cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ширвей
Ширвей — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сямженьга елгасының уң ярыннан 38 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 29 км.
Петерсберг (Пфальц)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шәпкә (елга)
Шәпкә (Шапкинка) — Ата (Олы Чирмешән бас.) елгасының сул кушылдыгы. Татарстанның Әлки районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 12 км.
Чероки (Оклахома)
Чероки  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан шәһәр.
Петерсвальд-Лёффельшайд
Петерсвальд-Лёффельшайд — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Широва
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Шожига
Шожига — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Шоча елгасының уң ярыннан 40 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Вадито (Нью-Мексико)
Вадито  — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Панҗарлык (Чорум)
Панҗарлык (Pancarlık) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Чорум илчесенә караган бер авыл (köy).
Петерслар
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вагим-Яун
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан  Иртеш елгасы кушылганга кадәр. Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Кроген (шәһәр, Нью-Йорк)
Кроген  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Валентина Сочнева
Сочнева Валентина Алексеевна (9 июнь 1936, Казан) - Совет, Россия укытучысы, математик, («Квант» физика-математика мәктәбе директоры,  1972 елдан), Казан федераль университетының Н.И. Лобачевский исемендәге математика һәм механика институты доценты.
Шонова
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
NGC 3075
NGC 3075 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Елтен (Коркутэли)
Елтен (Yelten) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Коркутэли илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Пиллиг
Пиллиг — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Шауни (Оклахома)
Шауни  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан шәһәр.
Тала (Глухая Вильва кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пармакдере (Сарыкамыш)
Пармакдере (Parmakdere) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Карс иле Сарыкамыш илчесенә караган бер авыл (köy).
Амбьяле
Амбьяле (Ambialet) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.
Топкайнак (Олту)
Топкайнак (Topkaynak) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Олту илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(727) Ниппония
(727) Ниппония  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Куба (Нью-Йорк)
Куба  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Топкаралы (Караисалы)
Топкаралы (Topkaralı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Караисалы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ванкыр-Ягун
Ванкыр-Ягун — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Олы Юган елгасының сул ярына тамагыннан 160 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 28 км.
Рәмзия Мөхәммәдова
Тәрҗемәи хәле
Гомумән, бөтен Советлар Союзында этнография, археология гөрләп үскән бер чор була бу. Р.Мөхәммәдова ел саен икешәр экспедициягә бара. 1949 елда аспирантураны тәмамлаганнан соң, мишәрләр турында инде байтак материал туплаган булса да, галимә кандидатлык диссертациясен якларга ашыкмый, чөнки эзләнгән саен яңа сораулар һаман туа тора, өстәвенә ул вакытларда һәрбер фәнни эшне диярлек, ә кайберләрен кабат-кабат Мәскәүдән борып кайтара торалар,гомумән, фәнгә таләп зур була.
Во (Югары Савойя)
Во (Vaulx) — Франциянең Югары Савойя департаментына караган коммуна, Рюмийи кантонына карый.
Искәрмәләр
Во (Верхняя Савойя)
Бистроглед
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шукша (Пинега кушылдыгы)
Шукша (Пукша) — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пинега елгасының уң ярыннан 145 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 58 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Англес (Франция)
Англес (Anglès) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.
Сен-Жерме-де-Фли
Сен-Жерме-де-Фли — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Паслы (Кагызман)
Паслы (Paslı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Карс иле Кагызман илчесенә караган бер авыл (köy).
Верещагино (Подосиновец районы)
Верещагино (Верещагино) — Киров өлкәсенең Подосиновец районында урнашкан авыл.
NGC 3081
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Парри буразналары
Парри буразналары — Айның -6.1°N, -16.8°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 82 километр озынлыкта булган буразналары системасы.
Варм-Юган
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Андийак
Андийак (Andillac) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.
Грюффи
Искәрмәләр
Грюффи
Лоаццоло
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Верещагино (Киров шәһәре)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Адамс (Орегон)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Плиний буразналары
Исеме
Плиниь буразналары якындагы Плиний кратеры хөрмәтенә аталган.
Кетуну (Берчень, Прахова)
Кетуну — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
NGC 3083
NGC 3083 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Божурци
Божурци — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Плайтерсхайм
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Татар поп-музыкасы
Сәхнә
Ел саен үткәрелә торган «Татар җыры» конкурсы татар эстрадасының төп чарасы булып тора. Шулай ук Татарстанда «Йолдызлар фабрикасы» — «Фабрика звёзд» проектының татар телендәге версиясе дә бар, татар музыкасының тәүлек буе радиотапшыруын «Татар радиосы» станциясе алып бара, TMTV — структуралар телеканалы махсуслашкан «Барс-медиа» холдингына керә. Шулай ук музыка даими рәвештә күп кенә башка, музыкаль булмаган станцияләрдә һәм каналларда яңгырый. Башкортстанда татар эстрадасын башкорт, татар һәм рус телләрендә тапшырулар бирүче «Туган Тел» күңел ачу телеканалы күрсәтә.
Юбра
Сылтамалар
Юбра
Варн-Еган
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан  Иртеш елгасы кушылганга кадәр. Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Арифат
Арифат (Arifat) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.
Лоранце
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Емишли (Караташ)
Емишли (Yemişli) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Караташ илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Дозовка (Дозовка №190 кушылдыгы)
Дозовка — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Киров өлкәсе, Удмуртия биләмәләрендә ага. Елга  Дозовка №190 елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.
Петавий буразналары
Петавий буразналары — Айның -25.9°N, 58.9°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 80 километр озынлыкта булган буразналары системасы.
(473) Нолли
(473) Нолли  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
NGC 3087
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Мисси-о-Буа
Мисси-о-Буа (Missy-aux-Bois) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Лайонсдейл (Нью-Йорк)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
(1367) Нонгома
Тарихы
1934 елның 3 июлендә Сирил Джексон тарафыннан Йоханнесбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1934 NA» саналган.
Көньяк Рассоха (Литозера кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мисси-ле-Пьерпон
Мисси-ле-Пьерпон (Missy-lès-Pierrepont) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Антелоп (Орегон)
Антелоп  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан шәһәр.
(4022) Нонна
(4022) Нонна  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Акбаш (Димескәй кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Лорне
Лорне (Lornay) — Франциянең Югары Савойя департаментына караган коммуна, Рюмийи кантонына карый.
Плютшайд
Плютшайд — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Арлингтон (Орегон)
Тарихы
Арлингтон шәһәре  елда нигезләнгән.
Маклир буразналары
Маклир буразналары — Айның -13°N, 20°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 110 километр озынлыкта булган буразналары системасы.
Чиятөш
Чиятөш — Россия территориясеннән ага торган елга. Татарстанның Әлки районы биләмәләрендә ага. Елга Чия елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Фулен
Фулен — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Брегово (авыл)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Топһисар (Караҗабей)
Топһисар (Tophisar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Караҗабей илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Луньякко
Луньякко — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Брежана
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кеуашд
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Либих буразналары
Либих буразналары — Айның -20°N, -45°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 140 километр озынлыкта булган буразналары системасы.
Мадонна-дель-Сассо
Мадонна-дель-Сассо — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Ланкастер (Нью-Йорк)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Брош (авыл)
Брош  — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Шоняу-Яха
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Атена (Орегон)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Юрьяс
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Яба
Яба — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пинега елгасының уң ярыннан 596 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 68 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Барлоу (Орегон)
Барлоу  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан шәһәр.
Нәҗип Хуҗин
Чабата гына димәгез... Безгә борынгы әби – бабайлардан калган истәлекләр турында хикәя язарга куштылар. Күзем стенада эленеп торган чабатага төште. Әтидән бу чабатаның каян килеп чыкканын, кемнеке икәнен сораштыра башладым. Бу чабата минем бабамның әтисе Хуҗин Нәҗип Хуҗа улыныкы булып чыкты. Ул Шәрәфиев Хуҗа гаиләсендә ,1917 елның декабрендә, өченче бала булып дөньяга килә. Бабама 24 яшь тула дигәндә сугыш башлана. 1941 елның 27 октябрендә Таллин шәһәреннән Нәҗип бабам сугышка китә. Биш ел дәвам иткән сугыш бик дәһшәтле була. Анда күпме кешеләрнең гомере өзелә. Бабам дошман кулына әсирлеккә эләгә. Ләкин ул аларның җәзаларына бирешми,әсирлектән качып котыла. Сугыш беткәч авылга кайта. Аны әниең каты авырта дип хат язып чакырып кайтарталар. Ул кайтканда әнисе исән булмый инде. Солдатны ятим калган сеңелләре каршы ала. Аларның сәләмә киемнәрен, мескен йөзләрен күреп бабам авылда кала. Сенелләрен үстерү, карау,аякка бастыру аның төп бурычы була. Колхозның бик авыр вакытлары була бу. Нәҗип бабам бригадир булып эшкә керә. Күпмедер вакыттан соң өйләнә, гаилә кора. Бер-бер артлы балалар туа. Еллар авыр булгангадыр инде, бабам бик усал кеше була. Карап торышка чабата олы күренә. Димәк Нәҗип бабам олы гәүдәле, зур аяклы кеше булган. Чабата түгәрәк, кечкенә башлы, сай итеп эшләнгән. Әтинең әйтүе буенча, бу чабата татарларныкы. Шуннан чабата турында кызыксына башладым. Чабата ясау өченагач калып, шөшле һәм үткен пәке генә кирәк булган. Аны, гадәттә, җиде юкәдән үргәннәр. Чаба¬таны ясар өчен әзерләнгән юкә тасмасы, юкә очы дип аталган. Безнең мәктәп музеенда чабата ясау кораллары  барсыда бар икән. Чөнки элек чабата үрә белмәгән кеше дә булмаган. Сугыштан соңгы елларда чабатаны бик күп ясарга туры килгән, аны бөтен кеше диярлек кигән һәм ул бик тиз тузган. Бездә сакланган чабата: беренчедән элеккеге авыр заманны искә төшереп торса, ә икенчедән ул бабам истәлеге. Шуңа күрә әтием аны саклап тота. Безнең буын да үткән авыр тормышны онытмаска, аны киләчәк буынга җиткерергә тиеш. Мин үзем бию түгәрәгенә йөрим. Ә бәлки минем Нәҗип бабамда шушы чабатаны киеп биеп йөргәндер дигән уй башыма килде. Бер дә уйламыйча мин дә аякка чабатаны киеп карарга булдым. Чабата җиңел, бәйләп куйгач аяктан да төшми. Ләкин бию күнегүләрен генә тиз ясап булмый. Тырыша торгач үземчә чабата биюен дә өйрәндем. Ә бит чабата турында табышмаклар, мәкальләр дә бар икән.Менә сезгә бер табышмак: Җиз мыеклы җизнәм килгән. Шакмаклы күлмәк кигән. Үзе түргә узмый Нәрсә бу? Әлбәттә чабата. Ә монсы чабата турында шигырь: Бабамның чабатасы                               Әле тагын бик күп еллар Озын гомерле булган. Сакланып торсын әле. Шул чабата турында                              Шуңа күрә без аны Күбрәк өйрәник әле. Кадерләп саклыйк әле!
Чыганак: Сабантуй журналы,2021 №1
Бырзея
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мальвичино
Мальвичино — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Винстон (Нью-Мексико)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Енгинкөй (Мазыдагы)
Енгинкөй (Enginköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Мазыдагы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сен-Пьерр-ле-Битри
Сен-Пьерр-ле-Битри — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Бейкер-Сити (Орегон)
Бейкер-Сити  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан шәһәр.
Вотерфлоу (Нью-Мексико)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Массенжи (Югары Савойя)
Искәрмәләр
Массенжи (Верхняя Савойя)
Сен-Реми-ан-л'О
Сен-Реми-ан-л'О — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Лафаэтт (Нью-Йорк)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Явроньга
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Блай-ле-Мин
Блан (Blan) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.
Прайшайд
Прайшайд — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Гай-Роллс (Нью-Мексико)
Гай-Роллс  — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шамсеврен
Шамсеврен — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Түбән Олыелга
Түбән Олыелга — Башкортстанның Ярмәкәй районында урнашкан авыл.
Морт мәктәбенең “ Авыл тарихын өйрәнү” музее
Без, алтынчы сыйныф укучылары, “Туган якны өйрәнү түгәрәгенә” йөрибез.
Ә иң истә калганы тарихи урыннарга экскурсияләр үткәрү. Көзге каникулларда 60 елларда югалган, беткән Маяковский авылы урынына бардык. Ул  Армалы җирлегенә караган, Морттан көньяк-көнбатышта, якынча өч чакрым ераклыкта булган. Маяковский авылы урман буенда, елга кырыенда урнашкан. Үзәк юллар ерак булганлыктан авыл халкы әкренләп якын тирәдәге авылларга, шәһәрләргә күченеп китеп беткән. Хәзер аның урынында йортның нигезләре, бәрәңге базы чокырлары гына калган. Киләчәктә без бу авыл  турында күбрәк өйрәнергә, аның кешеләре белән очрашып аралашырга һәм бу урынга истәлек тактасы урнаштырырга телибез. Маяковский авылы турында сөйләгән Миннәхмәт абыйга  без чиксез рәхмәтле.
Янсора
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Раменье (Уни районы)
Раменье (Раменье) — Киров өлкәсенең Уни районында урнашкан авыл.
Бенд (Орегон)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Аврора крейсеры
Россия-Япония сугышы. Цусима бәрелеше.
1905 елда Цусима бәрелешендә катнашкан. Аврора крейсеры 303 152-миллиметрлы, 1282 75-миллиметрлы һәм 320 37-миллиметрлы снаряд япон корабларына җибәргән.
Цусима бәрелешендә җиңелүгә карамастан Аврора әсирлеккә эләкмәгән һәм япон корабларыннан сугышып йөзеп качкан. Аврора крейсеры зур зыян күргән һәм крейсер башлыгы һәләк булган.
Монтегю (Эна)
Монтегю (Montaigu) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Пашакөй (Чорум)
Пашакөй (Paşaköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Чорум илчесенә караган бер авыл (köy).
Бендон (Орегон)
Тарихы
Бендон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Маргарита
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Висока-Поляна (Кырҗали өлкәсе)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бранс (Тарн)
Бранс (Brens) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.
NGC 3102
NGC 3102 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Раменье (Орлов районы)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Монбреэн
Монбреэн (Montbrehain) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Галлина (Нью-Мексико)
Географиясе
Галлина халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Бенкс (Орегон)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рәмис Хәялиев
Биография
Хәялиев Рәмис Рәфис улы 1961 елның 31 октябрендә ТАССРның Яшел Үзән районы Мамадыш-Әкил авылында туган. Балачагы һәм яшьлек еллары Апас районы Иске Чәчкаб авылында уза (хәзер Кайбыч районы). Ульянково урта мәктәбендә белем ала.
Гаилә хәле
Өйләнгән. Тормыш иптәше Гүзәл Газимҗан кызы белән 2 бала тәрбияләп үстергәннәр. Хәялиева Гүзәл Газимҗан кызы озак еллар Татарстан Республикасының Кайбыч район суды рәисе булып эшләгән.
Дәүләт бүләкләре
2011 ел — «Татарстан Республикасында җирле үзидарәне үстерүдәге казанышлар өчен» медале; 2011 ел – Татарстан Республикасы Дәүләт Советы рәисенең Рәхмәт хаты.
2012 ел – «2010нчы елда Бөтенроссия халык санын алуны оештыруда ирешкән нәтиҗәләре өчен» медале;
2012 ел – «Ирешкән нәтиҗәләре өчен» ордены.
Ени (Айдынҗык)
Ени (Yeni) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Айдынҗык илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Бриатекст
Географиясе
Коммуна мәйданы — 15,00 км².
(4271) Новосибирск
Тарихы
1976 елның 3 апрелендә Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1976 GQ6» саналган.
Сент-Андре-Фаривилле
Сент-Андре-Фаривилле — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Бланшфос-э-Бе
Бланшфос-э-Бе (Blanchefosse-et-Bay) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Рюминьи кантонына карый.
Гарфилд (Нью-Мексико)
Географиясе
Гарфилд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Бивертон (Орегон)
Тарихы
Бивертон шәһәре  елда нигезләнгән.
Шәмсинур (парк, Әлмәт)
Парк территориясе
Паркның табигый формалары йортлар арасындагы территориягә туры килә, алар бер йорт янында башлана һәм икенчесе янында тәмамлана. Шасминур " паркы территориясенең бөтен озынлыгы буенча Чишмә үзәне чүп-чардан һәм чит әйберләрдән чистартылды. Суга төшерү өчен декоратив таш җәелгән. 539 данә агач һәм куаклар утыртылды, шуларның 216сы зур булып үсә торган агачлар. Үзәк аллеяны күп санлы чәчәк клумбалары, фонарьлар һәм бердәм стильдә башкарылган эскәмияләр бизи. Төнлә зур фонарьлар һәм яктырткычлар, торшерлар эшли.
Чыганаклар
4.Әлмәттә тантаналы рәвештә «Шәмсинур» паркы ачылды
7. "Шәмсинур" паркы
Масселло
Масселло — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
(1206) Нумеровия
(1206) Нумеровия  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Кечулаць
Кечулаць — Румыниянең Илфов жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Гассенди буразналары
Гассенди буразналары — Айның -18°N, -40°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 70 километр озынлыкта булган буразналары системасы.
Исеме
Гассенди буразналары үзе урнашкан Гассенди кратеры хөрмәтенә аталган.
Пашалы (Чаталзейтин)
Пашалы (Paşalı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Чаталзейтин илчесенә караган бер авыл (köy).
NGC 3109
NGC 3109 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
(2502) Нуммела
(2502) Нуммела  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Монгрю-Сент-Илер
Монгрю-Сент-Илер (Montgru-Saint-Hilaire) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Бурназель (Тарн)
Географиясе
Коммуна мәйданы — 7,41 км².
Барановщина (Котельнич районы)
Барановщина (Барановщина) — Киров өлкәсенең Котельнич районында урнашкан авыл.
Мати (коммуна)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Жирондель
Географиясе
Коммуна мәйданы — 11.53 км².
Верси-Ярт
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан  Иртеш елгасы кушылганга кадәр. Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
(1696) Нурмела
(1696) Нурмела  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Ханстен буразнасы
Ханстен буразнасы — Айның -12°N, -53°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 25 километр озынлыкта булган буразнасы.
Равенгирсбург
Равенгирсбург — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Черек Плота
Черек Плота — Россия территориясеннән ага торган елга. Орёл өлкәсе, Липецк өлкәсе, Курск өлкәсе, Воронеж өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Дайминка елгасының сул ярыннан 8 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Мацце
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Л’Эшель
Географиясе
Коммуна мәйданы — 9.96 км².
Сент-Омер-ан-Шоссе
Сент-Омер-ан-Шоссе — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
(3825) Нюрнберг
(3825) Нюрнберг  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
NGC 3112
NGC 3112 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Морт авылыннан Бөек Ватан сугышында катнашкан шәхесләр исемлеге
Алды җирне сугыш ялкыны.
Вырли-Дол (Кырҗали өлкәсе)
Вырли-Дол  — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Тумыштагы монохромазия
Таякчыклы тулы монохромазия
2.	Билгеләре
•	Күрү үткенлеге 6/60 тәшкил итә.
Колбачыклы монохромазия
3.	ЭРГ нормада.
Барановщина (Нема районы)
Барановщина (Барановщина) — Киров өлкәсенең Нема районында урнашкан авыл.
Серан (Уаза)
Серан — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Мейна
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Брукингс (Орегон)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пашамчаеры (Кангал)
Пашамчаеры (Paşamçayırı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Кангал илчесенә караган бер авыл (köy).
Мелаццо
Мелаццо — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
(1356) Ньянза
Тарихы
1935 елның 3 маенда Сирил Джексон тарафыннан Йоханнесбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1935 JH» саналган.
Топселви (Орһангази)
Топселви (Topselvi) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Орһангази илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вож-ПАй-Соим
Вож-ПАй-Соим — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Нюхсат-Юган елгасының уң ярына тамагыннан 20 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 16 км.
Голден (Нью-Мексико)
Голден  — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Тумыштагы ретиношизис
6.	ОКТ макулопатия көчәюен рәсми раслау өчен кулланалар (рәс. 18.27д).
Валанс-д’Альбижуа
Географиясе
Коммуна мәйданы — 20,47 км².
Югары Мялго-Хадуттэ
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Вонт-Ях
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Лоньи-Боньи
Географиясе
Коммуна мәйданы — 10.66 км².
Гаиләле экссудатив витреоретинопатия
6.	Фараз начар, тик кайбер очракларда челтәркатлау перифериясенең лазерлы коагуляциясе яки криотерапиясе нәтиҗәле була ала. Челтәркатлау кубарылуында витреоретиналь хирургия нәтиҗәлеген бәяләргә әлегә авыр, тик аерым очракларда хирургик катнашу уңышлы була ала.
Стиклер синдромы
Классификациясе
2 нче тип COL11A1 гены мутациясе белән бәйле.Авыруларга тумыштагы көчәймәүче югары миопия, нейросенсорлы колакка катылык һәм 1 типтагы Стиклер синдромының башка  күренешләре хас.
б)	башлангыч катаракта еш очрый һәм кагыйдә буларак, көчәймәүче периферияле кабыкның чөйсыман яки нокталы томанланулары белән сыйфатлана;
г)	глаукома сирәк очрый, алгы камера почмагының тумыштагы аномалияләре белән бергә бара ала һәм төсле катлау чыгып торуы, төсле катлау тамыры гипоплазиясе белән төсле катлау стромасының алгы өслеге кимчелеге белән сыйфатлана.
Вальдюранк
Вальдюранк (Valdurenque) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.
Монтено
Монтено (Monthenault) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Далси (Нью-Мексико)
Географиясе
Далси халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Пычрак (Кшена кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сосна елгасы. Кече елга бассейны — Хоперге елгасының Тын елгасына койганчы, елга бассейны — Тын (су бассейнының Россия өлеше).
Монтье
Монтье (Monthiers) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Голобрад
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дейтил (Нью-Мексико)
Географиясе
Дейтил халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Дегтерка
Дегтерка (Дектерка) — Россия территориясеннән ага торган елга. Орёл өлкәсе, Липецк өлкәсе, Курск өлкәсе, Воронеж өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Дайминка елгасының уң ярыннан 13 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
(3128) Обручев
Тарихы
1979 елның 23 мартында Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1979 FJ2» саналган.
Тантал (мифология)
Газаплары
Грек мифологиясенең атаклы герое Гераклга үзенең уникенче (һәм соңгы) батырлыгын күрсәтү өчен Тартарга - җир астындагы үлекләр патшалыгына төшәргә туры килә. Анда Геракл гаять куркыныч һәм сәер тамашаларга тап була.Менә ул көмештәй саф сулы,ярларында төрле-төрле җимеш агачлары үскән елга буена килеп чыга. Күрә: су эчендэ бер кеше басып тора.Үзе ачлыктан хәлсезләнгән, сусаудан иреннәре кибеп яргаланып беткән. Елганың тирәнлеге аның иңбашыннан булса да,ул эчмәкче булып түбәнрәк иелсә, су шул мизгелдә үк аска китеп юкка чыга. Йөзенә тиярлек булып асылынып торган татлы җимешләргә үрелсә, агач ботаклары шунда ук буй җитмәслек биеклеккә менеп китәләр.
Геракл бу кешенең Фригия патшасы Тантал икәнлеген танып ала. Мифларда ул Лидия, яисә Сипил патшасы дип тә телгә алына. Кайчандыр Тантал аллаларның бик якын кешесе була, хәтта аларның сый мәҗлесләрендә дә катнаша. Аллалар табынында гына була торган нектар, амброзия кебек мәңгелек яшьлек китерүче могҗизалы эчемлекләрне Тантал кешеләргә дә бүләк итәргә тели. Моның өчен аллалар аны өстә тасвирлаган җәзага дучар итәләр.
Джаралес (Нью-Мексико)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Топтепе (Җаник)
Топтепе (Toptepe) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Җаник илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Джемез-Пуебло (Нью-Мексико)
Джемез-Пуебло  — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Ени (Куйуҗак)
Ени (Yeni) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Куйуҗак илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Аважан
Аважан — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Вулуир-Егарт
Вулуир-Егарт — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Олы Салым елгасының сул ярына тамагыннан 538 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 11 км.
Ливингстон (Нью-Йорк)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Момбазильо
Момбазильо — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Кея (Констанца)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Татар Буасы авылы музее
Татар Буасы авылы музее — Буа районы Татар Буасы авылында җәмәгатьчелек тарафыннан оештырылган музей.
Юдэ-Яха
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Венита (Орегон)
Тарихы
Венита шәһәре  елда нигезләнгән.
Цупи буразналары
Исеме
Цупи буразналары якындагы Цупи кратеры хөрмәтенә аталган.
Дровосечка
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Горна-Кула
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Момбаркаро
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Вурсат-Юган (Назым кушылдыгы)
Вурсат-Юган  — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Назым елгасының уң ярына тамагыннан 188 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 10 км.
Кеяну
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Александр Визель
Басмалар
А.Визель - инглиз-рус «Стедман» медицина энциклопедик сүзлегенең (1995) һәм «Терапия» Америка монографиясе өстәмәләре белән тәрҗемәсе (1996) авторы. Ул  табибны  практикалаучы «2000 болезней от А до Я» (1998) белешмәлегендә «Фтизиатрия» һәм «Пульмонология» бүлекләрен әзерли,  2007 елда «Фтизиатрия» милли монографиясенең автордашы һәм мөхәррире, ә аннары эчке авырулар буенча федераль дәреслек авторы (академик Н.А.Мухин  редакциясендә), ул 10нан артык яңадан бастырылып чыга. Россиядә һәм чит илләрдә 750 дән артык басманың авторы һәм автордашы.
Укучылары
А. А. Визель җитәкчелегендә 2 докторлык һәм 15 кандидатлык диссертациясе башкарыла. Фәнни эшчәнлекнең төп юнәлешләре: клиник сулыш алу физиологиясе; клиник пульмонологияне һәм уку процессын компьютерлаштыру; сулыш органнарының обструктив авыруларын дәвалау; реаль клиник практика шартларында медицина ярдәме күрсәтүне анализлау; саркоидозны диагностикалау һәм дәвалау
Медицина фәннәре кандидатлары: М. Ф. Яушев, И. Я. Шпанер, И. Н. Хәлфиев, М. Ш. Сорокина, Л. В. Хузиева, Л. В. Исламова, К. А. Хәбибуллин, А. А. Бунятян, Г. Р. Насретдинова, А. Э. Сәмерханова, Э. Д. Гизатуллина, Е. Ю. Пронина, М. А. Юнысова, Г. В. Лысенко, Р. И. Шайморатов.
Линдли (Нью-Йорк)
Линдли  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
NGC 3125
NGC 3125 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Едит-Ендейв (Нью-Мексико)
Едит-Ендейв  — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Щёткино (Подосиновец шәһәр җирлеге)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Момо
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Горски-Извор (Кырҗали өлкәсе)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Топчалы (Оникишубат)
Топчалы (Topçalı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Каһраманмараш иле Оникишубат илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вильфранш-д’Альбижуа
Вильфранш-д’Альбижуа (Villefranche-d’Albigeois) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.
Никитинка (Ярмәкәй районы)
ᴨучтьı индексы — 452194, — 80225834007.
Линкольн (Нью-Йорк)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вестфер (Орегон)
Тарихы
Вестфер шәһәре  елда нигезләнгән.
Монале
Монале — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Юй-Яха
Юй-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Ель-Дуенде (Нью-Мексико)
Географиясе
Ель-Дуенде халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Вуя-Яны
Вуя-Яны — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Кече Юган елгасының сул ярына тамагыннан 252 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 113 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан  Иртеш елгасы кушылганга кадәр. Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Ени (Тепебашы)
Ени (Yeni) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Тепебашы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Литтл-Велли (Нью-Йорк)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Вилер (Орегон)
Вилер  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан шәһәр.
Азерекс
Азерекс — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Топчу (Кайнарҗа)
Топчу (Topçu) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Кайнарҗа илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вый-Вар
Вый-Вар — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Назым елгасының сул ярына тамагыннан 286 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 52 км.
(1259) Одьялла
(1259) Одьялла  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Монгардино
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Топчу (Акчакале)
Топчу (Topçu) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Акчакале илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Киашу
Киашу — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Монграндо
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Курай
Тасвир
Татар кураенда 7 уйнау тишеге бар: 6-сы - алда, берсе арткы якта урнашкан, шуңа күрә курайда теләгән 7-ноталы көйне уйнарга була.
Лодай (Нью-Йорк)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тарказы
Тарказы — Башкортстанның Ярмәкәй районында урнашкан авыл.
Ракзен
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кунач
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сосна елгасы. Кече елга бассейны — Хоперге елгасының Тын елгасына койганчы, елга бассейны — Тын (су бассейнының Россия өлеше).
Топчуасым (Юнусемре)
Топчуасым (Topçuasım) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Юнусемре илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Винстон (Орегон)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Араш-ла-Фрасс
Географиясе
Коммуна мәйданы — 37,69 км².
Монкальво
Монкальво — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Лазавка
Лазавка — Россия территориясеннән ага торган елга. Орёл өлкәсе, Липецк өлкәсе, Курск өлкәсе, Воронеж өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Любовша елгасының сул ярыннан 49 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сосна елгасы. Кече елга бассейны — Хоперге елгасының Тын елгасына койганчы, елга бассейны — Тын (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ернандес (Нью-Мексико)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лоренс (шәһәр, Нью-Йорк)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мортье (Эна)
Мортье (Mortiers) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Загарье (Омутнинск районы)
Загарье (Загарье) — Киров өлкәсенең Омутнинск районында урнашкан авыл.
Йок
Пермь краеның Чернушка районы Большой Юг авылы янында башланып, Башкортстанның Тәтешле районы территориясеннән ага. Балтач районы Тибел авылы артында Тере Танып елгасына кушыла. Төньяктан көньяк юнәлештә ага. Төп кушылдыклары – Беләш, Бәдрәш, Сагаль, Кәлтәү, Олы Бәлҗүә, Бәрмеш, Сикияз, Тибел.
Гиталенс-Л’Альбаред
Географиясе
Коммуна мәйданы — 9,36 км².
Лоренс (Сент-Лоренс, Нью-Йорк)
Лоренс  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Мулен (Эна)
Мулен (Moulins) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Воррентон (Орегон)
Тарихы
Воррентон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Раммельсбах
Раммельсбах — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Монта
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Ени Алтынташ (Арабан)
Ени Алтынташ (Yeni Altıntaş) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Арабан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Җәмит Рәхимов
Тәрҗемәи хәле
Хатыны - Галия.
Ык (Ярмәкәй районы)
Ык — Башкортстанның Ярмәкәй районында урнашкан авыл.
Вудбурн (Орегон)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мои-де-л’Эн
Мои-де-л’Эн (Moÿ-de-l'Aisne) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Иоанн Павел I
Иоа́нн Па́вел I (Ioannes Paulus PP. I, Giovanni Paolo I; тәхеткә менүгә кадәр — Альбино Лучани, Albino Luciani; 17 октябрь 1912 ел, Форно ди Канале-д’Агордо, Италия корольлеге — 28 сентябрь 1978 ел, Ватикан) — Рим папасы, 33 көн дәвамында — 1978 елның 26 августыннан 28 сентябренә кадәр Рим католик чиркәвенең башлыгы. Әлегә вакытка соңгы италияле папа.
Сентябрь понтификаты
Папа 33 көнлек идарәдән соң, 1978 елның 28 сентябрендә вафат була. Рәсми хәбәр буенча, үлеменең сәбәбе – миокард инфаркты. Аның идарәсе иң кыска понтификатларның берсе.
Кизетеу
Кизетеу — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Зуни-Пуебло (Нью-Мексико)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Маглан (Савойя)
Искәрмәләр
Маглан (Савойя)
Топчулар (Измит)
Топчулар (Topçular) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Измит илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Рансвайлер
Рансвайлер — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
(4505) Окамура
Тарихы
1990 елның 20 февралендә Ц. Сэки тарафыннан Гэйсэй обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 DV1» саналган.
Әхмәт Шәкүров
Шәкүров Миннахмәт (Әхмәт) Заки улы (1920-1997) — Бөек Ватан сугышы герое, фронтовик-разведчик, хезмәт ветераны, педагог, парторг һәм мәктәп директоры.
Тәрҗемәи хәле
Яңа Писмән районы хәрби комиссариаты аша 1940 елда Армия сафларына алына. Сугышны хәрби киемдә каршы ала. Бөек Ватан сугышында артиллерист, взвод командиры урынбасары. Гвардияче старшина. 1945 елда авылга кайта. Зәй-Каратай урта мәктшбендә укытучы булып эшли. Ике Кызыл Йолдыз, 2 нче дәрәҗә Ватан сугышы орденнары, “Батырлык өчен”, “Кенигсбергны алган өчен”, “Германияне җиңгән өчен”, юбилей медальләре белән бүләкләнә.
Ратсвайлер
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Роза Солтанова
Тәрҗемәи хәле
Ул укытучы, кырык өч ел буена Әлмәт төбәгендә балаларга белем-тәрбия биргән. Хәзер лаеклы ялда. Ике баласын яшьли югалта.
Монтальдо-Роеро
Монтальдо-Роеро — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Добромирци
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тритикале
Бүген исә тритикале культурасы бөтен дөньяда 3 млн. гектардан артык игелә. Бигрәк тә ул Польша, Германия, АКШ, Беларусь, Франциядә киң таралган, Русиядә исә 500 мең гектар тирәсе игелә.
(4042) Охотск
(4042) Охотск  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Пэлитөзү (Каргы)
Пэлитөзү (Pelitözü) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Каргы илчесенә караган бер авыл (köy).
Дурнь
Дурнь (Dourgne) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 22,75 км².
Боровица
Боровица:
Антен
Антен — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Юмрат
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Монженевр
Монженевр (Montgenèvre) — Франциянең Югары Альплар департаментына караган коммуна, Северный Бриансон кантонына карый.
Кабалло (Нью-Мексико)
Кабалло  — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Торос (Ердемли)
Торос (Toros) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Ердемли илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Дойранци (Кырҗали өлкәсе)
Дойранци  — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
(2454) Олаус Магнус
(2454) Олаус Магнус  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1941 елның 21 сентябрендә И. Вяйсяля тарафыннан Турку обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1941 SS» саналган.
NGC 3142
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Ени Җами (Эдремит)
Ени Җами (Yeni Cami) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Эдремит илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кикинецу
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Канова (Нью-Мексико)
Географиясе
Канова халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Юнча-Котута-Яха
Юнча-Котута-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Прынг-То-Ягун елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 60 км.
Ентль-Игль
Ентль-Игль — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Олы Юган елгасының сул ярына тамагыннан 400 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 38 км.
Крёзье-ле-Вьё
Крёзье-ле-Вьё — Франциядә урнашкан коммуна, Овернь — Рона — Альплар регионы Алье департаментында урнашкан.
Неон
Этимологиясе
Элементка Рамзайзың унөч яшлек улы Вилли исем биргән дигән риваять бар, ул атасына (яңа) дигән исем бирергә тәкъдим иткән. Атасына бу фикер охшый, тик ул грек синонимына ярашлы neon исеме матуррак яңгыраячак дип санап, шуны калдыра.
Майлен (Нью-Йорк)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Башкорт Чамалысы
Башкорт Чамалысы — Башкортстанның Зиянчура районында урнашкан авыл.
Каньйон (Нью-Мексико)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фосфор
Символы
Фосфор элементының символы - P (Пэ дип укыла).
Вьюк (Има кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Боровская (Коми)
Боровская (Боровская) — Коми Республикасының Усть-Цильма районында урнашкан авыл.
Каньйонес (Нью-Мексико)
Каньйонес  — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Ребах (Зобернхайм)
Ребах  — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Драганово (Кырҗали өлкәсе)
Драганово  — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Македон (Нью-Йорк)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Епель-Петь-Ях
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ардангост
Ардангост — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Монтекьяро-д'Асти
Монтекьяро-д'Асти — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Юринский банк
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
Татарстанның Республика медицина китапханә-мәгълүмат үзәге
Тарих
1995 елда үзәктә сәламәтлек саклау һәм социаль эшчәнлеккә кагылышлы юридик һәм норматив документлар архивы төзелә. Бер елдан соң архив Республика норматив документлар бүлеге итеп үзгәртелә.
2018 елдан РМКМҮн Диләрә Камил кызы Швецова җитәкли.
Оештыру структурасы
Басма продукцияне тормышка ашыру бүлеге:
Чыганаклар
• Дрешер Ю. Н. Роль и место специализированных (медицинских) библиотек в создании единого информационного пространства
Маноск
Географиясе
Коммуна мәйданы — 56,73 км².
Макиес (Нью-Йорк)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Монтемале-ди-Кунео
Монтемале-ди-Кунео — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Каньяда-де-лос-Аламос (Нью-Мексико)
Каньяда-де-лос-Аламос  — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Килиень (Васлуй)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Макомб (Нью-Йорк)
Макомб  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Сен-Мартен-лез-О
Сен-Мартен-лез-О (Saint-Martin-les-Eaux) — Франциянең Югары Прованс Альплары департаментына караган коммуна, Северный Маноск кантонына карый.
NGC 3147
NGC 3147 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Рабига Газизуллина
Рабига Шамил кызы Газизуллина — җирле төбәк шагыйрәсе.
Монтероссо-Грана
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Юр-Тиби-Яха
Юр-Тиби-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Таб-Яха елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 36 км.
Нух
Риваятьләр
Дини риваятьләрдә өйтелгәнчә, Нух пәйгамбәр ,имештер, 950 яшькә җитеп вафат булган Ул әле туфаннан соң да 350 ел яшәгән диләр.
Ниязгол (Зиянчура районы)
Демография
Халык саны динамикасы:
Нух
Шигърияттә
Карт тугелдер, дулкын-кара чәче дә...
NGC 3148
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.