cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gaya truku
pndjiyan o ini tduwa embbakal. /3.Mnarux siida o embasi mllabu ni mhqil.
Saw ana manu ka gaya rudan sbiyaw o,ida ta puruun ni cisaun ta ka laqi ta ,kika mha mrana ni knlaqir ka balay bi kndusan alang truku. Snakun:Truku(太魯閣語)
Nsgan Sowfung
Nsgan Sow-fung(kari Truku : nsgan Sow-fung), hnyigan dxgal nsgan nii o mgmimax bi, ryaxan hidaw o niqan tudu dgiyaq Cungyang, nklaan hidaw o niqan tudu dgiyaq pnlaq gsilung paru. Kska o breenux kulaw ayug, ska nsgan o niqan yayung Mglu, Cyakang, Rau dnii snpuan pnstrngan sbiq yayung Hualien. Karat na o mgquri karat bgihur jiyax mtalux hari.
Hnyigan dxgal mkksiyaw pnlaq gsilung o mgrabang knsyangan, ngalan cicih teumal Dxgal Suyang Qqtaan Klwaan Pnlaq Nklaan Hidaw. Hngkawas snii ka bgurah  pnhiyug qpuruh qqtaan ~ Ptasan nanak paru ptasan Tunghua pnhiyug klwaan, Rwaan nkana gsilung paru Yengsyung, Silung Riyi, Tbgan qsurux Ricwan ni Yunsanswi o ga mniq nsgan hini kana. Kska klwaan nsgan hini o niqan 2 paru ptasan, kiya o paru ptasan Tunghua pnhiyug klwaan ni paru ptasan qqtaan Taiwan. Djiyun bi kari elealang o kari Amey ni kari Ngayngay Taiwan.
Endaan
Seuxal ka nsgan Sowfung o dxgal nrrwaan klgan seejiq Amey. Tgplalay bi sgpurug pnatas dnhqan Klmukan dxgal hini o yaa bi jiyax hngkawas Yungri Ming. Bukuy jiyax Cing do smmalu tghunat, kska, tgdaya 3 elug ni wada na kmluun ka isil elug uuda hini da. Knxalan Nihung siida pusu mdudul qpahan pkdudug bi seejiq Nihung thjil nklaan hidaw hini, pnhiyug alang Fungtying, Lingtying 2 alang thjilan seejiq. Smmalu “Qpahan dxgal Soyi”; hngkawas 1920 smalu “Socyi”, duri ni hngkawas 1937 prihan smalu “Socwang”, nklwaan nsgan Hualien nyusan Hualienkang. Babaw tnegjiyal do ngali ka “So”ni “Fungtyin” o prihi hangan “Sofung”, phiyug nsgan Sofung nyusan Hualien bitaq sayang.
Mnniq knlwaan knxalan Nihung ka nsgan nii o “qahan dxgal Soyi” sun, lipax, lnlgan uuda kkari, kndrmutan mnlngug bi kana duri ni ga mniq ngungu dgiyaq Riyi, kido “Riyi wi(ngungu qsurux Riyi)” ksun da. Yasa rrbuq ddxgal, knlala ka kwkuwi labis, iiyux qsblaiq bbrihun kika “Sofung” sun tmhangan, ppseutux kklaan empkrana kkbiyax alang uri.
Minko 9 hngkawas, babaw mniq “qahan dxgal Soyi”, spui ka alang Hetyin, So, Iyemey smlii “Sociu”, yayung Mglu ni Cyakang hari ka ayus na. Duri ngali ka Cenan, Tungweinran, Mukwa dnii 3 alang bkgi kmlawa. Mingko 26 hngkawas mali mkug duri ka Swirian prihi “Socwan”, babaw Mingko 34 hngkawas ngalun ka Taiwan bqaani sjiqun ka biyax kklawa, 1 jiyax 1 idas 35 hngkawas balay bi thnganun nsgan Sofung, kmlawa 17 alang. Mingko 67 hngkawas psbrahan priyux mkug ka qqpahan ngali ka alang Uceng spui alang Pingho, alang Mingcu spui alang Cenan, spuun kana o kmlawa 15 alang ka sayang.
Mquri tghunat tgdaya gnksaan na ka dxgal nsgan nii maa 1 breenux hnyigan mtrbuq dgril ayug, msupu tudu dgiyaq Taitung ka nklaan hidaw, pseedal tudu dgiyaq Cungyang ka ryaxan hidaw, ptmayan yayung Mglu ka tgdaya, mumal yayung Cyakang ka tghunat, mkhagat mksa ska na hi ka yayung Rau ni yayung Suhu. Kana ka eyeyayung o mseupu qluli msstrung maa yayung Hualien wada mtmay gsilung paru Taiping. Nsgan nii o msdalih Taipingyang ka nklaan hidaw, mslutut tudu dgiyaq Cungyang ka ryaxan hidaw, mskiyig nsgan Bsuring, dhuq nsgan Cian ka tgdaya, mslutut nsgan Fungping ni Fungring ka tghunat. Kana knlabang dxgal nsgan o 218.4448 kungri, llabang bi dxgal na, paru dxgal bilaq seejiq, kiya ni musa miyah ana inu eleelug o malu bi daan, mrrana bi ka elealang, msblaiq bi qqpahan klwaan ni kana sdseejiq. Qqpahun kklwaan alang na nanak o msgdhug bi.
Seuxal ka Sowfung o wana pslian klgan seejiq Amey nanak, ungat patas endaan pnyahan tnhyaqan tduwa qqtaan. Min Yunri 36 hngkawas kika hana niqan liyus dapil seejiq Klmukan. Cing Tungce 13 hngkawas, rmngaw ka Senpawcen, kgbrahi ka nklaan hidaw Taiwan msa, babaw na hiya mniq Kwangsi 1 hngkawas smmalu elug muda kska, tghunat, tgdaya. Malu bi daan nsgan hini ka elug ni paah siida mquri eseisil ka elug do wada muda da. Knlwaan knxalan Nihung ngalan na dxgal yahan thjil alang. Mingko 22 hngkawas ngalan dxgal skrian quli, duri ni 26 hngkawas do prihan Sowcwang skrian quli. Klwaan na o 12 alang, bitaq babaw 34 hgnkawas ini baka ka Nihung knbrihan ka Taiwan do prihan hangan maa nsgan Sowfung brah bukuy malan Micang, Yienryaw, Sufu dnii 3 alang. Mingko 39 hngkawas powda kmlawa nanak alang ka klwaan, sbgay na sjiqun ka biyax kklawa ni paah siida qpahun nsgan do seejiq nanak nsgan ka kmlawa da, mangal paya gmaaw thowlang nsgan, mririh lnglungan seejiq, dmudug muda smmalu qmpah qpahan nsgan ni pkrana qpahun nsgan bitaq sayang.
Rrmigaw
Nsgan Sowfung o niqan lala bi ddnuuy qqtaan rrwaan, niqan bi hangan na ka Rwaan Nkana Gsilung Paru Hualien kika gaga nsgan Sowfung. Hngkawas snii do aji bilaq pphiyug kingal nanak spsapah tqian ka mttqiri Rwaan nkana gsilung paru hiya, hmhgut bi dowriq seejiq mtneuda.
Singapore
thumb|Flag of Singapore- Kwoci Sinciyapo Konghokuo（新加坡共和國國旗）|alt=Flag of Singapore|372x372px
= Singapore（新加坡） = Gaga kska Yacow ka Singapore, 1 22 N, 103 48 E ka gaga na nniqan. Kana ka knlbangan na o 697 sq km（hangan na o Tg192） (knlbanga dxgal o 687 sq km, knlbangan qsiya o 10 sq km). Kana ka sejiqun o niqan 5,781,728 hiyi. Gaga Singapore ka pusu alang paru, jiyax 9 idas 8 ka jiyax skrayan klwaan. Manu ka dxgal Singapore ga wada sugan 1% ka dxgal qpahan, 3.30% ka dxgal bbuyu, rahuq dxgal do niqan 95.70% na.
Bukung klwaan ta sayang o kiya ka Tony Tan, pnaah hngkawas2011 idas 9 jiyax 1pnrajing kmlawa klwaan. cinkhulan sa knita’ sa brbiru’
= Sinciyapo Konghokuo(新加坡共和國) = Sinciyapo Konghokuo（Eygo. Republic of Singapore. Kari Maray. Republik Singapura. Kari Tanmir：சிங்கப்பூர் குடியரச）, tnngayun Sinciyapo. Dheran gnyusan rcilung meniq Tongnanya, Knlangan alang. Knlangan meniq tghunac bale na Congnanpantaw. Steqan soosa icil thunac Mariyociya Haysiya. Thunac mssipo eluw rcilung Sinciyapo daka Ingni. Tdaya ge mssipo eluw rcilung Johuo daka Maraysiya, ma mslutuc qndisan tebo Johuo daka eluw ddaan tgdaha eruc hako pckaan Sinma. Dheran knlangan Sinciyapo, kana dheran bcbiciq mtlibu, Tokuwangtaw ka pparu na bale dheran mtheya knlangan Sinciyapo. Bobo mtburux Sinciyapo, knkana stngayan pdheran rcilung, mrana 23% ka dheran na Sinciyapo, irih 130km² ka pnkrana na knglhangan.
Ngayan knlangan (國名)
Sinciyapo(sin-ka-pho) pnyahan pnkari Plmukan, snruwan na hengak Ingyi “Singapore”. Ngayan hengak pnkari na Ingun nii de, pneeyah pnkari na Maray “Singapura”. Bobo mslutuc pnyahan pnkari Fan “सिंहपुर “ (IAST: Siṃhapura), druma na siṃha, rkelic ka dungus na, pura ge'', alang paru ka dungus na. Kiya tnngayun “alang Rkelic” ka Sinciyapo nii duri. Pkrayan knlangan Rkelic Ngungu Qcurux nii ka pnyahan na duri. “Sinciyapo” ngalan kndalax pnrdingan pdbrexan ka ngayan na nii.''
Cngc (政治)
Spooda 《Knbgurah pusu pnugaya Sinciyapo》, pooda Iyenyihuwecu (Nekocu) ka sehu Sinciyapo. Brexan spooda Tayi Mingcucu, snaxan ooda nSimincu.
Psnaxal pheyu Sancenhunri ka oda Luwan Sehu. Nngalan bntaqan senkiyo ka Congtong, Qbsuran knlangan, mmteru knkawas ka ali sqeepah, ma malu malan texan ka ali sqeepah na duri. Giing na Sinciyapo duri pnyahan bntaqan senkiyo duri; rima knkawas ka ali sqeepah daha. Congri ge pnyahan mgrahur Kuohuwe tang truma, tdulun pdoi Sincungcen. Ma ngalan pntburux Kongkong fuuweyen huwe sqlahang komuing pnlawa daka spooda. Sinciyapo Congri de kndalax giing truma pngalan Nekopucang.
Bobo pnheyu knlangan, brexan naq sdoi kingal ba Jenming Singtongtang ka pqlahang(Knpruwan ba bnrexan pnqlhangan). Pnrngagan duri ini ttai meniq beyax ka pjciyuk mpqlahang sooda Fantuwe tang(Duma Fantuwe tang ge, pnlawa, icu pngalan kari 100% msnegul Jenming Sintong tang. Knkawas 1991, pryuxan spooda senkiyu, speeniq mngari ngayan ka Fantuwe tang). Saya de, Sinciyapo Kongjen tang ka paru mpgeela Caye tang. Knkawas 1991, knbgrahan naq sooda pnugyusan niqul(Psngalang gnyusan senkiyo, knkingal speeyah 4-6 ging). Ani saya paru ba beyax na ka Jenming Sintong tang, meniq rahur seediq Sinciyapo, kndalax na pnheyu knlangann, ini ba elih 60% nngalan kana bntaqan nsekiyo. Knii meelih hari, eguw knklengal ka dndilan pusu, so ka meelih qqpahan, ppyahan. Knkawas 2011 pndaan senkiyo ngngalan 60% bntaqan, Knkawas 2011 pndaan senkiyo ngngalan 60% bntaqan, knbrihan kntruma bale daka pnrdingan pnbrexan peni.
Niqal paru ba pnGaya Pusu seekan cntduwan. Madis spcudu knlangan, ma lmeing gnbaruy pcduwan, spqrnutun spgeriq hei. Knbgurah pnGaya patis 185 cang Sinciyapo《pnGaya knmhemuc mangal iyu》, ini srwai peeyan knlangan hmrinas 15 ko hayroing, anaq hmrinas 30 ko Mafe, kukocen, ma hmrinas 500 ko tama; kana ini srwai smmalu anaq knhenu hayroing, mafe, kukocen, pgyaun kana. Ngalan pgyaan pnhuqil kana. Rseno pgyaan(16-50 knkawas) spetan pqrnutun duri（Hniti pnqrinuc Ingkuo, ani si ini sbeti da spqrnutun pnhqilan) . Ini ba klai lmngelung seediq knlangan icil ka pnqrnutun so nii sbetan, ani si duma naq seediq Sinciyapo, pnugaya nii, niqal ba dungus na hmetur,  ma smeeliq ndaan pnquuqu nii mesa.
Singcng cyuhwa (行政區劃)
縮圖724.4 km² bale ka dheran na Sinciyapo, ngalan spooda Tusucihuwa, gyusan rima alang(sqlahang). Alang cceka(120 wan seediq), alang tongpe（130wan seediq）, alang sipe（83wan seediq）, alang tongnan（84wan seediq）, alang sinan（83 wan seediq）. Spooda naq Pkrana Alang Risuhuwe（Tnngayun Sorihuwe）mpqlahang. Spqlahang na Kuohuwe Iyen Sinciyapo pgqbsuran duri ka mgeela hayan. Knkawas 2002, qbsuran tnngayun Sucang ka mqeepah nii di. Kntnaan snaaxan Pucang. Meniq Sinciyapo, Sucang ge, Qbsuran mdudul pkrana alang Risuhuwe. Rima alang nii pgyusan ooda senkiyo.
Mknahuy
= Mknahuy（拿互伊部落） = Gaga mniq Sincuseyn Ceynsusyang ka alang Mknahuy.
Singapore
Tiri (地理)
Niqal 63 kana dheran gnyusan rcilung ka Sinciyapo, leexal ka ddgiyax lmiqu. 90% ka dheran nSinciyapo. Tgdaya niqal eluw pnheyu qndisan tebo Sinjo, tuiril niqal tg 2 ddaan, mtdaha nii ka eluw sooda ssaan Sinciyapo daka Maraysiya Jofo. Bobo na knparu dheran ge, Yilangtaw, Tokuwangtaw, Umintaw, ma Sungtawsa. Knbrawan dheran haypa 163.63 m(537 incu) undefinedga Ucicuma. Uka ali Siyasucu Sinciyapo, mangal snpegan ali UTC+8, mgeela 1 patis hido daka niqul knlangan icil.
Mknahuy
115 sapah ka kneegu na sapah, 321 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 77% niqan 248 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 23% niqan 73 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal74%, Amis2%, ni rahuq na o1%.
Singapore
Tiri (地理)
Mgeela tnheruy seediq Sinciyapo ge, msseli Congnanpu yayung Sinciyapo quri qlliyan rcilung hiya, dheran naq hari Jotayyiring, ma so phmaan ppyahan;  tikuh bale ka dheran sqlhangan pkdkilan, irih so wada pnualang breenux kana.
Mknahuy
= Alang Nahuy【Mknahuy(拿戶伊部落)】 = Ngayan alang : Alang Nahuy【Mknahuy】 縮圖
Singapore
Tiri (地理)
Anu uka yayung paru kntruma, ki eguw pnhyegan sehu kntruma sliyan qsiya, ngngalan pusu qsiya qnyexan. Ani si knpruwan ba qnyexan, ini ptuku ka ngngaun qsiya Sinciyapo. Saya dehuk 40% mangal qsiya pneeyah knlangan icil. Kndrmutan ngngalan ppyahan qsiya na Sinciyapo, kana Tanhuwa Haysuwe, ma Caysungsuwe, pgeelih sgtange ngngalan knlangan qsiya icil.
Nsgan Banita
Nsgan Banita（kari Truku o Banita）o ga mniq iyax tghunat ryaxan hidaw alang nyusan Skangki Taywang, tru alang nsgan nniqan seejiq tnpusu Taywang ka alang paru Skangki o alang nsgan Banita ka kingal, mgtgut tgdaya alang nsgan Maribasi, mgtgut nklaan hidaw alang nsgan Jwey-swey ni Iri ni Hu-ri, mgtgut ryaxan hidaw alang nsgan Sin-yi alang nyusan Nan-tu ni alang nsgan Taw-yeyn alang paru Kaw-syung,mtlutut tghunat alang nsgan Hay-twan alang nyusan Tay-tung, muda qmatar alang nii ka embrianh ayus qurug dxgal tgdaya. Knlbangan dxgal na o ida bi1021 10kb tnxalun²（kana knlbangan dxgal alang paru o empusal dha tnegkbkiyan, 22%）, knlbangan dxgal na o cigdha kmpraan kska alang nyusan Hwa-reyn, duri ni kndxan seejiq na o ghhaw balay, kska kana cigtru bnkgan qpahan alang Taywang o, paah bukuy smpug o, hiya ka nhdaan bi cigtru ka kndxan seejiq na uri, ana ya saw kiya o, knlbangan dxgal na o cigrima mniq kana alang Taywang.
Mknahuy
Nniqan (所在位置)
Sincusen Censusyan Carercun
Singapore
Jnko(人口)
Kndlexan niqul hei seediq tg 3 knlangan ka Sinciyapo, mhiti bukuy Monako daka Awmun. Spooda snpegan sehu Sinciyapo knkawas 2011, dehuk 518 wan seediq meniq Sinciyapo, truma na 325 wan seediq(63%) ge, tnalang nanaq. Duma ka mnangan patis meeniq, ma lawkong knlangan icil. 23% ka uxe mntuting naq Sinciyapo, 50 wan ka seediq mnangan mmeeniq ani knuwan.
Nsgan Banita
Nsgan Banita nii o ga mniq bi dgiya paru Taywang, 95％ka dxgal na o kmgaaw hrhrus, drdowras ni srhrus balay, lala ka yayung mniyah paah alang hini, kiya ni aji ka breenux dxgal niya, duri ni karat na o ini bi pndka kana, yaasa ga mniq dgiyaq ka alang nii hki. Seejiq tnpusu Swatan ka pusu bi klgan seejiq ga mniq alang hini, niqan cicih ka seejiq Embgala ni Truku ni Seejiq uri, tndxgal kana ka seejiq hini, mhuma ana manu eququn.
Mknahuy
Knlangan (範圍)
Mquri Sincusen Censusyan Sinrercun teru rin hiya,「Mknahuy」kesun daha dheran hini ka Seediq Atayal, alang nMaysujen truma ka ngayan na, meniq hunac na gqiyan hido maha 3.3 kongri hari ka alang Sinro.
Singapore
Jnko(人口)
Hei seediq Sinciyapo pnckaan snpegan ge, Hei seediq Sinciyapo pnckaan snpegan ge, 37 Knkawas, knkingal tnsapah hei seediq ge, 3.5. Anu ini baka niqul dheran Sinciyapo, 5/4 suupu meniq sapah sapac knbrexan(sdayo sehu ka maruy sapah uxe egu pila). Betaq knkawas 2010, niqal 4/3 seediq meniq sapah 4 hari tqiyan seediq, ma so niqal naq ka tnsapah. Snpegan niqal nanaq sapah daha dehuk 87.2%. Dmoi qnawan dsdesun snpegan ge,knkmaxal kbekuy seediq, ma 10/1 ka seediq tnalang niqal naq rulu.
Mknahuy
Kndkilan tiri (地理環境)
Ga meniq muxi dgiyaq gqiyan hido na Censusan, dheran strengan na Yorosi daka Narosi, maha daha kbekuy mmsepac knmxalan betaq teru kbekuy kongci hari ka knbrawan na.
Nsgan Banita
Kari Swatan ka pusu bi kari prngagan dha.
Singapore
Jnko(人口)
Ango ka pnttingal laqi rabu, snpegan knkawas 2012, pnttingan laqi rabu ge, 0.78, biciq spryuxan hei seediq 2.1. Ki psmyahun spegan ndaan mpmaxal knkawas, snbeyax seediq knlangan icil meyah meniq Sinciyapo. Ma rahur pnheruy seediq duri, ini pkeelih niqul seediq ka Sinciyapo.
Gowryu
= Gowryu（合流部落） = Gaga mniq Sincuseyn Ceynsusyang ka alang Gowryu.
Singapore
Kari(語言)
Egu kari srengo daha ka knlangan Sinciyapo, kana kari srengo knlangan ge, Ingyi, Huwayi, Marayyi, Tanmiaryi. Anu ndaan daha di Maraysiya, 《Pusu pnuGaya Sinciyapo》qtaan pntasan, “Kari Marayyi ge, kari Sinciyapo.” Kndalax pntbrexan knlangan Sinciyapo, Ingyi ngalan sprengo pgkelan knkingal Luwan Seediq, ma ngalan kari stgesa spatis Sinciyapo duri. Ma ngalan “Pnuglaan pnkari”, kana spatis pusu pnuGaya daka Faryi. Meniq hoing truma duri, Ingyi ngalan kari srwanun sreeru kari nuicil; ani si, wano naq 3/1 ka seediq dmoi Ingyi,  ma 3/1 ge dmoi Huwajen Sinciyapo, 4/1 ka seediq dmoi Maraysiyayi, ma 2/1 seediq Ingtu mangal pnkari Ingyi kari nbubu mesa, ma maha 5/1 hari ka seediq ini kkela kesun Ingyi.
Gowryu
Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal 47%, Amis 3%, Paiwan 2%.
Singapore
Cungcyaw(宗教)
Sinciyapo ge, rahur Luwan seediq,ma rahur seediq tnheruy. Kiya ka knkana pnsliyan snhei klangan duri icil. Fociyaw ka mgeela knpruwan snhei. Spooda knhbrawan msnegul, snnaxan snhei dah age, Cituciyaw, Isuranciyaw, Juciyaw, Tawciyaw, ma Ingtuciyaw. Kndalax knkawas 2000 – 2010, Cituciyaw, uka snhiyan, ma Tawciyaw dehuk 3% ka pnkrana. Meelih hari ka Fociyaw. Duma naq snhiyan daha ge, ini nanaq klgelu. Maha kana so snhiyun daha, maha so srengo truma nii.
Gowryu
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Singapore
Cungcyaw(宗教)
Spegan kana seediq knlangan ge, 33% ka Fociyaw, msnegul na ge, Huwajen. Cituciyaw(kana Citusinciyaw, Tencuciyaw, ma snhei icil ) maha 18.3% ngalan kana hei seediq knlangan. Kndalax maxal knkawas ka snhei msnegul ge, 36.4 wan seediq(mangal 14.6%), 266 kana ka sapah thmkuwan. Pnuglaan ba kiyokay ge, Sice（Hill Street）, kiyokay Yameniya（Armenian Church）daka kiyokay eluw Sungantore. Isuranciyaw kana hei msnegul ge, 14.7%; niqal dara lutuc Maraysiya, ma Pacisutan seediq Musuring, niqal ka tikuh dara lutuc Ingtu Musuring. Kana knlangan truma Msuring maha hari 34.8 wan seediq, ma 80 kana pnheyu ka Cingcunsu. Paru ngayan ge, Huwatima Cingcusu daha ka Sutan Cingcunsu. Tawciyaw mangal kana seediq knlangan maha hari 10.9%, Huwajen naq hari ka kana. Ingtuciyaw mangal hei knlangan 5.1%, hmrinas 8 wan ka msnegul, lutuc naq hari Ingtu, pnhyegan sumiyaw maha hari 22 kana.
Nsgan Banita
Endaan
Hncian kari rdrudan Bunun seuxal o ”yayung mdngu“ （kari Swatan o Takkei）ka hangan alang nsgan Banita seuxal, yaasa yayung dha hini o rahuq paru quyux kika niqan qsiya ka yayung, nasi aji haya do mdngu ka yayung hini, kika pthangan dha alang  “yayung mdngu ” da. Knxalan Nihung seuxal ka alang nsgan Banita o, nklwaan Hwareynting Iricwin, dxgal nnqan bi seejiq tnpusu Taywang.
Mknahuy
Luwan na alang seediq (部落所屬族群)
Tayalcu
Singapore
Cingci(經濟)
Egu klegan knmalu ppyahan na ka Sinciyapo, mangal tg 3 stkeyan pryuxan hbangan klangan icil, ma stkeyan pnryuxan hbangan  icil na Yaco mangalan tg 1 brigan bakuci mangal tg 2 Tg 3 pryuxan brigan ma renyu brigan ma renyu. Slmeyan kriyan abura. Mangal  tg 1 saan stmaan asu daka sslmeyan asu paur ka hini duri Ma ooda hhqulan ppryuxan kana qyqeya klangan duri
Gqian hidaw Cawcing
= Gqian hidaw Cawcing (照鏡日落) = Gqian hidaw Cawcing (照鏡日落) ksun o, ga yeyncenri(延正里) cungerkaw(中二高) daya msttuan dxgal hiya, malu bi qtaan ni tduwa qmita knllabang ksiyaw yayung Mtudu, tduwa qtaan rdax gqian hidaw uri ka daya hiya, ida hini suyang bi gqian hidaw Cusan ksun.
Cawcingjrwo (照鏡日落) saan qmita knsyangan hini ga, ida bukuy bnegurah elug cungerkaw(中二高) do, kika klaan sejiqan da, gbiyan do ida hbaraw bi emptsasing, tna pnhiyuq qyqaya pssaing, pqtaun dha seejiq ka knsyangan nkiya nii.
Singapore
Cingci(經濟)
Speeniq stkeyan
Niqal daha sapah stkeyan Cukuo ka Sinciyapo. Kingal ge, Tanmasi  Kongkuwan kongsu（Temasek  Holdings）, ma kingal ge, Sinciyapo Cunghu TocuKongsu（GIC)
Gqian hidaw Cawcing
Snakun:Truku
Nsgan Banita
Endaan
Seejiq tnpusu Swatan alang nsgan Banita hini ga, ida bi 18 kbkuy hngkawas seuxal o mquri nklaan hidaw Taywang thjil, mniq hini uri da, yaasa gaya klwaan Nihung ̔spuun thjil isil kana msa ka uuda dha siida, 1933 hngkawas siida do ngali ka dseejiq Swatan sgpaah alang nyusan Nan-tu ssiyaw elug Patungkwan alang Tahwun ni Tarunase o, tmabuy dgiyaq paru ni miyah thjil alang nsgan Banita hini da, siida asi pklwai kensat Nihung（kensat nHwareynting Iricwin）kana ka kngkingal alang bilaq Swatan, seasug kngkingal alang bilaq ka kensat o kika kmlawa dhyaan. Niqna mataru ka alang bilaq ka alang nsgan Banita nii sayang：Banita, Tayping, Rpusan, Risan, Cwowcing, Kuhung, kana seejiq Swatan pnaah alang nyusan Nan-tu o pklug bi jiyax siida miyah thjil alang hini kana.
Mknahuy
Pskari (使用語言)
Kari Tayal, Kari Telu, Kari Khilang.
Nsgan Banita
Endaan
Babaw mnhdu tmjiyal do ngali ka alang nsgan Banitu seasug alang nsgan Iri ni Huri da, dha alang nsgan nii ka kmlawa dhyaan, 1946 hngkawas siida do hana pniqan alang nsgan Tayping nyusan Skangki, kiya ka kiya ni yaasa ida niqan ka hangan alang nsgan Tayping alang nyusan Tay-cung （kika alang nsgan Tayping sayang）ni I-ran （kika alang nsgan Tatung sayang）siida do, 1950 hngkawas siida, wada pryuxun ka hangan na da ni  ”alang nsgan Banita “ da ksun.
Mknahuy
Snhii Concyaw (宗教信仰)
Citucyaw, Tengcucyaw, Hwocyaw, Tawcyaw.
Nsgan Banita
Bnkgan pqahan alang
Kska alang nsgan Banita hini o, dha alang bilaq Ku-sung (alang Swasal ni Ku-sung) ni Mikasa (alang Bgurah Branaw/Mikasa yama) o,  ga niqan seejiq Truku tghunat bi alang nyusan Skangki sayang da.
Bnkgan qpahan alang bilaq o niqan alang bilaq Tay-ping, Ku-sung, Cwow-si, Ri-san, Cwow-cing, Rupusan.
Mknahuy
Mpneyah na (部落由來)
Spooda pnklaan mantis《gaya na Tayalcu》, mneniq sdaling Tapacensan, bobo na de skadi dheran bgurah, ma mnexal de mnosa theruy quri Hngsansyan hiya, bobo na de ado eyux riyung dheran, ini kmalu pslutuc lqlaqi ka dheran hini, ma wada theruy meniq quri Saimon daling Mawutuser【Sincusen Kwansicun Cinsanri】, ado wada riqan seediq Telu theruy meepah hini, bobo na de wada theruy meniq Carercun Carapaysi ka kana alang dungan.
Nsgan Banita
Saan rmigaw
Yi-san saan rmigaw pnhyugan klwaan
Mknahuy
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Nsgan Banita
Saan rmigaw
Dxgal breenux saan rmigaw alang nyusan Hwa-reyn ni Tay-tung
Saan qmita alang Bunun Rwen-teyn（Ijukan saan msangay alang Bunun）
Wa-ra-mi elug ssaan mksa
Ayug mdka spi
Ulay Nan-an
Ulay Ta-hwun（Ulay Rakuraku）
Ngngalun pnhmaan
Saw sqrasun ka dhuq mkan euqun aji hnmaan dnui hiruy ka alang nsgan Banita o, mha huya msa tqqaras ni emblaiq taan hug？
Niqan spat klgan ngngalun paah hnmaan ka alang nsgan Banita hini, mami qlahi Yu-si, risah mqliyang, abura mnihur mdka xiluy liqa, ni lxi skuy ska yama, baka balay yahan mari seejiq mknuda ni rmigaw, dsi bi sapah ni ngali suyang bi rnimu bbgay sjiqun！
Jiyax ngngalun pnhmaan：
Ngngalun mami qlahi o paah maspat idas ni bitaq maxal idas hngkawas kjiyax； Ngngalun risah qliyang o paah tru idas maxal rima jiyax ni bitaq spat idas； ngngalaun abura mnihur o paah mngari idas ni bitaq maxal kingal idas； ngngalun lxi skuy ska yama o paah tru idas bitaq spat idas Hngkawas kjiyax.
Tlahi Yu-si：
Alang nyusan Skangki o cigkingal llabang bi hnmaan na tlahi, ssibus bi ni sbyuqan balay, niqan bi hangan niya bitaq isil klwaan. Snii hari do Mdrumut balay dmayaw smbarig ka thowlang alang nyusan Skangki, endwaun dha bi lmabu ni pniqan dha balay hangan na, kska na hiya tlahi alang nsgan Banita o ̔tlahi Yusi ̕ ka niqan bi hangan niya, rhqan ka rhiq niya ni endwaun bi skingal nrabu pusa, hiyi tlahi nii o malu bi taan ni msibus balay uqun, spaah ta mkan mami qlahi nii, mdka nii mtreura ga mtgutu ska mami qlahi hiya kana ka kmmalu yama ni knshiya qsiya alang nyusan Skangki.
Singapore
Cingci(經濟)
1.Tanmasi Kongku Kongsu pnheyu knkawas 1974, nkingal sehu Sinciyapo pdkaan sehu  ini ngali nSujen Ciye Tocu kongsu Niqal sdoi Caycungpo sehu 100% kucen Sinciyapo. Betaq  knkawas 2013,  idas 3, ali 31, Caycung Nentu, nngalan sntkeyan  knkawas ge, 106 yi poyen（83 yi meyen）, pnkbrihan  kutong 8.9%. Pnspuwan posa hbangan qyqeya maha 2,150 yi poyen（1.318wan yi kangyen（maha hari 1690 yi meyen.）
Nsgan Banita
Qalu mnihur mdka xiluy liqa：
Abura mnihur mdka xiluy liqa nii o hiyi qhini mpajiq bi taan ksun dha tmngahan seuxal, hnmaan babaw spat hngkawas do prajing mphpah da ni mghiyi da, dhuq 50 hngkawas ka ghiyan niya ini kdngu. Knlala qalu ka hiyi niya o bitaq dhuq 25~ 30％, uqun ka qalu na nii o sbalung balay ni skeucya, skbiyax bi qbubur. Niqa ka kari qnbhangan, abura nii o tduwa hmtur narux “Gang ” msa, ana mtalux ka karat o, ini qnaqih ka hiya nii, malu balay jiyun mhapuy ni uqun ka abura nii, knmalu na o mdka qalu qhuni surung（橄欖油）,  qalu mnihur nii o pusu balay ngngalun pnhmaan alang nsgan Banita, cigkingal spruun balay ngngalun pnhmaan mqmpah dxgal klwaan Taywang.
Singapore
Cingci(經濟)
Kosi nii dmoi  kana Tensin Sinciyapo, Hangkong Sinciyapo, Tyite Singciyapo, Kangko Singciyapo, Hayhuwang  hangyun, Tenri Sinciyapo, Cipawcituwan, ma Fanten RayFuosu, irih kana pndngusan ooda Sinciyapo, Paru ba sntkeyan Ciye. Dnoi snpegan meti knlangan icil, Tanmasi ddooyan Kongku ssepu kupiyaw, kana brigan kupiyaw na 47%  Sinciyapo, maha kesun dmoi  kana ppyahan nSinciyapo.
Niqal kingal Luwan Stkeyan posaan hbangan  Sinciyapo, pnhyegan knkawas 1981 idas. 5 ali 22, tnngayun GIC, knpruwan ba pstkeyan hbangan na Luwan Sinciyapo. Dmoi  pqlahang kana hari pusaan knlangan icil sehu Sinciyapo. Rikuwangyaw  ka pungeela pnheyu dmudul. Hucusi ka Ujuwecing. Ani si ida naq Rikuwangyaw ka Tongsucang. Congcay saya ka Riyiten, pnlawa daha  Cusingcang Gingko Klangan Canmusu· Woarfunsun meyan pgKuun GIC.
Nsgan Banita
Risah mqliyang：
Risah mqliyang alang nsgan Banita hini o, ida hnmaan paah klwaanNihung siida da, yaasa malu balay ka dxgal ni hngak yama hini do, kntlxan karat na ni hriqan na o baka balay, mtasaw bi ni ini qruciq, hmaan kbragan yama mtrulkbkuy bitaq maxal kbkuy tnxalun dxgal yama ka risah nii, mlngu bi hmaan risah mqliyang ka dxgal alang nsgan Banita nii.
Singapore
Cyawtung（交通）
Leexan ba ddaan rulu eluw Sinciyapo Pnyahan ndaan ooda eluw nangall stkeyan knlanga GDP ge,10% hari  Snpegan knkawas 2010, pnklaan snpegan tunwe knchdilan, pnsaan pnyahan stmaan asu, knkkawas  kulu ge, 2843 wan kana. Mgeela Hongkong, mhiti wano Sanghay, mangal tg 2 pntkuwan klangan.
Nsgan Banita
Lxi skuy ska dgiyaq：
Lxi skuy ska dgiyaq alang nsgan Banita hini o nlxi mhru paah dgiyaq Yusan Taywang, mdakil hmrinas 800 kbkuy knbaraw dgiyaq ka lxi nii, bitaq tndhuun seejiq  ̔lxi rurung ̕ ni  ̔lxi qrari mgpajiq ̕ sun dha tmngahan, malu balay knux niya ni shiya balay uqun.
Singapore
Cyawtung（交通）
Daan snkyaan
Nsgan Banita
Tasil mdka quyu gara na：
Tasil mdka quyu gara nanii o, ga mniq ska yayung Cingswey hini, mquri Iri mqalux taan ka tasil nii, kska na hiya niqan ka tasil ini pndka uri, saw ka tasil Hweycangyeyn ni tasil Hwakang Hwakangyeyn.
pajiq
Snakun:Truku Snakun:Truku
Singapore
Cyawtung（交通）
Rima kana ka Luwan kyaan hikokiSinciyapo. Lawan Cangyi daka  Luwan Surita ge skyaanknlangan sseediq; ma Luwanskyaan Yeriho, Luwan skyaan Sanpawang, ma Luwan skyaan Tungciya tteru nii ge, skyaan hetay kongCiyun citi.
Luwan skyaan hikoki Cangyipskyaan Tongnanyama ini ba pgdmai pskiyan klangan icil duri, ma ddaan skiya psruun ba ddaan ckceka Awsing daka Ouco mquri eluw skyaan Taysuhangsen. Ini pgdmai 5 skyaan Luwan  hikoki Yaco duri. Luwan skyaan Cangyi, tpaanan  seediq hmrinas 3000 wan jencu. Anaq hmrinas knkawas 38 ka snkyaan, ani si malu ba ssaan knsselo ttpaan sseediq; niqal 4 sapah stmaan  skiya, ma 2 elue ttlangun. Luwan skyaan Cangyi, soda sseediq mpqango 6670 wan kneegu ka  sseediq.
Stmaan Asu Oda Sshaqun
Eluw rulu
Mtuku ba ka eluw rulu Sinciyapo, 10 kana ka tlangan kndalax tgdaya musa tghunac  kawsukongru. Kawsukongru Sinciyapo niqal kawsukongru Fantaw, kawsukongru Congyang, kawsukongru Ucicuma, kawsukongru Surita, kawsukongru Panpingni,kawsukongru Korancu, kawsukongruCiyalung-Payeriho,  KongyentatawTonghayan, kuwaysukongru Yayilajo, kuwaysukongru Pinghay, ma ini qhedu pnheyu  kuwaysukongru Nanpe  Ma eluw sooda hhqulan duri paru ba ka pnkrana,  tite, staapa basu, ma takusi ka pglayan. Rima kana ka ddaan saya eluw tite, ma ga spheyu ka kingal dungal; eluw daan basu hmrinas kbekuy, sdudul daha tpaan kosi basu, ki kana ka sinceyun, ma SMART  tite Yosenkongsu.
Stgesa（教育）
Spruun ba qmita Sinciyapo ka oda Stgesa. Ciyawyipu mhiti ba kuofangpo ssliqan lan hbangan Caycungpu. Pooda  snbleqan kesun Cinging ciyawy ka Sinciyapo. Pnuyu Ingkuosucutu. Snaxan ka quri Yiunreko, kana stgesa spooda pskari lngyi tmgesa Pnuuyas 10-11 knkawas llaqi ma riso, bobo na ka mpgao pyasan Cuciseyen. Kawcong, ma so Rikongseyen, pnuuyas tddaha berih nii, mpdeka pddeka seediq musa muuyas Tase knlangan daha. 5 Rikongseyen, ma 3 pyasan Tacuwansehu Sinciyapo, truma na Sinciyapo Kuoritase daka Nanyang Rikongtase ge pyasan niqal ba paru ngayan Yaco. Anu  spooda stgesa Ingkuosusitong, ki rahur ka seediq musa muuyas Ingkuo, ma Awco, pyasan daha duri, sdayo daha pooda UCAS ka mpuuyas musa ngkuo
Rahur knkkawas kuxul ssaan riyuse knlangan Telu, ma Maraysiya ka Sinciyapo. Irih ngalan ppyasan quri knlangan nii Yaco hini peni.
Tiyu（體育）
縮圖|Ciyalungci (Kallang) Sune Tiyikuwan Sinciyapo Knkana pntuku ptlhayan hei ka Sinciyapo. Bbterun cubu, cuciyo kuxul ba rahur seediq, knkingal niqaul spsekiyo, niqal ptlhayan  cuciyocang. Quri bbteran cubu nii, knkawas 1996 niqal pnheyu Cuyecuciyo Rensay ka Sinciyapo di. Ma mnteru mangal mgeela  pnssengan Tongnanya Cuciyo Cinpiawsay ka knlangan, ma quri spseung knlangan cil duri,(So  ka Ingcaw Rensay) ahur ba ka seediq mplekuh. Niqal dungal, kana ka cmucac ptlhayan Tiyicung Sinciyapo. Bgurah Tiyicang Sinciyapo, ga meniq Sinciyapo Ciyalung（Kallang）ka Sunetiyicang. Kndalax knkawas 2014 idas 4, pnrdingal pnooda. 55,000 jen dhekan prmuxan musa truma. Kii si pntbale ngngalan bgurah Cuciyocang na Sinciyapo. Knkawas 2019.
Cuns(軍事)
Hetay Sinciyapo daka hetay Conghuwa Mingkuo meniq pnddayo daha, so ka pheyuhetay Sinciyapo  knkana ba ka pnddayo ppyahan, rahur ba ka mnudul qbsuran hetay malix qnpahan na de, musa mgqbsuran dmudul hetay na Sinciyapo. Kndalax ddooyan kenri na Ciyangcingkuo daka Rikuwangyaw, pyahan ptlhayan Taywang ka hetay nSinciyapo. Anu meeyux ka dheran nSinciyapo, ini hadi ptlhayan knlangan putting na Maraysiya, icu pgkela seediq oda  hetay, ki hadun Taywang ptlhayan. Msdang pngklaan daha Ciyang Ri, ma mkmalu knlangan Sinciyapo daka Taywan, ki pyahan ptluhe Taywan kesun Sinkuwang Putuwe. Niqul daha waga Taywang Huko Siyang Singcusen, Toriyosu Yunringsen,  ma Hongcuncun Pingtongsen.
Ppuqan（飲食）
Anu malu  ba sqlhangan pcbuwan ka niqaul dheran na Singciyapo, sdamac ppuqan daha pnGaya Sinciyapo, pnyahan pnspuwan  knklegan rahur Luwan Sseediq, ma knbbekuy seeniq
Ppuqan dndilan tndheran Maraysiya, tuuman pnyahan Telu, Ingni, Ingtu, seediqn pusu Telu,npusu Telu, tnheruy 19 suci Ingkuo(kana ka dndilan Ingyi, Putawya, tnngayun Cisu ) ka pnddilan na pntheruy. Ma ppuqun naq nniqal dahanpusu duri mntena, so  ka Suriranka, Taykuo, Feriping,  ma pnyahan quri Congtong.
Brigan so sbaruy eluw Sinciyapo, so  phpure na pneeyah Telu ddilan pnGaya Ingtu, pntalang na knklegan pkcheya pnyahan ppuqun, so ka rowangcu, ciyanghuwang, ma suyo  phpure na Ingtu duri, meege damac tnsyusan ware, ma duma naq phpure na Ingtu, ini bege hei babuy daka hei dapa. Dndulan pneeyah knkingal knlangan, mtuku bale kesun pnyahan kingal kesun Sinkuwang hhnguc ppuqun na ka Sinciyapo. Ware bolung,  resa, ido rodux  Sanan, jokuca, tnsyusan kueya, sate, karang mngihur, nduhan tusu kaye, kafe, mifun karang, kana jojomen.
Kari Qqhirun(爭議事件)
Riso Yipongsan,16 knkawas ka heya. Knkawas 2015, pooda kari Youtube mrengo wada gedang Rikuwangyaw. Qbsuran ”Murux dmoi kenri”, ma “Mberiq kndesan seediq Yesu”,pgleban sapah kuung 3 knkawas sehu Sincipo psqrnutun qnquwan na ge, “Smeeliq Snhei Seediq, ma so pnkleho Luwan Seediq”, “ Masu qyqeya uxe pnGaya” ma, “Mmhemuc ini pGaya”; saan snberih wangru bubu na ka ndaan bobo na. Saya ga pgdkaran quri Meykuo ka Yipongsan
Sbeyuk
= Sbeyuk/ Sbiyuk/ Sbiyuk(臺灣赤楊木) = Sbeyuk de, ngalan daha psbleyaq dheran neepah daha. Anu dheran pnhumaan sbeyuk se, malu riyung kana ka pnhumaan daha any maanu si, kiya ka ado so muku gnburah dheran de, skadi dheran pnhumaan qhuni sbeyuk ka malu na mesa, anu paru ka kndkilan na ka hei na macu mesa. Cbeyo de hmdun gunbrah neepah　de, blequn daha hmarac ka btunux ma qhuni paru de blequn daha mtbeku paga ka neepah hiya, slliyung daha ptuhuun misan ma ppuraun daha ppqun so sapah duri.
Qhuni sbeyuk nii msderux riyung. malu cyexan ma sqama riyung malu pthuun, ini beyo mrana ka puniq na, ki qhuni ngalan daha ptahu duri. Snakun:Truku
Nsgan Hung-ping
Nsgan Hung-ping(kari Truku : nsgan Hung-ping ; Kari Amey : Fakong : kari Kabaran : Bakung : kari Sakiraya : Bakung) 1 qpahan klwaan nyusan Hualien, ga mniq tghunat kulaw pnlaq nklaan hidaw nyusan Hualien, mskiyig nsgan Sowfung ka tgdaya, mkssiyaw Taipingyang ka nklaan hidaw. Mskiyig nsgan Fungring, Kwangfu, Jwiswi, Yuri ka ryaxan hidaw. Mllutut nsgan Cangping nyusan Taitung ka tghunat. Wan 1 bi kana dxgal nsgan ga mniq nklaan hidaw tudu dgiyaq Hay-an kana nyusan. Yasa pneglubang kkrana dnuuy ni ga nniqan dxgal, malan pstbusan pstmaqan qsiya gsilung kdjiyax ka dxgal ni nniqan sapah seejiq ni kika hbaraw ka wada thjil isil. Bilaq bi seejiq ni wana 1 ini nkala 50 kbkuy hiyi nsgan nyusan Hualien sayang.
Seejiq Amey ka pusu bi ga mniq ska nsgan nii. Niqan seejiq Kabaran ka alang Singse ni seejiq Sakiraya ka alang Cicie uri. Kika balay bi alang knkla kndsan pusu rudan seejiq Amey ka nsgan Hung-ping, mniq 2014 hngkawas do wada ppatas pusu dnuuy knkla kndsan nyusan Hualien da. Kska na hi o alang Fakong ni alang Makotaay 2 ka pusu niya. Pusu bi uuda dnuuy o ida qpahan dxgal, qpahan tmqsurux knxalan ka pusu bi. Paah hngkawas snnii do nii mtbiyax bi pkrana qpahan rrigaw qqtaan.
Endaan
Seuxal o Fakong ksun ka nsgan Hung-ping, niqan lala bi alang seejiq tnpusu, paah tghunat bitaq tdaya o Nana, Takangko, Fakong, Singse, Cyaruran. Klwaan Nihung siida o Taiwan “Sing-se-cwang” sun, klwaan quri nsgan Funring nyusan Hualienkang. 1945 hngkawas babaw nangal paah knlwaan pusu mdudul Taiwan Nihung ka klwaan Cung-hua-min-kwu do yasa mdka hangan nsgan Singse(alang Singse alang paru Taicung sayang) nyusan Taicung, duri ni “Mawkung” 2 patas nii o aji malu ni seangal dha “Lala nangal qsurux “Fung”ni malu qtaan ka llingay malu bi niqan, nniqan na dxgal o “msdalih”Taipingyang ka pusu na ni pryuxi “nsgan Hung-ping.”
Pnegdxgal
Mquri hari tgdaya ska pnlaq nklaan hidaw ka ga niqan nsgan Hung-ping, sddahur dgiyaq ni gsilung, suyang bi qtaan kana ka lllingay. Knlbangan qpahan klwaan o 162 10kb tnxalun pnsrurul, tg7 knparu bnkgan kana Hualien, kska kana niqan tg3 qpahan klwaan ka knlbangan na o tg41 hangan. Quri tnjiyalan dxgal ga, yasa msdalih Taipingyang ni wada pqlliun tnbusan kmgus gsilung ka dxgal ni wada sbragun qsiya gsilung ka snpsaan dxgal, kiya ni yasa ini qhdu muda smalu ka gaya pnlaq gsilung ni phiyug gaya. Kiya ni wada paru bi ini psblaiq kndsan seejiq ni psriyu tnjiyalan pneuqan ni gmsiyuk rmngaw kari. Mdka nii uri yasa “ida bi” ddaun knbgurah pnlaq Sti-ping nqpahan knxalan kndsan seejiq tnpusu ka klwaan ni qmpringan dnuuy ni nii mrana paru bi gmhutur hnang uri, kska na hi ka mnlala bi balay ni aji mddha paru bi gnhtur o pqqtaan rwaan seejiq Amey, mquri dduuy dxgal ka dalih 6 hngkawas ka endaan gmhtur ni ppkla gmsaput kari.
Snpuan seejiq
Snpuan seejiq nsgan Hung-ping paah 1981 hngkawas kngkingal hngkawas rinah wada wada mlih bilaq da. Wana 2014, 2018 2 hngkawas nii ka balay mrana mdakil, kana ka msngari 37 hngkawas do wada mquri mlih mdakil kida. Yasa gmaaw towlang nsgan hngkawas 2018 mnda endaan pneuqan lining utux snpuan seejiq, kika saw nii wada mslikaw bi meelih ka knkilan snpuan seejiq na da.
Bnkgan qpahan alang
nkgan qpahan alang sgun 5 alang ni 8 paru knxalan alang :
Kari
Djiyun bi kari dxgal nsgan Hung-ping hini o kari Amey, kari Kabaran.
Rmigaw
Elug ksaan muda karat ini kla laqi ka rudan Hung-ping — Elug ksaan lihaw tklihaw o malu bi qqtaan gsilung, mtglawa bi ka gsilung tayal bi knsuyang qtaan kida.
Bling idas
Elug babaw gsilung sbiyaw
Snakun:Truku
Kus kus
= Kus kus（高士部落） = Gaga mniq Pingtung Mutansyang ka alang Kus kus.
225 sapah ka kneegu na sapah, 631 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 96% niqan 606 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 4% niqan 25 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Paiwan93%, Amis1%, ni rahuq na o2%.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Gambia
Gaga kska Meycow ka Gambia, 13 28 N, 16 34 W ka gaga na nniqan.
Kana ka knlbangan na o 11,300 sq km（hangan na o Tg167）(knlbanga dxgal o 10,120 sq km, knlbangan qsiya o 1,180 sq km).
Kana ka sejiqun o niqan 2,009,648 hiyi.
Gaga Banjul ka pusu alang paru, jiyax 18 idas 2 ka jiyax skrayan klwaan.
cinkhulan sa knita’ sa brbiru’
pnyahan pnataas
Snakun:Truku
Gnaalu
= Gnaalu（博愛新村部落） = Gaga mniq Hwareyseyn Ciansyang ka alang gnaalu.
304 sapah ka kneegu na sapah, 801 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 30% niqan 243 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 70% niqan 558 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Amis20%, Truku4%, Tayal3%, Bunun3%, ni rahuq na o1%.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Qatu
= Qatu（卡度部落） = Gaga mniq Nantowseyn Jnaysyang ka alang Qatu. 306 sapah ka kneegu na sapah, 1,166 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 92% niqan 1,075 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 8% niqan 91 hiyi koia. Kana ka kleegan seejiq ga, Bunun89%, Amis1%, Tayal1%, Seejiq/Seediq/Seejiq/Seejiq/Sediq1%.
Qba
= Qba（九寮溪部落） = Gaga mniq Yilan Tatungsyang ka alang Qba.
Sblaiq
= Sblaiq (和諧) = Sblaiq mu. Dhuq sngayan jiyax ka sayang, mqaras bi ka lnglungan mu, yasa tduwa pqita ku laqi laqi, mseupu nami mhrapas ni mhulis. Yaku o mdrumuc bi qmeepah kdjiyax. Dhuq sngayan jiyax do musa ku tuhuy laqi ni laqi laqi, malu bi ka jiyax saw nii sblaiq balay wah.
Qba
37 sapah ka kneegu na sapah, 90 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 37% niqan 33 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 63% niqan  57 hiyi koia.
Sblaiq
Snakun:Truku
Qba
Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal34%, Truku2%, ni rahuq na o1%.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Panama
thumb|Flag of Panama- Kwoci Panama（巴拿馬國旗）|alt=Flag of Panama|322x322px
Bukung klwaan ta sayang o kiya ka Juan Carlos Varela, pnaah hngkawas2014 idas 7 jiyax 1pnrajing kmlawa klwaan. cinkhulan sa knita’ sa brbiru’
Ti-ri(地理)
Ou balay ka nniqan na dxral llbu bay 700m ka Panama. ya bay haypa 3475m ka knbaraw klwaan Ciricihosan.
Ri-s(歷史)
Kngkawas 501, dxral mi sediq wada ngalan klwaan qbsuran paru Sipanya ka Panama, wada na nyusan nniqan Smkorangnatacongtu.
mniq kngkawas 1698, dngusan na Kmlawa Panama ka klwaan qpsuran paru Sukorang,mniq dudha kmrmux mcubu ciida wada na ngalun Panama ka heytay sukorang. Adaw ka tipiq bay ka sediq na, ini biyaw wada qbrangan mi cyukun sediq sipanya da.
kngkawas 1821 wada murux kingal klwaan ka Panama. tuumal Simong mi Poriwa phiyu klwaan sspuwan Takorungpiya.
Kngkawas1830, wadamsaasu ka kiwaan sspuwan Takorung piya, wada maa kingal nyusan alang klwaan sspuwan korungpiya ka Panama. Kngkawas 1880, Prading qmpah qmpur mlutuc Tasiyang mi Tapingyang yayung knriyan Panama ka hweytinan mi Reysaypu sediq Fuwakwo.
Kngkawas 1880, prading phiyu plutuc Tasiyang mi Tapingyan ddaun yayung qsiya Panama ka feytinan tow reyseypu sediq fakwo.
Psdungus na qmlahang ddaun yayung qsiya nii ka siwaw ro sihu soto Amirica.
Kngkawas 1903 wada na ini baka mcbu lng, fa ka Ameyrica mi klwaan korunbiya pnsdhu Ameyrika smalu phiyu mui pnsdhu patas knbryax ddaun yayung qsiya hmtur ini bay sruwa ka koyihuey. Kngkawas 1903 idas 11 diyax3, mrmux dxray Panama ka heytay Panama ka heytay Ameyrika, Pstuty Panama qduriq Korunbiya mi murux kngkingal klwaan, phiyu Panama konhekwo.
Mntna kngkawas idas 11 diyax 18, Pnsdhuwan patas ka Ameyrika mi  Panama ( pnsdhuwan patas patas ddaun yayung qsiya, biyax ka Ameyrika, bukuy daw wada na ngalan kana nniqan ddaun yayung qsiya singcng, suhuwa Cingbey elu qrngul mi Cayicng dnii ma sun  dha balay bay klwaan na cka klwaan ka pddaun yayaung qsiya nii da.
Kndadax kngkawas 1904 knbrih smalu qqran ddaun yayung qsiya ka Ameyri ka, qnhduwan na kngkawas 1914 kngkawas 1968 mhiyu qmpah ka bukung Oumaar torihes, dhuq kngkawas 1981 wada mrdang sapah asu ka hiya, nduwa bay niqan biyax qmpah Panama ka hiya.
Wada mhuqil ka Tourihes, nniq kngkawas 1983 wada ppriyux klwaan mangal paru boy biyax ka Manniyow nojeyciya.
Kngkawas 1977 idas q diyax7, qlhangan Ameyrika jimi katou mi qlhangan Panama Torihes pnsdhuwan pnatas so quri burah pnsdhuwas pnatas patas ddaun yayung qsiya Panama.
Muru na burah pnsdhuwas pnatas nii, brah kngkawas 1999 hiti ngalun ddaun yayung qsiya mi biyax qlhangan kndudul bqanan na qlhangan Panama kohekwo.
Kngkawas 1989 idas 5 nhdaan smpu rmawah lblak umaaw soto nwewan, msupu cmikun sediq umaaw soto jireyarmo eng tara mangal umaaw ka msubais qmpringa. Binaw bukung qmlahang heytay nowjeyciaw umarang umaaw uka snhiyan na. mtna kngkawas idasq pdaun na hmtur hbangan klwaan pa ka klwaan Ameyrika.
Kngkawas 1989 idas 12, kmndahur sediq minq klwaan hini ka Ameyrika, umaaw mincu mi cmiyuk hangan mbari cadu (kiya ciida mniq bbriun pcadu paru bay ccka sminaw hbangan ka Panama), rmawah mquri ririh hangan Panama msdrux heytay mccbu na ddaun mccbu heytay, pdaan dha brah mniq ckcka umaaw mbiyax na Nngtara phyuwan soto. Idas 12 diyax 15 umarang rmngaw Nojeyciaw mi wada muda mrmux mccbu ka Ameyrika, phiyu hiya nanaq bukung kiwaan, mhiyu soto ka cireyarmo ngtara.
Wada durriq Taskuwan fontikan ka Nojeyciaw, kngkawas 1990 idas diyax 3 mquri heytay Ameymika thmuku asi ta hqulun madas fororitajoy ka hiya, wada dha pdaun Heyeyn mi hmkun.
Ya bay wada mhuqil sediq 2000 ka knrmux heytay Ameyrika, ruwan u niqan heytay Panama knburah poda umaw ka kiwaan Ameyrika, kiya mi rmngaw knbura biqan nniqan hini mtatac rmngaw singpung mi mtatac ningung, kndudul hoping ndaan ngalun hangan sediq qlhangan na hmtur qmpringan ccka bay sediq cngcu ka qlhangan biyax klwaan.
Kngkaws 1999 idas 12 diyax 31, wada ngalan kana qlhanggan mi biyax qmllahan ddaun yayung ddaun Panama ka Panama, wada kbbrinah alang na kana ka heytay Ameyrika.
Cng-c (政治)
Niqan na Congtong mi dha fu-Congtong dmudul ka Singcng-Cikwan Panama, niqan 72 taypiyaw pspuwan yihway ka lihwa Cikwan. wada sediq umaw pnyahan ka Congtong mi sediq lihwatahwey, kng ka was 5 ka pnhiya na diyax, iniplutuc pnhyuwan. Niqan umaw ndaan ka sediq mniq Panama, kiyadaw dhuq saya uka sediq adaw ka ini tuumal umaw mi wada pkdra.
Ccngreynmong u niqan: mincubeynkotang mi mincukonghecyoyung tong.Pusu bay niqan mincukomintang, panamacuyutang, mincukuwanfancuseyntang, jeynmintang ka fwantuwaytang.
Way-cyaw(外交)
Pnama nuu u kiya reyn-he-kwo s-maw-cu-c, kwo-cu--ho-bi-ci-cing-cu-c,s-jey-yng-hang-ci-tuwan,s-jey-wey-sng-cu-c, 77kwo-ci-tuwan, ra-may mi
Ciya-ro-bi-kwo-ciya-kung-tung-ti, mey-cyo-kwo-ciya-cu-c, re.mey-cing-cu-ti-si, Cung-mey-cyo-yi-ti-fa-cu-c- dnii pusu babaw dxral mi qmpringan nniqan alam]ng na klwaan pspuwan sediq, uxay biyaw klwaan pspuwan sediq Cung-mey-cyo-kung-tong-s-can,kiya uri ra-ting-mey-cyo tay-ping-yang, na umaw klwaan pspuwan sediq mi qmangaw psluban tay-ping-yang-can-reyi-cing-cu sediq kmuruy pprngawan.
diyax 13 idas 6 kngkawas2017,psuupuwan klwaan Panama Cng-fu phitu umarang mi psuupuwan klwaan Cung-faw-jeyn-min enduwa bay pluban Cng-fu, mhdu mi Cung-fwa-min-kwo dhug bnsyaqan kngkawas 106 na pnluban wayciaw.
Mi kiyarmngaw "pmuru tukingal Cng-Ce Cung-Kwo, pstuq mi quri saw Taywan na mtlutuc mttuhuy Cng-fu."
Sing-cng cyu-hwa(行政區劃)
Nyusan na maxal sung mi turu nniqan sediq In-ti-an(icil niqan dha Cu-sya-s sung qmlahang) ka klwaan panama, niqan 75 nniqan ka ruwan qlhangan Sung. Kiya ka ruwan nniqan sediq in-ti-an nii, niqan turu mi mtna tutunan 「Sung」, tduwa sundha 「nniqan tntunan Sung」, kingal uri u dha kiya mi Sung quri truma tntun na 「nniqan」 mntna tutun, tduwa sundha 「ti-fan nniqan」.
Cing-ci(經濟)
Adaw ka pswaaw miqan malu bay lnglingay fu-u-yey ka pusu bay cing-ci Panama, pusu qpahun na u kiya hbangan, bbriyun mi rmiwaw. Adaw ka pnhiyu Panama mi bbriyun thuy kana klwaan Amirika niqan chdil bay luban, kndadax kngkawas 1907 prading dmuuy mey-yueyn pdaun dha hbangan ppriyux ka Panama, hbangan klwaan u pa-po-ya, kiya u wana bay poda kingal krtan, maxal krtan, empusal rima krtan, mrimal krtan na pila, mi mntna na bbrihan mey-yueyn mi mtna diyax ddiyun klwaan ruwan. Kiya rahuqna babaw dxral tukingal dmuuy mey-yueyn ngalan dha uwaya klwaan hbangan.
Kana babaw dxral pusu bay rnrihan biyax hatay asu ppatas patas klwaan ka Panama, muru spuwan kngkawas 2007, niqan 4954 asu wada ppatas patas hangan Panama.
Cay-cng-cing-zon(財政金融)
Ra-mey-ti-ci pusu bay cing-zon-cung-sing ka Panama-cng-kwo-ci cing-zon -cung-sing. Kngkawas 2008 pa-way-huwey-cu-bey-mey-yueyn 4.43 hputing, knbarux lcil mey-yueyn 108.85 hputing.
Wun-hwa(文化)
Hangan klwaan Panama nii ga kndadax saw sudu Er-kwa-two ka tnunan dha bubuh nii, kiya ni kndadax hini klaan bi seejiq knlangan ka Panama da.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Sbiki
thumb|Sbiki(檳榔)
Sbiki(檳榔) Seejiq Tnpusu smkuxul bi mqan sbiki mhuma ka seejiq tnpusu,sapah bukuy dha mhuma lala bi sbiki. Musa qmpaah dxgal asi ka madas sbiki. Saw mniq psnawal o, smparu bi sbiki kika gaya dha asi ka niqan sbiki. Mstrung dha o asi ka mgay sbiki uri. Saw sayang do mkan sbiki o, lala bi sqma quwaq ,mnarux ka quwaq uri da.mkan ta uri o naqih hiyi. Mduwa uqun ka powri sbiki mhapuy ta bgu uri. Powri sbiki aji saw pajiq mhiyi ska sbiki mdka lxi ka hangan na. Ini duwa mkan sbiki ka sayang. Niqan lala mnarux ini psiya keudus ta babaw dxgal. Asi ta knmalu hiyi ta nanak.
Haboeh
haboeh (大窩山部落)
Gaga mniq Myawriseyn Nancawagsyang ka alang haboeh.
29 sapah ka kneegu na sapah, 82 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 93% niqan 76 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 7% niqan 6 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Saysiyat 91%, Tayal 2%.
Nniqan alang(所在位置)
Nuysan Myaw-ri nsgan Nan-cwang alang Tung-he.
Ti-ri lnglingay(地理環境)
Sttu.
Pusu klegan seejiq nealang(部落所屬族群)
Saysiyat.
Djiyun kari(使用語言)
Kari Saysiyat ni Tlu.
Pnyahan alang(部落由來)
Mniq saw mnrmuxan Nihung siida o kika gasuc na S-tow-se.
Nsgan Jwey-swey
Nsgan Jwey-swey o「shui」sun ptngahan ka seuxal(hnang Howru kari seejiq ngayngay Taywang:shui ˊmuiˋ)，ngungu yayung Siyu-ku-rwan sun，babaw na seejiq Ru-ngay yasa shui hnang kari Ni-hung Mi-zuo，brahan laling hnang「Jwey-swey」(Mizuo). 1kb mtrul rima tnxalun ka nniqan kana nsgan dxgal Alang，ida biya 1kbuhug 10kb sngari cix ka hnbragan hiyi seejiq，saw nii niqan bi hangan kklwaan o asaw yayung 激流泛舟Siyu-ku-rwan.
Qlahi ni Ucya Tyin-hu o pusu sbrigan pngalang nsgan (Klwaan Alang tgkingal paru bi pnyahan ka nsgan Jweynswey)，ana inu o niqan bi hangan. Nii Ska nsgan Ma-ri-ba-si kana ka Ulay Jwey-swey ni Ulay How-nang，smlaling ayus nsgan Jwey-swey thyaqan na，malan bgurax Ulay ayug Klaway Hu-yeyn，kika dxgal Ulay kuxl bi kana dseejiq. Duri ni niqan ka qpahan mniyah Thung-yi nii mniq tbgan ttabug Jwey-swey pusu hhadut smlaan biyuq unuh，ni duma na qqpah ttabug o nii meni hini uri(saw tbgan ttabugCi-cen biyuq unuh 65 knegakan truma ) ，saw nii niqan bi hangan buyuq unuh sun ka alang Jwey-swey.
Yasa niqan bnkgan suyang bi ucya、ulay、泛舟ka nsgan Jwey-swey，wada saw kiya niqan bi hangan saan rmigaw qmita ni qqpah dxgal ka nyusan S-kang-ki da.
Endaan
Knxalan seuxal do jima niqan ka seejiq mniq alang Jwey-swey da，ni hnici rudan sbiyaw erut tasil Saw-pa. mnda prowway kmqowring emptgsa，hnici rudan sbiyaw nii o bgurah knxalan knqaya seuxal，ida biya niqan tru kbkuy kmbkiyan sngari hngkawas，pusu na knkla kndsan o mdka pisaw knkla kndsan Ci-ring ni knkla kndsan Pyu-ma.
Brah na tntakan dxgal miyah ka seejiq klmukan babaw tgska19 kmbkiyan hngkawas，nii mniq dxgal hini ka Seejiq Tnpusu da，pusu na o seejiq A-mis，mnda pspug qmita endaan smnru kari，plalay alang o niqan Ciya-nan、U-law、Cing-san、U-ya-ri、A-tu-ran、Ra-na-san、Mu-ru-cang、Ci-mey dii.
Brah na maxal maspat maxal dha hngkawas（清嘉慶17年），pnatas tntakan dxgal nsgan Ci-an hini saying o jima nihini ka seejiq Klmukan da，babaw na maxal maspat enpusan kmxalan rima hngkawas Taw-kwang、maxal maspat merimal kmxalan kingal hngkawas（hngkawas yeyn Seyn-hung））alang Cu-sey nsgan Sow-hung sayang o niqan lala bi seejiq Klmukan uri、tntakan dxgal Hung-cwang alang paru Karingku（alang Kuw-yi, alang Kuw-Cyang, alang Kuw-ching）；maxal maspat merimal kmxalan tru hngkawas（3 hngkawas Seyn-hung））niqan cih qpuring tntakan dxgal Bus-ku seejiq Klmukan（alang paru seejiq NgayngayYi-ri sayang ）. Kiya ni bitaq maxal maspat empitu kmxalan spat hngkawas （13 hngkawas Thung-cu）endaan qnquan Mu-tan，alang Jwey-swey o ungat ka pnatas tntakan dxgal seejiq Klmukan hini.
Pnegdxgal
Nsgan Jwey-swey o nii breenux dgiyaq ayug Tay-tung ni S-kang-ki，kiyi dgiyaq bksuy sraga ryaxan hidaw，kii dgiyaq siyaw gsilung nklaan hidaw，dxgal U-hu ka tgtruma，ska na o mkyayung Syu-ku-rwan ni ttak gntuan lala maa sbiq yayung，mtbalay ka dxgal，kika maa pusu smlaan qqpah dxgal ttabug. memalu hari hrus dxgal naka dgiyaq Ci-mey 、dxgal U-hu，pnyahan pnegalang euda dnuuy dnii hiyi qhuni、U-cya.
kndxgan
daya yayuang Hu-nang ni dha dxgal dgiyaq cun-kuan、dgiyaq tama-yn ga msasug mkurus ka qpras ptasan quyu smlaan bi Alang dxgal Jweyswey，常與角閃石片岩、綠簾石角閃石岩、藍閃石片岩及石榴子石—雲母片岩等共生.