cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
South Sudan
Pusu tyawmu: Rikisi Tuhunac Sudan.
縮圖|Tama Qnlhangan Tuhunac Sudan John Galang dmudul Sudan Jnmin Ptrawah Heytay dhuq kngkawas 2005 wada mrdang ka hiya. Kngkkawas 1820 Micrayim prading qmlahang Tudaya Sudan kiya mi pkrana dhuq Tuhunac Sudan, mniq niyi cida han u rikisi Tuhunac Sudan u ini balay btasi, kongweyn 10 th brah u thdil miyah ka sediq Niro, wada mknama balay sediq mniyah mniq hini.
19 th puting hiti Ingkoku ka miyah qmlahang Tuhunac Sudan, kngkawas 1899 Ingkoku mi Miciayim msupu qmlahang Tuhunac Sudan. Alaw kluwanan minjoku, snlhayan snhiyan, bungka ka ini pntna, Ingkoku u ida balay smatang pspun dha ka Tunarac Sudan mi Uganda, binaw kngkawas 1947 Juba kaygi wada mnhdu pprngaw pspun ka Tuhunac Sudan mi Tudaya Sudan.
Kngkawas 1955 u wada mtdiyal ka Tuhunac mi Tudaya Sudan, Tumn1 Mccbu Kcka Sudan u wada pspuruq. Kngkawas 1972 mniq Addisababa  pbatas “Addisababa Pnsdhuwan Seyting” subway nniqan Tuhunac Sudan u niqan knbaka biyax cucu, wada mnhdu ka mccbu kcka dha. 縮圖|Kngkawas 2012 idas 7 diyax 9, laqi tiping Tuhunac Sudan u phiyu splawa qnlhangan ka bawa dha mqaras smsung dukuricu 1 kngkawas qnlhangan. Kngkawas 1983 soto Sudan Nimeri pkla kari knkana qnlhangan u muda Pnwaya Islam, wada ini qqaras tuhunac, tuhunac hantay heytay Sudan Jnmin Ptrawah Heytay u muda knciyuk seyhu, Tumn2 Mccbu Kcka Sudan pspuruq. Kngkawas 2005 idas 1 diyax 9,tuhunac tudaya ddha dha u pbatas “Pnsdhuwan Knkana Msblayaq” (Comprehensive Peace Agreement), mnhdu 12 kngkawas qnbsyaqan mccbu kcka dha nanaq, pnsdhuwan dha pprngaw u subway biyax cucu ka Tuhunac Sudan, kiya mi kngkawas 2011 idas 1 diyax 9 ka muda sediq qnlhangan meytaq hyo ya mpsruwa dukuricu, mntna kngkawas idas 7 diyax 9 soto Sudan pkla kari smruwa Tuhunac Sudan Konghkwo, wada mtu54 qnlhangan Agrika ka Tuhunac Sudan.
Kngkawas 1983 soto Sudan Nimeri pkla kari knkana qnlhangan u muda Pnwaya Islam, wada ini qqaras tuhunac, tuhunac hantay heytay Sudan Jnmin Ptrawah Heytay u muda knciyuk seyhu, Tumn2 Mccbu Kcka Sudan pspuruq. Kngkawas 2005 idas 1 diyax 9,tuhunac tudaya ddha dha u pbatas “Pnsdhuwan Knkana Msblayaq” (Comprehensive Peace Agreement), mnhdu 12 kngkawas qnbsyaqan mccbu kcka dha nanaq, pnsdhuwan dha pprngaw u subway biyax cucu ka Tuhunac Sudan, kiya mi kngkawas 2011 idas 1 diyax 9 ka muda sediq qnlhangan meytaq hyo ya mpsruwa dukuricu, mntna kngkawas idas 7 diyax 9 soto Sudan pkla kari smruwa Tuhunac Sudan Konghkwo, wada mtu54 qnlhangan Agrika ka Tuhunac Sudan. Kngkawas 2013 idas 12 diyax 14, Tuhunac Sudan Konghkwo na Sudan Jnmin Ptrawah Heytay 1 pnsliyan pay u smatang muda cngpyeyn. Sarwa Kir Mayardito soto u so kusun pkla kari wada mndungus balay mipix cngpyeyn, binaw kcka mccbu u prading muda Dungan, ida dhuq saya niyi. Kngkawas 2014 idas 6, Amirika “Waycyaw Cngco” patas keyngkyo ciko ‘Qnlangan hwa Cusu’ pkla kngkawas 2013 qnlangan ‘Ini Baka Qnlhangan Cusu’ (Fragile States Index) tbnkuwan, Tuhunac Sudan u wada mangal 112.9 teyngsu mi wada tu1 bnkuwan.
Ti-ri (地理)
縮圖|Sasing wesing na Tuhunac Sudan. Dxral Tuhunac Sudan u to bay wa mniq peywey 10˚ na weysyeyn tuhunac (Sotu Juba u wa mniq peywey 10˚), knbeyhing dxral u msdalih 62 pinghwang km, hniwan lnlingay u mtilux qyuxan qqhuni, sspriq brunux mi rucaw dxral rumu ka pusu.
Pusu tyawmu: Biyax sediq Tuhunac Sudan.
Spuda “Pnsdhuwan Knkana Msblayaq”, Suhwa Ciko ka Knbaraw Hoying, Sangsu Hoying, Tubaraw Hoying mi duma hoying pnssliyan. Knbaraw Hoying u yingcyo, huku yingcyo mi 5 hwakwan ka pnssli, kana dha u pnusa hangan soto kana. 縮圖|Spuda kngkawas kngkawas 2011 sediq qnlhangan muda meytaq hyo wada dukuricu ka Tuhunac Sudan. Spuda “Keyngpo Tuhunac Sudan Konghkwo”, soto ka qnlhangan weynso, huku soto ka qnlhangan yobi weynso mi huku weynso, kngkawas 2020 idas 2 phiyu ryeynho seyhu knkana 5 hiyi huku soto. Wada dukuricu ka Tuhunac Sudan daw, Macar ka phyuwan tu1 huku soto, dhuq kngkawas 2013 idas 7 cida wada plixan soto Kir. Mniq Tuhunac Sudan Konghkwo psbalay pnstocu syeynting (ARCSS) u mniq kngkawas 2015 idas 8 mnhdu pbatas daw, ryeynpang seyhu ka wada phiyu ‘Tuhunac Sudan tu1 huku soto’ na burah qqpahun.
Hiya u mniq kngkawas 2013 idas 12 dmudul cyunsu cngpyeyn, smatang pspaux Tuhunac Sudan soto Saewa Kir Mayardito ka pusu niya seyhu. Lmutuc mccbu kcka ka ddha dha, dhuq kngkawas 2014 cida u wada hmrinas knhbrawan hiyi sediq ka wada mrdang.
Kngkawas 2016, Macar u brinah qnlhangan muru “Pnsdhuwan Tuhunac Sudan Msblayaq”, kngkawas 2016 idas 4 pndhu phyuwan ‘Tuhunac Sudan Minjoku Dantay Kwotu Seyhu’ tu1 huku soto, kndadax phyuwan prading muda ka diyax qpahun. Kngkawas 2016 idas 7, dmkuh Macar na heytay mi dmkuh Kir na heytay u mniq Sotu Juba muda mccbu, ya bay niqan 300 hiyi sediq ka wada mrdang. Babaw niya daw ini balay tbrinah Juba ka Macar, idas 7 diyax 25 Kir u wada pkla kari soto ring, pkla kari ptalax qpahun tu1 huku soto ka Macar.
Kngkawas 2018 idas 9, Macar mi Kir u mntxal pbatas Psblayaq Pnsdhuwan Dungan. Kngkawas 2018 idas 10 diyax 31, Macar u mlatac Juba 2 kngkawas pa mn1 tbrinah miyah Juba, miyah tumal soto dmudul kingal pnsdhuwan. Hiti balay mniq 1 kngkawas daw wada mn1 phyuwan huku soto dungan.
Cngtang (政黨)
Saya u niqan 10 cngtang ka Tuhunac Sudan, psnakan niqan Sudan Jnmin Ptrawah Undo (SPLM),    Cweynkwo Tahuy Tang (NCP), Sudan Afrika Ryeynmong (SANU), Twancyey Mincu Cnsyeyn (UDF), Sudan Afrika Tang Tu1 Ryeynmong (USAP 1), Sudan Afrika Tang Tu2 Ryeynmong (USAP 2), Twancyey Mincu Cngcyo Cnsyeyn (UDSF), Tuhunac Sudan Mincu Rwentan (SSDF), Sudan Jnmin Ptrawah Undo Mincu Pyeynko Pay (SPLM-DC), Tuhunac Sudan Kyosanto (CPSS).
Sudan Jnmin Ptrawah Undo (SPLM) ka cucngtang.
Tuhunac Sudan Ptrawah Undo (SSLA) ka kcka qnhlangan knbeyhing bay hantay paypyey.
Kwohuy (國會)
Tuhunac Sudan kwohuy ka Tuhunac Sudan qnlhangan smmalu waya cikwan. Tuhunac Sudan kwohuy u muda pnwaya 2 ying, spuda co iyingkay mi kokomin gikay pnsliyan niya. Gikay saya u kokomin gikay mi co yingkay u mnniq kngkawas 2011 idas 8 pnhiyu. Kokomin gikay knkana u 332 hiyi giying, iyax diyax qpahun u 4 kngkawas, gicyo saya ka Manas Maykuko Rundiayr. Co yingkay knkana u 50 hiyi giying, iyax diyax qpahun u 4 kngkawas, gicyo saya ka Yoseyhu Por Cyeyn.
Pusu tyawmu: Tuhunac Sudan Jnmin Ptrawah Heytay mi Tuhunac Sudan Biyax Ucwang.
Sudan Jinmin Ptrawah Heytay- Tuhunac Sudan Kwohwang Heytay u Tuhunac Sudan Konghkwo na Biyax Ucwang; spuda pnsliyan Heytay Ucilung, Heytay Dxral, Heytay Karac Baraw. Knhbrawan hiyi heytay saya u 210,000. Snpeyyah kngkawas 2017 snpeyyah Sudan Jnmin Ptrawah Heytay muda snbarah mku Dungan. Saya u wisu snturung mccbu ka kcka dha nanaq, tuhuy Tuhunac Sudan huku soto brah Riko Macar dmudul ka Sudan Jnmin Ptrawah Heytay hantay pay tuhuy Tuhunac Sudan Ptrawah Undo nniqan dha nanaq muda mccbu.
Pusu tyawmu: Tuhunac Sudan sngcng cyuhwa.
Tuhunac Sudan Konghkwo hana rading balay u snpeyyah pnsliyan 10 Co (state). Kngkawas 2015 idas 12 diyax 24, Tuhunac Sudan soto Kir ka pkla kari knkana qnlhangan knpriyux pntyusan 28 Co. Kngkawas 2017 idas 1 diyax 14, soto Kir pkla kari pkranan 32 ka Co. Kngkawas 2020 idas 2 diyax 22, spuda qnhduwan mccbu kcka Tuhunac Sudan nanaq na Pnrngawan Patas Msblayaq Pnsdhuwan wada tbrnahan hana pnrdingan cida ka 10 Co, malan ka Pipor singcngcyu, Ruwong sngcngcyu kiya mi niqan tukubeycu na ka dxran nniqan Abuyeyi.
Sotu (首都)
Alaw sotu Juba saya u ini ttuku ka lxanan ssmluwan mi, seyhu u mniq kngkawas 2011 idas 2 spuda pnrngawan kari, smatang mniq quri lxanan ssmluwan niqan mndungus bay ka burah alang mkbrnux, kiya ka ngalun burah sotu. Mprngaw kari seyhu u mniq kngkawas 2011 idas 7 pkla wisu lmlung ya musa mndungus ngalan sotu ka Lansier, alaw Lansier u wa mniq Langu Sng, msdalih ayus Tukcka Cutaw Sng mi Tunarac Cutaw Sng mi Cyongray Sng, mniq quri nniqan lnlingay u msdalih tukcka nniqan tukcka qnlhangan.
Pusu alang mkbrnux (主要城鎮)
Pusu tyawmu: Tuhunac Sudan alang mkbrnux ryeypyaw. 置中|無框|Tuhunac Sudan pusu alang mkbrnux pnsnakan juga bnatas.
Way-cyaw (外交)
Pusu tyawmu: Tuhunac Sudan bnkuwan ndanan cyeyncyaw. 縮圖|Smruwa Tuhunac Sudan ka dukuricu qnlhangan saya.(黃)Tuhunac Sudan (綠)Smruwa Tuhunac Sudan na qnlhangan Phiyu qnlhangan ka Tuhunac Suda daw, wada ini biyaw smruwa Tuhunac Sudan kana ka qnlhangan qnlangan. Afrika Ryeynmong uri u smruwa tu54 qnlhangan cngweynkwo ka Tuhunac Sudan.
Tuhunac Sudan saya ka UN, Afrika Ryeynmong mi Tunarac mi Tuhunac Afrika Kongtong Sucang cngweyn uri, kiya mi smatang tumal Ta Ingkwosyey, Tunarac Afrika Kongtongti, Pnsliyan Kwoci Hwopi Cicin mi Qnlangan Ginghang Citwan. Mniq kngkawas 2011 idas 11 diyax 25, Tuhunac Sudan u tumal Tunarac Afrika Seyhu quri pkrana pnsliyan.
Cing-ci (經濟)
縮圖|Pnsnakan Gasoring Tuhunac Sudan. Gasoring knriyan Tuhunac Sudan u ini pkdaha cida ka Sudan na knkana pniyah gasoring na 85%,  gasoring ka Tuhunac Sudan pusu balay pnyahan keyjay dha. Ssalu lxanan smluwan Tuhunac Sudan u mowic balay, kiya ka mqrinuc bay qnlhangan knkana qnlangan uri.
Syakay (社會)
縮圖|Pnsltudan alang Tuhunac Sudan.
Knhbrawan hiyi sediq (人口)
Tuhunac Sudan Konghkwo pa sediq qarux ka pusu balay, snhiyan dha u Hwanringrun ka hbaraw niya, ini khbaraw ka smluhay Kiristo burah kyokay, Teyskyo, Koputo kyopay mi Islam kyo, ini pntna pusu snlhayan dha ka Sudan Konghkwo. Kluwanan minjoku mi ini pntna slhayan snhiyan ka pusu balay wada mkdha ka Sudan. Minjoku u sediq Tingka ka hbaraw balay, kiya mi thiti knhbrawan hiyi ka sediq Nur.
Kari (語言)
Cbiyaw han u dxral qnlhangan Ingkoku han, alaw wada dndulan Ingkoku, dmuwi balay kari Ingkoku, kiya ka kari sduwi kari seyhu Tuhunac Sudan uri. Kari Arabia mi kari knkingal minjoku u srngaw dha balay uri.
Pusu tyawmu: Tuhunac Sudan Islam kyo mi Kiristo kyo.
Tuhunac Sudan pusu balay snlhayan dha snhiyan ka Kiristo kyo mi Hwanringrun, ini pntna pusu snlhayan snhiyan dha Sudan ka Islam kyo.
Kngkawas 1956 ka brah muda smpu knhbrawan hiyi sediq cida, Sudan hbaraw bay snlhayan dha ka Kiristo kyo mi Islam kyo, kiya u thiti niya ka Tuhunac Sudan na snlhayan snhiyan u kiya ka knkana pnsltudan snhiyan Sediq Tnpusu dha, kcka niya u to bay muru pnsltudan snhiyan cbiyaw. Tuhunac Sudan u to bay muru nanaq snhiyan pnsltudan Sediq Tnpusu Hwanringrun (Splawa dha Niqn utux ka Kana Ana Manu Run). Spuda patas “Qnlangan Kiristo Kyo Payko Cweynsu”, kndadax kngkawas 1995 prading Teyngskyo ka Sudan knbeyhing bay kiristo kyo, pusu bay wisu mniq Tuhunac Sudan ka 270 knbkiyan hiyi sinjya.
Sinjya Roma Teyngskyo ka soto Tuhunac Sudan Kir, hiya u mniq Juba pkla kari dukuricu rmngaw, Tuhunac Sudan u snbeyhing qmita mtrawah snhiyan niya qnlhangan.
Ttgsa(教育)
Thunac Sudan saya u muda ‘8+4+4’ pnwaya yiwu kyoiku, kiya ka 8 kngkawas ka pyasan tutiping, 4 kngkawas ka pyasan tukcka mi 4 kngkawas ka pyasan tubeyhing kyoiku. Kari kyoiku pa ini pntna dmuwi kari Arabia ka Sudan, Tuhunac Sudan u skari kari Ingkoku ka pusu. So kiya u, Tuhunac Sudan saya snturung mptusa kari Ingkoku mi ngalun pusu kari ka kari Ingkoku seymung cisu mptusa u ini balay mttuku.
Qmnita: Ppanan mi mphaqun kisya Tuhunac Sudan.
縮圖|Kisya wisu mquri musa Wau. Juba Ppanan Skoki ka kcka qnlhangan mtbiyax bay qqpahun mi mndungus bay ppanan skoki, kiya mi niqan ou mdhu bay skyanan dha kwoci hangsyeyn lmutuc Kanpala, Nayrobi, Kayro, Yadsyabeba mi Kotumu.
Elu dha pa alaw mccbu kcka dha nanaq kiya ka wada hidoyi balay mnaqah. Quri so ppanan kisya, kcka qnlhangan u niqan 248km ka durin elu kisya snpeyyah Sudan tuhunac tnayus lmutuc dhuq Tuhunac Sudan tu2 knbeyhing alang mkbrnux Wau. Quri so pkranan hiti, Tuhunac Sudan u wisu smatang pltudun dhuq sotu Juba mi ssiyaw qnlhangan Uganda mi Kenya ka ppanan kisya na ami kisya.
Pnyahan pnatas (參考資料)
Snakun:Truku
Seejiq knsrabang
= Seejiq knsrabang = Sbiyaw seuxal ka ita seejiq Truku o malu bi pnegluban kana karat ni dgiyaq. Siida o ini usa dmaduk dgiyaq ka ita Truku uri, yasa paru bi lupung seejiq ka dmsamat hki. Nasi kmkan hiyi bowyak ka ita seejiq  o tduwa ta mniq kiyig truma dgiyaq ni mlawa, “ Lupung mu bowyak, kmkan ku bi hiyi btriq su ur! ” msa do ini qbsiyaq, tmabuy paah dgiyaq hiya ka bowyak. Mhulis ni wada muda  brah seejiq nii  ni rmngaw,  “ Ana bi rabang wah! tduwa ku mgay uqun munan. ” msa. Babaw mnhdu rmngaw malu bi kari nii ka bowyak nii da o mhulis ni tgseesu tmaga. Siida, seejiq nii do mangal pucing ni knhuway bi mangal bilaq hiyi btriq. Ana yaa sdara ka btriq bowyak o ini ksa akay ni malu nanak duri. Babaw do mhulis rmngaw duri ka  bowyak,  “ tay saw mha namu mqaras ni mttuku bi mkan 1 ruwan sapah namu, swayay ta da.” msa. Mnhdu rmngaw kari do madas emttuku ni mqqaras lnglungan wada dgiyaq duri. Mangal bilaq hiyi btriq bowyak ka seejiq nii da o niqan balay lnglungan na ni thmuku mqaras hyaan, Kiya ni tmalang wada sapah na nanak. Dhuq sapah do jima gaga mnhdu psramal rqda ni kana djiun ka kuyuh tmpusu sapah nii da. Kiya ni lwanan na kana seejiq ruwan sapah ka tmpusu sapah nii ni plealay mgay qnaras Utux, duri ni mhkun na 1 hpuyan nabi ka bilaq hiyi btriq bowyak. Babaw 1 tuki sngari do asi lu thngay 1 nabi ka hiyi btriq bowyak. Ana saw ni skliyun bi lmnglung ka uuda nii o ida dha klaun paah gnaalu utux ka nii. Ungat ixan ka malu jiyax o asaw knsrabang lnglungan seejiq ni ida aguh musa. Siida o niqan ka pusu bi mdawi ni ungat qpahan ka 1 risaw. Yaa mqsuqi hrpasan ni mnmahan na da o kmkan  bi samat. Kiya ni ida murug uuda rudan ni wada kiyig truma dgiyaq ni mlawa, “ wi! Lupung mu pada, kmkan ku bi hiyi papaq su ur. ” msa. Ini qbsiyaq do gaga sriyu brah na hika pada. Rmngaw hyaan ka pada, “ Ana bi rabang tduwa ku pkan munan. ” msa. Kiya ni gaga mhulis tmaga siida ka pada nii da o jima wada thngayan “ knsrabang ” ka lnglungan na da, yaasa saw rmanang hari qtaan ka pada nii. Kiya ni siida do mangal pucing ni asi na slapi ka bukuy narat papak na. “ Akay wah! Akay wah! Saw nii mjiras lmingis mlawa ka pada nii. ” Mlatat ni ini rngaw ana manu kari ka pada nii ni asi lu dhuq ququy dgiyaq. Mjiras msaang rmngaw, “ Yamu seejiq ni yami dmsamat o paah seuxal bitaq sayang o pgealuk bi ni pddayaw bi uri, hmuya su ka isu, ma su ini pdhuq pgleelug uuda rudan su hug? Paah sayang yamu seejiq o, asi ka mnda brax namu ni knkla namu ni rbuk namu ni knuudus namu do kika tduwa namu mangal ni mkan samat. ” Asaw knsrabang lnglungan pusu empdawi risaw nii, bitaq saw nii ka kndsan knkla tmsamat ita Truku sayang. Ana saw kiya o iya ta bi shngii ka uuda seuxal ni gaya ta Truku.
Snakun:Truku
Sqoyaw
= Sqoyaw（環山部落） = Gaga mniq Tayungsu Hpingcyu ka alang Sqoyaw.
233 sapah ka kneegu na sapah, 699 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 80% niqan 557 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 20% niqan 142 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal 73%, Amis 1%, Bunun 1%, Paiwan 1%, ni rahuq na o 3%.
K’babaw
= K’babaw（庫巴博部落） = Gaga mniq Yilan Nanawsyang ka alang K’babaw.
Sapat
= Sapat（掃叭頂部落） = Gaga mniq Hwareyseyn Jweysweysyang ka alang Sapat.
K’babaw
31 sapah ka kneegu na sapah, 101 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 98% niqan 99 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 2% niqan   2 hiyi koia.
Sapat
170 sapah ka kneegu na sapah, 366 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 30% niqan 109 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 70% niqan 257 hiyi koia.
K’babaw
Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal92%, Rukai1%, Truku3%, ni rahuq na o2%.
Sapat
Kana ka kleegan seejiq ga, Amis 20%, Bunun 7%, Tayal 1%, Puyuma 1%, ni rahuq na o 1%.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
K’babaw
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Sapulju
= Sapulju（撒布優部落） = Gaga mniq Taytung Cinfungsyang ka alang Sapulju.
43 sapah ka kneegu na sapah, 156 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 97% niqan 152 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 3% niqan  4 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga,.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Jinfeng
Nsgan Jinfeng o gaga Nsgan Taitung, kmpraan kana dxgal o 387.53 km², (dxgal dgiyaq o 271.51 km², dxgal pmblxan o 87.22 km²). kmhbragan hiyi o 5,168, sapah o 1,617, seejiq tnpusu 5,002 hiyi, knhbragan hiyi o 97%(Paywang, Rukay). Paywang, Rukay ka hbaraw balay alang hini.
nyusan qpahan
Nsgan Jinfeng o niqan 5 alang ni maxal 27. 27 o, Vukide（富給特部落）, Tjaviljaul（叉飛勞巫勒部落）, Sapulju（撒布優部落）, Gadu（卡多部落）, Pudun（布頓部落）, Tjudjaas（都達卡斯部落）, Kinilukuljan（給你路古洋部落）, Djelunavunavuk（德路那弗那弗克部落）, Djumulj（賓茂部落）, Tjukuvulj（讀古物部落）, Tjukuvulj-viri（肚久武部落）, Tudrivuan（篤立富安部落）, Laliavan（拉里亞灣部落）, Mananigay（馬拿尼開部落）, Tjulitjulik（斗里斗里部落）, Paumeli（包霧目力部落）, Viljauljaul（比魯部落）, Kalatadrang（卡拉達蘭部落）, Kaaluan（卡阿魯彎部落）, Maljivel（馬里弗勒部落）, Valjulu（娃優魯部落）, Madaljalu（馬達壓路部落）, Tjuletevetevek（督魯得福得福閣部落）, Maledep（麻勒得泊部落）, Tjuluuai（都魯烏外部落）, Ngudra-drekai（新富社區Rukay部落）, Rulakes（魯拉克斯部落）.
Nsgan Na-ma-sya
Nsgan Na-ma-sya (kari seejiq Kanakanahu ni Bunun o Na-ma-sia sun) o kingal alang nsgan alang paru Kaw-syung Cung-hwa-ming-kwu, ga mniq iyax tgdaya nklaan hidaw quri iyax tgdaya ryaxan hidaw alang paru Kaw-syung hiya, mgtgut nklaan hidaw alang nsganTaw-yeyn, mgtgut ryaxan hidaw nsgan Nan-hwa alang paruTay-nan, lmutut tgdaya alang nsganTa-pu alang paru Cya-I ni alang nsgan A-ri-san, duri ni lmutut alang nsgan Cya-syeyn. Ga mniq ddgiyaq iyax tgdaya nklaan hidaw alang paru Kaw-syung, knlbangan dxgal kska alang paru Kaw-syung o hiya ka tgdha parub balay (alang nsgan Taw-yeyn ka llabang bi).
Ida murug Gaya qqeepah euda alang, alang nsgan Na-ma-sya o alang nniqan seejiq tnpusu, tduwa dhiya nanak kmlawa alang, ini bi pndka alang nsgan Klmukan, niqan nanak bi brax  dha kmlawa dhiya alang. Bnkgan qpahan alang Namasya o kika pusu kmlawa ni mqeepah alang, mdudul bukung na o aji sngkgulan paah baraw.Durini, tduwa gmaaw nanak qmpringan empprngaw smmalu gaya euda dha ni mqeepah alang.
Sprui qmita ka drudan ta
= Sprui qmita ka drudan ta = Seejiq Truku o ida smparu bi qmita drudan paah sexual, ini bi hmut qmangaw kari rudan uri. Sbliqun na ka rudan ni spruun na uri. Quri sun ka dnurun kari rudan o, ana saw msriqu bi ni mqraqil bi o ida na dhqun bi muda, ini bi hmtan malax. Manu saw kiya do dhuq mangal mnsnhiyi ni qmbliqan rudan ka seejiq o asi ka smparu qmita drudan na ni kika mttuku bi kndsan na meeniq babaw dxgal hini. Nasi ini smparu qmita drudan na ni smparu qmita hiya nanak ni bitaq wada qmada rudan dha ka seejiq o aji sbliqun drudan dha. Aji uri o mha rndah rbagun drudan dha ni bitaq lqlaqi dha. Pklug bi wauwa ka Agil o wada sjiqun snaw ni mtucing 5 laqi. Snaw na o asaw mpdanga kingal ruwan sapah ni ungat na bi klaan asi ka musa alang paru miing qpahun, kiya ni ini hari eniq sapah ka hiya. Manu saw kiya do Agil ka tmpusu sapah ni naa hiya ka kmlawa laqi na ni qmlahang qmita drudan na sapah hki. Kiya ni Agil nii o psparu balay. Wana hiya nanak ka klaun na ni ini na sprui qmita ka rudan na ni kana ddaun sapah. Mahu lukus ni mhapuy uqun laqi o sqliyun na rudan na kana. Asaw mqsuqi tnbyaxan na qmpah ka rudan na do ini qbsiyaq wada mnarux da. Agil o ida nkiya na ni ana mnarux ka rudan na o ini na mdwai kmlawa uri. Kana euda Agil nii o qtaan laqi niya ni pskuan dha lnglungan kana. Ini qbsiyaq, payi Agil ni snaw na o yasa mshjil mnarux bsiyaq do wada msnegul msangay da. Laqi Agil o mdakil ni paru kana da ni Agil o wada rudan uri da. Mdka hyaan seuxal ka laqi niya, ini smparu qmita rudan dha ni ini klawa rudan dha uri. Kana qngqaya sapah ni dxgal sapah o wada brigan laqi na kana, bitaq dhuq malax Agil kana ka lqian niya. Thici da o sngari Agil nanak ka sgealu bi meeniq sapah hiya. Kiya ni kska alang hiya uri o ana ima mkla Peydang, hiya o smparu bi qmita drudan niya ni ana knhbragan laqi ka dngaun na o ini bi alax rudan na. Dwaun na bi kmlawa ni murug balay tnegsa rudan na. Mgrbu kdjiyax o mtqnay dha kuyuh na ni peapa tdruy kacing ni knhuway bi musa qpahan dha. Ana khnu kntlxan ka hidaw rbagan o ida mtbiyax bi mhuma bunga ni sqmu ni trabus ni kana ana manu pnegalang. Mtbiyax qmpah ni mskeeman balay musa sapah ka Peydang nii. Ini ksa “ wix  ” meuwit ni rinah mqaras bi mdrumut qmpah. Yasa mkla ka Peydang, “ nii ta smparu qmita rudan ta ni mlkuh ruwan sapah o nirih ta stgsa laqi ta nanak uri.” Knkla kndsan na babaw dxgal hini ka drudan o aji ta dhuq sngqlingun rmngaw. Ida ta asi ka embahang ni sprui qmita ka rudan ta, kika tduwa dmudul mnan muda elug rmdax. Glui ka rudan ta ni kika mha paru bi qmbliqan ta.
Nsgan Na-ma-sya
Na-ma-sya o ga mniq babaw yama Yu-san, pnegdxgal na o hrus bi dgiyaq, kana nniqan dxgal na o ga mniq mkala babaw silung 500 tnxalun. Dha pusu hraan yayung Nan-ce-seyn-si ni yayung Raw-nung-si o, ga ska bi alang nsgan hini, karat na o muxul balay. Seejiq na o kmguaw seejiq Bunun kana, tai ka seejiq Kanakanahu, Raaruwa ni Paywang o ghhaw hari ka dhiya. Kari dha o pngkari hari kari Kanakanahu ni Bunun, ana ya saw kiya o, hbaraw bi ka seejiq Kanakanhu o pngkari hari kari Bunun kana da.
Sprui qmita ka drudan ta
Snakun:Truku
Nsgan Na-ma-sya
endaan
1920 hngkawas seuxal, hangan alang nsgan nii o Wen-ce-ce-se ni Wen-ce-cyun-se ksun, klwaan Nihung siida do hana brahan pkeayus bnkgan qpahan alang, pklwaan, naglan dha nniqan dxgal tnpusu seejiq ni ini pniqi hangan eleelug, pthangun Wen-ce-cyun-se nanak. Kari nii o pnaah kari seejiq klmukan, qnbhangan dha paah kari seejiq tnpusu Kanakanahu "Mangacun" ksun, hlun dha paah hiya ka kari hangan nii.
Babaw mhdu tmjiyal ka babaw dxgal do, pthangun hangan Ma-ya ka alng nsgan nii han. 1957 hngkawas siida do, yaasa pthangun dha Ming-cu, Ming-cweyn ni Ming-sen ka tru alang nniqan seejiq tnpusu siida ka thowlang mklawa alang do, asi dha pspuuy kana da ni maalang nsgan San-ming da. Kiya ka kiya ni, niqan ka duma alang nsgan klmukan o mdka bi hangan na uri do, 2007 hngkawas 12 idas 10 jiyax siida do, mnda pprngaw kaqmpringan emprngaw alang nsgan ni pryuxun dha "alang nsgan Na-ma-sya" ka alang nii da. (hangan Na-ma-sya o pnaah hangan yayung Nan-ce-seyn-si), paah hiya siida do kika bgurah hangan alang nsgan Na-ma-sya nii da. Hangan Na-ma-sya nii o sgpaah dha kingal endaan risaw ,wada huya msa embrax bi kmlawa alang ni bitaq wada maungat ka kneudus niya, lnglungan dha bi ni kdmatun dha bi balay. Kska alang nsgan Namasya o niqan duri ka tru alang bilaq wada pryuxun ka hangan dha uri, alang Ming-cu o pryuxun Nansaru, alang Ming-cweyn o Maya, alang Ming-sen o Takanuwa. Pdsun dha baraw ka patas hangan nii ni, 2008 hngkawas 1 idas 1jiyax do prajing dmuy bgurah hangan nii da.
2010 hngkawas 12 idas 25 jiyax siida, dha paru alang Kaw-syung-se ni Kaw-syung-seyn o psknaglun dni maakingal paru bi alang da.Paah hiya siida ngalan alang nsgan Na-ma-sya ka alang nii da.Kiya ka kiya ni,ini tduwa dhiya nanak kmlawa ni qmpah alang,ana manu uuda o ida asi ka qmbahang paah baraw qmpah. 2014 hngkawas 12 idas 25 jiyax do, wada pxali priyux ka "Gaya qqeepah uuda alang" do, hana mgay brax tduwa kklawa alang dha nanak ka dhiya nii da, alang nsgan Na-ma-sya o niqan nanak bnkgan qpahan alang ka dhiya da, ni tduwa gmaaw nanak bukung dha ni qmpringan emprngaw empklawa alang ni qmpah alang.
papa paru birngsux
2009 hngkawas siida, daan paru bi rngsux ka alang nsgan Na-ma-sya, aji hmut knpraan ka qnrqilan dha siida. Tai ka alang bilaq Nasaru o wada asi dai rbngi rngsux kana, in irngii ana bilaq, tai ka ptasan laqi bilaq Ming-cu o asi keungat kana uri. Duri, ga mniq alang bilaq Ma-ya-ri ka ptasan laqi bilaq Ming-cweyn o ga rbungun paru rngsux uri, ptasan laqi tgska Na-ma-sya o ga rbngun rngsux uri.
ptasan tgska laqi
phyugan alang paru Kaw-syung ptasan tgska laqi Na-ma-sya
ptasan laqi bilaq
phyugan alang paru Kaw-syung Na-ma-sya Ming-sen ptasan laqi bilaq
Sarad
= Sarad（撒樂部落） = Gaga mniq Hwareyseyn Ciansyang ka alang Sarad.
Nsgan Na-ma-sya
ptasan laqi bilaq
phyugan alang paru Kaw-syung Na-ma-sya Ming-cweyn ptasan laqi bilaq
Sarad
3,309 sapah ka kneegu na sapah, 8,721 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 7% niqan 608 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 93% niqan 8,113 hiyi koia.
Nsgan Na-ma-sya
rmigaw
Ming-sen saan msangay
Sarad
Kana ka kleegan seejiq ga, Amis 5%, Truku 1%, Bunun 0.5%.
Nsgan Na-ma-sya
rmigaw
tglaq hakaw utux
Sarad
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Nsgan Na-ma-sya
rmigaw
Se-ci paru biyuk
tglaq Teynse
tglaq Sen-rung
tglaq Ru-han
tglaq Swang-reyn
ayug yayung Ra-pi-ni-ya
qqtaun Cing-san
yayung Nan-ce-seyn
phmaan/snalu
lxi
risah
qlupas
apu
qngqaya snalu baga seejiq tnpusu
numalpgkla
knlaqi seejiq niya o tgtruma alang paru Cu-pey, hraan hidaw alang paru Sin-cu, alang nsgan Nan-aw.
knrudan seejiq niya mkala alang paru Cu-pay, alang nsgan Tawteyn, Ranyu, Tungying, Haytwan ni Mawring.
knlala sapah niya o tgtruma alang nsgan Ucyu, Cyukwang, Tungying, Nankan, Reyyu, Tay-u ni Haytwan.
Snakun:Truku
Dadowacen
= Dadowacen（玉水橋部落） = Gaga mniq Taytung Cngkungcn ka alang Dadowacen.
122 sapah ka kneegu na sapah, 276 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 70% niqan 194 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 30% niqan 82 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Amis66%, Bunun1%, ni rahuq na o2%.
Pusu nniqan alang(部落特色)
Bukuy Kwang-fu ka pnhiyug ka alang nii, kika tmhangan dha Dadowacen(ni Larachan) ka seejiq Amis.
Nniqan alang(所在位置)
Nyusan Taytung Ceng-kung cng Cung-cyaw-ri.
Gasuc(範圍)
Gaga kmlawa Ceng-kung cng Cung-cyaw-ri 12 rin ka sayang.
Tiri lnglingay(地理環境)
Siyaw gsilung.
Klegan seejiq nealang(部落所屬族群)
Amis.
Djiyun kari(使用語言)
Kari Amis ni Tlu.
Pnaah alang(部落由來)
Tnganan dha Dadowacen(ni Larachan) ka seejiq Amis, kndadax bukuy tnjiyal nsgan Tung-he na Tu-ran, nsgan Cang-pin na Tan-man, Kwang-san cng ni Ceng-kung cng na Cung-an, Cya-ping dnii thjil yahan dha phiyug bgurah alang hini ka Amis. Ni tna bi alang S-yu-san, bukuy tnjiyal pnhiyug kana alang hini.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Joan-Enric Vives i Sicília
thumb|Mons. Vives (30612833490) (霍安·恩里克·比韋斯·西西利亞)|alt=Mons. Vives (30612833490).jpg
= Joan-Enric Vives i Sicília (霍安·恩里克·比韋斯·西西利亞) = Mntucing hngkawas 1949 idas 7 jiyax 24 ka Joan-Enric Vives i Sicília ga, empklaw ka hiya.
Bukung klwaan Andorra ta sayang o kiya ka Joan-Enric Vives i Sicília, pnaah hngkawas 2003 idas 5 jiyax 12 pnrajing kmlawa klwaan.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Dai-ni
= Dai-ni（二集團部落） = Gaga mniq Kawsyungsu Tawyuncyu ka alang Dai-ni.
59 sapah ka kneegu na sapah, 173 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 96% niqan 166 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 4% niqan 7 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Bunun 90%, Cou 2%, Paiwan 1%, Tayal 2%, Rukai1%, ni rahuq na o 1%.
Pusu nniqan alang(部落特色)
Pnyahan hangan Dai-ni nii ga kndadax tmciyuk Tanah Tunux siida, iyux dha gmgurah dxgal ka seejiq Nihunh pnhiyug na tqiyan ningpu dha ni snslian saw kingal alang.
Nniqan alang(所在位置)
Nyusan Kaw-syung taw-yuyeyn-cyu paw-san-ri.
Gasuc(範圍)
Daya yayung Raw-nung-si.
Tiri lnglingay(地理環境)
Ska ayug ddgiyaq.
Klegan seejiq nealang(部落所屬族群)
Bunun.
Djiyun kari(使用語言)
Kari Bunun ni Tlu.
Pnyahan alang(部落由來)
Saw hari mniq hngkawas 1920 (ta-cng hngkawas 9) siida, iyux gmgurah rnaaw ddgiyaq ka seejiq Nihunh, kndadax nyusan Taytung lnwanan seejiq Bunun yahan tnhjil hini, kika ni asi nniqun dha hraan hidaw yayung paw-ray ni gqian hidaw yayung pang-fu, hngkawas 2009(min-kwo 98) siida, tnmayan paru gbihur 88 siida, yasa lglug kana ka txgal sttu dha, niqan 40%sjiqun thjil nganguc kana da.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Jingay siang
thumb|Jingay siang (南投縣) Jing ay siang ga ga hraan hidaw Taywan Nanto, Paran o kiya ka gaga nniqan qpahan seyxu. knbragan niya o wada niqan 1148m, rbagan mtltu balay,misan o mskuy balay, saw nii ka alang paran.kuxul balay saan qmita ni mksa seejiq isil. pusu balay gaga mniq hiya seejiq o, niqan Tayal, niqan Seejiq, niqan ka Bunun ni klmukan uri.
2002 hngkawas bukun Nanto jingay siang Yukan Nabu prajin dmudul tmhangan balay seejiq,nikan kingal ka dngsun niya,iyuh na priyux mhangan jingay siang ka Nanto sing, Niqan maxal rima alang seejiq-Mrepa, Mastbung, Naka Hala, strengan, Paran Sakura, Jinging Truku, Prngawan, Simaun, katu, musa mhangan hangan dha nanak sbiyaw.
Sapah pyasan mu dgiyaq(Truku)
Snakun:Truku
Endaan Tmgjial Mrata Nihung ka Truku
Endaan Tmgjial Mrata Nihung ka Truku 太魯閣族抗日戰爭史
mtgjiyal Truku mkSiyaw 外太魯閣族之戰
Paah miyah mtmay nklaan hidaw ka mrata Nihung1986 ga yaa bi mn28 tmgjiyal mrata Nihung ka Truku. Dmuuy bgurah qngqaya ttgjiyal kmrmux mkan Alang Truku ka mrata Nihung, plealay bi o 1896 hngkawas 12 idas. o mtgjiyal Alang Paru, tg2 o 1897 hngkawas 1 idas,tg3 o mtgjiyal Qowgan, tg4 o 1906hngkawas 6 idas mtgjiyal alang Wili, mn4 nii o hbaraw bi wada phqilun Truku ka mrata Nihung, saw nii ini tgiyal embbiyax Truku ka mrata Nihung. Marah psramal 5 hngkawas ttgjiyal dha embbiyax Truku ka mrata Nihung.
mtgjiyal ruku mkBaraw 內太魯閣族之戰
Bitaq bi 1914 hngkawas 5 idas prajing kmrmux alang Truku mkBaraw mniq kska pusu dgiyaq Taywang. Nii o tg5 kika paru balay mtgjiyal Truku ka mrata Nihung, kiya o“Tmgjiyal Alang Truku”ksun. (nii o dxgal pusu dgiyaq Taywang,saan Rmigaw Qmita Truku nKlwaan sayang.) Mrata Nihung o yaa bi 20748 hiyi miyah kmrmux mkan 2500-3000 hiyi ka embbiyax risaw Truku. Pnquqan dha o yaa bi 80 sngari jiyax bitaq bi 1914 hngkawas 8 idas ka pntjyalan dha, wada dha qhduun dmuuy kana ka bali ttgjiyal ka embbiyax Truku do qduriq mkreurus  ska bbuyu da. Saw nii kika hana prajing kmlawa alang Truku ka Nihung.
Tmjiyal paah 1914 hngkawas 5 idas bitaq 1914 hngkawas 8 idas o niqan 4 alang ka paru bi pngquqan dha.
1.	Mtgjiya Skahing nii o 1914 hngkawas 6 idas 6－8 jiyax. Bukung Skahing Sibal Watan ka dmudul 20-30 risaw embbiyax Truku
2.	Mtgjiyal alang Slagu Qhuni nii o 1914 hngkawas 6 idas 2-13 jiyax.Bukung Slagu Qhuni Wacih Habik ni Bukung Tpuqu Watan Law aka dmudul 60-70 risaw embbiyax Truku.
3.	Mtgjiyal alang Btunux, nii o 1914 hngkawas 6 idas 13-14 jiyax. Bukung Kbayan Lowsing ni qbsuran na Umin ka dmudul risaw embbiyax Truku
4. Mtgjiyal Alang Tngqian nii o 1914 hngkawas 6 idas 14-24 jiyax.Bukung Tbula Siyat Teymu dmudul 400risaw embbiyax Truku tmgjiyal 6500 mrata Nihung,  yaasa nii o nhdaan bi tmgjiyal Truku mkBaraw ka mrata Nihung, ida asi ka tgiyalun ka risaw embbiyax Truku msa mshjil bi lnglungan dha ka mrata Nihung.
pnyahan kari
資料來源: 廖守臣 【泰雅族 東賽德克群的部落遷徙與分佈】1977
口述Yudaw Pisaw,Iyang Taying,2001
秀林鄉志 2006. Snakun:Truku(太魯閣語)
Jimmy Morales
thumb|Jimmy Morales Cabrera (Guatemala)-cropped (吉米·莫拉萊斯)|alt=Jimmy Morales Cabrera (Guatemala)-cropped.jpg
= Jimmy Morales (吉米·莫拉萊斯) = Mntucing hngkawas 1969 idas 3 jiyax 18 ka Jimmy Morales ga, empklaw ka hiya.
Bukung klwaan Guatemala ta sayang o kiya ka Jimmy Morales, pnaah hngkawas 2016 idas 1 jiyax 14 pnrajing kmlawa klwaan.
= Jimmy Morales (吉米．莫拉雷斯) = Jimmy Morales (Kari Spain: Jimmy Morales; kngkawas 1969 idas 3 diyax 18-), kiya ka taxa Guatemala seyjicya, hayo shlisan, Qnlhangan Jongho Cnseyng tangweyn, mniq kngkawas 2015 idas 9 diyax 6 seyngkyo soto cida mbiyax mi mangal, kiya mi mniq kngkawas 2016 psdhuwan phiyu tu50 jn soto Guatemala.
Ndanan kndusan niya (生平)
Jimmy Morales mniq Guatemala Su mntuting 1 mqrinuc tnsapah, kiya ka Malu kari cuyi niya. Jimmy Morales niqan Pyasan Tubeyhing San Carlos Kongsang qmlahang Swey sweysu sweywey mi singgaku sweywey.
Jimmy Morales pa alaw mnuda geyki treybi shlisan kiya ka wada mbanah niqan hnhangan, tuhuy qbsuran niya Sammy Morales msupu muda geyki treybi “Moralejas＂. Jimmy Morales mtuting cida ka hangan niya pa James Ernesto Morales Cabrera, kngkawas 2011 ka wada pbatas psdhu priyux hangan, kiya ka mndungus bay priyux hangan Jimmy Morales da. Kngkawas 2011 cida, Jimmy Moralesi u smruwa narac palic tiping Tang Qnlhangan Pkrana Muda Tang pusa hangan, seyngkyo Misco Sucang, wada mangal 13045 hyo, tu3 knou hyo niya. Kngkawas 2013 idas 3 cida, Jimmy Moralesi pa tumal cida u tiping Tang nina ka Qnlhangan Jongho Cnseyng, kiya wada ngalan misucang Tang dha.
Kngkawas 2015 cida Jimmy Moralesi u spuda Qnlhangan Jongho Cnseyng pusa hangan tumal seyngkyo soto. Hana rading, ini spruwi qmita ka uuda seyngkyo niya Jimmy Moralesi, binaw kcka tumn1 meytaq hyo cida u so bay snklwiyan wada mangal tubaraw bay hyo niya. Hiya u mniq kcka seyngkyo pa pkla pnsltudan malu ndan, hatay mpqbling muda, smruwa ida rngiyun ka pcahu phuqil, hantay mangal laqi nbuyas. Uxay wana niyi, hiya u ini sruwa snquri pnkngatun ka minjoku sediq Isir Maya u mnuda ka kiya. Mniq kcka tumn2 seyngkyo cida, wada niya ini baka ka brah tu1 qridin soto Sandra Torres, kiya mi wada mangal soto.
Jimmy Moralesi u wada mangal qridi dmi wada niqan 4 laqi.
Knrdax hangan (榮譽)
Nniqan Taiwan wada mangal Cyoka Minkoku cayyu beyhing syuncang, spuda soto Cayingwen mniq kngkawas 2017 idas 1 diyax 11 psqaras pndungusw. Israel Pyasan Tubeyhing Jerusalem Hebrai Jongyu Hakasey sweywey, mnniq kngkawas 2016 idas 11 ka mnangal niya.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
John Magufuli
thumb|John Magufuli 2015 (約翰·馬古富利)|alt=John Magufuli 2015.png
= John Magufuli (約翰·馬古富利) = Mntucing hngkawas 1959 idas 10 jiyax 29 ka John Magufuli ga, empklaw ka hiya.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Spwan
= Spwan（司普萬部落） = Gaga mniq Sincuseyn Ceynsusyang ka alang Spwan. 18 sapah ka kneegu na sapah, 57 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 100% niqan 57 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 0% niqan hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal 95%, Amis 2%, ni rahuq na o 3%.
= Alang Supuwan【Spwan】(司普萬部落) = Ngayan alang : Alang Supuwan【Spwan】
Pgkela tnalang (部落特色)
Tnmngayan alang kesun「Spwan」pskari Atayal ge ini klai ka pdungusan na. Pskari Telu ka bobo mnpccebu.
Nniqal alang (所在位置)
Mehuacun Ciansusiang Singcuseng
Knuglahang (範圍)
Nniqal mpitu ring Mehuacun Ciansusiang Singcusien, kesun daha 「Spwan」ka seediq Atayal.
Meniq mquri qqiyan hido alang Metapay hiya.
Cu mmteru kmxalan Siang taw mquri 2.3 Kongri eluw Ufongsiang hiya.
Dheran pkdkilan (地理環境)
Meeniq coan Cingpingsi, sipo tghunac ckceka lmiqu Nehenpingsan. Haypa mpitu kbekuy ma mpitu kbekuy mriman kongcu cceka hari.
Luwan tnalang (部落所屬族群)
Luwan Atayal
Pskari(使用語言)
Kari Atayal. Kari plmukan. Kari Khilang.
Snhiyan(宗教信仰)
Cituciyaw. Tencuciyaw.
Pnyahan alang (部落由來)
Tnalang nAtayal Ceawreyacu Ciarapaicin(Karapai), tnmngayan Mekarancin ka knxalan Cingcaw.
Spooda patis hntiyan 《Kawsacutiawcasu》, mneniq tghunac hrayan hido Sumasensiensanton. 【Meniq Taiansiang Miawriseng】.
Ado mbsuring ka dheran, knkawas uka nngalan, kika psrnuwan luwan Saisiyacu di, mtheruy meniq Sangpincinsan hiya【meniq Singcusen Ufongsiang Huayencun】.
Bobo na, ado dgehing bale ka dheran, kii wada mquri tgdaya mtheruy bobo yayung coan Yorosi, kii meeniq Nehenpingsan Nanru hiya.
Spooda《Patis ngayan dheran Taywan》gmuuruy.
Tnalang daka Metapay Meayotake Supuwan Merukuhu Metui kana Nualang naq Mekaran (Mekarang kesun daha Mehuacun) pskingal sbciqun alang tnalang.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Kzyay
Gaga mniq Tawyuensu Fusingcyu ka alang Kzyay.
141 sapah ka kneegu na sapah, 355 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 12% niqan 42 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 88% niqan 313 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal11%, Seejiq/Seediq/Seejiq/Seejiq/Sediq1%.
Pgkela Alang(部落特色)
Pehngkongru nii ge kndalax hini mswaye maha quri Tasi daka Sansya, kika pusu na pprengo nganguc ka niniqun hini. Nniqan hini egu riyung sapah ppuqun ma mmahun sino, kii 「Syawpeto」 kesun daha.
nniqan(所在位置)
Tawyunsu Hwusincyu Sanmingri; ga mggaluk daka Tasicun.
knmlangan(地理環境)
Dheran mcherus, 310~320 kongci knbrawan na.
pskari(使用語言)
Kari Tayal, kari Telu
Mpneyah na alang(部落由來)
Sweryotongser mneniq Sinpesu Sansyacyu Cajyawri hayan, ado kndalax hini wada qluli hreyan hido hiya ka Tapawsi, ki Sweryotong ka ngayan na. Bobo na de wada tnheruy hini ka seediq, kii desun na hini ngayan pusu dheran na Sweryotong duri.
knklaan Riyokwankawng(旅遊觀光資訊)
Ssaan rmigo seediq
Rhengo plale karic
Saya de niqal eluw maha neepah moda hini, kiya ka dehuk Rhengo plale karic. Rhengo nii ge kii kingal rhengo suhweyen ga meniq daya na yayung Sweryotong, ado wada slaan berah risu hniti na ndaan cbeyo kii klaan kana seediq di, kleeluw malu riyung ssaan rmigo.
Guanshan
Guanshan（關山鎮）
nyusan qpahan
Nsgan Guanshan o niqan 7 alang ni maxal 6. 6 o, Parupu（新福部落）, Takofan（德高部落）, Himoti（電光部落）, Ciwcia（豐泉部落）, Cu ki ngo（月眉部落）, Cipurungan（隆興部落）.
Sari munang
Snakun:Truku
Sariwsiw
= Sariwsiw（大榮部落） = Gaga mniq Hwareyseyn Fungrincn ka alang Sariwsiw.
109 sapah ka kneegu na sapah, 286 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 53% niqan 152 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 47% niqan 134 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Amis 45%, Truku 2%, Kebalan 4%, Bunun 1%, ni rahuq na o 1%.
Dakus
28 sapah ka kneegu na sapah, 59 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 92% niqan 54 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 8% niqan 5 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Bunun 88%, Amis 2%, Tayal 2%.
Pusu nniqan alang(部落特色)
Kndadax pusu qhuni dakus(樟樹) ka hangan alang nii.
Nniqan alang(所在位置)
Nyusan Kaw-syung Taw-yuan-cyu Ra-fu-ran-ri.
Klegan seejiq nealang(部落所屬族群)
Bunun.
Djiyun kari(使用語言)
Kari Bunun ni Tlu.
Pnyahan alang(部落由來)
Alang Dakus nii o gaga siyaw bi elug Nan-heng, mbbiyax bi mdudul pkrana quri saw euda qmpah saan rmigaw alang dha.
Pgkla patas saan rmigaw(旅遊觀光資訊)
Saan rmigaw Kwan-kwang(觀光景點)：
Gaga siyaw alang Mey-ran sapah sngayan seejiq, snku egu bi qyqaya knkla kndsan Bunun.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Saruc
= Saruc（砂崙子部落） = Gaga mniq Tawyuensu Fusingcyu ka alang Saruc.
44 sapah ka kneegu na sapah, 154 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 98% niqan 151 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 2% niqan 3 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal 95%, Amis 1%, Bunun 1%, ni rahuq na o 1%.
Pnyahan pnatas(參考資料）
Snakun:Truku
Seqalapit
Kana ka kleegan seejiq ga, Paiwan90%, Amis3%, ni rahuq na o1%.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Sari
= Sari(芋頭) = Egu ba knklegan ka sari nii, wada ini klai kenu ka ngayan na pnugeela sphuma ppuqun di. Kii asi kesi sari ka mlawa kana di. Mtumun waso ma meniq tikuh so ngapih mlutuc qmuru na truma mgsama. Seedan pusu ka bugan na paru, nii ka ppuqun ta sari. Ini ba pntena daka brayo ini qnqui.
Sasaljak
= Sasaljak（沙薩拉克部落） = Gaga mniq Taytung Taymarisyang ka alang Sasaljak.
Sari
Mprbagan sphuma knbbawan bobo pnharac gntuwan dheran knburah. So ka qeting sliyan qsiya kuxul na niqul kdkilan. Misan ssaan kmari ka sari, mcheya mplhepuh knmalu ba ppuqun peni. So ka kawas na rbagan de, mnsngari guneegan gunbabo mhiti nii snbugal dungal. Ini pgsari ciida nana, pgrdingan ssaan mangal ka tarux di. Speeniq naq ka malu uwaso na hiya. Phpure tarux pgayun riyung rudan. Mqedil ini pnpahung, mleho ma mtluhe baga, kndalax musa kmari, smeqic hani snbugan bubu sari, betaq mhedu phpure; ndaan na asi nanaq bnrexan na ndaan nii, uxe pgkeraq gelu seediq mnekan tnsapah mesa ka mrengo rudan.
Sasaljak
126 sapah ka kneegu na sapah, 282 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 72% niqan 204 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 28% niqan 78 hiyi koia.
Sari
Snakun:Truku
Sasaljak
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Sasaw samaw
= Sasaw samaw(電視) = Sasaw samaw o ida kari seejiq hraan hidaw Kareynko ka nii, asi rngaw tribi msa ka nniqan ta hini. Sasaw samaw o spuan kari.
Snakun:Truku
Joko Widodo
thumb|Joko Widodo 2014 official portrait (佐科·維多多)|alt=Joko Widodo 2014 official portrait.jpg
= Joko Widodo (佐科·維多多) = Mntucing hngkawas 1961 idas 6 jiyax 21 ka Joko Widodo ga, empklaw ka hiya.
Bukung klwaan Indonesia ta sayang o kiya ka Joko Widodo, pnaah hngkawas 2014 idas 10 jiyax 20 pnrajing kmlawa klwaan.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Seqeciin
= Seqeciin（加津林部落） = Gaga mniq Taytung Tausyang ka alang Seqeciin.
93 sapah ka kneegu na sapah, 229 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 97% niqan 221 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 3% niqan  8 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Paiwan93%, Amis3%.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Sengan
= Sengan（牛鬥部落） = Gaga mniq Yilan Tatungsyang ka alang Sengan.
30 sapah ka kneegu na sapah, 93 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 91% niqan 85 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 9% niqan   8 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal86%, Amis1%, ni rahuq na o4%.
Hangan alang (部落名稱)
Alang nyo-tu.
Satefo
= Satefo（下德武部落） = Gaga mniq Hwareyseyn Yurisyang ka alang Satefo.
Sengan
Thuyang alang (部落特色)
Smdhaan Tanah Tunux siida.
Sasasezeman
= Sasasezeman（東江新邨部落） = Gaga mniq Myawriseyn Nancawagsyang ka alang Sasasezeman.
74 sapah ka kneegu na sapah, 261 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 96% niqan 250 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 4% niqan 11 hiyi koia.
Guanxi
Nsgan Guanxi o gaga Nsgan Hsinchu, kmpraan kana dxgal o 125.2 km², (dxgal dgiyaq o 3.89 km², dxgal pmblxan o 2.37 km²). kmhbragan hiyi o 468, sapah o 177, seejiq tnpusu 267 hiyi, knhbragan hiyi o 57%(Embgala), Nsgan alang o seejiq klmukan ka pusu(hbaraw) balay.
Sengan
Nniqan alang (所在位置)
I-ran-seyn Ta-tung-syang Fu-sin-cun.
Sasasezeman
Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal 75%, Saysiyat 18%, Bunun 2%, Amis 1%.
Sengan
Klbangan (範圍)
Mniq narac yayug Ran-yang, quri hunac hragan hidaw yaa bi 300 ni 400km.
Sasasezeman
Pnyahan pnatas(參考資料）
Snakun:Truku
Guanxi
nyusan qpahan
Nsgan Guanxi o niqan 21 alang ni maxal 2. 2 o, Qalang m’utu（馬武督部落）, Qalang q’yulang（戈尤浪部落）.
Sengan
Kklaan ppanan (交通資訊)
Mgriq rulu. Tg1 elug Rwo-tung-cn>tay 7 ping>hakaw cing-siwi.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Satefo
63 sapah ka kneegu na sapah, 148 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 92% niqan 136 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 8% niqan 12 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Amis 81%, Bunun 1%, Sakizaya 1%, ni rahuq na o 8%.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Ellen Johnson Sirleaf
thumb|Ellen Johnson Sirleaf February 2015(艾倫·強森·瑟利夫)|alt=Ellen Johnson Sirleaf February 2015.jpg
= Ellen Johnson Sirleaf (艾倫·強森·瑟利夫) = Mntucing hngkawas 1938 idas 10 jiyax 29 ka Ellen Johnson Sirleaf ga, empklaw ka hiya.
Bukung klwaan Liberia ta sayang o kiya ka Ellen Johnson Sirleaf, pnaah hngkawas 2006 idas 1 jiyax 18 pnrajing kmlawa klwaan.
Quri tnsapah niya（家庭背景 ）
Ellen Johnson Sirleaf u niqan 1/2 snpeyyah tama niya daran sediq Gora (kingal kluwan minjoku Liberia) kiya uri u daran snpeyyah bubu niya niqan Doicu mi sediq Keru (kingal kluwan minjoku Liberia) (tama quri bubu niya ka sediq Doicu, bubu quri bubu niya ka sediq Keru).
Ellen Johnson Sirleaf pa tama niya Jahmale Carney Johnson u mntuting mqrinuc alang ppnwalang. Bukuy daw miyah thdil Monrovia, alaw Ellen Johnson Sirleaf u snquri Liberia tu1 Soto qnlhangan dha Hilary R. W. Johnson u mdhu bay snpruwan niya, kiya ka wada niya pryuxan ‘Johnson’ ka kcka hangan niya, kiya mi mniq tnsapah dha dmanga dhuq beyhing, kiya mi hiti daw Ellen Johnson Sirleaf u wada mwaya balay taxa tu1 qnlhangan giying mntuting qnlhangan dha nanaq.
Ellen Johnson Sirleaf pa bubu niya u mntuting Liberia nniqan alang Greeneville mqrinuc tnsapah. Cida u Liberia mniq Tu1 Mccbu Knbeyhing Qnlangan pusa kari mpccbu Doicu daw, tama quri bubu niya u kiya ka wada qduriq qnlhangan icil da, bukuy daw bubu quri bubu niya Juah Sarwee pa mhaduc bubu niya miyah Monrovia, mntna tnqliyan dmanga sediq uri.
Ndanan kyoiku（教育經歷）
Ellen Johnson Sirleaf u mntuting Monrovia. Kngkawas 1948 dhuq kngkawas 1955 mniq muyas sotu Pyasan Sweyweyn Tuiwil Afrika (College of West Africa) smluhay
keyjay mi kaykeyswey. 17 knkawas daw tuhuy James Sirleaf msturung, kngkawas 1961 cida Ellen Johnson Sirleaf u msupu snaw niya musa ryoko Amirika, kiya mi mniq Wisconsin Co Madison Pyasan Tubeyhing Wisconsin Madison Cida Pyasan lmutuc lmluhay Kaykeyswey, kiya daw wada mangal meyngkyo Pyasan Tubeyhing Colorado Boulder Cida Pyasan Keyjayswey Sweywey. Kngkawas 1969 dhuq kngkawas 1971 hiya u musa muyas Pyasan Sweyweyn John F Kennedy Seyhu smluhay keyjay mi kokong cngceswey, kiya daw wada mangal meyngkyo Kongkong Singcng Swos. Bukuy daw tbrinah qnlhangan mniq kcka seyhu William Reason Talbot qmpah.
Kngkawas 2010 idas 1, Ellen Johnson Sirleaf pa mniq kwohuy pkla kari mptumal kngkawas 2011 Soto seyngkyo mi muda smatang mt2 lmutuc Soto dungan. Kiya mi Hantay Pay u wada snbeyhing qmita Ellen Johnson Sirleaf ka muda pkla kari niyi u squri so kngkawas 2005 tumal seyngkyo cida ka hiya u wada rmngaw kari nasi mangal daw mptxal balay, so niyi ka kari u ini pndungus. Mniq kngkawas 2010 idas 10 diyax 31 na Ryeynmong Tang mprilih taykay cida, hiya ka wada ngalan tang dha Soto hosweynjn. Mntna kingal diyax, Ellen Johnson Sirleaf u wada pusa hangan Huku Soto saya Joseph Boake lmutuc hiya msupu seyngkyo.
Qpahan（事業）
Kngkawas 2005 idas 12 diyax 15, Ellen Johnson Sirleaf u tuhuy Amirika Kwowucing Condoleezza Rice pprngaw kari. （補照片）
Kngkawas 1972 dhuq kngkawas 1973 cida Ellen Johnson Sirleaf u ngalan mpdayaw Caycng Bucyo. Quri so dduwi hbangan u wada ini ppangal kari daw wada malax qpahun ka hiya da. Kngkawas 1979 dhuq kngkawas 1980 idas 4 brah muda pspaux seyhu han, Ellen Johnson Sirleaf u ngalan Soto William R. Tolbert, Jr. kcka neyke Caycng Bucyo ka hiya. Babaw niya daw mlatac Liberia muda mtbiyax qpahun niya quri Cinjong. Mniq kngkawas 1997 kcka Soto seyngkyo u, 9.58% mnangal hyo ryu niya mi tu2 ka hiya, msthiyaq balay tu1 ka Charles Taylor 75.33%. Kngkawas 2005, Ellen Johnson Sirleaf u mntxan muda Soto seyngkyo dungan, kiya u wada mangal 59.4% mnangal hyo ryu mbiyax 40.6% ka George Via, wada mndungus balay mangal Soto, kngkawas 2016 idas 1 diyax 16 ka psdhuwan phiyu. Ellen Johnson Sirleaf ka tu1 mi saya u murux balay taxa qridil Soto Afrika.
Kngkawas 2010 idas 1, Ellen Johnson Sirleaf pa mniq kwohuy pkla kari mptumal kngkawas 2011 Soto seyngkyo mi muda smatang mt2 lmutuc Soto dungan. Kiya mi Hantay Pay u wada snbeyhing qmita Ellen Johnson Sirleaf ka muda pkla kari niyi u squri so kngkawas 2005 tumal seyngkyo cida ka hiya u wada rmngaw kari nasi mangal daw mptxal balay, so niyi ka kari u ini pndungus. Mniq kngkawas 2010 idas 10 diyax 31 na Ryeynmong Tang mprilih taykay cida, hiya ka wada ngalan tang dha Soto hosweynjn. Mntna kingal diyax, Ellen Johnson Sirleaf u wada pusa hangan Huku Soto saya Joseph Boake lmutuc hiya msupu seyngkyo.