cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gaya Truku
Pusu bi kndsan Truku sbiyaw ka gaya, Ga hiya kana ka pprgun euda kndsan. Pbrihun ni bshqun o qmita muda su “gaya” ka pusu na. Hmici tmgsa malu kndsan gaya ka pusu rudan Truku sbiyaw, kiya o gaya tmsma, psdhug bi rmngaw lqian dha ka rudan, Iya bi hmut mtmay qrunang seejiq ni iya bi uda mangal samant tnjiyal qlubung dha. Gaya kndsan risaw ni wauwa o iya bi hmut mkarat kari, nasi niqan muda dha ka risaw ni wauwa do asi pstrngi nhari, yasa nasi ini saw kiya do ruwan sapah risaw aji uri o sapah wauwa ga pgrqilun smahug utux, kiya q musa bbuyu ka snaw o ini angal kingal samat ni mangal luqih, musa mdkrang uri o mangal luqih ni wada ngalun pais ka tunux niya, kana euda dha kingal ruwan sapah o ini bi pnduwa kana, manu saw kiya rudan o psdhgun dha bi dmudug lqian ka gaya Truku hnici rudan. Duri ga laqi o asi ka kmsdrudan bi ni smparu rudan, kika sbliqun utux. Quri utux o utux tminun kika bari sun rudan. Maxal idas maxal rima jiyax knkingal hngkawas o muda nami psmiyan paru ka Truku. Psmiyan nii o kika Mgay Bari, spprunu bi Truku ka smiyan nii, muda nami o saw nii, murug nami saw endaan rudan sbiyaw, paah ska rabi 1 tuki bitaq 4 tuki babaw kndaxan jiyax nii, muda nami  mqaras Mgay Bari kana ka alang Truku, miyah teumal mseupu psmiyan kana ka lupung, seejiq mniyah ni seejiq ruway.
Cipurungan
149 sapah ka kneegu na sapah, 430 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 37% niqan 157 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 63% niqan 273 hiyi koia.
Gaya Truku
pnyahan kari
口述耆老Iyang Ciyang 2015
Cipurungan
Kana ka kleegan seejiq ga, Amis32%, Bunun3%, ni rahuq na o1%.
Gaya Truku
pnyahan kari
Snakun:Truku(太魯閣語)
Cipurungan
Pusu nniqan alang(部落特色)
Kndadax mnrmuxan Tanah Tunux siida kika phiyug ka alang nii.
Nniqan alang(所在位置)
Nyusan Taytung Kwansan cng Rijungri(里壠里).
Gasuc(範圍)
Saw hari mniq sngayan rulu qrngul Kwansan(關山) 1km hiya, gaga mniq sengtaw 9 haw kungru 346.5 km hiya, mniq siyaw hraan hidaw elug rulu qrngul, nhiya nanaq ka phiyug kingal alang, kika tmhangan dha 「truma elug rulu qrngul(鐵路下)」.
Akihito
= Akihito(上皇明仁) = Mntucing hngkawas 1933 idas 12 jiyax 23 ka Akihito ga, empklaw ka hiya.
Cipurungan
Pgkla patas cyawtung(交通資訊)
Mgrig rulu:
Akihito
Bukung klwaan Japan ta sayang o kiya ka Akihito, pnaah hngkawas 1989 idas 1 jiyax 7 pnrajing kmlawa klwaan.
Pnyahan pnataas(參考資料)
Snakun:Truku
Cipurungan
Klegan nealang seejiq(部落所屬族群)
Amis.
Djiyun kari(使用語言)
Kari Amis, Tlu ni Khilang.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Cipawkan
= Cipawkan（德安部落） = Gaga mniq Hwareyseyn Hwareynsu ka alang Cipawkan.
2,448 sapah ka kneegu na sapah, 6,662 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 16% niqan 1,051 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 84% niqan 5,611 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Amis 13%, Truku 2%, ni rahuq na o 0.5%.
Pusu nniqan alang(部落特色)
Lntulan kari sbiyaw o hangan alang nii pnyahan kingal hangan mdudul bukung alang.
Nniqan alang(所在位置)
Nyusan Skanki paru alang Skanki Cucyanri(主權里).
Gasuc(範圍)
Mniq siyaw elug Tean 1 cyey hiya.
Tiri lnglingay(地理環境)
Breenux.
Pgkla patas cyawtung(交通資訊)
Mgrig rulu:
Taypey(台北)>Kwotaw 3 haw(國道三號)> kwotaw 3 cya syeyn lutuc elug Taypey(深坑端)>elug Wunsan(文山路)>syeyn(縣106)>syeyn(縣109)>elug Fungteyeyn(豐田道路)>elug Peyyi kungru(北宜公路)>elug Pinhay kungru(濱海公路)>elug Suhwa kungru(蘇花公路)>siyaw elug gsiling(海岸路)>syeyn(縣193)>Cising cyey(七星街)>elug Hay-an(海岸路)>elug Dunghwa(華東路)>elug Cingmey(精美路)>elug Dunghwa(華東路)>elug Kangbin(港濱路)>dhuq(迄點).
Klegan seejiq nealang(部落所屬族群)
Amis.
Djiyun kari(使用語言)
Kari Amis, Kavalan ni Tlu.
Snhiyan cungcyaw(宗教信仰)
MGaya nealang, Joro, Teyeyncucyaw, Singyeysu.
Pnaah alang(部落由來)
Kndadax kingal hangan bukung (Pawkan) ka alang (Cipaukan) nii, malu bi hnigan ni niqan bi biyax niya, uxay uri o malu bi ka tunux na, kika tduwa mdudul seejiq alang tnbgurah gburah dxgal. Minkwo hngkwasan 26, mnrmuxan Tanah Tunux siida, mniq hini pnhiyug rrpun snkuan uuqun ka seejiq Tanah Tunux, tmhangan dha「藏前」.
Keegu hari ka seejiq Sakizaya, qnbhangan saw tnjiyal (達固部灣事件) qduriq hini nniqan ka seejiq msa, niqan duma sjiqun muda mntna uda ni hncian hini ka sjiqan Cyariwance seejiq Kavaran, ni siyaw seejiq Dowrance.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Abdullah II of Jordan
Abdullah II bin Al Hussein u mnuyas Amman Pyasan Sweyweyn Islam, Pyasan Swyweyn Ingkoku Sandhurst Hwangcya Cyuns, Pyasan Tubeyhing Oxford, Pyasan Heytay Tumksa, Dmudul Canmo Sweyweyn mi Pyasan Saweyweyn Amirika Edmond A Hwasyu Ways, smluhay cyuns mi kwoci seyj Kngkawas 1994 cida ngalan Tukubeycu Kluwanan Butay Sring, wada phyuwan cwencyang, kngkawas 1997 ngalan Jordan Tukubeycu Singtong Butay Sring mi Tukubeycu Kluwanan Butay Sring, kngkawas 1998 idas 5 cida wada phyuwan Sawcyang.
Kndusan cuxan（早年生活）
Abdullah II bin Al Hussein ka laqi qbsuran Hussein Bukung qnlhangan tuhuy tu2 qridin na sediq Ingkoku Muna tmnlaqi. Alaw Hussein Bukung qnlhangan brah u wana 1 laqi qridin pspuwan dha qridin na brah tmnlaqi, kiya u kasi ka Abdullah II bin Al Hussein ka wada nanaq mplutuc rmirih ngalan mbukung. Binaw alaw ini kdhu ka cyus, Hussein Bukung qnlhangan mniq kngkkawas 60 cida u muda phiyu taxa swayi niya Hasang Wangc ka ngalan mpbukung dungan.
Kngkawas 1999 idas 1 diyax 25, mchdil bay narux niya ka Hussein Bukung qnlhangan u mniq qlapaw tnqiyan na tmiyu Abdullah II bin Al Hussein ka lutuc mBukung.
Msturung mi tnsapah（婚姻與家庭）
Sdhmaun 興趣 Kngkawas 1993 idas 1, cida u ida Wangc ka Abdullah II bin Al Hussein nina mniq swayi na qridin Ayisa kongcu ka pnsliyan smsung kman cida mqqita mnniq Jordan qmpah ka wouwa llutuc Palestine Rania Yassin. Spuda qridin Bukung babaw niya ka muda smnrnu, ddha cida ka ‘Wada Kasi Pskuxul’ Babaw 2 idas balay daw, wada pusa kari ka dhiya muda teykong da, kiya ka dhiya muda teykong da, kiya mi mniq kngkawas 1993 idas 6 diyax 10 muda sndhu knbeyhing bay pnsdhuwan msturung. Ddha dha pa niqan 4 laqi:
Sdhmaun（興趣）
Abdullah II bin Al Hussein pa ou balay kuxul niya sdhmaunmray so storing rakasang, rari pnsung mriq rulu, rmbuq qsiya, mtur boru mi khwan syawswo uri Abdullah II bin Al Hussein ka hwens snkuxul bay qmita khwan siryey Singci Mihang, ida wangcu cida ka hiya mniq “Singci Cihangci: Tbrinah Miyah Ticyo” eyga treybi nngalan tanci na uka rmngaw kari niya rinji mpeyga uri.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Tnhjil kari seejiq Watan Diro(瓦旦 吉洛) mtabug.
Khpan
30 sapah ka kneegu na sapah, 91 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 88% niqan 80 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 12% niqan  11 hiyi koia.
Ngayan alang(部落名稱)
Alang Tawan【Khpan】
Snnaaxan alang(部落特色)
Alang thunac ba Rofucun. Rofuri Fosinci Tawyensu.Tgnarac na Lahawsan. Deheran mkteetu knbrawan 600 m, maha 600 m hari ka Haypa na.
Nluwan alang(部落所屬族群)
Tayalcu
Srengo kari(使用語言)
Pskari Tatayal, kari Pllmukan.
Pntheruy alang(部落由來)
Gameniq tghunac na Rofucun ka alang Tawan. Knkawas 55 bobo daan rulu Hongkuwan Kongru ka tgdaya na, kndalax Kawpo, Nekuhuwe ma oda lhengo Sanso msuupu mtheruy. Anu daan kingal qiril paru na ayus Sipuro. Kiya tnngayun Tawan. Alang tghunac ba Rofu.
Sprigo sapah ttinan (織布館)
Kana qyqeya stinun, ma ndaan tnninun nrudan Tayal ka Sprigo.
Ayus Tasil Paru (大峽谷)
Truma na Hako Rofu ma Hako Fusin, daan Tahansi. Dheran Ayus Tasil Paru knpparu mglahang pnkdere.
Pnyahan pnataas
Snakun:truku
Ciwang Umin
Ciwang Umin 姬望 烏敏
Sbiyaw ita Truku o niqan kingal saw sklwiun nuda na,hiya o wauwaseejiq balay taan, paru do mkla bi mmkay ni mmiyak. Siida pklug balay miyah kmrmux mkan dxgal Taywang ka knlwaan Nihung, dhiya o dmuuy malu balayqngqaya ni hbaraw balay hiyi dha kmrmux tnan, qmita saw nii  ma mha rmsung phuqil seejiq ka Ciwang do ini srwa pphuqil seejiq na tlayan ka hiya, Ciwang o asi nhari musa rmngaw Haruq Nawi bukung ni aji dha tgjiyal seejiq Truku,kiya ni Ciwang o muda ptbalay kngkingal alang Truku ddgiyaq ni rmngaw ddbukung alang, mnhdu muda rmngaw elealang ka Ciwang do kana ddsnaw o madas puniq sbgay dha ni ptbalay quri Nihung da. Paah hiya siida bukung kana elealang Truku wada thiyi hyaan ni wada ini ptgjiyal quri Nihung da, yaasa wada dmuuy kneudus na muda saw nii ksgun ka Ciwang, kika ini ptgjiyalda. Asaw saw nii kika gisu ta dhuq mkngari meudus ka seejiq Truku.
pnyahan kari
資料來源耆老 Jiru Haruq, Iyuq Ciyang 2013
Snakun:Truku(太魯閣語)
Cinbulan
= Cinbulan（那羅二, 三部落） = Gaga mniq Sincuseyn Ceynsusyang ka alang Cinbulan.
109 sapah ka kneegu na sapah, 324 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 91% niqan 295 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 9% niqan 29 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal85%, Amis2%, Saysiyat1%, ni rahuq na o3%.
Pusu nniqan alang(部落特色)
Dungus bi kari Atayal tmhangan dha hangan alang Cinbulan nii o 「saan tnbgrahan seejiq dxgal」.
Nniqan alang(所在位置)
Nyusan Sinciku nsgan Ciyanssyang alang Cinping.
Gasuc(範圍)
Nyusan Sinciku nsgan Ciyanssyang alang Cinping nniqan 9rin dhuq 10rin hiya, mniq ruwan alang Cinbulan.
Tiri lnglingay(地理環境)
Mniq siyaw narac yayung Narwo, hunac dgiyaq mnuda daya bi yayung breenux, kana knjisan dgiyaq o 600-650 knjisan.
Klegan seejiq nealang(部落所屬族群)
Atayal.
Djiyun kari(使用語言)
Kari Atayal ni Tlu.
Snhiyan cungcyaw(宗教信仰)
Joro ni Teyeyncucyaw.
Pnaah alang(部落由來)
Alang hini o alang Atayal seejiq（Sekoleq）（Malikoan）pusu hunac o（Mrqwan）.
Mnuda pgkla patas 《Gaya Atayal》o, pshiyug alang hini o niqan spac alang msa:
Pusu nniqan dha sbiyaw o daya Paran, bukuy do iyux dha miing bgurah dxgal, thjilan siyaw yayung Marikwowansi hiya nniqan dha, tmhangan dha Ririyungse（Liliyon）, yasa bukuy ini kbaka ka dxgal phmaan do, niqan cikuh seejiq alang o tnhjil hunac hraan hidaw dgiyaq Ritung, kika pnhiyug alang Bturwose.
Pusu nniqan dha sbiyaw o daya Paran, bukuy do iyux dha miing bgurah dxgal, thjilan siyaw yayung Marikwowansi hiya nniqan dha, tmhangan dha Ririyungse（Liliyon）, yasa bukuy ini kbaka ka dxgal phmaan do, niqan cikuh seejiq alang o tnhjil hunac hraan hidaw alang hini nniqan dha, kika pnhiyug alang Tayyahuse.（Taiyaf）.
Pusu nniqan dha sbiyaw o nuysan Nanto daya yayung Peykangsi, bukuy do iyux dha miing bgurah dxgal, tnhjil dhuq siyaw kska yayung Takecin, tmhangan dha Smakus,（Simankos）, yasa bukuy ini kbaka ka dxgal phmaan do, niqan cikuh seejiq alang tnhjil quri daya hraan hidaw alang hini nniqan dha, phiyug hangan alang Makaungse.
Pusu nniqan dha sbiyaw o nuysan Nanto daya yayung Peykangsi, bukuy do iyux dha miing bgurah dxgal, tnhjil dhuq siyaw daya yayung Cyarapaysi, phiyug hangan alang Rahawse（Rahau）.
Dhuq citay Tanah Tunux siida, mdudul bi klwaan kmlawa cngfu dha siida, niqan cikuh seejiq spac alang hini o kndadax nniqan dha sbiyaw hini tnhjilan nniqan hini dha sayang, kika tmhangan dha bgurah alang ka keysacu Nihung 「tgdha」ni「tgtru」ksun.
Pgkla patas saan rmigaw(旅遊觀光資訊)
Teyeyncucyaw Cinbulan.
Pnyahan pnatas(參考資料）
Snakun:Truku
Cirakayan
= Cirakayan（山興部落） = Gaga mniq Hwareyseyn Fungrincn ka alang Cirakayan.
119 sapah ka kneegu na sapah, 217 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 66% niqan 144 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 34% niqan 73 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Amis 58%, ni rahuq na o 8%.
Pusu nniqan alang(部落特色)
Hangan alang Cirakayan nii o tmhangan dha 「Ryubicyey(六階鼻)」uri.
Nniqan alang(所在位置)
Nyusan Skanki Fungri cng Sansingri.
Gasuc(範圍)
Gaga hnari bi hraan hidaw Fungri cng, gaga hunac bi Sansingri hiya.
Tiri lnglingay(地理環境)
Sttu.
Pgkla patas cyawtung(交通資訊)
Mgrig rulu:
Taypey>Kwotaw 1 haw>Kwotaw 3 haw> Kwotaw 3 cya elug mlutuc Taypey(深坑端)>elug wunsan>Fungteyeyn tawru>peyyi kungru>pinhay kungru>suhwa kungru>hwadungcungku kungru>elug ccyang>elug cungcng>elug sinyi>elug cunghe>Dajung 5 ru>elug minsyang>hwa48>dhuq.
Klegan seejiq nealang(部落所屬族群)
Amis.
Djiyun kari(使用語言)
Kari Amis ni Tlu.
Snhiyan cungcyaw(宗教信仰)
Joro ni Teyeyncucyaw.
Pnaah alang(部落由來)
「Cirakayan(山興)」(Yamasaki) kika tmhangan mnrmuxan Tanah Tunux, seejiq Amis o tmhangan dha「Cirankayang(吉蘭卡樣)」(Chilankaya).
Pgkla patas saan rmigaw(旅遊觀光資訊)
http://www.fonglin.gov.tw/beauty/beautye.htm
Pnyahan pnatas(參考資料）
Snakun:Truku
Cirakesay
= Cirakesay（基拉歌賽） = Gaga mniq Hwareyseyn Furisyang ka alang Cirakesay.
58 sapah ka kneegu na sapah, 124 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 82% niqan 102 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 18% niqan 22 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Amis77%, Tayal1%, Bunun3%, Seejiq/Seediq/Seejiq/Seejiq/Sediq1%.
Nniqan alang(所在位置)
Nyusan Skanki nsgan Furi alang Dungri.
Cirocan
= Cirocan（鶺櫓棧部落） = Gaga mniq Hwareyseyn Jweysweysyang ka alang Cirocan.
Cirakesay
Gasuc(範圍)
Hraan hidaw o dgiyaq Wanjn, mniq hunac yayung Ameysi.
Cirocan
282 sapah ka kneegu na sapah, 699 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 44% niqan 308 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 56% niqan 391 hiyi koia.
Cirakesay
Tiri lnglingay(地理環境)
Kska dgiyaq.
Cirocan
Kana ka kleegan seejiq ga, Amis47%, Bunun1%, Truku1%, ni rahuq na o1%.
Pnyahan pnatas(參考資料）
Snakun:Truku
Cirakesay
Pgkla patas cyawtung(交通資訊)
Tduwa asi ppanan rulu qrngul quri sngayan rulu qrngul Furi.
Mnuda su saw elug tay 9 syeyn quri Taytung do muda su da.
〈Skanki(花蓮)---Sofung(壽豐)---Fungrin(鳳林)--Kwanfu(光復)---Jweyswey(瑞穗)--Yuri(玉里)--Furi(富里)〉,
Asi ka niqan 2 patas hidaw ka dhuq Furi.
Klegan seejiq nealang(部落所屬族群)
Amis.
Djiyun kari(使用語言)
Kari Amis ni Tlu.
Snhiyan cungcyaw(宗教信仰)
Joro.
Pnaah alang(部落由來)
Mniq saw mnrmuxan Tanah Tunux siida, kmlawa bi klwaan ka qqhuni cangsu(樟樹) alang Cirakesay, sluun dha Cangnaw. Bukuy bi mnrmuxan Tanah Tunux siida do, iyux miing qmpah dxgal ka Amis kika tnhjilan hini, gaga mniq ssiyaw kska yayung Ameysi ka snduray,  yasa mniq hngkwasan 63 siida o niqan paru gbihur mtmay kiya ni snliqan kana ka alang, ida tnhjilan ssiyaw kska yayung Ameysi ka Amis, dhuq sayang.
Pgkla patas saan rmigaw(旅遊觀光資訊)
Nsgan Furi prngaw patas saan rmigaw
http://travel.network.com.tw/main/travel/hualien/Fuli.asp
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Cipuwa
= Cipuwa（慶豐部落） = Gaga mniq Taytung Cusangsyang ka alang Cipuwa.
Citekudan
Citekudan (小台東部落）
Gaga mniq Hwareyseyn Ciansyang ka alang Citekudan.
Cipuwa
279 sapah ka kneegu na sapah, 759 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 16% niqan 122 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 84% niqan 637 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Amis14%, Bunun1%.
Pusu nniqan alang(部落特色)
Mniq saw mnrmuxan Tanah Tunux siida alang Cinfung o tmhangan dha 「Kuncian(宮前)」.
Citekudan
Pusu nniqan alang (部落特色)
Kndadax nyusan Taytung nsgan Ruyey alang Yungan ka alang Yungsing nii, pusu bi seejiq Amis ka snlian alang hini.
Benin
thumb|Flag of Benin -Kwoci Peynan（貝南國旗）|alt=Flag of Benin|401x401px
Citekudan
Nniqan alang (所在位置)
Nyusan Skanki nsgan Cian alang Yungsing.
Cipuwa
Nniqan alang(所在位置)
Nyusan Skanki nsgan Cian alang Cipuwa.
Gasuc(範圍)
Gaga siyaw alang Cinfung.
Citekudan
Tiri lnglingay (地理環境)
Breenux.
Benin
(knlbanga dxgal o 110,622 sq km, knlbangan qsiya o 2,000 sq km).
Cipuwa
Tiri(地理)
Breenux.
Benin
Kana ka sejiqun o niqan 10,741,458 hiyi.
Citekudan
Pgkla patas cyawtung (交通資訊)
Mgrig rulu:
Benin
Gaga Porto-Novo ka pusu alang paru, jiyax 1 idas 8 ka jiyax skrayan klwaan.
Citekudan
Pgkla patas cyawtung (交通資訊)
Taypey>kwotaw 3 haw>kwotaw 3 cya syeyn elug mlutuc Taypey (深坑端)>elug wunsan>syeyn109>Peyyi kungru>pinhay kungru>suhwa kungru>elug kwangfu>elug cyari>elug cungyang>elug fusing>cyocun 4 cyey>fusing 5 cyey>ciway sapah pyasan Cian.
Benin
Manu ka dxgal Benin ga wada sugan 31.30% ka dxgal qpahan, 40% ka dxgal bbuyu, rahuq dxgal do niqan 28.70% na.
Cipuwa
Pgkla patas cyawtung(交通資訊)
●Mgrig su na rulu:
Citekudan
Djiyun kari (使用語言)
Kari Amiss ni Tlu.
Benin
Bukung klwaan ta sayang o kiya ka Patrice Talon, pnaah hngkawas2016 idas 5 jiyax 1pnrajing kmlawa klwaan. cinkhulan sa knita’ sa brbiru’
Citekudan
Snhiyan cungcyaw (宗教信仰)
Teyeyncucyaw.
Pnaah alang (部落由來)
Kndadax nyusan Taytung nsgan Ruyey alang Yungan ka alang Yungsing nii, pusu bi seejiq Amis ka snlian alang hini, yasa snliqan paru gbihur ka dxgal nniqun dha, kiya ni pprngaw kari do bnarig dxgal tnhjil asi nniqan hini, kika tmhangan dha 「alang Citekudan(小台東部落)」.
Benin
Ris (歷史)
Awyotikwo ka ckcka 17 seyki dhuq thiti 18 seyki quri nniqan tuiril Ahweyrika pusu spruwan bay knlwanan, hiya ka dmudul qmlahang Nayciriya mi Peynan mi Twoko seyji, qmlahang duma Ahweyrika wangkwo uri, kiya ka Tahomey wang kwo pnhiyu Hongcu. 15 seyki knrmux ssiyaw ucilung pbari mapa quli, 17 seyki pnrdingan daya brnux Apomey ka Tahomey seyki pnrdingan daya brnux Apomey ka Tahomey wangkwo u wada kndudul mquri turahuc nniqn ssiyaw ucilung  Kngkawas 1851 wada kndudul knrmux mangal Hwaransi, kngkawas 1894 1894 wada dxral mutnqliyan Hwaransi, kngkawas 1904 wada ptumal Hwasu tuiril Ahweyrika. Kngkawas 1958 wada muknghokwo ckcka pnspuwan qbubur Hwaransi, kngkawas 1960 idas 8 diyax 1 wada pusa kari dukuricu ka Tahomey konghokwo, muwaya bay soto Macya u mniq kngkawas 1963 cida iyux dmuwi biyax heytay muda mdakar muruc pnsliyan knciyuk tmhri, kiya mi hiya nanaq ka wada spoxun. Bukuy hheytay daw subway mnuyas sediq ka muda dmudul seyji, dhuq kngkawas 1972 mnhdu, pnrdingan dhuq bukuy u mn5 muda knciyuk tmhri seyhu, mn6 muda knpriyux ka bukung mqlahang. Kiya mi kngkawas 1970 smalu waya tturu bukung nniqan alang ka mkdha kngkawas u msriyux phiyun soto, wada muda nou kluwanan uuda mi uka balay brahan ka so niyi muda, ana so kiya u ini pndungus ka ddaun. Dhuq 1972 idas 10 diyax 26 Koreyku congsyaw ka rmading mtutuy knciyuk tmhri, wada knpriyux kana ka uuda seyji, prading dmuwi Maryey cuyi, kngkawas 1975 idas 12 diyax 1 wada knpriyux hangan Peynan Jnmin Konghokwo, dmudul hheytay ka dmuwi biyax.
Kngkawas 1989 idas 12 diyax 7 alaw mptakun ka keyjay da mi,  pusa kari malix Maryey   cuyi; kngkawas 1990  idas 3 diyax 1 wada   knpriyux hangan  knklwanan Peynan konghokwo dungan.
Singcgn-cyuhwa (行政區劃)
Cutyawmu: Peynan singcng cyuhwa.
Peynan u dmuwi sng, keyng(su), cn, cwen sspac singcng cyuhwa qmlahang, ici singcngcyu, kngkawas 1999 daw wada psuwan  12 ici singcngcyu (sng, kari Hwaransi :départements ), 77 ka keyng (su, 67 ka keyng, 10 ka su).
Cingci (經濟)
Peynan ka knlwanan kana jeynseykay u ini hari dayi tnburah qmpah. Kngkawas 2016 kana nngalan kana sediq knlwanan u mpdhuq 83 oku pila Amirika, txtaxa sediq u 745 balay pila Amirika. Scuqi sntama qpahun pnwalang Alaw ka quri nniqan tunarac uniqan mbiyax bay aalang wangkwo, kndadax kndadaxcbiyaw daw smruwa muda ppwaluk sediq Oco, so kiya wadaini biyaw cwanyeyhwa ka keyjay qpahun pnwalang,ukabrahan sntama dhiya nanaq pttuku.Nniqan tunarac mi Tahomey tubaraw brnux u phuma qhuni yosksi ngengalan dha hbangan. Hiyi skssik mi biyuq skssik ka pusu bay bbriyun dha mquri knlwanan icil, tukubeycu na biyuq skssik ka ou bay huroposu(1.7%-2%). Phuma pnwalang uuqun u niqan suyu mi bunga  qhuni mi bunga mi  lhngay mi kuras  mi canto mi trabus. Ini dukuricu brah ka Peynan u, duma bbeyhing libu pnhmanan u niqan knbeyhing bay koba biyuq skssik. Kana knlwanan u niqan so niyi koba, nngalan tnkawas  biyuq skssik u 20000, twen biyuq skssik. Babaw dukuricu ka Peynan daw wada ngalan knlwanan ka bbeyhing libu pnhmanan mi koba, kiya ka kndudul mlih ka nngalan, spuda dnyawan Cyokoku  mi Suryeyn  daw wada knhuway mrana dungan. Niqan dha koba ka dmuwi biyuq skssik smmalu seyking, ou ka koba smmalu yeykan.
Knhbrawan sediq (人口)
Kngkawas 2002 cida knhbrawan hiyi sediq u 660  knbkiyan hiyi, kangkawas 2013 cida u hmrinas 10 kbkuy knbkiyan hiyi   kngkawas 2015 u ya bay 10 kbkuy  88 knbkiyan hiy  pusu bay mssli nniqan turahuq  kngkawas 2000 u mrana  2.8% ka knhbrawan  hiyi sediq. Kana knlwanan pa niqan 60 sngari minjoku, knhbaraw bay  hiyi minjoku u Hong joku, ya bay 170 knbkiyan hiyi sediq pprngaw kari Hong joku(kngkawas 2001); kiya mi  niqan ka Ojupa wenhwacyun(120  knbkiyan hiyi)mi Aka joku(60 knbkiyan hiyi) mi Paripa joku (46 knbkiyanhiyi) mi Ayiju joku (33 knbkiyan hiyi)mi Hura joku（31 knbkiyan hiyi）mi Kang joku (24 knbkiyan hiyi). Nniqan Nanhwang kang cyu hiya u niqan ini khbaraw llutuc quli Pasi. Niqan uri ka ini khbaraw sediq Hwaransi mi sediq Asia, pusu bay u sediq Ripanen mi sediq Cyokoku mi sediq Into.
Snhiyan knlwanan Peynan pa Hutukyo, niqan 60% sediq knlwanan ka snluhay; ya bay 20% ka snluhay Kiristokyo, 15% ka snluhay Isrankyo. Kari dduwi  seyhu u kari Hwaransi, knhbrawan bay kari mi srngaw bay kana sediq  knlwanan u  kari Hwang mi kari Yeyruba mi kari Paripa. Hbaraw  bay sediq  Peynan u uxay mnuyas sapah piyasan kiya mi  ini kla mita patas. Kngkawas 2000, ssnaw u 431% ka ini kla mita patas, qqridin u 75.3% ka ini kla mita patas. Kngkawas 2001, knhbrawan mnuyas laqi ttiring u 89%, kiya mi mnuyas  laqi qridin ttiring u 73%  balay. Niqan dha  sapah piyasan tubeyhing ka  Peynan, kiya ka sapah piyasan tubeyhing Apomey  Karawey (ida bay sapah  piyasan tubeyhing Peynan han) mi sapah  niqan mbiyax bay aalang wangkwo, kndadax cbiyaw daw smruwa muda ppwaluk sediq Oco, so kiya wada ini biyaw  cwanyeyhwa ka  keyjay qpahun piyasan tubeyhing Paraku, kiya mi  niqan sapah piyasan cisu mi cwanko  u 112, sapah  piyasan ipang tuckcka u ya bay 246, sapah piyasan ttiping u 3558.
Pusu pnyahan(參考資料)
Nhdanan bay bnrahan matas qqtanan niyi u kngkawas 2020  idas 4 diyax  6(tukingal diyax iyax sngayan) 04:17. Snakun:Toda
Cipuwa
Pgkla patas cyawtung(交通資訊)
Kndadax paru alang Skanki kksa muda elug Cunghwa dhuq Cian, qiri lutuc elug cungsanru 3 do kika qhuq.
Klegan sjiqan nealang(部落所屬族群)
Amis.
Cirarokohay
= Cirarokohay（芝田部落） = Gaga mniq Taytung Cngkungcn ka alang Cirarokohay.
213 sapah ka kneegu na sapah, 575 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 71% niqan 408 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 29% niqan 167 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Amis68%, Rukai1%, ni rahuq na o2%.
Cipuwa
Pgkla patas saan rmigaw(旅遊觀光資訊)
●Saan rmigaw:
Cirarokohay
Pusu nniqan alang(部落特色)
Qnpahan alang Marawrwo(麻荖漏社) seuxal ha, bukuy do pusu niqan seejiq Marawrwo(麻荖漏社), ni cikuh seejiq Amis, Barimang(八里芒) ni Mawuku(馬武窟) nyahan tnhjil hini.
Cipuwa
Pgkla patas saan rmigaw(旅遊觀光資訊)
吉野神社鎮座紀念碑 Nyusan Skanki nsgan Cian elug 10 cyey Cipuwa.
Cirarokohay
Nniqan alang(所在位置)
Nyusan Taytung Cngkung cng Sansyanri.
Cipuwa
Pgkla patas saan rmigaw(旅遊觀光資訊)
●Pusu pnhyugan:
Cirarokohay
Gasuc(範圍)
Mniq igi yayung Cngkung, gaga daya paru alang Cngkung 1km hiya, siyaw dgiyaq hraan hidaw Cngkungduan.
Cipuwa
Pgkla patas saan rmigaw(旅遊觀光資訊)
Kska sapah pyasan Cian 03-8523136
Cirarokohay
Tiri lnglingay(地理環境)
Siyaw gsilung breenux.
Cipuwa
Pgkla patas saan rmigaw(旅遊觀光資訊)
●Pnyahan pnatas:
Cirarokohay
Klegan seejiq nealang(部落所屬族群)
Amis.
Cipuwa
Pgkla patas saan rmigaw(旅遊觀光資訊)
Pgkla patas saan rmigaw
Cirarokohay
Djiyun kari(使用語言)
Kari Amis, Tlu.
Cipuwa
Pgkla patas saan rmigaw(旅遊觀光資訊)
http://tour-hualien.hl.gov.tw/index.jsp
Gali-hwan
= Gali-hwan (南灣部落) = Gaga mniq Myawriseyn Tayansyang ka alang Gali-hwan.
Cirarokohay
Pnaah alang(部落由來)
Cirarokohay, hangan sbiyaw o Crukuke(芝路古咳ni 或基路古駭,芝路古映 ), saw bi hnang kari Amis Cirarokohay. Pnyahan rngangan dha hangan alang nii o, hunac ruwan yayung alang o niqan bi egu 鱉, kari Amis 鱉 o rngaw dha raroko, kiya ni tmhangan dha nii.
Andorra
thumb|Flag of Andorra-Kwoci Antawr (安道爾)|400x400px
Kana ka knlbangan na o 468 sq km（hangan na o Tg196）
(knlbanga dxgal o 468 sq km, knlbangan qsiya o 0 sq km).
Gali-hwan
61 sapah ka kneegu na sapah, 188 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 86% niqan 162 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 14% niqan 26 hiyi koia.
Andorra
Gaga Andorra la Vella ka pusu alang paru, jiyax 8 idas 9 ka jiyax skrayan klwaan.
Gali-hwan
Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal 82%, Amis 1%, Saysiyat 2%, Bunun 3%.
Andorra
Manu ka dxgal Andorra ga wada sugan 43.40% ka dxgal qpahan, 34% ka dxgal bbuyu, rahuq dxgal do niqan 22.60% na. Bukung klwaan ta sayang o kiya ka Joan-Enric Vives i Sicília, pnaah hngkawas2003 idas 5 jiyax 12pnrajing kmlawa klwaan. cinkhulan sa knita’ sa brbiru’
Gali-hwan
Pusu nniqan alang(部落特色)
Yaasa hnigal dxgal hiya o niqan egu bi mkray btunux, asi ka mnuda naqih bi muda elug hini, kikya ni mnrmuxan Tanah Tunux siida tmhangan dha 「Qa-ri-he-wan-siya」, bukuy Taywan kwang-fu siida, yasa gaga mniq hunac Ta-sing, ni niqan kingal paru bi tqiri na elug, kiya ni tmhangan dha Nan-wan.
Andorra
Pkla (說明)
Antawr cinwangkwo, tduwa matas Antawracinwangkwo uri, ksun Antawwang kana, hiya o biciq klwaan, dxgal
Gali-hwan
Nniqan alang(所在位置)
Nyusan Myaw-ri nsgan Tay-an alng Ta-sing.
Cipuwa
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Andorra
Pkla (說明)
klwaan o niqan 468km. Gaga hunac gqian hidaw Nanow na neyrucinwangkwo, gaga hunac hraan hidaw dgiyaq
Kinanoka
= Kinanoka (僅那鹿角部落) = Gaga mniq Taytung Cangpinsyang ka alang Kinanoka.
Andorra
Pkla (說明)
Pirinyos, mskiyig dha klwaan Sipanya ni Fakwo, pusu na alang o gaga Taantawr. Skari kari Cyatayrung, ida tduwa
Kinanoka
93 sapah ka kneegu na sapah, 249 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 99% niqan 246 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 1% niqan  3 hiyi koia.
Andorra
Pkla (說明)
ka skari kari. Sbkyhii Seejiq
Kinanoka
Kana ka kleegan seejiq ga, Amis 97%, ni rahuq na o 2%.
Andorra
Pusu：Alang Antawr
Pusu ni paru bi alang Taantawr
hbangan klabuy：Owyueyn
Klgan Cow ：Owcow
Djiun kari klwaan：kari Cyatayrung
Pusu：nniqan lnglingay Antawr
Gaga hraan hidaw dgiyaq Pirinyos ka Antawr, ruwan klwaan o niqan ddgiyaq gmhabuk, mtriqi ka hnygan dxgal, yabi 1966M(6,549  ) ka knbowqax na, tgbowqax na dgiyaq Kemapeyterwosa ga 2,946 M ka Haypa(9,656   ). Kana ka klwaan o gaga seyusan tru Y hnygan ayug, hici do mstrung yayung Warira ni mquri Tayrungniya na Sipanya.
Karac Antawr ga saw bi karac dgiya, ada ka kingal nanaq ka hnygan dxgal dha, ltu ka karac rbagan, egu bi nniqan o bbaraw bi ka mskuy misan, kingal hngkwasan o yabi Ses 9.1°C（48.4 °F）.
Cingci (經濟）
Qqpahun rrigan GDP o niqan 80%, pusu bi pniyah hbngan Antawr. Kingal hngkawas ga niqan mngari kbkuy wan seejiq, ada ka meynswey ni pnhyugan saan rmigaw sngayan rbagan, misan, kiya ni musa rmigaw Antawr. Knxalan o yasa gaga muda kayke ngalan hbangan ka Fakwo ni Cyatayrungniya, maku ungac knmalu n aka Antawr. Mniq knlangan meynswey, cinjwungyey Anyawr ga ida pusu bi uri. Snalu uqun pniyah pnegalang o wana 2% ka tdwanan phuma pnegalang. Tgaaw saw pniyah isil klwaan kana. Miric ka pusu bi stabug dha, snalu qyqaya o saw ka puqan ni qyqaya sapah.
Gali-hwan
Gasuc(範圍)
Ga mniq hraan hidaw 2km na kska dgiyaq ka alang Kaw-syung-qa.
Andorra
Pusu：sseejiq Antawr
Antawr ga wana 33% da Sipanya ka dungus seejiq Antawr, pnaah isil klwaan o ida seejiq Sipanya ka
Gali-hwan
Ti-ri lnglingay(地理環境)
Knjisan dgiyaq o 600-1000.
Andorra
Pusu：sseejiq Antawr
pusu bi(niqan 43%), niqan ka seejiq Putawya 11% ni seejiq Fakwo 7% kiya.
Kari (語言）
Djiun kari klwaan o kari Cyatayrungniya. Ida hbaraw bi ka mkla rmngaw kari Sipanya uri.
Gali-hwan
Pgkla patas cyaw-tung(交通資訊)
Tay-pey>Kwo-taw 1 haw>Myaw-ri cyaw-riyo-taw>Ho-wen kung-ru>Kung-kwang cyaw-riyo-taw>tbiyax na rulu elug Ho-rung-syeyn>S-tan-twang>Tay3>Cung-yuan ru>Cung-cyaw ru>Min-cu ru>Miyaw61>dhuq.
Andorra
Kari (語言）
Kari Ingkwo n kari Fakwo o kika pusu bi kari isil klwaan.
Gali-hwan
Pusu klgan seejiq alang(部落所屬族群)
Atayal.
Andorra
Tiyu（體育）
Yasa mnangal egu malu hangan pnspngan na Tungci yuntunghwey ka Antawr, kiya ni niqan bi hangan dha. Pspngan dha yuntung sayang o niqan cucyow, ingskanracyow, rancyow ni hwaruncyukuncyow, teumal pspung Owcowpey ni Sceypey na hwaruncyukuncyo ka Antawr.Hngkawas 2011 siida, ida Antawr ka pusu bi muda qqpah Owcow reynsay na spac embiyax na papung qpringan kklwaan. Yasa ini khbaraw ka sjiqan ruwan klwaan, kiya ni uxay malu ka nangal dha hangan pnspngan klwaan qpringan cucyo kwoci says siida. Pnhiyug hngkawas 1994 ka cucyow cunghwey Antawr,pusu qqpahun qpringan cucy( saw ka Cyacireynsay, Antawpey, Antawr cawcipey) ni ruwan sapah rima seejiq cucyo na pspung klwaan. Taantawr na cyurepu Antawr FC, pnhyugan hngkawas 1942, sayang gagisu teumal pspung Sipanya na.
Gali-hwan
Djiyun kari(使用語言)
Kari Atayal ni Tlu.
Andorra
Tiyu（體育）
Kanrancyow o ida nkiya yuntung Antawkr, yasa saw kiya kana ka hunac Fakwo. Thnganan dha “ Els Isards” na Antawr qpringan klwaan kanrancyow, mniq Ingskanrancyow ni 7 hiyi kanrancyow na pspngan kwocisay o ida niqan bi hangan dha. Qpringan kanrancyow Taantaw “ VPC Antaw XV” teumal pspung Fakwo kwancyunsay.
Gali-hwan
Pnyahan alang(部落由來)
Yaasa hnigal dxgal hiya o niqan egu bi mkray btunux, asi ka mnuda naqih bi muda elug hini, kikya ni mnrmuxan Tanah Tunux siida tmhangan dha 「Qa-ri-he-wan-siya」, bukuy Taywan kwang-fu siida, yasa gaga mniq hunac Ta-sing, ni niqan kingal paru bi tqiri na elug, kiya ni tmhangan dha Nan-wan. Kari tnpusu seejiq o niqan ni nniqan msa.
Sjiqan Nan-wan Atayal o pusu bi klgan tseole(亞族北勢). malalas o mniq saw jitay Cing siida tmhangan dha Cyaw-nan-s se. Lntutan nkari qbhangun, seupu alang tabalai kndadax kana saw dgiyaq Ta-pa-ciyeyn-san quri hunac yayung Ta-an-si ciway ni paru na dgiyaq Cyey-san hiya thjil, kiya ni quri yayung Ta-an-si dhuq Cyo-ring hiya dungan. Bukuy do yaasa mniq breenux ni dxgal Cyo-ring tmbgurah tndxgal ka Klmukan, smliq bi kndusan ni pusu nniqan hiya kiya ni knttu quri ruwan uri, wana bi seejiq malalas ini ktna tabalai mksa dhiyaq bi ni mnusa pusu bi kska breenux, saw hari ida mniq dalih bi Ta-hu hiya nniqan, saw hari seupu tabalai nyahan dgiyaq Nan-s hini empdxgal.
Andorra
Cungcyaw (宗教）
rahuq na o yabi 100 hiyi seejiq Yowtay ga t mniq Antawr.
Gali-hwan
Pgkla patas saan rmigaw(旅遊觀光資訊)
Pusu pnhyugan:
Andorra
Pusu ndaan (重要成績）
這Ariadna Tudel Cuberes ni Sophie Dusautoir Bertrand dha dqrijil nii ga, hngkawas 2009 siida, ida
Gali-hwan
Pgkla patas saan rmigaw(旅遊觀光資訊)
◎Sapah pyasan ciway ni kska Tay-an 037-991224
Alang
Cbeyo han we, kesun alang miyan yami Seediq peni na, nniqun seediq miyan ka kiya, niqan seediq, niqan naq neepah kkpahan daha ma, niqan ddupun daha.
Gali-hwan
Pgkla patas saan rmigaw(旅遊觀光資訊)
Nyusan Myaw-ri nsgan Tay-an alang Ta-sing 32-1 haw.
Andorra
Pusu ndaan (重要成績）
mnangal hangan Tungpay ksun, ensaan dha pspung Owcow hdrus huda sttu dgiyaq. Joan Verdu Sanchez
Alang
So ka alang miyan yami Seediq ge, mddayo ma mggaalu kanna seediq knkingal alang, alang daka alang we so kiya duri. Niqan miyan snhiyan quri Utux ka yami ma, niqan miyan Gaya nami naq, spruun miyan bale qmita ka Gaya, kndalax so ooda knkingal seediq, knkingal sapah, knkingal alang ma, betaq ooda miyan kanna yami seediq, asi ka spooda Gaya kanna, meniq ka seediq smeeliq Gaya we, puqul miyan Gaya denu.
Gali-hwan
Pgkla patas saan rmigaw(旅遊觀光資訊)
Saan rmigaw:
Cinsbu
= Cinsbu (鎮西堡部落) = Gaga mniq Sincuseyn Ceynsusyang ka alang Cinsbu.
Gali-hwan
Pgkla patas saan rmigaw(旅遊觀光資訊)
◎鷂婆山
Cinsbu
52 sapah ka kneegu na sapah, 206 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 97% niqan 199 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 3% niqan 7 hiyi koia.
Changbin
Changbin (長濱鄉)
Cinsbu
Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal 89%, Amis 2%, ni rahuq na o 4%.
Alang
Knkingal alang we, niqan kinngal seediq pdaan kari, niqan seediq psratuc, niqan seediq mpehu, niqan seediq msapuh ma seediq mplawa quyux. Rseno ka mooda so kkpahun chedin ma, mosa mgcebu camac lmiiqu, mqedin ge meepah so kkpahun slokah ma, tminun pala, lukus ma pacang. Mssbarux ka seediq alang ma msstuku, uka kesun smtuku pila, mrriyux qyqeya ma ppuqul, uka kesun mbbaruy, niqan ka seediq so wada mgedang de, spuun daha smdehu, niqan so riso weewa msteerung de, dyagun daha piimah rai duri.
Gali-hwan
Pgkla patas saan rmigaw(旅遊觀光資訊)
Pusu bi yahun dha tmhuku ka dgiyaq 鷂婆山 alang Ta-sing nii, qnbhangan mu o sbiyaw seejiq Atayal musu dgiyaq tmsamac 524D siida, asi ka thmuku Utux dgiyaq srwaun do kika tduwa mrmux ruwan dgiyaq tmsamac, nasi ini srwayi mrmux su na ruwan dgiyaq tmsamc o, musa naqih ka kingal tnsapah su da.
Changbin
Nsgan Changbin o gaga Nsgan Taitung, kmpraan kana dxgal o 148.86 km², (dxgal dgiyaq o 63 km², dxgal pmblxan o 26.59 km²). kmhbragan hiyi o 4,089, sapah o 1,583, seejiq tnpusu 3,601 hiyi, knhbragan hiyi o 88% (Sbnawan, Bunung). Sbnawan, Bunung ka hbaraw balay alang hini.
Alang
Niqan nami Gaya lmaqi ka yami cbeyo, kesun daha mosa mangal tunux pais peni, kiya we sniicu na pais meeyah kmremux ma, meyah smdayak dheran ma, meyah smdaku ddupun nami, irih so kklawa nami alang miyan ka lmaqi nii, uxe mmhemuc mangal tunux nseediq. Netun so mttuuqu ka seediq alang we, spooda daha Gaya mddahur de mtbale denu, mosa phuing ka rseno we, saasu daha seediq alang ka nngalan daha, ini daha liingi ma ini khkeruy. So nii ka alang miyan yami Seediq cbeyo.
Alang nami saya de ini pntena di, ado ka qnlhangan mian na Tanah Tunux ma, nii miyan na qlhangan Telu ka saya dungan, kika ga miyan muyu Gaya daha di, kndudul mgedang ka Gaya nami naq yami di, ma ga miyan asi laxi hii di. Ani lqlaqi nami saya di we, ini kela rmengo kari miyan naq Seediq duri di, bale naq ba bale ka saya duri, nii miyan mngaangal mqedin ka kaalang di, uxe de mngaangal miyan mqedin ka Mukan ma Telu uri. Malu bale ka so nii duri, ado ta ka mtbale kanna seediq ga mniq Taywang hini, ani si kani laxi ka Gaya miyan naq ami ma, kani laxi ka kari miyan naq Seediq duri, nii si nglungun mu riyung ka kenan.
參考文獻
Snakun:Tgdaya
Changbin
nyusan qpahan
Nsgan Changbin o niqan 6 alang ni maxal 15. 15 o, Mornos (永福部落), Tapowaray或Saranawan (大俱來部落), Ciwkangan (長光(石坑)部落), Makrahay (真柄部落), Cidatayay (烏石鼻部落), Ta´man (膽曼部落), Polo't (大峰峰部落), Pakara'ac (巴卡拉阿茲部落), Pasongan (八桑安部落), Kolado't (樟原部落), Carapongay (堺橋部落), Sadipongan (三間屋部落), Nadan (南溪布農部落), Cikadaan (南溪阿美部落), Kinanoka (僅那鹿角部落).
B’anux
= B’anux（天狗部落） = Gaga mniq Myawriseyn Tayansyang ka alang B’anux.
119 sapah ka kneegu na sapah, 423 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 96% niqan 407 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 4% niqan 16 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal 92%, Amis 1%, Rukai 1%, Seejiq/Seediq/Seejiq/Seejiq/Sediq 1%, ni rahuq na o 2%.
Pusu nniqan alnag(部落特色)
Pusu ini bi ptna pusu nniqan alang dha, kika keegu bi ka kla bi tminun rdrudan, kana ruwan hnin o 尤以 ka tgbaraw bi ni knkla bi ka tminun na.
Nniqan alang(所在位置)
Nuysan Miyawri nsgan Tayan alang Meyyuan.
Gasuc nniqan(範圍)
Mniq igi ssiyaw yayung Taansi, hunac bi Sanri, pusu bi breenux kana.
Hori
= Hori(埔里) =
Calavi
= Calavi（查拉密部落） = Gaga mniq Taytung Taymarisyang ka alang Calavi.
B’anux
Tiri inglingay(地理環境)
Steetu.
Calavi
81 sapah ka kneegu na sapah, 217 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 97% niqan 211 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 3% niqan  6 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Paiwan96%.
B’anux
Pgkla patas Ciyawtung(交通資訊)
Mgrig rulu:
Ciusinlun
= Ciusinlun（寶山部落） = Gaga mniq Kawsyungsu Tawyuncyu ka alang Ciusinlun.
Hori
Phepah Hori(埔里花卉)(Seediq Tgdaya)
Anu mtgiya ssiyo Hori ka dgiyaq ma meniq conhaipa duri. Kiya ka pnhumaan na klegan phepah de kuhun riyung ani ima. Mnteru mangan snalu tgkingal ka Taywan nii, kesun malu pnhmaan na phepah. Alang ddaha ka Canhwa Tenwe ka mntena ngayan egu ma malu pnhumaan phepah mesa. Egu klegan ka phepah pnhumaan daha niqan mantensin, kannaysin, hutoran, huteran, fecocyeu, meykwe, siansue payho … dunii. Niqan klegan phepah ani mmaanu, ma ini setoq mhei kingal knkawas duri. Dehuk saya wada 450 koncing kana pnhumaan na phepah di, ma wada hmurinas cceka pnhumaan na kingal Nantosen 870 koncing knkeegu na.
Ciusinlun
55 sapah ka kneegu na sapah, 137 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 97% niqan 133 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 3% niqan 4 hiyi koia.
Hori
Elug tcingan xiluy Hori(埔里打鐵街)(Seejiq Truku)
Sbiyaw o egu sapah ka tmucing xiluy “ngungu elug Nansing” ksun. Knlwaan ta Tanah Tunux siida, ida niqan naqih na ka tmucing xiluy, paru hnang na ni snbirat bi, egu qrngul na ni naqih bi sknxan uri. Kiya ka snslian elug hini sayang ka tcingan xiluy da. Sbiyaw han o wada niqan mtrul sngari sapah ka tcingan xiluy, sayang do ada ka wada kmpriyux ka kndsan babaw dxgal da, kiya ni wada kmdudul mpxing/mduk ka sapah tcingan xiluy uri da. Hngkawas nii o(ga) yasa gokosyo(cnkungswo) niqan ka cawcey cihwa, kiya ka spuun ka kndsan ni rmigaw, iyux dha bi skhnang ka hangan elug tcingan xiluy duri, ttuyun duri ka elug tcingan xiluy, pyahun duri ka hangan elug tcingan xiluy ksun.
Ciusinlun
Kana ka kleegan seejiq ga, Bunun 96%, Cou 1%, Paiwan 1%.
Hori
Sapah thmkuan teykung Kungc(孔廟)(Seejiq Truku)
Siyaw sapah thmkuan Macu hiya o niqan kingal sapah thmkuan cawpingkung yuhwatang ksun, seejiq hori thnganan dha “kungcmyaw”. Uxay wana saan thmuku seejiq ka hini, ida saan dha bi mssli smluhay knkla kndsan seejiq uri. Ruwan sapah thmkuan teykung kugnc nii ga/o tmgsa knkla hancu, ida bsiyaq mnuda dha mlutuc uda knkla kndusan ttgsa da, saw ka sc, sufa ni kwoyuey dnii. Puru Gaya o asi ka dhuq niqan ka Utux Tihow, kika tduwa tcingan enduk, manu ka enduk kksaan ruwan sapah thmkuan teykung kungci nii o gaga tcingan 108 mey xiluy, ririh saw 36(mtrul matru) Teynkang ni 72 (empitu kmxalan dha) Tisa. Tncingan enduk nii o ida mtna saw Utux Rhngun, ida klaun bi ana ima ka hiya, niqan balay hangan na ka Kungcmyaw Hori nii.
Ciusinlun
Pusu nniqan alang(部落特色)
Gaga mniq llbu bi dgiyaq ka alang nii dhiyaq bi ni hnari bi nuysan Taynan, yasa hnmturan hnigan dxgal, kiya ni supu dha hunac klegan seejiq tnpusu Cou o sntrngan balay, kiya ni mgimax kana ka kndsan neseejiq hiya da!
Gali-hwan
Pnyahan pnatas (參考資料)
Snakun:Truku
Calavi
Pusu nniqan alang(部落特色)
Niqan tgkingal suyang bi qtaan sngayang rulu qrngul 「 sngayang rulu qrngul Doriyang」.
Kinayiman
= Kinayiman（歸崇部落） = Gaga mniq Pingtung Cunjusyang ka alang Kinayiman.
Cinsbu
Pusu nniqan alang (部落特色)
Mgrbu bi snbuan hidaw saan tmsamac nniqan ka Jinsbu.
Nniqan alang (所在位置)
Nyusan Sincu nsgan Ciyans alang Sywojwang.
Ciyak lmiqu
= Ciyak lmiqu/ Bkiluh/ Krung bkiluh(野苦瓜) = Ciyak lmiqu ani inu ttaan meniq lmiqu eebun, ma siyo eluw. Dheran bbsuring kuxul na hhreyan. Hndure ka ngalan ppyahan sphuma duri di. Pssengan qnedis ma paru ka hei na; ini kngihun, ma madis tikuh mssibus ka hei na puqun di.
Cinsbu
Gasuc (範圍)
Mniq hunac hari Nansanfu ka Sinkwang, dgiyaq Cinacisan kksa quri daya hraan hidaw kska dgiyaq.
Hori
Causyenci(朝鮮薊)(Tgdaya)
Niqan kingan ngayan kesun “sama kibale rungsiya(bolung rucilung paru)”duri ka Causyenci nii. Uka hari qtaan ka Taywan hini, ani si egu qtaan meniq Ouco hiya. Ncbeyonaq kulaun daha pkumalu ma pkubeyax rumun seediq ka alang ssiyo kesun Ticonhay hiya. Kndkilan na knbbaro de dehuk betaq 2 m, ma kuhun daha mekan seediq ka sudu tudu tuwax phepah na. Cheya bale puqun ma ini so kllabu nbuyas mtengi mnekan sama mesa. Niqan kingan seediq empsruwan daha ka knkela na quri iyu ssudu ka Ninyusu(Plinius), sama kiya de “sama puqan seediq malu kndesan ”mesa.
Ciyak lmiqu
Speriq muudus kingal knkawas, wahil pgkaro, niqal ngudus spgeriq ma niqal uban runge. Mtumun mdeka rima betaq mpitu ka waso na. Mprbagan, betaq rbagan mgceyas ka pnhepah na, mgsama ka qmuru na peni.
B’anux
Pgkla patas Ciyawtung(交通資訊)
Taypey > Tg 1 elug klwaan > Elug klwaan Howwun > Elug Kungkwan > Msrikaw bi elug Horungwunswey > Stan > Tay 3 > Elug Cungyuan > Elug Cungsiyaw > Elug Minseng > Miaw 61 > Elug ssiyaw rnaaw Sma > Miaw 61 > Dhuq.
Hori
Causyenci(朝鮮薊)(Tgdaya)
Snakun:Tgdaya Snakun:Truku
Calavi
Nniqan alang(所在位置)
Nyusan Taytung nsgan Taymari alang Doriyang.
Kinayiman
243 sapah ka kneegu na sapah, 781 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 89% niqan 696 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 11% niqan 85 hiyi koia.
B’anux
Sjiqan klgan nealang(部落所屬族群)
Atayal.
Calavi
Gasuc(範圍)
Mniq hunac bi nsgan Taymari alang Doriyang ni sipaw gsilung Taypingyang, bukuy dgiyaq Tawusan.
Ciwcia
= Ciwcia（豐泉部落） = Gaga mniq Taytung Kwansancn ka alang Ciwcia.
Calavi
Pgkla patas cyawtung(交通資訊)
Mgrig su na rulu:Kwotaw tg5, lutuc sentaw tay9 siyan, quri narac elug emptdxgal, mnuda 「 sngayang rulu qrngul Doriyang」, kika tduwa su dhuq alang 『Calavi』.
Ciwcia
159 sapah ka kneegu na sapah, 443 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 29% niqan 130 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 71% niqan 313 hiyi koia.
Ciusinlun
Nniqan alang(所在位置)
Paru alang Takaw Tawyuancyu alang Ciusinlun.
Kin lwan
= Kin lwan（錦路部落） = Gaga mniq Sincuseyn Ceynsusyang ka alang Kin lwan.
Kinayiman
Kana ka kleegan seejiq ga, Paiwan88%, Bunun1%, ni rahuq na o1%.
B’anux
Djiyun kari(使用語言)
Kari Atayal ni Tlu.
Calavi
Klgan sjiqan nealang(部落所屬族群)
Seejiq Paywan.
Djiyun kari(使用語言)
Kari Paywan.
Ciwcia
Kana ka kleegan seejiq ga, Amis14%, Tayal2%, Paiwan1%, Bunun9%, Truku1%, ni rahuq na o2%.
Kinayiman
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Ciwcia
Pusu nniqan alang(部落特色)
Ruwan alang o niqan spac paru bi bling saan mangal qsiya(水井), kiya ni tmhangan dha 「Sweycingc(水井子)」.
Cinsbu
Tiri lnglingay (地理環境)
Sttu.
Ciyak lmiqu
Qnedis mtumun so balung hari ka hnyegan hei na, mgquwaq mghungun ka putting putting na. Brkiluh mhungun ka qraqil na baro, biciq ma malu ba qtaan knugtumun. Mgsama mgmudu ka rako na da mhada, mhada ba blbale de, mquri nganguc mpgeriq mtteru mddeka, tkriyak rehak na plbuwan tbaro kntanah bale ka mgqraqil ka rehaq na. madis tikuh ini pntena sknexan peni. Ini mkmekan ido, so ddooyan bgihur mssekuy hei ma mnddengu qelu mngihun hema, malu prayan qsiya siimah, ini beyo malu ka kuxul. Anaq mngihun mahan, remux rqenan kbrinah msibus ba ka gelu peni.
Calavi
Pnaah alang(部落由來)
Pusu nniqan『alang Calavi』seuxal o daya dgiyaq『Tawusan』，bukuy kmiing dha dxgal phmaan pnegalang, qnbhangan kari o niqan dha emptsamac madas kingal huling, mnusa dha dhiyaq bi o dhuq sayang nniqan nsgan Csansiyang, bukuy do yasa pusu nniqan seejiq 『Amis』ni seejiq『Bunun』ka hiya, lnglungay dha o pahung bi ka pusu nniqan seejiq hiya, kiya do asi alax da, dhuq sayang 『alang Calavi』, kiya ni asi ini ksa ka huling, prajing kmarig bling,  kiya ni lnglungay uuda seuxal ka emptsamac, saw bi dxgal phmaan seuxal ka alang 『Calavi』, kika ni rngangun dha seejiq mdudul alang, kika tnhjilan hini, bukuy do asi miyah paru qsiya dnii......kiya ni seejiq nalang o miyah tnhjil hini dungan, kana o spac da thjil, bukuy bi do kmlawa Tanax Tunux siida, tnhjilan nniqan dha seuxal duri,  kiya ni alang 『Calavi』.
Alang Tkijig
Alang Tkijig (崇德部落)
Ciyak lmiqu
Snakun:Truku
Ciwcia
Nniqan alang(所在位置)
Nyusan Taytung Kwansanceng Fungcyuanri.
Calavi
◎ sngayang rulu qrngul Doriyang.
『sngayang rulu qrngul Doriyang』o kika kmlawa Tayteyey ka sngayan rulu qrngul.
Alang Tkijig
Alang Tkijig gaga quri siyaw yayung paru.bukuy o nigan dgiyaq.brah o niqan paru gsilung.
Alang Tkijig hini o pusu bi daun tdruy musa paru Alang.qulung niqan paru qrasun jiyax do.
Ciusinlun
Pgkla patas cyawtung(交通資訊)
Kndadax elug Tay 27 sysyn hiya mniq sipaw Riyokwey na tunux Rawnung lntulan dgiyaq alang Rawnungsi, mnuda Ciusinlun do kika dhuq alang Ercitwan.
B’anux
Pnaah alang(部落由來)
Quri saw tmhangan alang nii, niqan dha ka prngagun dha:
Alang Tkijig
Snakun:Truku(太魯閣語)
Andorra
Pusu ndaan (重要成績）
nii ga hngkawas 2012 mnangal hangan Tungpay misan mbbiyax Awyunhwey dgiyaq hdrus huda.
Ciusinlun
Klegan seejiq nealang(部落所屬族群)
Bunun.
Hori
Causyenci(朝鮮薊)(Tgdaya)
thumb|Hori|417x417px
B’anux
Pnaah alang(部落由來)
Tnhjil hini ka seejiq nalang seuxal siida, yasa breenux bi ka dxgal hini, ni msiyang bi ka dxgal hini, malu bi phumaam ana manu pnegalang, kika tmhangan dha S'wuzau, dungus na o dxgal, uxay uri o prngaw dha dxgal slaq, yasa niqan bowyaq miyah drutu hini kjiyax ni ming uqun uri, kika tmhangan dha S'wuzau.
Alang B’anux nii o kari Atayal Cimuyi(擠目伊) seuxal, nniqan hiya daya gqiyan hidaw kika tmhangan dha saw nii, bukuy tnhjil dhuq alang Meyyuan(梅園) do, priyux hangan Aru-youher, dungus na o 川中島, yasa hunac alang kska yayung Taansi hiya, hiyug kingal saw tunux huling ka hiya, saw bi kingal ciway dgiyaq btunux, hangan B’anux, kika kndadax nii ka hangan alang nii.
Pgkla patas rmigaw(旅遊觀光資訊)
Pusu pgkla patas:
◎ Elug sbiyaw Peykensi, hnini smiyuk Tanax Tunux ndaan sbiyaw.
Andorra
Pusu ndaan (重要成績）
Hngkawas 2015 do Marc Oliveras ga mnangal hangan inpay pyasan paru knxalan misan yuntunghwey
B’anux
Pgkla patas rmigaw(旅遊觀光資訊)
Rmigaw qnqtaan：
Calavi
◎ sngayang rulu qrngul Doriyang.
愛部落i-Tribe:http://www.itribe.me/index.php/chalami-sightseeing/chalami-touring-site
Kin lwan
54 sapah ka kneegu na sapah, 183 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 94% niqan 172 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 6% niqan 11 hiyi koia.
Ciusinlun
Djiyun kari(使用語言)
Kari Bunun ni Tlu.
B’anux
Pgkla patas rmigaw(旅遊觀光資訊)
◎Syueypa-kwociyakungyuan
Ciwcia
Tiri lnglingay(地理環境)
Breenux.
Ciusinlun
Pnaah alang(部落由來)
Alang Ciusinlun o niqan Yicitwan, Ercitwan ni Tengc, 1,2 citwan o mniq mnrmuxan Tanah Tunux siida mnuda saw kmgurah dxgal qpruhan ka Cushweyse(株式會社), tqian dha qmeepah seejiq o maa kingal snslian alang da. Sayang, Yicitwan hiya o wana bi cikuh tnsapah ga hiya da, Ercitwan sttu hiya o nniqan empusal sngari tnsapah, duma niqan kingal tqian yahan rmigaw seejiq sapah. Tengc o yasa niqan rnaaw saan dha rmigaw, gaga muda qmpah yahan rmigaw seejiq, niqan maxal sngari ka saan mkan nhapuy nniqan sapah.
Cinsbu
Pgkla patas cyawtung (交通資訊)
Mgrig rulu:
Kin lwan
Nniqan (所在位置)
Singcusien Ciensusiyang Siyoruwancun
B’anux
Pgkla patas rmigaw(旅遊觀光資訊)
Tgrima ruwan Taywan klwaan ka kwociyakungyuan, pusu gasuc nniqan o mniq saw ddgiyaq Suyesansanmay hiya- Suyesantirey, pusu ruwan tirey nii ga dgiyaq na o kndadax daya dhuq hunac, niqan dgiyaq Tapaciyansan(大霸尖山)、Wurinssiyo(武陵四秀)、Syueysan(雪山)、Cciyayangtasan(志佳陽大山)、Taciyansan(大劍山)、Toingsan(頭鷹山)、Tasyusan(大雪山) dnii, niqan egu bi malu ka hiya ni ddgiyaq, yayung, mriqu bi hnigan dxgal uri, pnriyux ka karac ida nkiya o, kuxul bi mniyah rmigaw sjiqun.
Ciwcia
Pgkla patas cyawtung(交通資訊)
Mgrig rulu:
Gaya tnsapah
= Gaya tnsapah(家忌） = Knkingal sapah seediq, kdkilan knkingal Seediq. Kiya ka seediq uka sapah, maha so ba gluun klaalang ka laqi daha. Bblequn ta sapah, asi ta naq mbeyax qmlahang sapah ta. Pggaalu ma mmsruwa, mskuxul mddayo mqqlahang. So nii maha qrasun niqun ta ka sapah ta. Ita nii pktama bubu laqi, asi ta ka mdrumuc meepah, ma mbeyax dmudun laqi, rmengo laqi; ma ita so lqlaqi duri, sqrasun ta lnlungal ka rudan ta. Kndrumuc ta tmelung ooda sapah, ma pklmeun ta suupu meniq kana ka mttswai. Mmqedil ma rrseno, asi ta naq mkela pkputo lnlungal, ini pkseyang, ini pkparu, ma ini psseeliq lnlungan, mbleyaq msuupu muudus. Riso ma weewa, msterung spooda gaya, so nii sa uxe pgedang ndaan ka seediq. Nii ka gaya tnsapah. Kana so ppuqun ta, mmahun ta, ini hmeti smeeliq. Pila sntkeyan ta duri, bqerus kana ka kiya. Bblequn ta so smeung so bbaruy, ma kndrumuc ta qmeepah, smeli pila. Uxe psetuq ka so ppyahan ta meniq sapah. Kiya ka maha malu kana ka tnloongan ta meniq bobo dheran.
Snakun:Tgdaya
Kin lwan
Knuglahang (範圍)
Meniq tnarac ruru Siyoruwan, quri gqiyan hido dgiyaq Sinaci, ga ckceka dgiyaq ma yaani hari 1000 (maxal kbekuy) kongcu ka haypa na.
Ciusinlun
Pnaah alang(部落由來)
Sjiqan Bunun mniq alang Ercitwa hiya ga pusu bi nniqan dha sbiyaw o Tengc rnaaw saan bi rmigaw nniqan ni daya yayung Bawraysi hiya, bukuy kwangfu ka Taywan do, kika sthjil dhuq 1,300knjisan na dgiyaq hiya nniqan dha, kika tgbaraw bi alang hunac bi nuysan Taynan hiya. Yasa hini o lutulan kana hunac klegan seejiq tnpusu tuhuy Cou seejiq Raaruwa ni lntulan kana Wansanse seejiq Rukay, mnuda keegu bi kbkuy hngkwasan msstrngan, sdseejiq hiya o supu seejiq Bunun niqan bi ini pntna kndsan dha saw dndqras, llukus, kari, kiya ni mngimax kana ka kndsan dha da.