cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Остроконка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Нюди-ЛаттапАй-Яха
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бланшар (ай кратеры)
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1991 елда раслана.
Боголюбовка (Дальнереченск районы)
Боголюбовка (Боголюбовка) — Диңгез буе краеның Дальнереченск районында урнашкан авыл.
Ключевниця
Ключевниця — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Бидинген
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Недерленд (Колорадо)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Коложе
Тарихы
Беренче тапкыр Коложе 1406 елдагы Псков елъязмаларында искә алына: Литва кенәзе Витовт Псков җиренә һөҗүм итә. Литва гаскәрләре, шәһәрне, агач крепостьны җимереп, 11 мең Коложна әсирен коложны Литвага алып китә, аларны Гродно шәһәре  - хәзерге Беларусия җиренә урнаштыралар, җирле  Борисоглебская чиркәве яңа кешеләр аркасында   әле дә Коложшкая дип атала. Псков, Велье, Изборск, Воронич һәм Утрау халкы үз көчләрен берләштереп, Бөек Луки янында Витовт армиясен  җиңә һәм Коложе байрагын кайтарып ала   Ләкин Коложе шәһәре үзе беркайчан да торгызылмый : Коложе авылы аның исемен йөртә, анда Изге Илья исеме белән часовня төзелә. Авылга, биредә булган калкулык-ныгытма калдыклары буенча, алга таба шәһәрчек исеме беркетелә, ләкин бүген авылдан Шәһәрчек тракты гына исән кала.
Сылтамалар
ТөркемПсков өлкәһе тарихы
Сеслав
Сеслав — Болгариянең Разград өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
HD211797
HD211797 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
NGC 302
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Капль
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Нюди-НямсАй-Яха
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Казино Йакобели (Фрозиноне)
Географиясе
Казино Йакобели Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Блисс (ай кратеры)
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 2000 елда раслана.
Линарчик
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Епанишниково
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Ключево (Шамотульский повяты)
Ключево  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
894 км (тимер юл казармасы)
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Малфорд (Колорадо)
Малфорд  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Норвуд (Колорадо)
Норвуд  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Линець
Линець — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Русацин
Русацин (Русацін ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Карэлицкий районында урнашкан авыл.
Паозерка
Паозерка — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Порша елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 21 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Блэкетт (ай кратеры)
Блэкетт - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 145,31 км булган кратер.
Роза Рымбаева
Рымбаева Роза Куаныш кызы (Roza Qýanyshqyzy Rymbaeva/Роза Қуанышқызы Рымбаева, 28 октябрь 1957 ел) — совет һәм казакъ эстрада җырчысы (сопрано), педагог, профессор. Казакъ АССР-ның халык артисты (1986), Казакъстан Республикасының дәүләт премиясе лауреаты (2004), Кыргызстан һәм Үзбәкстан республикаларының атказанган артисты, Ленин комсомолы премиясе лауреаты (1981).
HD211838
HD211838 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Богополь
Богополь (Богополь) — Диңгез буе краеның Кавалерово районында урнашкан авыл.
Маунтен-Медоус (Колорадо)
Маунтен-Медоус  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Березкины
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
(18333) 1987 OV
Тарихы
1987 елның 19 июлендә Элеанора Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 OV» саналган.
HD211856
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Вилтотешть
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кормиси
Кормиси — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Жарки (Чиләбе өлкәсе)
Халык
Халык саны динамикасы:
Мейбелл (Колорадо)
Мейбелл  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каррес
Каррес — Австриянең Тироль федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Кесмәс
Кесмәс Кисьмесь — Россия территориясеннән ага торган елга. Татарстан биләмәләрендә ага. Казансуга суын коя. Елга озынлыгы 37 км.
NGC 305
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Мезьер (Кальвадос)
Мезьер — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
(18335) San Cassiano
(18335) San Cassiano — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Кочали (Адыяман)
Кочали (Koçali) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Адыяман иле Адыяман илчесенә караган бер авыл (köy).
Перденька
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Василий Агапов
Биография
1944-1946 елларда Карел республика музыкаль комедия театрында рәссам-декоратор.
1958 елдан персональ пенсионер.
Мәхмүт Урматов
Мәхмүт Вәлимехәммәт улы Урматов (1926 - 1993) – Мамадыш һәм Балык Бистәсе районнарында танылган мәгърифәтче, укытучы-методист.
Ташкичү (Арча районы)
Ташкичү авылы район үзәге Арча шәһәреннән — 33, Казаннан 99 чакрым ераклыкта урнашкан. Ул — җирле үзидарә үзәге.
Тарих
Авыл янындагы Ашыт суында балалар су коеналар. Елганың су коена торган урыннарының үз исемнәре бар. Авыл уртасына туры килә торган урынын — Вәлиша, ә Түбән оч күпере янын әфисәр дип атыйлар. Ашыт суына тагын Кәтәй, Ызбай, Симет, Лашман елгалары коя. Яз көннәрендә элек Лашман елгасыннан сал агызганнар. Ташкичү тирәсендә Кысна, Ашытбаш, Атау болыннары булган.
Олы Госман
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: башкортлар (100%).
Волгичи
Халык
Халык саны динамикасы:
(4263) Абашири
Тарихы
1989 елның 7 сентябрендә М. Янай, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 RL2» саналган.
(18336) 1988 LG
(18336) 1988 LG — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Һаҗымәммәдли (Җәлилабад)
Һаҗымәммәдли  (Hacıməmmədli ) — Әзербайҗанның Җәлилабад районына караган авыл.
Русота (Путрышкавски авыл советы)
Русота  (Русота ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.
Вакыф (Йылдырым)
Вакыф (Vakıf) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Йылдырым илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гранд-Рапидс (Миннесота)
Тарихы
Гранд-Рапидс шәһәре  елда нигезләнгән.
Чиңдау
География
Шәһәр Сары диңгез яр буенда, Шәндуң ярымутравында, Пекиннан 555 км ераклыкта урнашкан.
Сахарная (Тюхтет кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Әчинск каласыннан Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
(3646) Aduatiques
(3646) Aduatiques — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Железно (Жалець)
Железно  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Беларус Халык Республикасы
Тарих
1919-1920 елларда Беларус Халык республикасын Алмания, Латвия, Литва, Эстония, Чехословакия, Болгария, Финляндия, Төркия таный.
Беларус Халык Республикасы Радасы, Беларус бәйсезлек алып, Александр Лукашенко хакимияткә килгәч, аның сайлануын танымый һәм сөргендәге хөкүмәт булуын дәвам итә.
Ләлә Кузнецова
Иҗаты
Олег Климов Ләлә Кузнецованың иҗатына багышлап, «Жизнь будет фотографией» (Тормыш фотосурәт булачак) документаль фильмын төшергән.
Бозе (ай кратеры)
Бозе - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 92,55 км булган кратер.
Бишберг
Бишберг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Лундыши
Лундыши (Лундыши) — Киров өлкәсенең Оричи районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Казино Спани (Фрозиноне)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Вильмолак
Вильмолак — Франциянең Көнчыгыш Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Жеряв (Чрна-на-Корошкем)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нюча-Яга (Неклей-Яга кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Казино Тирели (Реҗо Эмилия)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Боец Кузнецов
Боец Кузнецов (Боец Кузнецов) — Диңгез буе краеның Партизан районында урнашкан авыл.
Türkvizyon Cır Bäygese 2017
Formatı
Bäyge yarımfinal häm finaldan tora. Yarımfinalda qatnaşuçı illärneñ 12-se genä konkursnıñ finalında ciñügä däğwa itäçäk. Konkursta Ciñüçe cırçı altın statuetka häm aqçalata premiä ota. İkençe häm öçençe urınğa layıq buluçılar da aqçalata premiä ala.
Жетале (община)
Жетале  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Яшьбатыр
Яшьбатыр (Ӓнгӹрвуй, Яшпатрово) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.
Olimpiädäge Zevs sını
Tarix
V ğasırda sın Konstantinopolgä küçerelgän.
Коруа-ле-Ермонвиль
Коруа-ле-Ермонвиль — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Мамино
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Липениця (Свецкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Каутцен
Каутцен — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Мервиль-Франсвиль-Плаж
Мервиль-Франсвиль-Плаж — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Вилчеле (Вранча)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вакыфлы (Самандаг)
Вакыфлы (Vakıflı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Самандаг илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Бойкое
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Печеньжица
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Рыбаки (Дзятлавский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Өзалп
Географиясе
Илче мәйданы —.
Мюд Мечев
Биография
1963 елда Мәскәүгә кайта, анда «Калевалы»ны иллюстрацияләү эшен дәвам итә. 1978 елда «Калевалы»ны график иллюстрацияләгән өчен РСФСРның И.Е. Репин исемендәге Дәүләт премиясенә лаек була, СССР сәнгать академиясе медале тапшырыла, Финляндия Хөкүмәте Ак роза ордены һәм Элиас Леннротның көмеш медале белән бүләкләнә.
Микряково
Микряково (Микрӓк, Микряково) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан сала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (92,3%), урыслар (6,3%).
Төньяк Юра
Төньяк Юра (Юра) — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Томск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Юра елгасының уң ярыннан 33 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 20 км.
Мери-Корбон
Мери-Корбон — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Больяй (ай кратеры)
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Хырсово (Разград өлкәсе)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пешма
Пешма — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Лёжа елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Вайкув
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кобилята
Кобилята — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Орчерд-Сити (Колорадо)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Казиньо (Болонья)
Казиньо — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Нямсай-Яха
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Аркадий Морозов
Биография
Дизайн һәм рәсем сәнгате өлкәсендә шәһәр, региональ, Бөтенроссия һәм халыкара күргәзмәләрдә катнашучы. Конкурс, семинарлар, конференцияләр, фестивальләрдә катнашучы һәм оештыручы. Карелия Республикасы башлыгының «Сампо» премиясе лауреаты.
Әфрасияб Бәдәлбәйли
Әфрасияб Бәдәлбәк улы Бәдәлбәйли (Əfrasiyab Bədəlbəy oğlu Bədəlbəyli; 1907 елның 19 апреле, Бакы, Россия империясе — 1976 елның 6 гыйнвары, Бакы, Азәрбайҗан ССР, ССРБ) — Азәрбайҗан композиторы, дирижёр, музыка белгече һәм публицист, Азәрбайҗан ССРның халык артисты (1960). Режиссёр Шәмси Бәдәлбәйлинең абыйсы.
Тормыш юлы
1930 елда Азәрбайҗан опера һәм балет театрында дирижёр буларак эшли башлый. Шул ук елны Азәрбайҗан дәүләт университетының «Көнчыгыш телләр» факультетын шәрык белгече-филолог белгечлеге буенча тәмамлый. 1931 елдан — симфоник концертлар дирижёры. 1940 елда хатыны Гәмәр Алмасзадәгә багышланган «Кызлар манарасы» балетын — беренче Азәрбайҗан балеты һәм мөселман Көнчыгышта беренче балет булган әсәрне иҗат итә.
Әфрасияб Бәдәлбәйли 1976 елның 6 гыйнварында йөрәк җитешсезлегеннән вафат була. Композитор шул ук көнне II Шәрәфле каберләр аллеясында җирләнә.
Гринвуд (Миннесота)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Глорьян
Глорьян — Франциянең Көнчыгыш Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Ковалев (Плешевский повяты)
Ковалев  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ванимеһмет (Кестел)
Ванимеһмет (Vanimehmet) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Кестел илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Отис (Колорадо)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Побоишна
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Мисси (Кальвадос)
Мисси — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Пакистан Ислам Җөмһүрияте
Тарих
1977 елда хәрби түнтәрелеш нәтиҗәсендә (оештыручы Мөхәммәт Зыяүлхак) Пакистан АКШ сәясәтен яклый башлый, Әфганстан мөҗәһидләрен яклый.
Жировниця (Севниця)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Красная Горка (Архангель районы)
Демография
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 2 кешенең яшәве мәгълүм.
Липниця (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хәлилабад (Җәлилабад)
Хәлилабад  (Xəlilabad ) — Әзербайҗанның Җәлилабад районына караган авыл.
Валили
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Варлыалан (Һарран)
Варлыалан (Varlıalan) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Һарран илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Миттуа
Миттуа — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Фәрит Мөхәммәтшин
Бүләкләре
Ф.Х.Мөхәммәтшин – сәяси фәннәр докторы, Россия Федерациясе Технологик фәннәр академиясе академигы. Федератив төзелеш, милләтара мөнәсәбәтләр, сәясәт һәм күчеш чоры икътисады проблемалары буенча күп санлы монографияләр һәм публикацияләр авторы.
Кёнигштеттен
Кёнигштеттен — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Валки (Подлясье воеводалыгы)
Валки  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Жиче (Домжале)
Жиче  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Липно (Липновский повяты)
Липно  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Хатыйп Фазылов
Биографиясе
Хатыйп Сәрвәр улы Фазылов 1960 елның 25 апрелендә Башкорт АССРның Әбҗәлил районы Яңавыл авылында туа. 1979 елда Уфа сәнгать училищесының сәнгать бүлекчәсен тәмамлый.
Череповец дәүләт университеты
Университет статусы
2008 елда ЧДУ СМК сыйфат сертификаты ала, ЧДУ-ның сыйфат менеджменты системасы ISO 9001 стандартларына туры килә дип танылган.
Искәндәр Рәмиев
Тәрҗемәи хәле
1935 елда гаилә Уфага күченә. «Башзолото» трестына лаборатория мөдире булып эшкә урнаша. Талантлы буларак, приискыда бер кеше дә хезмәт күрсәтә ала торган автомат линия уйлап таба һәм куллана, шул сәбәпле трестта алтын табу бермә-бер арта.
Гаиләсе
I никахы Шәрифзадә Дашкова (?—1919, Орск) II никахы Минсафа Гатаулла кызы Гатауллина (?—1976), чыгышы белән Чистай төбәгеннән.
Казирате Олона (Милано)
Казирате Олона — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Вальне (Польша)
Вальне  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Казирате Олона (Милано)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(18352) 1990 QB8
(18352) 1990 QB8 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Киддерминстер
Тарих
Урта гасырлардан билгеле.
Боненбергер (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Иоанн Боненбергер (1765—1831) хөрмәтенә бирелә.
Боген (Алмания)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Татарстан гербы
Татарстан Җөмһүрияте Дәүләт гербының авторлары – филология фәннәре докторы Назыйм Ханзафаров (идеясе) һәм рәссам-монументалист, Татарстан Рәссамнәр берлеге әгъзасы Риф Фәхретдинов (башкаручы).
Герб тасвирлавы
алтын төс – нәфислек, матурлык, Татарстан җирләренең байлыгы;
(4161) Амасис
(4161) Амасис — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Рылавцы
Рылавцы (Рылаўцы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Лидский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Казити Супериоре (Месина)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
HD212385
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Варсак Эсентепе (Кепез)
Варсак Эсентепе (Varsak Esentepe) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Кепез илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Булат (Аргаяш районы)
Булат (Булатова) — Чиләбе өлкәсенең Аргаяш районы составына керүче авыл.
Бровничи
Бровничи (Бровничи) — Диңгез буе краеның Партизан шәһәр округында урнашкан авыл.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (85%), украиннар (13%).
Кёфлах
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Омрась-Юган (елга)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Надым елгасы. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Надым.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кронштадт тарихы музее
Архитектура
Манара бинасы классицизм стилендә төзелгән. Каршыда торган Изге Елизавета кирхасы белән бинаның алты баганалы портигы ярашырга тиеш була. Бинаны үзгәртеп кору барышында, бинанаң гөмбәзе башлангыч фигылен югалта, аның урынына áркалы тәрәзәләре булган өске кат төзелә.
Яңа Тимошкино
Почта индексы — 423071.
Ванево (Гайнивский повяты)
Ванево  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(3375) Эми
Тарихы
1981 елның 5 маенда Кэролин Шумейкер тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 JY1» саналган.
Пьедра (Колорадо)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кильб
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Лукинский (Архангель районы)
Демография
Халык саны динамикасы:
Забава (Загоре-об-Сави)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Киндберг
Киндберг — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
(18358) 1990 SB11
(18358) 1990 SB11 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Назлы Савранбаши
Назлы Савранбаши (Nazlı Savranbaşı; 2003 елның 9 октябре, Измир, Төркия) — Төркия гимнасты, Измирдагы «Şavkar Gymnastics Club» клубы әгъзасы. Мерсиндагы Дөнья Кубогы этабы җиңүчесе, 2018 елгы яшүсмерләр Олимпия уеннарында һәм 2020 елгы җәйге Олимпия уеннарында катнашучы.
Карьера
Төркия гимнасты Трнавада VCault турнирында яшүсмерләр дәрәҗәсендә катнаша һәм төрле биеклектәге брусьяларда бакыр һәм ирекле күнегүләрдә алтын медаль яулый.
Палмер-Лейкс (Колорадо)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Варпехи-Нови
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Борис (ай кратеры)
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1979 елда раслана.
Заборшт (Домжале)
Заборшт  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Ватан (Сердиван)
Ватан (Vatan) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Сердиван илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Команлы
Команлы (Komanlı ) — Әзербайҗанның Җәлилабад районына караган авыл.
Поповка (Новодугино районы)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь.
Пайсятта
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пудега
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Ватан-ана (Яр Чаллы)
Тышча ясау
Һәйкәлнең үз зурлыгындагы макетын төзеп, шул макеттан һәйкәл булачак урында чын монументны кояр өчен копия-тышча алына. Макет ясау өчен, җитәрлек биеклектәге бинаны төзелеш индустриясе базасы (БСИ) объектларының берсеннән — 210нчы санлы тимер-бетон эшләнмәләре заводының (ЗЖБИ-210) гранит кисү һәм шомарту цехыннан — Яр Чаллы сәнәгать оешмалары тресты идарәчесе Гелий Василий улы Непогодин табып бирә. Макетның һәм һәйкәлнең металл каркасларын кору буенча гаять зур күләмле эшне КамАЗның металл конструкцияләр заводы (ЗМК) коллективы (җитәкчесе Юрий Ричард улы Масленкевич) башкара. ЗМК каркаслар өчен дистәләрчә тонна металл конструкцияләр бирә. Макетны коруда берничә дистә электр белән эретеп ябыштыручы аркага-арка куеп эшли. Конструкция шунда ук такталар белән төрелә, металл челтәрләр белән тарттырыла бара.
Скульптор Илдар Хановка, һәйкәлне әвәләр өчен, майлы, соры, үзенә бер төрле балчыкны бөтен республика буйлап эзлиләр һәм нефтьчеләрдән табалар. Йөзләрчә тонна (берничә вагон) балчыкны, скульпторлар сыман, кул белән изеп булмый, шуңа күрә балчыкны җитәрлек күләмдә әзерләп бирүче, бетон болгаткычка охшашлы, куәтле агрегат эшкә җигелә. Илдар Хановка, гаҗәеп эшчәнлек, сабырлык һәм түземлек күрсәтеп эшләргә берничә ел дәвамында йога белән шөгыльләнүе ярдәм итә.
Борман (ай кратеры)
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Ватан-ана (Яр Чаллы)
Рәсми төстә ачу
1975 елның 9 маена комплекс тирәләре төзекләндерелә — тротуарлар, юллар ясала, комплекс артында машиналар һәм экскурсия автобуслары әзерләнә, тирә-юньгә агачлар һәм куаклар утыртыла. Иң соңгы эш — һәйкәл итәгендә шәрәфле кунаклар өчен подиум барьерына гранит плитәләр җәю — тантана башланыр алдыннан гына (10 тулырга 10 минут кала) тәмамлана.
Тасвирлама
Композитор Нәҗип Җиһанов әлеге сүзләргә көй язып бирә, һәм ул көй һәйкәлне тантаналы ачканда беренче тапкыр яңгырый.
Паоли (Колорадо)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кирхбах-ин-дер-Штайермарк
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Пайн-Брук-Гилл (Колорадо)
Пайн-Брук-Гилл  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Флёра Сөләйманова
Флера Сөләйманова (Флёра Зәет кызы Сөләйманова) — Татарстанның халык артисты. Илһам Шакиров исемендәге Республика премиясе лауреаты (2023).
Бел Елга
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Тихвин зираты (Санкт-Петербург)
Тарихы
XIX гасыр башына Александр-Невский лаврасының Лазарь зираты шыгрым тулы була һәм каберлекләр өчен яңа участок бүлеп бирергә карар ителә. Башта Яңа Лазарь дип аталган зиратка 1823 елда нигез салына. 1869—1871 елларда, Яңа-Лазаревский зиратының төньягында, Тихвин Божья Матерь  могҗизалы иконасы исеме белән изгеләндерелгән кабер чиркәве төзелә. Византия-рус стилендәге гыйбадәтханә төзелешенә акча Полежаев сәүдәгәрләре тарафыннан бирелә, аларның гаилә әгъзалары өчен кабердә 13 кабер белән 20 урын бүлеп бирелә. 1876 елда Яңа Лазарь зираты Тихвин дип үзгәртелә. Гыйбадәтханә 1931 елда ябылып, почта бүлегенә әверелә. Зиратларны реконструкцияләү сәясәте кысаларында һәм Музей-Некрополын(соңрак - Шәһәр скульптура музее) булдыру белән бәйле рәвештә, Совет хакимияте 1935-1937 елларда зиратны яңадан торгыза (архитекторлары Э.Н.Сандлер һәм Э.К. Реймерс). Ул "Рәссамнар Некрополы" дип атала. Бу яңа барлыкка килгән "мемориаль парк" өчен шәһәрнең башка зиратларыннан  ( Фарфоровский, Митрофаниевский (чиркәүләре белән бергә юк ителгән), Малоохтинский православие, Выборг Рим католик (юк ителгән), Смоленск православие, лютеран һәм әрмән, Волково православие һәм лютеран, Новодевичье һәм Никольский ) тарихи һәм сәнгать кыйммәтләре дип игълан ителгән 60ка якын кабер ташлары һәм һәйкәлләр китерелә. Шул ук вакытта, Тихвин зиратының үзендә бик күп каберләр җимерелә, ул вакыттагы хакимият сүзләре буенча, "аларның бәясе юк".
(18361) 1990 VN6
(18361) 1990 VN6 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Озянкино
Озянкино (Симӓксир, Озянкино) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.
Пальник-Шор (Лембери-Яха кушылдыгы)
Пальник-Шор  — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Лембери-Яха елгасының уң ярына тамагыннан 10 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 19 км.
(18362) 1990 VX6
Тарихы
1990 елның 15 ноябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 VX6» саналган.
Пудежка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Әфләтүн
Тормыш юлы
Афинага кайткач, ул мәктәп оештыра һәм аңа академия атамасын бирә. Шушы мәктәптә Платон үзенең фәлсәфи хезмәтләрен иҗат итә, шәкертләрен тәрбияли. Укыту эшенә Әфләтүн 40 еллап гомерен бирә.
Башлангыч чор
Б.э.к. IV гасырның 90 нчы елларына кадәр вакытны үз эченә ала. Бу чорда Әфләтүн, күбрәк Сократ йогынтысына бирелеп, әхлакый проблемалар юнәлешендә шөгыльләнә. Кайбер мөһим төшенчәләргә анализ ясый.
Рынкавцы (Гродзенский районы)
Рынкавцы  (Рынкаўцы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.
Боря (ай кратеры)
Боря - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 0,4 км булган кратер.
Шакир (Архангель районы)
Шакир — Башкортстанның Архангель районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453037, ОКАТО коды — 80203828001.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 126 кешенең яшәве мәгълүм.
Ковальске (Великопольское воеводалыгы)
Ковальске  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Чыңду
Икътисад
Чыңду — транспорт юлларның эре төене һәм илнең мөһим сәнәгать мәркәзе. Күп тармаклы машиналар төзү (станоклар, радиоаппаратура, транспорт чаралары), бакыр, әлүмин, химияви ашламаларны эшләп чыгару, агач эшкәртү, металл эшкәртү, җиңел һәм азык-төлек сәнәгате кярхоналаре бар.
Виктор Суздальцев
Мактаулы исемнәре һәм бүләкләре
Башкортстан Республикасының атказанган рәссамы (2001)
Пурсанга
Пурсанга — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Городишна елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 55 км.
Бонштеттен (Бавария)
Бонштеттен  — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Западный (Чиләбе өлкәсе)
Западный (Западный) — Чиләбе өлкәсенең Сосновка районы составына керүче авыл.
Кинерма
Гомуми мәгълүматләр
Авыл үсеше арасында түбәндәге объектлар архитектура һәйкәлләре булып таныла:
Халкы
1905 елда халык 117 кеше иде. 1911 елда 168 кеше булган.
Сәгыйть (Архангель районы)
Сәгыйть — Башкортстанның Архангель районында урнашкан авыл.
Боуэн (ай кратеры)
Боуэн - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 8,09 км булган кратер.
Эпикур
Фәлсәфә
Танып белү теориясендә Эпикур материалистик позициядә торганлыгын күрсәтә. Ул материаль әйберләрнең беренчел, ә алар турындагы белемнең икенчел икәнлеген таный. Ә конкрет предметлар («объект») белән төшенчәләр («субъект») арасында — тоюлар бар. Танып белүдә аларның роле гаять зур.
Завратець (Идрия)
Завратець  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рыча (авыл)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Кирхберг-об-дер-Донау
Кирхберг-об-дер-Донау — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Горный (Мияс шәһәр округы)
Халык
Халык саны динамикасы:
Бош (ай кратеры)
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 2009 елда раслана.
Жош
Жош — Франциянең Көнчыгыш Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Вейсел Карани (Османгази)
Вейсел Карани (Veysel Karani) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Османгази илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Едисан Урдасы
Урда үзәге Әче кала иде, ул тирә-юнь белән берлектә Госманлы Хәлифлегенә турыдан-туры буйсынды. Эдисан Урдасының калган территориясе Кырым ханлыгына вассаль бәйлелектә иде. Төбәк идәрәсендә каймакам яки сераскер бар иде.
Ботров
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Троицкое (Архангель районы)
Почта индексы — 453037, — 80203828003.
Калиниха (Киров өлкәсе)
Калиниха (Калиниха) — Киров өлкәсенең Подосиновец районында урнашкан авыл.
HD212661
HD212661 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Бөгелмә рус драма театры
Бөек Ватан сугышы елларында
Бөек Ватан сугышы чорында театр белән Нина Ольшевская җитәкчелек итә. 1942 елда Бөгелмә шәһәренә Алексей Баталов  эвакуацияләнә. Бөгелмә театры аның өчен дә старт мәйданчыгы булып санала.
Заврх (Блоке)
Заврх  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Жужоль
Жужоль — Франциянең Көнчыгыш Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Кирхдорф (Тироль)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Өзбилен (Азизие)
Өзбилен (Özbilen) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Азизие илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
HD212714
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Вейселли (Ердемли)
Вейселли (Veyselli) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Ердемли илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Питкин (Колорадо)
Питкин  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Рэксци
Рэксци (Рэксці ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Зэльвенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Пяртус
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Казо (Перуҗа)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(4759) Оретта
(4759) Оретта — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Кожечник
Кожечник — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Заречный (Агаповка районы)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (78%).
Заврх (Лития)
Заврх  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Казола (Авелино)
Казола — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Валентин (Диңгез буе крае)
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (93%), украиннар (6%). Әлеге торак пунктта татарларның өлеше - 0,45%.
Пиория (Колорадо)
Географиясе
Пиория халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Гери (Миннесота)
Тарихы
Гери шәһәре  елда нигезләнгән.
Питц (Колорадо)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Кирххайм-им-Иннкрайс
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Брайтенбрунн (Швабия)
Брайтенбрунн  — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 325
NGC 325 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
(3457) Арненордхайм
(3457) Арненордхайм — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Кирххам (Югары Австрия)
Кирххам  — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Вдзенконь-Перший
Вдзенконь-Перший — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(4696) Арпиньи
Тарихы
1985 елның 15 октябрендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1985 TP» саналган.
Рэпавичы
Рэпавичы (Рэпавічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Бераставицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
HD212765
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
(18373) 1991 RQ16
Тарихы
1991 елның 15 сентябрендә Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 RQ16» саналган.
Урта Сучковка
Урта Сучковка (Кольцовская) — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Томск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чулым  елгасының сул ярыннан 1079 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 38 км.
Волово (Болгария)
Волово  — Болгариянең Русе өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ильтани Илялова
Тәрҗемәи хәле
Ильтани Илялова 1932 елның 8 февралендә хәзерге Екатеринбур шәһәрендә хезмәткәр гаиләсендә туган. Аның әти-әнисе профессиональ сәнгать кешеләре булып (әтисе Исхак Илялов – татар, үзбәк театры режиссеры, әнисе Һаҗәр Илялова – актриса), Ильтани кечкенәдән үк театр дөньясында кайнап, аны үз итеп, яратып үсә. 1935 елда Ильтани әти-әниләре белән Ташкәнткә күчеп китә, шунда урта мәктәпне тәмамлый һәм 1950 елда Ташкәнт театр сәнгате институтына укырга керә. Институтны тәмамлагач, ике ел Үзбәкстан мәдәният Министрлыгының Сәнгать идарәсендә инспектор булып эшли, аннары бер ел (1957-1958) Ташкәнт Театр сәнгате институтында чит илләр театры тарихын укыта. 1958-1961 елларда И.Илялова Мәскәүдә Театр сәнгате институтының (ГИТИС) чит илләр театры кафедрасы каршындагы аспирантурада укый, аны тәмамлагач, бераз вакыт СССР Мәдәният министрлыгының театрлар бүлегендә өлкән рецензент булып эшли. 1963 елда И.Илялова Казанга күчеп килә һәм СССР Фәннәр Академиясенең Казан филиалы Г.Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм тарих институтында кече фәнни хезмәткәр,
(2194) Arpola
(2194) Arpola — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Муравьёв
Муравьёв — фамилия.
Кюперли
Кюперли — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
HD212797
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Велиҗанлы (Козан)
Велиҗанлы (Velicanlı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Козан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
2002 ел
Вафатлар
right|100px|thumb|[[Аяз Гыйләҗев]]
Рэпки (Дзятлавский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Тимоково
Тимоково (Ихотьсола, Тимоково) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.
Кече Рус Лисасы
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Гасымбәйли (Җәлилабад)
Гасымбәйли  (Qasımbəyli ) — Әзербайҗанның Җәлилабад районына караган авыл.
Благовещенка (Архангель районы)
Почта индексы — 453036, — 80203834001.
Великөй (Чаршибашы)
Великөй (Veliköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Чаршибашы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(18376) Quirk
(18376) Quirk — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Приказники
Тарих
Бөек Ватан сугышы вакытында, 1941 елның октябрь аенда, авылны фашист гаскәрләре басып алалар, кире 1943 елның мартында азат ителә.
Ла-Вев (Марна)
Ла-Вев — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
(4531) Асаро
Тарихы
1985 елның 20 мартында Кэролин Шумейкер тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1985 FC» саналган.
Вима-Мике
Вима-Мике — Румыниянең Марамуреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Чечен дәүләт университеты
Тарих
Бөек Ватан сугышы башлангач, институтның җиһазлары эвакуацияләнә, 1943 елның уртасында югары уку йортын торгызу башлана.
Притчетт (Колорадо)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чечен дәүләт университеты
Тарих
1960-елларда институтның материаль-техник базасы ныгый: 632 урынлык тулай торак төзелә, яңа кабинет һәм лабораторияләр ачыла, фәнни җиһазларның күләме арта һәм яхшыра. 1971 елның 9 мартында институт исеме Чечен-Ингуш дәүләт университеты итеп үзгәртелә. Уку йортына Лев Толстой исеме бирелә. 1980-еллар уртасына университетта 8 факультет — тарих, филология, роман-герман филологиясе, икътисад, физика, математика, география, биология-химия факультетлары эшли
Университетта күмәк куллану үзәге, технологияләр һәм инновацияләргә ярдәм итү үзәге, фәнни-техник мәгълүмат һәм күзаллау үзәге, ботаник бакча, зоология музее, тарих-туган якны өйрәнү музее, нәшрият, 5 бүлектән, абонемент һәм уку залларыннан торучы китапханә, гомуми туклану комбинаты гамәлдә.
Диссертация советлары
Университетта докторлык һәм кандидатлык диссертацияләрен яклау буенча өч диссертация советы эшли:
Структура
Шулай ук 168 башка җирдән килеп укытучы эшли, алар арасында 27 фән докторы (5 — профессор), 76 фән кандидаты (39 ы доцент).
NGC 328
NGC 328 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тайсуган мәчете
Тарих
Олы мәчет 1931 елда ябыла. Бинасында 1931—1935 елларда авыл клубы эшли. Авылда яңа мәдәният йорты төзелгәч, бина күмәк хуҗалык балта осталарына остаханә итеп бирелә. 1958 елгы янгында остаханә янып бетә. Соңрак мәчет бинасы торган урында ике катлы кирпеч бина төзеп куелган.
Халәҗья
Этимология
Лингвист Герхард Дерфер сүзләре буенча, Мәхмүт әл-Кашгари үзенең Диване лөгатет-төрк китабында Халәҗ кешеләрен искә алган беренче кеше:
"Егерме икесе аларны төрки телләрдә" Кал ач "дип атыйлар. Бу" Ач бул "дигәнне аңлата." Соңрак алар" Халәҗ" дип аталган.
Зауралово (Чиләбе өлкәсе)
Зауралово (Зауралово) — Чиләбе өлкәсенең Чибәркүл районы составына керүче авыл.
Варфоломеевка (Диңгез буе крае)
Варфоломеевка (Варфоломеевка) — Диңгез буе краеның Яковлевка районында урнашкан авыл.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (86%), украиннар (13%). Әлеге торак пунктта татарларның өлеше - 0,85%.
(3568) ASCII
Тарихы
1936 елның 17 октябрендә Маргарита Ложье тарафыннан Ницца обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1936 UB» саналган.
Бреннберг
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Черемухово (Мари Ил)
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%),.
Көмәрле
Демография
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 296 кешенең яшәве мәгълүм.
Бредихин (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Фёдор Александрович Бредихин (1831—1904) хөрмәтенә бирелә.
NGC 329
NGC 329 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Ред-Фетер-Лейкс (Колорадо)
Ред-Фетер-Лейкс  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Ред-Фетер-Лейкс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Вингард
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Брейли (ай кратеры)
Брейли - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 14,17 км булган кратер.
Казола Кверчола (Реҗо Эмилия)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(18379) Josévandam
Тарихы
1991 елның 6 ноябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 VJ6» саналган.
(4399) Ашизури
Тарихы
1984 елның 21 октябрендә Ц. Сэки тарафыннан Гэйсэй обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 UA» саналган.
Сабаляны
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Гонвик (Миннесота)
Гонвик  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гонвик шәһәре  елда нигезләнгән.
Редвейл (Колорадо)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кече Убрень
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Виндерей
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.