
Флинтсбах-ам-Инн — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Дилево (Рипинский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Валя-Мачулуй
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Курджиново
Курджи́ново — Карачаево-Черкесиянең Уруп районында авыл (1995 елга кадәр — шәһәр тибындагы бистә). Курджиново авыл җирлегенең (Курджиново авылын, Азиатский бистәсен, Псемён авылын, Рожкао бистәсен үзенә кертә) административ үзәге. . Рәисе - Приходько Григорий Виктор улы.
Югары төзелешле үсемлекләр
Югары төзелешле үсемлекләрнең төр саны гаять зур — 300 000 нән артык! Мүкләр, плауннар, наратбашлар, абагалар, ачыкорлыклылар, ябыкорлыклылар — үзләренең тышкы кыяфәте, төзелеше, биологик үзенчәлекләре буенча искиткеч күптөрле. Ләкин аларны уртак билгеләр берләштерә.
Югары төзелешле үсемлекләрнең килеп чыгышы
Әлбәттә, югары төзелешле үсемлекләрнең килеп чыгышына бәйле башка фикерләр дә бар. Бу мәсьәләгә тагын да ныграк ачыклык кертү өчен, киләчәктә тикшеренүләр үткәрү зарури.
Морфологик үзенчәлекләр
Шул рәвешле, сабаклы-яфраклы бәбәкләрнең барлыкка килүе теломнар төркемнәренең үзара берләшүе, сабак белән яфракның функцияләре аерылуы нәтиҗәсендә булган.
Длуге (Влоцлавский повяты)
Длуге  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Югары төзелешле үсемлекләр
Анатомик үзенчәлекләре
Эволюция дәвамында үткәргеч элементлар — үткәргеч бәйләмнәргә, ә аннан соң үзәк цилиндрга — стелага берләшә. Үзәк цилиндр риниофитларда ук табылган, анда ул иң садә төзелешле протостела тибында (флоэма ксилеманы әйләндереп ала, үзәге юк). Протостела өч төрле була: гаплостела, актиностела, плектостела. Протостела — башка стелаларның башлангыч тибы.
Югары төзелешле үсемлекләрнең үрчүе
Эволюция барышында гаметаларның диморфизмы (аларның бер-берсеннән аерымлыгы) көчәя. Ана җенес күзәнәге, туклыклы матдәләрне туплап, зурая һәм хәрәкәтчәнлеген югалта, ә ата җенес күзәнәге, туклыклы матдәләрсез калып, кечерәя, һәм югары төзелешле үсемлекләрнең күпчелегендә хәрәкәтчән була. Гаметалар диморфизмы зур биологик әһәмияткә ия: ул аталану мөмкинлеген күп тапкыр арттыра һәм эволюция барышында тагын да көчәя бара.
Димәк, югары төзелешле үсемлекләрнең архегоний һәм антеридийлары суүсемнәрнең күп күзәнәкле гаметангийларыннан аларның өске катлау күзәнәкләре стерильләшүе һәм гаметаларның диморфизмы көчәюе нәтиҗәсендә барлыкка килгәннәр.
Югары төзелешле үсемлекләр классификациясе
Үсемлекләр (Plantae, яки Vegetable) патшалыгы
Кайвакыт әдәбиятта югары төзелешле үсемлекләр арасында архегониаль үсемлекләр төркемен бүлеп чыгару очрагы күренгәли.
Югары төзелешле үсемлекләр аспат­шалыгы ике зур төркемне берләштерә: споралылар һәм орлыклыларны. Спо­ралы үсемлекләргә Мүксыманнар, Пла­унсыманнар, Наратбашсыманнар һәм Абагасыманнар керә.
Флос
Флос — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Казе Рантано (Торино)
Географиясе
Казе Рантано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Галактика
Гала́ктика – гравитация белән бәйләнгән йолдызлардан, йолдызарасы газлар, тузаннан һәм караңгы материядән торган система. Галактикадагы барлык объектлар уртак масса үзәгенә карата хәрәкәттә катнашалар.
Осек-Дужи
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Варма
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ока су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мокша елгасы башыннан Темников каласы янындагы су үлсәү посына кадәр. Кече елга бассейны — Мокша, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ангат
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Гөямтала
Гөямтала (Göyəmtala ) — Әзербайҗанның Балакән районына караган авыл.
Длуге-Парцеле
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(17621) 1995 WD1
(17621) 1995 WD1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Боздоган (Анамур)
Боздоган (Bozdoğan) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Анамур илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Осини (Ополе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Солтон-Си-Бич (Калифорния)
Солтон-Си-Бич  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).