cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Рәшит Рәхмәти Арат
Рәшит Рәхмәти Арат (1900-1964) - профессор, Төркия һәм  Алмания Фәннәр Академияләренең хокукый әгъзасы, Истанбул университеты каршындагы Тюркология институты җитәкчесе. Рәшит Рәхмәти 1900 елның 15 маенда Казан губернасының хәзерге Әтнә районына кергән Иске Әҗем авылында туа. 1923 елның язында Берлин университетының фәлсәфә бүлегенә укырга керә. Төркиядә 1964 елның 29 ноябрендә вафат була.
HD124598
HD124598 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Юрьевичы
Юрьевичы (Юр’евічы ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Климавицкий районында урнашкан авыл.
Тетерешть (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Җирланди (Верона)
Географиясе
Җирланди Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Нерадово (Цехановский повяты)
Нерадово  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Татька
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Башкортстан
Башкаласы — Уфа шәһәре.
Климат
Уртача еллык явым-төшемнәр саны 300—600 мм, Урал тауларының көнбатыш ягында 700 ммга кадәр җитә.
Кар капламы ноябрь башында яки уртасында барлыкка килә, апрель уртасында исә кар эреп бетә. Кар капламы 150-165 (таулы районнарда 171-177) көн ята, аның уртача биеклеге 36-55 см га җитә.
Тарих
1922 елның 14 июненнән Уфа губернасын юк итеп, Башкортстан составына губернаның зур өлешләре, шул исәптән Бәләбәй һәм Бөре өязләре (алар язмышы турында махсус референдум үткәрелергә тиеш булган) кертеләләр, башкаласы Этәрлетамактан Уфага күчерелә.
Дәүләт корылышы
Башкортстан Конституциясенә тиешле дәүләт власы хөкем, башкарма һәм кануннар чыгару юнәлешләренә бүленә.
Башкарма хакимлек
Башкортстан Республикасы Башлыгы — Башкортстан Республикасының иң югары вазифалы кешесе. Башкортстан Хөкүмәте статусы һәм хокукы Башкортстан Конституциясе белән билгеләнә.
Авыл хуҗалыгы
Ашлык-терлекчелек юнәлешендәге авыл хуҗалыгы. Бодай, арыш, солы, арпа, шикәр чөгендере, көнбагышны үстерәләр. Җөмһүрияттә сөт-ит терлекчелеге, ит-йон сарыкчылыгы, кошчылык, атчылык, кымызчылык һәм умартачылык үсешне алган. Башкорт балы Россиядә киң мәшһүрлекне алган.
(13453) 6538 P-L
(13453) 6538 P-L — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Воим (Вочь кушылдыгы)
Воим — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Вочь елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 52 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Нименьга (елга)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Малкова (Байкалово районы)
Малкова (Малкова) — Свердловск өлкәсенең Байкалово районы составына керүче авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
Гаювка (Люблин воеводалыгы)
Гаювка  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Лази (Кракивский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(6208) Ваката
(6208) Ваката — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Вера-Крус (Баия)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Яңа Маҗын вулысы
Административ бүленеш
1926 елның 1 гыйнварына Яңа Маҗын вулысында 26 авыл советы, 39 торак пункты ( һ.б.) һәм 3731 йорт хуҗалыгы булган. Вулыс мәйданы 544 км² тәшкил иткән.
Теурень (коммуна)
Теурень — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан коммуна.
Һинд Википедиясе
Статистика
Һинд Википедиясендә мәкалә бар (1  2023). Теркәлгән кулланучылар саны —, шул исәптән кулланучы соңгы 30 көн эчендә нинди дә булса гамәлне кылган,  кулланучы идарәче статусын йөртә. Үзгәртүләр саны —.
Таруса районы
Административ үзәге — Таруса шәһәре.
Брокстон (Джорджия)
Брокстон  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.
Венако
Венако (Venaco) — Франциянең Югары Корсика департаментына караган коммуна, Корте кантонына карый.
Эпес
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Акмезар (Томарза)
Акмезар (Akmezar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Томарза илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Җирони (Асти)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Вой-Вож (Вуктыль кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Гедвижин
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лаас (округ Миранд)
Лаас (Миранд гуо) — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Лази-Бегоницки
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(13457) 6761 P-L
(13457) 6761 P-L — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Детский Санаторий (Татарстан)
Детский Санаторий — Татарстан Республикасының Югары Ослан районындагы поселок.
Мансур кенәзлеге
Тарих
1391 елда Самара янында Мансур Аксак Тимер гаскәренә каршы сугышта һәлак була.
Семенжице
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вера-Крус (Сан-Паулу)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Этелсвилл
Этелсвилл — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Айзирәк Гәрәева-Акчура
Биография
Айзирәк Гәрәева журналист эшчәнлеге белән бергә әдәбият өлкәсен дә үз итә. "Шәһри Казан" газетасы нда аның бүгенге тормышыбызга хас проблемаларны чагылдырган хикәяләре даими дөнья күреп килә. 2002 елда Татарстан Язучылар берлеге, "Идел" яшьләр үзәге уздырган "Иделем акчарлыгы" яшь язучылар конкурсы дипломаты була (чәчмә әсәрләр өчен). 2009 елда исә хикәяләрен туплап "Тешле кояш" китабын нәшер итә.
Парсек
Шулай ук килопарсек (кпк, kpc), мегапарсек (Мпк, Mpc), гигапарсек (Гпк, Gpc) берәмлекләре кулланыла.
Россия Федерациясендә парсек астрономиядә системадан тышкы берәмлек буларак кулланырга мөмкин.
Айзирәк Гәрәева-Акчура
Гаиләсе
Тормыш иптәше - Якуп Акчура белән Төркиядә яшиләр.
Кос-Вож (Вуктыль кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Геленув (гмина Войцешкув)
Геленув  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Эшфорд (Алабама)
Эшфорд  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Пильнема
Пильнема (Пильема) — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Онеж борыны урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Чебовце
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Вентизери
Вентизери (Ventiseri) — Франциянең Югары Корсика департаментына караган коммуна, Фьюморбо-Кастелло кантонына карый.
Радик Минһаҗев
Биографиясе
Радик Минһаҗев 1963 елда Әлки районының Карамалы авылында туган, 1982 елда Казан сәнгать училищесын, 1990 елда Харьков сәнгать — сәнәгать институтын тәмамлаган. Республика, региональ һәм Бөтенроссия күргәзмәләрендә катнашучы, 2001 елдан Татарстан Республикасы Рәссамнар берлеге әгъзасы һәм 2004 елдан Россия Рәссамнар берлеге әгъзасы. Чистайда яши һәм эшли.
Бруклет (Джорджия)
Бруклет  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.
Чековце
Чековце — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ягоравка (Касцюковицкий районы)
Ягоравка  (Ягораўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Касцюковицкий районында урнашкан авыл.
Первоуральск
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр тибындагы бистә статусын 1928 елдан, шәһәр статусын 1933 елдан башлап йөртә.
Сленик (Арджеш)
Сленик — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Марина Цветаева
Тәрҗемәи хәле һәм иҗаты
1892 елның 26 сентябрендә (8 октябрендә) Мәскәүдә туган. Әтисе — Иван Владимирович Цветаев (1847-1913) Владимир губернасы Талица авылыннан, үз тырышлыгы һәм таланты нәтиҗәсендә, күренекле филолог һәм сәнгать белгеченә әверелә, Мәскәү университеты профессоры, Румянцев музее директоры дәрәҗәләренә ирешә, Пушкин музеен нигезләүче була. Әнисе — Мария Александровна Мейн (1868-1906) руслашкан алман-поляк гаиләсеннән чыккан, А.Г. Рубинштейн шәкерте булган музыкант.
Праһа
1922 елның 1 августында Праһага киләләр. Ире Сергей Эфрон Чехиянең Томаш Масарик хөкүмәте биргән стипендиягә Праһа университетында укый. Очсызрак торак эзләп, гаиләгә Праһа, Горние Мокропсы, Иловищи, Дольние Мокропсы, Вшеноры шәһәр һәм авылларында күченеп йөрергә туры килә. 1925 елның 1 февралендә улы Георгий (гаиләдәге кушаматы Мур) (1925-1944) туа. Чехиядә 3 ел яшәү чорында Марина Цветаева өлгергән шагыйрьгә әверелә. Ул чор иҗатының төп темасы — мәхәббәт фәлсәфәсе, мәхәббәт психологисе. Чехиядә мөһаҗирлектә вакытта Мәскәүдә яза башлаган «Молодец» әкият-поэмасын, шулай ук урта гасырлар легендасына нигезләнгән «Крысолов» поэмасын төгәлли. Шигырьләре Праһада нәшер ителүче «Воля России» журналында басыла.
Бьюкенен (Джорджия)
Бьюкенен  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.
Гелчев-Доли
Гелчев-Доли — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Вяткина (Эрбет шәһәр бүлгесе)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Ядегәр (Югары Ослан районы)
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
Җисара-Старце (Авелино)
Җисара-Старце — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Сдер (Алабама)
Сдер  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тилишка (коммуна)
Тилишка — Румыниянең Сибиу жудецында урнашкан коммуна.
Knut Hamsun
Tormış yulı
17 yäşlek Hamsun yaza başlıy. Yarlılıqta yäşi, küp eş almaştıra.
Сиенега-Спрингс (Аризона)
Географиясе
Сиенега-Спрингс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Мордва бүлгесе
Тарих
1930 елның 30 июлендә Мордва округы Мордва автонмияле өлкәсенә үзгәртеп корылган.
Лапшанка (гмина Лапше-Нижне)
Лапшанка — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Человце (Вельки Кртиш)
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Бруклин
Бруклин — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан боро. Үзәге - Нью-Йорк шәһәре.
Бьюна-Виста (Джорджия)
Бьюна-Виста  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.
Дмитрий Шостакович
Тәрҗемәи хәл
Шостакович нәселе Беларустан чыга, аның карт бабае Вильно медицина академиясен тәмамлагач, 1858 елда Казан шәһәренә күчә, аннары әтисе Санкт-Петербургга китә.
Ленинград симфониясе
Бөек Ватан сугышының башлангыч чорында Ленинград симфониясен яза башлый, беренче һәм икенче өлеше камап алынган Ленинградта языла. Шулай ук Шостакович Ленинградның һава һөҗүменә каршы саклануында янгын сүндерүче булып эшли. 1941 елның октябрендә Куйбышев каласына эвакуацияләнә, биредә 27 декабрьдә симфония тәмамлана.
Сугыштан соң
1957 елдан Шостакович рәсми совет хакимияте белән якынлаша, Көйязарлар Берлеге һәм Коммунистик фиркагә керә.
Кәмал Локман
Кәмал Локман (1899—1976) - нефть инженеры.
Биография
Сәгадәт Чагатайның Кәмал бәй вафатыннан соң «Әзербәйҗан» журналында басылган истәлек язмасыннан бер өзек: «… Мәрхүм Кәмал бәй үзенең туган һәм балачагы узган, бабалары туып-үскән Идел-Урал һәм Төркистан өлкәсен һич онытмас. Бөтен илдәшләрен дус тотар, аларга төрле ярдәм күрсәтер. Төрки өлкәләрнең төрле җирләреннән килгән мөһаҗир дусларыбызның әтиләре кебек иде. Һәрберсен самими каршылар, кулыннан килгән кадәр ярдәм итәр, эш җире табар, урнаштырыр...»
Кәмал Локман Ташкентта туганнары янында 1976 елда 77 яшендә мәрхүм була. «Төркиянең беренче җир белгечләреннән берсен югалттык. Кәмал Локман Ташкентта кичергән йөрәк кризисыннан соң арабыздан аерылды», — диелгән төрекчә язылган рәсми хәбәрдә. «Миллият» газетасында гаиләсе тарафыннан язылган некрологта (Төркиядә танылган шәхесләр хакында гаиләләре үз теләкләре белән шундый игъланнар урнаштыралар) «Төркия Җөмһүриятенең беренче югары белемле нефть инженеры Кәмал Локман туганнарын зыярат иткәндә Ташкентта вафат булды.
Сикс-Шутер-Каньйон (Аризона)
Сикс-Шутер-Каньйон  — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Верисиму (Минас-Жерайс)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Елизаветино (Татарстан)
Елизаветино — Татарстан Республикасының Югары Ослан районындагы авыл.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар, чуашлар.
Җисман (Болцано)
Җисман — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Толстымья
Толстымья — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кондинка елгасының уң ярыннан 6,4 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 35 км.
Четверики
Четверики (Четверики) — Киров өлкәсенең Зуевка районында урнашкан авыл.
Берсеруэло
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Червени Камень (Илава)
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
HD124953
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Тимишешть (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Лапшув
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пуронга
Пуронга (Пуранга, Пуронка) — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ухта елгасының уң ярыннан 12 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Vidkun Kvisling
Eşçänlek
1945 yılnıñ mayında Kvisling böten xökümät belän qulğa alına.
Ерыч (Вымь кушылдыгы)
Ерыч — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Вымь елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 25 км.
Нецеч-Влосцянска
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ситрус-Парк (Аризона)
Географиясе
Ситрус-Парк халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Германув (Люблин воеводалыгы)
Германув  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
HD124954
HD124954 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Минһаҗетдин Миңнегалиев
Минһаҗетдин Галиәскәр улы Миңнегалиев (1857, Кәкре Елга авылы, Мәсгут волосте, Бөгелмә өязе, Самар губернасы, Россия империясе —1932, Жарча бистәсе, Чита өлкәсе, ССРБ) — крестьян, Самар губернасының IV чакырылыш Дәүләт Думасы депутаты.
Тормыш юлы
Минһаҗетдин Миңнегалиев 1857 елда Самар губернасы Бөгелмә өязе Мәсгут волосте Кәкре Елга авылында крестьян гаиләсендә туа. Милләте буенча татар, дин буенча мөселман. Туган авылында мәдрәсәне тәмамлаган, рәсми рәвештә өйдә белем алган. Оныгы сүзләренчә, Минһаҗетдин Коръән һәм дин гыйлемен яхшы белгән, язу һәм тәрҗемәләр белән шөгыльләнгән, ә ХХ гасыр башында Мәккә һәм Мәдинәгә хаҗ кылган.
1912 елның 25 октябрендә IV чакырылыш Дәүләт Думасына Самар губернасы сайлау җыелышыннан сайлаучыларның гомуми составыннан сайланган. Мөселман фракциясе составына керә. Дума утырышларында бер тапкыр да чыгыш ясамаган. 1917 елның 14 февралендә авыру сәбәпле, Петроградка чыга алмавы хакында Думага хәбәр итә.
Мэдисон (округ, Нью-Йорк)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1806 елда оештырыла.
Инанҗа (Гөреле)
Инанҗа (İnanca) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Гөреле илчесенә караган бер авыл (köy).
Рәүде (Свердловск өлкәсе)
Тарих
Шәһәр тибындагы бистә cтaтысын 1929 елдан, шәһәр cтaтысын 1935 елдан башлап йөртә.
(13466) 2349 T-3
(13466) 2349 T-3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Идмас Үтәгәнов
Тәрҗемәи хәле
Әтисез калгач, Идмас якын туганнары Камал Сәләхетдинов (Камал III) гаиләсендә тәрбияләнә. Башлангыч мәктәпне, 1943 елда столярлык һөнәренә өйрәтүче һөнәр училищесын тәмамлый. 16 яше тулмау сәбәпле, укыганда эшләп йөргән 22нче (авиация) заводына эшкә алмыйлар. Театр училищесына укырга керә, ләкин татарча чиста сөйләшмәгәч, аннан китәргә мәҗбүр була. Гармун фабрикасына столяр булып урнаша. Бөек Ватан сугышы тәмамлангач, Идел-Дон каналы төзелешенә китә. 1958 елда Казанга әйләнеп кайта. Татарстан күчмә театрына эшкә урнаша: башта кечкенә рольләрдә уйный, режиссерның (Кәшифә Тумашева) ярдәмчесе була.
Казан телевидение студиясе
Казан дәүләт мәдәният һәм сәнгать университеты студентларына кино теориясе һәм тарихы буенча дәресләр бирә.
2012 елда вафат була.
Тиносу (коммуна)
Тиносу — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан коммуна.
Скалка (Силезия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кардифф (Алабама)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мәктәп (журнал)
Тарих
XX гасыр башында татар халкында тәрбияви-педагогик басмалар нәшер итү ихтыяҗы туа. 1907 елда «Тәрбияи-әтфаль» журналының 5 саны, 1908 елда «Тәрбия» журналының 4 саны дөнья күрә. 1909-1910 елларда Әстерханда мулла Габдрахман Галиев тарафыннан уку-укыту һәм дини әхлак басма буларак «Мәгариф» журналы нәшер ителә. Абунәчеләре аз булу сәбәпле чыгудан туктый. 1913-1914 елларда Ырынбурда ике атнага бер «Мөгаллим» журналы нәшер ителә, барлыгы 9 саны чыга.
Кедва (Вымь кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(13467) 2676 T-3
(13467) 2676 T-3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Абсолют йолдызча зурлык
Абсолют йолдызча зурлык — астрономик объектның яктыртучанлыгын тасвирлаучы физик зурлык. Төрле объектлар өчен абсолют зурлыкның төрле билгеләмәләре бар.
Тиешенчә күренүчән һәм абсолют йолдызча зурлыклар билгеле булсалар, объектка кадәрге аралыкны болай исәпләргә була:
Абсолют йолдызча зурлык яктыртучанлык белән бәйләнеше:
Пушка (елга)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Тиргу-Тротуш (коммуна)
Тиргу-Тротуш — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан коммуна.
Скрайнива
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Соломон (Аризона)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Инанлы (Юксекова)
Инанлы (İnanlı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Хаккари иле Юксекова илчесенә караган бер авыл (köy).
Гижице (Люблин воеводалыгы)
Гижице  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Якубавка
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Кече Дегтярка (Әртә шәһәр бүлгесе)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Ырынбур бүлгесе
Тарих
1930 елның 30 июлендә Ырынбур округы, ССРБ округларының күпчелеге кебек үк юкка чыгарыла; районнары Урта Идел краеның туры буйсынуга күчерелгән.
Виана (Мараньян)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Монтгомери (округ, Нью-Йорк)
Территориясе
Округ мәйданы 1062 км² тәшкил итә.
Скрайниця
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дегтярск
Халык саны — кеше.
Мальевр
Мальевр — Франциянең Вандея департаментында урнашкан коммуна.
Лександрова
Лександрова — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Скрбенско
Скрбенско — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Вернуа-ле-Вевр
Вернуа-ле-Вевр (Vernois-lès-Vesvres) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Селонже кантонына карый.
Лелёвице
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гирске Путновице
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кострава
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Кастлберри (Алабама)
Кастлберри  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Когукъюрт (Саваштепе)
Когукъюрт (Koğukyurt) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Саваштепе илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Манхэттэн
Территориясе
Округ мәйданы 87 км² тәшкил итә.
Шри Дэв Рамешвар Гыйбадәтханәсе
Махашиваратри Ярминкәсе
Һәр елны Магһа елында якындагы авыллардан һәм шәһәрчекләрдән якынча 5000 кеше килә. Гыйбадәтханә табыну көненнән 5 көн элек башлана. Махашиваратри көнендә тугърылар ашаудан тыелалар һәм төн буе йокламыйча торалар. Махашиваратри Ходай Шива 'Тандава'ны башкарган төнне билгели. Шулай ук бө көндә Ходай Шива Парватига өйләнгән дип ышаныла. Бу көнне Шива тугърылары ашаудан тыелалар һәм "Шива Линга"да җимешләр, чәчәкләр һәм Aegle marmelos яфракларын тәкъдим итәләр.
(13471) 4046 T-3
Тарихы
1977 елның 16 октябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4046 T-3» саналган.
Видейра
Видейра — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Санта-Катарина штатына карый.
Коры Ростань (Вейга кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Лия Җәләлетдинова
Эшләре
Рәссамның эшләре "Россиянең яшь рәссамнары" (Мәскәү, 2007 ел), "Большая Волга" (Чабаксар шәһәре), "Большая Волга в Москве" (2009 ел) һ. б. күргәзмәләр каталогына кертелгән. 2009 елда "Русь мастеровая" (Чабаксар шәһәре) декоратив - гамәли сәнгать осталары конкурсында катнашты, анда II дәрәҗә диплом белән бүләкләнде. Конкурс эше Чуаш Милли музее фондында урнашкан. Россия һәм Татарстан Республикасы Рәссамнар берлеге әгъзасы.
Чируховская
Халык
Халык саны динамикасы:
Мөнҗия Еркимбаева
Биография
Кыргыз Республикасы ның атказанган артисты (1947). Кыргыз мәмләкәте музыка-драма театры (хәзерге Кыргызстанның А. Малдыбаев исемендәге опера һәм балет театры) оештырылганнан башлап солист булып эшли.
У. Гаджыбековның «Аршын мал аланында» Гөлчахра, В. Власов, А. Малдыбаев, В. Ференың «Айчүрәк» операсында — Сарыкыз, «Аҗал ордунда» Зөләйһаның әнисе рольләрен башкара.
Реж
Тарих
Шәһәр тибындагы бистә cтaтысын 1933 елдан, шәһәр cтaтысын 1943 елдан башлап йөртә.
Каунти-Лайн
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Акнеһир (Дефне)
Акнеһир (Aknehir) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Дефне илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Виейрас
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Тирнова (коммуна, Арад)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
(13472) 4064 T-3
Тарихы
1977 елның 16 октябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4064 T-3» саналган.
Соу-Гай (Аризона)
Географиясе
Соу-Гай халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Ивановский (Югары Ослан районы)
Ивановский — Татарстан Республикасының Югары Ослан районындагы авыл.
Рәдүт (Ырынбур өлкәсе)
Тарихи белешмә
Авыл тиз үк ике мәчеткә дә ия булып ала. Хәлле казакларның ир балалары Ырынбурда, ә кыз балалар Каргалыда укый башлый. Ярлылар исә барлык фәнни, дини гыйлемнәрдән ерак булып, надан калалар. Совет власте урнашканнан соң, 1919 нчы елның сентябреннән башлап, мәдрәсә мәктәпкә әверелеп, башта ШКМ, аннары Рәдүт урта мәктәбе булып китә. 1937 елны мәчетнең манарысы төшерелеп, ул районның балалар ял йорты (пионерлар лагере) ителә.
Яловка (Кличавский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Келлитон (Алабама)
Келлитон  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Герти Тереза Кори
Биографиясе
Герти Тереза Радниц 1896 елның 8 августында Прагада, ул чакта Австро-Венгрия империясендә, яһүд гаиләсендә туа. Әтисе Отто Радниц Богемия шикәр заводының генераль директоры булып эшли. Әнисенең абые Прага университетында педиатрия профессоры була. Герти 1914 елда Прагадагы немец уку йортына — Карл Фердинанд (Carl Ferdinand University) университетына укырга керә. Шунда Карл Кори белән очраша; алар икәү 1920 елда медицина буенча доктор дәрәҗәсен ала һәм шул ук елны Венада туй ясый.
Онейда (округ, Нью-Йорк)
Онейда — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Ютика шәһәре.
Герти Тереза Кори
Биографиясе
Тиздән Герти Арда Грин һәм Карл белән мускул фосфорилазы кристаллашуын сүрәтләгән хезмәтләрен яза.
Чудиновцы
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Чехинце
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Седью (Вымь кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Яловка (Чэрыкавский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Җована (Ферара)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Грет Мостни
Биографиясе
Яман шеш авыруыннан Сантьягода 1991 елның 15 декабрендә вафат була.
Североуральск
Тарих
Шәһәр тибындагы бистә cтaтысын 1938 елдан, шәһәр cтaтысын 1944 елдан башлап йөртә.
Гагарски (Белоярски шәһәр округы)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Муса Җәлил
Биография
Муса Җәлил Ырынбур өлкәсе Мостафа авылында туа. Муса Ырынбурда «Хөсәения» мәдрәсәсендә укый. Җәйне туган авылында үткәрә. Муса 10-11 яшьләрендә шигырьләр язып карый. Ләкин алар югала. Матбугатта иң беренче булып унөч яшендә язылган «Бәхет» шигыре (1919) басыла. 1922 нче елда ул Казанга килә һәм 1923-1925 елларда Казан педагогия институтының рабфагында укый. 1925 нче елда Җәлилнең «Барабыз» исемле беренче китабы чыга. «Иптәшкә» (1929) дигән шигырь җыентыгы аның шагыйрь булып җитлегеп килүен тагын бер тапкыр раслый. Ул 1931 нче елда Мәскәү университетының әдәбият бүлеген тәмамлый. 1939 нчы елда Җәлилне Татарстан Язучылар берлегенең җитәкчесе итеп сайлыйлар. Сугышка кадәрге елларда шагыйрь бик күп шигырьләр, җырлар, «Хат ташучы» поэмасын, «Алтынчәч», «Илдар» исемле опера либреттоларын яза.
Тисеу (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Вейко (Джорджия)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Туролья
Туролья — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Волчимья елгасының сул ярыннан 11 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тауда елгасының, инештән тамагына чаклы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы Сосьва елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Михаил Девятаев
Бөек Ватан сугышы
1945нең 8 февралендә Девятаев кабатланмас каһарманлык күрсәтә: 9 хәрби әсир белән алманнарның гадәттән тыш яшерен «Хейнкель-111» очкычын кулга төшереп, фронт сызыгын кичә һәм совет хәрби командованиесенә Пенемүнде полигонындагы яшерен завод, ракета җибәрү өчен диңгез буендагы старт җайланмалары, аларның төгәл координатлары турында стратегик мөһим мәгълүматлар тапшыра.
(6230) 1984 SG1
Тарихы
1984 елның 27 сентябрендә Зденка Ваврова тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 SG1» саналган.
Бозаяз районы
Халык
1939 елда Бозаяз районы халкы 39 957 кеше тәшкил иткән, шул исәптә «махсус контингент» — 852 кеше. Милли составында татарлар өстенлек иткәннәр — 21 366 кеше (53,5%), руслар — 12 330 кеше (30,9%), украиннар — 2 017 кеше (5,0%), башкортлар — 1 704 кеше (4,3%), мордва — 1 356 (3,4%), чуашлар — 1 070 кеше (2,7%).
Вальдеаркос-де-ла-Вега
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD125273
HD125273 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Чьерне-над-Топльоу
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Вила-Лангару
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Ямки (Беларусия)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Төркия
Төркия Җөмһүрияте
Икенче дөнья сугышы вакытында Төркия нейтралитет саклый, ә 1945 елда исә БМОга керә. 1952 елның 18 февралендә Төркия НАТОда әгъзалык итә башлый.
Дәүләт гимны
Istiklâl marşı
Ул минем милләтемнең йолдызыдыр – балкыячак,
Икътисад
Тискәре яклар: гел югары булган инфляция (2004 елда 54,4 %). Таянычлы булмаган иҗтимагый финанс секторы. Дәүләт бюрократиясе. Тигез булмаган хосусыйлаштору.
Дин
Төркия халкының 99 % ы — мөселманнар, күбесенчә сөнниләр. Күп төрек гореф-гадәтләре шәригать кануннарына нигезләнгән.
Мәдәният
right|230px|thumb|[[Долмабакча – Истанбулның иң зур музейларның берсе.]] Кече Азиядә Урта Азиядән угыз төркиләре килеп бу җирләрне үзләштергәнче төрле халык вәкилләре яшәгән була. Аларның мөселманлаша барган саен уртак мәдәнияткә үз элементларын китерәләр. Шул рәвешле, Госманлы дәүләте мәдәнияте Грекларның, Ислам һәм Төрки мәдәниятләрнең кушылмасы була. Бүгенге көнге Төркиядә дин дәүләттән аерылган, мәдәнияте исә күп өлкәләрдә Европалаштырылган булуына карамастан, халыкта борынгы традицияләр саклана.
Әдәбият
Төрек әдәбият белгечләре төрек әдәбиятының башын VIII—X гасырдагы борынгы төрки язмалар белән бәйлиләр. Госманлы чоры әдәбиятына фарсы һәм гарәп тәэсире астында үсеш ала.
Hendrik Anton Lorens
Qazanışlar
Elektrodinamika häm optika teoriäsenä zur öleş kertkän. Diskret elektr qorğıları xaqında qaraşnı berişle elektromagnit qırı täğlimäte belän berläşterä, ektromagnit qırında xäräkät itüçe qorğı öçen köç tigezlämäsen çığara (Lorents köçe), sınu kürsätkeçe matdäneñ tığızlığı belän bäyläneşen taba (Lorens tigezlämäse), yaqtılıq dispersiäse teoriäsen eşkärtä, magnitooptik küreneşlärne (Zeeman effektı) häm metallar qayber üzleklären añlata.
Tormış yulı
1853 yılda eşquar ğailäsendä dönyağa kilä, 4 yıldan soñ änise ülä.
1928 yılda yalqınsınudan ülä, cenazada Paul Erenfest, Ernest Rezerford, Pol Lanjeven, Albert Eynşteyn çığış yasıylar.
Ладевез-Ривьер
Ладевез-Ривьер — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Тодирень (коммуна)
Тодирень — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан коммуна.
Чилижска Радвань
Чилижска Радвань — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Стотоник-Вилледж (Аризона)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вила-Мария
Вила-Мария — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Крамно
Крамно (Крамно ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Драгичынский районында урнашкан авыл.
Ниска-Яблониця
Ниска-Яблониця — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Слимник (Вранча)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вальдестильяс
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ямнае (Быхавский районы)
Ямнае  (Ямнае ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Быхавский районында урнашкан авыл.
Вила-Нова-ду-Пиауи
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Лаит
Лаит — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Инегазили (Сунгурлу)
Инегазили (İnegazili) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Сунгурлу илчесенә караган бер авыл (köy).
Серов (шәһәр)
Тарих
1894 елда Надеждинск исем астында корыч һәм рельслар заводы яндынагы бистә буларак нигезләнгән. Исеме Богословск тау округы биләүчесе Надеждан Половцова хөрмәтенә бирелгән.
Вертёй-сюр-Шарант
Вертёй-сюр-Шарант — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
(13480) Потапов
(13480) Потапов — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1978 елның 9 августында Черных Н. С., Черных Л. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 PX3» саналган.
Вила-Нова-дус-Мартириус
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Ленка-Жабецка
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Чичава
Чичава — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Кама таңнары (гәҗит)
2020 елда русча «Краснокамские зори» тиражы 1 меңгә якын, татарча «Кама таңнары» 500 тирәсе тираж белән чыга.
Лалан (Жер)
Лалан — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Вила-Нова-ду-Сул
Вила-Нова-ду-Сул — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Чичаровце
Чичаровце — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Нищице
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Глупянки
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Благовар хәбәрләре
Благовар хәбәрләре - татар телендә Башкортстанның Благовар районында нәшер ителүче  дәүләт иҗтимагый -сәяси газетасы. Атнага өч тапкыр чыга. русча «Благоварские вести» (элек «Знамя труда»)  гәҗите чыга. Гомуми тираж – 4 300 данә. Айга 2 тапкыр башк. «Благовар хәбәрҙәре» гәҗит-кушымтасы чыгып килә.
Җове ди Сопра (Перуҗа)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ленка-Щуцинска
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Альма Карлин
Альма Ида Вилибальда Максимилиана Карлин(слов. Alma Ida Wilibalda Maximiliana Karlin ;, Целе, — , ) — Словения-Австрия сәяхәтчесе, язучы, шагыйрә, коллекционер, полиглот һәм теософ.
Шабурская
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Слобозия (Богича, Нямц)
Слобозия — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
O. Henri
Tärcemäi xäle
Öskä çıqqan aqça cinäyätenä ğäyeplängännän soñ, Porter Honduras, soñraq Könyaq Amerikada yäşerenep yäşi.
İcat
Xikäyälär cıyıntıqları
Ädäbiät
Törkem:АКШ язучылары
АКШ Дәүләт департаменты
Оешма Россия Чит ил эшләре министрлыгы һәм башка илләрдә булган чит илләр буенча министрлыклар аналогы булып тора.
Лихтенберг (район Каменц)
Лихтенберг (Lichtenberg) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Шелоничная
Шелоничная — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Быковка елгасының сул ярыннан 16 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 20 км.
Слобозия (Броскеуць, Ботошань)
Слобозия — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Глуско-Дуже
Глуско-Дуже — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Чиж (Римавска Собота)
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Кливленд (Алабама)
Кливленд  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Вожемка (Вычегда кушылдыгы)
Вожемка — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Вычегда елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.
Муса Җәлил һәйкәле (Әсәкәй)
Муса Җәлилгә һәйкәл Ырынбур өлкәсе Әсәкәй районы үзәге Әсәкәй авылында урнашкан. Автор — Р.Г.Вәлиев. Мәрмәр һәм соры граниттан эшләнгән.
Вевр
Вевр (Vesvres) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Витто кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 12,21 км².
Гази морза
Гази морза ( — ) — Кече Нугай урдасына нигез салучы. Урак морзаның улы, Алчагыр морзаның оныгы. Рәсәй белән якынаю сәясәтенә каршы булган. 1550-елларда Көнбатыш Кавказ алдына һәм Тын елгасына күчеп китеп үзен Кече Нугай урдасы бие дип игълан иткән. Кырым ханлыгы багынлыгын кабул иткәннән соң Кырым ханнарының Әстерхан (1569) һәм Мәскәү (1570, 1571) һәм Кавказ халыкларына каршы яуларында катнашкан.
(13485) 1981 QJ3
Тарихы
1981 елның 25 августында Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 QJ3» саналган.
Магдеру
Архитектура
Үзәк изге урында панчаратха (биш катлы) план бар. Ул төбәктә мәгълүм булган иң иртә планлаштырылган гыйбадәтханә булып тора. Аның борынгы стиль ведибандһасы бар (бу иң түбән нигез блогы булып тора) һәм тигез диярлек мандоварасы бар (изге урынның тышкы стена уртасында). Шихара (шпиль) һәм сукһасана (җыелыш утыргычлары) шулай ук хәрабәләрдә. Мандапа (җыелыш залы өстеннән түбә) хәзер "Бхадрака" стиле баганалары белән төзекләндерелгән һәм аларның тоташтыргычлары һаман да сакланып калган. Гыйбадәтханәдә бер юлы Саптаматрикалар булган. Аның "питхика"сы һаман шунда. Ишек юлы гади һәм бизәлешсез. Изге гыйбадәтханә мөгаен Нандиныкы.
Веласкальваро
Веласкальваро — Испаниянең Вальядолид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Глущизна
Глущизна — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Шидровка (елга)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Лилия Гыйбадуллина
Биография
Районда уза торган Нур Баян исемендәге фестивальда 2002, 2003 елларда урын, "Иделем акчарлагы" яшь язучылар бәйгесендә 2003 елда Гран-при, икенче елны бүләк алды. Татар әдәбияты буенча республика фән олимпиадасында (2003, 2004), нәфис сүз осталары конкурсында (2003) жиңде. Күренекле шагыйрь Рәдиф Гаташ "Таң кызы" дип атаган Лилия 2004 елда Такталачык урта мәктәбен көмеш медальгә тәмамлый, КДУның татар филологиясе һәм тарихы факультетына имтихансыз кабул ителә, 5 елдан аны кызыл дипломга тәмамлый.
Чаллы мәгариф идарәсендә, «Мәйдан» журналында эшли, хәзер "Халкым минем" газетасы мөхәррире хезмәтен башкара. Читтән торып ҚДУ аспирантурасында укый. Мәктәптә белем алганда уҡ, 2004 елны "Мин бәхетне күрәм" дигән шигъри җыентыгы Казанның "Мәгариф" нәшриятында басылып чыкты. 2010 елның 30 июлендә фамилиясен Гыйбадуллинадан Сираевага үзгәртте: әнисе ягыннан тамыры Актаныш районының Калмаш авылына тоташкан, Тукай районы нын Күзкәй авылы егете, КамПИ төгәлләгән Илһамның яры булды.
Antuan Añri Bekkerel
İstälek
Bekkerel xörmätenä: Bekkerel dip atalğannar.
Мортань-сюр-Севр
Мортань-сюр-Севр — Франциянең Вандея департаментында урнашкан коммуна.
Янаполле
Янаполле (Янаполле ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Хоцимский районында урнашкан авыл.
Вой-Вож (Вычегда кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Ташнур
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (91,8%), руслар (6,5%), литвалылар (1,7%).
Кече Трифоново
Халык
Халык саны динамикасы:
Томшань (коммуна, Вилча)
Томшань — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан коммуна.
Янавка (Мсциславский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Сәмига Сәүбәнова
Бүләкләре
Матбугат һәм мәдәният өлкәсендәге нәтиҗәле хезмәтләре өчен Татарстанның Мактау грамоталары белән бүләкләнә. Ул - 2000 елдан Татарстан Язучылар берлеге әгъзасы.
Собучина (Силезия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(13487) 1981 VN
(13487) 1981 VN — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1981 елның 2 ноябрендә Брайан А. Скифф тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 VN» саналган.
HD125337
HD125337 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Козельск районы
Административ үзәге — Козельск шәһәре.
Лангалбадһ
Лангалбадһ (Бенгаль телендә: লাঙ্গলবন্দ}}, турыдан-туры мәгънәдә, сабан туктаган җир), ул Бангладешта авыл һәм Һиндулар тарафыннан изге булып саналган урын. Ул Дхака - Читтагонг шоссесы янында Брахмапутра Елгасы ярында Нараянганҗ Районының Бандар Упазилада урнашкан. Лангалбандһта дини коену ритуалы Бангладештан һәм күрше Һиндстан һәм Непалдан меңнәрчә Һинд дине тарафдарларын җәлеп итә.
2015 ел кешеләр изелүе
27 мартка туры килгән ел саен мела дәвамында 1,5 миллион тугъры Лангалбандһка ритуаль коену вакытында 1,5 миллионнан артык тугърылар ритуаль коену өчен тулган. Ун Һинд дине тугърысы вафат булган һәм Һинд дине изге коену ритуалы - "Аштаи снан" вакытында 30 кеше җәрәхәтләнгән булган. Көтелмәгән күп булган халык һәм хөкүмәтләрнең әзер булмаулары кеше изелүенең бәлаләрен арттырган.
Лихтентанне
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Виллакучи (Джорджия)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нова Весь (гмина Длугосёдло)
Нова Весь  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Вентоса-де-ла-Куэста
Вентоса-де-ла-Куэста — Испаниянең Вальядолид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Чремошне
Чремошне — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
(6244) Окамото
Тарихы
1990 елның 20 августында Ц. Сэки тарафыннан Гэйсэй обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 QF» саналган.
Красыничы
Красыничы (Красынічы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Ганцавицкий районында урнашкан авыл.
Саратога (округ, Нью-Йорк)
Саратога — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Боллстон-Спа шәһәре.
Иске (Вычегда кушылдыгы)
Иске — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми җөмһүриᴙтсы, Aрхaнгил өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Вычегда елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Слобозия (Делень, Ясси)
Слобозия — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Гадел Россия
Пенсионерлар фиркасенең чыгуы
2012 елның февраль аенда «Россия пенсионерлар фиркасе» «Гадел Россия» фиркасеннән чыгуы турында һәм Владимир Путинны хуплаулары турында игълан итәләр. Шулай ук үз фиркаләрен торгызу турында җыелыш үткәрергә карар кылалар.
Яновка (Асиповицкий районы)
Яновка  (Яноўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Асиповицкий районында урнашкан авыл.
Зәңгәр шәл (спектакль)
Зәңгәр шәл (Zәꞑgәr şәl, زەڭگەر شەل)  — 5 пәрдәлек мелодрама. Кәрим Тинчурин пьесасы, Салих Сәйдәшев музыкасы, беренче тапкыр 1926 елның көзендә Татар академия театрында куела, шул вакыттан татар халкының иң популяр спектакльләренең берсе булып кала. Спектакль тулаем татар телендә, җыр-биюләр белән үрелеп бара.
Өченче пәрдә
''Булат Мәйсәрәнең йорты янына килә, аның каршына кайгылы сөйгән яры чыга, мулланың ниятләре турында сөйли. Булат, Мәйсәрәне яклап, бу кешеләрдән үч алырга тели. Шул чакта Мәйсәрәнең исәп-хисапчыл туганы урамга чыга. Башланган сугыш-тартышта Булат, саклану нияте белән, дошманына пычак кадарга мәҗбүр була. Бу җәһәттән Булат урманда качып яши башлый.''
Ачыклама
Әсәрнең исеме XX йөз башында язып алынган халык җыры атамасыннан гыйбарәт. Җыр сүзләре һәм К.Тинчурин әсәре эчтәлеге белән бәйләнгән. Зәңгәр шәл спектакльдә мәхәббәт символына әверелә. Шәлнең халәте Мәйсәрәнеке белән тыгыз бәйләнештә. Шәл бөркәнелгән чакта Мәйсәрәнең күңелендә бәхет хисе, кулына алынган чакта - хәсрәт, борчылу. Әсәр ахырында Булатның «Мәйсәрә, бөркән шәлеңне. Әйдә, киттек» дигән сүзләре яңгырый, ике йөрәкнең мәхәббәтенә янә юл ачылуын аңлата. "'Булат әлеге шәлне Мәйсәрәгә шахтадан мәхәббәт истәлеге, бүләге итеп алып кайта. Мәйсәрә ул шәлне иптәшләре арасында үзенең осталыгы,  булдыклылыгы, тапкырлыгы белән яулап ала', — Әлфәт Закирҗанов, КФУның филология фәннәре докторы."Әсәрнең төп идеяләренең берсе - чын мәхәббәтенең дөньядагы бар киртәләрне дә җиңеп чыгу мөмкинлеге.
Акова (Даренде)
Акова (Akova) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Даренде илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(13490) 1984 BZ6
(13490) 1984 BZ6 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Фәридә Хәсьянова
Биографиясе
Казанда яши һәм эшли.
Коллинсвилл (Алабама)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Коҗабей (Сындыргы)
Коҗабей (Kocabey) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Сындыргы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Малыгино
Малыгино (Малыгино) — Свердловск өлкәсенең Югары Саллы шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
HD125379
HD125379 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Нова Весь (гмина Косув-Ляцкий)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Коллар (Югары Ослан районы)
Коллар — Татарстан Республикасының Югары Ослан районындагы авыл.
Порхов районы
Порхов райо́ны (По́рховский райо́н)— Россия Федерациясенең Псков өлкәсе көнчыгышында административ-территориаль берәмлек (район) һәм муниципаль берәмлек (муниципаль район).
Усья
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча: