cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cambodia
Ingsu（飲食）
Niqan kingal naq sama kesun kawmencay ka Cenpucay nii, puqun de so mssibus ma mnngihur, niqan hucyaw, yiru ka alang nii. Smkuxul paha egu syangryaw, ucik, mao ma yiru hmanguc sama ka dheya, so hari taycay puqun. Ado qnlhangan Fakwo, kika gad aha spun Fakwocay ka sama daha, niqan ka so sama Congkwo ma Yenan duai.
Yisu（藝術）
Teru klegan ka kkeeki Cepucay, niqan Kawmen-kutenuw, mingcenuw ma socyawuw. Kawmen-kutenuw ka ririh so kkeeki Cenpucay.
Riyo（旅遊）
Kkingal ssaan rmigo we niqan naq knmalu na, daya na Cenpucay ka llinge Senrisu we niqan pparu ga ngayan suce-tican kesun Wukoku. Cceka sotu daha Cinpen we egu ruyung Focyaw-sumyaw, quri ggqiyan hido we niqan tgparu ba Tongnanya ka Tongrisahu, niqan ttpaan asu mosa rmigo swesang-zuncya daha, quri hunac na ka Suyanusu we malu saan thido ma theyaq ssiyo rcilung na.
Niqan teru ga spatis renhokwo kesun kwocya-wunhwa-tican :
Tensutay（電視台）
Menfetay(免費台)
Sofetay（免費台）
Cumey（紙媒）
Pawcu patis Telu ka Hwasang-zupaw, nHwazun caytwan hiya, pgkela caycing cusuwin, tgbsiyaq bale Hwapaw nCenpucay, niqan ba ngayan na hwazuncen Cenpucay hiya. Ga mbeyax ba migin meyti bgurah, ga peeyah tgkingal wesin-pingtay. Hmrinas kingal-mang ka funsu na dehuk saya.
Cenhwa zupaw, zupaw nii ka tgparu ba hwazun-sotwan “Cenhwa-risu conghwe”, pnhyegan knkawas 2000 idas 8 ali 10. Cing-ri: Cong yaw-hwe, cong penci: Ancya. Niqan kana Cenpucay, hmrinas 6000 ka syasoryan na.
Kawmen zupaw, singbung congwunpaw klaun riyung Cenpucay.
Singbung-kawcinwun(高棉文報紙)
Singbung kari Alimika(英文報紙)
Singbung kari fakwo(法文報紙)
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Tgdaya
Batul
= Batul（泰平部落） = Gaga mniq Sincuseyn Ceynsusyang ka alang Batul.
24 sapah ka kneegu na sapah, 88 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 94% niqan 83 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 6% niqan 5 hiyi koia.
Pukpuk
= Pukpuk（簿簿部落） = Gaga mniq Hwareyseyn Ciansyang ka alang Pukpuk.
Batul
Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal 92%, ni rahuq na o 2%.
Pukpuk
2,688 sapah ka kneegu na sapah, 6,978 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 18% niqan 1,245 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 82% niqan 5,733 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Amis 15%, Truku 1%, Bunun 0.5%, Tayal 0.5%.
Batul
Nniqan alang(所在位置)
Nyusan Sincu nsgan Ciyeyns alang Yufung.
Pukpuk
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Batul
Gasuc nniqan(範圍)
Gaga igi yayung Marikwang, hunac kska dgiyaq Tayping, ssiyaw alang Sankwang Rwuncse nuysan Fusing.
Tiri lnglingay(地理環境)
Steetu.
Pgkla patas ciyawtung(交通資訊)
Mgrig rulu:Mtmay saw alnag Batul o asi ka mnuda daya Tawyuan Fusing elug Henkwan, kiya ni muda elug Taw113 siyeyn mtmay Sincu Ciyeyns, mnudu su saw hakaw Yayping do kika ini su biyaw dhuq da, tduwa su muda Sincu Neywan hiya uri, mudu su Cu60 do mtmay su Ciyeyns da, bukuy mnuda su Kwoyurawpuro do asi muda elug 60-1 asi mtmay alang Yufung, kika dhuq alang Batul.
Sjiqan klgan nealang(部落所屬族群)
Atayal.
Djiyun kari(使用語言)
Kari Atayal ni Tlu.
Pnaah alang(部落由來)
Kndadax hngkawas mpitu kmxalan seuxal siida do pnhiyug ka alang dha da, pnaah alang Keriyi kana, yasa dgiyaq hiya o steetu kana ka dxgal, ungac dxgal tduwa phuma huma, kika niqan dumu seejiq nealang o tnhjil Narow hini da, niqan ka seejiq tnhjil alang Sirake uri.
Pgkla patas rmigaw(旅遊觀光資訊)
Pqita rmigaw nniqan:
◎Hnciyan pnhyugan sapah Ritungsankupaw
Hnnici nuysan Ciyeyns seejiq Atayal tnciyal seejiq Tanax Tunux siiga ka pnhyugan sapah seuxal nii.
= Alang Taiping【Batul】(泰平部落) = Ngayan alang: Alang Taiping【Batul】
Nniqal (所在位置)
Singcusiyen Ciensusiyang Yifongcun meniq tguiril ruru Malikuwang, ga dgiyaq Taiping thunac cceka dheran kteetu, mssiyo naq meniq Fusingsiyang Sakuwangcun Saruncuse.
Kluwan nYencuming (部落所屬族群)
Tayal.
Kari srengo daha (使用語言)
Kari Tayal, kari Plmukan.
Pnyahan alang (部落由來)
Yaani berah mpitu kmxalan knkawas ciese ka alang Taiping, mntheruy kndalax Keriise, ado kcherus ka dgiyaq hini, uka brahan pphuma, kiya wada mtheruy Naro ka duma seediq tnalang ma niqal naq duma seediq tnalang wada mtheruy Sirake.
Ssaan rmigo (觀光景點)
Kuci Kupaw Litongsan
Hntiyan Ciensusiyang seediq Tayal pncciyuk Tanah Tunux ka pncbuwan Kuci nii.
Ndaan pnccebu ma psqmaan mddeka ka Kupaw, wada mbsuring di.
Sepac muxi pnhyegan ka Kupaw, quri tdaya tlooung thunac, wada kbrexun Cisiyanci pnhyegan daha Cisiyangiciso.
Quri eluw ludux dgiyaq we kteetu ma kcherus, rengac qbheni ka kleeluw, lmiqu hini we kuxul daha riyung meyah mkkesa.
Dikidiki
= Dikidiki（利吉部落） = Gaga mniq Taytung Peynansyang ka alang Dikidiki.
Batul
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Dikidiki
110 sapah ka kneegu na sapah, 300 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 70% niqan 211 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 30% niqan 89 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Amis66%, Rukai1%, Puyuma1%, ni rahuq na o2%.
Pusu nniqan alang(部落特色)
Hangan alang nii o dungus bi o lnglungan bi ka hangan Likiliki nii msa.
Nniqan alang(所在位置)
Nyusan Tay-tung nsgan Pey-nan alang Dikidiki.
Gasuc(範圍)
Mniq igi yayung Pey-nan, hunac dgiyaq Ciyeyn.
Nniqan lnglingay(地理環境)
Tay-ti(台地), knjisan dgiyaq o 70 dhuq 100.
Pgkla patas cyaw-tung(交通資訊)
Mgrig rulu:
Kelgan seejiq nealang(部落所屬族群)
Amis.
Djiyun kari(使用語言)
Kari Amis, tlu, klmukan ni khilang.
Pnaah alang(部落由來)
Seejiq ga nniqan hini na Amis o pusu bi eniq Heng-cwun na seejiq Amis, rngagan saw 簡金木 o, tnhjilan hini ka seejiq siida, niqan kingal hangan alang o Liki msa, bukuy da tmhangan dha Likiliki da, Hangan alang nii o dungus bi o lnglungan bi ka hangan Likiliki nii msa.
Pgkla patas saan rmigaw(旅遊觀光資訊)
Tduwa saan rmigaw:
http://www.uutt.com.tw/bn.htm
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Xiluy
= Xiluy(鐵) = Shjil balay xiluy nii.
Snakun:Truku
Dipit
= Dipit（復興部落） = Gaga mniq Hwareyseyn Fungpinsyang ka alang Dipit.
41 sapah ka kneegu na sapah, 77 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 99% niqan 76 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 1% niqan  1 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Amis 94%, ni rahuq na o 5%.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Tjuruguai
= Tjuruguai（竹坑部落） = Gaga mniq Pingtung Sucusyang ka alang Tjuruguai.
104 sapah ka kneegu na sapah, 319 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 93% niqan 297 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 7% niqan 22 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Paiwan89%, Bunun1%, Amis1%, Tayal1%, ni rahuq na o2%.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Tjusepayuan
= Tjusepayuan（北巴部落） = Gaga mniq Pingtung Santimnsyang ka alang Tjusepayuan.
148 sapah ka kneegu na sapah, 504 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 99% niqan 498 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 1% niqan  6 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Paiwan83%, Rukai10%, Bunun1%, ni rahuq na o5%.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Burkina faso
thumb|Flag of Burkina Faso-Kwoci Pucinafaso (布吉納法索國旗) |alt=Flag of Burkina Faso|422x422px
= Burkina faso (布吉納法索) = Gaga kska Meycow ka Burkina faso, 13 00 N, 2 00 W ka gaga na nniqan.
Kana ka knlbangan na o 274,200 sq km (hangan na o Tg75)
(knlbanga dxgal o 273,800 sq km, knlbangan qsiya o 400 sq km).
Kana ka sejiqun o niqan 19,512,533 hiyi. Gaga Ouagadougou ka pusu alang paru, jiyax 11 idas 12 ka jiyax skrayan klwaan.
Manu ka dxgal Burkina faso ga wada sugan 43.00% ka dxgal qpahan, 20.40% ka dxgal bbuyu, rahuq dxgal do niqan 36.60% na.
Bukung klwaan ta sayang o kiya ka Roch Marc Christian Kaboré, pnaah hngkawas2015 idas 12 jiyax 29pnrajing kmlawa klwaan.
cinkhulan sa knita’ sa brbiru’
Pucinafaso (布吉納法索)
Pucinafaso (kari Fako: Burkina Faso) we ini alang Sife ka ini tsiyo rcilung, kana dheran alang nii we ga menaq hunac siyo na Nrao Sahara. Futa ka ngayan na na cbeyo (kari Fako: Haute Volta), knkawas 1984 idas 8 de wada pryuxun ngayan alang na saya di. Sotu na kesun Wacyatuku we ga menaq ckceka alang daha, kiya tgparu ba alang daha hini ma, cingci, wunfa congsin na. Alang Pucinafaso nii ge, tghiti ba mkela patis ka seediq daha kana laalang bobo dheran nii, yaani maha 23% ka seediq daha mkela patis. Alang ini riyung kayfa dungan ka alang nii.
Tiri (地理)
27wan pingfan-kongri ka knuglhahang ka alang Pucinafaso nii, ga meniq quri dheran Sice, ga mssuayus daka alang Mari, syangya-hayan, Cyana, Toko, Penan ma Nizu, copyaw na ga pgcenga peywe 9° daka 15°, tongcing 2° daka 5°, ado ga meniq tgdaya yayung Cifuta, kii kesun daha “San-futa”. Ga moda mqluli alang daha ka yayung Futa nii, qsiya na yayung nii ge asi ka qtaun mdengu karac ma qmuyux kaarc, ncigin uka hari qsiya, kika uka asu mdooda hiya, ini blebil qsiya na duri, uka riyung pnhgalang daha hini, ini knbaka ppuqun daha, kika kntteun pggeeluk alang ssiyo daha, uka daha brahan mtburux nanaq kingl alang. Karac na Pucinafaso nii we so bbsuring mttilux, hama 500 betaq 1000cm ka qnyuxan na kingal knkawas, egu hari quri hunac ma tikuh hari ka daya na. Uka nrao alang daha, ani si tnugiyo bale bnaquy ka dheran daha quri ggqiyan hido, uka ppmhaun phgalang ; qruri so hunac na hreyan we niqan rngedi rako meeyah mekan pnhmaan, kika dheran ckceka alang daha ma dheran quri hhreyan hido hiya si malu niqun seediq, ga sgcuqi hbaro riyung ka seediq ga meniq hii di, rmabang ka dheran ckceka na. Nii ge anu 15, 16 suci han peni, alang Sanfuta hini ge snqrngutan alang Hwecyaw ka Mantingko (Mandingo) daka Sanghay-wangkwo, ciida de Mosicu na Sanfuta nii we, mtlibu breenux ckceka dheran daha kmciyuk.
Cingci (經濟)
Cingci daha we nongmu ka lekuh daha, wada mquri hiya pacung ka rawtongri daha. Ado uka riyung cuyen ka dheya nii ma ga meniq siyo dheran nrao, uka hari dheran qqpahun daha, alang Pucinafaso nii ge ririh so alang mqrinuc ka dheya, seediq alang ndheya nii ka egu riyung mosa qmeepah nganguc ka laalang Feco quri hini. Kingal ba eluw rulu puniq mmaha Syangya-hayan ka teru daha, kika niqan pnugaluk dah aka dheya nii. Alang Pucinafaso nii daha laalang ksiiyo daha, so Nizu, Penan, Toko, Syangya-hayan, Mari, Saynecyaar dunii, ini turi han we, to qnlhangan Fakwo kana, kika bobo nturi de, kari quri seyhu daha we dmooi kari Fakwo. Pila Pucinafaso nii saya ka Sife-farang (Franc CFA) nii we, snpuwan pheyu na alang dnii ka Sife-cingcihopi-renmong nii ka smnalu Gino ba gmtange nomu-cingci we, uxe pdehuk lmekuh kkuudus seediq alang daha, kika egu riyung ka seediq mpqeepah mquri nganguc migin qqpahan daha, mqquri ssiyo alang dah aka Cyana, Syangya-hayan ma Cineya, qmeepah ba bale ka kkdusan daha, niqan naq mosa tnnais qmeepah ma, egu nanaq ka asi eniq laalang icil duri. spegun saya de, yaani maha pay wan hari ka sediq Pucinafaso nii ga asi eniq Cyana ma Syangya-hayan daha alang nii, asi klai mesa ini ba kbeyax ka cingci na alang Pucinafaso nii.
Singceng-cuyu. (行政區域)
Pucinafaso nii we, ga na ptyusan 13 taci, (Kari Fakwo: Région), toma na 13 taci nii de niqan 45 sung (Kari Fakwo: Provinces).
Asiroay
= Asiroay（阿西路愛部落） =
Burkina faso
Cungsu (城市)
Sotu na we Wacyatuku, hmrinas 100 wan ka seediq na, pnheyu hini ka kutu nMosicu ka Wacyatuku wankwo duri. kndalax sotu nSyang-hayan ka Apisun we niqan rulu puniq dehuk hini, bobo na de, mkpdhekun na Nizu sotu ka Niyame.
Asiroay
Gaga mniq Taytung Taytungsu ka alang Asiroay.
Burkina faso
Waycyaw (外交)
Pngluban na daka Conghwa-mingkwo. Qtai pngluban na Conghwa-mingkwo daka Pucinafaso. Knkawas 1960 hayan we, pnheyu waycyaw kwansi daka Conghwa-mingkwo han, ani si wada msetuq Knkawas 1973. Knkawas 1994 dungan we mkmalu dung, ani si knkawas 2018 idas 5 ali 24 dung we, mn2 twan-cyaw dehuk saya. Pngluban na daka Conghwe-zeming-konghokwo. Qtai pngluban na Conghwe-zeming-konghokwo daka Pucinafaso. Pngluban na Conghwe-zeming-konghokwo daka Pucinafaso nii we, pntasan daha knkawas 1973 idas 9 ali 15, knkawas 1994 idas 2 ali 2, seyhu Pucinafaso daka Conghwa-mingkwo matis fucyaw-kongpaw, knkawas naq ciida duri we, paha kari maalix pngluban daha ka Pucinafaso ka Conghwe-zeming-konghokwo, knkawas 2018 idas 5 ali 26 dungan we, pklmeun daha ka pngluban na Pucinafaso daka Conghwe-zeming-konghokwo.
Asiroay
1,259 sapah ka kneegu na sapah, 3,198 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 38% niqan 1,228 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 62% niqan 1,970 hiyi koia.
Burkina faso
Pnatas (參考資料)
Snakun:Tgdaya
Asiroay
Kana ka kleegan seejiq ga, Amis26%, Paiwan5%, Bunun1%, Rukai1%, Puyuma1%, Tayal1%, ni rahuq na o2%.
Pusu nniqan alang(部落特色)
Dungus na o kari Amis 「Mudu」ka dungus na balay.
Nniqan alang(所在位置)
Nyusan Taytung paru alang Taytung Fungnyenri.
Gasuc nniqan(範圍)
Gaga keelug ssiyaw Cungsingru 3 twan ka nniqan sayang.
Tiri lnglingay(地理環境)
Breenux.
Sjiqan klgan nealang(部落所屬族群)
Seejiq Amis.
Djiyun kari(使用語言)
Kari Amis ni Tlu.
Snhiyun cungciyaw(信仰宗教)
Pnrhulan Joro ni Tyncuciyaw.
Pnaah alang(部落由來)
Seuxal bi o niqan pnhmaan dha pusu qhuni mudu ka hiya, pqtaan bi seejiq ni klaun bi seejiq uri, kiya ni Asiroay nii do kika hangan mudu dha Amis ka hangan nii da!
= Asiroay（阿奚露艾部落） =
Gaga mniq Taytung Tunghesyang ka alang Asiroay.
175 sapah ka kneegu na sapah, 475 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 58% niqan 277 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 42% niqan 198 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Amis57%.
Pusu nniqan alang(部落特色)
Pusu bi phuma mudu ka hini kiya ni klaun bi sjiqun.
Nniqan alang(所在位置)
Nuysan Taytung Tunghesiyang alang Peyyuan.
Gasuc nniqan(範圍)
Saw bi hari gaga elug Tungfukungru 37.4km hiya.
Snhiyun cungciyaw(信仰宗教)
Pnrhulan Tyncuciyaw.
Pnaah alang(部落由來)
Shangan dha 柑仔林, dungus bi kndadax kari Amis A'siro'ay, pnhmaan pusu qhuni mudu kana ka dungus na balay.
Pnyahan pnataas(參考資料)
Snakun:Truku
Mepuwal
= Mepuwal（象鼻部落） = Gaga mniq Myawriseyn Tayansyang ka alang Mepuwal.
55 sapah ka kneegu na sapah, 177 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 93% niqan 165 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 7% niqan 12 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal89%, Amis1%, Bunun1%, Paiwan1%, Seejiq/Seediq/Seejiq/Seejiq/Sediq1%, ni rahuq na o1%.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
天湖部落【R"ra】
Hangan alang (部落名稱)
Hangan alang   Alang Teyn-hu 【R’ra’】
Thuyang alang (部落特色)
Sqyacing 、Tlakas(利岩)及Mawan. ala Pnseanak alang   seejiq alang ga pneiyah ruwan dgiyaq Syow-rwan-cun tru ini ktna alang, saw ka Sqyacing 、Tlakas ni Mawan dalang nii.
Nniqan alang (所在位置)
Nniqan Sing-cu-seyn Wu-fung-syang Hwa-yueyn-cun.
Klbangan (範圍)
Llbangan.
Kndkilan lnglingay (地理環境)
Nniqan llingay   dxgal sttuan, knbbaraw o 700-900m
Kklaan ppanan (交通資訊)
Pgkla ppanan rulu mgriq rulu：Mmowsa alang nii, nasi muda pey-ar-kaw o uda wayaw elug pstlaway Cu-rin ni Cu-tung, ktmay kung-ru  120 spgan mlutuc dha Seng-taw 3 Spgan, dhuq Sya-kung-kwan do qqiri mtmay elug 122 spgan mquri Wu-fung. Yaa bi dhuq 34 km do keigi mqiri, muda Hakaw paru Wu-fung do mquri phpahan, Teyn-hu, yaa bi 15 km do kika dhuq alang Teyn-hu da.
Nniqan seejiq alang (部落所屬族群)
Klgan seejiq alang  Atayal.
Skari kari (使用言語)
Skari kari kari Atayal, kari Tlu.
Snhiyaan (宗教信仰)
Snhiyan cung-cyaw   Citu-cyaw, Teyn-cu-cyaw.
Pnyahan alang (部落由來)
Pnyahan alang Alang Teyn-hu(re-e-ra) nii ga, ida uxay mnniq hini paah sbiyaw; Yaa bi hngkawas 1950 siida, kika mlutuc meiyah mdudul qmita ni qmpah ka Tanah Tunux; Bukuy do wada sapah ni madas tnsapah meiyah thjil alang hini. seejiq alang ga pneiyah ruwan dgiyaq Syow-rwan-cun tru ini ktna alang, saw ka Sqyacing (白石)、Tlakas(利岩) ni Mawan(馬鞍) dealang nii.Bukuy mneiyah dhuq hini ka seejiq alang do, ida Tanah Tunux ka kmlawa dhiya, kiya ni kska ciway alang o phiyug kangal sapah pyasan. Dhuq alang hini ka seejiq alang o smluhay hmuma payay, kiya ka kiya ni yaasa suqi baraw kanniqan alang, kiya ni hngkwasan o mnkingal balay hmuma payay. Siida yaasa kghak mniq tru nniqan ka alang, saw ka Tlakas, Tuqiqsya ni Bukuyu dnii.Dhuq bi hngkawas rima, mataru hngkawas do, seejiq lang ga  priyux hmama ngiraw, lmamu ngiraw bbuyu, kska o hmumadjima ni smqic djima ka qpahun dha. Dhuq knxalan, llingay  saying, ini ktna ka bneysa ni ppanan rulu, ddaun qmpah o kika asi ka musa qmpah qpahan ngalan hbangan, ini saw kiya do ida uxay dhqan ka kndusan knxalan sayang da. Ini kpiya ka hiyi seejiq alang Teyn-hu, ini yahi qmita klwaan, kiya ka kiya ni gaga mniq strngan Wu-fung-syang. Quri saw srngaw dha kari o mniq kska Wu-fung-syang o ida wana hini ka mtna bi hnang kari bukuy dgiyaq Ceyn-s-syang. Quri saw uuqun o ana nanaq uxay bunga, idaw payay mdngu ka stngi uqun, ida ini alax hmuma cikuh masu na, uqun dha nanaq, ida dha sqdal meiyah tuhuy sapah seejiq. Quri saw snhiyan o ida leexan balay, wana pnrhulan Ci-tu- cyaw ka pnhiyugan dha. Balay bi o nealang Hwa-yueyn-cun na pnrhulan cang-raw, yaasa suqi dhiyaq ka kksaan elug, kika murux nanaq phiyug da. Nasi saw dhuq smiyan uxay uri o smiyan pnrhulan, ida qulung niqan ka uuqun hiyi samac balay ni mgrig grig ririh smqaras.
Kklaan rrigaw (旅遊觀光資訊)
http://abo.hchg.gov.tw/rera/02.html http://abo.hchg.gov.tw/rera/02.html Pgkla rgrigan kwan-kwang.
Leyoxen
= Leyoxen(利有亨部落) =
Tnhangan alang (部落名稱)
Alang Ri-yo-hen.
Thuyang alang(部落特色)
Kingal seejiq Ma-pa-ara-ya-cyun ka Ri-yo-hen-se, gaga nniq truma alang Aw-hwa(kika he-pin-si cwo-an).
Nniqan alang(所在位置)
I-ran-syeyn Nan-aw-syang Cin-yuey-cun, Aw-Hwa cun, Han-si-cun.
Nniqan seejiq alang(部落所屬族群)
Seejiq Atayal.
Skari kari(使用語言)
Atayal, Tlu.
Pnyahan alang(部落由來)
Brah han o nniq babaw yayung Syaw-wa ka Ri-yo-hen, knhdyaqan dha Syang-kung-swo ga wada saw niqan 34km ka nniqa dha alang dgiyaq, dhiyaq bi ka alang ni
Pnyahan pnatas(參考資料)
http://www.tipp.org.tw/tribe.asp （台灣原住民族資訊資源網）
Mqaras smnalu sapah
pnyahan kari
Snakun:Truku(太魯閣語)
Tjusinlung
= Tjusinlung（中心崙部落） = Gaga mniq Pingtung Sucusyang ka alang Tjusinlung.
89 sapah ka kneegu na sapah, 264 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 98% niqan 259 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 2% niqan 5 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Paiwan92%, Bunun2%, Amis2%, Tayal1%, ni rahuq na o2%.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Tjuvecekadan
Tjuvecekadan（七佳部落）
Gaga mniq Pingtung Cunjusyang ka alang Tjuvecekadan.
304 sapah ka kneegu na sapah, 1,097 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 96% niqan 1,051 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 4% niqan 46 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Paiwan94%, Bunun1%, ni rahuq na o1%.
Cameron
thumb|Flag of Cameroon-Kwoci (喀麥隆國旗)|alt=Vertical tricolor (green, red, yellow) with a five-pointed gold star in the center of the red.|378x378px
= Cameron（喀麥隆） = Gaga kska Meycow ka Cameron, 6 00 N, 12 00 E ka gaga na nniqan.
Kana ka knlbangan na o 475,440 sq km（hangan na o Tg54）
(knlbanga dxgal o 472,710 sq km, knlbangan qsiya o 2,730 sq km).
Kana ka sejiqun o niqan 24,360,803 hiyi.
Gaga Yaounde ka pusu alang paru, jiyax 20 idas 5 ka jiyax skrayan klwaan.
Manu ka dxgal Cameron ga wada sugan 20.60% ka dxgal qpahan, 41.70% ka dxgal bbuyu, rahuq dxgal do niqan 37.70% na.
Bukung klwaan ta sayang o kiya ka Paul Biya, pnaah hngkawas1982 idas 11 jiyax 6pnrajing kmlawa klwaan. cinkhulan sa knita’ sa brbiru’
= Komayrong (喀麥隆) = Komayrong konghokwo (kari Hwakwo: République du Cameroun; Ingyi: Republic of Cameroon), Komayrong kesun daha klaali (kari Hwakwo: Cameroun; Ingyi: Cameroon), alang ga meniq ckceka quri hari ggqiyan hido ka tanyi-cu konghokwo. Quri ggqiyan hido na we, ga msuayus Nayciriya, quri hhreyan na hido ma quri tgdaya na we, ga mtaayus Cato ma Conghwe, quri hunac na we ga mtaayus Cutaw-cuneya, Pongcya ma Kangkwo-konghokwo. Ayus dheran na krrcilung we ga asi tgsiyo Pangniwan, ririh so duma na Cineyawan daka Tasiyang. Ado ka lmlamu ka ddheran na ma gaya na, kika biqan daha ngayan knmalu kesun “syaw-Hweco”, nkiya naq dheran na we niqan hgalang rcilung, nrao, dgiyaq, mmaku qqyexan ma lmiqu mttilux.
Tgbbaro ba Komayrong nii we dgiyaq puniq Komayrong, alang na paru we Tuara, Yawunto ma Cyarua dnii, 200 klegan seediq ma kari daha. Niqan ngayan Komayrong we kwocya cucyo-twe na ma, uyas naq tnaalang daha, Makusa daka Pikusi ka klaun riyung seediq. Kwan-hwang yiyen na Komayrong we, Ingyi ma Hwayi.
Cung-cu (政治)
縮圖 Ngalan sen-hwa pnrbangan smalu na knkawas 1992 ma, sqita sen-hwa na knkawas 1972 di ge, niqan beyax dmudul alang ka congtong daha. Paru ka beyax na congtong, ani naq ini pooda kwoming-tahwe. 180 ka tloongan kwoming-tahwe, mnteru kayhwe kingal knkawas, smmalu hwari ka ooda daha. Suhwa ciko we ga meniq toma suhwa-pu, asi ka niqan pnpsaan na congtong we, ini mhemuc migin pusu senhwa ka tgbaro ba hwayen.
Way-cyaw (外交)
Komayrong we alang qnlhangan ga meniq Renho-kwo, heya ka tg1 alang uxe qnlhangan Ingkwo ga meniq Renho-kwo, alang ta-Ing kwose ka dheya. Komayrong nii daka tg2 alang qnlhangan ga sqlahang Hwakwo ma, mkmalu bad aka Hwakwo. Ani naq 20% ba hei seediq Musuring ga meniq Komayrong we, Isuran hweyi-cucu ka dheya.
Mbeyax ba mptbale daka alang ssiyo na ka Komayrong. Knkawas 2008, daka alang siyo na paru ma mbeyax ka Nayciriya, wada daha qlengun ba ptbale mpprengo ka pntaayus dheran alang daha, bsiyaq.
Ti-ri (地理)
Egu lmiqu ma ddgiyaq ka Komayrong nii, lmiqu bbaro hari kana. Qqtaan ta klaali we 100m betaq 1500m knrawan na, mquri dheran na ckceka de kndudul bbaro ka lmiqu na, kawyen-tising kesun daha. Quri ggqiyan na hido we egu dgiyaq puniq ma cyoring, dgiyaq puniq Komayrong nii we, 4070m ka knbrawan na, tgbbaro ba Sihwe, knkawas 1959 we cmneriq puniq ka dgiyaq puniq daha hiya. Niqan 150km knuglahang dheran blebu ka quri rcilung na tghunac na ggqiyan hido, quri daya na we mttilux, karac mttilux so bbsuring, peeyah daya mquri hanac de, karac so bbuyu qqyexan, qnyuxan na kana hari Komayrong nii ge, kingal knkawas we 1000mm betaq 4000mm, quri tghnac ggqiyan na hido we, nmrinas 6000mm.
Hwancing (環境)
Sqita qnrquran na matis Bernard Foahom, knkawas 2001 we niqan 542 klegan ka qqcurux Komayrong nii, ckceka na we 96 klegan ka qcurux tnhiya naq. Kiya de hmrinas 15000 klegan ka kkui na, 280 klegan ka camac pnunuh wawa na(kana so tgparu na ma tgbiciq na), 275 klegan kui pkkarang nHweco we, maha 165 klegan ka ga Komayrong, ma, teru klegan ka kweyi na, maha 190 dehuk 200 klegan ka qpatun na. Kingal duri we, maha 900 klegan hari ka qbheni na alang daha we, 750 klegan ka ga meniq Komayrong, qbheni ka mdooda rbagan we 150 klegan.縮圖
Cuyen (資源)
Dheran na Komayrong nii we, maha teru pnsnakan kingal ka bbuyu na, maha 10 sngali ka yayung na paru, egu baka qsiya daha. Egu riyung ka nkiya na, tnaanak na, yenyo, kafe, blebun, tenjan syang-cyaw, arumi, dheran arumi, dheran xiluy ma qhuni.
Rcilung (湖泊)
縮圖 縮圖 Komayrong we niqan daha rcilung cmeriq naq qsiya, kingal ge rcilung Awnisu Sipe-sung, kingal ge rcilung Monaw’u ga Sipu-sung, rcilung so nii cmeriq naq qsiya ge, teru ba ga bobo dheran nii, daha ka ga meniq Komayrong, meniq kingal di ge, ga meniq ayus dheran na Ruanta daka Kangkwo-konghokwo ka rcilung Cihu.
Cing-ci (經濟)
Knkawas 2008, GDP na Komayrong nii we, maha 2300 meyyen, tguegu GDP alang Hweco ga meniq hunac nrao Sahara. Hwakwo, Itari, Hankwo, Sipanya ma Ingkwo ka bbrigan na. Komayrong we, alang Conghwe kwocya inghang(lekuh ba cingci-ti), alang Congpu Hweco kwocya cingci kongtoti ma, alang Hweco kongsang-ye hwakwe tongyi-cucu.
Pila ddooyan na Komayrong nii we Hweco-hwarang. Kwanryaw-cuyi, paru swecin ma qnnaqah cunghu daha ga dmoi cingci hwacan daha. Spegun suyeri na knkawas 2001 we maha 30%, ma, maha teru pnsnakan kingal kndesan seediq na ga mqrinuc bale, nngalan daha kingal ali we 1.25 meyyen(knkawas 2009). Sbukuy na knxelan 80 de, prading muyu dnudul suce Inghang ma kwoci-hwopi cicng mosa dmayo mqrinuc ka Komayrong nii, so ka kongye na Komayrong de saasu na seediq alang daha qmeepah ma cmikul rmawiq cingci na. pkrana nngalan ka riyoye duri, rmabang ba so ssiyo rcilung ma, so llmiqu ma so quri alang daha daya.
Ani naq wada mtraguh hari kesun singwun-cuyo ka pnrdingan 19 suci we, ani si singwun-so we niqan naq qnnaqah daha, wano naq tnnanak cunghu ma, cungcu-twati ka sqeepah daha. So ncugin psgao qmita naq singwun daha we, kiicu na ssdiyan pusu cunghu. Bale bale we, kwangpo tentay ma tensu-tay we kwoing ka kiya, duma so tenhwa ma tenpaw de, ga qlhangan cunghu ka kiya. Ani si, meniq so wangru na qnawan dsedesun ma, kwoci wangru huu de, ga ini beyo mrana, ini hetur rrawai dah aka cunghu duri.
Snpegan qqyaun (基礎數字)
Netun so spuun psseung qmita daka alang Hweco de, ririh so ga dyagun cuyo cingci sucang ka Komayrong nii. Knkawas 2004, GDP na we 127 owyen; knkawas 2002 we 75 yi owyen. Knkingal sntkeyan dseediq na we 780 owyen(500 owyen bale ka knkawas 2002).
Rawkong、Cyoye (勞工、就業)
Knkawas 1992, seediq uka qpahun Komayrong nii we 25%. Kana ba ka dseediq na qmeepah we, uka sohwe pawsen ma uka pkdakar na rawtong-hwa duri. Dseediq ga qmeepah quri cunghu na Komayrong nii we, niqan sohwe pawsen ma rawtong-hwa ka pkdakan dheya. Nii ka paru ba bbege na knlmeyan dseeia na, ma, pkdakar ciye daha.
Kwocya rawtong kwanripu(Fonds National de l'Emploi) ga meniq tunux daha alang Yasuto we, 7 ka rawtong pawcang-ci ka ga laalang daha, dmayo seediq daha uka qqpahun.
Mawyi (貿易)
縮圖 縮圖 Snliqan na maruy qyqeya quri kwoway we: 1.205 caw conghwe-hwarang, bbriqan daha we niqan kwang’ure, duma yenryaw ma pancungping, kongye syawping, ingyawping, mmahun, tmaku, rulu hhaqun. Bbrigun daha ngangac we egu hari daka bnrigan daha peeyah ngangac, 1.363 caw conghwe-hwarang, kana so yenyo, qqhuni, kok, kahwe ma, ppuqun snlmeyan daha.
Hbangan ssliqan cunghu (政府支出)
Knkawas 1992 betaq knkawas 2000 ciida, so nii ka ndaan cunghu Komayrong:
3% ka quri pkrkere hei seediq na.
12% ka quri cyawyi seediq na.
10% ka quri kwohwang na.
Saya Komayrong nii we, ga na pqpahun ucuici l ka elu daha yencung kongru.
Jen-ko (Hei seediq) (人口)
Ye bam aha 1,500 wan kana hei seediq Komayrong, 200 sngari ka pucu na. Pantu-ticu ma seediq Pekomi ka eguw bale. Snhiyan daha bale we yensu congcyaw, Isuran-cyaw ma Citu-cyaw.
Knkawas 2008, tntingan laqi seediq Komayrong we, pnspuwan smepu we mitting 4.7 laqi ka knkingal mqedil, kingal duri we, 13% bale ka mkela dmoi sentay piyun kongci. Ckceka na 1000 hei seediq we, 36 ka laqi tntingan daha(suce pingcyun sweping we 21 hei seediq). 42% ka kndusan na 15 knkawas ka seediq Komayrong, 4% ka seediq hmrinas 65 knkawas daha.
Cong-cyaw (宗教)
Citu congcyaw snhiyun daha bale ka seediq Komayrong, 40% ka snhei Tencu-cyaw, 40% ka snhei Citu-cyaw, meniq ka 20% we snhei Musuring ma, 6% ka snhei snhiyun seediq alang cbeyo, ririh so snhei ani maanu.
Cyunsu、kwohwan (軍事、國防)
Kwo-hwang na Komayrong nii saya we, maha 23100 hei kana ka supi na, niqan rucyun, haycyun ma kongcyun. Ini pooda mgsupi kana seediq alang daha ka Komayrong.
Ali smseman ma gdregan (節假日)
Kiya duri we, niqan ka ini pskingal ali ka smseman daha, so ka Hwuhwo-ce na Citu-cyaw ma, kaycay-ce na Musuring.
Ti-yi (體育)
Cucyo ka kuxul daha riyung tiyi syzngmu ka Komayrong, knkawas 1982 ka suce-pe psseung Sipanya hiya, mnugaya biqam daha ngayan knmalu bale kesun “Hweco cyongsu”(kari Hwakwo：Les Lions Indomptables), hawan bale ka tiyirung de wada ini baka na Itari. Bobo na ka mmsepac knkaws ka 1990 suce-pe de, Komayrong nii ka tg1 dehuk pa-cyang ka alang mneyah Hweco(ani ba rabang ka 2:3 wada ini baka na Sukoran). Ckceka na kesun Roce‧Mira Komayrong nii ka paru ba ngayan na, mndaha mangal “Hweco cucyo-sensung”.
Cyaw-yi (教育)
Sqita ta snpegan daha knkawas 2001 de, seediq Komayrong ka mkela smepu patis we ye ba maha 75.9%(84% ka rseno ma, 67.8% ka mqedil). Kana hari laqi seediq na Komayrong nii we, ini ngali pila mosa muuyas sapah pyasan pnhyegan cunghu ma, pnhyegan naq dseediq daha. Ga mpgimax cyawyi cutu nHwakwo daka nIngkwo ka cyawyi cutu nKomayrong, dmoi kari Hwakwo ma kari Ingyi tmgesa laqi muuyas. Spegun oosa daha muuyas sapah pyasan we, tgbaro ba kana Hweco. Ani si, tikuh hari ka snpegan na laqi mqedil ka oosa daha muuyas sapah pyasan, anu smparu qmita laqi rseno ka gaya daha, laqi mqedil we ini beyo mosa seno ma so skpahung duri. Netun sqita so ini daha pntena de, quri alang daha hunac ka mdrumuc mosa muuyas sapah pyasan, ado ini baka  mptgesa na ka quri alang daha daya, kika ini hari kdrumuc mosa muuyas sapah pyasan.
Hun-ing cutu (婚姻制度)
Reiqu hari hun-ing cutu na Komayrong nii, niqan pndngusan bale ma, niqan ka egu qedil duri, qtaun naq beyax dmanga mqedil rseno, kmmekul su naq dmanda mmqedil ge, ini seung mesa maangal piya mqedil.
Pnyahan pnatas (參考資料)
Snakun:Truku
Tkasan
= Tkasan（下蘇樂部落） = Gaga mniq Tawyuensu Fusingcyu ka alang Tkasan.
19 sapah ka kneegu na sapah, 57 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 95% niqan 54 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 5% niqan 3 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal 95%.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Meuyas
= Meuyas (讀書) = Dungus mu bi meuyas o, kika iyux psblaiq tnpusu sjiqan, tmbrih alang ksun.
Snakun:Truku
Tjuwaqau
= Tjuwaqau（大後部落） = Gaga mniq Pingtung Rayyisyang ka alang Tjuwaqau.
72 sapah ka kneegu na sapah, 265 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 99% niqan 262 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 1% niqan  3 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Paiwan91%, Amis2%, Tayal2%, Rukai1%, ni rahuq na o3%.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Papulu
= Papulu（巴布麓部落） = Gaga mniq Taytung Taytungsu ka alang Papulu.
401 sapah ka kneegu na sapah, 1,081 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 26% niqan 280 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 74% niqan 801 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Amis21%, Puyuma3%, ni rahuq na o2%.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Nsgan Ta-jin
Nsgan Ta-jin o tgtruma nyusan Taytung Taywang. Tgdaya o msdalih nsgan Cinghung. Nklaan hidaw tgdaya mssiyaw dha nsgan Tawu. Nklaan hidaw tgdaya do plutut nsgan Taymari kida. Nklaan hidaw tgtruma do siyaw bi gsilung paru. Ryaxan hidaw o msdalih nsgan Ray-i、nsgan Cunje、nsgan Sece nyusan Pingtung kiya. Tgtruma o mlutut nsgan Mutan nyusan Pingtung. Knhbragan hiyi na o yabi mtrul rima kbkuy hiyi. Kika sun nsgan tghghaw bi seejiq nyusan Taytung.
Nniqan na tgtruma dgiyaq paru ni tgtruma muhing dgiyaq Tawu uri. Hmrinas mngari kmxalan tnegkbkyan o hrus dgiyaq kana. Ungat balay ka breenux. Niqan yayung Tawu 、yayung Ansu、yayung Hungkang ka mnda kana alang. Karat na o mtalux sbgihur.
Kska hini o seejiq tnpusu Paywang ka pusu na bi. Pusu bi nngalan o pnegalang hnmaan. Pprngagan dha kari o kari Paywang.
Endaan
Nsgan Ta-jin o kika sslian bi seejiq Tnpusu Paywang. Klwaan Cin siida sslian dha o alang Arangwey. Kska hini o ida alang Ansu ka paru bi. Kiya ni 「Ansu」（阿朗壹 Aljungic）ksun kari Paywang o “ Alang hhbaraw bi seejiq” ksun.
Klwaan Nihung siida, seejiq tnpusu nsgan hini psnakun dha Tuwaparu (Tupan), Tapanru (Taypan),Tarili (senyung), Cyukakuray, Arangwey(Ansu) rima alang. Kmnkangki na o sbiq qpahan Tawu qpahan Taytung ni nyusan Taytung. Asi pskagul knsat ka pklawa qqpah uuda, tgsa, qmlahang hiyi kngkingal jiyax.
Bukuy tnegjiyalan siida do nsgan Tawu nyusan Taytung ka kangki da. Maxal mngari kbkuy spatul mataru hngkawas do paah nsgan Tawu ka psnakun kmlawa msa. Siida bukung nyusan snkgulan thulang ryuxi “Nsgan Tajin “ msa ka hiya nii. Nii o kika pniqan balay pnegluban dha nsgan Tawu msa. Rnngaw na nii o ini ngali dseejiq tndxgal. Saw qnita dha  “paru” patas nii o ida aji tduwa tealax pnegluban na nsgan Tawu msa ni unat bruxan kida msa. Tgplealay bi bukung Nsgan Ker yang pay empprngaw dha thulang paru ni dssejiq tndxgal do kika wada ryuxun “Ta “ ka “Paru ” da. Mnda pprngaw duri ka qmpringan dmprngaw ni spowsa dha patas pgkla ka qpahan nyusan Taytung dni kika sun kingal kska rima nsgan seejiq tnpusu nyusan Taytung uri da.
Bnkgan qpahan alang
Nsgan nii o supu kana niqan mataru alang mrimal mataru qburuh.
Alang Taypan:Kana saw alang Taypan ni alang Larepaq. Maxal mngari kbkuy mrimal kingal hngkawas alang Takow nii o pspuun dha alang Tapan.
Alang Tupan: Kana saw alang Tupan （Tjuabal）ni alang Cyuwabangas. Alang Paribungai ni saw bilaq hari alang Taku （Tjalilig）ni alang Kinabariyan, wada dha pspuun maxal mngari kbkuy mrimal kingal hngkawas ni maxal mngari kbkuy mrimal kingal hngkawas bitaq maxal mngari kbkuy mrimal rima hngkawas ska alang Tupan kida.
Alang Sinhwa: Maxal mngari kbkuy mrimal kingal hngkawas bitaq maxal mngari kbkuy mrimal rima hngkawas do alang Qaquburyan ni alang Cyababau ni alang kucerun（Koaran）psppun dha alang Sawcya （Tjukakuljai）kida.
Alang Ansu: Kana saw alang Asuway（'Aljungic）.
Alang Senyung: Maxal mngari kbkuy mrimal kingal hngkawas bitaq maxal mngari kbkuy mrimal rima hngkawas do paah hari alang Taku （Tjalilig）ni alang Kinabariyan o phiyug pstutuy alang Senyung（Morinaga）.
Alang Nantin: Maxal mngari kbkuy mrimal rima hngkawas do paah hari alang Tupan do phiyug pstutu alang Nantin kida.
Pnspuan seejiq
2016 Mtrul rima kbkuy empusal spat.
Pslhayan matas
Ptasan tgbilaq Tupan nsgan Tajin nyusan Taytung.
Ptasan tgbilaq Taypan Nsgan Tajin Nyusan    Taytung.
Ptasan tgbilaq Ansu nsgan Tajin nyusan    Taytung.
Ptasan tgbilaq nsgan    Ansu Nsgan Tajin Nyusan Taytung.
Dxgal pnseanak dgiyaq Tawu ida nkiya
Saw nii patas pnsgan o paah klwaan Amirika seejiq empatas Ayrun Rapingnuwici （Alan Rabinowitz）saw lnglungan na ni pntasan qnita na ngiyaw rklit ida mneudus alang dgiyaq Taywang hini.Kiya ni qmeepah qpahan dgiyaq Ringwuci nii do paah maxal mngari kbkuy maspat kmxalan maspat hngkawas na siida do kika ngalan dha yabi nniqan ngiyaw rkrit pdaun dha powsa patas ngalun dha 《文化資產保存法》ka alang 保留區 ida nkiya dgiyaq Tawu hini.
Knlbangan na ka dxgal o niqan dhuq spat kbuhug empitu kmxalan kbkuy公頃 ni mnkala kingal dxgal Taywang o niqan 1.3%, tgbilaq hari dgiyaq 玉山 ni dgiyaq太魯閣 dha 國家公園 dnii. Kika tg tru klgan qlhangun balay Taywang mklawa. Saw alang paah tgtruma
bitaq tgdaya sun ta spug kana o niqan saw ayug ricya, ayug cepen, ayug taymari, ayug cingrun ni ayug tacu dsaw nii alang pnslian qsiya. Saw knbragan na o mniq saw dha kbkuy bitaq mtrul kingal kbkuy gnjisan kska na hiya ka qntaan.yaasa mdhiyaq ssaan, kika ungat tdruy ppanan ssaun ka alang nniqan hiya. Kika rngiyan dha paru balay knlbangan ni ini ksula qtaan ka ddgiyaq bbuyu.
Hini o wada niqan pntasan saw mneudus哺乳maxal empitu科 mtrul kingal klgan, qbhni o niqan mspatul tru kingal kbkuy mspatul rima klgan, saw兩棲類 do mataru科 maxal maspat klgan, saw kmarang dxgal na mneudus oniqanmaspat科mtrul mataruklgan ni saw qsurux o niqan mngari科empusal empitu klgan, saw balay bi mniq dgiyaq ka ngiyaw rkrit o bitaq sayang ini dha hlai bi kina. Saw ssiyaw dggiyaq uri o niqan nniqan mneudus ka llingay siyaw langu swangkuy ni alang ida nkiya dgiyaq cuyun. Spuun kana ka patas wada ptasan dha o niqan saw mneudus nanak spriq wikwansu kingal kbkuy mspatul dha科rima kbkuy mtrul mataru屬maxal kingal kbkuy empusal klgan.
Ulay Tupan
Ulay tupan nii o ga mniq qsiya ayug Tacukaw alang Tupan nsgan Tajin nyusan Taytung hiya. Ida mnegdggiyaq alang Tawu ida nkiya ka kiya. saw qnliyan na qsiya Ulay ni embbngux kyiayug ka qrngul na o ida ssaan balay seejiq alang Tupan ka ayug dha hiya.
Yaasa mqriqu hari ka elug ssaan Ulay Tupan ni kika ini khbaraw balay ka seejiq musa. Kika ngalan dha ulay dha nanak ka kiya da. Iyux dha msleexan balay saun trbug qsiya. Kika qdrxan dha smmalu knkingal ulay duri ka qsiya ayug. Kuxul dha balay musa ka rdrudan ni lqlaqi. Saw karat mskuy bi siida do Kika kuxul dha balay ssaan ka Ulay nii. Qsiya ulay nii o mtasaw balay ni ungat ana manu knux niya. Tduwa trmaun ni mahun. Kiya ka kiya ni mtalux balay ka qsiya na ha. Gmaxun saw qsiya ayug Tacukaw do kika tduwa trmaun da. Sikasi mnda maspat kmxalan mataru hngkawas na siida do, yaasa daan gbihur paru Wenni wada na daan makux ni wada empriyux ka qnliyan na qsiya. Wada rbngun kana ka pusu qnliyan qsiya ulay do msrangi kingal balay mspatul kntlxan na balay ka pilaq bi ulay rngiyan
Pusu bi nhuma alang
· phpah klaway (huteyran)
· bowxi
·  btunux balung ruru paru
·  sari
·  trabus
Snakun:Truku
Yayung
Ayug(小流水)
Nasi rbagan do paru bi ka qsiya yayung da!
dhuq rbagan do, kana tsapah mu, madas nami siyan babuy ni mutuh siyan babuy ka duma,
lqlaqi o mqayas hmrapas yayug ka duma uri.
O kakay
= O kakay（烏卡蓋部落） = Gaga mniq Hwareyseyn Kwangfusyang ka alang O kakay.
215 sapah ka kneegu na sapah, 578 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 48% niqan 280 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 52% niqan 298 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Amis45%, Bunun2%, ni rahuq na o2%.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Lahul Pratan
lahul Pratan(波拉旦教會)
rahul Pratan o gaga mniq Nyisan Skangki Nsgan Bsuring alang Pratan. Rahul nii o rahul Truku, yaa bi 1931 hngkawas siida payi Ciwang ka wada miyah gmarang kari Utux Baraw hini ni kika prajing thmuku Utux Baraw ka alang hini. Siida mtbiyax balay mrut seejiq smnhiyi ka knsat Nihung, kiya ni embiyax snhiyan dha ka seejiq o wada knrmun balay tnraqil Nihung ni pteura kntmaan dha.
Snakun:Truku(太魯閣語)
Melukux
= Melukux（梅魯庫互部落） = Gaga mniq Sincuseyn Ceynsusyang ka alang Melukux.
43 sapah ka kneegu na sapah, 114 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 95% niqan 108 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 5% niqan 6 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal90%, Saysiyat1%, Truku2%, ni rahuq na o2%.
= Alang Merukuhu 【Melukux】(梅魯庫互部落) = Ngayan alang: Alang Merukuhu 【Melukux】
Nniqan (所在位置)
Mquri nniqan Singcusiyen Ciyensusiyang Mehuwacun 8 ring, kesun daha 「Melukux」ka seediq Tayal, quri gqiyan hido ka alang Metapay. Meeniq cowan ruru Cingpin, ckceka na dqiyaq Neyhenping quri kteetu tgnarac, dehuk hari 700-750 ka haypa na.
Kari srengo daha (使用語言)
Kari Tayal. Kari Plmukan. Kari Khilang.
Pnyahan alang (部落由來)
NTayyacu Ceawreyacu luwan Ciyarapay (Karapai) ka tnalang hini, knxalan Cingcaw luwan Mekaran kesun daha.
Niqan daha dungus ngayan alang 「Melukux」 ka skari Tayyacu. Tg.kingal we mdheriq ka pusu qhuni; kingal dungul we 「siqa」dungus na. Hengak ngayan teru ge bobo mccebu.
Pnoda spatis 《Patis gmuuruy Kawsacu》, mneeniq dqiyaq Sumasiyen quri tghunac tnarac 【Miyawlisiyen Tayansiyang】, anu mbsuring ka dheran, ma uka bale nngalan peni, bobo snrnuwan seediq Saysiyacu de, kii mtheruy meeniq berah dgiyaq Sangping 【Singcusiyen Ufongsiyang Huwayencun】, ado myeeyux bale ka dheran, kii mquri tgdaya theruy bobo cowan ruru Yoro hiya, meeniq breenux dgiyaq Neyhenping.
Pnoda daan gmuuruy 《Patis ngayan dheran na Taywan》. Pense daka kana Metapay Meayotake Meramurake Supuwan Metui we tnalang naq biciq alang nniqan naq Mekaran. (Mekarang, kika alang Mehuwacun).
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Mqaras Tmukuy ni Knciyan
pnyahan kari
Snakun:Truku(太魯閣語)
Puljekuwan
42 sapah ka kneegu na sapah, 157 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 97% niqan 152 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 3% niqan 5 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Paiwan 78%, Bunun 3%, ni rahuq na o 17%.
Pnyahan pnatas (參考資料)
Snakun:Truku
‘Bu balung
‘Bu balung （上巴陵部落）
Gaga mniq Tawyuensu Fusingcyu ka alang ‘Bu balung.
147 sapah ka kneegu na sapah, 394 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 76% niqan 299 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 24% niqan 95 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal72%, Amis2%, Truku1%, ni rahuq na o1%.
pnyahan pnataas
Snakun:Truku
Puljetji
= Puljetji（佳興部落） = Gaga mniq Pingtung Taywusyang ka alang Puljetji.
138 sapah ka kneegu na sapah, 456 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 98% niqan 447 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 2% niqan  9 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Paiwan94%, Bunun1%, ni rahuq na o2%.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Lkusun hiyi
= Lkusun hiyi (身體服飾) = Seuxal balay han o Seejiq balay ksun ga.
Snakun:Truku
Meru mnarux teerang
Meru mnarux teerang
Pooda bgihur rmeeru, snegun cunriqan turuq, seediq bgihur truma heya ka pyahun mnarux teerang. Netun su tbsengu, msseyaq de, bungi quwaq ma, posa ubung quwaq. Usa pqita ising.
Teeluk suupu seediq meniq mnarux teerang, kingal ba ali qpahun ma, so rrruwan naq seediq. Ali mkdaha hari, ini beyo ruwan mnarux! Bsiyaq psuupu seediq mnarux teerang, pssengun so ka ssediq, dehuk daha kbekuy mspatun pnnara na mnarux teerang nii! Ngali patis na Esesiyo “ Pqita suupu ma pnsdaling mnarux teerang. ”
Snakun:Tgdaya
Faustin-Archange Touadéra
thumb|Faustin Touadera (福斯坦-阿爾尚熱·圖瓦德拉)|alt=
= Faustin-Archange Touadéra (福斯坦-阿爾尚熱·圖瓦德拉) = Mntucing hngkawas 1957 idas 4 jiyax 21 ka Faustin-Archange Touadéra ga, empklaw ka hiya.
Bukung klwaan Central african republic ta sayang o kiya ka Faustin-Archange Touadéra, pnaah hngkawas 2016 idas 3 jiyax 30 pnrajing kmlawa klwaan.
Faustin-Archange Touadéra (kngkawas 1957 idas 4 diyax 21-), Tukcka Afrika Konghkwo na Seyjicya, kngkawas 2008 idas 1 diyax 22 prading ngalan Tukcka Afrika Konghkwo Congri, kngkawas 2013 idas 1 mnhdu qpahun. Faustin-Archange Touadéra (1957年4月21日－），Central African Republic
Faustin-Archange Touadéra pa mptusa Pyasan Tubeyhing Suswey, kngkawas 2004 prading daw ngalan Pyasan Tubeyhing Bangui Kocyo, kngkawas 2008 idas 1 diyax 22 cida pnlawa na Fulangsuowa Bozizé pnsdhuwan phiyu burah Congri, lmutuc wada malax qpahun na Elie Dotai.
Kngkawas 2013 idas 1 diyax 17, heytay hantay seyhu u wada umluk ya bay 1/3 dxral qnlhangan, seyhu mi Hantaypay u wada Mddahur Pbatas Psblayaq Pnsdhuwan, wada palaxan qpahun ka Faustin-Archange Touadéra, Hantaypay ryus Nicolas Tianguei ka wada phyuwan Congri.
Kngkawas 2016 idas 2 diyax 14, Faustin-Archange Touadéra pa mniq kngkawas 2015 dhuq kngkawas 2016 Tukcka Afrika Konghkwo knbeyhing seyngkyo kcka tumn2 seyngkyo wada mangal 62.71% hyo mbiyax mangal, idas 3 diyax 30 cida psdhuwan phiyu Soto. Faustin-Archange Touadéra u mniq kngkawas 2020 idas 12 muda Soto seyngkyo tu1 meytaq hyo cida mangal 53.92% niqan brihan hyo wada mbiyax, mndungus lmutuc mangal Soto. 縮圖|Faustin-Archange Touadéra. 縮圖|Faustin-Archange Touadéra. Kngkawas 2018 niqan ka kari qnbhangan tmiyu Russia na Wagner Citwan u snquri Faustin-Archange Touadéra nanaq muda qpahun quri pawan.
Kndusan niya
縮圖|Faustin-Archange Touadéra u tuhuy Amirika Kwoucing mtqita dqras Mike Pompeo Faustin-Archange Touadéra pa msturung Brigitte Touadéra miMarguerite "Tina" Touadéra. Spuda pmklan kari singbung hokoku, ddha qridin niyi u mniq buykuy pa muda balay ppweluk hangan Tu1 Hujn Tukcka Afrika Konghkwo. Faustin-Archange Touadéra與Brigitte Touadéra及Marguerite "Tina" Touadéra
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Metapay
= Metapay（梅達拜部落） = Gaga mniq Sincuseyn Ceynsusyang ka alang Metapay.
Pungudan
= Pungudan（大梅部落） = Gaga mniq Pingtung Mutansyang ka alang Pungudan.
Metapay
89 sapah ka kneegu na sapah, 281 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 94% niqan 263 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 6% niqan 18 hiyi koia.
Pungudan
130 sapah ka kneegu na sapah, 359 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 90% niqan 323 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 10% niqan 36 hiyi koia.
Metapay
Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal88%, Amis1%, ni rahuq na o 5%.
Pungudan
Kana ka kleegan seejiq ga, Paiwan86%, Amis1%, Bunun1%, Rukai1%, ni rahuq na o1%.
Metapay
= Alang Metabay 【Metapay】(梅達拜部落) = Ngayan alang: Alang Metabay 【Metapay】
Nniqan (所在位置)
Sincusen Censusyang Mehawcung kingal betaq teru ring dheran hini, 「Metapay」 kesun daha hini ka seediq Tayal, gaga meniq sdaling Cingpingcung na hreyan hido ka Mehawcung. Meniq iring na Cingping, ckceka dgiyaq na hunac mcherus dgiyaq Nehengping, rima kbekuy betaq rima kbekuy mmsepac knmxalan Kongcu knbrawan na.
Luwan na alang Seediq (部落所屬族群)
Tayalcu
Snhiyun (宗教信仰)
Citucyaw. Tengcucyaw.
Mpneyah na alang (部落由來)
Alang nii ge cida luwan Cuuri na Carapaycyung ( Karapau) ka Tayalcu, luwan Mekarang kesun daha kawas cbeyo Cincaw.
Ini klai dungus ngayan alang na 「Metapay」, hengak Telu ka ngayan Metapay.
Qnita mantis na 《Kawsacu Tyawcasu》, mgaya mneniq hunac hreyan hido na dgiyaq Sumasen 【Ga meniq Myawrisen Tayansyang】, bobo na ado wada lixan ka dheran, kawas uka ba pnhgaran na, wada srwanun seediq Saysyacu de, theruy meniq quri dgiyaq Sangpingceng hiya 【meniq Singcusen Uhwongsyang Hwayencung】, bobo na ado yeexun riyung dheran, wada mquri theruy daya irin ruru baro na Yoro, meniq quri hunac na dgiyaq Nehengping.
Qnita mantis ma gmuuruy na 《Taiwan Timing Cusu》, alang hini ma Meayotaker, Meramuraker, Supuwang, Merukuhu, Metuyi kana alang nii ge mntena alang biciq na Mekarang. ( Mekarang, kii ka Mehwacun)
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Mstrung
= Mstrung (婚姻) = Kndsan Truku sbiyaw ka risaw ni wauwa o ini hmut tduwa mskeuxul nanak, asi ka mnda snrwaan rudan dha kiya ka mtduwa mstrung da. Laqi snaw o asi ka mkla nanak qmpah saw qpahun snaw, tmsamat, mnangal tunux pais (kiya ka gimun bi wauwa), wauwa o asi ka mkla mmkay (smksik, mhapuy, kmaraw kana llingay sapah, tmabug babuy, tmabug rudux), mmiyak (musa miing lqling qhuni thuun mhapuy, mhuma bunga, mapa wahir) ni mkla bi tminun ni miri, snaw o kiya ka mtduwa petasan pengelux ni bkluy da. kuyuh o kiya ka mtduwa ptasan dqras ni pnglux saw nii wauwa o kiya ka mtduwa musa sjiqun da.
Pnyahan kari(資料來源)
Snakun:Truku
Armenia
thumb|Flag of Armenia-Yameyniya kwoci（亞美尼亞共和國）|456x456px
Kana ka knlbangan na o 29,743 sq km（hangan na o Tg143）
(knlbanga dxgal o 28,203 sq km, knlbangan qsiya o 1,540 sq km).
Kana ka sejiqun o niqan 3,051,250 hiyi.
Bukung klwaan ta sayang o kiya ka Serzh Azati Sargsyan, pnaah hngkawas2008 idas 4 jiyax 9pnrajing kmlawa klwaan.
cinkhulan sa knita’ sa brbiru’