cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fiji
Kari（語言）
Niqan uri, Niqan uri, hbaraw bay sediq Intu mnniq Huyci pa rmngaw bay kari Hindustani mi, rmngaw kari Tanmiar uri.
Tmukuy masu
Saw nii kingal hnkawas empxal muda ka smapuh o sprun dha balay, nasi niqan ka smliq gaya ssapuh o, ini sbliqi utux ruda ka pnegalang dni naqih kana ka pnhuma, kiya ni lmawa empsapuh taysaw miyah dmayaw ksblaiq rmngaw utux rudan, seejiq smliq gaya nii o asaw ka psruwa ruciq brah utux rudan, taysaw ssruwa ruciq.
Egu balay ka gaya seejiq wada muungac da, wana ta embahang smmnru rudan tada, tlami lmlung binaw, ita seejiq o asaw ta ka smparu gaya, prtuday ta muda ka gaya ta, tay saw pniqun ta ka rmun rudan, dhuq sayang ana bitaq knuwan.
Fiji
Kari（語言）
Niqan ini khbaraw ka rmngaw kari Bihari, kari Mongcyara mi kari quri icil.
Snhiyan（宗教）
Smluhay snhiyan Kiristokyo ka sediq u 52.9％, smluhay snhiyan Intukyo u 38.1％, smluhay snhiyan Isurankyo u 7.8％.
Diyax sngayan koka Quri so snhiyan, snbeyhing qmita twoyeyn congcyaw cuyo cuyi ka Huyci.
Alaw ka niqan ini pntna kluwanan minjoku sediq msupu mniq ka Huyci, so kiya, kndadax diyax sngayan koka Huyci pa malu qmita wada msupu ckcka ka ou kluwanan bungka.
Tiyu（體育）
Kngkawas 2016 idas 8 diyax 11, pnwaya 7 hiyi kanran boru twey, mniq Riyey Awyunhuy cyeysay 43-7 wada ini baka ka Ingkoku twey, dhuq mangal rikisi muwaya bay Awyun Kingpay, kiya ka muwaya bay snadu Awyun uri. Diyax cida, seyhu koka Huyci pa pusa kari psdhuwan diyax smsung hoka ka diyax niyi.
Singbung meyti（新聞媒體）
Pusu bay singbung Huyci u niqan Huyci supaw(kari Eygo), Kddiyax yopaw, singbung kari Telu u niqan Huyci jupaw mi Huyci hwasungpaw.
Pusu bay cacu Huyci pa niqan Tawkwo sangu, Taypingyang tawyu(yeykan), mniq nniqan Taypingyang tawkwo mnatas, mnatas patas u ya bay knbkiyan.
Huyci u niqan kingal kojyo pradiyo, pnhiyu kngkawas 1985, kiya ka tyeyntay nseyhu Huyci, pradiyo knkana koka Huyci uri, pnspuwan 6 tyeyntay, dmuwi kari Huyci, kari Eygo, kari Intu muda pradiyo kana sediq koka Huyci. Kiya mi niqan Treybitay uri ka Huyci, pnhiyu kngkawas 1993, niqan kingal ka pingtaw ini biqi pila（Fiji One）mi bqanan pila treybi (SKY Pacific), spqita kana koka Huyci.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Siljevavav
100 sapah ka kneegu na sapah, 341 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 97% niqan 331 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 3% niqan 10 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Paiwan90%, Amis1%, Tayal1%, Bunun1%, Saysiyat1%, ni rahuq na o3%.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Belarus
= Belarus（白俄羅斯） = Gaga kska Owcow ka Belarus, 53 00 N, 28 00 E ka gaga na nniqan.
Kana ka knlbangan na o 207,600 sq km（hangan na o Tg86）
(knlbanga dxgal o 202,900 sq km, knlbangan qsiya o 4,700 sq km).
Kana ka sejiqun o niqan 9,570,376 hiyi.
Pasing
376 sapah ka kneegu na sapah, 966 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 42% niqan 410 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 58% niqan 556 hiyi koia.
Belarus
Gaga Minsk ka pusu alang paru, jiyax 3 idas 7 ka jiyax skrayan klwaan.
Pasing
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Belarus
Manu ka dxgal Belarus ga wada sugan 43.70% ka dxgal qpahan, 42.70% ka dxgal bbuyu, rahuq dxgal do niqan 13.60% na.
Payorosu(白俄羅斯)
Payorosu Konghokwo (Kari Payorosu：Беларусь， brnahun matas: Biełaruś；IPA：[bʲɛlaˈrusʲ]；Kari Orosu：Беларусь，IPA：[bʲɪlɐˈrusʲ]) plwanan “Payorosu” mi lxanun lmawa “Paye”spatas seyhu hangan cyokoku u  “Payrosu”, wa mniq  Tongo u neyru klwanan, sotu u ''Mingsuko. Payorosu Suweyay Sehweycuyi Konghokwo u wada dukuricu kngkawas 1991 idas 8 diyax 25, mntna kngkawas idas 9 diyax 19 cida pa knpriyux hangan “Payorosu Konghokwo”. Payorosu u tunarac mi tudaya pa mssiyaw Orosu, turahuc u msqapah Ukoran, tuiril u msupu Poran mi Ritawwan mi Ratoweyya mssiyaw, kana knlbangan dxral knlwanan u 207,600 pinghwang kongri, knhbrawan kana sediq u 950 knbkiyan hiyi (kngkawas 2018), hbaraw bay ka wa mniq Mingkosu mi msdalih beyring alang mkbrnux, ya bay 80% knhbrawan sediq u tnpusu bay mntuting nanaq sediq Payorosu, pusu bay sawsumincu spuda  bnkuwan u sediq Orosu mi sediq Poran mi  sediq Ukeran''. Kndadax 1955 da u, wada ngalun kari srngaw seyhu ka kari Payorosu mi kari Orosu. Keypo Payorosu pa ini pdungus  bay phiyu snhiyan knlwanan, knhbaraw bay ka smluhay Orosu Tongcengkyo, thiti da u  Roma Teysukyo, kiya mi ou bay  diyax smsung Kiristokyo (so diyax smsung tntuyan hnqilan Yesu………) u wada Psdhun diyax sngayan knlwanan uri.
Pusu pnyahan kari (辭源)
Payorosu（Белару́сь）mniq kari Payorosu pa dungus na u “mbhuway ka Rosu”, kiya mi “bhuway” u ririh sa rakaw mbhuway “Rosu” mi “Orosu” pa dungus na u mntna bay kingal kari, Telu mi sediq Rosu u uka pnluban, sediq Mongku mquri tuiril mccbu cida u, hana  mnwaluk sediq Rosu, kari rudan cbiyaw ''Mongku u naqah matas “r” ka pnrdingan,  so kiya sediq Mongku hiya mubahang kari Rosu, so kiya, spuda kari Mongku  Opos mi brahun hnang u Orosu da. Белару́сь u brahun kari Telu ka cbiyaw u “Pyeyrorusiya” .... Binasw bnrahan kari Telu jidayi saya daw dmuwi bay “Payorosu”. Kari Surahu “mbhuway” u mntna hari pnhnang kari Telu “bhuway”, binaw ini pntna ka pusu dungus kari, wada nanaq so mntna ka hnang, uka balay bay pnluban ka pusu dungus kari.''
Tey Lung Jiru
Tey Lung Jiru(方聖傑) ka dmpthrapas ni empeuyas, Truku.
Belarus
Pusu pnyahan kari (辭源)
Bnrahan kari Telu “Payorosu” u dungus hnang na, kiya mi pnlngu bay dungus na uri.
Tey Lung Jiru
Snakun:Dmpthrapas Snakun:Empeuyas Snakun:Truku
Belarus
Pusu pnyahan kari (辭源)
Ini dukuricu ka Payorosu cida han pa, hangan na ego u pneyyah kari Orosu “Byelorussia”, babaw dukuricu ka Payorosu daw kasi duwi bnrahan kari Payorosu “Belarus”.
Tnhangan Payorosu quri mbhuway u ou kluwanan kari:
Kngkawas 2018 idas 3 diyax 16, Payorosu mnnniq Conghwa jenmin tasukwan u pquri nganguc pusa kari, brahun kari Telu ka hangan knlwanan dha u Payrosu.
Rikisi（歷史）
Kongweyn 9 seyki dhuq 11 seyki, jidayi saya dxral kana Payorosu u nsediq Weycing mniq kongyeyn kngkawas 862 pnhiyu Cihurosu, kingal thdiqan bay qnlhangan pneyyah Ryoriko wangcaw ka knlwanan Tongsurahu.
Mniq Cihurosu takong Yarosurahu 1su wada mrdang kngkawas 1054 daw, wada kndudul pswayay ou dukuricu klualang kongkwo ka Cihurosu.
Dhuq 9 mi 10 seyki cida, Payorosu turahuc mi tudaya saya phiyu Porocuko mi Turohu-Pingsuko dkongkwo.
Kngkawas 1386 idas 2 diyax 2 cida spuda pnstrngan ddha Ritawwan takongkwo  mi Poran daw wada msupu phiyu Kongcu pangryeyn.
Kngkawas 1486 sediq Mosuko Iban 3su u smatang spuda mccbu pkngalun kana ka Curosu kongkwo, quri so dxral Payorosu mi Ukoran mi iril Orusu.
Kngkawas 1795, Orosu tikwo mi Purusu mi Awtiri bnbur pquri mddayak Poran, Pnluban pangryeyn Poran mi Ritawwan pa wada pkngatun, iyax niyi u dxral Payorosu pa wada mndxral Orosu tikwo.
Sao Nikura 1su mi Yarisanta 3su ka mbukung qmlahang cida, alaw hhmtur Poran mi Orosu da mibungka Payorosu u wada prtan mi spoxan.
Mpqdu ka tumntxan mccbu kngkawas 1918 idas 3 diyax 25, Pureysuto-Ritawhusuko patas pnsdhuwan ida wisu mppstuq kari cida, dndulan quri uuda bokusing knlwanan Doyicu wada dha ngalun ka Payo mi Ukoran mi knlwanan Porotihay, Payorosu ka muwaya balay pusa kari dukuricu, spuda dndulan knlwanan Doyicu phiyu Payorosu Jnmin Konghokwo.
Binaw lmutuc ka mccbu PoSu, wada so tnayis bay ka konghocngti mi dxral tunarac mi tuiril u wada ulkun Orosu Suweyay Ryeynpang Sehwey Cuyi Konghokwo mi Poran tudha Konghokwo.
Kngkawas 1919 idas 1 diyax 1, Suweyay Okwo mniq dxral unlkan na Payorosu pusa kari phiyu Payorosu Sehwey Cuyi Konghokwo.
Kiya mi thiti daw mccbu cida kari bay dxral ka wada ulkan Poran, Kiya mi thiti daw mccbu cida kari bay dxral ka wada ulkan Poran, iyux muda cmiyux pprngaw Poran ka Suo, mniq iada 7 diyax 17 cida balay bay ptalax Ritawwan-Payorosu Suweyay Sehweycuyi Konghokwo.
Suweyay Okwo u mniq kngkawas 1920 idas 7 mntxal umluk Mingsuko dungan, idas 7 diyax 31 cida snburah phiyu Payorosu Suweyay Sehwey Cuyi Konghokwo.
Kngkawas 1921, mnhdu ka mccbu PoSu rngiyan dha ka quri so pprngawan Payorosu, saya u dxral tuiril Payorosu u nPoran. Kngkawas 1922 idas 12 diyax 30,
Payorosu Suweyay Sehwey Cuyi Konghokwo pa bnatas pnsdhuwan phiyu Suryeyn, Wada mtuspac tumal konghokwo pnhyuwan Suryeyn cida.
Mnccbu tumndha cida, kngkawas 1941 idas 6 diyax 22 Nacwey Doyicu ka miyah knnrmux Suryeyn, prading mccbu ka Suryeyn mi Doyicu, muda ckcka elu ka Doyicu u wada mangal Payorosusohu Mingsuko, wada pspuwan Doyicu ka Payorosu mi Tturu knlwanan Porotihay mi ngalan na Awsuran Congtu Syacyu, kngkawas 1944 butayi Suryeyn u cmiyuk cnbu Doyicu u kiya ka wada plaxan. Iyax cida u wada mqraqil bay ndanan kana tumal Suryeyn konghokwo ka Payorosu, mniq diyax cida, Nacwey Doyicu pa 290 mkbrnux alang u wada sliqun 209, kiya mi 85% kongyey mi 100 knbkiyan sapah ka wada sliqun kana.
Kngkawas 1986, ssiyaw Payorosu knlwanan Ukoran u mnuda Cenopi bakudang hacideynsyo suku, alaw ka sbhuran mi quri nniqan, wada mchdil bay snrtiqan na tunarac turahuc Komeyrico mi Mociryawhuco ddha co niyi.
Kngkawas 1991 idas 8 diyax 25, spuda dnlulan Payorosu Kyosangto, hangan knlwanan u kndadax “Payorosu Suweyay Sehwey Cuyi Konghokwo” wada knpriyux
Taukak
= Taukak（樹湖部落） = Gaga mniq Hwareyseyn Sowfungsyang ka alang Taukak.
Belarus
Rikisi（歷史）
Mndukuricu 3 kngkawas cida, kngkawas 1994 idas 6 diyax 24 mi idas 7 diyax 10 mndha umaw Soto cida, mnuka blbalay hhangan ka Yarisanta Rukasnko pa kasi mntxan slxan niqan hhhangan mniq knlwanan.
Taukak
Kana ka kleegan seejiq ga, Amis 9%, Truku 2%, Tayal 2%, ni rahuq na o 1%.
Belarus
Rikisi（歷史）
Tumntxan bnkuwan seyngkyo u wada mangal 45% ka xyo na, tumndha bnkuwan seyngkyo daw wada mangal 80% ka mneytaq hiya mi wada na ini baka ka Weyyacyeysurahu Hurancayweyci Kopici mnangal 14% balay xyo, mi wada mangal soto.
Taukak
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Belarus
Rikisi（歷史）
Bukuy na kngkawas 2001 mi kngkawas 2006 mi kngkawas 2015 seyngkyo cida u snpusal mangal soto.
Qnita dha jncweyn kwanca mi pnssliyan kwocitoso pa niqan weycweyn cuyi ka ndanan na Rukasnko seyhu.
Seyji/Cngc（政治）
Payorosu u konghokwo muda muwaya soto, spuda soto mi kokoingkay ka pnspuwan seyhu, pnuda kngkawas 1994 pnwaya keyngpo, mnrima kngkawas muda umaw ntxan soto seyngkyo, kngkawas 1996 cida bnkuwan diyax soto u 5 kngkawas han mi wada pryuxan 7 kngkawas bnkuwan mntxan, kokoingkay syayiyeyn u pnspuwan 110 hiyi knhbrawan, sangyiyeyn u pnspuwan 64 hiyi knhbrawan.
Binaw, kndadax dukuricu dhuq saya ka Payorosu pa ida nanaq Rukasnko ka phyuwan soto, muda seyngkyo soto pa wada dha chnganun ini mtduwa mi ini mtbalay(not fair and open).
Niqan ka krinaq bay tnkari “nhdanan bay kingal tucay cngcweyn ” ka Payorosu.
Tiri（地理）
Payorosu u wa mniq tuckcka Oco, kiya u taxa neyru knlwanan, mnslutuc sqapah knlwanan u niqan tunarac Orosu, mi tudaya Ratoweyya, Poran, tuiril daya Ritawwan, kiya mi turahuc ka Ukoran.
Nniqan Payorosu u mkbrnux narac Oco, mbrnux mi ttruma ka dxral mi to so bay yayung mhuriq dxral, mmaku qringan qqhuni lmiqu u dhuq 40％, tududux bay duwiyaq u duwiyaq Ceyarjnsuko, haypa 345 meyta, utruma bay nniqan wa mniq yayung Nyeyman u 90 meyta.
Yayung beyhing mi tiping pa niqan 2 knbkiyan sngari, knbbaraw u 9.06 knbkiyan kongri.
Pusu bay yayung niqan yayung Tinyeypo mi yayung Puripiyaci mi yayung Sitoweyna mi yayung Nyeyman mi yayung Soju, niqan 6 bnkuwan yayung pa hmrinas 500 kongri.
Yayung Nyeyman pquri tuiril daya mquri ucilung Proti, yayung Puripiyaci u pquri tunarac mi msturung yayung Tinyeypo daw mquri Ucilung qalux.
Niqan 1 knbkiyan langu mi kana knlbangan na u 2000 pinghwang kongri ka Payorosu, knbeyhing bay knrbangan langu na langu Nraci u niqan 79.6 pinghwang kongri,  wada knmalu bay tnhnganan dha ka “knlwanan knbkiyan langu”.
Kiya mi niqan uri ka 130 sngari langu sliyan qsiya, mndungus bay ka dduwi ana manu quri qqsiya.
Karac misan pa so muxul kiya, karac idas 1 tuiril trahuc u ya bay −4℃（Puryeysuto）ka knskuy na, karac tunarac daya u -8℃（Weycyeypusuko）.
Karac rbawan pa mtltu mi mhhuriq, ya bay 18℃ ka kntlxan na.
Cuyeyn (資源）
Kari bay kwangcan cuyeyn niya ka Payorosu, 30 kluwanan kwangu ka msasu 4000 sngari nniqan kwangcyu, spruwan bay kwang pa sdan ha ka cyayeyn, snsliyan namniq kana Oco u wa mniq tubrah, malu kriyan 20~115 kngkawas.
Uxay kwang cuyeyn u niqan btasil hwakang mi btasil payyun mi basil seykay mi claq qbulic mi payya mi jyaryaw hhmtur puniq mi yanyeyntu.
Snsliyan nitan u 44 oku twen (snsliyan kana Suryeyn cbiyaw u 36% ka snsliyan Payorosu).
Mttuku balay ka cuyeyn qqsiya mmahan mi qqsiya ddiyun mnarux.
Mmaku qringan qqhuni lmiqu u dhuq 36％, knrbangan ida nkiya qqhuni u 19%.
Snsliyan npaqan qhuni u 10.93 oku rihwangmi, kngkawas pqriyun nganguc ka npaqan qhuni u ya bay 500 knbkiyan twen.
Kiya mi, mniq ckcka dxral Payorosu pa niqan 3.1 knbkiyan lnlamu kluwanan ccamac.
Singcng-cyuhwa（行政區劃）
Kana knlwanan Payorosu pa psnakan dha 7 ka knlwanan ici singcngcyu, kiya kana ka 6 co（вобласць） mi kingal maci niqan dukuricu singcngcyu hnyuwan na sotu Mingsuko.
Keyjay（經濟）
Knmalu bay ka qpahun quri kongyey Payorosu, qpahun mpsalu kikay mi yeycin cyakongyey mi kikay ddiyun qpahun mi tyeyncu mi reyso cisu u niqan bay knklanan mi knnrana balay, qpahun IT u niqan bay knklanan uri, qpahun ppwalang mi qpahun tnbuwan u niqan bay knklanan uri, pnhmanan bunga tumun mi sama chiya mi yama … u unhiyan na pa mniq ckcka knlwanan dukuricu kwosyey u tubrah kana.
Kngkawas 2005 unhiyan na kana ckcka knlwanan pa mrana 9.2%, kongyey u mrana 10.4%, qpahun ppwalang u 2.1%.
Knhbrawan sediq（人口）
Pusu minjoku Payorosu joku knhbrawan na u 81.2%, Orosu joku u 11.4% knhbrawan, knhbrawan na Poran joku u 3.9%, Endukuy dow musa tuhuy Awcow cincikontonti da.
Thdin cida ka Piris u niqan dh aka pusa bay thdiya dha dxral mi kbhran ayus dxral, dxral Ruanta- Uron mi Pisukankow, kiya saya na sow Kan-kow-micu-konhkow.
Pisukankow u knkawas 1885 enda kaygi P oring kiya wada sbuway bukung Piris Riawpotears.
Dxral Riawpote u shangan dha Kankowcyowpan, ngalan dha endxral dha nanaq.
Da, spuda dha sowmqraqir bay qmlahang, cida u hmaan dha ou bay qhuni Siyanciyaw, kiya pttuku babaw dxral sow knuo na Siyanciyaw papak rulu.
Snhiyan（宗教）
Knhbrawan bay sediq Payorosu pa snluhay quri Tongcngcyaw, kiya mi so wa mniq alang quri tuiril daya u snluhay Teysukyo mi Dukuricu cyawpay (Pnspuwan cyawpay  Tongcngcyaw mi Teysukyo)
Bungka（文化）
Wada run bungka Orosu uri, msdalih quri Ritawwan ka knklanan pchada ka Payorosu, binaw qnita sediq u kiya bay so ini qndhqi ka knkranan niya knlwanan ssiyaw, ini so knlwanan ssiyaw spruwan qmita sediq uri.
Ya bay knhbrawan sediq u ini kdhu ka snpruwan dha qmita knlwanan dha nanaq, hbaraw bay sediq u wada malix waya uuqun cbiyaw.
Kbkuy kngkawas niyi pa, wada pkngatun Orosu ka kari bay waya quri Payorosu.
Germany
thumb|Flag of Germany-Kwoci Doicu （德國）|alt=Flag of Germany|433x433px
Belarus
Bungka（文化）
Rukasnko soto ka pusa kari prradiyo mi pttreybi u kasi ka muru pnwaya, kddiyax pkla kana sediq pa rntanun rmngaw ka kari Payorosu mi khnu payhunpi, binaw ini rngaw ka ya qulung bay dmuwi kari Payorosu.
Germany
= Doicu(德國) = Gaga kska Owcow ka Germany, 51 00 N, 9 00 E ka gaga na nniqan.
Belarus
Bungka（文化）
Rradiyo mi ttreybi pa nknlwanan kana. Singbung u to bay so qlhangan knlwanan kana, mray so “singbung Payorosu konghokwo”………
Germany
Kana ka knlbangan na o 357,022 sq km（hangan na o Tg63）(knlbanga dxgal o 348,672 sq km, knlbangan qsiya o 8,350 sq km).
Belarus
Bungka（文化）
Kari bay hbangan dnyawan seyhu kngkawas ka ou bay diyax smsung bungka：
Germany
Kana ka sejiqun o niqan 80,722,792 hiyi.
Belarus
Bungka（文化）
Ana so inggaku mi yisu mi uyas mi geyki mi rmweri, uuda niyi u ptura bay knkla mpkeyki Payorosu, mniq ddiyax smsung niyi, wada dhuq mangal knkluwanan snadu ka dhiya: “Mndungus msediq balay minjoku” mi “Mndungus bay inggaku yisu Payorosu”.
Germany
Gaga Berlin ka pusu alang paru, jiyax 3 idas 10 ka jiyax skrayan klwaan.
Belarus
Bungka（文化）
Duma sngayan knlwanan, mray so diyax dukuricu mi diyax dnwiyal, dmudul bay knhbrawan sediq, kiya mi muda quri yeynhwa hweyyeyn mi kkluwanan yosing heytay.
Germany
Manu ka dxgal Germany ga wada sugan 48% ka dxgal qpahan, 31.80% ka dxgal bbuyu, rahuq dxgal do niqan 20.20% na.
Belarus
Bungka（文化）
Spuruwan bay diyax smsung pa to bay mniq mssli Mingsuko kana.
Niqan spac suceyyican hniti cbiyaw ka Payorosu:
Germany
= Doicu(德國) = Doicu ryeynpang konghoko Ngalan dha Toko lmawa (kari Doicu: Deutschland), wamniq tukcka iril Oco na qnhlangan pnwaya ryeynpang gikay konghocu, pnuda  pnspuwan 16 pang, sotu mi knbering bay Alang mkbrnux ka Porin. Knlbangan tndxral qnhlangan u 35.7 knbkiyan pinghwang kongri, knthyaqan tuhunac mi tudaya u 876 kongri, knthyaqan tunarac mi tuiril u 640 kongri, peyyah tudaya ka Peyhay mi Porotihay mslutuc dhuq tuhunac ka ddwiyaq Aarpeysu, muxul ka kkarac, tura bay pnsnakan dha ka srwasaw mi rbawan mi krpuhan mi misan. 8,142 knbkiyan knhbrawan hiyi sediq ka Doicu, kiya ka knhbaraw bay kana qnhlangan Oco, kiya u tudha knhbaraw nyahan thdil kana jeynseykay uri, msnul Amirika. Kari Doicu pa mniq kcka Oco u kari hbaraw bay sediq rmngaw na kari tnpusu. Mndungus bay bungka Doicu mi niqan bay nrunan na jeynseykay quri so ssalu sapah mi meysu, ingaku, coswey mi eyga, bungka yican u Rawcng ka pusu bay mpririh, kiya mi kana bay qnlhangan kongyeyn mi ida nkiya kongyeyn u niqan hmrinas mkbkuy.
Belarus
Kyoiku（教育）
Mrana bay ka kyoyiku Payorosu, ipang sapah piyasan pa dmuwi 12 kngkawas ini angal hbangan yiucyawyu.
Germany
Rikisi(歷史)
Hwasu knari dha Mawo yeynjn syahoku hwasu u ptura qulung bay niqan 600,000 kngkawas cida daw tna niqan sediq rudan cbiyaw ka mniq Doicu hini. Kndadax kcka Soningkn meykwang u wada sndiyal turu sbrangan 380,000 kngkawas cbiyaw, kiya ka mncbiyaw bay mi mndungus bay qqiya ddiyun umaduk. Mniq yayung Nianto sndiyal tukingal uxay sediq jidayi saya jnrey hwasu, wada ngalan sediq Niantota tmhangan. Hwasu Niantota pa yabay niqan dalih 40,000 kngkawas rikisi. Msdalih Umu ka kcka bling dwiyaq Suwapncuro u niqan nniqan mntna kngkwasan syeyntay jnrey uri, kiya knkana ka 42,000 kngkawas brah cida ka qalux buc mi lubu iyuk waqic Mongma, kiya ka beytaq saya knama bay knriyan lubu; 40,000 kngkawas brah cida u rayung sediq tapingci ka klaun bay kana jeynseykay knrudn bay ndanan smquri uka kdkaran kari; beytaq saya 35,000 kngkawas brah cida u Hworohuyarsweynas kiya ka knrudan bay smquri hniyuwan sediq uka kdkaran kari. Neypura singsyangpan mniq msdalih Sakosn-Anhat na Neypura knriyan, kiya ka Oco cingtong jitay qqiya bungka snalu dong, wada pniqan kcka bnkuwan Ryeynhoko cyawkowen pnsliyan seykay ciyi kluwanan.
Ti-ri(地理)
Spuda pnsnakan nniqan Doicu pa wa mniq tuiril Oco mi tukcka Oco, tudaya u mslutuc Tanmay, tunarac u msqapah Poran mi Cyeyko, tunarac hunac u msdalih Awtiri, tuiril hunac quri hunac ka Jweysu, tuiril u msupu Hwaransi mi Rusnpaw msupu tnuayus Pirisu, tuiril daya u mksipaw Horan. Tndxral u to bay so peywey 47° dhuq 55°, tongcing u wa mniq iyax 5° dhuq 16° na hiya. Tudaya Doicu pa mquri Peyhay, tunarac daya balay daya pa mquri Porotihay, msupu Awtiri mi Jweysu tnuayus, msdalih tuturu knbeyring langu qsiya Oco Potng. Kana bay knrbangan tndxral Doicu pa 357,021 pinghwang kongri (137,847 pinghwang ingri), kiya knkana ka 349,223 pinghwang kongri (134,836 pinghwang ingri) tnddxral mi 7,798 pinghwang kongri (3,011pinghwang ingri) tnqqsiya, kiya ka qnlhangan tu7 knbeyhing knrbangan tndxral Oco mi kana jeynseykay u tu62 knbeyhing knrbangan tndxral qnlhangan.
Belarus
Kyoiku（教育）
Saya u niqan 4128 sapah piyasan laqi ttiring(laqi muyas u ya bay 9 knbkiyan hiyi); 4221 ka ipang ckcka sapah piyasan(laqi muyas u ya bay 128 knbkiyan hiyi); 253 ka ckcka cwanyey sapah piyasan mi 55 ka tubaraw sapah pyasan(ckcka niyi u 43 ka tubaraw sapah piyasan pnhyuwan knlwanan mi 12 ka tubaraw sapah piyasan uxay pnhiyu knlwanan).
Germany
Knkarac (氣候)
縮圖|Rbawan cid msdalih Roreyray ka mkuayu Rayin. Hbaraw bay nniqan Doicu u wada yahan dmudul tuirl bwihur, mnWentay hayyangsing knkarac. Knkarac nniqan hini pa alaw ka Mosiko nwanryo u mquri tudaya ka Tasiyang pyawryo, kiya ka wada muxul hari, kimi nwanryo niyi u wada pkmuxul qsiya ucilung mi quri tudaya ucilung mi ucilung ssiyaw na hiya.
Belarus
Kyoiku（教育）
Spuda patas snpuwan qmita, saya ka wa qnpah ipang ckcka sapah pyasan u 15 knbkiyan hiyi, ckcka niyi u ya bay 14 knbkiyan hiyi ka mptusa, wa mniq tubaraw sapah piyasan qnpah u 2 knbkiyan hiyi sngari.
Germany
Knkarac (氣候)
Knkawas qnyuxan qsiya ka Doicu pa 789 kongri (31 ingcun), uka mndungus bay knkarac kndnguwan. Ini so kskuy bay ka misan, muxul ka rbawan, hmrinas 30°C ka kntlxan (86°F). 縮圖|Krpuhan ka mkngahu ucilung Syuartotaw 縮圖|Srwasaw ka Ryunapaw Sunan sspriq bbrnux 縮圖|Misan ka dudux ddwiyaq Cukohong Tunarac Doicu u mnTarusing knkarac, mskuy bay ka misan, muxul ka rbawan, knttu muda knbbaraw diyax kndnguwan. Nniqan tukcka mi tuhunac Doicu pa Hayyangsing knkarac mi Tarusing knkarac kwotutay, tuhunac bay ka ddwiyaq Aarpeysu u mskuy hari kiya, tukcka Doicu na nniqan daya u mnLmiqu knkarac, mskuy bay mi kari bay quyux.
Belarus
Kyoiku（教育）
Niqan bay hhangan tubeyhing sapah piyasan u: Tubeyhing sapah piyasan pnhiyu knlwanan Payorosu, pnhiyu kngkawas 1921, mpuyas u 14000 hiyi, mptusa u 1610 hiyi; Tubeyhing cisu sapah piyasan pnhiyu knlwanan Payorosu, pnhiyu kngkawas 1920, mpuyas u 21000 hiyi, mptusa u 1560 hiyi; Tubeyhing kmptusa sapah piyasan pnhiyu knlwanan Payorosu, pnhiyu 1914, mpuyas u 14586 hiyi, 1038 hiyi ka mptusa; Tubeyhing keyjay sapah piyasan pnhiyu knlwanan Payorosu, pnhiyu 1933, mpuyas u 15000 hiyi, mptusa u 700 hiyi; Tubeyhing qnpah pnwalang sapah piyasan pnhiyu knlwanan Payorosu, pnhiyu 1940, mpuyas u 9106 hiyi, mptusa u 630 hiyi; Tubeyhing kari sapah piyasan pnhiyu knlwanan Mingsuko, pnhiyu kngkawas 1948, mpuyas u 4500 hiyi, mptusa u 537 hiyi.
Germany
Kndkilan(生態)
King tyaw ka pawyurey mpahung qqdiraw, kiya ka qqduda pnskrayan qnhlangan Doicu.
Belarus
Meyti（媒體）
Dhuq kngkawas 2005 bukuy, niqan 1255 sapah singbung ka Payorosu, hbaraw bay mbari mi beyhing bay nruwan na singbung u singbung soto pankongting--“Singbung Suweyay Payorosu”, dmuwi kari Orosu mi Payorosu ddha kari niyi matas, ya bay 40.29 knbkiyan ka sbari kddiyax, pnhiyu kngkawas 1927.
Germany
Kndkilan(生態)
Tndxral Doicu pa psdkanan dha kndkilan cyuyu, kiya ka Oco-Mrimax qqhuni lmiqu Ticonghay mi tunarac daya Tasiyang Tarupong hayayang kndkilansi. Mniq kngkawas 2008 cida, Tndxral Doicu pa wa sduwi sqpahun ppwalang ka dxral (34%), dxral phman qqhuni (30.1%) ka pusu na bay, thiti daw ddiyun ana knuwan hwangmu cyu (13.4) mi nniqan sediq cyu, luelu (10.8%).
Belarus
Niqan hmrinas 1 knbkiyan mi ini dhuq 10 knbkiyan sbari kingal diyax ka singbung pa:
“Singbung Konghokwo” mi “Singbung Jnmin” mi “Alaw Knrdax Cukwo” mi “Singbung Mbbiyax Splawa” mi  “Llabang Qnpahan Payorosu” mi “Singbung  Suyey Payorosu” mi  “Singbung Jnmin Yicu”.
Germany
Kndkilan(生態)
Ccamac mi qqhuni ka tukcka Oco qqtan balay kiya, tubil lmiqu, qhuni syang mi kiya knkana qqhuni mhhur wasaw ka pdungus llmiqu 1/3, qhuni songpo ka snbrahan phuma mi wada mrana, qhuni qulic yunsan mi lngsan ka pusu bay lipax hnyuwan nniqan ddwiyaq daya, qhuni harung mi mhhur wasaw harung u mniq dxral bnaqi mdakil. Niqan ka ou kluwanan rrwiril, pphpah, ngengiraw, quri so rriwa. Pusu bay ccamac llmiqu pa kiya knkana rqnux, boyak, miric pan, rqbux, kwan, osagi, hori.
Belarus
Niqan hmrinas 1 knbkiyan mi ini dhuq 10 knbkiyan sbari kingal diyax ka singbung pa:
Pusu bay treybi mi pradiyo pa “Kojyo Payorosu knlwanan trybi pradiyo”, kojyo niyi u kasi qlhangi soto, cusi kojyo mi hukucusi u soto ka phiyu mi malax.
kojyo u qnlahang singbungbu mi treybitay mi radiyotay mi usyeyntyeyn cisu congsin mi sangyey seyngdingbu, mniq kbkingal Co u phiyu hwenbu, pradiyo mi treybi u dhuq khbungan mi qtanan kana knlwanan.
Germany
Cng-c(政治)
Doicu pa muda pnwaya gikay, pnwaya taygi mincu ka Ryeynpang konghoko, seyji ticu u kndadax kngkawas 1949 ka “lxan waya” cyako muda, sbrahun ka lxan waya pa kasi ka spuda Ryeynpang giying mi Ryeynpang Sanggiying hmrinas 2/3 u kiya ka pdaun. Pusu bay lxan waya pa kiya knkana jnsing cwenyeyn, psasu biyax, pnsliyan Ryeynpang cyako mi pprun mud aka hwacu.
Horicu(法律)
Kngkawas 1989 Ryenpang keypo hoying hwakwan.
Qnhlangan Hwasi Oru ka Doicu, kiya mi horicu tisi u dmuwi waya Roma ka pusu niya, qulung niqan so quri Juarman. Ryenpang keypo hoying ka knbaraw bay hoying Doucu, seykining quri syeyncng, dmuwi suhwa huhocweyn. Knbaraw bay hoying sitong Doicu pa mnduwa bay psasu qpahun, kcka na u Ryeynpang knbaraw hoying ka minus mi singsu ancyeyn putting pcahu hoying, kiya mi Ryeynpang knbaraw rawkong hoying, Ryeynpang knbaraw syakay hoying, Ryeynpang knbaraw keyjay hoying mi Ryeynpang knbaraw singcng hoying ka quri so knluwanan ancyeyn na puting pcahu hoying.
Sing-cng cyu(行政區)
Doicu u pnuda pnsliyan 16 pang, 16 pang ka msupu phiyu mndungus qnlhangan (Kari Doicu: Länder). Txtaxa pang u dmuwi nanaq keynpo pang, quri so ddaun nanaq pang pa niqan knbeyhing bay biyax na qmlahang. Alaw ka knlbangan tndxral mi knhbrawan sediq txtaxa pang u ini pntna kana, quri so alang mkbranux mi knbeyring tndxral ka pang u niqan pndkanan niya, kiya mi quri so Patng-Hutngpaw, Pahwariya, Heysn, Tudaya Rayin-Sihwariya mi Sakosn pa phiyu 22 ici singcng, qmlahang daun alang. Beytaq kngkawas 2013 cida, Doicu pa pnsnakan dha 402 ka keyng su ci singcngcyu, kiya ka knkana 295 keyng singcngcyu mi 107 ka su singcngcyu.
Pnluban Koci(國際關係)
Congri Ankora Mokoar mniq Hayrikntamu dmudul pnsliyan qnlhangan pata kongyey kawhonghuy.
Doicu pa wa mniq kana jeynseykay phiyu 229 cuway dayhyo ciko, kiya u pwaluk  hmrinas 190 qnlhangan pnluban waycyaw. Kngkawas 2011 cida, Doicu ka tu1 knbeyhing bay yosang cucuko Oco (can 20%) mi Ryeynhoko tu3 knbeyhing yosang cucuko (can 8%). Doicu ka Tudaya Tasiyang kongyo pnsliyan, Keyjay hoco mi pkrana pnsliyan, Pata kongyeyko pnsliyan, 20 qnhlangan citwan, Sucyey inhang mi koci hwopi cicin pnsliyan cngyeyn, knbiyax bay dmudul Oco txtaxa qnhlangan seyji uri ka Doicu, ptbku tqlahang mi anjeyng ciko.
Cyun-su(軍事)
縮圖|Doicu kongcyun tayhong cantoci Ucwang butay Doicu ka “Ryeynpang kohwang cyun”, spuda Rucyun (kiya knkana tocong butay), Haycyun, Kongcyun tuturu kluwan heytay mi Congyang iucyun, Cicu cyun (kiya knkana hocin, hwangtyey mi keyngpey dbutay) ddha knbeyring kluwanan butay pnspuwan. Ddiyun kana hbangan heytay Doicu butay ka tu9 knbeyhing kana jeynseykay, kngkawas 2015 ddiyun batay ka hbangan pa 329 ou Oyeyn, ya bay can GDP 1.2%, kntikuh balay nuyawkyo 2.0% Peyyey.
Cing-ci(經濟)
Dmuwi syakay sucang keyjay ka Doicu, mdhu bay rndingan na kongyey, niqan knklanan na bay mpqpah, knou bay kupn, uka hari ka hupay cngtu, kiya mi knbaraw bay biyax dha sbbarah. Tu3 knbeyhing cuckoo mi tubeyhing bay cingciti Oco ka Doicu; spuda koci huyryu smpu pa, kiya ka tu4 knbeyhing cingciti jeynseykay, spuda biyax mbari pingcya smpu u tu5 knbeyhing cingciti kana jeynseykay.
Huwuyey (kiya knkana ka tongsyun canyey) so quri qnlhangan kcka Doicu sngcan congcu na kongsyeyn dhuq 71%, kongyey u 28% mi nongyey u 1%. Spuda ppatas snpuwan Oco tongcicyu kngkawas 2015 idas 1, uuka qpahun ka sediq Doicu pa 4.7%, kiya ka kana qnlhangan Omong cngyeyn pa ttikuh balay na; quri so dnmbiyax uuka qpahun u 7.1%, ttikuh bay kana Omong uri. Spuda pnkla kari cingci hoco mi pkrana pnsliyan, kiya ka kana qnlhangan jeynseykay niqan bay ririh rawtong sngcan niya ka Doicu.
Ciyey(企業)
Kngkawas 2014 cida, quri so bnkuwan sangsu kojyo ingyey “Cayhu sucyey jeynseykay dmbiya na 500” bnkuwan kana kcka hiya pa, niqan 28 ciyey ka congpu phyuwan mniq Doicu. Doicu DAX cusu u pnspuwan 30 kojyo knbeyhingbay sucu Doicu ka pnsli. Nniqan bay hhangan ka koci pinpay pa kiya knkana ka Meysaytosu-Pinsu, BMW, Puma, rulu Husu, Awti, Simongcu, Anryeyn, Atitas, Pawsucyey mi DHL. 縮圖|Korong eyki kisya na ICE-3 kisya
Cyaw-tung(交通)
Wa mniq tukcka Oco ka Doicu, kiya ka Oco tayriku pusu na bay cyawtongsu, qnhlangan niqan qnpuran bay elu cyawtongwang, qnhlangan muwaya bay knama niqan Kawsu kongru, niqan 80 kngkawas sngari rikisi da, kana bay knbbaraw na pa ya bay 1.3 knbkiyan kongri, tu6 kana jeynseykay, kiya mi ya bay niqan 70% Kawsu kongru pa uka snyakan tnbyaxan. Psnakan Ryeynpangci, Pangci mi Syangcnci tu3 ka putong kongru Doicu, dungus na snyakan tnbyaxan mriq rulu pa 100 kongri/jikang, kcka maci u 50 kongri/jikang, nniqan sapah sediq u srwanan 30 kongri/jikang balay. Wada srwanan Doicu ka otobay pa ya bay 4000 knbkiyan sngari, txtaxa sediq u 0.63 otobay (kngkawas 2008). Kngkawas nduray niyi daw, mbiyax bay muda dmudul pkhnuk kipu ka seyhu Doicu, kongcong basu u kndudul hbaraw sediq ka smkuxul mi dmuwi. Kiya mi ddeyngsya pa wisu mtmay alang mkbrnux cyatong uri da, ou bay alang mkbrnux u niqan ddaun elu ddeyngsya, kiya mi snbarah smmalu kawsu kongru ddeyngsya.
Koci(科技)
Wa mniq Alang mkbrnux Tamu ka Oco taykong kongcu congsin
20 seyki prading dhuq saya pa kana bay mnangal snadu Nopeyar ka Doicu u niqan 104 hiyi knhbrawan quri so Koswey ringyu (Wuri, Hwaswey, Sngri swey uxay daw Iswey) wada hmrusan knklanan. Niqan kingal mndungus bay cyeyko, psanak qpahun, mnduwa pskingal kari ka koyeyn tisi. Tubaraw sapah pyasan, dukuricu yeyncyo ciko, ciyey koyeyn ciko ka Doicu koyeyn tisi na tu3 knbeyhing dmkuh uruc. Kana bay tubeyhing pyasan mi sapah pyasan cwanko sweyyeyn mi dukuricu koyeyn ciko pa niqan hmrinas 300 sngari ka Doicu, mray so Mapu sweyhuy u niqan 79 ka yeyncyoso, Horawenhwohu syeyhuy u niqan 48 ka yeyncyoso, kiya mi niqan Haymuhwocu ryenhohuy, 16 qnlhangan yeyncyo congsin mi 84 ka “Ranmingtan” koyeyn ciko.
Syakay(社會)
縮圖|Knhbrawan hiyi sediq knrana cyusutu Doicu (kngkawas1800 dhuq kngkawas 2010)
Knhbrawan hiyi sediq(人口)
Spuda patas snpuwan jnko puca kngkawas 2011, knhbrawan hiyi sediq Doicu pa ya bay 8,020 knbkiyan hiyi sediq, dhuq kngkawas 2015 idas 6 diyax 30 cida daw wada mkala dhuq 8,150 knbkiyan hiyi sediq, dhuq kngkawas 2015 idas 12 diyax 31 daw hmrinas 8,190 knbkiyan hiyi sediq. Doicu ka knhbaraw bay sediq kana qnhlangan Omong, mniq Oco daw tu2 knhbaraw hiyi sediq ( wa mniq bukuy Orosiya), tu16 knhbaraw hiyi sediq kana jeynseykay. Quri so jnko mitu u 227 sediq/pinghwang cyeynmi ( 558 sediq/pinghwang ingri). Congyuci kndusan u 80.19 kngkawas (snaw u 77.93 kngkawas; qridin u 82.58 kngkawas). Kana bay sngyuryu u txtaxa qridin tmlaqi 1.41 laqi (snpuwan kngkawas 2011), kiya ka cngcangryu ya bay 0.833%, puting bay hiti knkana jeyngseykay. Kndadax kkngkawas 1970 prading, mrana ka wada mrdang sediq mi mntuting laqi rabu, binaw kndadax kkngkawas 2010 daw sngyuryu mi sediq qnhlangan icil mniyah thdil pa wada mkala, mnuda mndungus cyawyu ka knhbaraw sediq mneyyah thdil u wada mrana. 縮圖|Doicu ka tu2 mneyyah thdil qnhlangan icil kana jeynseykay
Mneyyah thdil ka qnhlangan icil (移民)
Kngkawas 2014 cida, 8,100 knbkiyan hiyi sediq Doicu pa niqan dalih 700 knbkiyan hiyi sediq ka uka koci Doicu, kcka na hiya pa 96% ka mniq tuiril Doicu, to bay so wa mniq alang mkbrnux.
Snlhayan snhiyan(宗教)
Kndadax kngkawas 1871 phiyu qnlhangan beytaq saya, niqan dlih 2/3 ka Sincyatu mi 1/3 ka Roma Teynsukyo sinjya, kiya mi niqan ini khbaraw ka llutuc Yodaya minjoku. Niqan ka duma ini pntna snhiyan uri, binaw ini balay khbaraw kiya. Babaw kngkawas 1945 daw, wada kndudul knpriyux ka snhiyan dha Doicu, alaw ka sediq tnhdilan mi wada kndudul knou kluwanan ka Sito, kiya miTongto u muru dndulan cngco seyhu mi knkana na u mquri uka snhiyan. Wada pskingal ka Tongto mi Sito daw, lmutuc ka knou kluwanan.
Spuda snpuwan jnko puca kngkawas 2011 Doicu, Kiristokyo ka tu1 knbeyhing bay snhiyan Doicu, kana sinjya pa 66.8% knkana sediq qnhlangan. Kcka knkana knhbaraw sediq pa 31.7% ka pkla kari snluhay snhiyan Sincyaw, kiya knkana ka Doicu huinhuy (30.8%) mi Pnrhulan Mtrawah (0.9%), kiya mi 31.2% ka snluhay snhiyan Roma Teysukyo. Cngcyaw sinjya knkana 1.3%, Yodayakyo sinjya knkana 0.1%, sinjya snhiyan icil na u knkana 2.7%. Kngkawas 2014 cida, sinjya Teynsukyo u dhuq 2,390 knbkiyan (Knkana sediq 29.5%), sinjya Huinhuy ka 2,260 knbkiyan (knkana sediq 27.9%). Pnrhulan ddha niyi pa kawas kawas wada kndudul mlih ka sinjya. 縮圖|Omong cngyeyn quri so knklanan dha kari Doicu (kngkawas 2010)
Kari(語言)
Kari Doicu ka ddiyun kari seyhu Doicu mi pusu bay kari kklaun dha, kiya ka ddiyun kari 24 qnhlangan Omong uri, kiya ka kari sduwi qmpah 3 Oco ryeynmong cuweyhuy uri. Kari Doicu ka kcka Oco ryeynmong tuq kari knhbaraw bay sediq dmuwi, pusu kari dmuwi u ya bay dhuq 1 oku knhbaraw.
Kari snrwanan Doicu pa kiya knkana ka kari Tanmay, kari Tiyi Doicu, kari Sopu, kari Romu mi kari Huysuran, kiya mi wada qlhangun Oco cyuyu uxay u kari sawsu minjoku syeyncang. Knhbaraw bay sediq dmuwi ka kari tnhdilan pa kari Tuarci, kari Kuto, kari Poran, kari nniqan Paarkan mi kari Orosiya. Taywca syeysu 67% ka kongmin Doicu u malu dmuwi kingal kari icil mpprngaw, kiya mi niqan 27% ka mkla dmuwi 2 kluwannan kari uxay u hmrinas 2 kluwanan kari qnlhangan icil muda mpprngaw.
Kyoiku(教育)
Mpqlahang kyoiku Doicu pa pusu na bay u txtaxa Pang seyhu ka seykining. Ini pkixi ppuyas ka kyoiku llaqi ttiring u 3 dhuq 6 kngkawas ka laqi ttiring u sptrawah kiya, kiya mi bukuy daw kasi ka qulung bay dhuq muyas 9 kngkawas ka yiwu kyoiku. Tulxan kyoiku u lmutuc 4 dhuq 6 kngkawas. Tkcka kyoiku u spuda ini pntna cyawyu cipyey psnakun 3 kluwanan pnsltudan sapah pyasan: Weri kcka pyasan, ppyasun llaqi niqan knkla pndungus kyoiku mi psramal muyas tubeyhing pyasan; Suko kcka pyasan ka tukcka cngtu laqi muyas kiya, 6 kngkawas ka pyasun; cukan pyasan ka spuyas dungus cuyey koiku. Congho kcka pyasan (Gesamtschule) spdkanun ka kcka kyoiku.
Swangkuy kyoiku (Duale Ausbildung) sitong trahuc ka cisu cuke cngming mi sweysu sweyri so pntnaun balay. Mniq so niyi trahuc cicu, tumal cuyey kyoiku ka laqi muyas pa malu mniq kojyo uxay u sapah pyasan pnhiyu qnhlangan muda smluhay. So niyi uuda u wada sqrasun balay, kiya mi hbaraw qnhlangan jeynseykay u dmuwi so niyi uri.
Tubeyhing pyasan Doicu ka kongkong ciko, pnsltudan pa ana ini buway hbangan muyas ka laqi muyas. Mtmay tubeyhing pyasan u kasi ka muda tukcka pyasan huykaw (Abitur), binaw spuda Pang, sapah pyasan mi laqi muyas niqan nanaq ka uuda na uri. Ini ngali pila kyoiku u quri so laqi muyas koci pa sptrawah uri, so niyi u kndudul luhay muda. Spuda kngkawas 2014 OECD pkla kari, Doicu ka koci slhayan tu3 knbeyhing muti qnhlangan. 縮圖|Rupeyko Bwihur Utux hurico, pnhiyu kngkawas 1286
Iryaw weysng(醫療衛生)
Rupeyko Bwihur Utux hurico, pnhiyu kngkawas 1286, kiya ka pnrdingan byoingsaya. Huriso sitong Doicu pa malu tbrnahun mhraw tukcka seyki. Doicu saya u dhuq dmuwi kana jeynseykay knbsyaqan bay cweynmin iryaw pawcyeyn tisi, pneyyah kkngkawas 1880 Awto Hong Pisumay na syakay smmalu waya. Kndadax kkngkawas 1880 prading, kayke mi smmalu waya pawcng ipaw tisi na sptna. Saya pa sediq Doicu u cyeynkang pawsyeyn ka spuda hwating ipaw hwangan hukay, kiya mi tukubeycu tyawkwan u malu sduwi duma cyunti dmuwi tntaxa sediq ipaw hwangan. Spuda ppatas bntasan Sucyey weysng cucu, dhuq kngkawas 2013 cida, Doicu ipaw sitong 77% ka seyhu muda muway, 23% ka txtaxa hiyi sediq muway. Kngkawas 2015 cida, ddiyun hbangan kana pqita narux Doicu pa knkana kokomin sngcan congcu 11%. Kndusan kngkawas snaw mi qridin Doicu pa 77 kngkawas mi 82 kngkawas, tu20 knkana jeynseykay; mndungus bay mtuting ka laqi rabu mi ini hari qhuqil mntuting, ya bay 0.4%.
Bungka(文化)
Bung ka Doicu mniq snhiyan mi nbabaw dxral cngmyeyn u wada runan Oco pusu bay sucaw mi cyuncong undo ka smnlanan. Alaw ka wensweycya mi cosweycya so tuiril bungka u knbeyhing bay pkmalu susyang kongsyeyn, mniq rikisi ka Doicu pa ngalan dha “Qnlhangan sediq mpsalu uyas mi susyangcya” ka Doicu uri.
Ingaku(音樂)
Hbaraw bay nniqan hhangan jeynseykay mpsalu uyas kutyeyn ingaku pa kndadax Doicu. Titoriko Pukosutohuto smnalu kwanhongcin cingcangcyu, wada dmudul knkana Yohani Saypasutian Paho mi Kearawawke Horitorisi Hongtoar uri ka Paroko cida pusu bay snpruwan mpsalu uyas. Mntuting Awkesupaw ka Awpoto Mocato mniq Saarsupaw mptusa syawticin mi mptusa laqi muyas cida wada pstutuy spruwan bay ingakucya kana jeynseykay uri-Woarhukang Ymatousu Mocato. Rutoweysi Hwan Peytohun ka kutyeyn cuyi mi langman cuyi ingaku kwotuci na pusu bay sediq. Kaar Mariya Hong Weypo mi Huyrikosu Mongtoar song mniq langman cuyi hana prading cida panyeyn pusu bay dndulan niya uri. Ropoto Suman mi Yohani Neys Poramus u wada na danan pkrana ka langman cuyi. Rica Hwakena na kecyu u niqan bay hhangan. Rica Sutoraws ka langman cuyi wanci mi syeyntay cawci sediq mpdudul uri. Kaarhayincu Sutoko Hawsn mi Hans Cimo u 20 seyki mi 21 seyki niqan bay knkla smmalu uyas.
Smmalu ssapah(建築)
Doicu mniq quri so smmalu ssapah uniqan balay knmalu ndanan dh aka Karorin mi Awtohongke, ddha niyi ka dmpwela bay smmalu sspah quri romansu. Tukcka seyki reyngga ketosu hongke uri pa pnrdingan Doicu. Mniq wenyi husing mi Paroko suci, Doicu uri u mnrana quri tihwangsing hongke (mntna so Weysi wenyi husing mi Terestngparoke). Paroke suci na niqan bay hhangan smmalu ssapah ka knkana Mateus Tanniar Popeyarman, Patasa Nyoman, Keawarke Wencesraws Hong Kenopostohu mi Asamu mntswayi. Weysopurun pay dmudul 18 seyki Nante na huyni smnluwan ssapah hongke. Klelu Sangsuwapnparoke pa, tyawswocya Yohani Misyaayar Huysitemeyyey, Huynicyang mnswayi Yohani Paputisute Cimoarman u ou bay knmalu ndanan dha. Ssapah dha sediq Doicu pa dmuwi niqan bay hhangan mukucya (Fachwerk) pnsltudan, ini pntna ka alang nniqan roko pa ini nanaq pntna ka tukubeycu na uri. 縮圖|Mnswayi Kerin pa pssli mi smalu patas Doicu ryosing na mincyeyn pnngalan kari
Wenswey mi Ceswey(文學與哲學)
Wenswey rikisi pa malu tbrnahun dhuq cong seyki, kiya ka cwocya Waarte Hung Te Hukearweyte mi Woarhuramu Hung AySnpahe. Niqan bay hhangan ka Doicu cocya pa niqan Yohani Woarhukang Hong Kete, Horiterisi Sile, Ketehuoarte Ayhuraymu mi Tayawtwoar Hongtana. Mnswayi Kerin pa pssli mi smalu patas Doicu ryosing na mincyeyn pnngalan kari. Wada dha spkla jnseykay ka Doicu mincyeyn pnngalan kari. Ddha dha hiyi pa spuda dha rikisi ka pusu rdingan muda pssli mi mku matas knkingal ini pntna kluwanan kari Doicu, kiya ka “Jiteyng Doicu” （Deutsches Wörterbuch；splawa dha “Jiteyng Kerin” uri) ; pnrdingan kngkawas 1833 cida, tumntxan mnhdu smalu matas u kngkawas 1854. 縮圖|Wa mniq Poang ka congpu hhnang Doicu.
Meyti(媒體)
Knbeyhing bay kwocimeyti ciyeyn ka Peytasuman, Akesayar Supurinke citwan mi Purosipnsateayinsu cwanmey. Tesinse ka niqan bay ririh na meyti ciko uri. Treybi sucang Doicu pa kbeyhing bay kana Oco, ya bay niqan 3,800 knbkiyan sapah pa niqan treybi, dalih 90% tnsapah Doicu ka niqan wasil treybi mi weysing treybi, malu slutuc kongkong ini ngali hbangan mi qqtaun trybi sangyey pngtaw. Hmrinas 500 ka kongkong mi ntxtaxa sediq pradiyo teynday, Hnang Doicu ka pusu bay treybi skari tuicil mi msobay pradiyo. Pradiyo qnlhangan Doicu ka Doicu Pradiyo, Doicu kongkong pradiyo ryeynmong ka seykining tihwang huwu.
Mmahun mi uupun(飲食)
Quri so mmahun mi uuqun Doicu pa ini nanaq pntna nniqan alang u ini nanaq pntna ka mmahun mi uuqun uri, binaw msdalih ka nniqan alang pa niqan ka mntna na uri (mray so tuhunac ka Pahwariya mi Suwapn na waya mmahun mi uuqun u mntna hari Jweysu mi Awtiri). Uuqun kwoci so pisaping, sosu, damac Cyokoku, damac Sira, Damac Intu mi wawa nduhan Tuarci; alaw niqan ini pntna txtaxa minjoku u kiya ka niqan uri, kuxul balay knhbaraw sediq.
Pang ka hicyo bay quri so uuqun Doicu. Dalih balay 600 kluwanan ka pang snalu Doicu mi 1,200 kluwanan ka kawtyeyn mi mtumun pang. Snalu dha juro Doicu pa kiya knkana Oco 1/3 ka knou niya. Kngkawas 2012 cida, Oco pa hmrunas 99% quri so siyang babuy mi hiyi rodux mi hiyi dapa pa pnyahan Doicu kana. Mniq Doicu pa syangcang u niqan mniq ana inu kiya, dalih 1,500 kluwanan, kiya knkana yocyeyn syangcang, bhuway syangcang mi kari syangcang. Kngkawas 2012 cida, yoci supping syawryang cantaw kana congsyawryang na 3.9%.
Silupatun
= Silupatun（白端部落） = Gaga mniq Hwareyseyn Cwosisyang ka alang Silupatun.
Silong
= Silong（喜龍部落） = Gaga mniq Tawyuensu Fusingcyu ka alang Silong.
Silupatun
61 sapah ka kneegu na sapah, 181 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 96% niqan 174 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 4% niqan  7 hiyi koia.
Belarus
Niqan hmrinas 1 knbkiyan mi ini dhuq 10 knbkiyan sbari kingal diyax ka singbung pa:
Kana seymung mpqpah u ya bay 3000 hiyi. Kojyo Payorosu knlwanan trybi pradiyo trahuc na Pradiyotay Payorosu pa pnhiyu kngkawas 1925 idas 11, saya u niqan 3 bkuwan cyeymu.
Silong
11 sapah ka kneegu na sapah, 34 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 82% niqan 28 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 18% niqan 6 hiyi koia.
Taur Matan Ruak
[[Patas bntasan:President Taur Matan Ruak.jpg|thumb|President Taur Matan Ruak- Taur Matan Ruak( 陶爾·馬坦·魯阿克 )|alt=]
Mhuni
Mhuni 黑巫師
Belarus
Niqan hmrinas 1 knbkiyan mi ini dhuq 10 knbkiyan sbari kingal diyax ka singbung pa:
Tukingal bnkuwan cyeymu u knkingal diyax pradiyo 19 jikang. Tudha bnkuwan cyeymu u knkingal diyax pradiyo 16 jikang.
“Sotu” pradiyotay u kddiyax pradiyo 12 jikang. Turu bnkuwan cyeymu u primax kari Orosu mi Payorosu dha kari niyi pradiyo, Ukoran mi Poran mi Ritawwan mi Ratoweyya msqapah msdalih nniqan Payorosu mi Orosu tudu duwiyaq Uraar nniqan tuiril u malu qbhangan.
Payorosu kwoci pradiyo tyeyntay pa spuda wangci wangru kddiyax dmuwi kari Payorosu mi kari Orosu mi kari Telu mi kari Doyicu mi kari Eygo muda pradiyo Amirika mi Kanada mi Awtariya mi Cyokoku mi 20 sngari knlwanan Oco mi Ahweyrika, kddiyax muda pradiyo 4 jikang.
Silupatun
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Mhuni
Mhuni o pruway muda ungat brihan quri sjiqun, Wana mhuni kingal bi nii ka naqih utux sun Truku sbiyaw. Niqan biyax na rmuba seejiq,pknarux seejiq ni phuqil seejiq. Pnaah kingal tmbgan kingal qbhni ka biyax nan ii, mdka qbhni utux msa ka patas Nihung, qmita qbhni nii la seejiq do ida emphuqil kida, manu saw kiya do riqu bi seejiq alang ni luwaqun dha paah alang, sneuhir bi kari ka mhuni nii, kiya o nasi qmita kingal seejiq bi laqi kuyuh, “tayal bi qnseejiqan n aka laqi kuyuh nii”msa dga, dhuq sapah ka laqi su do asi knarux da. Duri o niqan napa su mkleelug strung mhuni siida, asi nngani ni biqi cicih, ini si haya do rbaun sun a da.ida mha niqan ka euda su smtrung, Nasi su saw nii mnarux su o asi su ka musa miying rahuq hi kingal duri mhuni miyah smapuh sunan, kika mha malu kaq mnarux su da.Kiya ka kiya ni nasi phuqil seejiq alang ga lulut tnsapah nii ga smiyuk phuqil kana ruwan sapah mhuni, kndsan laqi laqi na uri o aji empeemalu ka kndsan dha uri, yaasa pnhqilan dh aka utux na o ida maah smiyuk dhyaan.
pnyahan kari
耆老口述耆老 Iyang aying,Iyang Taying 2005
Taur Matan Ruak
= Taur Matan Ruak( 陶爾·馬坦·魯阿克 ) = Mntucing hngkawas 1956 idas 10 jiyax 10 ka Taur Matan Ruak ga, empklaw ka hiya.
Germany
Mmahun mi uupun(飲食)
Sinaw budo mniq ou bay alang pa prading ryosing, binaw kuxul dha balay ka sinaw qnlhangan pa ida nanaq biru niya na. Kngkawas 2012 cida mmahun biru txtaxa sediq Doicu pa 110 kongsng (24 Ingcu cyarun; 29 Meycu cyarun), mniq kana jeynseykay u mniq brah balay. Quri so tqlahang dha puwaya kndungus na sinaw biru pa malu tbrnahun dhuq 15 seyki cida. 縮圖|Doicu qnlhangan mtur boru tuy pa mniq kngkawas 2014 cida tumn4 mangal icibang pnsung mtur boru seykaypey.
Silong
Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal76%, Amis3%, ni rahuq na o3%.
Mhuni
pnyahan kari
Snakun:Truku(太魯閣語)
Taur Matan Ruak
Bukung klwaan Timor-leste ta sayang o kiya ka Taur Matan Ruak, pnaah hngkawas 2012 idas 5 jiyax 19 pnrajing kmlawa klwaan.
Pyanan
= Pyanan（南山部落） = Gaga mniq Yilan Tatungsyang ka alang Pyanan.
Germany
Tiyu(體育)
Dalih 2700 knbkiyan hiyi knhbrawan sediq Doicu ka tiyu cyurepu cngyeyn, uxay wana kiya, niqan 1200 knbkiyan hiyi sediq ka dukuricu tumal uuda tiyu.
Taur Matan Ruak
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Germany
Tiyu(體育)
Doicu qnlhangan mtur boru tuy pa mniq kngkawas 2014 cida tumn4 mangal icibang pnsung mtur boru seykaypey. Mtur boru ka kuxul bay tiyu pskbiyax sediq Doicu. Qnlhangan Doicu mtur boru syeyhuy kaying pa knhbrawan hiyi u dhuq 650 knbkiyan, mniq mntna kluwanan pnssliyan u knbeyhing bay kana jyeynseykay, kiya mi tingci ppnsngan Doicu mtur boru cyaci ryeynsay pndkanan knhbrawan sediq miyax qmita psboru pa; mniq kcka cyeyncyo cuyey tiyu ryeynsya pa wa mniq tudha.
Pasongan
= Pasongan（八桑安部落） = Gaga mniq Taytung Cangpinsyang ka alang Pasongan.
Germany
Susang mi seykey(時尚和設計)
Doicu seykeysu mniq syeyntay canpin seykey ringyu pa niqan bay hhangan, kcka na u Hawsu seykeysu Ruteweysi Mis Hwantero mi Porang seykeysu Tite Ramus ka rmirih niqan bay knklanan.
Pasongan
113 sapah ka kneegu na sapah, 259 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 92% niqan 237 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 8% niqan 22 hiyi koia.
Germany
Susang mi seykey(時尚和設計)
Qnlhangan dmudul bay susang canyey uri ka Doicu. Kngkawas 2010 Doicu hwangcuyey pa niqan dalih 1,300 ka ciyey, quli mpqpah u hmrinas 130,000 hiyi, sntkuwan hbangan u dhuq 280 oku Oyeyn. Kiya mi 44% ka canpin u ngalun cuko. Porin sucwangco mi pang mi hwangyo mawyican kngkawas u mndha muda.
Pasongan
Kana ka kleegan seejiq ga, Amis88%, Bunun0.5%, Tayal0.5%, ni rahuq na o2%.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Belarus
Niqan hmrinas 1 knbkiyan mi ini dhuq 10 knbkiyan sbari kingal diyax ka singbung pa:
Knlwanan treybitay Payorosu pa pnhiyu kngkawas 1956, primax kari Payorosu mi kari Orosu ptreybi, diyax qtanan treybi u ya bay 20 jikang.
Silong
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Belarus
Pnyahan pnatas (參考資料)
Snakun:Toda
Pyanan
259 sapah ka kneegu na sapah, 857 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 94% niqan 806 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 6% niqan 51 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal86%, Amis1%, Truku1%, ni rahuq na o5%.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Macu
= Macu/ Macu/ Masu(小米) = Mesa rudan cbeyo “ ini phuma egu macu kana ka seediq si, anu ini pure egu, kingal bale nemu de baka praun mesa. kika paru hari macu de slgelu daha tikuh ka macu, ini daha hai pstaling lngedi mesa, qlahagun daha riyung. ” egu bale ka kari huniti na rudan ka quri macu nii duri.
Snakun:Truku
Sima-un
= Sima-un（萬豐部落） = Gaga mniq Nantowseyn Jnaysyang ka alang Sima-un.
209 sapah ka kneegu na sapah, 817 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 94% niqan 770 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 6% niqan 47 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Bunun 88%, Tayal 3%, Seejiq/Seediq/Seejiq/Seejiq/Sediq 2%.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Nicolás Maduro
thumb|Nicolás Maduro in meeting with Iranian President Hassan Rouhani in Saadabad Palace- Nicolás Maduro( 尼古拉斯·馬杜洛)|alt=Nicolás Maduro in meeting with Iranian President Hassan Rouhani in Saadabad Palace.jpg
= Nicolás Maduro( 尼古拉斯·馬杜洛) = Mntucing hngkawas 1962 idas 11 jiyax 23 ka Nicolás Maduro ga, empklaw ka hiya.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Pasumaq
= Pasumaq（下丹路部落） = Gaga mniq Pingtung Sucusyang ka alang Pasumaq.
109 sapah ka kneegu na sapah, 339 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 94% niqan 320 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 6% niqan 19 hiyi koia. Kana ka kleegan seejiq ga, Paiwan92%, Rukai1%, Bunun1%, Amis1%, ni rahuq na o1%.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Sinapalan
= Sinapalan（希哪巴瀾部落） = Gaga mniq Nantowseyn Sinyisyang ka alang Sinapalan.
187 sapah ka kneegu na sapah, 742 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 90% niqan 671 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 10% niqan 71 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Bunun 87%, Amis 1%, ni rahuq na o 1%.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku