cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
France
Seyji (政治)
Hwaransi konghoko u muda dmka pnwaya soto ka pmurux waya konghoko, bnsiyaq  balay muda pnsltudan mincu. Keyngpo Hwaransi tu5 konghoko pa pnuda meytaq hyo kana kongmin Hwako kngkawas 1958 idas 9 diyax 28 cida, smruwa psdhu dndulan qnlhangan Hwaransi tu5 konghoko. Peyyah cida mnuda smpusal snbarah ka keyngpo, wada bay pkrana pnluban qpringan seyhu mi gikay. Kana singcng cikwan pa niqan dha ka bukung nngalan kari, taxa ka soto konghoko, taxa ka congri.
Da
Wada da!
Dominican Republic
cinkhulan sa knita’ sa brbiru’
zunko(人口)
Maha 11% ka hei seediq mpneyah Feco, 16% ka seeiq Sipanya, 73% ka laqi mntuting ini pntena gaya ka tama bubu daha. Kiya duri we niqan ka mdqeras Yaco duri, ltlutuc na Telu daka Tanah Tunux ka egu bale, maha 1% hei seediq nTomingnicya, bale ba seediq kesun Taynocu ka tnpusu ba dheran hiya we ye ba wada uka di, so hari uka ka ga spatis na seyhu daha duri. seediq Hayti ga meniq Tomingnicya wa maha 150wan zen, cceka na we maha 50wan hari ka gmnruus mosa huya, maha bale 5% hei seediq Tomingnicya ka hei seediq na Hayti. Hei seediq Tomingnicya ga meniq alang icil we ye ba mah 100wan zun, knkingal tnsapah daha we rirh so niqan dadal daha ga meniq alang ucuicil, so ka ga menpq Potoriko, quri hhreyan hido nDame Doriq, egu bale we ga meniq Cucyako daka Nyoye.
Kulu
Quri pplahan mi sanan rmiwaw(旅遊觀光資訊)
‘Ndanan Sediq Tnpusu Taiwan’ – Patas Bnkuwan Ndanan Tayal.
Msegasut
phiyug sapah brah na ka msegasut 祭司蓋屋前的責任
phiyug sapah brah na o asi ka kmeaguh msegasut gmdara rudux smapuh, rsuhan na dara rudux kana ka qngqaya djiyun smmalu sapah, kika hana prajing smmalu sapah da. Murug gaya Truku sbiyaw ka smapuh rusan na dara rudux kana ka phyugan sapah, duri ni pgblaiq, skbiyax hiyi ni aji hyyuya kingal ruwan sapah.
Turkey
cinkhulan sa knita’ sa brbiru’
Ddeynsya
任何人都喜歡騎腳踏車，我走路去運動，也騎腳踏車. 如果天氣好的話，我會騎腳踏車去外面，我騎腳踏車隨便去玩，也去買菜. 我喜歡早上騎腳踏車，去運動，也會流汗，對身體好喔！
Nangnisalu
205 sapah ka kneegu na sapah, 649 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 63% niqan 407 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 37% niqan 242 hiyi koia.
Pakaw qalux
= Pako rodux/ Pakaw qalux/ Pakaw karic(高粱泡) = Mntna bi qtaan saw pakaw rhnuk ka kklgan niya, msdrux mhiyug ka tarux, niqan ubal rungay ka hiyi niya, mskudus ka wasaw, niqan kruc ka lipxan na, niqan rigiq wasaw.
Fuad Masum
Kndusan Seyji政治生涯
Fuad Masum mniq kngkawas 1962 tumal Iraq Kyosangto, kngkawas 1964 musa Syria mtqita Syria Kyosangto suki Khalid Bakdash, wada mkla Khalid Bakdash qnita niya sediq Kud daw, Fuad Masum pa wada malax Kyosangto dmi tumal Kurdistan Mincu Tang.
Kngkawas 1968 Fuad Masum u ngalan Kurdistan Mincu Tang mniq Basra na dayhyo, dhuq kngkawas 1975. Kngkawas 1976 wada mnKurdistan Umalu Qnlhangan Ryeynmong (PUK) pusu pnhiyu niya uri. Kngkawas 1992, Fuad Masum ka mnKurdistan dayhyotwan cngweyn mi tbrinah miyah Baghdad, wada Mpbatas Keyngpo Yingkay uri. Kngkawas 2004 cida, wada mtu1 Dayhyo Yingkay na gicyo.
Spuda Iraq babaw mccbu hiti na seyji kcyu, qpahun congri Iraq u, kiya ka snpeyyah knhbaraw niya Syeypay ka mangal qpahun, qpahun gikay na gicyo u Syunnipay ka mangal qpahun, kiya mi soto u sediq Kud ka mangal qpahun.
Norodom Sihamoni
= Norodom Sihamoni（ 諾羅敦·西哈莫尼 ） = Mntucing hngkawas 1953 idas 5 jiyax 14 ka Norodom Sihamoni ga, empklaw ka hiya.
Syanox
= Syanox（松羅部落） = Gaga mniq Yilan Tatungsyang ka alang Syanox.
Italy
Kana ka sejiqun o niqan 62,007,540 hiyi.
Ida nniqan sjiqan ni unhwa Owcow ka Itari sayang, hnruan Rwoma unhwa ni Iterasqan unmin. Manu ka pusu alang Rwoma Itari o, ida hini ka cngc cungsin knglangan gqiyan hidaw egu knbkiyan, ida mnpusu alang Rwoma Tikwo uri. Paah wada kghak gqian hidaw ka knlwaan Rwoma Tikwo do, ida yahan krmux eseisil seejiq ka Itari, saw ka seejiq Runpati,seejiq Tungkete dnii Jrmanauncu, bukuy duri o seejiq Noman duri dnii…. Manu ka Paycan Tikwo o mnangal txal dxgal Itari. Bukuy sci 14 do, maa pnyahan unyi fusing ka Itari, manu ka unyi fusing o ida egu bi pnluban na Owcow, kiya ka wada mkala baraw ka lnglungan Owcow.
Pniyah hangan klwaan(國名來源)
Hangan Itari(Italia) nii ga hnian dha pnaah kari Sira na kari Awsqan (Víteliú), kika dxgal niqan wawa dapa(saw ka kari Rating vitulus “wawa dapa”,kari Unpuriya vitlo”wawa dapa”). Hangan “Itari” nii ga tgkingal smriyu ska bnatas patas empatas Sirwotwote klwaan Sira. Qtaan ka patas empruway ris Antyawqe ka hangan na, seuxal o Italia ksun ga ida wana hunac Itari han, cmiyu hunac Yapingning Pantaw quri saw dKupurutimu(Ratingun:Bruttium, Qarapuriya sayang), ini qbsiyaq do kntnaan dha alang Oenotria Itari qmita da, ida tduwa mduuy rahuq na klealang uri da. Paah hiya do seejiq Sira ga  mdudul dmuuy hangan “Itari” nii tmhangan mabang llabang dxgal, kmlawa ka Awkustu bukug siida o, hangan Itari nii ga ida gaga  ruwan hiya uri kaYapingning Pantaw.
Mseusa
Snaw Truku o mrmun bi, embiyax bi ni mkla bi tmgjiyal ; kuyuh Truku o mkla bi mseusa, rmabang knkla Truku ka tgmalu bi tnunan waray nuqih ka lukus, kiya uri o pusu bi pnskraya niqan bi ngahan pnseusa. Mniq saw nii kndsan llingay ka rudan kngkingal sapah Truku ga asi ka mhuma krig, yaasa kika ngalan dha pnyahan nuqih tunun dha qabang,phmaun dha tuma qdrux ka krig,qdaan dha qbulit pntuan ni sudu knragan saph, kkmalu kndkilan na, kika qthur ni lala bi nuqih na. Knxalan siida o krig ga tgkingal pusu balay pyahan dnuuy, khnu kmpraan ka dxgal pnhmaan o gisu pgkla qmbliqan sapah. Kmbragan hnigan krig o kingal tnxalun ni smka (1.5公尺), lhang qmusud nabilaq han o mgpajiq, baka sqtan do mgsaas ka lhang na da, rnabaw na o msnlala niqan papak, rnabaw na o mdka hnyigan tama baraq, bbaang na o mgkdkat niqan ubal na. Rhiq qmusug na o mhnuk bi waray na ni embhgay bi, kana nuqih o hiya ka tgmalu balay, kika pusu bi ngalan dha tunun.Krig o mtduwa sbrigun ni niqan seejiq pruway balay miyah marig.
Syanox
Pnyahan alang(部落由來)
Llutuc rudan cbiyaw Sediq Syanox pa mnepswayan Malepa Squliq Tayal joku, ida bay mneniq tudaya ratuc Yayung Tacya, alaw umaduk mi kasi ka knttu priyax nniqan ddwiyaq Nanhu, so kiya ka mniq tudaya cida Yayung Heping na Yayung Pusyawwan phiyu burah alang, kiya ka thnganan “Haka Palisi”.
Jiday Tanah Tunux cida, alaw smpusal umalak tunux, kiya ka pkixan thdilan Tanah Tunux ka knkingal alang, mniq kngkawas 1913 cida u niqan 10 sapah mi 45 hiyi sediq ka krkiyan Keysacu Tanah Tunux, wada thdilan alang Syanox, duma u wada musa dhuq alang Taweyn  msdalih hiya.
Italy
Knlwaan isil klwaan ni pnrawah(外國統治與啟蒙 )
Babaw dxgal Yapingning Pantaw ga klwaan ni kungkwo ksun ga, mnuda kingal sci knteetu ririh murux ni msblbil biyax na kghak sci nukuy do, manu ka bukung Fakwo Caripas ga, paah hngkawas 1494  sida pnrajing uda dha mreemux da, bitaq bi sci 16, maku msgakuk ka  Fakwo ni Sipaya da. Hici do Sipanya ga hiya ka mniq kska pnsgdhug Qatwo-Qangpureyci, qulung mangal pklawa Miran kungkwo ni  Naporiwangkwo da.
Hngkawas 1861 bitaq hngkawas 1946 o Wangkwo siida (王國時期：1861年－1946年)
Paah bi kmdudul kungyeyhwa ni msayang bi ka daya Itari do, rahuq na hmaan hunac Itari ni daya Itari o saw ka ini skla kndusan da, kiya  ni kbkuy kbuhug sjiqan o mquri gisu mdudul kungyey na daya Itari  uxay uri o eseisil klwaan thjil kana da.
Oman
(knlbanga dxgal o 309,500 sq km, knlbangan qsiya o 0 sq km).
Micronesia
Miklwonisiya endaan sbiyaw cengcyueyn.(密克羅尼西亞歷代政權)
Tictikwo 1899–1914
Nnangyang ting ka Tanah tunux 1919–1947
Italy
Pusu sbatas：neasug dxgal singcng Itari.
Itari saying oqan empusal nniqan（regione）, kska na o niqan rima nniqan ni pklawa dhiya nanaq, klwaan Itari ga tduwa masug 110 Sng（province）ni 8,100 na Scng（comuni） ksun.
Micronesia
Miklwonisiya endaan sbiyaw cengcyueyn.(密克羅尼西亞歷代政權)
Dxgal babaw gsilung Miklwonisiya seejiq “seejiq Miklwonisiya” saw brah hngkawas 4000 ida mniq hini “smyahun mnniyah”. kngnama dhuq dxgal babaw gsilung seejiq Owcow ka seejiq Sipangya, 16 sci ka jiyax, kika hngkawas 1885 sblxan dha. Bukuy hngkawas 1899, seejiq Sipangya sbgay dha Pulus dxgal babaw gsilung ka Kalwoling.
Oman
Ris（歷史)
Hngkawas 1913, alang dgiyaq Aman muda pspoxIngkwo, phiyu “ Aman Israncyaw jangkwo”. Prajing 20 sci, musa snbuc Maskte ka Amancyaw jangkwo”. hngkawas 1920 Ingkwo o nniq Maskte msuupu Amanjangkwo ppatas patas “ Siputyawyuey”sruwaan dha murux ka cyawjangkwo, kika wada pdka Masktesutankwo ni Aman Israngcyaw jangkwo dha nii. hngkawas1932 tlngan Daymur ka Sutan. Hngkawas 1949, yasa snjiyan syo ruwan klwaan ka Amancyaw jangkwo, Ingkwo ni Masktesutan ida shlbun ka dha Amancyaw jangkwo. Yasa seejiq Ingkwo nniq ruwan alang Ingkwo mangan syo. Jiyagan dha ka Sutansayikwo,kika nniq hngkawas 1954 snkagun psaping Aman miyah mrmux alang dha, wada dha ngalan ka Ipuri ni Lustake, jiyax 15 idas 12 hngkawas 1955 wada dha ngalan ka paru breenux Nicwa“cyawjangkwo”. Idas 7 Hngkawas 1957 Cyaripucyawcan pnuda spuxun dha ka Ingkwo o wada ini baka. hngkawas 1962, Ingkwo ni Fakwopiyah nkari, psruwan dha murux ka klwaan Aman. hngkawas 1965 hunac Cuofarsen o pspuan ka “ Cuofar jengmin censeyn”muda psaping. hngkawas 1967 Sutansayite. Pen. Daymur msupu ini baka, Masktesutankwo pryuxan tnhangan Maskte ni Amansutankwo.“ Aman Israncyaw jangkwo”pdayaw spuan dha ka “Aman ceyfancyun”, kana “Aman ni Poswan jengming mingcu ceyfancenseyn”. Jiyax 23 idas 7 hngkawas1970 gaga spoxun kongting cenpeyn ka Daymursutan, kika murux laqi snaw knkawas 29 Gapus pdutuc pqpah, jiyax 9 idas 8 mntna hngkawas piyah kari tnhangan Amansutangkwo ka alang dha. kndadax siida, asi wada priyux paru ka Aman. hngkawas1973 wada qduriq Aman ka psaping Ingkwo.
Micronesia
Rmigaw（旅遊）
Yasa ciway ka sejiqan, ppanan ida bukuy uri. spac paru dxgal babaw gsilung niqan kwoci cican, binaw kingal jiyax o wana enkingal ka ppanan. Miyah musa dxgal babaw gsilung asi ka sntama ciway, paru hari asu, yabi saw knhnu ka jiyax kika niqan ppana.
prajing egu patas pkkla : Miklwonisiya lyeyngpang cyeyncyaw smiyan
Dhqan hngkawas 2017, Miklwonisya lyeyngpang gisu mnseupu mspac kmxalan klwaan, binaw wana mniq knpiya ka klwaan alang Yatay ni paru alang knlangan niqan ka pnhyugan taskwan, kana Awtaliya, Amrika, congxwa jenming konghkwo ni tanah tunux dnii.
Oman
Cingci(經濟)
Nniq 20 sci 60 neyntay gaga prajing mangan syo ka Aman, lalih 7.2 hpucing tuen  ka syo juryan sayan, kana syojuryan knlangan o nniq tg25 sngun, 33.4 kbuhug irifaningc ka deynjanjuryan. ngngalan dha yoci o kana jaycen klwaan wada niqan 75%,kana ngngalan klwaan hini wada niqan 41%. kiya ni saw ka niqan 3600 kbuhug tuen meyjuryan Aman, saw niqan 1182 kbuhug tuen ka cingguan juryan, saw ka niqan 2000 kbuhug tuen ka dongjuryan, 100 kbuhug tuen ka rwo. Ana tduwa ka jugocyueyn Aman, kika wada niqan  knmalu bi ka klwaan Arapo, saw seejiq GDP dhuq 2 kbuhug pila Amrika uri, binaw ini knhnu ka yojijuryan, ya musa ida malu ka cingci Aman, ini klai kina.
Italy
Meyti(媒體)
Tg1 nanaq tribi meyti Itari ga pnrajing hngkawas 1939, siida prajing muda pgarang kari. Saw pgarang kari nii ga ida ini kbsiyaq. Paah bi bukuy teumal tg2 mspais knglangan ka Fasis cngfu Itari do, kana katungsyun o wada stqan kana, bitaq bukuy mnhdu ppais 9 hngkawas(hngkawas 1954) do kika balay bi duri. Niqan dha ka hbaraw bi mduuy pusu bi kaji tribi klwaan. Kingal o nklwaan kungs pgarang tribi Itari, kingal o Mediaset(pnhiyug brah na Sirweyaw. Peyruskeni cungri Itari sangey wangru).
kndusan kjiyax(日常生活)
Gaya Itari ni kndusan dha ga, yasa mnuda tg2 ppais knglangan wada kpriyux egu bi, paah kingal nkiya nungyey sehwey, maa kingal mrana ni msayang na klwaan
gygaya(禮儀)
Gygaya Itari ga ida tduwa mtna rrihan gaya dhaOwcow. Msdangi ka siida iyux pkrawah ni msnhiyi hyaan nanaq, msbalay ka lnkusan(meysing cuyi) o ida spruun bi, kika mangal malu hangan. Ida smparu bi quri meekan nhapuy ka seejiq Itari, kiya ni tluung uqan o smparu dha bi qmita.
mnuda naqih(犯罪)
Pnaah Sisiritaw na Heysowtang ga ida mleelug sehwey Itari, ida asi kleelug 22％ seejiq Itari ni mnangal 14.6 ％ ruwan klwaan, Cungri Itari ''Sirweyaw. Peyruskeni'' o tna dha gaga cyugan ni msupu dha qpruhan naqih ndaan uri da.
lnglingay(環境)
[[Patas bntasan:Acqua Alta sur la place Saint Marc à Venise (8091188816).jpg|thumb|File:Acqua Alta sur la place Saint Marc à Venise (8091188816).jpg威尼斯在水位上升時更常遭到海水淹沒
eyga(電影)
!
Tiyu(體育)
ni cyakemo.pucini !Niqan bi hangan tawyeyn eyga Feyterike.Feyrini ga ida paru bi
Nsgan Ray-yi
Ptyusan nniqan qqpahan euda
Wan-cya alang Wan-cya (Vungalid)
Ta-hu(Tjuwaqau)
Paepa tdruy bahu：
2.Mksa usa pyaan tdruy bahu Caw-cu Ping-tung(mquri  usa Alang paru 3~5 spngan).
Saan rmigaw qmita ni Dnuuy knkla kndsan
Hakaw wiwil Tan-ling, tglaq Tan-ling
Smudal alang Wan-cya ni Wun-ru hnici rudan(ini hrah na)
Uqun ini kndka
masu
Ndaan ka kumay mi qrijiq
Ndaan ka kumay mi qrijiq(賽德克族-女人與熊的故事)
wa heyni sayda,blbil yayu ka qrijiq do,wa kumay nbahang hnng blbil yayu sayda,tmalang ka kumay da,malu ba qrijiq han,kika nii ka ini pahung kla kumay wawa,meysu balay hnng mangal yayu ka kumay.
Efong
Djiyun kari(使用語言)
Kari Amis ni Tlu.
Minami
Minami (米娜咪部落)
47 sapah ka kneegu na sapah, 148 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 96% niqan 142 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 4% niqan  6 hiyi koia.
Bwarung
Pnaah alang(部落由來)
Seejiq tgdaya seuxal ka Buwarung ni Mheybu han, brah han o alang Buwarung, bukuy do saan dha rmigaw qhjiing Buwarung, pusu bi mdudul tmciyuk Tanah Tunux siida o seejiq Mheybu Mona Rudo ka seejiq nii.
Tu-ku-bey-cu na alang（部落特色）
Rusan pa ida balay nualang rudan cbiyaw Sediq Toda ka balay bay han. Nniqan alang Bwarung u snpeyyah cbiyaw pa kiya pusu bay Kareyngko mi Nanto elu ppnwaluk ddha alang niyi, kiya uri u pusu bay rhngun uusa Nng-kaw Wey-ring sanan dha mkala dwiyaq niya, kiya ka tlayan alang mi alang cbiyaw uri.
Quri ppanan rulu（交通資訊）
Mriq nanaq rulu
Ecuador
Gaga Quito ka pusu alang paru, jiyax 10 idas 8 ka jiyax skrayan klwaan.
Cingci(經濟)
Klwaan Erkwato nii o mniq ska hari ka ngalun hbangan sun dha gaga kmrawah klwaan, hbangan klwaan dha o smtama Asoring(石油)bi, emptdxgal ngalan pnhmaan dha o Yuanuriaw(原物料). 2000 hngkwasan do snmikul dha Meyyuan ka seyhu dha,siida o sejiqun klwaan dha o paru bi ka smiyuk ni asi laxan tleengan ka mdudul da,kiya ka kiya ni skmalu ka pila Mayyan yasa ungac bi ririh na ka Sukere kika Tonghwo-pongcang. Phpah Payhwasiyo-nuyiran(白花修女蘭) nii o phpah klwaan dha, ni Antissenin(安地斯神鷹) o klwaan qduda dha.
Sejiqun(人口)
Kana dxgal Erkwato o 28 wan 3560 km2, kana sejiqun o 1522 wan 3680 seejiq (dhuq 2011 hngkwasan ka pnatan nii ), kmlawa Sipangya ka dxgal Erkwoto, ruwan dxgal o mggimax egu bi ini pntna sejiqan, niqan ka seejiq mgimax Ino (Maistisorren，Mestizos) kana o 41%, seejiq Intian o 34%, embhgay seejiq o 15%, uxay uri o niqan ka pnaah Feyco dhuq Meyco miyah qnpah ka mqalux seejiq ni mggimax cicuh seejiq emphgay uri.Mtna saw egu Ratingmeyco klwaan, snhiyi dha pnrhulan o Tiancuciaw(天主教), pusu bi kari dha o Sipangya, kiya ka kiya ni seejiq Intian o kari Kecioya kiya.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Samat ni Seejiq
pnyahan kari
資料來源:口述耆老Jiru Haruq 2013
Torik
Torik (都歷部落)
Gaga mniq Taytung Cngkungcn ka alang Torik.
Tommy Remengesau
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Torik
Pnyahan pnatas (參考資料)
Snakun:Truku
Nsgan Ru-yey
Hmbragan seejiq
2021/2 7,579
François Hollande
Kndusan niya Soto(總統生涯)
Babaw niya daw, François Gérard Georges Nicolas Hollande pa prading
miwada mndungus bay pwaya. Binaw so ini qbsiyaq daw pnwaya niyi pa
wada pswaun ho-ying smliq waya keyng-po ka kiya, kiya u muda pkla kari
u, muda pkla kari tbrnahun dhuq 60 knkawas ka knkawas mnhdu qmpah.
Nsgan Ru-yey
Ｓaan rmigaw qmita
Tgbaraw tatat Ryey Prajing 2011 hnkawas qulung rbagan do nsgan Ru-yey muda euda 「Tay-wang kklwaan skiya mtalux paru qurug gowmu cya-neyn-hwa.」
Ｋnmalu nhuma
Snakun:Truku
François Hollande
Kndusan niya Soto(總統生涯)
prngawan kari knkana sya-kay.
Makotaay
Makotaay (瑪谷達璦部落)
Gaga mniq Hwareyseyn Yurisyang ka alang Makotaay.
159 sapah ka kneegu na sapah, 524 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 84% niqan 438 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 16% niqan 86 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Amis 79%, Paiwan 1%, ni rahuq na o 3%.
Sinpitu
= Sinpitu（鹿湖部落） = Gaga mniq Myawriseyn Nancawagsyang ka alang Sinpitu. 15 sapah ka kneegu na sapah, 35 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 100% niqan 35 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 0% niqan hiyi koia.
Raaruwacu snafu Kari Utux brah rhngun ni bukuy
Raaruwacu snafu Kari Utux brah rhngun ni bukuy (拉魯阿哇族神話故事-前後門神的故事-中)
Utux baraw rhngun brah o ida qmlahan balay sejiqan Ruwan hini, ini na piyahi krmux Ruwan alang. niqan pxal miyah mguy krmux Ra-a-ru-wa cu, kntxa naqih seejiq ga madas puniq ni qiqaya yayu, kiya ka jjilan dha smliq A-ru-wa cu. Dmui biyax na ka Utux rhngun brah. kika wada mdrudu knkla ka naqih seejiq, asi tay miyah brah rhngun paru,
Makazayazaya
Klgan seejiq alang (部落所屬族群)
Pay-wan-cu.
Utux naqah
Seediq mnita utux, netun su so seediq malu lehebun se, ini na yahi kmlui ka heya sa; mnetun so seediq naqah lnglngan si we, kiya sa saun na smiicu mesa.
Namibia
thumb|Flag of Namibia- Kwoci Namibia（納米比亞）|alt=Flag of Namibia|318x318px
= Namibia（納米比亞） = Na-mi-pi-ya Kunghekwo(kari Ing-kwo：Republic of Namibia）, asi thngani Na-mi-pi-ya, gaga mniq mquri gqian hidaw na Kung-he-kwo. Gqian na hidaw o sdalih Ta-si-yang,daya o gaga mlutuc dha ka Sang-pi-ya ni An-ke-ra, hraan hidaw o mlutuc dha ka Po-ca-na, hunac o mssiyaw dh aka Nan-fey,. Ana nanaq saw ini tlutuc ka Na-mi-pi-ya ni Sin-pa-wey o, ida msspaw hmrinas 200m mniq yayung Can-pi-si-he ka dha klwaan nii.
Malabang
Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal 89%, Amis 2%, Bunun 2%, Paiwan 1%.
Utux naqah
Ani su mosa kleeru eluw so Huli, ma ani su naq meniq alang uri, ani keeman bobo ceka rabi uri, ga inu utux meeyah kmlui seediq uri.
Berah 50 knkawas, mntaan mu ba doriq ka seediq wada yahun mnais utux, saan na muwa ppalix kdere llmiqu hiya.
Bubu mu seyung naq so nii rmengo uri, yahun na gmluus madi ka seediq naq  lhebun sa, ma saun na paalix kdere llmiqu hiya si; ma saun na paha so tgelaq duma naq si, ma sqpahun na geloq ka doriq na daha ka quwaq na.
Namibia
Sing-cng cyu-hwa(行政區劃)
12. Paru hangan: Aw- sa-na cyu; pusa alang: Aw-sa qa-ti
Dxgal Nsgan Bsuring ni Alang
(3) Truku mkBaraw 內太魯閣族
Klgan seejiq ga na mniq hiya o 90%o Truku,rahuq hi ka klgan seejiq14%tuma.Knhbragan Truku o 15000 hiyi.
Kari Han-guk
Duma kari
Egu riyung ka kari Hanguk pneeyah Kari Telu, niqan 4 klegan na ka pnyahan kari Han-guk:
Minse
13 sapah ka kneegu na sapah, 69 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 39% niqan 27 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 61% niqan 42 hiyi koia.
Mintuyu
Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal 90%, Saysiyat 2%, Puyuma 1%.
Hanga Alang (部落名稱)
【Mintuyu】Alang Mintuyu.
Kklaan ppanan (交通資訊)
Basu: tduwa peapa.
Nsgan Su-cu
Elug hqulan
Mniq alang Hung-ring rhngun qpahan nsgan Su-cu.
Elug tdruy qrngul
Pyaan Hwang-san, pyaan Hwang-yi, pyaan Cung-yan-haw-ce
Elug nyusan klwaan
Patas tg9 elug Tay-wang
Ptasan tgska
Ptasan tgska Su-cu nyusan Ping-tung(nsgan Hwang-san nyusan Ping-tung ka bnkgal qpahan alang)
Saan rmigaw qmita
Sapah ppqita smnlaan nsgan Su-cu
alang Ney-wun
Pakaw
Snakun:Truku
Nakahara
Pnteanaq knmalu alang（部落特色）
Sediq alang Gluban (Cing-ryo) pa to bay kluwanan Sediq kana, sediq tnualang tmhangan nanaq u alang Gluban mchaya.
Llabang na（範圍）
so tssu bay mi mndungu baya alang.
Pakwari
109 sapah ka kneegu na sapah, 341 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 57% niqan 193 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 43% niqan 148 hiyi koia.
Patis hengak kkklangan
Pgklaun IPA
Kntteyan ta qmita patis nmalan baro/toma/berah/bukuy patis IPA. So ka [n̥], nrutiq ka hengak laqi [n], bobo umal [͏◌̥] de, mdheriq di. Niqan kingal so [aː] dungan, dungus na [ː] we, pkbaro hengak [a].
Patrice Talon
thumb|Patrice Talon 2016-04-06-Patrice Talon（帕特里斯·塔隆）|alt=Patrice Talon 2016-04-06.jpg
Sipazi’
Kndkilan lnglingay(地理環境)
Spac kbkuy tnxalun sngari knbragan qsiya gsilung na dxgal pdaka.
Nsgan Bsuring
Nsgan Bsuring o niqan alang Knlibu, Tkijig, Bsngan, Bsuring, Qowgan ni Pratan, Kdusan Skura, Dowmung, Tmunan ni Branaw.
Togo
Ti-ri（地理）
縮圖|Juga Togo Togo u wa mniq Tuiwil Afrika, tuhunac u msdalih Benanwan, tuiwil u mslutuc Ghana, tunarac u msqapah Benin, tudaya u mssiyaw Burkina Faso; tndxral qnlhangan u mbbaraw mquri tuhunac mi tudaya. Kcka dxral u ou llbu dwiyaq mi dxral tubaraw, haypa 200-500m; Baumann peak u haypa 986m, kiya ka knbaraw bay dudux dxral qnlhangan; mkngahu ucilung u niqan dxral rucaw, langu qsiya mi bbnaqi dxral. Mniq tudaya u niqan 1 so kobu mbukaw ka mtilux sspriq brnux, tukcka u niqan ddwiyaq; tuhunac u niqan 1 tubaraw brnux mquri qpuran langu cyaw mi dxral rucaw na brnux msdalih ucilung.
Pntbrnahan sejiq Tuda
Pntbrnahan sejiq Tuda(賽德克族-都達遷徙)
Daha mnswayi mrmun ba lnglunan daha uusa ana inu, Taymu Naywal ka qbsuran mi Bulun Naywal ka cswayi, uusa daha miying burah qrunang, hmrinas mukala tudaya dwiwaq Klbiyun mi dhuq dxral yayung Tawsay.
Togo
Ti-yu（體育）
Togo mtur boru tuy umniq kngkawas 2005 idas 10 diyax 8 spuda 3-2 wada dha ini baka ka Kangkwo Mincu Konghkwo daw, mniq  Qnlangan Pey Afrika cyu nganguc say kcka tu1 qnpringan u wada dha ini baka 23 boru ka Saynekar, rikisising wada cnbu kngkawas 2006 mniq Doicu pnsung Qnlangan Pey. Spuda mniq kngkawas 2005 idas 12  diyax 9 muda mnhdu kujubiki daw, wada psuwan
Tpihan
75 sapah ka kneegu na sapah, 256 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 93% niqan 239 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 7% niqan 17 hiyi koia.
Nniqan alang (所在位置)
Nniqan alang : I-ran-seyn Nan-aw-syang Tong-yuey-cun.
Kndkilan lnglingay (地理環境)
kndkilan lnglingay : breenux.
Patas dqras
patas dqras<紋面>
Pelux/ plux/ plux賊仔樹
pelux/ plux/ plux賊仔樹
Samuluh
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Nsgan B-su-ring
Ptyusan nniqan qqpahan euda
Alang T-ki-jig
Alang Bsu-ring
Alang B-ta-kan (Btakan）
Mkan pntrian
Pusu na ka mgay pdagit o biqan na kingal pucing ka snaw hlmadan wauwa.
Siyat Teymu
hangan sapah Siyat Teymu
Kagi o ini klai ka hangan kuyuh na, laqi na ka Umaw Kagi.
Turkmenistan
Sing-cng cyu-hwa(行政區劃)
Turkmenistan u wa mniq tudaya Iran, dqras tunarac hunac u tuhuy Afghani msqapah, dqras tunarac daya u tuhuy Ocbekstan msdalih, dqras tuiwil daya ka msdalih Kazakhstan, tuiwil u mssiyaw mrmul langu qsiya Lihay, kiya ka kingal mndungus bay kcka dxral qnlhangan. Knlbangan tndxral dha u 49.12 knbkiyan pihwang km, mthiti bukuy Kazakhstan na Tukcka Asia tu2 knbeyhing dxral qnlhangan; mniq qnlangan u tu51 bnkuwan, tiping hari Spain ka dhiya.
Nsgan Man-cow
Nsgan Man-cow(kari Truku o Man-cow, kari Pay-wang o Vangecul）mniq tqring tghunat baan nklaan hidaw nyusan Ping-tung Tay-wang, dalih nsgan Mu-tan ka tgdaya ni  ryaxan hidaw, kiyig G-si-lung paru ka nklaan hidaw, ryaxan hidaw o mllutut nsgan Ce-cen, tgtruma ni tgtruma ryaxan hidaw o mlutut nsgan Hun-cun. Dxgal hini o niqan klgan seejiq tnpusu Taywang ni mseupu klmukan, klgan seejiq Pay-wan o niqan klngal spat pnsnakan ka seejiq Pay-wan.
Tuwapun
Kana ka kleegan seejiq ga, Amis 13%, Truku 2%, Bunun 2%, Tayal 1%, Paiwan 1%, ni rahuq na o 1%.
Nsgan Man-cow
Dxgal
Kska nsgan hini o niqan kingal tnegtruan ka pyusan gquring qlahang mneudus, rnabang bi ka llingay karat hiya, pnskarat mcilux gsilung, knkingal hnkawas mtrung ka pnstkarat skrpuhan ni seemisan, psbgihur iyax tgdaya nklaan hidaw, asaw hnigan dxgal, gmdhuq bi pqita sbgihur dgiyaq Hn-cun-pan-taw. suyang bi ka spat pnstkarat na, mneglngu bi tkiwax mskuy ni mcilux, malu bi saan rmigaw qmita. Siyaw elug nyusan hmaan lala bi  sprig uqun kacing, braw ka sprig kacing o malu bi qtaan, kiya ni niqan suyang bi hangan na tgsuyang bi elug tdruy Taywang ksun.
Smiyan
Smiyan 8 alang nsgan Man-cow：
Turkmenistan
Snhiyan(宗教)
Islam kyo ka pusu balay slhayan dha snhiyan, kiya ka knkana knhbrawan hiyi
Switzerland
Hlidan patis Telu (中文譯名)
Ga spatis patis Inghwan-cure we, Jwesu kesun na, niqan ka ga daha spatis mesa Jwecu, Susolung, Swesaran, Suyisa, Hearwesiya dnii duri. “Jwesu“ knesa na Aw-yi, Minnan-yi ka kari quri Telu we, mntena hari kari Tokwo mesa “ Schweiz “ ma Fayi mesa “ Schweiz “.
Ti-ri (地理)
Dungus spatis: tiri na Jwesu
Jwesu nii we, ga mtaayus dTokwo, Itari, Awtiri, Recutungsutung  dnii, dheran alang na we ga tlbuwan dgiyaq Aarpes sanmay,tnugiyo dgiyaq ma rcilung dgiyaq, ddheran na ma karac na we ini bale pntena, knuglahang dheran alang nJwesu we 41,285km²(15,940mile² ), hei seediq na we, maha 790 wan,kndexan seediq na we, knkingal pinghwang kori we 190 seediq. Ga dgiyaq Aarpes sanmay ka knuglahang ba Korawpingtun-co daha, kndexan seediq na we, knkingal pinghwang kori ge 27 seediq.
Karac (氣候)
Ayu rbeyuk nJwesu we muuxun, qgiyaq baro de mdekuy, so muuxun hari ka karac na, ani si dheran ini pntena de,ini naq ba pntena ka karac na. niqan so paru pnryuxan ka karac nJwesu nii, dheran na quri so ggqitan hido ka hay-yang-sing ci-ho we,knpriyux so karac dheran na hhreyan hido ka taru-sing ci-ho.
Singcung cihwa (行政區劃)
Spatis: Singcung cihwa nJwesu
Waycyaw ma kwoci-ciko
Peeyah knkawas 1515 ka pnrnna dheran alang na Jwesu nii de, ini riyung osa suupu tuumal so cyun-su, cung-cu ma cingci reng-mong di.cong-ri ceng-co nJwesu nii we, pnoda daha Weyena-hweyi ka knkawas 1815 pgkela kana laalang bobo dheran nii. Jwesu nii we,knkawas 2002 mosa tuumal Reng-hokwo ka Jwesu nii, dheya ka plaale ba spooda na kong-ming to-pyaw mosa tuumal Reng-hokwo. Niqan waycyaw kwansi daka kana hari alang ka Jwesu nii, niqan ka ndaan na psbale dualang duri.Uxe hweye-kwo na Oco-renmong ka Jwesu, kndalax knkawas 1990, msnpusal pooda kong-ming to-pyaw mmaha tuumal Oco-renmong ma, ini oda ka ndaan na.
Cyun-su (軍事)
Dungus spatis: cyun nJwesu
Cing-ci (經濟)
Seediq ka taapa Aporo mnosa skiya mkaro betaq idas we, patis hido sseung daha ali ge “Omika tnaanak smmalu”.Spengun bnrigan we, maha naq mddeka ka patis hido snlmean nJwesu.
Cung-cyaw (宗教)
Congcyaw: knkawas riso Jwesu ka kmkawas kndalax 15 betaq knkawas 25.
Yisu (藝術)
Cwan-tong inye nJwesu we uyas Yetoar ma, iyuk qnedis Aarpesu.
Dangi na ka quyu mlehe-Bununcu
= Dangi na ka quyu mlehe - Bununcu (布農族 - 百步蛇的朋友) = Mprengo kari ndaan na kingal mqedil Bununcu, maapa hani na ba tntingan laqi rabu meyah pnhmaan dheran bungan ka heya, niqal beling tgsaso deriq na ka dheran bungan hii, psaun na msange beling hii ka laqi nheya. Cekanali, ciida meyah beling hii qmita laqi ka mqedil, wada asi lux uka qtaun ka laqi rabu na, kssiyo skadi ma uka ba qtaun, naqah ba kuxul na ciida asi tqeraq dheran, wada qmita niqal kingal beling biciq ka dheran,
Umalak tunux / Mangal tunux - Boxin Gilang
Mniq knxalan ni, nasi uxay balay snhiyi ta Bukung Baraw mi, smluhay kari Bukung daw, uka ana manu, wana msdurux muda lhbun ta ka smdhu onluban ta Sediq minkoku mi sediq minjoku icil.
Nsgan Ta-wu
Ｅndaan
Ida nniqan seejiq Paywang paah sbiyaw ka nsgan Ta-wu, ̔Paranwi ̕ ksun dha tmngahan seuxal han, pusu kari seejiq Paywang o ̔smbut dmuuy qhuni uril ̕ msa. sbiyaw siida pnaah nniqan dha dgiyaq miyah thjil dalih quwaq yayung Tawu ka seejiq Paywang, iiyux dha sdhiyaq dxgal slaq tglian qsiya ni dxgal qcilus ini tduwa jiyun do, muda pspung qmita dmuuy uril qhuni muda smbut. Pnaah hini ka hangan nii． Klwaan Nihung siida, pryuxun ̔Ta-wu ̕ ka hangan dxgal nii, 1920 hngkawas do phyugan dxgal yahan qmpah, 1937 hngkawas do, priyuxan alang Ta-wu da, pklwaan dha nyusan Tay-tung Qpahan Tay-tung．Babaw tmgjiyal duma dxgal nSeejiq Tnpusu ka nyusan Tay-tung o phiyugun dha nsgan Ta-wu nyusan Tay-tung. 1946 hngkawas do ptyusan dha duma ka dxgal mqdgiaq, phiyug kingal duri nsgan Ta-jin bitaq saying.
Peayus bnkgan qpahan euda
945 hngkawas siida phiyug nsgan kmlawa alang Ta-wu, alang Sang-uw,alang Ta-cu,alang Ta-nyaw, alang Tu-pan, alang Saw-cya, alang Ta-ku, alang Tay-pan, alang An-su 9 alang； 1946 hngkawas 4 idas 1 jiyax, alang Tu-pan, alang Saw-cya, alang Ta-ku, alang Tay-pan ni alang An-su 5 alang nii o phyugun nsgan Ta-jin.1967 hngkawas mrana alang Nan-sing maa 5 alang. Balay bi mniq alang Ta-wu ka Qpahan nsgan yaasa smluu tmayan asu emptqsurux ka alang Sang-wu, kiya ka wada thjil da.Kana peayus bnkgan Qpahan nsgan ka qpahan euda qmpah niqan  alang Ta-cu, alang Ta-nyaw, alang Nan-sing, alang Ta-wu ni alang Sang-wu, mseupu kana o rima ka alang bilaq ni mngar o 5 alang 97 qpuruh.
Knmalu pnegalang
Snakun:Truku
Pala paru
Pnyahan pnataas(參考資料）
鐵米．拿葳依，2000，《泰雅賽德克傳統織布文化》，南投:鐵米拿葳依.
Trayan
Nniqan alang (所在位置)
Sing-cu-seyn-u-fng-syang-taw-san cun.
Snhiyaan (宗教信仰)
ci-tu-cyaw.
Pala pniri
= Pala pniri （經挑編織：衣飾） = Ini pntena hari kari na tninun nii, mneyah Tgdaya de Pala Puniri si, mneyah Truku de Pala ksukus, kari Toda de Pala qnapang mesa ka dheya, anu kndalax so ucuicin qntaan daha so dngus snalu rudan daha, kiya ini hari pntena tnngayan daha. Ani si klaun daha ka kari asi kesa pniri ka kana.
Nigeria
Hniwan lnlingay(地形)
Pusu balay hniwan lnlingay Nigeria tudaya u niqan tubaraw brnux Adamawa, tubaraw brnux Mambila, tubaraw brnux Joss mi tubaraw brnux Obduga uri, pusu balay tuhunac ka brnux ndanan mapa qsiya Yayung Niger qsiya tuhunac, tunarac hunac tnuayus u ou balay dwiyaq, mkngahu ucilung u ou saco, rucaw dxral mi langu qsiya. Pusu balay yayung u niqan Yayung Niger mi Yayung Benue.
Sing-cng cyu-hwa(行政區劃)
2.        Adamawa Co. 阿達馬瓦州（Adamawa）
9.        Yayung Cross Co. 克羅斯河州（Cross River）
17.     Jigawa Co. 吉加瓦州（Jigawa）
25.     Nassarawa Co. 納薩拉瓦州（Nassarawa）
30.     Oyo Co. 奧約州（Oyo）
Pusu alang mkbrnux(重要城鎮)
7.        Kaduna. 卡杜納（Kaduna）
8.        Jos. 喬斯（Jos）
9.        Bauchi. 包奇（Bauchi）
18.    Alang Mkbrnux Benin. 貝南城（Benin City）
Skangki
nyusan qpahan
Nsgan Skangki o niqan 45 alang ni maxal 12. 12 o, Cibarbaran (主農部落), Cipawkan (德安部落), Cikep (幾可普部落), Tuwapun (華東部落), Singsiya (新夏部落), Kenuy (根努夷部落), Ciku (磯固部落), Sakur (撒固兒部落), Takubuwan (達固部灣部落), Lasutan (拉署旦部落), Kanian (嘎尼按部落), Tasutasunan (達蘇達蘇湳部落).
Syria
Kana alang na we, maha sepac pntyusan:
4.     Nrao nSiriya ka quri tghunac hhreyan daha hido.
Dungus spatis: hei seediq nSiriya.
2660.1 wan hei seediq daha(snpegan knkawas 2019), wada mgseediq Arapo ka seediq Siriya we 90%, duma di ge seediq Kuto, seediq Yasu(niqan ltlutuc na Arami-fen), seediq Yameniya ma seediq Tuarci; ssnhiyan daha we Isuran-cyaw ma Musuring, mpdehuk hari 90%, nduma de Citu-cyaw di; kwan-hwang-yiyen daha we kari Arapo, dooyun daha riyung ka Fa-yi ma Ing-yi duri. Duma kari mingcu daha de, niqankari Kuarto, kari Yameniya, kari Arami ma, kari Tuarci.
Dungus spatis: congcyaw na Siriya.
Isuran-cyaw ka snhiyan seediq Siriya saya, maha naq 90% hei seediq na ka Musuring, Sunni-pay ka 70%, kana Suye-pay na we dehuk hari 20%. Niqan pnswayan Arawe-pay, suar-Imamu-pay ma, Isumayi-pay ka Suye-pay nii.
Paumeli
Kana ka kleegan seejiq ga,.
Syria
Cenkwo renmong(全國聯盟政府)
Peye kwocya ka Tuarci, Dame, Ingkwo ma Fakwo duri we, lmekuh Cenkwo-renmong duri. Knkawas 2012 idas 11 ali 11, cunghu nDame we, pooda sin-wun paha kari, qrasun daha bale ka pheyu Cenkwo-renmong mesa, mesa ka sinwun daha, “So nii de, maha uka ka se-sing tong-cu nSiriya Psaar‧Asayto cunghu denu, prading mtbale, msderux ma smtangan mingcu.” Sin-wun daha duri we, psdehu mesa jentaw cuyi ma, mpdato mesa, tmdahu Kata ka niqan ba dnayo na msseli mpprengo.
Idas 11 ali 20 ciida, way-cyaw ta-cung ka Heko na Ingkwo, paha kari Ingkwo cunghu, mesa, “Cenkwo-renmong si bale ba ririh cunghu nSiriya” mesa.
Si’ung
Pnyahan alang (部落由來)
Alang nii ga quri Tay-ya cu Bgala cu （Tseole）Cung-mo-li-la（Mererax）truma na Cya-la-pay（Karapai）cyung.
T’apan
30 sapah ka kneegu na sapah, 38 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 79% niqan 30 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 21% niqan 8 hiyi koia.
Paul Biya
Paul Biya (保羅·比亞)
Mntucing hngkawas 1933 idas 2 jiyax 13 ka Paul Biya ga, empklaw ka hiya.
qnlangan tu2 knrudan niya qnlhangan mpdudul niya.
Kndusan Seyji niya(政治生涯)
Mniq Ahmadou Ahicho ka ngalan Soto kngkkawas cida, wada pkrana balay hnyuwan Paul Biya. Kngkawas 1968 dhuq kngkawas 1975 cida ngalan Sotohu Misucang ka Paul Biya. Kngkawas 1975 dhuq kngkawas 1982 cida daw ngalan Congri. Wada kasi krdang kngkawas 1982 cida ka Ahicho daw, Paul Biya ka rmirih Soto da. Kngkawas 1983 dhuq 1984 cida Paul Biya mniq kcka mtdiyal ppluk biyax u wada sndhu hnyuwan niya Soto.
Pala ratu
Pnyahan pnatas(參考資料）
曾麗芬，2013〈賽德克族傳統織藝：Puniri的研究〉，原住民族文獻會期刊，原民會.
Samoa
Risu (歷史)
Berah na kong-ye 1000 knkawas, tena ga niqan seediq ka Samoya di. ye ba knkawas 1000, wada ngalan na Tuyi-tongcya tikwo ka Samoya. Knkawas 1250, tnsapah Maretoya ge wada na lwaqun ka seediq meya kmremux, kika alang qnlhangan cyo-cang turi-cungcu suti ka Samoya nii. bobo mhedu naq mccebu dualang daha ka knkawas 1900 de, wada mtdaha ka Samoya-cintaw nii di, dheran tncyusan rcilung quri hhreyan hido di ge, ga qlhangan Dame ka meysu-Samoya saya, dheran tncyusan rcilung quri ggqiyan hido di ge, cuming-ti nTokwo ka kiya. Hani prading tg1 suce-tacan, knkawas 1914 idas 8, Nyosiran ka wada mangan tosu-Samoya di, kndakar Tokwo ka ngalun na hay-cyun-citi na quri Tay-ing-yang.
Berah na kong-ye 1000 knkawas, tena ga niqan seediq ka Samoya di. ye ba knkawas 1000, wada ngalan na Tuyi-tongcya tikwo ka Samoya. Knkawas 1250, tnsapah Maretoya ge wada na lwaqun ka seediq meya kmremux, kika alang qnlhangan cyo-cang turi-cungcu suti ka Samoya nii. bobo mhedu naq mccebu dualang daha ka knkawas 1900 de, wada mtdaha ka Samoya-cintaw nii di, dheran tncyusan rcilung quri hhreyan hido di ge, ga qlhangan Dame ka meysu-Samoya saya, dheran tncyusan rcilung quri ggqiyan hido di ge, cuming-ti nTokwo ka kiya. Hani prading tg1 suce-tacan, knkawas 1914 idas 8, Nyosiran ka wada mangan tosu-Samoya di, kndakar Tokwo ka ngalun na hay-cyun-citi na quri Tay-ing-yang. Ini towsyang ka supi Tokwo ka mneniq hii ma, ini kciyuk duri. knkawas 1919, spooda daha Fnaarsay-tawye, wada na spqlahang Nyosiran ka si-Samoya nTokwo di.
Norway
Ris (歷史)
Jiyax 22 idas 7 hngkawas 2011, miyah ka phnan puniq ni phnan pspruq, kika mndha psbu siida ida smeisu bi ka yahan psbu ka klwaan dha, kana wada midan seejiq o empitu kmxalan empitu.
Singcng cyuhwa (行政區劃)
Pnhyugan 11 ka cyun ( fylke ) kana klwaan, pnhyugan 356 ka scen ( fylke ).
Kari (語言)
Nniq sapah pyasan hini, thjing hini ka seejiq nganguc o tduwa dha ngalan kari tgdha ka kari Nwouey, kndadax hini wada mhnuk hari ka pspung kari Nwouey. Duri o, Nwouey sayan o pmuri seejiq ising alang smluhay kari Nwouey, kndadax jiyax kingal idas mngari hngkawas 2005, kana thjing hini ka seejiq nganguc o pbatas asi nniq hini ka brah tru hngkawas, asi ka mnhdu ttgsa kari Nwouey 300 tuqi, nasi ini saw kiya ida ini tduwa pniq alang hini.
Pnstrngan(婚姻)
Ida niqan nanaq pnuda Nwouey, ini pskrti ka pnstrngan, uxay msdungus ka tnsapah ida tduwa kiya, saw mangan jeyking, dha pnegluban nii tduwa pdaan cenfu ni faryupawcan.
Payuwan
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Skaru
Klbangan (範圍)
Quri dxgal Sing-cu-seyn-u-fung-syang-taw-san-cun 19 ling hini Kkaru ka dxgal hini msa ka seejiq Tayal, gaga mniq alang Cyng-ceyn hiya quri hunac daya yabi 4200m.
Kndkilan lnglingay (地理環境)
Snakun:Truku Mniq siyaw hraan hidaw hunac ka Men-two-yo-san Elug Cing-s o Hici bi kingal supu alang.
Snhiyaan utux (宗教信仰)
Ci-tu-cyaw.
Pnyahan alang (部落由來)
Sprun bnatas﹤gaya Tay-ya-cu﹥ni﹤qqtaan patas Kaw-sa-cu﹥prajil o mniq Cen-si-paw bukuy do ini tuku ka qpahun qnpahan da, mnusa thjil mniq Cin-uey-san-lu ka seuxal han, bukuy do wada thjil mniq Syay-ke-lwo-si（sayang na alang Skaru）, mnuda uuda Syay-ke-lwo-do, duma sejiq wada thjil Hey-ku, mniq alang Min-seng, hnici na seejiq do kika msupu alang Skaru kida.
Nsgan Sing-ceng
Nsgan Sing-ceng(kari Truku : alang Paru, kari A-mis/Pang-cah o Su-da-da-tan sun, kari Klmukan o Sin-sya-hiong). Tnhangan seuxal o Tu-ru-man(Tru-wan) aji uri o Ta-ru-wan(T-ru-wan). Ga mniq tgdaya nyusan Hua-lien Tay-wang. Tgdaya ni ryaxan hidaw o mlutut nsgan B-su-ring, nklaan hidaw o mlutut Gsilung paru, tghunat o msseayus ayug Mey-run ni alang paur Hua-lien. Knlbangan dxgal o 29.4095 2 psrurul km. Mlutut dha alang paru Hua-lien o tgbilaq bi knlbngan dxgal nsgan kana nyusan.
Nsgan nii o rhngun Hua-lien, nniqan na nkiya dxgal o mllkuh ddgiyaq mssiyaw gsilung paru, niqan sun “Sbsuk daan Sing-ceng” tmhangan uri. - pnlaq gsilung o paah tghunat Ci-sing-tan bitaq tgdaya qqtaan ssiyaw gsilung paru saw whwihingan. pnyahan kngkinga nanak uuqun qnpahan dxgal na o lala bi ni niqan bi kingal nanak pnskraya tndxgal na. qyqaya btunux ni pnyahan knsyangan smnlaan bbtunux mrana lala bi. Malan saw mgseesu bi hnyaan dseejiq alang, niqan bybiyax pkrana rrrigaw qqtaan. nsgan Sing-ceng o niqan 1 suyang bi tnhangan “Suyang bi alang qsurux man-bu ” sun. “Man-bu” nii o balay bi pusu kari niya o grig 1 klgan grig mpgriq mlglug Cung-mey-cu, uyas ni grig na o hhmut tqqaras peiyah kana lnglungan na ini purug uuda
Qqpah smbbarig
·      7-11 sapah sbrigan
Pedro Pablo Kuczynski
thumb|Pedro Pablo Kuczynski Godard-Pedro Pablo Kuczynski( 佩德羅·巴勃羅·庫辛斯基 )|alt=Pedro Pablo Kuczynski Godard.jpg
Tafugan
= Tafugan（三富橋部落） = Gaga mniq Hwareyseyn Fungpinsyang ka alang Tafugan. 33 sapah ka kneegu na sapah, 69 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 78% niqan 54 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 22% niqan  15 hiyi koia. Kana ka kleegan seejiq ga, Amis78%.
Tafalong
= Tafalong（太巴塱部落） = Gaga mniq Hwareyseyn Kwangfusyang ka alang Tafalong.
1,007 sapah ka kneegu na sapah, 2,958 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 88% niqan 2,609 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 12% niqan 349 hiyi koia.
Ubung
niqan ka lukus hmuril, nii o wana snaw mdudul dmpgrig ka mtduwa mlukus, lukus nii o embanah ni geulan pshnang bilaq kangkang.
Saviki
= Saviki（山美部落） = Gaga mniq Cyaiseyn Arisansyang ka alang Saviki.
Nsgan Maribasi
Ptyusan nniqan qqpahan euda
Nsgan Ma-ri-ba-si o paah tgdaya mquri tghunat o Cya-kang, Mi-hra-si, Ma-ri-ba-si, Tnga-han, Ma-hu-wan, Hu-nang 6 alang. Elealang kska nsgan sayang pusu bi o ida saw knlwaan Ni-hung siida mnda snluan nsgan uuda tnhjilan. Dxgal ska dgiyaq nsgan Ma-ri-ba-si o ungat bi seejiq mniq, Kana bi o ida ga msdalih mniq ssiyaw rribaq ddgiyaq ryaxan hidaw nsgan Hung--ring, Jwi-swi hiya kana. Dglil bi ka dxgal breenux. Ttmayan mllatat eleelug elealang uri o ida asi ka muda elealang nsgan Hung-ring, Jwi-swi kana.
·      Alang Tnga-han: Msdalih alang Cang-cyaw nsgan Hung-ring. Sgun alang baraw(tngahan), alang truma(alan Min-gri), alang ska(Btaan). 明
Nsgan Kwang-hu
Nsgan Kwang-hu mniq tgska nklaan hidaw nyusan Ka-ring-ku(日語藉詞)(族語古稱S-kang-ki) Tay-wang. Tgdaya o smdalih nsgan Hung-ring. Nklaan hdaw ni tgtruma nklaan hidaw o mgtgut dha nsgan Hung-pin kida. Ryaxan hidaw do mgtgut nsgan Wan-rung. Tgtruma do mlutut dha nsgan Jwey-swey. Klwaan Ni-hung siida smalu qmsiya ka pusu na bi. Kska hini sayang o ida lala balay hncian snlaan paru sapah ni pnsswilan ssalu qmsiya. (saw ka: Snlaan qmsiya rmigaw Ka-ring-ku(日語藉詞) (族語古稱S-kang-ki), Pnsswilan qmsiya Karingku (日語藉詞). (族語古稱S-kang-ki) Mdka dha nsgan Hungrin kika sun tgpusu kkrnaan tgska alang Ka-ring-ku (日語藉詞). (族語古稱S-kang-ki)   Hbaraw balay niqan bi hangan dmptsbut qurug Tay-wang o pnaah alang hini kana.
Endaan
Bukuy tnegjiyalan maxal mngari kbkuy mspatul empitu hngkawas tru idas wada psnakun ka tru alang nii maa nsgan Kwang-hu (Kika sun 「bukuy dmgiyal bgurah pnhiyug ka nsgan nii」）bitaq sayang.  Sayang do plwanan dha Kwang-hu ka Ma-tay-an, (Plealay bi bukuy tnegjiyalan o Tay-an ksun), hangan Hu-teyn o ini pryuxi kiya, ni Ta-hu do pryuxun Ta-hu kida. Kiya ni ppyaan tdruy Kwang-hu o paah maxal mngari kbkuy mspatul empitu hngkawas bitaq maxal mngari kbkuy mrimal kingal hngkawas siida pnryuxan hangan 「Tay-an」han. Hangan nii o nangal dha paah hangan Ma-tay-an.
Knhbragan hiyi seejiq
Elug paru 9
·nniqan rnaaw dxgal breenux Ta-hu Ta-nung
nniqan rnaaw dxgal breenux Ta-hu Ta-nung o kika sun "euda qmpah mhuma qhuni mgpajiq" 12 smmalu smkuxul Tawang. Kska uuda pnsrmalan hini o empsalu tru paru nniqan rnaaw Taywang msa. Kiya o  nniqanrnaaw dxgal breenux qcilus Pey-ku, nniqann rnaaw dxgal breenux Ling-hu-su-ling, ni nniqan rnaaw dxgal breenux  Ta-nung-ta-hu Karingku (日語藉詞). (族語古稱S-kang-ki). Kska nniqan o ungat paru sapah snlaan. Ungat suyung bi qtaan snalu seejiq uri. Wana llabang mgpajiq rnaaw ni bbaraw bi elug tdruy gakat. Saw ka saan rmigaw o mttuku bi ka saw nii da. Duri ni yaku uri o smkuxul ku bi peapa tdruy gakat. Tduwa ta peapa tdruy gakat hmgut knux hngak kska rnaaw ni ungat ana ima ka empgeeluk ddaan ta elug uri. Mslpa bi ni aji ta mhuya duri. Wada ta mnduwa bi mniq kska rnaaw ni mllngug bi kntlxan kana karat. Smka jiyax ka nniqan ta hiya o wada lhkah bi lnglungan da.
Hnmaan
·pixil
Girin paru/ wirin boyak/ giril utux臺灣桫欏
Beyhing bay hnyuwan mi mdakil dxral na wirin ka wirin boyak, qhuni na u beyhing balay, kiya u rudan bay qhuni kari bay hngak wamil na, smkuxul bay karac mtarux mi mhuriq, nniqan na u asi bay ka mtsasaw mi hriqan, mniq mdakil ddwiyaq ckcka mi llbu Haypa, qtaan bay hriqan lnglingay ssiyaw bbuyu, mhru mniq hhrus qhuni ruma. Wirin boyak nii u, dsediq cbiyaw, pngalan dha ka pusu qhuni, slmuun na phiyu uruc sapah, so ka beywi ta, ndaan qmanga uruc hakaw qsiya, kiya u snalu na qhuni ini bay sburaw mi hmtur sdhriq, so kiya daw ddiyun dha bay psalu beywi. Dsediq cnduray daw u, saan dha mbtunux pcpingan smalu phpah sapah mi slmuun dha qqtaan, rabu na qhuni u phmaan kulu phpah, beyhing na bubu qhuni u smluun dha kulu psaan phpah, qqiya sluwan, lqling qhuni mnmu, uruc mi qtinuh qhuni dni phmaan hbil. Kluwan qhuni nii u, cbiyaw han, adaw ka ini hmtur sluwan bbriun mi ou bay briun nganguc, wada dha pqraqan kana da, saya daw uka hari snalu da, snalu qqiya nii u ou bay pneyyah klwaan icin. 臺灣桫欏係大型地生的蕨類，莖幹高大，性喜高溫多濕，喜好陰蔽潮濕的地方，生長於中、低海拔的山區，常見在陰濕環境之林緣、林下坡地生長. 族人將臺灣桫欏之樹幹做為建材的屋樑，如簡易工寮，過溪的橋樑，且其材質不易腐爛止滑，因此常為建材使用. 現在則為庭園造景美化，幼株可做盆栽，老熟莖幹製作花盆、手工藝、細木屑、木柱、木板等種植蘭花，本樹種早期因蛇木製品無限生產及大量外銷，幾乎被砍伐殆盡，目前產量已不多見.
Nsgan Chang-ping
Bnkgan qpahan alang nsgan Cangpin nii o niqan mataru alang：
Endaan
Klwaan Nihung siida, alang Chang-ping nii o pklwaan Tay-tung-ting, pnhyugan “Cyacowwancwang ”, nhdaan bi mathowlang Nihung ka Syuwa 12 hngkawas（1937） siida do, prajing muda qmpah ̔uuda maseejiq thowlang Nihung, tai ka alang ga mniq ssiyaw silung paru empusal maspat 10kb tnxalun o, asi pryuxi ka hangan alang dha, pthangun “Cangping ” da, phiyug alang “Changpingcwang ” , pklwaan Tay-tung-ting Sing-kang-cwien, ska alang nii o pnakun na powsa alang bilaq Chang-ping, Ningpu, Censan, Cung-ping, Sancyeyn-u, Cenpin, Cang-yweyn empiti alang, babaw mhdu tmjiyal ka babaw dxgal do, wada phyugun alang nsgan Cangpin alang nyusan Tay-tung, ida bitaq sayang.
Nniqan nkiya
Yaasa saw nii llabang bi ni breenux ka dxgal alang nsgan Chang-ping nii do, pklug malu balay pkrana qmpah qpahan hmuma ana manu hmaun, manu saw kiya do, kana ka seejiq alang hini o mdrumut bi tmabul ni qmpah. Duri ni, yaasa dxgal siyaw silung ida nkiya paah seuxal, lala ka hnyigan niya ini bi pndka taan, saw ka bling snliqan silung, ttasil babaw silung, silung mkawir, tai ka duma seejiq alang hini o sduuy dha ka silung mkawir ni siyaw ttasil hini, musa tmqsuruh, tai niqan hangan naka biling Paseyntung o, ida snliqan silung paru seuxal uri, qnquran silung ni mbiling ka lhbuun yama, sayang ka nii do ngalan dha qpahan ngngalan yahan rmigaw da.
Thgahan
Nniqan lnglingay(地理環境）
Brnux
Peru
Bukung klwaan ta sayang o kiya ka Pedro Pablo Kuczynski, pnaah hngkawas2016 idas 7 jiyax 28pnrajing kmlawa klwaan. cinkhulan sa knita’ sa brbiru’
Sawanengan
262 sapah ka kneegu na sapah, 687 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 26% niqan 180 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 74% niqan 507 hiyi koia.
Sauli Niinistö
Kndusan niya nanaq（個人生活）
縮圖 Sauli Väinämö Niinistö pa tuhuy Tu1 qridin niya Marja-Leena Niinistö (Marja-Leena Niinistö, pusu hangan  tama bubu  niya ka  Alanko) mniq kngkawas 1974 msturung,dhiya u niqan 2 laqi snaw: Nuutti (mntuting kngkawas 1975) mi Matias (mntuting kngkawas 1980). Marja -Leena u mniq kngkawas 1995 idas cida wada mnrdang pnstatuk rulu.
Malawi
= Malawi Konghekwo  （馬拉威共和國） = 縮圖 （Eygo: Republic of Malawi；kari Ciceywa:Malaŵi）, splawa dha Malawi，(kari Ciceywa: Malaŵi Eygo: Malawi), kiya ka wa mniq Tunarac Hunac Ahuyrika qnlhangan neyru, siyaw niya u lmutuc Zambia, Mozambique mi Tanzannia. Tndxral qlhangan u wa mniqnawey 9°45' dhuq 17°16', iyax kcka tongci 32°35'－35°24'.
Tungpu daigaz
Kana ka kleegan seejiq ga, Bunun87%, Truku 1%, Amis 1%, Cou1%, Paiwan 2%, Seejiq/Seediq/Seejiq/Seejiq/Sediq 1%, ni rahuq na o 1%.
Malawi
Ti-ri（地理)
Nika kngweyn qnhlangan (Nyika).
Nsgan Hung-ring
Klgan Seejiq Tnpusu o A-mis, Sa-ki-ra-ya ni Truku. 2014 hngkawas ka nsgan Hung-ring o smtama “ mknhuway mkan” ni “mknhuway meudus” ka pusu na ni wada muda qntaan snpngan maa "Qmpringan alang mknhuway mtqiri kana talangan" duri ni maa" Qmpringan snpuan alang mknhuway Tay-wang". kari ddjiyun bi o kari A-mis ni kari Ngay-ngay Tay-wang.
Mklawa ttgsa klwaan Cunghwu Minkwo
Mklawa ttgsa klwaan Cunghwa Minkwo（中華民國教育部） Mklawa Ttgsa Klwaan Qqpahan Cngfu Cik ow Cunghwa Minkwo Mklawa ttgsa klwaa o pusu bi qpruhan pklawa muda quri ttgsa syueysu, Tiyu ni ddaun mbbiyax, ida mqlahang dqpruhan singcng ttgsa cngfu klealang.
Sliyan qsiya Wanta
= Sliyan qsiya Wanta （萬大水庫） = Sliyan qsiya Wanta nii o, gaga mseayus dha alang Paran ni alang Prngawan. Prajing balay han o elug endaan qsiya Mtudu ka hini. Hngkawas 1939 qnlhangan Tanah Tunux siida, smalu sslian qsiya Wanta nii, sli na qsiya pnaah kska ddgiyaq Cungyangsanmay. Kiya ni phiyug pslian qsiya Wanta. Smmalu Wanta sweypa thunac Paran 9 km ayug hiya, knbowqaxan na o niqan 114 m.
Hyaun ka sslian qsiya Wanta(萬大水庫用途)
(2) Tgdha o saan dha qmraq qqsurux ni qqbowlung ka sslian qsiya Wanta nii, Wada nanaq phiyug qpringan qsurux ka sejiqun Paran hiya. Dhiya ga miyah pusa wawa qqsuru ni wawa qqbowlung, skdakil dha paru hari do saan dha qmraq duri. Dsun dha alang spkan dha tnsapah, uxay uri o sqdal dha kana ka sejiqun alang, ida saw nii ka Seejiq/Seediq/Sediq balay. Duma na o sbarig na gaga mhapuy uqun alang Paran hiya, yasa tnabug nanaq sslian qsiya Wanta hini, hana qnraq ni kingal nanaq uqun, kiya ni kuxul bi miing ni uqun pnaah eseisil seejiq.
Nsgan Uray
Jiyax bukuy tnegjiyalan
Empusal kbkuy maxal hngkawas maxal dha idas empusal rima jiyax, wada kmpryuxun hangan Bgurah Tayhuk maa Csyas ka nyusan Tayhuk. Siida o wada asi pryuxi nsgan Uray klwaun nyusan Bgurah Tayhuk. Wada maaeungat ka nniqan na ka maa kingal qpahan nsgan biyax kklawa nanak ni ttmaan knkana qmpringan kklawa nanak. Empusal kbkuy maxal spat hngkawas maxal dha idas empusal rima jiyax, pspuan smalu ka 《Gaya pnhyugan alang》ni bqanun haya ka biyax kklawa nanak alang seejiq Tnpusu Csyas. Manu Uray duri o wada ryuxun niqan biyax na qmpringan kklawa nanak alang ka ttmaan seejiq gaya nkana da. Kika sun kska nyusan Bgurah Tayhuk wana hiya ka alang tduwa gmaaw Bukubg qpahan nsgan ni dmririh seejiq alang.
Nsgan Hung-ring
Qqpah nhuma
Snakun:Truku
Petro Poroshenko
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Sayie
27 sapah ka kneegu na sapah, 70 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 96% niqan 67 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 4% niqan 3 hiyi koia.
Malawi
Ttgsa(教育）
Seyhu u pndungus ini buway pila ppuyas laqi muyas pyasan tutiping. Mniq quri tuknbaraw kyoiku u,  kcka qnhlangan u pnhiyu 2 pusu pyasan  tubeyhing pa, kiya ka Malawi pyasan tubeyhing mi Mucucu pyasan tubeyhing. Kcka niya pa Malawi pyasan tubeyhing ka bsiyaq  balay rikisi pnhyuwan  mi knbeyhing bay dungus niya, kiya u niqan ‘Malawi kwanri sweyweyn’ (Malawi Institute of Management）mi ‘Malawi pkrana ciyey sweyweyn’  (Malawi Entrepreneurial Development Institute), niqan pndungus kwanri jncay psluhay slhayan.)
Cyaw-tung(交通）
Ppanan skoki: Saya  u niqan sotu Rirongkwey mi Pulantayar 2 knbeyhing kwoci ppanan skoki, niqan knbeyhing pawswey mi soko huda sskuwan ka malu ddiyun.
Nsgan Tung-hu
mtqqiri. Karat na o mtalux bi ni sbhuran bgihur.