cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Guinea-Bissau
Singcng-cyuhwa(行政區劃)
Niqan mspac Cyu（regiões） ka Cineyyapisor ni kingal ka Ccsiyen（sector autónomo）,druma Cyu o phiyug Siyen（sectores）. Kana Cyu o niqan:
Lilang
145 sapah ka kneegu na sapah, 388 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 76% niqan 294 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 24% niqan 94 hiyi koia.
Guinea-Bissau
Tiri (地理)
Gaga mniq gqian hidaw Feyco ka Cineyyapisor, niqan Pijerkes-cyundaw（Bijagos Archipelago）dnii, gaga gqiyan hidaw ssiyaw Tasiyang, mniq ssiyaw daya Neyciyaer,hraan hidaw, hunac ssiyaw Cineyya, kana dxgal dha o 36,120 km2, kana bbaraw leelug ssiyaw gsilung o 350km, tgkingal bbaraw bi dgiyaq o 300cm, ruwan dxgal gqian hidaw muxul bi karac Cawyuan（savanna）, pusu bi hnigan dxgal klwaan dha o breenux.Karac Cineyyapisor o quri saw muxul hari kiya, egu bi jiyax o mtalux balay ka karac na.6 idas dhuq 11 idas o prajing egu jiyax qnyuxan ni qmraq gqian hidaw hunac bghur. 12 idas dhuq 5 idas o ungac bi qnyuxan, qmraq hraan hidaw Hamatan（harmattan）bgihur.
Lilang
Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal 71%, Amis 2%, Bunun 1%, Cou 1%, Truku 1%.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Guinea-Bissau
Cingci (經濟)
Cineyyapisor o kika empusal ungac bi pila klwaan ka hiya. Klwaan Cingci dha o pusu bi emptdxgal ni emptqsurux. Kiya ka kiya ni mniq saw 1998 hngkwasan, Cingci ni pnhyugan dha klwaan o psnaqah Neycang(內戰) dha nanaq.
Sejiqun(人口)
Dhuq 3 idas 2009 hngkwasan, kana sejiqan Cineyyapisor o 1,548,159, 99% seejiq klwaan dha o seejiq mqalux kana, binaw niqan mtru klgan, niqan ka supu mniq daya ni hraan hidaw daya seejiq Fula ni Mandinka, nniqan ssiyaw silung hunac seejiq o Balanta ni Papel, nniqan ska ni ssiyaw silung daya o Manjaco ni Mancanha. Sngri o seejiq Muratuo(Mrmuxan seejiq mqalux ni seejiq Putawya). Balay bi seejiq Putawya o ciway bi kiya, yasa murux ka Cineyyapisor do egu bi seejiq Putawya musa mrmux dxgal Cineyyapisor da.
Seejiq Cineyyapisor nii o mrana 2.07%. Mtucing laqi rabu o egu balay, kana ruwan 1000 seejiq o kika niqan 49.92 laqi rabu, kingal uwa o musa tucing 7.56 laqi rabu. Kiya ka kiya ni mhuqil ka laqi rabu dha o egu balay, kana 1000 seejiq o 16.53 seejiq musa mhuqil.Dsnaw hngkwasan o 45.05, dqrijil hngkwasan o 48.75 kiya.44% seejiq gaga djiyun kari Kriol, yasa kari Putawya ka lmglug ka Keriaweryu nii. Wana 14% seejiq ka gaga djiyun pusu bi kari dha kari Putawya （葡萄牙語）.Sngri o djiyun kari Feyco.Niqan 50% sejiqan snhian Cwantuong-Cuongcyaw. Kana snhian Isranjyaw seejiq o 45%,pusu gaga djiyun seejiq o Fula ni Mandinka.5% sejiqan o snhian pnrhuran joro, knegu seejiq o snhian Tyencujyaw.
Tgsaan(教育)
Dhuq 2003 hngkwasan, kana kla qmita ji(字) o 42.4%, dsnaw o 58.1%, duwa o 27.4%,qtaun ta hini o mrabang egu ka dsnaw dha.
Waycyaw (外交)
Cineyyapisor o 15 jiyax 3 idas 1974 hngkwasan mntna Cuonghwa-jnming-kuonghekwo Cyencyaw. 26 jiyax 5 ida 1990 hngkwasan, yasa 64djiyan(六四事件) Cineyyapisor o miyah sdarih Cuonghwa-mingkwo ka dhyaan, 31 jiyax 5 idas do tduwa laxan Cuonghwa-jnming-kuonghekwo da, dhuq 23 jiyax 4 idas 1998 hngkwasan do musa sqapah Cuonghwa-jnming-kuonghekwo duri, 24 jiyax 4 idas, Cuonghwa-mingkwo o tduwa ini supu dhyaan da.
Pnyahan pnatas（參考資料）
Snakun:Truku
Lingacay
= Lingacay（苓雅仔部落） = Gaga mniq Hwareyseyn Yurisyang ka alang Lingacay.
223 sapah ka kneegu na sapah, 741 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 94% niqan 700 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 6% niqan 41 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Amis89%, Bunun1%, ni rahuq na o4%.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Cyasi
= Cyasi（佳志部落） = Gaga mniq Tawyuensu Fusingcyu ka alang Cyasi.
53 sapah ka kneegu na sapah, 165 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 94% niqan 155 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 6% niqan 10 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal 88%, Amis 1%, Bunun 1%, Truku 1%, ni rahuq na o 3%.
Pusu nniqan alang(部落特色)
Pnyahan kari Atayal ka hangan Cyasi saw bi hnang (cyasi), saw bi bunuh snluan spriq sudu.
Nniqan alang(所在位置)
Nyusan Tawyan Fusing cyu Siyayunri(霞雲里).
Gasuc(範圍)
Gaga mniq sttu bi narac kska yayung Ccisi ka Cyasi, saw hari 600 ka knjisan dgiyaq hiya.
Tiri lnglingay(地理環境)
Sttu.
Pgkla patas cyawtung(交通資訊)
Ppanan basu: Tduwan ppanun basu Tawyuan [Dasi-Fusing-alang Siyayun], mniq bukuy bi sngayan rulu alang Cyasi hiya tucing, kika kksa do dhuq su da.
Klegan seejiq nealang(部落所屬族群)
Amis.
Djiyun kari(使用語言)
Kari Amis ni Tlu.
Pnaah alang(部落由來)
Mniq saw mnrmuxan Tanah Tunux siida niqan pnhyugan kingal sngayan seejiq sapah ka hiya, bnqanan kana kksa sjiqan hiya msangay, saw bi bunuh snluan spriq sudu siida ka sapah nii, kiya ni tmhangan dha saw nii. Nniqun hiya seejiq alang o pusu bi emptdxgal kana, kiya ni egu bi seejiq musa nganguc miing qmpah ngalan dha hbangan kika tduwa kndsan.
= Alang Cyacu 【Cyasi】(佳志部落) = Ngayan alang: Alang Cyacu【Cyasi】
Pgkela alang (部落特色)
Cyacu pneyah hengac kari na Tayal, trasi ka dungus na.
Knlangan (範圍)
Ga meniq narac dgiyaq ma ckceka na yayung cuci ka Cyacu, mmteru kbekuy Kongci knbrawan na.
Kdkilan Tiri (地理環境)
Dheran mcherus
Mgeriq rulu (開車)
Kndalax daya na Hngkwankongru mosa Husinsyan, ma meniq daling na hako Syayun mpqiri eluw Taw 112 Sen, moda Syayunkwosyaw ma pgeriq irin na eluw Cyacu dehuk alang Cyacu.
Tpaan rulu (公車)
Maha tapa rulu Tawyunkeryun ［ Tasi - Husin - Syayuncun〕, tutin Syayuncuncan de kika putin na di, ma mkkesa dungal de dehuk di.
Ltulun Tencutitu (電子地圖連結)
Tencutitu na alang
Luwan na alang seediq (部落所屬族群)
Tayalcu
Pskari (使用語言)
Kari Tayal. Kari Telu.
Mpneyah na alang (部落由來)
Qnlhangu Tanah Tunux han we pnheyu kingal behing tsaso ka hini hayan, yahun daha msange ka seediq mnoda. Penminting ka ngayan na ciida, mntena trasi ka hnyegan na, kii ngayan na.
Seediq meepah hini, ani si egu ba seediq wada sntuku meepah ngerac.
Pnyahan pnatas (Patis qutaan) (參考資料)
Snakun:Truku
Kakawasan
= Kakawasan（石山部落） = Gaga mniq Taytung Taytungsu ka alang Kakawasan.
180 sapah ka kneegu na sapah, 478 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 77% niqan 367 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 23% niqan 111 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Amis72%, Paiwan1%, Bunun1%, Puyuma2%, ni rahuq na o1%.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Mohammed VI of Morocco
thumb|Mohammed standing behind a lectern- Mohammed VI of Morocco.|alt=Mohammed standing behind a lectern
= Mohammed VI of Morocco = Mntucing hngkawas 1963 idas 8 jiyax 21 ka Mohammed VI of Morocco ga, empklaw ka hiya.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Pinaski
= Pinaski（下賓朗部落） = Gaga mniq Taytung Peynansyang ka alang Pinaski.
232 sapah ka kneegu na sapah, 670 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 50% niqan 337 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 50% niqan 333 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Puyuma36%, Amis4%, Paiwan3%, Bunun2%, Rukai1%, ni rahuq na o4%.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Piling
= Piling（比麟部落） = Gaga mniq Sincuseyn Ceynsusyang ka alang Piling.
94 sapah ka kneegu na sapah, 334 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 93% niqan 311 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 7% niqan 23 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal 90%, Amis 1%, ni rahuq na o 2%.
Pnyahan pnatas(參考資料)
內政部戶政司全球資訊網
Snakun:Truku
Kainisungan
= Kainisungan（卡努舒岸部落） = Gaga mniq Taytung Yeynpingsyang ka alang Kainisungan.
Rhenuk
= Rhenuk(野草莓) = Smkila bi ana inu ka bubu rhnuk, ana saw ssiyaw elug, ssiyaw yayung, ssiyaw elug btunux, gmimax sspriq, bgurah hari bbuyu…dnii, ida qtaan hiya kana. Ini kiisug puniq ka bubu na, nasi sqmaan do, babaw duri o ida tmrabaw duri, mowsa kmbgurah isil dxgal dungan.
Kainisungan
27 sapah ka kneegu na sapah, 89 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 89% niqan 79 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 11% niqan  10 hiyi koia.
Rhenuk
Wasaw bubu rhnuk nii ga, ida kuxul bi mkan rqnux, miric… dsamac. Hiyi na o ida kuxul bi maka dssamac, dqduda, ana nanaq saw seejiq uri o smkuxul bi mkan uri.
Kainisungan
Kana ka kleegan seejiq ga, Bunun66%, Amis4%, Paiwan1%, Truku6%, Rukai1%, Tayal4%, ni rahuq na o6%.
Rhenuk
Rhnuk nii ka pusu bi uqun slaqi alang dgiyaq daya seuxal. Niqan kingal ka rhnuk utux ksun, msanay ka dhiya. Yasa mtna hari qtaan ka bubu dha, mtna hari qtaan ka hiyi dha uri. Ini tduwa mkan ka hiyi rhnuk utux. Hiyi rhnuk o ida kingal nanaq sknxan, msbasi ciway ni ssibu uqun ka hiyi rhnuk. Kiya ni kuxul bi makan laqi alang dgiyaq daya.
Kainisungan
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Rhenuk
Snakun:Truku
Ride
Pnyahan pnatas (參考資料)
Snakun:Truku
Smddug kingal lubuy bunga duri, brah niya o smmung kingal laqi duri.
Sbiyaw o saw nii ka rudan qrijil, musa qpahan ka kingal qrijil, miyah alang gbiyan do, mapa bunga ka bukuy na, smddug kingal lubuy bunga duri, brah niya o smmung kingal laqi duri. 勤奮又刻苦的女人 一個女人去山上工作，晚上回來時， 後面揹著一袋地瓜，之後又加了一袋地瓜， 她的前面也包著一個小嬰兒
Rituk
= Rituk (小苧麻園) = Ex: niqan duma kingal ratuc, niqan duma kingal rituk.
補充： ratuc 大苧麻園
Pnyahan pnatas(資料來源）
(引自：曾瑞琳，《泰雅賽德克傳統織布文化》，頁24. )
Snakun:Tgdaya
Reuven Rivlin
= Reuven Rivlin( 魯文·李佛林 ) = Mntucing hngkawas 1939 idas 9 jiyax 9 ka Reuven Rivlin ga, empklaw ka hiya.
Bukung klwaan Israel ta sayang o kiya ka Reuven Rivlin, pnaah hngkawas 2014 idas 7 jiyax 24 pnrajing kmlawa klwaan.
Reuven Rivlin (kari Hiburu:  ראובן ריבלין‎, kngkawas 1939 idas 9 diyax 9－), ryus Israel, seyji jnwu, mntumal Likud Tang. Kngkawas 2014 idas 7 prading, psdhuwan phiyu ngalan Soto Israel.
Reuven Rivlin pa dmkuh keyngri ini khbaraw sediq, tukubeycu ka llutuc Arabia sediq Israel na kongmin keyngri, Reuven Rivlin pa ini sruwa Quri 2 Qnlhangan, smruwa Quri 1 Qnlhangan.
Kndusan生平
Reuven Rivlin pa mntuting Jerusalem, mnhdu muyas Pyasan Tubeyhing Jerusalem Hiburi. Kngkawas 1988, wada mangal Israel Gikay Giying. Kngkawas 2003-2006 kiya mi kngkawas 2009-2013, mn2 ngalan Islael Gikay Gicyo.
Reuven Rivlin pa kcka cngtan Israel snquri nganguc na Ingpay, Reuven Rivlin u mndkuh Quri 1 Qnlhangan, ini sruwa Palestine phiyu qnlhangan, kiya mi dmkuh mniq mkngahu tuiwil Yayung Jordan pkrana tnpusu nniqan sediq Yodaya; Reuven Rivlin u mbiyax balay pkara qnbliqan llutuc Arabia sediq Islael. Qnita niya Reuven Rivlin pa, hbaraw balay llutuc Arabia sediq Islael u dmkuh Quri 1 Qnlhangan, nasi Islael u subway quri ini so Islael kndhu Palestine ka alang mkbrnux Arabia, so niyi u musa knbeyhing balay mqraqil dha. Kingal uri pa, nasi Islael pndungus sediq Palestine knou bay keyngri kongmin Islael, musa mrana knhbrawan hiyi ka llutuc Arabia sediq Islael, so niyi u musa mlih sntkuhan mita sediq Islael; nasi knkana sediq Palestine u to bay niqan keyngri kongmin Islael daw, knhbrawan hiyi Muslim Islael u musa hmrinas knhbrawan hiyi sediq Yodaya. Kiya mi Quri 1 Qnlhangan pa musa knbeyhing bay sntrngan Islael, kiya ka knkana danun ‘Pkngatun Qnlhangan’ u mkrinah tmraqil qmita Islael ka sediq Palestine, uka brahan dmuwi psnaqan qnabil muda pqnaqah sediq Palestine pkmlih smtali mcbu, kasi ka mndungus balay pndungus ou qnbliqan subway sediq Palestine uri. 縮圖|Kngkawas 2017 idas 10 diyax 30 Reuven Rivlin pa mniq Jerusalem tuhuy New Zealand Congtu Patsy Reddy mtqita dqras. 縮圖|Kngkawas 2017 idas 9 diyax 7 Reuven Rivlin u homung Doicu, msupu Doicu Congri Angela Dorothea Merkel mtqita dqras.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Smmalu qngqaya
Smmalu qngqaya (織布的步驟)
tminun msa ka kari Truku o quri saw snalu tnguraw, djima, qwarux,
參考文獻
Snakun:Truku(太魯閣語)
Pisirian
= Pisirian（比西里岸部落） = Gaga mniq Taytung Cngkungcn ka alang Pisirian.
418 sapah ka kneegu na sapah, 1,054 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 70% niqan 733 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 30% niqan 321 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Amis64%, Puyuma1%, ni rahuq na o5%.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Smebuc
= Smebuc(打) = Smebuc ku pako qwarux, yasa sluun ku toka rawa.
Snakun:Tgdaya
Risah
= Risah(梅子) = Ye ba knxalan hari 1980 ciida, ririh ricah nii ka ngngalan pila dseediq alang, ado wada mkere bnrigan na ka ricah ciida. So kiya de, netun ta lnglungun ka mkndalax ta mkela dmoi pila nii ka ita Seediq we, muyu ta Plmukan mhuma pnhgalang niqan ngngalan pila ka ita Seediq, so kiya ka ricah nii duri.
Ini gao dheran pphmaan ka ricah nii, ini huwa de uxe qahur ba bbale, ini psai hiriyo ma ini cwaqi iyu, wano tmatak nanaq. Ani si paru bubu na de, anaq ini sryuni tmatak duri denu, ririh so uka ba snglaan na seediq mnhuma ricah. Yaani wada 10 hari knkawas malu bnrigan ricah nii ciida. So klaun wada mkere brigan texal ka ricah nii cbeyo hari han peni, ma ka tena paru bubu ricah daha ka duma seediq alang, dheya si wada mangal pila paru ka malu bnrigan ricah nii ciida. Meniq ka duma seediq mnbarah mhuma de, wada ini riyung skela malu bnrigan ricah nii ka dheya di.
Snakun:Truku
Pierre Nkurunziza
thumb|Pierre Nkurunziza 2014 press conference (cropped)-Pierre Nkurunziza （皮埃爾·恩庫倫齊扎）|alt=Pierre Nkurunziza 2014 press conference (cropped).jpg
Bukung klwaan Burundi ta sayang o kiya ka Pierre Nkurunziza, pnaah hngkawas 2005 idas 4 jiyax 26 pnrajing kmlawa klwaan.
Pierre Nkurunziza （皮埃爾·恩庫倫齊扎）
Pierre Nkurunziza (kngkawas 1964 idas 12 diyax 18- kngkawas 2008 idas 6 diyax 8), Seyji Jnwu Burundi, mnniq heytay, snpeyyah kngkawas 2005 ngalan Soto Burundi dhuq mrdang. Pierre Nkurunziza uri pa rikisi qnlhangan Burundi bsiyaq balay qmpah Soto na uri ka hiya.
Kngkawas 2016 idas 11 diyax 2 cida, Uxay Pnsliyan Seyhu ‘Uka Ayus Qnlhangan’ pa wada dha pniqan hangan ‘Umluk Mtrawah Singbung Niya’ ka ‘’ Pierre Nkurunziza.
2015年Burundi(動亂)
Pusu tyawmu: Kngkawas 2015 cida mnida Mrrudu Knspaux Seyhu ka Burundi.
Kngkawas 2015 idas 4 diyax 25, Pierre Nkurunziza u muda smdhu tumal kngkawas 2015 idas 6 na Soto Seyngkyo, wada dha prngawan kari so kiya u smliq waya keyngpo lmutuc mangal qpahun Soto na waya. Idas 5 diyax 5, Keyngpo Hoying ka muda psdhu kari Pierre Nkurunziza u malu muda tumal kngkawas 2015 Soto Seyngkyo, kiya u ida ini pstuq ka pprngawan kari. Kngkawas 2015 idas 5 diyax 13, brah Cingpawcyu Cyucang Godfwa Nyongbare ka muda dmudul Pspaux Seyhy, muda pkla kari plaxun qpahun Soto ka Pierre Nkurunziza. Binaw uuda Pspaux Seyhu pa mk2 diyax daw wada ini pndungus mi mhdu da.
Pierre Nkurunziza pa mniq kngkawas 2015 idas idas 7 diyax 21 mnuda Soto Seyngkyo cida u wada mangal dalih 70% hyo ka Pierre Nkurunziza, kiya mi wada mndungus lmutuc phyuwan Soto.
Kngkawas 2015 idas 8 diyax 2, Burundi Cingpaw ciko brah mpseykining niya Adolf Nisminimana u wada dha qbrangun phuqil.
Kndadax 2015 idas 4 dhuq cida, dhuq kngkawas 2016 idas 1 Burundi u alaw uuda quri seyngkyo kiya ka muda mrrudu tdiyal u wada hmrinas 439 hiyi sediq ka wada mhuqil, kiya uri u niqan hmrinas 22 knbkiyan hiyi sediq ka wada qduriq mlatac alang dha.
Kngkawas 2018 idas 2 diyax 3, Pierre Nkurunziza musa tumal tudaya qnlhangan dha qnlhangan Kiremba na pnsung mtur boru, alaw kcka mpboru niya ka dhiya pa ini dha klayi ka Pierre Nkurunziza, mnou dan dha pskribuc. Mnhdu pnsung boru daw rmngaw ka Pierre Nkurunziza wada dha ‘Thqilan Q mita’ ka hiya, tndxral hiya ka 2 mpqpah seyhu Burundi u alaw niyi wada shmuk sapah kung.
Mhuqil(死亡)
Pierre Nkurunziza pa mnrdang kngkawas 2020 babaw Soto knbeyhing seyngkyo, mnangal Soto seyngkyo ka Evarist Ndayhimiya u mpniq kngkawas 2020 idas 8 diyax 20 phyuwan Soto. Spuda keyngpo qnlhangan dha, poda Kwohuy Gicyo Pascal Nyabunda ka rmirih qpahun Soto. Bukuy daw Evarist Ndayhimiya u wada mniq idas 6 diyax 18 tubrah psdhuwan phiyu Soto uri da.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Rinahem
= Rinahem（光榮部落） = Gaga mniq Hwareyseyn Sowfungsyang ka alang Rinahem.
327 sapah ka kneegu na sapah, 913 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 86% niqan 787 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 14% niqan 126 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Amis 79%, Truku 1%, Tayal 1%, Bunun 1%, ni rahuq na o 4%.
Kalahaay
738 sapah ka kneegu na sapah, 2,154 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 15% niqan 316 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 85% niqan 1,838 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Amis13%, Paiwan0.4%, Puyuma0.4%, ni rahuq na o0.5%.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Kalala
= Kalala（迦納納部落） = Gaga mniq Hwareyseyn Jweysweysyang ka alang Kalala.
Smapuh utux stmaan rudan
Smapuh utux stmaan rudan (祖靈祭)
Smapuh Utux rudan sbiyaw ka seejiq Truku o babaw mnangal uqun, mnhdu mangal uqun ka kana alang do, musa tmsamat kana ka dsnaw. Mnsa bbuyu dhuq sapah ka dhiya do o mangal rnabaw qhuni tamul ni _ rbuun dha kkska hika hlama masu, buut samat ni sinaw, spqaya dha sida qhuni llingay sapah. Mangal _ cicih hlama masu ni sbgay na utux rudan rmngaw：“Kana ana manu hmnru ni mneudus nii o qrasun nami sunan, qrasi nami haya ka bnegay nami nii, duri o kana spat papak mkkarang ni qqbhni skaya o nenisu kana. Nii hini kana ka djiyun nami bbuyu musa powsa gasil.Pkngahun su kana ka samat ni qbhni ni mhnuk nksa nami, psshjil napa nami miyah sapah. Saw nii tblaiq nami niqan damat. Mhuway su balay utux bari. Sus Bari!
參考文獻
Snakun:Truku(太魯閣語)
Smraki
= Smarki(引誘) =
Rmdax da
= Rmdax da(天亮了) = Ku Ku Ku tutuy kana da laqi Ku Ku Ku tutuy kana da rudan,
Rmdax da rmdax da tutuy kana da trima nahari diras mi man idaw,
musa paysan da.
Riso ma quyu
= Riso ma quyu = Tutuy ku mgrebu, bobo mnekan nami ido mgrebu daha ka tama mu, mapa miyan tokan ma slmadac ma gapi. Taapa nami otobai(日) musa nami neepah baro, egu riyung pnhuma na hei qhuni ka tama mu. Niqan kingal behing saan daha mtaqi uncuun ka tama bubu ma lqlaqi duri.Tgsaan na meepah lmiqu ka lqlaqi tama mu, aso ini kbserux ka lqlaqi; mdrumuc muuyas, ini sluhe mimah sino ma mekan tmaku. Bobo miyan mnekan ido ceka naali, skgulan ku na musa pusa qapi ka tama mu, uxe theya duri, ssiyo ba neepah miyan, biqan ku na qapi ka tama mu, musa ku ma, skadi ku qapin camac ma tlikic ka papak mu pheyu ku qhuni ma smalu ku qapi. Mhedu ku ma mheyu ku, mita ku qapi mu, sklui ku paru, gaga tsebu hiya ka kingal quyu trasi, ini ku na qyuti, kika mangal ku btunux, wada mu pnhqilun hiya ka quyu di. Meyah ku behing, spneeru mu tama mu ka ndaan nii. Mesa ka tama mu, mesa tama su rudan:”asi ka naqah seediq qyutun quyu mesa”, malu utux su, malu naq ndaan su, kiya ini su qyuti quyu naqah.
Rmdax da
Snakun:Truku
Vecekadan
Gaga mniq Pingtung Macyasyang ka alang Vecekadan.
277 sapah ka kneegu na sapah, 836 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 98% niqan 816 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 2% niqan 20 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Paiwan92%, Rukai2%, Amis1%, Puyuma1%, ni rahuq na o1%.
Kalaluran
= Kalaluran（卡拉魯然部落） = Gaga mniq Taytung Taytungsu ka alang Kalaluran.
193 sapah ka kneegu na sapah, 536 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 90% niqan 484 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 10% niqan 52 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Paiwan74%, Amis5%, Tayal1%, Rukai2%, Puyuma2%, ni rahuq na o5%.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Snazi
= Snazi（竹頭角部落） = Gaga mniq Tawyuensu Fusingcyu ka alang Snazi.
99 sapah ka kneegu na sapah, 303 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 82% niqan 249 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 18% niqan 54 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal80%, Amis1%, Bunun1%.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Rnaaw taan
thumb|rnaaw taan
rnaaw taan/ 大安森林公園
Taan paru alang hini o niqan kingal saan bi msangay seejiq kdjiyax,rnaaw Taan rragan paru na o empusal rima lituk knpran txgal,ga mniq Taan paru alang ska hiya,gaga mniq Taypey ska bi alang,ssiyaw narat o Cien know nan ru,ssiyaw iril o Sin Sen nan ru,ssiyaw druma o He Ping Tun Ru,ssiyaw baraw o Sing yi ru,sluun na siida o empitu kmxalan spat hngkwasan ka prajin smalu,bitaq maspat kmxalan tru hngkwasan do ,kika kduun dha smalu kana ka Ta an rnaaw rragan,siida o dduwa rwahun ssawun mksa ni mrawa seejiq uri da.
Lala bi ka paru qhuni klgan ,dduwa saan sasaw ni msangay kana seejiq uri. Dhuq pspyian hmbragan karat do kika hbaraw bi seejiq ,saw srnabaw karat ka pspyian hmbragan karat ,nasi hrhagan karat o ungat hari seejiq ,saw misan ni sriyu paru bgihur ni paru quyux.saw rrgan Taan rnaaw ska hiya o ,niqan saw mrawa laqi bilaq rrgan,niqan sawun qmita seejiq dmhagun ni srhulan meuyas rrgaan,niqan saw kbiyax hiyi jjiyun,niqan lala klgan phpah,niqan ka saw sprit txgal,niqan lala bi klgan gbhni,lala bi ana manu klgan seejiq uri,saw keeman do niqan lala bi sasaw qnmdhan elug,niqan elug tdruy gakat,niqan ksaan elug seejiq,niqan lala bi ptasir ni ptunux,niqan rwaan qsiya ,niqan mslikaw ppaan tdruy,niqan ka psaan saw sudu, niqan ka psaan sngayan tdruy gakat, niqan ka lala bi tleegan ,tduwa muyas ni rmgrig uri saw sudu paru bi ni saw malu bi saan msangay nniqan.
Snakun:Truku(太魯閣語)
Rgyax
= Rgyax（新光部落） = Gaga mniq Yilan Tatungsyang ka alang Rgyax.
74 sapah ka kneegu na sapah, 246 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 96% niqan 235 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 4% niqan 11 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal87%, Amis2%, Seejiq/Seediq/Seejiq/Seejiq/Sediq1%, ni rahuq na o5%.
Hangan alang (部落名稱)
alang Sing-kwang.
Pnseanak alang (部落特色)
Iyux dmayaw ceng-fu phiyug alang, kiya ka duri  Sing- kwang sing-cun ksun.
Nniqan (所在位置)
Yi-ran-seyn Ta-tung-syang Han-si-cun.
Llingay ti-ri (地理環境)
Dxgal sttuan.
Pgkla ppanan rulu (交通資訊)
Ru-seyn.
Ran-yang Ta-cyaw→ riqi narac er-cye-cyow-cye-ru→tgkingal wayay elug riqi narac→ riqi igi He-   ping-ru duri, mquri Row-tung yun-tung kung- yueyn knttu mksa→He-ping-ru→knttu mksa daya mquri San-sing mksa→Kwang-sing ti-fang, bitaq   Yueyn-hwan wayay elug, iya mriqi, knttu mksa ( muda mquri Ta-cing msangay pnegalang )→  kleelug dgiyaq knttu musa mksa→alang Ta-tung syang Han-si → Sing-kwang-syang Ren-row-taw-ru→alang Sing-kwang-syang.
Mlutuc Teyn-c ti-tu (電子地圖連結)
Teyn-c ti-tu alang.
Klgan seejiq alang (部落所屬族群)
Atayal.
Rklit kusuy kmsrabang
Mgrbu bi rmawah bling sapah ka rklit kusuy, qmita hbaraw balay ka mneudus blbilaq, lmnglung ka rklit kusuy, jiyax sayang o aji ta empkeuray, tayal bi knnalu ki da msa.
Rgyax
Skari kari (使用語言 )
kari Atayal、kari Tlu.
Rklit kusuy kmsrabang
Ida ki mlatat rhngun ka rklit kusuy do, qmita kingal sbirat ni wada paru jiras na mnganhar ni asi ksnguhi mnkluwi ka sbirat.
Rgyax
Pnyahan alang (部落由來)
Sing-kwang ka plalay Glilax msa, Tanah Tunux   siida tnhjilan daya dgiyaq hraan hidaw Ta-yueyn- san, pryuxun Ta-yueyn ka hangan na ksun. Yaa bi hngkawas empusal nniqan da, naqih      ppanan rulu, tnhjilan alang Han-si sipaw mniq  Kwang-ming-syang. Hngkawas 1981 paru bgihur  sliqan ka alang Ta-yueyn, ga jiyagan Ceng-fu,    kana alang tnhjilan daya qnpahan pnegalang     alang Han-si, Tanah Tunux siida tmgsa qnpahan pnegalang, kiya ka alang Sing-kwang ksun.
Rklit kusuy kmsrabang
Mmkan bi siida ka rklit kusuy, qmita kingal rqnux bilaq ga ska qqhuni, mkmkan tgparu hari samat ka rklit kusuy, kiya do hcian na hika sbirat ni mquri rqnux bilaq hiya tmalang musa.
Rgyax
Pgkla rgrigan kwan-kwang (旅遊觀光資訊)
Cwey-fung-hu.
Rklit kusuy kmsrabang
Qmita rklit kusuy ka rqnux bilaq do ki tnalang na ni ki jiras na ptqlahang na kana samat, “gisu hini rklit kusuy da,qduriq nhari.” msa.
Rgyax
Pgkla rgrigan kwan-kwang (旅遊觀光資訊)
Cwey-fung-hu o kiya ka pusu paru dgiyaq knbbaraw 「langu」, ga kska Yi-ran Tay-ping-san ni Ta- yueyn-san, nniqan na yaa bi knbbaraw 1850 kung-c, nkiya kndkilan na kmalu bi qtaan. Pnaah sdalih dgiyaq strngan qsiya quyux,  idas 9~11 ka sthngay qsiya, langu nii ga llabangan na  yaa bi bitaq 25 kung-cing, rbuq langu o yaa  bi dhuq 7 kung-c；Idas idas 1~4 mdngu ka qsiya,   langu nii ga saw bi dha langu mtna Fu-ru qtaan ka hniygan na, yasa langu hraan hidaw ga btunux shbuy qsiya, ini bi tduwa smku qsiya ka  langu, mdngu ka jiyax smiyan siida, sslih bi ka qsiya, ga truma 4 kung-c bi ka qsiya, smriyu nganguc ka dspriq, skluwi bi qtaan, ini bi klai kshuya rmngaw kari seejiq ka suyang na, uxay bishngiyun ana knuwan, mnqita ga mseupu rmngaw suyang malu qtaan! Mtasaw ini qruciq ka qsiya langu nii, klwaaun balay ka dxgal dgiyaq hini sayang.
Rklit kusuy kmsrabang
Wada mrmux ska qqhuni ka rqnux bilaq do wada asi lu ini sklai rklit kusuy da, lmnglung eusa na embrinah miying sbirat duri ka rklit kusuy siida, jima wada qduriq ka sbirat da, duri ni kana mneudus ska rnaaw o embahang pntqlahang rqnux bilaq do wada tgliing kana da.
Rgyax
Qtaan bnatas (參考資料)
Tay-wan yueyn-cu-min s - pnatas Atayal sbiyaw.
Rklit kusuy kmsrabang
Jiyax sayang, rklit kusuy o meuray duri ka embuyas na.
Rgyax
Qtaan bnatas (參考資料)
Ta-tung-syang-kung-sywo.
Rklit kusuy kmsrabang
Laqi, iya balay prgi ka rklit kusuy kmsrabang nii.
Rgyax
Qtaan bnatas (參考資料)
Snakun:Truku
Piyoxo
= Piyoxo（小馬部落） = Gaga mniq Taytung Cngkungcn ka alang Piyoxo.
228 sapah ka kneegu na sapah, 595 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 70% niqan 415 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 30% niqan 180 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Amis65%, Paiwan1%, Puyuma1%, ni rahuq na o3%.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Smiyan Truku mquri brah
Smiyan Truku mquri brah （太魯閣族祭儀演進）
Guatemala
= Guatemala (瓜地馬拉) = Gaga kska Kska- Hunac Meycow ka Guatemala, 15 30 N, 90 15 W ka gaga na nniqan.
Smiyan Truku mquri brah
Truku mkBaraw o muda “SmiyanTmukuy masu、Smiyan Knciyan（7 idas~8 idas）ni smapuh utux rudan”.（2）Truku mkSiyaw o muda "Smiyan Tmukuy Masu、Smiyan Knciyan（10 idas ~ 11idas）"Mgay Bari" ni Phadur".
Guatemala
Kana ka knlbangan na o 108,889 sq km (hangan na o Tg107) (knlbanga dxgal o 107,159 sq km, knlbangan qsiya o 1,730 sq km).
Sngayan nyowrisucun
= Sngayan nyowrisucun = Sngayan hini msama kana ka sspriq, ana kneinu ida tduwa qtaan ka qnrqian bbtunux rudan Rinyueyn ksun. ida na nkiya, saw bi smhulis qtaan, snluan kari, kingal nanaq kari, prnaan kari, hlisun bi qmita ana ima sejiqun. Yabi idas spac ni rima do emprajing trawah ka pphpah qhuni yowtung da, siida ksaw smpi gaga mtucing hhuda qtaan kungyueyn ka hini.Mniq sapah uqan nhapuy o malu bi qtaan ka kneinu, ida tduwa dhuq 270 knllabang qtaan. Hini ga tduwa mkan mnhru nanaq ssiyaw dxgal hiya ssama, ida pnhiyug “nyowr SPA kwan” ksun uri, saan trbu qsiya, ida tduwa saan mssangay, ptbalay hyhiyi, psdhriq dqras, pttalang hiyi ni skbiyax hiyi.
Smiyan Truku mquri brah
Truku ka mniq nniqan pnyahan dxgal Truwan sbiyaw siida, yaasa niqan ka paru hari dxgal breenux, kiya do Smiyan Knciyan（Mgay Bari）o mseupu mqaras kana ka klgan Truku. Kiya ka kiya ni yaa bi 250~400 hngkawas brah na siida mnkala “Dgiyaq Klbiyun （奇萊山）” tbarah miyah quri nklaan hidaw mkgarang mniq kska Dgiyaq Paru, kiya do ungat paru dxgal breenux ni muda nanak kngkingal alang dha nanak da. 20 iyax 1 idas 2006hngkawas babaw kndeaxan o mlawa kana Bukung alang, seejiq prngagan, emptgsa ni seejiq niqan bi knkla na,miyah mssli empprngaw saw manu ngalun ta hangan “Smiyan（祭儀）”, siida ka pnrngagan o wada mssruwa kana ni ngalaw ta "Mgay Bari" msa kana.Smiyan "Mgay Bari" sun o kiya ka suyang tgsaan lqlaqi ta bnbarah sayng ni niqan bi brihan kkndsan dha, miyah mqaras teumal Smiyan "Mgay Bari" ka dhiya uri. “Mgay Bari (感恩祭) ”ka pusu na o saw nii, “Mgay”o Mqaras quri utux tmninun mngay kana ana manu uqun,kana ana manu nii ta djiyun. "Bari" o utux tmninun,hiya o smnalu kana ana manu ni pgblaiq kana ana manu pnhuma, samat ni kana uqun nii ta djiyun, pbliqun ta na lala bi nngalan ta uqun.
Piyuma
= Piyuma（平和部落） = Gaga mniq Pingtung Taywusyang ka alang Piyuma.
Guatemala
Kana ka sejiqun o niqan 15,189,958 hiyi.
Smiyan Truku mquri brah
Pusu bi psmiyan Mgay Bari o saw nii 感恩祭的意義
(1) mnlngu bi ttgsaan laqi Truku knxalan saying.
Sngayan nyowrisucun
Snakun:Truku
Piyuma
168 sapah ka kneegu na sapah, 716 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 98% niqan 702 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 2% niqan 14 hiyi koia.
Smiyan Truku mquri brah
Pusu bi psmiyan Mgay Bari o saw nii 感恩祭的意義
(2) brinah ta lmnglung kntmaan Truku sbiyaw,pgblaiq, kmlawa ni mqaras utux tmninun. Duri ni meysa pgblaiq lala nngalan ni msmsamat hkawas duri.
(3) pusu bi o kkla malu bi knkla kndsan ni ttgsaan aji uri o kkla bi smku.
Ga seerngaw Mgay Bari 感恩祭的目的
(1) Kntmaan quri utux rudan ni utux tmninun Truku sbiyaw.
(2) quri mqaras utux rudan ni utux tmninun Truku sbiyaw.
(3) quri kntmaan huya ksun mqaras utux rudan ni utux tmninun
pnyahan kari
口述:耆老 Iyang Taying, Yudaw Pisaw 2006 Snakun:Truku(太魯閣語)
Guatemala
Gaga Guatemala City ka pusu alang paru, jiyax 15 idas 9 ka jiyax skrayan klwaan.
Likavung
= Likavung（利嘉部落） = Gaga mniq Taytung Peynansyang ka alang Likavung.
466 sapah ka kneegu na sapah, 1,247 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 69% niqan 857 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 31% niqan 390 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Puyuma54%, Amis7%, Paiwan3%, Bunun1%, Rukai2%, ni rahuq na o2%.
Tnhangan alang（部落名稱）
Ａlang Ri-cya Ri-kavung.
Thyang alang(部落特色)
Ga hana pglug pnhyugan Ri-cya se siida, hmuma sari ka seejiq hini, saw bunuh ka wasaw na, kiya o kari seejiq Rikavon ksun, kika tnhangan kari Rikavoka alang na da.
Nniqan (所在位置)
Tay-tung-seyn pey-nan-syang ri-cya cun.
Klbangan (範圍)
Quri ddgiyaq kska Truma hunac hraan hidaw, daya ayug Ryuya.
Lnglingay ti-ri (地理環境)
breenux ayug qsiya.
Mniq alang seejiq (部落所屬族群)
Seejiq Pey-nan.
Jilan kari (使用語言)
Kari Pey-nan、kari Tlu.
Snpuan qtahi
Snpuan qtahi(團結的螞蟻)
Likavung
Pnyahan alang (部落由來)
Ida qbsuran Pey-nan ka smkagun kwan-yueyn mangal qyqaya tgaan cong-ci Ri-cya. Kiya ni, ada sdalih nniqan lnglingay seejiq Ru-kay Ta-nan-se, kika snruan kari o, niqan rudan sbiyaw ka kndadax C-pen-se thjil do, msdungus seejiq Ru-kay Ta-nan se ada ka   sdalih Ru-kay Ta-nan-se kika mrana ka lutuc duri, asi nniq hini da. Seuxal o hbaraw seejiq ka paru alang nii, binaw nniq hngkawas 1897 (kuang-syu hngkawas 13),    yasa muda naqih uuda ka Ryu-cya-wang o  wada ungac da, dhuq bukuy klwaan Tanah Tunux siida prajing tutuy duri.
Pnyahan bnatas (參考資料)
Patas sbiyaw Pey-nan-cu. Pnatas Sung- lung-seng. Tay-wan-seng wun-syeyn wey- yueyn-hwey. Min-kwo hngkawas 87. klabuy 71-73.
Endaan Tay-tung-syeyn sbiyaw: Pnatas Pey-nan-cu. Snluwan Cen- wun-te. Tay- tung-syeyn ceng-fu. Min-kwo hngkawas 90. Klabuy 130-135.
Snakun:Truku
Guatemala
Bukung klwaan ta sayang o kiya ka Jimmy Morales, pnaah hngkawas 2016 idas 1 jiyax 14 pnrajing kmlawa klwaan.
cinkhulan sa knita’ sa brbiru’
= Kwatimara (瓜地馬拉) = Kwatimara konghokwo, Kwatimara kesun daha, ga meniq Congmeyco, quri ggqiyan hido we Taypingyang, quri hhreyan na hido we Cyaropihay, quri daya na we ptaayus Mosiko, Perisu ka quri tgdaya na, tghunac na hhreyan hido we, Hongturasu ma Saarwato.
Snegin
= Snegin(山櫻花) = Yaani kkkingal knkawas ma idas 3 ciida, qmuyux kesun daha quyux snegin. Anu mphepah snegin de qmuyux bsiyaq ma ini kparu, kiya kesun daha qyuxu snegin. Ciida de mmaha psrading tmukuy macu mnuhity. Smnegun hari qmita quyux mosa phuma puqun ka
Anu quyux so nii ka pdhedu pshuriq dheran, knbaka na naq ka pkheru ani mmaanu. Ciida duri moda blebing sudu girin tnkuyan daha macu mulaale duri, ki kesun daha moda psgirin.
Snakun:Truku
Mohamed Ould Abdel Aziz
thumb|Mohamed Ould Abdel Aziz August 2014 (cropped)- Mohamed Ould Abdel Aziz ( 穆罕默德·烏爾德·阿卜杜勒-阿齊茲 ).|alt=Mohamed Ould Abdel Aziz August 2014 (cropped).jpg
Piyuma
Kana ka kleegan seejiq ga, Paiwan93%, Amis1%, ni rahuq na o3%.
Mohamed Ould Abdel Aziz
= Mohamed Ould Abdel Aziz ( 穆罕默德·烏爾德·阿卜杜勒-阿齊茲 ) = Mntucing hngkawas 1956 idas 12 jiyax 20 ka Mohamed Ould Abdel Aziz ga, empklaw ka hiya.
Guatemala
Pnyahan ngngayan (名詞來源)
Ngayan Ktimara “Guatemala” nii we, pneeyah kari Wanaar ka Kuwahotomaarran (Cuauhtēmallān), uxe de “dheran egu riyung qhuni” mesa ka kari Kocemaya “egu qhuni”, yaani kari gino mesa “Cuate/Cuatli” qhuni (Eysenhardtia) peni. ngayan nii we, smnegul supi na Petoro‧To‧Arwarato ka Torasukara, wada daha ngalun ka dheran Sipanya nii de, nngalan daha ciida ka ngayan nii.
India
thumb|Flag of India- Kwoci Intu. （印度國旗）|alt=Horizontal tricolor flag bearing, from top to bottom, deep saffron, white, and green horizontal bands. In the centre of the white band is a navy-blue wheel with 24 spokes.|350x350px
= India（印度） = Gaga kska Yacow ka India, 20 00 N, 77 00 E ka gaga na nniqan.
Kana ka knlbangan na o 3,287,263 sq km（hangan na o Tg7）(knlbanga dxgal o 2,973,193 sq km, knlbangan qsiya o 314,070 sq km).
Kana ka sejiqun o niqan 1,266,883,598 hiyi.
Guatemala
Ris (歷史)
Peeyah 4 suci betaq 10 suci peni, dheran daha llebu hari kesun Petung we, hiya si ckceka nMaya wunhwa, mpkhedu 10 suci de wada daha spoxun di ma, niqan naq ka ga ckceka dheran na bbaro hiya dungan. Knkawas 1524, meyah dehuk Kwatimsra ka Sipanya, wada nii hrahun di ma dheya cuming hiya di. Anu cuming-cungco na Sipanya we, pkuuka nhiya, kanna patis mneniq hii we wada sliqun ma slmaqun, uka bale ga msngali saya di. Knkawas 1820 idas 9 ali 15, Kwatimara ma kana alang Congmeyco we, malix qnlhangan nSipanya. Knkawas 1824 betaq knkawas 1839 de, wada mosa tuumal Cngmeyco ka Kwatimara nii, betaq ba knkawas 1840 de, knburux naq kingal alang qnlhangan di.
India
Gaga New Delhi ka pusu alang paru, jiyax 26 idas 1 ka jiyax skrayan klwaan.
Piyuma
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
India
Bukung klwaan ta sayang o kiya ka Pranab Mukherjee, pnaah hngkawas2012 idas 7 jiyax 25pnrajing kmlawa klwaan. cinkhulan sa knita’ sa brbiru’
= Intu(印度) = Intu kunghekwo thnganan dha Intu, gaga mniq Nanya-Intu tgdha Talu na klwaan, knlbangan na Intu ga ida tgpitu knlangan, hbaraw bi ka sejiqan Intu, tgdha hblangan na mniq knlangan, bitaq empitu idas 7 hngkawas 2019 sejiqan ga ida niqan 13.6 hnpucing, snegul bukuy hnblangan sjiqan Cungkwo, krnaan na sjiqan o hmrinas krnaan sjiqan Cungkwo, hiya ka tgdha paru na Yacow ida hiya ka paru bi klwaan Nanya uri, tmhangan niqan 328.73km2 ka knlabang dxgal dha, balay bi knlwaan dha knlabang dxgal o 316.64km2, ndhiya nanaq kllabang dxgal o 298km2.
Niqan nanaq kari dha ni klgan sejiqan ka Intu, ana nanaq Seynfa ka snruwan o niqan empusal dha, kari Initi ni kari Alimika gaga ngalan Intu-kunghekwo na reynpang-kwanfang kari duma, kiya ni ungac nanaq ka snrwaan fayuen ka kari klwaan Intu.
kari Amilika o spuun mduuy ni jilun dha bi klwaan Intu, kari Amilika o mrinah bi djiyun hubac Intu kari nanaq Intu, idu ka ini dhuq ka knkla dha, ini luhay mduuy kari Amilika ka seejiq hiya.
Rahuq na o, ida bi ka snhiyun dha utux baraw ka klwaan Intu uri , kska na soac oaru snhiyun utux baraw knglangan o ida pnaah Kuintu ka Focyaw ni Intucyaw ka sejiq  Intu ,hbaraw bale ka gaga smluhay Israncyaw,  hiya ka tgdaha  paru balay  snhian, kana ka smluhay o niqan 14,6% klwaan Intu (bitaq kngkawas 2011, kana o yabi kingal  hnpucing  empitu maxalkbkuy empitu kbbuy kbuhug hiyi.
Mohamed Ould Abdel Aziz
Bukung klwaan Mauritania ta sayang o kiya ka Mohamed Ould Abdel Aziz, pnaah hngkawas 2009 idas 8 jiyax 5 pnrajing kmlawa klwaan.
India
Cngc(政治)
Reynpang-kunghekwo ka Intu nii, pgaw seejiq o 7.14 hpucin, maxal kbkuy sngari ka teumal pgaw kwohuey, empitu ka kana klwaan Tatang(Cuntang-reynmong), mspatul nniqan(breenux) ka cngtang ni mngari kbkuy mspac kmxalan ka siyawtang uri, tgparu bi tnhangan na babaw dxgal(tnlangan) ka pgaw seejiq. (Hngkawas empusal kbkuy mngari) Soto Intu o bukung klwaan dha, mdudul heyday dmuyi puniq seejiq,(Hngkawas empusal kbkuy) soto Intu o bukung klwaan dha, mdudul heytay(saping) dmuyi puniq seejiq, niqan nanaq mbbiyax enda na ka Soto, msuwil dmuyi nanaq mbbiyax enda ka Cungri.
Mohamed Ould Abdel Aziz
Mohamed Ould Abdel Aziz（穆罕默德·烏爾德·阿卜杜勒-阿齊茲）
Kngkawas 1956, mntuting Maota  (lxanan kari Mauritania)  Inchiri Sng Sohu Akjoujt. Kngkawas 2005 idas 8 tumal knpaux seyhu, palix soto  Mauritania Maaouya Ould Sid Ahmed TAYA. Kngkawas 2008  idas 8, dmudul  knpaux seyhu, pspoxun ka Soto Sidi Ould Cheikh Abdullahi mi palax Yahay Ould AhmedEl Waghef. Babaw niya daw Mohamed Ould Abdel Aziz  ka wada ngalan Kwowu.
India
Cngc(政治)
Kiya ka kiya ni nasi yahan smiisug, mrmux, brbu, ppais siida ka klwaan, ida Cungtung ka rmngaw mnan sjiqan qlahang ta bi, nasi ini klglug ka Cngfu do, ida Cungtung ka tduwa mirih muda kana ka ddaun； Nasi ungac brahan phiyug gnaaw siida ka Yihwey do, ida tduwa asi skagul Cngtang usa phiyug qpruhan empqpah；Ida tduwa ini sruwa rngagan euda tnkari Cngfu ka Cuntung. Pqpah rima hngkwasan ka Cuntung ni Fucuntung, ida mnuda pnhyugan mpruway pgaaw ka dhiya. Klwaan Fucuntung Intu o, nasi ini tduwa muda qpahun na ka Cuntung siida do, ida uxay hiya ka plutuc mangal hangan Cuntung.
Mohamed Ould Abdel Aziz
Kndusan(生平)
Mohamed Ould Abdel Aziz pa kngkawas  1977 tumal  heytay Mauritania, kiya mi Morocco na  Meknes Hwangcya Cyus Sweyweyn smluhay muyas, mnhdu muyas daw mniq kcka heytay qnlhangan Mauritania wada ini biyaw  mkala. Wada smalu phiyu knmalu bay Soto weytuy,  kiya mi wada mphing kngkawas  2003 idas  6 na mpknpaux seyhu, kiya mi  kngkawas 2004 idas 8 na cyuns prrudu knspaux,  so kiya wada mangal qnlhangan knbaraw bay snadu cyuns.
Guatemala
Ris (歷史)
Knkawas 1821 idas 9 ali 15, Kwatimara ma kana alang Congmeyco we, malix qnlhangan nSipanya. Knkawas 1824 betaq knkawas 1839 de, wada mosa tuumal Cngmeyco ka Kwatimara nii, betaq ba knkawas 1840 de, knburux naq kingal alang qnlhangan di.
India
Singcng-cyuhewa(行政區劃)
Mgaya Intu o pseasug dha ewpusal mngari pang, (kiya ka kya ni duma ska na hiya o Arunaciyaepang, Ratake, Camohekesmier-cungyang-csiyacyu niqan rngangun dha, matarn ka ryenpang dxgal dha, ni pusu paru alang kiwaan(sinteri).
Tiri(地理)
Daya knlangan nniqan Intu, mniq N6° 44 spngan dhuq 35° 30 spngan, sska na E68° o spngan dhuq 97° 25 spngan, kana dxgal o 317 kbuhug km². Kndadax daya dhuq hunac kana bbaraw na o 3,214 km. Kndadax hraan hidaw dhuq gmqi hidaw kana bbaraw na o 2,993 km, pusu bi Nanya ka Intu-pantaw. Hnigan dxgal. Egu bi klgan ka lnglingay Intu : Kndadax dgiyaq suyesan dhuq mdngu dxgal kndadax breenux dhuq raaw. Kndadax Ciyoring dhuq baraw breenux dgiyaq. Suyang bi qtaan ka langu hiya. Kana mniq Intu Pankway ka tgdha Intu, ni sdalih daya Intu-Awcopankway.Niqan Kssiyaw  gsillung empitu kmxalan kbkuy  km² ka Intu, kska na hini o egu ka btatas hunac pantaw yacow, mrmux gsilung Intu. Ma mqalux balay breenun yayung Henhe mubun kana Intu, kska Intu hraan hidaw Intu. manu ka Tkankawyueyn hiya balay ka gaga hunac Intu. Gqiyan hidaw Intu o Tarsamo, ida gmaxan tasil ni drmux dxgal ka samo nii. Ayus hraan hidaw Intu ni daya hraan hidaw Intu o ida nddgiyaq Simalayasan. Yasa mluk dxgal ka dha Pacistan, gqiyan hidaw Intu o Tarsamo, bowqax na bi Intu o ida dha bi rngagun.
Nniqan dxgal na gsilung(海陸位置)
Pacistang ni Afuhan dmutuc gqiyan hidaw daya. Intu Cungkwo, Putan ni Nipor dmutuc daya, hraan hidaw dmutuc Myentyeyn, hraan hidaw klwaan Intu Simungciyara ka klwaan Mungciyara. Hunac Slilanka, Martifu, dnii... Alang dxgal babaw gsilung Intu.
Yayung(河流)
Egu ka pusu yayung muda qluli Intu, saw yayung Hnhe, yayung Pulamaputera, yayung Yamuna, yayung Ketawari, yayung kweysna(Krishna River). Gaga mniq ruwan Intu ka ddaun qluli pputuh yayung Intu. Mdngu dxgal bgihur karac smalu quyux kika niqan ka rngsux, thjil ka bruwa quyux runu dxgal dnii ka pusu snliqan nkiya Intu.
Pusu pnyahan(自然資源)
Tgspac paru bi snkuwan bagah knlangan Intu. Duma pusu pnyahan nkiya o Xikuy, Mung, Yunmun, Teypantu, Taykwan, Lwoteykwan, Teynjanci, Syo, Cwans, Sxweys ni tduwa qpahan dxgal dnii.
Karac(氣候)
Mtalux bi ka karac India, kkana karac o ida nJetaycifung, manu ka karac gqiyan hidaw samo Intu na Taesamo o kika jetasamo kiya. Rbagan do ida asi klai saw Cifung, misan do ida ini klai hari saw Cifung kiya. Karac Intu ga niqan qmuyux(idas 6-10), ni mdngu karac(idas 3-5), ni ltu karac(idas11-2), misan do yasa niqan ddgiyaq Simalayasan kika ungac hari mskuy bgihur, uxay uri o mquri mipix hunac Intu ka mskuy bgihur.
Cingci(經濟)
Ida mslikaw bi prana uda Cingci babaw dxgal ka Intu. Hngkawas 2017 kbruhan Kwocihwopi-Cicin. Smpug Cingci ruwan klwaan na Intu, kana nngalan o 2.611 phuniq Meycin, hiya ka tgmataru paru bi knglangan. Ida mtna hari dha Ingkwo ni Fakwo. Hngkawas 2017 inhang klwaan smpug cingci ruwan klwaan Intu ngalan mawer o 2.59 phuniq Meycin, ida mntna ngalan tgmataru paru cingci ka Intu uri. Nasi snpngan ka biyax bnarig o, Hngkawas 2017 ruwan klwaan Intu kana nngalan o 9.459 hpuniq Meycin, ida hmrinas Tanax Tunux maa tgtru spngan knglangan, snegul bukuy Amelika ni Cungkwo.
Rmngaw qnpruan(研究報告)
Pnatas patas hngkawas 2011 susor Puhwayungtaw, biyax bnarig kana ka nngalan seejiq tduwa wada hmrinas Amirika hngkawas 2045. Bukuy na hngkawas 40 do, kana nngalan seejiq Intu pkrana 8% ka kngkingal hngkawas kiya ni brah hngkawas 2050 siida, ida niqan biyax na maa ini biyaw pusu cingciti knglangan. Kska pnatas batas o pusu rngangan kndkilang o niqan saw truma nii: Mbbiyax ni mslikaw ni mrana ka ngalun seejiq mqpah, yasa pkrana ttgsa ni nduuy Kungcng(工程) skrana kbyaxan biyax quri Kungyey, knbyaxan mrana na cungcanciyeyci gisu pllug gisu mrana na bringan. Inhang knglangan rngangun na ka Intu dhqi bi ka biyax cingci asi ka kttuwan qmita ka kungkungkayke, phiyug pusu bi quri cyawtung, skrana Nungyey ni klealang, prawah qnlangan gaya quri rawtung. Ttgsa ni sblaiq pniyah djiyun, kana ka Cyuanmin-cyeyanpaw ni skbiyax uqun ni mahun.
Guatemala
Ris (歷史)
Knkawas 1841 betaq knkawas 1871, Kahwear‧Karera ma bobo na ka seediq pawso-pay dmudul cunghu daha. Anu mdakar naq ndheya naq, lmngelung mesa naka dooyun ka tuncu-cutu na cuming-suci, ini stqita mesa huwa kesun ka smbleyaq qnlhangan.
India
Pranaan Kungyey(工業發展)
Iyawcangyey Intu ga ida pusu bi bgurah saan marig iyawcangyey, ida pusu bi bgurah saan marig iyawcangyey kana babaw dxgal. Iyawcangyey Intu o hngkawas 2020 do musa dhuq 485 hpucing meycin ka ngalan siida. Sengwucriyaw cangyey Intu ga pnsaan qnrana qnquran kana o wada niqan 60% ka pnsaan.
Guatemala
Ris (歷史)
Knkawas 1871, cuyotang na Htosu‧Ruhweno‧Paawsu‧Awyen prading dmudul qnlhangan, dehuk knkawas1944 de, prading knbeyax cinci sentayhwa. Ciida duri we dndulan Dame ka renho-kwoping kongsu we, prading mari kahwe ma blebun na Kwatimara, ma, mrunux cungcu na Kwatimara.
Mohamed Ould Abdel Aziz
Kndusan(生平)
Kngkawas 2005 idas 8, dtnhiqan Qnlhangan  Anjeyng Cyu Cyucang Ely Ould Mohamed Vall ka muda  rmading knspaux  seyhu, phiyu ‘Mbiyax Meysa Msdurux Lnglungan Mi Mincu Cyuns Yingkay’ lmutuc biyax lmutuc biyax Soto Weytuy Chuykwan na Mohamed Ould Abdel Aziz ka  tumal mi qmpah muda knspaux seyhu. Kngkawas 2007  idas 3 diyax 25 muda knbeyhing seyngkyo, murux hosweynjn Abdullahi ka  wada mangal Soto. Kngkawas 2008 idas 8 diyax 6, spuda  Sotohu Tukubeycu Sangmocyo ka pusu dmudul heyta, dmudul knpaux seyhu, phmtur Abdullahi Soto,   phiyu ‘Kwowu Yingkay’,  phiyu ‘Kwowu  Yingkay’, lmutuc biyax seyhu.
Cyocuy
= Cyocuy（鳥嘴部落） = Gaga mniq Sincuseyn Ceynsusyang ka alang Cyocuy. 68 sapah ka kneegu na sapah, 221 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 91% niqan 201 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 9% niqan 20 hiyi koia.
Pusu nniqan alang(部落特色)
Ini kla na ka dungus bi mniq kari Atayal ka「Cyocuy」, kari Tlu o 「Cyocuy」tna bi hnang tlu ka kari na.
Guatemala
Ris (歷史)
Knkawas 1944, bobo suye-koming de, wada poxun ka tucayco Hawarho‧Uweko,  kika moda mingcu ma yenrun-cuyo ka dheya di, kika niqan ka tg1 hwari daha mqlahang seediq pqeepah di, knkawas 1950 betaq knkawas 1954 de,  lutuc na seediq Zwesu Kowo‧Apunsu ka congtong daha, moda tuti-kayko. Ciida we 2% bale ka seediq tndheran ma, 70% ka dheran qqpahun, Apunsu de paha kari mesa, knpryuxun mu ddoi dheran na seediq, paha kari mesa brigun mu ka dheran na tndheran ma, kndlaxun ta maasu seediq uka riyung dheran. Wada mbeyax kari nan ii senci ka Apunsu nii ma, wada asi oda tuti-kayko. Seediq ka niqan knglahang dheran 223are we, netun na ini qpahi di we ngalun swecin. Mhiti na de, kndalax 1059 nongcang mnangal 4300are ka dheran, ye ba wada 10wan hari ka nongming wada niqan patis tnheran.
Cyocuy
Nniqan alang(所在位置)
Nyusan Singcu nsgan Cyeyns alang Sinre.
Guatemala
Tiri (地理)
Ga meniq Congmeyco ka Kwatimara, quri daya na so dheran llebu ka Petung we lmiqu qqyexan mttilux, dheran na ckceka bbaro we niqan qgiyaq puniq, dehuk 4200m ka cneriq na dheran madis puniq, dheran na quri Taypingyang we, breenux pphmaan ani maanu, mtilux karac na hiya. 縮圖|Laalang pngerah nKwatimara Ckceka ka dheran na bbaro we, wunhwa-congsin nKwatimara nii, maha 1300m dehuk 1800m ka knbrawan na, muuxun karac na tnkingal knkawas, diyan han we maha 18° betaq 28° ka kntlexan na, rmaband baro hari de msekuy ka hiya. Ga meniq hini ka tunux alang daha Kwatimarasu. 250wan ka hei seediq na, hini ka tg1 knpruwan ka alang daha pngerah. Rcilung Atitoran ka riyo-congsin daha, tunux daha alang cbeyo Kwatimara, alang cbeyo ka Tikaar ma, duma alang niqan ngayan ka Kosaarnanko ma Cicikasutonanko.
Cyocuy
Gasuc(範圍)
Gaga mniq siyaw hari nyusan Singcu nsgan Cyeyns alang Sinre 8 rin hiya, nirih na hangan truma alang Mey-yuan ka ciway hangan ksun dha, mniq quri hunac hraan hidaw bgurah alang Sin-re 3.7km.
Guatemala
Tiri (地理)
Kwatimara nii we, niqan 37 ka dgiyaq na cmeriq puniq, ckceka na so mrmari hari we sepac nii: dgiyaq Pakaya, dgiyaq Sungtiyaku,  dgiyaq Huayko ma dgiyaq Takana. dgiyaq Huayko daka dgiyaq Pakaya we, cmneriq knkawas 2010, knkawas 2018 dungan we, cmneriq ka dgiyaq Huayko dungan, kbekuy sngali ka seediq mangal luqah ma wada mhuqil ka duma.
Cyocuy
Tiri lnglingay(地理環境)
Mniq narac daya yayung Yorwosi hiya, hunac gqiyan hidaw ayug dgiyaq Cyocuy, kana knjisan dgiyaq o saw hari 850-900mm.
Guatemala
Singcng cyuhwa(行政區劃 )
Kwatimara we 22 sung, betaq knkawas 2014 di we, 330 ka singci na
Mohamed Ould Abdel Aziz
Kndusan(生平)
Kngkawas 2009 idas 4 diyax 15 cida wada  malax qpahunn ‘Kwowu Yingkay Cusi’muda seyngkyo soto qnlhangan.
Cyocuy
Klegan seejiq nealang(部落所屬族群)
Atayal.
Mohamed Ould Abdel Aziz
Kndusan(生平)
Snggiying Yingcyo Ba Mamadou Mbaré u ida  muda  qpahun rinji qnlhangan weynso, seykining  muda psbalay kwotu diyax ddaun qnlhangan kddiyax.
Cyocuy
Djiyun kari(使用語言)
Kari Atayal, kari Tlu, kari Khilang.
Guatemala
Cngc(政治)
Knkawas 1896 1 idas ali 15, paha patis daha sehwa, sancen funri ka cunrti na, kika singcung(congtoong ma hucongtong), rihwa(kwohwe na Kwatimara) ma suhwa(cwekaw-hwayen) daha we psaanak.
Cyocuy
Snhiyan cungcyaw(宗教信仰)
Joro.
Mohamed Ould Abdel Aziz
Kndusan(生平)
Kngkawas 2009  idas 7 diyax 18, Mohamed Ould Abdel Aziz mniq kcka Soto seyngkyo pa wada niya ini baka ka brah qnlhangan weynso Wale, Mincu Biyax Ryeynmong Cusi Tatahe  mi Kokomin  Gikay Gicyi  saya Bulehayr mi d9 hiyi   hosweynjn,, wada mbiyax mangal 52.58% malu  niya hyo, kiya mi idas 8 diyax 5 mniq Nouakchott Olympic Tiyucang psdhuwan phiyu  qmpah soto. Kngkawas 2014  idas 6, spuda hantay pay mbiyax  balay  hmtur seyngkyo cida, Mohamed  Ould Abdel Aziz pa wada   mangal 82% ryu mntxal mangal soto Mauritania.
Cyocuy
Pnyahan alang(部落由來)
Pnyahan patas pgkla ita《Gaya na Atayal》, gaga mniq daya nyusan Nan-to alang Ciwey-jwan(翠巒) hiya, bubuy da iyux miing bgurah dxgal, tnhjil dhuq igi yayung Ma-ri-kwo-wan hiya nniqan, tmhangan dha U-raw-se, bukuy do yasa knskuy bi ka karac hiya, kngkawas pusa huda kika smliq bi pnegalang, kiya ni niqan duma neseejiq alang thjil dhuq Swey-teyen-se nniqun 【nyusan Sin-cu nsgan Ciyeyn-s alang Sin-re】, bukuy do smisug kika smiyuk ka alang Sqoliq(澤敖列), hrinas igi yayung Ma-ri-kwo-wan hiya nniqan dungan, phiyug kingal alang hangan alang nii o J-pa-s(Pasiyo), bukuy do thjil alang Sin-re yayung Yo-rwo dungan, kika tmhangan dha Pa-s-se na. Bukuy paru tnjiyal knlangan do, yasa niqan egu bi btunux Mey-kwang, kiya ni tmhangan dha alang 「Mey-yuan(煤源)」. Alang Cyocuy o ciway hangan na alang Mey-yuan.