cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Serbia
Pusu nkari :Endaan Sayrweyya
Musa ruwan Nanslafu, titwo dmayaw sida ni dhiya ka paru bi empqlahan kleaan, phiyu Koncan-cui klwaan Nslafu-sehwey cui lyeyn pang-konhkwo (Nan lyeyn pan ), ana kiya hngkawas maxal mngari kbkuy masptul maspac pnaqih ka Nanlyeyn pan ni sulyeyn. hngkawasmaxal mngri kbkuy mataru kmxalan kingal Titwo ni bukun Ayci Nihlu msupu phiyu Pucyeymonyun yunton. Nanslafu sehwey cui lyeynpan konhkwo ni titwo pdudu siida, puda Sehey cui ngalan hbangan, psparu qmita mseupu asi smkingan lnglungan klwaan alang. Saw nii sida Tonow koncan cui kwo o Nanslafu klwaan ka thngayan bi hbangan.
Gukut
Nniqan lnglingay(地理環境)
Brnux dxral snbrxan ucilung, haypa 30 m.
Quri ppanan rulu(交通資訊)
Mriq rulu:
Malu muda Tay 9 seyng mquri Nanaw mtmay elu paru Suhwa, alang pnsliyan mniq brah bling elu Heping pa kiya ka Alang Gukuc (Alang Hecong).
Mngngrang ni mkkaydang ka snunux
= Mngngrang ni mkkaydang ka snunux（ 頭髮參差不齊 像階梯似的 ） = Niqan ka kingal rudan sbiyaw, enta smaqic tunux Hori sa ka laqi niya, ma ka tama niya o uka pila sa. Yaku nanaq smaqic msa ka tama niya, kiya ni smaqic ka tama na da, mnhdu smaqic do wada mqaras bi tmalang nganguc ka laqi nii da. Qmita ka seejiq o asi hulis paru, skluuy ka laqi, 〝snqitan manu snunux su gaga, ima snaqic kiya？〞
Valau
pnyahan pnataas
Snakun:Truku
Valana
Gaga mniq Nantowseyn Sinyisyang ka alang Valana.
Cote d'ivoirie
thumb|Flag of Ivory Coast- Syangya Hayan konghokwo（象牙海岸國旗）|alt=Flag of Ivory Coast|387x387px
Mngngrang ni mkkaydang ka snunux
〝 Tama mu hmi!〞 Msa ka laqi nii. 〝Ma saw bi mngngrang mtna kaydang qtaan.〞Shaya kana ka seejiq, lmingis ka laqi ni wada miing tama na duri.
Lanngdun
312 sapah ka kneegu na sapah, 1,219 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 95% niqan 1,156 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 5% niqan 63 hiyi koia.
Gukut
Ppwaluk tyeyn-cu patas qtan alang(電子地圖連結)
Teyn-cu patas pkla nniqan alang.
Cote d'ivoirie
= Cote d'ivoirie（象牙海岸） = Gaga kska Meycow ka Cote d'ivoirie, 8 00 N, 5 00 W ka gaga na nniqan.
Kana ka knlbangan na o 322,463 sq km（hangan na o Tg69）(knlbanga dxgal o 318,003 sq km, knlbangan qsiya o 4,460 sq km).
Kana ka sejiqun o niqan 23,740,424 hiyi.
Gaga Yamoussoukro ka pusu alang paru, jiyax 7 idas 8 ka jiyax skrayan klwaan.
Lanngdun
Kana ka kleegan seejiq ga, Bunun 91%, Tayal 2%, Amis 1%.
Cote d'ivoirie
Manu ka dxgal Cote d'ivoirie ga wada sugan 64.80% ka dxgal qpahan, 32.70% ka dxgal bbuyu, rahuq dxgal do niqan 2.50% na.
Lanngdun
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Cote d'ivoirie
Bukung klwaan ta sayang o kiya ka Alassane Dramane Ouattara, pnaah hngkawas2010 idas 12 jiyax 4pnrajing kmlawa klwaan.
Serbia
Pusu nkari :Endaan Sayrweyya
Bukuy hngkaws maxal mngari kbkuy mspac kmxalan meydan ka Ttwo, prajil mrudu ka seejiq, dhuq hici hngkawas maxan mngari kbkuy mngari kmxalan mkgayaw ka Nanslafu. mataru ka cyamon konhkwo Nanslafu o niqan spac ka wada murux. Bukuy hngkawas maxal mngari kbkuy mngari dha, tengari Sayrweyya ni Montneyklwo dha klwaan, prajil phiyu Nanslafu leynmon konghkwo ( Nanleynmon ). prajil phiyu Nanslafu leynmon konghkwo ( Nanleynmon ). hngkawas maxal mngari kbkuy mngari kmxalan mngri, Sayrweyya konghkwo nneyq ska Kswowo psbu siida gisu buun Peyyuey, psbu o gqiyan hidaw hiya ka embiyax ni dhiya ka pklawa Kswowo.
Langas
= Langas (拉加善部落) = Gaga mniq Hwareyseyn Jweysweysyang ka alang Langas.
Cote d'ivoirie
cinkhulan sa knita’ sa brbiru’
Valana
38 sapah ka kneegu na sapah, 129 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 94% niqan 121 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 6% niqan 8 hiyi koia.
Culiu
Kana ka kleegan seejiq ga, Amis41%, sakizaya 1%, Kebalan2%, Bunun38%, ni rahuq na o8%.
Serbia
Pusu nkari :Endaan Sayrweyya
hngkawas empusal kbkuy empitu jiyax maxal kingal idas kingal. Sayrweyya konhkwo muda murux do prajil Ihwey pgaaw. Sayrweyya cicintang nneyq dha kbkuy mrimal lngan siida mangan maspac kmxalan kingal lngan, Mincutan mataru kmxalan spac,Sayrweyya mincutan-sin Sayrweyya tan lyeynmon mspatul empitu lngan, Sayrweyya minjen tan maxal mngari lngan,Sayrweyya sehwey tan maxal mataru lngan, Sayrweyya cyo mincutan ka pusu pgaaw lyeynmon maxal rima lngan, duri maspac isi kika rima hgalan sejiq centan ni pgaaw lyeynmon pseasug.
Culiu
Pusu nniqan alang(部落特色)
Coleh o nniqan bi sleexan qsiya ka Hayrwo klegan Beyke(貝殼) nii.
Mngngrang ni mkkaydang ka snunux
Snakun:Truku
Cote d'ivoirie
Syangya Hayan konghokwo(象牙海岸共和國)
Mniq mtltu mccbu cida han ka Syangya Hayan pa, mblayaq bay  sunca koka iril Ahuyrika, binaw babaw  kngkawas 1985 da u alaw ka mqnaqah   ka seyji    mi ini   knbaka knpruyux mi wada so ini tduwa ka ckcka  koka mi iyax kngkawas 2002~2011 mnuda mccbu nanaq ka dhiya,  maku wada  mstabuy ka keyjay dha.
Serbia
Pusu nkari :Endaan Sayrweyya
duri Sayrweyya konghkwo hunac Kswowo ni Meytwosiya ccsen kndadax hngkawas maxal mngari kbkuy mngari kmxalan mngari mhdu ka psbu Kswowo, kika ini klwayiSayrweyya konghkwo da, kiya ka kiya ni lyeynhkwo ka sblaiq qmlahan dxgal hiya, Lyeynhkwo Kswowo tnais pqpah tancyu tpaytwan tnais pqlahan. hngkawas empusal kbkuy mataru jiyax empusl idas dha, psilin niqan ini aaw ka Kswowo. hngkawas empusal kbkuy maspac jiyax maxal empitu idas dha, rmngaw nanaq murux ka Kswowo ida Kswowo konghkwo.
Culiu
Nniqan alang(所在位置)
Nyusan Skanki nsgan Fengbin alang Cicyi(磯崎).
Kabalelradhane
= Kabalelradhane（神山部落） = Gaga mniq Pingtung Utaysyang ka alang Kabalelradhane.
Valana
Kana ka kleegan seejiq ga, Bunun 92%, Amis 2%.
Q’yulang
= q’yulang（戈尤浪部落） = Gaga mniq Sincuseyn Kwansisyang ka alang q’yulang.
Cote d'ivoirie
Pusu tyawmu: Syangya Hayan sing cng cyuhwa
1.Aneypi cyu
Culiu
Gasuc(範圍)
Mniq hunac alang Cicyi(磯崎), hraan hidaw ayug dgiyaq Cyaruransan(加路蘭山).
Langas
136 sapah ka kneegu na sapah, 342 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 89% niqan 304 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 11% niqan 38 hiyi koia.
Culiu
Pgkla patas cyawtung(交通資訊)
Mniq babaw elug Tay tg11.
Cote d'ivoirie
Pusu tyawmu: Syangya Hayan sing cng cyuhwa
2.Pahun cyu
Kabalelradhane
130 sapah ka kneegu na sapah, 405 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 99% niqan 399 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 1% niqan  6 hiyi koia.
Cote d'ivoirie
Pusu tyawmu: Syangya Hayan sing cng cyuhwa
3.Syasasangtora cyu
Kabalelradhane
Kana ka kleegan seejiq ga, Rukai93%, Paiwan4%, Amis1%.
Cote d'ivoirie
Pusu tyawmu: Syangya Hayan sing cng cyuhwa
4.Tngkayray cyu
Kabalelradhane
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Serbia
nniqan lnglingay
Nniq alang Prkan pantaw ka Sayrweya han, sngun Nanslafu ga hngkawas maxal mngari kbkuy mngari kmxalan cyeyti ni hngkawas empusal kbkuy mataru Montneyklwo ni hngkawas empusal kbkuy maspac kswowo murux priyux Neylu kwo.
Langas
Kana ka kleegan seejiq ga, Amis 68%, Bunun 18%, Paiwan 1%, Truku 1%, ni rahuq na o 1%.
Culiu
Pnaah alang(部落由來)
Kari Amis ka hangan dha nniqan nii, yasa egu bi ka nangal dha quri saw Coleh nniqan bi sleexan qsiya ka Hayrwo klegan Beyke(貝殼) nii kika klaun bi sjiqan, minkwo hngkwasan 57 siida, pnryuxan kana saw spgan kngkingal sapahka sapah kmlawa Hucngswo(戶政所) klwaan siida, kiya ni keegu bi ka sjiqan kndadax nniqan dgiyaq seejiq tnpusu o, kiya ni asi tmhangan dha Culiu(高山) ka alang dha da.
Quyu
quyu(蛇) Lala bi klgan ka quyu.
Valjulu
Valjulu（娃優魯部落）
Gaga mniq Taytung Cinfungsyang ka alang Valjulu.
Cote d'ivoirie
Pusu tyawmu: Syangya Hayan sing cng cyuhwa
5.Maxal mspac duwiyaq cyu
6.Huromakoar cyu
7.Sangsasangtora cyu
8.Langu cyu
9.Syeyhu cyu
Serbia
nniqan lnglingay
Egu ka ttudu dgiyaq Sayrweyya. hraanhidaw, gqiyan hidaw psnakan Stala dgiyaq ni tinala dgiyaq plutuc, pspuwan Twonawhe beenux ka gqiyan hidaw Fiftina breenux, thngayan yayung, malu dxgal, hunac egu dgiyaq,ttudug pspuwan Kswowo penti ni meytwosiya penti. nniqan baraw bi Sayrweyya ka Arpaniya ni Kswowo siyaw Cyalaweyca dgiyaq, haypa empusal mataru kbkuy mrimal tru mi.
Culiu
Pnaah alang(部落由來)
Plealay bi dhuq hini klegan sjiqan o Kavalan ni Sakizaya, yasa ini baga biyax ka mnuda tnjiyal Cyariwan(加禮宛事件) ka kwangsyu hngkwasan siida do o, kika qduriq siyaw gsilung, bukuy dha klegan seejiq tnpusu o snslian daya malu bi tmbgurah dxgal nniqan Sinse ni Cicyi.
Cote d'ivoirie
Pusu tyawmu: Syangya Hayan sing cng cyuhwa
11.Congkawari cyu
Serbia
nniqan lnglingay
Mstrun yayung Sawa, yayung Tisa ka yayung Twonaw do, mquri siyaw hraan hidaw qluli, kika qluli dhuq yayung Lwomaniya, kingal uri o qluli hunac yayung Tamwolawa. Egu ka meuxul karac alang Sayrweyya, mskuy misan mcilux rbagan, bncingan quyux qsiya rima kbkuy mrimal ~ empitu kmxalan mrimal hawmi. Knrbagan： 88361 pingfan konli ( kana Kswowo )
Culiu
Pnaah alang(部落由來)
Mniq hngkwasan Taywan kwangfu siida, niqan duma sjiqan quri gqiyan hidaw Jweyswey Fuyuan(瑞穗富源),  seejiq Bunun na alang Mayuan(馬遠), yasa kjiyax mnuda elug Hwadung-cungku, miyah dgiyaq siyaw gsilung na dgiyaq Ciyaruransan hini tmsamac, snliyan dha niqan egu bi samac ka hini ksun, dalih saw gsilung o ungac seejiq nniqan, lutuc mlawa maxal sngari tnsapah thjil hini nniqun. Mniq kana hraan hidaw siyaw gsilung o, kndadax Jweyswey Cyimey, Fengbin Culiu ni Cangbin Nanci o, endaan tnhjilan sjiqun Bunun kana.
Valana
pnyahan pnataas
Snakun:Truku
Q’yulang
53 sapah ka kneegu na sapah, 129 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 49% niqan 63 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 51% niqan 66 hiyi koia.
Culiu
Pgkla patas saan rmigaw(旅遊觀光資訊)
Lhngaw ruwan tasil, ksun dha Yuyeydung(月洞).
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Q’yulang
Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal 46%, Saysiyat 2%, Cou 1%.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Valjulu
Valjulu（娃優魯部落）
94 sapah ka kneegu na sapah, 242 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 99% niqan 239 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 1% niqan  3 hiyi koia.
Serbia
Uuda mklawa (行政區劃)
Sayrweyya konhkwo Kswowo,foifotina dha ccsen, quri falyu o Kswowo o yasa Sayrweyya konghkwo duma kiya, bukuy psbu ida Lyeynhkwo ka pklawa Kswowo,kiya ni hngkawas empusal kbkuy maspac jiyax maxal empitu idas dha rmngaw kari murux nanaq ka dhiya, duma alang Sayrweyya konhkwo tnhangan “congSayrweyya”ana saw kiya ka alang ini pntna ka uuda.
Cote d'ivoirie
Seyji(政治)
Kndadax kngkawas 1983  prading, Syangya  Hayan mndungus balay sotu pa   kndadax Abidjan  thdil dhuq Yamusoko,   binaw balay bay pusu stmaun qpahun ana manu pa ida nanaq Abidjan na. Hbaraw balay tasukwan pa ida wa mniq Abidjan uri   na. Tnpusu   sediq koka Syangya Hayan u ida wisu snparu qmita wada dha hyaun qmita ka qnrapan dha  uxay so mnccbu mi llaqi ka wisu ngalun quli mpqpah qpahun koko uri ka lmlamu uuda.
Valjulu
Valjulu（娃優魯部落）
Kana ka kleegan seejiq ga,.
Serbia
Uuda mklawa (行政區劃)
Sayrweyya konhkwo sugan empusal mngari co ni kingal csyas, ruwan na hiya rima cow Kswowo (gisu murux ), Fuyfotina empitu cow ( mklawa nanaq ), Cong Sayrweyya maxal empitu coe, wana pusu alang Peyyrkle ka csyas. Sugan duri ka cowsya, kana klwaas niqan kingal kbkuy maspac, duma Kswowo niqan mtrul alang,Fuifotina niqan mrimal spac alang.
Sayrweyya kndadax congSayrweyya, Kswowo ni fuifotina sgan kana empsal mngari cow, csyas Prkle dhiya ka pnsli, duma na hiya cong Sayrweyya tduwa qmita alang sugan Sumatiya ni gqiyan hidaw Sayrweyya ni hraan hidaw Sayrweyya dha alang, Cow ni Csyas tduwa sugan kingal kbkuy mrimal syeyn ni empusal spac alanf. Ana saw rmngaw ka Sayrweyya gisu nnia ruwan alang dh aka kswowo konghkwo, yasa kndadax hngkawas maxal mngri kbkuy mngari kmxalan mngari gisu ini pklawa Sayrweyya ka alang Lswowo da, kiya ka kiya ni hngkawas empusal kbkuy maspac ida murux nanaq ka alang dha.
pnegluban Congkwo
Sayrweyya brah hang o Nangslafu srwaun phiyu Conghwa jenmin konghkwo, kika bukuy qnaqih ka Sunang do, mquri Sulyeyn ka Conghwa jenming konghkwo, ida tkiisu ka pnegluban dha klwaan nii. Hngkawas maxal mngari mrimal rima jiyax sha idas kingal ana mseupu ka dha klwaan nii, ida psltu bi ka pnegluban dha, kiya ni hngkawas maxal mngari kbkuy mrimal maspac yasa Nanslafu prtun na ka Sulyeyn kiya ka mangan bi brah ka Kwoci kongcan cui yunton endaan nii ga pqnaqih duri, dhuq bi hngkawas maxal mngari kbkuy empitu kmxalan empitu Nangslafu bukun Titwo miyah conghwa bukuy do malu ka pnegluban dha da. Congkwo nii o gaga Peyrkle hiya niqan paru sapah, kika smalu kingal qpahun sapah saw Pulistina. Sayrweyya o niqan paru bi sapah daw Peycin, kiya ka kiya ni Sanhay hiya smalu kingal Conlin skwan. Conghwa jenmin kanghkwo nii Kswowo psbu siida dmayaw Nangslafu lyeynmon konghkwo, mhtur Peyyuey psbu Nangslafu[7][8], ida msaan bi ka quri Meycyun snub Congkwo cu Nang lyeynmong taskwan [9] Congkwo mhtur Peyyuey muuda ddaun Kswowo, lnglungun dha o iyux pgayaw ka Sicang ni Singcyang[10]
Valjulu
Valjulu（馬兒部落）
Gaga mniq Pingtung Santimnsyang ka alang Valjulu.
128 sapah ka kneegu na sapah, 399 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 96% niqan 383 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 4% niqan 16 hiyi koia.
Serbia
pnegluban Owmong
sayan, Sayrweyya gisu mbbiyax muuda mseupu Owcow leyngmong, ysa quri Owmong ktaan dha ka Sayrweyya egu bi ka pnqtaan uuda, ska na hini pusu ddaun Sayrweyya asi ka psrwaun murux ka Kswowo, uxay kiya uri o dha Kswowo pkmalu ka pnegluban dha. sayan Sayrweyya ini sruwa psaw nii, kika ini lnglung hari mseupu leyngmong. Ana saw kiya prajil hngkawas empusal kbkuy maxal spac, Sayrweyya qulun bi sruwa pkmalu ka pnegluban Kswowo da, wada brah hari ka quri mseupu Leyngmong, kiya ka kiya ni Sayrweyya psmiyah bi saw brah hngkawas empusal kbkuy empusal tduwa mseupu Owmong, kika Owmong uri o “ ini saw uxay bi psruwa uri.
Langas
Pnyahan pnatas (參考資料)
Snakun:Truku
Gukut
Klwanan sediq(部落所屬族群)
Seejiq Truku.
Serbia
pnegluban Kswowo
hngkawas empusal kmxalan maspac idas maxal empitu idas dha, kndadax Sayrweyya ka muruxo ida Kswowo nanaq ka rnngaw, phiyu Kswowo konghkwo. Sayrweyya konghkwo, Elwos, Elwos, conghwa jengmin konghkwo, Ar ni liya, Mwolwok, Sila, Mwosik, Yueynan,Lwomaniya, Uklang, Sipanya, Ingtu, Psi, Nayciliya, Nanfey, Akntin, Payelwos, Palestan, Poliweyya klwaan nii o ida ini psruwa murux ka Kswowo. Sayrweyya nii o ida gisu mhtur Kswowo msupu hbaraw Kwocicuc. Kswowo konghkwo sayan o uxay uxay Leynhkwo cnyueynkwo. Sayan niqan kingal kbkuy ka Lhkwo cnyueynkwo, Martaciskwo, Taywan [11], Nyoayci niKukcuyntaw o sruwa pmurux ka Kswowo. Ana saw kiya, yasa kndadax pixan paru bi kndadax Elwos ni conghwa jnmin konghkwo, ida pncikuh lnglungun mseupu Leynhkwo cnyueyn kwo ka Kswowo. [12]
Cote d'ivoirie
Seyji(政治)
Kndadax babaw ndanan kngkawas 2002 idas 9 diyax  19 (qmita“rikisi”), mnuda Syangya Hayan koming mccbu, tudaya u spudaheytay knspaux “Burah heytay(kari Hwaransi:Forces nouvelles)”
Serbia
pnegluban Kswowo
Sayrweyya hini o yasa ppsruwa pmurux nanaq Kswowo ka klwaan o muda saw pbnahun ka Tas ppuda ka dhiya. Kiya ka klwaan nii ga kana Meyykwo, Rrpaniya, Pawcyaliya, Macitwen konghkwo, Klwenpiya, Klwoaysiya, fakwo, tkwo, siyonyali, Turci, Slwoweyniya ni Inkwo.
Cote d'ivoirie
Tiri (地理)
Syangya Hayan u wa mniq iril kngahu ucilung Ahuyrika mquri tuhunac u Cineyyawan, mquri iril u Raypijweyya mi Cineyya, tudaya u msdalih Mari  mi Pucinahwaso, tunarac u msdalih Cyana. Kana bay knlbangan u 322463 pinghwang kongri, knbbaraw kngahu ucilung u 550 kongri. Kana dxral kndadax iril tudaya mquri narac hunac mstabuy, pdkaun kana u ini sttu balay, tuiril daya u haypa 500~1000 meyta ka dwiyaq Mangtai Cyori lmiqu, tudaya haypa u 200~500 meyta ka ini kbaraw bbrnux, tunarac hunac haypa ini scuqi 50 meyta Hayan mi Cineyya ka dwiyaq Ningpa, haypa 1752 meyta.
Pusu balay yayung u kndadax tuhunac mquri tudaya qluluy, niqan yayung Pangtama(950 kongri), yayung Komoay(900 kongri), yayung Tora(650 kongri), yayung Kawari(600 kongri), knbbaraw kana yayung pa 3100 kongri, kana balay knlbangan  yayung u 232,700 pinghwang kongri. Kntlxan karaca hini. Peywey 7° tuhunac u   kntlxan quyux karac kiya,  Peywey 7° tudaya u kntlxan mspriq karac kiya. Idas  2~4 u mtilux balay, pdkaun kana ka kntlxan karac u 24～32℃; idas 8 ka mskuy   balay, pdkaun kana ka knskuy karac u 22～28℃.
Gukut
Sduwi na kari saya(當今使用語言)
Kari Seejiq Truku, kari Telu.
Valjulu
Valjulu（馬兒部落）
Kana ka kleegan seejiq ga, Paiwan91%, Rukai3%, Bunun1%, ni rahuq na o1%.
Gukut
Quri pplahan mi sanan rmiwaw(旅遊觀光資訊)
Sdhmawan qmita
◎Nanhu Beyhing Dwiyaq.
Qntan patas(參考資料)
‘Patas Lntudan Marah Matas Nyusan Skangki’ – Patas Bnkuwan Kluwanan Sediq.
Serbia
Ihwey(議會）
Muda iyueync
Gukut
Qntan patas(參考資料)
‘Ndanan Sediq Tnpusu Taiwan’ – Patas Bnkuwan Ndanan Tayal.
Cote d'ivoirie
Hnyuwan nniqan:
Mndungus kari pa, kana hnyuwan koka u kndadax tuhunac mquri tudaya ka   kndudul baraw, tuckcka u knbaraw dudux dwiyaq u niqan 914   meyta dhuq 1524 meyta ka dwiyaq, babaw daya brnux u pnpuwan bbnaqi tipiq btunux.
Ethiopia
thumb|Flag of Ethiopia-Kwo-ci Isopiya（衣索比亞國旗）|alt=Flag of Ethiopia|414x414px
Gukut
Qntan patas(參考資料)
Cyeynswo sitong hangan dxral http://gis210.sinica.edu.tw/placename/ Snakun:Truku
Ethiopia
= Ethiopia（衣索比亞） = Gaga kska Meycow ka Ethiopia, 8 00 N, 38 00 E ka gaga na nniqan.
Cote d'ivoirie
Tiri cyu:
Hnyuwan koka  niyi u, kndadax tuhunac ngengahu  ucilung hmqangaw kana koka dhuq ayus tudaya, malu tura balay psnakan langu qsiya stmuwan mi mklmiqu mi mksspriq tturu nniqan.
Nniqan Langu qsiya stmuwan
Valjulu
pnyahan pnataas
Snakun:Truku
Serbia
Bukun ni Conli （總統及總理）
Bukun kndadax sejiq asi pgau bukung, pqpah rima hnkawas, tduwa dmutuc qmpah enkingal, ciway ka jiyun na qqpahun, pgau conli asi ka hbaraw Kwoxwey dmayaw, kika conton pqlahan, niqan paru bi djiyun na qqhlangun.
Lanyu
Nsgan Lanyu o gaga Nsgan Taitung, kmpraan kana dxgal o 7.04 km², (dxgal dgiyaq o 0 km², dxgal pmblxan o 43.17 km²). kmhbragan hiyi o 5,035, sapah o 1,798, seejiq tnpusu 4,243 hiyi, knhbragan hiyi o 84%Yami(Tao). Yami(Tao) ka hbaraw balay alang hini.
Quyu
Ungat papak, ungat pahing na ni mkkdxgal.
Serbia
Uuda psaping（軍事）
Hngkawas maxal mngari kbkuy mngari kmxalan mngari Sayrweyya kongh cyun ga kska Kswowo siida wada buun bali Peyyuey, psbu siida gqiyan hidaw mbbiyax nii hici pqlahan Kswowo.
Quyu
Mniq truma dxgal, lhbun ghuni ni bling btunux.
Serbia
Ssjiqan ni shlayang（人口和宗教）
Kana ssjiqan klwaan empitu kbuhug ( hngkawas empusal kbkuy maxal mngari ) gaga ini biyaw mlih ka ssjiqan Sayrweyya, yasa sncikuh tnquli lqlaqi ni thjing ising alang ka ssjiqan kiya ka pusu bi. kika kska tnpusu seejiq Sayrweyya ka sejiqan Sayrweyya, duma hgalan seejiq ka sejiq Arpaniya, sejiq Syonyali, sejiq Posniak, ( seejiq Muslin ), seejiq Lwomu, sejiq Klwoaysiya, seejiq Slwofak, seejiq Pawcyaliya, seejiq Lwomaniya, seejiq Turci dnii. Kska na hiya, Kswowo ka pusu nniqan seejiq Arpaniya ( kndadax hngkawas empusal kbkuy maspac ida pmurux nanaq ), Foifutina ccseng ka pusu nniqan seejiq Syonyali, kiya ka kiya ni hbaraw ka ini nniq hini. hbaraw ka Sayrweyya shlayan dha o pnrhulan Toncyaw, duma seejiq ini kpiya shlayan dha ka pnrhulan Islang, pnrhulan Teyncu.
Lanyu
nyusan qpahan
Nsgan Lanyu o niqan 4 alang ni maxal 6. 6 o, Ivalino（野銀部落）, Iranmeylek（東清部落）, Yayo（椰油部落）, Iratay（漁人部落）, Imaorod（紅頭部落）, Iraraley（朗島部落）.
Quyu
Smkuxul bi sriyu keeman ka quyu giji.
Snakun:Truku(太魯閣語)
Serbia
Kari（語言）
Quri skari Sayrweyya o kari Sayrweyya, kiya ka tnkari Srweyya - Klwoaysiya, maspac kmxalan maspac tnegkmbkiyan ssjiqan Sayrweyya skari dnii. Kana klwaan Owcow o ida Sayrweyya ka gisu skari dha kari nii, btasan Silir ni btasan Latin tduwa dha djiyun. Kari Sayrweyya ni patas Silir ka djiyun klwaan dha.
Cote d'ivoirie
Tiri cyu:
Nniqan langu qsiya stmuwan pa kndadax Huryeysuko dhuq ayus Cyana, knbbaraw na u 297 kongri; nniqan hini u kndadax kingal  bbaraw bay btbnaqi   psnakan na ka Ucilung Tasiyang,  mkngengahu ucilung  dhuq iyax  Raypijweyya, ou bay ka knbaraw  bay knngahu bbtasil. Langu qsiya sumuwan cyu u mkcutaw karac, kntlxan u sesu 24.4℃ dhuq 28.3℃（Hwasu 76℃ dhuq 83℃）, knhuriq uri pa ya bay 77% dhuq 85%. Mniq kngkawas 140 diyax ka diyax mhuriq pa, qnnyuxan pa dhuq 3250 kongri.
Nniqan Mklmiqu:
Nniqan mklmiqu pa wa mniq bukuy Langu qsiya stmuwan, knbbaraw qqhuni u dhuq 24 meyta, mllutuc ka dudux qhuni mi, so wada kndxan bay mkmubung. Niqan duma ka mklmiqu qhuni u hmrinas  45 meyta, niqan ou ka qqhuni so uxiyux ka   wa mniq iyax mklmiqu. Nniqan hini u yacutaw karac, ini so khuriq balay, ya  bay 71%, knpriyux bay ka kntlxan, pdkanan u iyaxesu 13.9℃ dhuq 39.4℃(hwasu   57℃ dhuq 103℃), qnyuxan kngkawas u ya bay 990 kongri dhuq   2490 kongri.
Nniqan mksspriq:
Nniqan mksspriq u msdalih ayus tudaya, kiya ka mndungus bay kndkilan qqhuni mi sspriq beyhing bay brnux mksspriq. Nniqan hini u mkmtilux karac, psnakan tura bay kndnguwan bnkuwan karac mi knhriqan bnkuwan karac, kndadax tunarac daya Sahara bbuyu bnaqi miyuk kndnguwan mqbulic ka bwihur Yaarmata, kiya ka kndadax kngkawas idas 12 dhuq kawas idas 2 cida ka kndnguwan mskuy bnkuwan karac, kngkawas idas 3 dhuq idas 11 ka knhriqan mtirux bnkuwan karac.
Ethiopia
Kana ka knlbangan na o 1,104,300 sq km（hangan na o Tg27）(knlbanga dxgal o 1,000,000 sq km, knlbangan qsiya o 104,300 sq km).
Serbia
Kari（語言）
Ini kpiya skari dha kari kika kari Syonyali, kari Slwofak, kari Arpaniya, kari Lwomaniya, Pawcyaliya ni kari Lusenniya, kana kari Sayrweyya – kari Klwoaysiya: Kari Posniya ni kari Klwoaysiya. Kana mtna ciway ssjiqan mhrinas alang maxal rima tnegkmbkiyan, dnii ka tnkari dha.
Pusu ptasan : Hbangan Sayrweyya
Hbangan Sayrweyya konghkwo pusu qpahun dha ka fuuyey.
Ethiopia
Kana ka sejiqun o niqan 102,374,044 hiyi.
Serbia
Pusu ptasan : Hbangan Sayrweyya
Hngkawas empusal kbkuy maspac ngngalan dha kana mataru kmxalan mataru, ssmalu qpahun ni qpahun dxgal mangan 24.2 tnegkmbkiyan ni 12.3 tnegkmbkiyan. Ida saw sayan hbangan Sayrweyya dha Consio ni duma Parkanpan taw ( saw Klwoaysiya, Lwomaniya, Slwoweyniya ) o naqih kiya, kiya ka kiya ida malu ka Arpanuya ni Mortwowa.
Tiyu (體育)
hngkawas dnii o malu bi ensaan dha pspun wancya ka Sayrweyya konghkwo, kana kingal snaw murux pspun hiya ka mangan tgkingal knlangan Nwowak,tyueykweyci, kingal uri o qrijil musa murux pspun mangan tgkingan knlangan Angna.Iwangnwoweyci, brah o qrijil mangan tgkingal knlangan Yeylayna.Yankweyci, Yank.Tipusaleyweyci, meseupu pspun dha snaw mangan tgkingan knlangan Neynat. Cimwonici dnii. Sayrweyya o boru ka spuan dha bi sspun, snparu bi qmita Owcow ka quri boru Sayrweyya klwaan, nian bi hangan pspun boru kika mnangan brah Incawpanpa Manlyeyn o weytici, sayan embiyax muda Manlyeyn na Mati, embiyax muda Icyacinlyu kwoci Milan ka Stankweyci ni Feyneypacyey na Klasici, embbiyax muuda brah cyeyrsi na Iwangnwoweyci dnii. quri       paycyo Sayrweyya qrijil hngkawas empsal kbkuy maxal maspac mangan tgkingal scingsay, hngkawas empusal kbkuy maxal mataru Liyueyjejeneylu yunton hwey yacyun ni hngkawas empusal kbkuy maxal rima qrijil mangan scyey pey yacyun, sayan o tgtru hangan knlangan. ciban niqan mrireyh hangan knlangan ka Pwoskweyci, Mihailwoweyci, Lsici ni Awcyeynyeynnwoweyci.
Ethiopia
Gaga Addis Ababa ka pusu alang paru, jiyax 28 idas 5 ka jiyax skrayan klwaan.
Serbia
Nkari pnegluban(相關條目)
• Nangslafu
Ethiopia
Manu ka dxgal Ethiopia ga wada sugan 36.30% ka dxgal qpahan, 12.20% ka dxgal bbuyu, rahuq dxgal do niqan 51.50% na.
Serbia
Nkari pnegluban(相關條目)
• Paru Sayrweyya
Ethiopia
Bukung klwaan ta sayang o kiya ka Mulatu Teshome, pnaah hngkawas2013 idas 10 jiyax 7pnrajing kmlawa klwaan. cinkhulan sa knita’ sa brbiru’
Cote d'ivoirie
Karac:
Syangya Hayan  qmuyux bnkuwan karac u so tnnanaq balay, uka mbruwa qmuyux lmutuc mk10 diyax mi mk8 diyax, uka ini pstuq qmuyux tikuh uri, so mskingal diyax mi mkdha diyax mntxal mbeyhing qmuyux, qmuyux kingal mi   dha jikang da  u msuwan dungan, mtltu sbhuran.
Ethiopia
= Isopiya(衣索比亞) = Isopiya renpang mingcu konghokwo (kari Amuhara：የኢትዮጵያ ፈደራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ，ye’ītiyop’iya federalawī dīmokirasīyawī rīpebilīki), asi daha kesi Isopiya (ኢትዮጵያ，ʾĪtyōṗṗyā, hengak tmgesa bnhangan), alang cucen kwocya ga meniq muxi Hweco. Daya na daka ma, quri tghunac daya na we ga mtaayus Oricweya, quri hhreyan na hido we ga msayus Ciputi, Somariran ma Somariya, quri ggqiyan na hido we ga msaayus Sutan ma nan-Sutan, hunac na we ga mtaayus Kunya. Hmrinas 1 yi ka hei seediq na, alang tgeegu ba hei seediq nerukwo bobo dheran nii, ma, tg2 kneegu hei seediq Hweco(Nayciriya ka tg1 egu bale). Dheran na Isopiya nii we 110km², tunux alang na ma, tgparu ba alang na we Atisu-apepa.
Ngayan alang(國名)
Ngayan na Isopiya nii we pneeyah patis Sira “Αἰθιοπία” (pusu nawe, Αἰθίοψ，Aithiops，seediq Isopiya ka dungus na), patis nii we pneeyah “αἴθω (aitho ‘sqerun’ ma ὤψ (ops ‘dqeras’), snpuwan daha patis Sira, dungus na we “qarux dqeras bnwan hido”, nirih na mgdheran qalux qraqil seediq Hweco. Mptpatis nSira ka Sirototowe, nngalan patis nii ka tmngayan quri tghunac na nrao Sahara.
Roma sutay na Sira, ya ba kndalax kongyen-cen 850 prading, “Isopiya” nii we ngayan tgiicil dheran na Nupiya, betaq san suci de, wada krmuxan na Akosumu tikwo ka dheran Nupiya nii, wada saangal ngayan alang na seediq Akosumu dungan. Dehuk 20 suci de, “Isopiya” nii de ga saangal alang bale di.
Liechtenstein
thumb|Flag of Liechtenstein -Kwoci（列支敦斯登國旗）|alt=Flag of Liechtenstein|390x390px
Ethiopia
Ngayan alang(國名)
Kingal duri we, ngayan cbeyo na Isopiya ka Apisiniya nii we, seediq wada mgRating ka knesa daha mesa Ḥbštm ma Ḥbśt (Ḥabashat), kari Arapo de wada mesa Ḥabasha di ma, kari Saypa de wada mesa “'ḥbs” ('Aḥbāsh) di.
Congku ma cinsu (中古與近世)
Hwangti na Isopiya ka Mongniriko-arsu (kndalax knkawas 1889 betaq knkawas 1913)
Cote d'ivoirie
Pusu qsiya:
Nniqan Syangya Hayan pa pusu bay yayung u niqan yayung Komo mi yayung Pangta mi yayung Sasangtora mi yayung Cyawara, kana yayung u ana so wana mkasu 60 kongri sngari, binaw quri so mkmhaqun qhuni u wada mdungus balay  da.
Liechtenstein
= Liechtenstein（列支敦斯登） = Gaga kska Owcow ka Liechtenstein, 47 16 N, 9 32 E ka gaga na nniqan.
Ethiopia
Congku ma cinsu (中古與近世)
Hwasiarkaypi-cungpaw ka ga Kongtoar we, wada spatis ngalan suce-yican na Renhokwo cyaw-kowun-cucu di. 縮圖 Alang ncbeuo ba ka Isopiya nii, sqita qnrequr daha matis de, tgcbeyo ba mneniq hini we, kongyen 1 suci betaq 7 suci ka Akosumu-tikwo; 13 suci betaq 16 suci de, pheyu Siniya wangkwo ka seediq Amuhara; alang paru ma mnbeyax ba Tonghwe, dehuk Sutan ma Somariya say aka dheran na; mddeka na 16 suci, msriyux meyah kmremux ka Awtuman-tikwo ma Putawya; pnrdingan 19 suci ciida we, wada msgaliq ma wada mswaye egu alang di, uka beyax dnooyan na hwang-ti di, “knxelan mqqehur wang-cu” kesun daha ciida; knkawas 1868, meyah kmremux ka Ingkwo; knkawas 1889 de wada mskingal alang di.
Cote d'ivoirie
Keyjay (經濟）
Syangya Hayan  mniq babaw kngkawas  1960 dukuricu da u, msupu Hwarasi malu bay pnluban niya na. Ou bay kluwanan smnalu nongcanpin ka cuko mi dmudul waycu mtmay cngce, kiya ka kndudul wada mrana mblayaq mniq kntlxan bay Ahuyrika koka ka Syangya Hayan, binaw, kawas kawas msturung kana mtqiri knlangan babawxral wada mhnuk kana nongcanpin ka Syangya Hayan, kiya kana ka pusu bay nongcanping koko mi kahwey mquri nganguc sbari u snturung beyhing bay pnspngan uri da; mumal krinah knrabang ka dhiya nanaq uri, wada so mqraqil ka kndusan mpqpah qnpahan mi qpahun mbbari da. Syangya Hayan u txtaxa koka pnsliyan Ahuyrika kongsangyey hwakwey pskngalun kingal uri.
Liechtenstein
Kana ka knlbangan na o 160 sq km（hangan na o Tg219）(knlbanga dxgal o 160 sq km, knlbangan qsiya o 0 sq km).
Serbia
Pnyahan bnatas（參考資料）
Snakun:Truku
Liechtenstein
Kana ka sejiqun o niqan 37,937 hiyi.
Cote d'ivoirie
Knhbrawan sediq mi kari(人口及語言 )
Knhbrawan sediq pa ya bay 2195 knbkiyan  knhbrawan sediq(kngkawas   2012). Kana koka u niqan 69 klwanan minjoku, pusu bay u psnakan 4 minjoku beyhing pusu bnkuwan: Aken minjoku bnkuwan(ya bay 42％), Manti minjoku bnkuwan(ya   bay 27％), Koru joku bnkuwan(ya bay 15％) mi Woarto minjoku bnkuwan (ya bay 16％).
Liechtenstein
Gaga Vaduz ka pusu alang paru, jiyax 15 idas 8 ka jiyax skrayan klwaan.
Ratuc
Ex: niqan duma kingal ratuc, niqan duma kingal rituk.
Liechtenstein
Manu ka dxgal Liechtenstein ga wada sugan 37.60% ka dxgal qpahan, 43.10% ka dxgal bbuyu, rahuq dxgal do niqan 19.30% na.
Rapit
rapit (飛鼠)
Liechtenstein
Bukung klwaan ta sayang o kiya ka Hans-Adam II, pnaah hngkawas1989 idas 11 jiyax 13pnrajing kmlawa klwaan. cinkhulan sa knita’ sa brbiru’
Ratuc
補充： rituk 小苧麻園
Liechtenstein
Reyctnstng（列支敦斯登）
Reyctnstng cinwangkwo,  qnlhangan tiping neyru kcka Oco (Ryeynhekwo cyuyu citwan ka ngalan dha qnlhangan tuiril Oco), wa qpiyan kcka ddha qnlhangan Jweysu mi Awtiri, kiya ka jeyseykay ddha qnlhangan swangcong neyru uri  (kingal u Ucpyeyke). Kiya mi qnlhangan niyi ka wana murux kingal dmuwi kari Doicu ka ngalan kari ddiyun seyhu; binaw ini ptuayus Doicu ka qnlhangan niyi. Cyuncu risyeyn ka mniq lmiqu qnlhangan  tiping niyi, ana tiping ka tndxral mi ini khbaraw hiyi sediq uri, binaw mndungus bay ka ngengalan dha hbangan, txtaxa hiyi sediq nngalan dha kngkawas ka  hbangan pa dhuq 60,000 oyeyn, kiya ka wa mniq dwiyaq Aarpeysu knmalu qtan, piswey teyngkoku mi ou nngalan hbangan ka mnniqan msbyayaq bay qnlhangan tiping.
Ratuc
(引自：曾瑞琳，《泰雅賽德克傳統織布文化》，頁24. )
Rapit
thumb|Flying squirrel in a tree
Liechtenstein
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Ethiopia
Congku ma cinsu (中古與近世)
Knkawas 2019 idas 6, tteeyux paha kari ka Api congri daha, wada ini dehuk ka cyunsu cung-pen na Arongmino‧ciko mesa. Ciida we psteqan ka wang-ru na Isopiya.
Ti-ri(地理)
1,104,300km² ka knuglahang ka dheran Isopiya, kawyen ka teru psnakan daha ka dheran na, 2500m betaq 3000m ka knbrawan dheran na, spuun qmita kana laalang Hweco dige, Isopiya nii ka bbaro dheran na, kika “knuruh Hweco” kesun daha; quri tghunac hhreyan na hido we kawti nSomariya; ga moda ckceka alang daha ka Tong-hwe tareku; 28% ka dheran daha nrao ma so nrao.
Kndalax knkawas 1993 idas 5, wada turi ka Oricweya-sung di we, nerukwo ka Isopiya nii di, ssiyo alang na we Ciputi, Oricweya, Sutan, nan-Sutan, Kunya ma Somariya. Atis-apepa ka tunux alang daha. Kingal duri we, pntyusan na Kunya daka nan-Sutan ka Iremi sancyaw, Isopiya daka nan-Sutan nii we, paha kari mesa niqan ku cu-cen ma kwan-sya mesa kana daha, sayay we Kunya ka ga qmlahang.
Karac(氣候)
Karac Isopiya nii we, so kntilux breenux bbrengil ma so kntilux mmaku, niqan knttilux lmiqu ma knttilux nrao.
Qnyexan na kingal knkawas we, kndalax kawyen quri ggqiyan hido ka 1500mm mquri tgdaya na, quri tghunac na hhreyan gido de kndudul tikuh ma, betaq 500mm.
Swe-wun(水文)
Egu yayung, rcilung ka dheran alang na, rcilung Tana ka tgparu na bale. Ga moda quri tgbaro na ggqiyan hido ka yayung Ranniro. Niqan yayung Awmo ka quri tghunac na ggqiyan hido, hiti na de mosa qluli rcilung Awtukana. Pneyah Isopiya ka yayung Ranniro, hini ka tgparu ba pusu qsiya yayung Niro nii, knxelan 1990, mkkmbarux pila Hweco hwacan inghang ka Isopiya, ssalu na sweku, ani si wada hteran Ici ka ga meniq hunac tghunac yayung Niro, kika mquri Congkwo kmbarux pila di, wada slmeyan ciida ka sweku daha di. Tgdaya na yayung Awmo we, ga smmalu ssliyan qsiya saya, qdeun daha knkawas 2013 smmalu, pdehuk 187mw ka pnyahan na dengki.
Cung-cu(政治)
Knkawas 1994 idas 12, wada moda ka senhwa snmalu daha “senhwa Isopiya renpang mingcu konghokwo”, pryuxan daha renpang-cu ka kwoti daha; pooda sancen Hwunri ma yihwe neko-cu, pooda ceng-cyaw Hwun-ri. Tunux alang ka congtong, jenming taypyaw-yen ka mege ngayan ma, asi ka moda psruwa renpang-yen ma jenming taypyaw-yen, 6 knkawas ka tloongan na, mndaha ba lmutuc pnsgao daha. Congri daka neko ka tgbaro ba cusing cenri, tosu-tang ka dmudul neko, uxe de tosu-tang ka suupu dmudul, dheya ka huco quri jenming taypyaw-yen. Renpang yihwe we pnkluwan jenming taypyaw-yen ma renpang-yen. jenming taypyaw-yen we renpang rihwa ma tgbaro ba cenri ciko, cuce mingsen ma, 547 hei ka gneegan daha, asi ba ka 20 hei ngalan ka sawsu mingcu, 5 knkawas katloomhan daha. Renpang-yen we ga dmoi cesu-cen na senhwa ma, pooda mingcu cuce ma mtaalix, psbale pntkari na co ma co, pnkluwan na 117 hei pneyah kklegan mingcu tay-pyaw, asi ka niqan kingal taypyaw ka knkingal mingcu, kiya duri we, dehuk 100 wan ka hei seediq de, mrana kingal tay-pyaw, co-yihwe ka pcikun, ani naq jenming cusen, 5 knkawas ka tloongan daha.
Pnheyu cunghu bgurah de, mbeyax ba skadi hwantwe-tang ma mpprengo, ptbale ndaan cengcu daha, smmalu ma pooda tgdaha cihwa na 5 knkawas, psdehu qqlahang na. Knkawas 2006 idas 9, moda tg6 cenkwo jenming taypyaw tahwe na Isopiya jenkoming mingcu cungsen, pkmalu sndhegan na ddheya naq, plaxun na ka mdudul hwantwe-tang, qtaan ka cungtang hoce; pkbale so pnryuxan na, psbeyax knmalu pnhyegan daha, niqan ba ka nrihan na. Saya de, cengci na Isopiya we ga mtdehu, ani si seediq ga dmoi halung moopux cenghu ge, kmremux alang theya, ancen na duma alang we ga kndudul naqah.
Sing-cung hwaci(行政劃區)
縮圖
Singcung hwaci na Isopiya ( 衣索比亞行政區劃 )
縮圖 Ga ptyusan 9 co ma, 2 cusyasu ka Isopiya.
Jen-ko (Hei seediq) (人口)
Hei seediq kana Isopiya we 1.1 yi (knkawas 2019), 3350 wan bale ka knkawas 1983 han, 19 suci han duri we 900 wan bale, qtaun ka ndaan daha smepu knkawas 2007 we, knkawas 1994 betaq knkawas 2007 we, wada mrana 2.6% ka hei seediq daha, pspuun qmita ka knkawas 1983 betaq knkawas 1994 ka mrana 2.8% we, wada seelih hari, ani si rrana na hei seediq we tg10 suce nii. spegun daha de pdehuk 2.1 yi de knkawas 2060 mesa ka kari daha, maha 2.5 pe na knkawas 2011.
Maha 80 sngari ka klegan ka mingcu daha, kari ga daha dooyan we to naq hari kari Yafe, kari sanmi-cu ma kari Kusito-cu ka rrngangun daha bale, meniq ka kari Kusito-cu we niqan seediq Awromo, Amuhara ,Tikore ma Somariya, sepac mingcu nii we, hmrinas sepac pnsaanak teru ka hei seediq daha.
Sqita snpegan hei seediq Isopiya nii ka knkawas 2007 we, seediq Awromo tguegu ba hei seediq, niqan 34.49%, hei seediq Amuhara we 26.89%, Somariya ma Tikore we 6.2% ma 6.07%, duma we Sitamo 4.01%, Kurako we 2.53%, Worayta we 2.31%, Hatiye we 1.74% ma Aarhwa we 1.73%, Cyamo we 1.5%, Kefficho we 1.18% ma duma we 11%.
Berah na knxelan 1980, egu ba ka Yotay-jen meyah theruy meniq Isopiya hini, Peta-Isore kkesun daha, pheyu alang ka Isore de, mlatac Isopiya ma wada naq Isore di.
Kari (語言)
Kari Amuhara we, kari qmeepah renpang kiya, Ingyi ka dooyun daha klaali duri, kari Awromo ma kari Tikore ka rrngagun daha bale. Sqita snpegan kari snpegan daha we, alang Isopiya nii we, maha 90 klegan kana ka kari naq ndheyaq. 縮圖
Cote d'ivoirie
Knhbrawan sediq mi kari(人口及語言 )
kluwanan ka kari sduwi dha mniq koka hini, kiya mi Musurin u dmuwi kari Dyula ka qtanan dha mbbari uri. Kari bnkuwan seyhu Syangya Hayan u ngalan dha pkngalan kari (mniq Abidjan pa qulung bay so kiya) ka kari Hwaransi, sduwi dha balay mniq sapah pyasan uri. Syangya Hayan u wada mndungus bay mrana tuiril Ahuyrika koka ka dhiya.
Qwarux黃藤
Mesa ka kari rudan alang, egu riyung oda na ka qwarux nii ma, dooyun riyung ita Seediq. Cbeyo han we, mosa neepah ka rseno ma, ani naq mosa lmiqu, mmeeyah alang de moda mangal qwarux. Migin qwarux hmneru so cbuwan hido, ini angal mneniq qeting, ado mgipuh ka hmneru qeting ma, ini eniq dooyun. Dehuk alang de bcbacun daha han ma, phdagun daha ngerac sapah daha. Mdengu du ge doosun ka quti na han, kika blequn dmaus dungan ka benac qwarux, qtaun mptinun so qyqeya maanu ma, pndngusun naq ttinun ka benac dnoosan. Kana ooda nii we daun daha mnsenge tikuh pneeyah neepah, uxe duri we daun daha qmuyux meniq sapah, mdrumuc riyung ka rudan ta cbeyo. Egu ba ooda na ka qwarux nii, slmeun bruru, wahu bruru, rawa qcurux, bunuh; stqari ddooyan hlmadac, puyan, snbragan; ngalan snuyuk bbekuy phuyu sapah, smmalu behing, tibu babuy ma kadu rodux, kana dnii. Yaani gaga rhuqan smneeru ka duma dungan. 部落耆老說，黃藤有很多用途，我們族人很善用黃藤. 過去，男子去狩獵或耕作，回程就會採集黃藤回家. 採黃藤要選生長在向陽的地方，不採背陽者，因生長於背陽者易斷裂且不耐用. 到家後將它解剖並曬在院子裡. 曬乾後去藤肉、留藤皮削平，視擬編何種藤具而削成適宜之藤篦. 都利用耕作之餘或雨天製作. 編藤具費時費工，可編製背籃、魚簍、藤帽；獵刀、矛握把上的護持；可做為蓋房屋、工寮、豬舍、雞寮等等之繩索.
Cote d'ivoirie
Knhbrawan sediq mi kari(人口及語言 )
Saya Syangya Hayan pa ya bay 20% knhbrawan sediq u sediq qnpah muriq kndadax koka ssiyaw Raypijweyya mi Pucinahwaso mi Cineyya, ckcka u hbaraw  balay ka Musurin, kiya mi wisu kndudul mrana, Syangya Hayan pa hbaraw bay sediq tnpusu u Roma Teynsukyo mi burah Kiristokyo ka snhiyam dha, ini khbaraw ka smluy mntna snhiya rudan cbiyaw.
Qwarux黃藤
Snakun:Truku
Cote d'ivoirie
Knhbrawan sediq mi kari(人口及語言 )
So kiya sediq qnpah muriq tnsediq koka Syangya Hayan mi sediq qnpah muriq musurin mniyah ssiyaw koka pa ini sangay ptraqil. Uxay wana so kiya, niqan 4% knhbrawan uri ka Syangya  Hayan u uxay sediq qarux Ahuyrika, dhiya u twaw bay kndadax kongmin tuiril Oco, niqan uri  ka pniyah kuriscyang tuiril Meyco mi Ripanun.
Cyawtong（交通）
Quri so ppaun ucilung pa, pusu balay sanan  trudu asu ckcka koka u niqan Abidjan mi Sasangtora mi Taputa mi Poropey sanan trudu asu, malu ppwaluk kana tubeyhing trudu asu mtqiri knlangan babaw dxral.
Quri so cyawtong ppaun rulu, ppaun ruru  ckcka koka pa mndungus balay, knbrawan kana elu u 80000 kongri, kiya mi 6500 kongri u elu snpawan hndanan krotang, miyah 20000 kongri ka uxay so mndungus elu, miyah150000 kongri niya uri ka elu naqah dan na, kana koka u niqan mturul sngari kluwanan ka rulu ppaun. Alaw  ka twaw bay dwiyaq kobu ka ckcka koka,  kiya mi muru so kiya   mqriqu tubaraw mi tweruma ka elu uri, knttu msquri baraw mi mstabuy, mttuku balay ka mako  pnhiyu ddha  ssiyaw elu,  malu balay  ppaun rulu. Binaw muda elu btunux tiring tmuwan daw, msuwal u mqbulic, qmuyux daw msclaq balay. Ckcka koka u wana kingal bay murux elu kisya, kndadax sotu Abidjan mquri tudaya muda Poyako mquri Pucinahwaso. Knbrawan kana balay elu kisya niyi u 1282 kongri, kiya mi knbrawan  mniq ckcka Syangya Hayan u 660 kongri. Binaw elu kisya huwu mi sepey u ini qndhuq kwoci  sweycwen, tikuh balay ka ppaun kisya kddiyax.
Tiyu （體育）
Mntna balay kana koka Ahuyrika, mtur boru ka tukingal pskbiyax hiyi Syangya Hayan. cbiyaw Kndadax u pnsliyan mtur boru koka Syangya Hayan ka mbiyax balay mtur boru kana Ahuyrika, hbaraw balay mbtur boru pa dmayaw qmpah Oco ryeynsay, kiya mi niqan balay hangan phiyu kwoci Cyusing. Niqan bay hangan mbtur boru u wada taygo Tuawpa, kndadax Riaw Sarowenkaraw, Hopey Hwasya singhu cyuropu Syeyyunnu mi tnswayi Toni kndadax Mancng.
Pnyahan pnatas(參考資料）
Snakun:Toda
Ethiopia
Nong-mu-ye (農牧業)
Seediq daha mqeepah quri nongmu-ye we, maha 80% kana seediq alang daha. Pusu dheran hreyan kahwe ka Isopiya, ani dehuk saya we pnhmaan ngngalan daha pila ka kahwe nii, lnmuwan daha kingal knkawas we maha 20 wan ton hari, duma pnhgalang daha we, niqan yocay-cu, beruh, mugi, srqemu, brisan dnii, baka naq ppuqun daha. Simu-ye daha we mtrapiq bale, cunran-ryang simu-ye daha we tg1 Hweco.縮圖
Kong-ye (工業)
Kong-ye daha we, niqan hwang-cu, gmeyu qhuni ppheyu pnhyegan, qperas ma nong-ye simu-ye canping cyakong, pnheyu hndure hari we, renkang, suyo-tiren dnii. Pndungus na alang bbrigun we Dame, Tanah Tunux, Orosu, Itari, brigun na alang icil ka kahwe, benac dapa ma miric, yocay-cu dnii. Knkawas hndure hari di we, smnegul kesun i-tay i-ru, kika ga mkmalu ba cing-maw kwansi na Congkwo daka Isopiya nii, Isopiya nii duri de, ririh so pgluban na Congkwo sang-jen ma ciye mmaha Hweco.縮圖Saya duri ge, egu bale pqeepah laqi tikuh ka Isopiya nii.
Kwan-kwang-ye (觀光業)
Isopiya we niqan 3000 knkawas ka wun-ming risu na dheya di, egu bale ka so nkiya naq alang daha ma, so gaya ma pnheyu ndaan risu daha duri, ani si ini dehuk ka cicu censo daha dungan, kika lih so alang kbgrahun ssaan rmigo na. Ani so kiya we, 10 knkawas nii we, ga kndudul mdakil ka riyo-ye na. Seediq prigo ka peeyah alang nuinu we, kndalax knkawas 1990 ka 64000 seediq ma, knkawas 2013 de mkala 68 wan jen, spegun betaq knkawas 2024 de, mpdehuk 81.5 wan jen mesa ka kari daha.
We-sung suye (衛生事業)
Rmnengo ka seediq suce inghang ka mdudul aycu-pingtu, kn-suwan na seediq Isopiya we niqan kingal ising. Kingal duri we, niqan patis ga spatis na suce cenkang-cucu we mesa, 1936 kana ka ising nIsopiya, kika kn-suwan seediq Isopiya we, niqan 2.6 ka ising daha, wada mrana. Sqita peyah hini de, egu bale ka seediq kaw-seri daha we, mlatac Isopiya ma, wada quri sihwang skadi malau qpahun ma egu sntkeyan. 縮圖
Psramal yi-myaw ka ising (醫生準備疫苗)
Kkkere hei seediq Isopiya we, malu meniq ceng-su daka meniq nong-cun. Kana so tntingan laqi, nhqilan laqi rabu ma so naq hhuqil klaali we, egu ka nong-cun, anu anaq quri cyaw-yi, iyu ma sapah ising we, rmabang malu ka cung-su daka nong-cun. Meniq cung-su we 53 ka knkawas daha de pspuun smepu, meniq nong-cun de 48 ka knkawasdaha. Ado wesung ka ini pntena, kika kndudul egu ka seediq blebil qsiya malu; quri nong-cun we 11%, quri cung-su we 81%. So ka alang Hweco we, egu seediq smtangan kkdesun rmabang malu ma, mquri cung-su theruy.
Cyaw-tong (交通)
Kana qdisan na elu rulu puniq we 781km. hhaqun daha qyqeya we 90% ka gmtange kong-ru, 33,297km ka qdisan na kana elu daha knkawas 2002, kong-ru we 24,000km, ye ba maha 9000km ka kong-ru malu daun kingal knkawas. 40 kana cicang na, ckceka na we Atisu-Apepa, Tiretawa ma Tahotaar we kwoci cicang. Tunux alang daha ka Atisu-Apepa na Poray cicang we, tgmalu ba kana Hweco, 15 ka komngsu sapah skiya ga na biqan ticin-hu’u.
Ing-su (飲食)
縮圖
Ingsera (英傑拉)
Pusu sktengi uuqun dseediq Isopiya nii we, psbengux daha tayhu-menhu ka ingcera-ping ma hmanguc eguw “woto” (kari Amuhara：ወጥ, IPA: [wətʼ]). Ado qnlhangan Itari, mekan isu mensu klaali ka seediq Isopiya duri.
Kawyen na Isopiya nii duri we, pusu pnyahan kahwe suce nii, so ka Congkwo we alang na ocya, bsiyaq riyung risu na ocya ka Congkwo, “alang na kahwe” Isopiya nii duri we, ga pslutuc wunhwa na kahwe ka Isopiya duri.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Kahaehaeoan
= Kahaehaeoan（泰平部落） = Gaga mniq Sincuseyn Ufungsyang ka alang Kahaehaeoan.
27 sapah ka kneegu na sapah, 60 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 90% niqan 54 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 10% niqan 6 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Saysiyat 73%, Tayal 15%, Amis 2%.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Ray’in
148 sapah ka kneegu na sapah, 352 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 41% niqan 143 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 59% niqan 209 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Saysiyat 37%, Tayal 2%, Paiwan 1%, Amis 1%.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Kacedas
= Kacedas（內獅部落） = Gaga mniq Pingtung Sucusyang ka alang Kacedas.
209 sapah ka kneegu na sapah, 728 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 96% niqan 701 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 4% niqan 27 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Paiwan94%, Amis1%, Tayal1%.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Kahciday
= Kahciday（和平部落） = Gaga mniq Taytung Cngkungcn ka alang Kahciday.
351 sapah ka kneegu na sapah, 859 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 82% niqan 706 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 18% niqan 153 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Amis76%, Bunun1%, ni rahuq na o5%.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Guinea-Bissau
thumb|Flag of Guinea-Bissau-Kwoci Cineyyapisor（幾內亞比索國旗）|alt=Flag of Guinea-Bissau|390x390px
Kaidi
= Kaidi（楓林部落） = Gaga mniq Pingtung Sucusyang ka alang Kaidi.
174 sapah ka kneegu na sapah, 530 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 93% niqan 492 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 7% niqan 38 hiyi koia.
Guinea-Bissau
= Guinea-Bissau（幾內亞比索） = Gaga kska Meycow ka Guinea-bissau, 12 00 N, 15 00 W ka gaga na nniqan.
Likau-uan
= Likau-uan (錦屏部落) = Gaga mniq Taytung Haytwansyang ka alang Likau-uan.
Guinea-Bissau
Kana ka knlbangan na o 36,125 sq km（hangan na o Tg138）(knlbanga dxgal o 28,120 sq km, knlbangan qsiya o 8,005 sq km).
Kaidi
Kana ka kleegan seejiq ga, Paiwan88%, Bunun1%, Amis2%, ni rahuq na o2%.
Guinea-Bissau
Kana ka sejiqun o niqan 1,759,159 hiyi.
Likau-uan
103 sapah ka kneegu na sapah, 443 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 95% niqan 419 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 5% niqan 24 hiyi koia.
Kaidi
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Guinea-Bissau
Gaga Bissau ka pusu alang paru, jiyax 24 idas 9 ka jiyax skrayan klwaan.
Likau-uan
Kana ka kleegan seejiq ga, Bunun 82%, Amis 4%, Paiwan 1%, Tayal 1%, ni rahuq na o 7%.
Guinea-Bissau
Manu ka dxgal Guinea-bissau ga wada sugan 44.80% ka dxgal qpahan, 55.20% ka dxgal bbuyu, rahuq dxgal do niqan 0% na.
cinkhulan sa knita’ sa brbiru’
= Cineyyapisor（幾內亞比索） =
Cineyyapisor-kunghekwo (Kari Putawya: República da Guiné-Bissau), sun dha Cineyyapisor shaya（Kari Putawya:：Guiné-Bissau）, kika mniq klwaan gqiyan hidaw,Pusucineyya ka sexual. Daya Cineyyapisor o Sayneyciyaer, hraan hidaw, hunac o Cineyya kiya, gqiyan hidaw o paru gsilung Tasiyang. Kana sejiqun dha o 1,600,000 seejiq,pusu bi paru alang o ''Pisor. Cineyyapisor'' o kika mniq kana klwaan o tgkingal bukuy bi knmalu ka klwaan knmrigan dxgal dha.
Ris(歷史)
19 sci, dhuq saw ini hari knmalu ka Mawyi qmpah seejiq(奴隸貿易) do, kika miyah mrmuxan miing kmalu dxgal ka sejiqun Putawya. Kmlawa ka seejiq Putawya o tnhuway balay ni egu bi seejiq miyah smiyuk. Uxay uri o seasug egu bi dxgal biqun dha Sifey(西非) ka seejiq Putawya, kana o niqan ka yayung Kasamangshe.
Seuxal han o Putawya sun dha “Bolama” kika mrmuxan Cineyya ni smiyuk bi balay ka ndhiya, kiya do mnuda mdudul Alimika ''Yowrisis.Kerante mniq 1870 hngkwasan ka mrmux ruwan da,bukuy bi do tduwa mrmux ruwan ka Pusucineyya. 1879 hngkwasan,kndadax Pusuweyteciyaw qduriq ka Pusucineyya da.''
1915 hngkwasan mnhtu Cminyuntung ka Putawya. Kiya ka kiya ni niqan cikuh tnciyan na, dhuq saw 1936 hngkwasan do kika tduwa bi mnhtdu da. 1941 hngkwasan pusu paru alang o kndadax Porama thjilan dhuq Pisor.
1952 hngkwasan pnryuhan ka Siyeynfa do, kika pnryuhan hangan 「Putawya-hayway-lingti葡萄牙海外領地」 ka Pusucineyya-Cminti. 1956 hngkwasan nburux pnhiyug ka Cineyya ni Weytecyaw-dang. Kndadax saw 1961 hngkwasan pnhiyug ka Cineyya ni Weytecyaw-dang do, kika prajing smiyuk Putawya,yasa egu bi ka Cunjn ka Putawya hmrinas 3 Wan 5000 seejiq, knteetu mllabang ka biyax dha. 1968 hngkwasan Cineyya ni Weytecyaw-dang kika tduwa bi ngalun dha ka nniqan Cineyya-Pisor.24 jiyax 9 idas 1973 hngkwasan tduwa emburux ka Cineyya-Pisor. Mtna hngkwasan 11 idas siida, Leynhkwo-tahwey kana pntaqun dha gipu(票) o 93:7, kika smruwa kana knlangan ni tuwa emburux ka Cineyya-Pisor da.
1980 hngkwasan siida, cungli Nuoan-peyernatuo-weyayra(若昂·貝爾納多·維埃拉) ddulun Cng-pyeyn(政變) pnryuhun Seyhu dha. 11 ida 1981 hngkwasan dhuq 5 idas 1984 hngkwasan cyuanri dha o gaga ngalan mdudul Weyayra keming-weyyuanhwey seejiq nii da. 1984 hngkwasan kwohwey dandangc o snruwa pnryuhun bgurah siyenfa, kika niqan ka bgurah mdudul dha uri. Mniq druma cdu dha o,mdudul klwaan dha ni yuansor klwaan ni cngfu-sornaw,kana nii o kika Cineyya ni Weytecyaw-dang ni cyunfang-sorring.1983 hngkwasan, 1985 hngkwasan saw bi niqan bi lnglungan musa smiyuk gaga kmlawa Weyayra cngfu nii.
1994 hngkwasan tgkingal Sankio klwaan mdudul ni Kwohwey. 1998 hngkwasan o Neycang Cyuns. 1999 hngkwsan o klwaan mdudul dha o qduriq da.2000 hngkwasan o kndadax Sankiyo,mdudul dha o Kumba Ialá（昆巴·雅拉）
Cngc(政治)
Cngc Cineyyapisor o ini angal kana biyax kmlawa ka mdudul dha ni tayyi-cngc, twotangc-kuoghec. Cuongtuong o kingal mdudal klwaan, Cuongri o tgdha biyax na ka mniq kinal klwaan ka hiya. Kmlawa singcngcyuan ka cgnfu. Cngfu ni kwohwey o supu kmlawa Rifacyuan. Sfa Cineyyapisor o murux ka Singcng ni Rifa dha.Cineyyapisor pnhiyug snkingal yaunc kwohwey ka klwaan nii (Cineyyapisor-cyuankwo-jnming-yihwey, Assembleia Nacional Popular da Guiné-Bissau ), kika yiyuanc ka nii. Mniq 28 jiyax 3 idas 2004 hngkwasan do kndadax Sankiyo(選舉) kika prajing. Kana tleengan ruwan o 102, kana tleengan nii o kndadax Sankiyo(選舉) kana ka 100,sngari 2 tleengan nii o biqun dha gaga eseisil alang sejiqan Cineyyapisor kiya, kiya ka kiya ni Sankiyo(選舉) sexual o ida mniq hiya ka sngari 2 tleengan na. Kana qmpah Yiyuan dha o 4 hngkwasan. Ungac ka snkingal mangal kana biyax ka cngtang kiya, ryenhecgnfu kana.Kndadax Sankiyo(選舉) ka kmlawa mdudul dha, kana qmpah mdudul dha o 5 hngkwasan.Kndadax Kaygi kwohwey o, mdudul dha o mlawa Cuongri miyah qmpah kiya.
Lilang
= Lilang（裡冷部落） = Gaga mniq Tayungsu Hpingcyu ka alang Lilang.