cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mqdunuq, mkeiyax
mqdunuq 惡死
Manu bi pusu na ka mqdunuq ni ,kiya o ungat seejiq kmlawa kiyig na wada csdamat mhuqil ka seejiq. Quri Truku ka malu hnqilan o aji wana mhuqil sapah nanak,pusu bi o empstuq balay siida niqan seejiq ruwan sapah ka dmuuy utux baga na,kmlawa hiya bitaq bi mstuq hana tgliwax paah hiya. Kika utux niya o aji bslhbun musa da. Nasi emphuqil bi siida ungat ana kingal hiyi ka mniq kiyig na dmuuy baga na wada mstuq, utux na ga ida mha msa qnada dha msaang bi wada mhuqil. Utux niya o mniq llingay sapah na aji mha thiyaq balay,aji uri o meadas kingal hiyi ruwan sapahtqnayun musa. Saw nii saang o paah dqras na klaan bi q,mita, aji uri o rmiqaw dowriq, aji uri o mhuqil siida myguoun, saw nii o ida mha niqan duri mgqraqil ka sapah nii, ana asi seuda smapuh o ida ini tklai ka saw nii. Manu saw kiya do nasi niqan kingalhiyi wada saw nii mqdunuqga asi dha hcii malax ka sapah nii ni musa kmburah smmalu sapah isil duri.
pnyahan kari
資料來源: 口述耆老Iyuq Ciyang, Iyang Taying 2015 Snakun:Truku(太魯閣語)
Tnhjilan seejiq Truku
= Tnhjilan seejiq Truku（德路固群的遷移） = Rudan ta sbiyaw o pnaah inu hug? yasa pnyahan balay seejiq o pnaah Hdagan lukus, pnkla saw nii ka seejiq Qhabu. Rmngaw, ini tuku knkla ka rudan namu sbiyaw, sngkuxul balay tnsamac(t). Wada dha priyuxun sinaw ni buwax ka dxgal, brigun dha seejiq Qhabu kana, kiya ni rmngaw ka seejiq Qhabu, nami kana ka dxgal nii da. Kiya ni balay bi ka rudan ta sbiyaw o ini skuxul qmpah, smkuxul balay tnsamac(t), dhuq alang Toda ni alang Truku, duma o dhuq alang brayaw, kiya ni asi tpusu mniq hiya da.
Sayang do dxgal Hdagan lukus o gaga niqan seejiq Qhabu kana da, rmngaw ka rudan: seejiq gaga mniq alang Truku o wada mrana balay da, paah hiya ni wada mswayay da, duma o wada quri bukuy dgiyaq (kika alang Karingko sayang), seejiq wada tnsamac(t) bukuy dgiyaq o qmita malu bi dxgal, smkuxul balay mniq hiya, wada asi alax alang dha nanaq ni thjil bukuy dgiyaq, kiya ni dhiya o ida lutuc(t) seejiq Truku kana. Nasi niqan knkla ka rudan ta o naa ta mniq alang Hdangan lukus.
Snakun:Truku
Qabang ni Lukus
Qabang ni Lukus (布毯與衣服)
rudan Truku sbiyaw o hmaun dha truma qdrux ni lnglingay sapah ka krig, kiya o prilan dha qmada sudu ni qbulit, kika malu bi kndkilan na ka krig msa ka kari rudan. Kiya do kykuyuh o madas gsak ni saan dha smkrig ka krig, kika maanuqih, qnqihan o maabkuwir, bnkuwir do tgyaan, tnegiya do pdowsan, pndowsan do puyun qbulit ni maabhgay bi waray cinun.Babaw na nii gdrdan dha tnabuy masu, kkhnuk na tunan.Hiya na do psudun, pnusut do dgsayun, dnegsay do psaun ubung ni tunun da, tunun do maatnegxal, dha tnegxal o maakingal qabang da. Lukus kuyuh o niqan pala, usux, pdagit, habuk.Lukus snaw o niqan pala, habuk, towrah. Kykuyuh Truku o asi ka mkla bi tminun ni pmiri. kiya ka kuyuh maaTruku balay,duri o hbaraw bi risaw ka miyah smsungut dhyaan,mtduwa muda hakaw utux ka babaw mhuqil.
Sdoyi (Sdawhiyi) bgihur
= Sdoyi (Sdawhiyi) bgihur(鬼魂附身) = Msa ka Cen-rey-lin “ Nasi ku muda bqrus siida, ma ta musa mnarux hug??” Smiyuk ka Uan-sen-pin “ Iq! Nasi ta muda bqrus siida, rmngaw ta ga ta sseura naqih utux da, mhuqil seejiq sdawhiyi bgihur ka saw nii. Kiya kiya ni meisug kndadax muda siyaw bqrus ka seejiq, yaasa mhuqil ddadal niya ga sdawhiyi bgihur sqapah hiyi su.”
Muda ta habun siida, sqapah hiyi ta ka utux, ida musa mnarux ka seejiq, kiya ka kiya ni, meisug muda habun ka seejiq, seuxal seejiq ga ini uda ska habun hiya, pnaah ssiyaw mksa; yaasa mhuqil ddadal na utux musa sqapah hiyi.
Mnarux siida, musa miing seejiq psapuh sbiyaw, bukuy malu spuhan na do ga sqpahun utux ka hiyi su da msa ka hiya, nasi su pqita sapuh sbiyaw o kika malus u da. Kika kiya ni mduuy durun kmalu narux su, sbiyaw isa niqan kjiyax ka saw nii.
Pabuisan
= Pabuisan（北星部落） = Gaga mniq Hwareyseyn Sincungsyang ka alang Pabuisan.
140 sapah ka kneegu na sapah, 377 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 46% niqan 175 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 54% niqan 202 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Amis 17%, Sakizaya 1%, Bunun 2%, Tayal 1%, Truku 8%, Paiwan 1%, ni rahuq na o 1%.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Pacavalj
= Pacavalj（大鳥部落） = Gaga mniq Taytung Tausyang ka alang Pacavalj.
467 sapah ka kneegu na sapah, 1,217 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 97% niqan 1,180 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 3% niqan 37 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Paiwan93%, Amis3%, Puyuma1%.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Mqedin mngangah
= Mqedin mngangah （愚笨的女人） = Niqan kingan kari rudan cubeyo. Kari nii rumengo dungus mangal camac cubeyo. Mesa ka kari rudan: niqan kingal mqedin cbeyo, yaani mngangah duri. Wada ini thei Gaya manganl camac ka cubeyo. Kiya ka paru riyung ka bqerus seediq mosa magal camac dehuk saya mesa.
Mesa ka kari nii, cbeyo sa, mkmekan camac wawa de, ini osa dgiyaq sa, ma ini so snbqerus tmering mosa mangan camac si, ma ini so lmngelung miicu mangan luqah ka mosa tmalang dgiyaq hiya. Meyah naq alang ka camac si.
Kingal ali, menaq ka kingal mqedil meyah mkmangal wawa camac si.“Bic! Bic! Bic!” mesa lmawa.
Meyah ka camac si ma. Ye ini mktmara ka lnlungan na ka mqedil kiya, maanu ka asi angal yayu kmeruc hei na camac ka mqedil nii si, knnarux bale ka camac lmengac rmengo si“ Masu asi kreti ka hei mu di! mesa ka camac si. Mqedinl mngangah mesa: ’maha so bqerus tmmering bale ka rseno sapah namu mosa dgiya hiya. ’mesa rmengo di se, ma kibale Utux ka wada tsseyung bale uka qtaan ka camac nii si.”
Kiya ka mesa ka rudan alang.“Ye mqedin nii ka wada smelaq Gaya snalu na, ye Utux ho!” Kiya ka so smbqerus bale ka mosa dgiyaq kana ka seediq di. Uxe so clokah ka lnlungal mosa mangal camac nii wa! Tmalang bobo btunux ma, moda truma sekuy duri, daan su kmaguh pkaruh baga ka brhengil, ani naq mangal luqah ka baga dah aka papak su qlung su naq daan truma hiya, ani inu ka daan su. Kiya so smoora hari cbeyo ini osa tmlenga, maduk, ma phuling, asi seyung niqan wawa camac puqun ka tnsapah ka rudan saya.
Pyasan tgciway Cingcing
= Pyasan tgciway Cingcing （清境國小） = Gaga daya hraan hidaw Nantowseyn Jnaysyang ka pyasan tgciway Cingcing ksun, gisu sdalih bi Taycung ni Hwareyn dha seyns nii. Niqan elug Tay14 cya gaga lmihu hiya, plutuc dha ka Taycung ni Hwareyn dha seyns. Pyasan tgciway Cingcing nii ga pnhiyug hngkawas 1967 siida, pusu na balay o sphiyug na peuyas patas laqi, saw ka pnaah Cungkwo Tlu na mnsaping imin ni Jungmin. Pyasan tgciway Cingcing nii ga pneiyah Sowtingsincun, Tingyueynsincun, Jungkwangsincun, Powangsincun ni Jncang dnii klealng ka laqi meiyah meuyas patas. Pkla tru knmalu na pyasan tgciway Cingcing
Mqedin mngangah
Pnyahan pnataas(參考資料)
許端容，2007，《台灣花蓮賽德克族民間故事》，臺北：中國口傳文學學會.
Pyasan tgciway Cingcing
Tgkingal knmalu na o “Tgkingal bowqax nniqan”
Mqedin mngangah
Pnyahan pnataas(參考資料)
Snakun:Tgdaya
Pyasan tgciway Cingcing
Gaga haypa 1748M ka pyasan tgciway Cingcing ksun, kiya ni mltu ka karac rbagan, msipa bi ka karac misan. Rbagan do ida hbaraw bi ka seejiq miyah rmigaw hiya,miya trbug lntan hngak karac hini, kiya ni ksun dha “Qdriqan kncilux” ka hiya. Pyasan hini ungac kiyayi pskltu nniqan(wana sapah teynnaw ka niqan), ungac kikayi skbgihur uri, mkan nhapuy o ida ini tmring uri. Saw nii malu bi nniqan ka rbagan alang Snapaw hiya.
Misan do ida msipa balay ka karac wah, lqian hini ga ini sa mskuy, ada ka luhay dha nniqan paah laqi ka hini. Nasi saw kska ka yahan na meuyas hiya do, ini tduwa skila duma ka lqian, hici o wada thjil alang breenux duri. Emptgsa hini o ida miisug hari knskuy kiya wah! Taqi keeman o asi ka smapaw teyntan kika tduwa malu tnqian keeman.
Pyasan tgciway Cingcing nii ga, laqi meuyas o hbaraw bi kleegan sejiqan. Niqan tnpusu seejiq(Seejiq balay, Bunun, Paiwan, Rukai, Thau dnii), niqan klmukan, niqan Khilang, niqan pnaah Cungkwo Tlu Yunnansng tnhjilan Kwomincnfu Minkwo hngkawas 38 ni 50 uri,ida egu bi klgan uri ka dhiya. Sayang do gisu rwahan kana ka rhngun klwaan dni, nii mstrung seejiq Taywan ka duma pnaah eseisil klwaan seejiq. Uxay uri o miyah qmeepah Taywan hini, dsan dha ka lqian na uri.Kiya ka hbaraw bi lqlaqi gaga meuyas patas pyasan tgciway hiya. Pyasan tgciway Cingcing ga ida spruun dha bi qmita ka quri sejiqun kklgan, kiya ni tgsaan dha bi ka quri knkla egu klgan sejiqun.
Tgtru knmalu na o “stgsa lqlaqi pyasan ”
Egu bi ka stgsa dha lqlaqi mniq pyasan tgciway Cingcing, saw ka mgrig grig sejiqun Cungkwo Tlu Yunnansng, ida egu ka gnegrigan dha grig da. Saw ka grig kungcyuey(Taycu), grig Hanicu, grig Icu, grig Myawcu dnii. Ida miyuk Hurus na Rahucu uri wah. Teumal nami euda dealang Snapaw hini uri, saw ka kndsan Hanicu na Cangceyieyn, saw ka kndsan Icu na Smiyan Puniq(Hwopacey) uri, saw ka kndsan Hanicu na Cangceyieyn, saw ka kndsan Icu na  Smiyan Puniq(Hwopacey) uri. Ida slhayun lqlaqi hini kana ka dnii.
Duri ni embiyax ni mdrumuc bi madas lqlaqi musa sttu mksa kdgiyaq gaga baraw bi alang snapaw hiya uri, ida asi ka mnusa mksa tru Pungpung Gokang hiya ka kana mnuyas pyasan tgciway Cingcing ka lqlaqi wah! Ida mdudul bi laqi meuyas musa pspung snluhay dh aka lqlaqi Pyasan tgciway Cingcing hiya, pkegu knkla ni pkniqan pahung na meuda ana manu hici.
Pnyahan pnatas(參考資料)
詹素娥 Lituk Teymu
Snakun:Truku
Micista
= Micista（那羅六部落） = Gaga mniq Sincuseyn Ceynsusyang ka alang Micista.
19 sapah ka kneegu na sapah, 51 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 90% niqan 46 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 10% niqan 5 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal80%, Bunun2%, Saysiyat2%, ni rahuq na o 6%.
pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Pacidal
= Pacidal (華陽部落) = Gaga mniq Hwareyseyn Sincungsyang ka alang Pacidal.
161 sapah ka kneegu na sapah, 398 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 72% niqan 285 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 28% niqan 113 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Amis 52%, Sakizaya 1%, Bunun 5%, Tayal 1%, Truku 9%, ni rahuq na o 3%.
Pnyahan pnatas (參考資料)
Snakun:Truku
Dowmung
= Dowmung（都門部落） = Gaga mniq Hwareyseyn Syorinsyang ka alang Dowmung.
264 sapah ka kneegu na sapah, 908 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 94% niqan 856 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 6% niqan 52 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Truku 86%, Amis 2%, Tayal 2%, Seejiq/Seediq/Seejiq/Seejiq/Sediq 1%, ni rahuq na o 3%.
Pusu nniqan alang(部落特色)
Pusu bi snmalu yayu sbiyaw Truku, kika knklaan bi seejiq kika qnpahan smalu baga qyqaya, sayang o mniq ta Taywan ita tnpusu seejiq o kika wana bi hini ha kla smalu yayu sbiyaw.
Nniqan alang(所在位置)
Nyusan Skanki nsgan Bsuring alang Dowmung.
Gasuc(範圍)
Mniq ska na narac yayung Mgluk.
Ti-ri lnglingay(地理位置)
Siyaw yayung.
Pgkla patas cyaw-tung(交通資訊)
●Quri daya na elug: Kndadax nyusan Tay-tung lutuc seng-taw 9 haw, mniq Sow-fung mtmay elug 9 Ping na seng-taw, kndadax hakaw Jn-sow tqqiri quri saw alang Dowmung.
●Quri hunac na elug: Muda saw Tay 9 Ping dhuq Dowmung.
●Elug na basu: Kndadax nyusan Skanki elug Cung-san ppanun pquri Dowmung na basu, mniq sngayan rulu basu Dowmung hiya tduwa tucing.
Klgan seejiq nealang(部落所屬族群)
Truku.
Djiyun kari(使用語言)
Kari Truku ni Tlu.
Snhiyan cung-cyaw(宗教信仰)
Pnrhulan Joro, Teyeynskiyo, Singyeysu.
Pnyahan alang(部落由來)
Mniq ssiyaw yayung Mgluk na Dowmung hangan sbiyaw han o Ciyo-Dowmung, kika dungus na kari Truku o 「breenux dgiyaq」msa. Yasa snjiyan dha Tung-qwang do pnryuxun dha Dowmung da. Mniq saw Skanki nsgan Bsuring ssiyaw yayung Mgluk na ruwan alang Dowmung ga, kana o niqan Dowmung ni Jung-su dha alang nii. Mniq hari saw brah hngkwasan tru kbkuy siida, pusu bi eniq Nan-two qhjing Snuwil na Seejiq Truku sbiyaw, mkaraw dha dgiyaq klbiyun, dgiyaq Neng-kaw, kika dhuq nsgan Bsuring yayung Mgluk na kessyaw yayung tmbgurah tndxgal, Mu-ku-mu-yu o（Mukumugi ) kika tgkingal yahun dha hini tnbgurah dxgal na kingal tnsapah, bukuy da yasa pusu bi knmrigan dha Tung(銅) ka hini, ni pusu bi ddaun dha ka elug hini uri, kika pnryuxan dha hangan 「Dowmung」.
Hngkwasan 1990 kska na idas 9 siida ska na biyax paru gbihur Ri-fey-ri o mnrmuxan ni snliqan dha yayung Mgluk, sdalih hari 800mm ka qnyaxan na quyux, maa「snliqan Dowmung 」, yasa alang siyaw yayung Dowmung 13rin hiya o  niqan sunug, gaga bugan kana kana 12 rin ni 13 rin ka skrabi, kana o empusal hari tnsapah, niqan mtrul dha seejiq ga meydang hini, mddayaw kana ka seejiq klwaan biqun dha 2 hpucing pila, iyux dha pddayaw dha thjil dhuq Si-ku-ko hiya na breenux phiyug kika 「Pwo-ay sin-cun」. dhuq saw hngkwasan 2001 siida mnuda saw 「Cu-ring-ci」. Mnlawan kana saw niqan pddayaw sjiqun miyah mseupu kana rmgrig, ni seupu kika pnhyugan sslian sjiqan sapah nealang Dowmung kiya supu mqaras.
Pgkla patas saan rmigaw(旅遊觀光資訊)
Pusu pnhyugan:
◎pnhyugan ciway sapah pyasan Dowmung (038)641174
Nyusan Skanki nsgan Bsuring alang Dowmung 69 haw.
◎Wey-sng-s na Dowmung (038)641171
Nyusan Skanki nsgan Bsuring alang Dowmung 9 rin 68 haw.
◎Pnrhulan Joro Dowmung 03-8641849
Nyusan Skanki nsgan Bsuring alang Dowmung 103 haw.
◎Pnrhulan Teyeynskiyo na Dowmung 03-8641164
Nyusan Skanki nsgan Bsuring alang Dowmung 44 haw.
◎Pnrhulan Sinyeysu na Dowmung 03-8641620
Nyusan Skanki nsgan Bsuring alang Dowmung 20 haw
◎Nyusan Skanki nsgan Bsuring Kung-swo alang Jung-su tewo-er-swo 03-8641445
Nyusan Skanki nsgan Bsuring alang Dowmung 9 rin 56 c 2 haw.
Saan rmigaw:
◎Elug ndaan sbiyaw Neng-kaw-yuey-ring
Edirne
Edirne (埃迪爾內)
Edirne (埃迪爾內)
Dowmung
Pgkla patas saan rmigaw(旅遊觀光資訊)
http://163.29.42.7/un03culture/un0304.aspx
Edirne
Edirne (埃迪爾內)
Nsgan Edirne, o gaga Edirne Province ka Turkey, kmpraan kana dxgal o 0.844km², (dxgal dgiyaq o 0.326 km², dxgal pmblxan o 0.42 km²) kmhbragan hiyi o 400.280, sapah o 6.098, seejiq tnpusu 180.327 hiyi, knhbragan hiyi o 66% (seejiq Turkey). Seejiq Turkey ka hbaraw balay alang hini.
Dowmung
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Edirne
nyusan qpahan
Nsgan Edirne o niqan 24 alang ni maxal 20. 20 o, Kocasinan, Fatih, Şükrüpaşa, İstasyon, 1. Murat, Barutluk, Menzilahir, Nişancıpaşa, Medrese Ali Bey, Saricapaşa, Sabuni, Talatpaşa, Meydan, Babademirtaş, Abdurrahman, Çavuşbey, Mithatpaşa, Dilaverbey, Yeniimaret, Yıldırım Hacı Sarraf, Yıldirim Beyazıt, ma Karaağaç.
Pusupnyahan patas
Edirne Эдырнэ Edirne inh:Edirne Edirne Edireneja
Tnsapah mu
= Tnsapah mu(我的家) = Ruwan sapah mu o niqan nami mspac hiyi. Niqan tama rudan mi bubu rudan,tama mi bubu, dha qbsuran mu sana mi kingal swayi qrijil tgska ka raku. Msuupu nami kjiyax emblaiq mami balay.
Snakun:Truku
Qalipusungan
= Qalipusungan（阿里不動部落） = Gaga mniq Nantowseyn Sinyisyang ka alang Qalipusungan.
111 sapah ka kneegu na sapah, 260 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 6% niqan 16 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 94% niqan 244 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Bunun 6%. Snakun:Truku
Dwiyaq
= Dwiyaq(山) = Dwiyaq(山) nii ga kari Sediq Toda, "dgiyaq" msa ka kari Seejiq Truku mi Seediq Tgdaya.
Snakun:Toda
Qaboos bin Said al Said
thumb|Omani Qaboos bin Said Al Said (cropped)- Qaboos bin Said al Said( 卡布斯·本·賽義德·阿勒賽義德 )|alt=Omani Qaboos bin Said Al Said (cropped).jpg
= Qaboos bin Said al Said( 卡布斯·本·賽義德·阿勒賽義德 ) = Mntucing hngkawas 1940 idas 11 jiyax 18 ka Qaboos bin Said al Said ga, empklaw ka hiya.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Duhung
Duhung nii o ini tduwa ungat kngkingal ruwan sapah Truku sbiyaw, ini tduwa asi uqi hiya ka masu, sqmu, masu dhquy, brisan, pgu, basaw. asi ka tkanun tbsan ha tnabuy kika hana mtduwa hpuyun uqun da.
Kiya do duhung ga pusu balay kndsan kingal ruwan sapah Truku sbiyaw, mkmkan idaw masu, sqmu, pgu, basaw….,asi ka tkanun ska duhung han, dha hiyi ka seejiq dmuuy sru ni tmiksn bitaq balay mtbuwax ka masu kika ngalun ni hpuyun
參考文獻
Snakun:Truku(太魯閣語)
Dxgal Truku Klwaan saan Rmigaw
Dxgal Truku Klwaan saan Rmigaw (太魯閣國家公園).
Thnganan “Dxgal Truku Klwaan saan Rmigaw” sayang ka dxgal nii o kika nniqan rudan ta Truku. thumb|Dxgal Truku Klwaan saan Rmigaw
Snakun:Truku(太魯閣語)
Michael D. Higgins
thumb|Michael D. Higgins 2006-Michael D. Higgins(麥克·希金斯)|alt=Michael D. Higgins 2006.jpg
= Michael D. Higgins(麥克·希金斯) = Mntucing hngkawas 1941 idas 4 jiyax 18 ka Michael D. Higgins ga, empklaw ka hiya.
Teynckung
= Teynckung = Teynckung ksun o gaga Puricn Pipari na Awtowsan, niqan 2 ha knlabng na ka dxgal hiya. Ana dhiyaq ida tduwa qtaan kana, thmuku Innasan na Cankweycus ka hiya. Cankweycus nii ga pnaah Fuceynsng Innasan, hiya ka Utux qmlahang bi sejiqun pnrajing miyah bgurah qpahun Nantowseyn sexual, wana bi hiya ka ini ktna utux thmkuan sejiqun. Teynckung hini ga yahun dha thmuku Cankweycus, yahun dha thmuku Pawsngtati ni Kwansngticyun uri.
Draki
= Draki（四林部落） = Gaga mniq Pingtung Mutansyang ka alang Draki.
Teynckung
Snakun:Truku
Michael D. Higgins
Michael D. Higgins(麥克·希金斯)
Michael Daniel Higgins (Kari Ireland: Micheál D. Ó hUigínn，Michael Daniel Higgins, kngkawas 1941 idas 4 diyax 18-), mntuting Ireland Limerick, niqan bay hnhangan sediq mbatas uyas mi seyji jnwu, kiya mi bukung Irelangd Kong Tang, Ireland Konghkwo tu9 jn soto.
Draki
250 sapah ka kneegu na sapah, 618 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 96% niqan 594 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 4% niqan 24 hiyi koia.
Michael D. Higgins
Kndusan(生平)
Kndadax kngkawas 2001 idas 10 diyaqx 27, wada mangal psdhuwan phiyu Ireland Konghkwo tu9 jn soto.
Draki
Kana ka kleegan seejiq ga, Paiwan95%, Bunun0.5%, ni rahuq na o0.5%.
Michael D. Higgins
Kndusan(生平)
Kngkawas 2014 idas 4 diyax 8, homung Ingkoku, kiya ka babaw wada dukuricu ka Ireland daw muwaya musa Ingkoku homung na Ireland soto.
Draki
Pusu nniqan alang(部落特色)
Gaga daya yayung Pa-yaw na alang Paywan, seasug Draki se-cyu ni Hu-tow ce-cyu.
Michael D. Higgins
Kwowu Yingkay hangan dnrunan.(國務委員會委任名單)
Spuda keyngpo Irelangd, soto pa niqan biyax psdhu knou bay 7 hiyi dhuq qnlhangan na Kwowu Yingkay. Truma niyi ka Michael Daniel Higgins mniq iyax qmpah cida mnuda niya pnsdhu.
Draki
Nniqan alang(所在位置)
Nyusan Ping-tung nsgan Mu-tan alang Draki.
Michael D. Higgins
Kngkawas 2012 cida.
Michael Farrell, cida u qmpah qpahun Kawci Ryus Ini Angal Pila Horicu Yikeyng Congsin (Free Legal Advice Centres). Mntumal Tudaya Ireland Mincweyn Undo.
Draki
Gasuc(範圍)
Wana bi daya hraan hidaw ni daya gqiyan hidaw ga supu siyaw nganguc kika alang Kaw-s ni alang S-meng, ga hmrinas nganguc hari ka siyaw hraan hidaw, hunac, gqiyan hidaw ka nsgan Man-cow ni nsgan Ce-ceng.
Michael D. Higgins
Kngkawas 2012 cida.
Deirdre Heenan, cida u Pyasan Tubeyhing Alster McGee Cida Gako Cyawwucang mi Sweysu Pkranacang.
Draki
Ti-ri lnglingay(地理環境)
Dxgal dgiyaq, knjisan dgiyaq o 180 knjisan.
Michael D. Higgins
Kngkawas 2012 cida.
Catherine McGuinness, brah Ireland Sanggiying giying, brah Ireland Knbaraw Hoying hwakwan, cida ka Ireland Horicu Knpriyux Yingkay Kaycyo.
Draki
Pgkla patas cyaw-tung(交通資訊)
Tduwan kadadax alang Heng-cun mnuda elug 200 haw siyeyn-taw, muda saw rhngun nhraan hidaw Heng-cun, Cu-hwo, Man-cow do o kika dhuq alang Cang-re, kiya ni saw nniqan kika 20km hari hiya do o tqiri igi quri dgiyaq kika dhuq alang Draki. Alang Draki nii o alang nseejiq Paywan, kndadax saw alang, tduwa musa Cung-hwun-pey, sapah snluan btunux, ni dgiyaq Draki.
Michael D. Higgins
Kngkawas 2012 cida.
Ruairí McKiernan, Kongyi Smnlanan Qpahun Cya.
Draki
Pusu klgan seejiq nealang(部落所屬族群)
Paywan.
Michael D. Higgins
Kngkawas 2012 cida.
Sally Mulready, cida u mnIngkoku Kong Tang na Nniqan London Cyu Giying, kiya ka Ingkoku Ireland cyawpaw huwu bsiyaq kngkawas.
Pnngalan kari pnsltudan pusu pnyahan alang Jimorod
Pnngalan kari pnsltudan pusu pnyahan alang Jimorod(雅美族-紅頭部落的始祖傳說)
Taxa qridin mchdil tuhuy rudan qridin msupu musa siyaw ucilung bubul qsiya, ini klayi ma ida kndudul mkala baraw ka qsiya ucilung, kiya ka prading tbrinah tmalang ka dhiya,wada uxay bay mslxan thdu ka ucilung, uka biyax tmalang uri ka qridin mchdil da, kiya mi tbku qaqay msangay, kiya daw sndiyal kingal bhuway tasil, snpeyyah truma ini pstuq pcriyu babaw qsiya. Hdilun dha siyaw ka tasil, cmahu qsiya psrmal mmosa sapah, binaw qsiya dxral truma u mntna so qsiya tulaq,kari balay qnluluy na, wada bungan qsiya ka dha hiyi qridin nbubul qsiya da. lda wada kndudul mkala baraw ka qsiya ucilung, maku to sqrbuq ucilung kana ka dxral cka ucilung da, wana dudux dwiyaq Mquri hunac mi dwiyaq Hwangnan saya ka pcriyu. Uka pnwalang ka dxral qnpahan, uka ana maun uqun, skkingal uqun uray mhuqil da. Wada spac kngkawas da u, ida ini elih ka qsiya ucilung,wana msngari msdungus ka dwiyaq, tumspac kngkawas cida, criyu ou balay hama rmdax kman mi btunux qrari ka dwiyaq. Tumngari kngkawas cida, niqan kingal diyax sndiyal kingal qolic ka qridin, kiya mi sqada na cka ucilung, dmurun mlih ka qsiya ucilung,kiya mi balay bay wada mlih ka qsiya ucilung da, wada muda mkmaxal kngkawas dungan,kiya ka wada mlih ida nkiya ka qsiya ucilung, msdungus ni pa mkla niqan qsiya mahun ka hunac dwiyaq u, kiya stabuy dwiyaq hunac, cida u wada mmaku qqhuni mi pnwalang qnpahan kana ka dwiyaq da.
Draki
Djiyun kari(使用語言)
Kari Paywan ni kari Tlu.
Michael D. Higgins
Kngkawas 2012 cida.
Gearóid Ó Tuathaigh, cida ka Ireland Pyasan Tubeyhing Pnhiyu Qnlhangan Galway Cida Gako Jongyu Rikisi Mptusa. Gerard Quinn, cida ka Pyasan Tubeyhing Ireland Pnhiyu
Qnlhangan Gore Cida Gako Mqraqil Qbubur Sediq Horicu mi Cngce Congsin Congcyeyn.
Draki
Pnyahan alang(部落由來)
Gaga hunac nsgan Mu-tan ka alang Draki, dgiyaq alang nii o 592 knjisan ka baraw na ka dgiyaq S-rin-ke o ska dha ssiyaw o llbu kida. Draki o kika S-rin-ke se, S-rin-ke se nii o kika seejiq Paywan na hunac seejiq Paywan na klgan Parilarilao.
Pgkla patas saan rmigaw(旅遊觀光資訊)
Paan rmigaw:
Michael D. Higgins
Kngkawas (2019)
Cara Augustenborg, Ireland Tubeyhing Pnhiyu Qnlhangan Dublin Cida Gako Lnlingay Nniqan Cngce Weyns.
Draki
Pgkla patas saan rmigaw(旅遊觀光資訊)
◎Dgiyaq S-rin-ke
Michael D. Higgins
Kngkawas (2019)
Sinéad Burke, Mqraqil Qbubur Qnbliqan Undo Sediq.
Draki
Pgkla patas saan rmigaw(旅遊觀光資訊)
Gaga mniq alang Draki rin-twan 1478 haw dxgal, yasa kingal nanaq ka hnigan dgiyaq nii kika klaun balay bi nseejiq. Dhuq ta dgiyaq S-rin-ke-san, musa qtaun kana ka Heng-cun pan-taw. 《山地鄉之旅》2001，行政院原住民族委員會出版).
Michael D. Higgins
Kngkawas (2019)
Sindy Joyce, Ireland Pyawpo Mincweyn Undo Sediq, Ireland tu1 niqan coswey hakasey sweywey na sediq Pyawpo. Sindy Joyce, Ireland Pyawpo Mincweyn Undo Sediq, Ireland tu1 niqan coswey hakasey sweywey na sediq Pyawpo.
Draki
Pgkla patas saan rmigaw(旅遊觀光資訊)
http://zulin.myweb.hinet.net/introduce/m2.htm
Michael D. Higgins
Kngkawas (2019)
Sindy Joyce, Ireland Pyawpo Mincweyn Undo Sediq, Ireland tu1 niqan coswey hakasey sweywey na sediq Pyawpo.
Maurice Malone, Sediq Birmingham Ireland Syeyhuy Csingcang.
Draki
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Michael D. Higgins
Kngkawas (2019)
Johnston McMaster, Syuntaw Cong Mtabu, Pyasan Tubeyhing Dublin Sng San Yi Curi Cyawso.
Mary Murphy, Pyasan Tubeyhing Ireland Pnhiyu Qnlhangan Pyasan Tubeyhing Maynooth Cida Pyasan Syakayswey mi Syakay Koswey Kawci Mptusa. Seán Ó Cuirreáin, brah Ireland Pradiyo Treybi Ireland Kari Cyu Deyntay (RTÉ Raidió na Gaeltachta) huku day cang, brah kari Ireland cwanweyn.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Frank-Walter Steinmeier
thumb|Frank-Walter Steinmeier Feb 2014 (cropped) (弗蘭克-瓦爾特·施泰因邁爾)|alt=Frank-Walter Steinmeier Feb 2014 (cropped).jpg
Frank-Walter Steinmeier (弗蘭克-瓦爾特·施泰因邁爾)
Mntucing hngkawas 1956 idas 1 jiyax 5 ka Frank-Walter Steinmeier ga, empklaw ka hiya.
Frank-Walter Steinmeier (Kari Doicu: Frank-Walter Steinmeier, kngkawas 1956 idas 1 diyax 5－) ka taxa Doicu Cngtan Jns, Soto Doicu Ryeynpang Konghkwo. Frank-Walter Steinmeier pa mntuting Tudaya Rhine-Westfalen Co na Dortmund Su, kiya ka kcka Doicu Syakay Mincu Tang nniqan balay dndulan niya sediq. Kngkawas 2005 phyuwan Doicu Congri Merkel Beyhing Msupu Seyhu Neyke ngalan Waycyawbu Bucyo, kngkawas 2007 ngalan Huku Congri. Kngkawas n2013 tumn2 ngalan Doicu Waycyawbu Bucyo, lmutuc ngalan Waycyawbu Bucyo dhuq mbiyax mangal Soto Doicu
Slxan pkla簡介
Kngkawas 2008 idas 9 diyax 7 cida Frank-Walter Steinmeier u spuda Doicu Syakay Mincu Tang Cusitwan pusa hanganphyuwan Kngkawas 2009 Doicu Ryeynpang Giying Congri seyngkyo hosweynjn. Kngkawas 2009 idas 9 diyax 27 Doicu Ryeynpang Giying Seyngkyo u, wada ini baka ka Syakay Mincu Tang, wada mlih ka knhbrawan hiyi giying, snpeyyah 1998 dhuq cida mwaya balay wada plixanhnyuwan mqlahang seyhu. Frank-Walter Steinmeier pa wada malax qpahun niya kcka pnspuwan seyhu, bukuy daw mniq kcka Ryeynpang Gikay ngalan Cayyeytang mpdudul Syakay Mincu    Tangtwan.
Kngkawas 2013 idas 12 diyax 17, burah ka Ciminmong-Cisemong-Semin Tang Beyhing Pnspuwan Seyhu ka wada phyuwan, Frank-Walter Steinmeier pa wada ngalan Waycyawbu Bucyo dungan.
Kngkawas 2017 idas 2 diyax 12 cida, Frank-Walter Steinmeier u mniq Doicu Ryeynpang Taykay, wada so 931/1260 hyo mbiyax mangal Doicu Ryeynpang Konghkwo Soto.
Kndusan niya私生活
Frank-Walter Steinmeier u kngkawas 1995 tuhuy fakwan Elke Büdenbender msturung. Dhiya ka mnqqita mniq pyasan tubeyhing, to bay muyas Seymung Horicu kana. Ddha dha u niqan 1 laqi qridin, mntuting
kngkawas 1996 cida.Frank-Walter Steinmeier u snluhay Kiristokyo Pnrhulan Kaykcong, saya u wa mniq Berlin na Zehlendorf. Kndadax 2008 prading, Frank-Walter Steinmeier u niqan 1 sweyncyu niya nanaq, kiya ka tu2 nniqan jyuso Frank-Walter Steinmeier wa mniq Brandenburg na Saaringen. Kngkawas 2010 idas 8 diyax 23 cida muda pkla kari ka Frank-Walter Steinmeier, alawmnarux ka qridin niya, mpksangay mkpiya iyax sngayan sejikay ka hiya han. So kusun daw, snpeyyah qbubur niya mangal 1 quru, sbuway niya qridin na. Frank-Walter Steinmeier pa hiya nanaq uri u mnniq kngkawas 1980mpskeyng mnhdu muyas horicu brah cida, alaw doriq cyawmwo kweyyang, mnuda doriq cyawmwo yic, kiya ka inikpudu doriq niya.
Kngkawas 2015 idas 10 diyax 29, wada mangal 1 pyasan tubeyhing Heyras Jongyu Hakasey ka Frank-Walter Steinmeier, kngkawas 2016 idas 12 diyax 19 cida, Doicu Pyasan Tubeyhing Paderborn (UPB) pa pndungus hiya Jongyu Hakasey uri.
Frank-Walter Steinmeier pa mbbiyax cida mnniq TuS 08 Brakelsiek borutuy mtur boru, pngalan dha hangan Prickel. Frank-Walter Steinmeier saya u Sark 04 na cyomi.
Pnyahan pnatas (參考資料)
Snakun:Truku
Qaljapang
= Qaljapang（加羅板部落） = Gaga mniq Taytung Tausyang ka alang Qaljapang.
85 sapah ka kneegu na sapah, 223 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 95% niqan 211 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 5% niqan 12 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Paiwan88%, Amis3%, ni rahuq na o3%.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Teodoro Obiang Nguema Mbasogo
thumb|Teodoro Obiang Nguema Mbasogo at the White House in 2014- Teodoro Obiang Nguema Mbasogo (特奧多羅·奧比昂·恩圭馬·姆巴索戈) |alt=Teodoro Obiang Nguema Mbasogo at the White House in 2014.jpg
Teodoro Obiang Nguema Mbasogo (特奧多羅·奧比昂·恩圭馬·姆巴索戈)
Mntucing hngkawas 1942 idas 6 jiyax 5 ka Teodoro Obiang Nguema Mbasogo ga, empklaw ka hiya.
Bukung klwaan Equatorial Guinea ta sayang o kiya ka Teodoro Obiang Nguema Mbasogo, pnaah hngkawas 1979 idas 8 jiyax 3 pnrajing kmlawa klwaan.
= Teodoro Obiang Nguema Mbasogo (特奧多羅·奧比昂·恩圭馬·姆巴索戈) = Teodoro Obiang Nguema Mbasogo (Kari Spain: Teodoro Obiang Nguema Mbasogo, 1942年6月5日－), Ctaw Guinea Seyjicya, Tucyace, Ctaw Guinea Mincu Tang Tangso.
Teodoro Obiang Nguema Mbasogo kngkawas 1979 prading dhuq saya ngalan Soto Ctaw Guinea (tu2 jn). Laqi niya Teawtoro Enma Awpiyang Mange ka Ctaw Guinea tu2 Huku Soto, kngkawas 2016 daw wada mkala tu1 Huku Soto.
Teodoro Obiang Nguema Mbasogo pa mnmusa muyas Spain na sapah pyasan Skwan, tbrinah miyah qnlhangan daw wada pdngusun Tasyaw ka hniwan niya heytay. Teodoro Obiang Nguema Mbasogo u kngkawas 1979 idas 8, snrading dmudul knspaun seyhu, pspoxun niya ka qbsuran tama niya Fulangsiske Masiay Mukuyma na tucay biyax seyhu, hiya nanaq ja ngalan Keming Cyuns Pingyihuy Gicyo, bukuy daw ngalan Knbaraw Cyuns Pingyihuy Gicyo. Kngkawas 1982 idas 10 cida balay bay mndungus psdhuwan phiyu Soto, phiyu tucay tic niya nanaq. Kngkawas 1982 wada muda Mincng Yikwan na burah keyngpo, cida u nhana muda ini pndungus pspaux seyhu. Kngkawas 2011 dhuq kngkawas 2012,  Teodoro Obiang Nguema Mbasogon u ngalan Afrika Ryeynmong Gicyo.
Kngkawas 2016 idas 11 diyax 2, Uxay Pnsliyan Seyhu ‘Uka Ayus Qnlhangan Kisya’ u wada dha pniqun ‘Mpluk Singbung Mtrawah Niya’ ka Teodoro Obiang Nguema Mbasogon.
Kngkawas 2021,  wisu mrana bnbur muru qnlhangan babaw dxral ka Nrrux Brah Cyokoku Uhan (COVID-19), Teodoro Obiang Nguema Mbasogon u rmirih Ctaw Guinea mari Yimyaw Cyokoku Iyu Qnlhangan,  Teodoro Obiang Nguema Mbasogon u tndahu Cyokoku ka niqan seykining uuda dha, rmngaw dungan Cyokoku ka dangi Ctaw Guinea, kiya u krinah mniq slingan kari sntur kari Sihwang u niqan yimyaw na qnlhangan u ini sruwa dmayaw Afrika,  kiya u pssliyun dha nanaq ka yimyaw, Teodoro Obiang Nguema Mbasogon u hiya nanaq ka wada mnhdu meytaq yimyaw na Cyokoku yimyaw, dmudul kana sediq musa knllu musa pbeytaq yimyaw kana.
Pnyahan pnatas (參考資料)
Snakun:Truku
Teynyey syowseyn nungcang
= Teynyey syowseyn nungcang (天野休閒農場) = Mswayay elug Cusan cyawrywotaw do mquri alang paru Cusan, siyaw bi Tay 3 seyn hiya niqan kingal snpuan mhuma nkiya mgpajiq spriq, kska saan embbarig iyug spriq ni sapah uqan smalu psbiyax hiyi na msupu saan hmrapas msangay nungcang. Qnalang dxgal o niqan 1, suyang bi nniqan, wada hari 200 klgan ka hnmaan iyug sspriq, 1200 klgan ka spriq, ida asi klai snaqun qmita , malu bi slhayun ni qtaan uri ka hmrapas msangay hini.
Snakun:Truku
Finland
thumb|Flag of Finland -Kwoci Hunran (芬蘭國旗) |alt=Flag of Finland|329x329px
= Finland (芬蘭) = Gaga kska Owcow ka Finland, 64 00 N, 26 00 E ka gaga na nniqan.
Strung ka seejiq mi hawling
= Strung ka sejiq mi hawling(賽德克族-人狗婚配) = Sbiyaw o niqan bukung alang, yasa laqi na qrijil mnarux hiyi kika meisuw hiya. Biqun hyaan lala pila ka hiya do, lwai hyaan thuy hawling mapa asu, dhuq usilung Truku mniq usilung beyheyng 飄流 asu nii. Pndngusan dhiya nniqan. Tnalang ayu mi naduk qsurux dnanga qrijil kdjiyax ka hawling, bukuy kngkawas. Niqan kingan jiyax rnngaw hyaan ka hawling, bukuy kngkawas. Niqan kingan jiyax rnngaw hyaan ka hawling, lnglungan misu balay ka miing uqun lala kngkawas, ida ini biqey saku ana manu, mkmusa ku sayang. Skluwi mi rnngaw ka bukung, qmlahang saku lala balay, mhawway misu balay. Mkla ku kingal qrijil, niqan ptasan, biqun misu qrijil su. Khnu jiyax, mniyah ka qrijil. Mstrung ka dhiya, bukuy o mntujing Truku da.
Finland
Kana ka knlbangan na o 338,145 sq km (hangan na o Tg65) (knlbanga dxgal o 303,815 sq km, knlbangan qsiya o 34,330 sq km).
Kana ka sejiqun o niqan 5,498,211 hiyi.
Gaga Helsinki ka pusu alang paru, jiyax 6 idas 12 ka jiyax skrayan klwaan.
Manu ka dxgal Finland ga wada sugan 7.50% ka dxgal qpahan, 72.90% ka dxgal bbuyu, rahuq dxgal do niqan 19.60% na.
Bukung klwaan ta sayang o kiya ka Sauli Niinistö, pnaah hngkawas2012 idas 3 jiyax 1pnrajing kmlawa klwaan.
cinkhulan sa knita’ sa brbiru’
Rikisi (歷史)
Kngkawas 1809, Poarwo gikay u Orosu tikwo hongtey Yarisanta 1su ka kaymu.
Jweytey kwowang Ayriko cyosu kngkawas 1154 ka madas Kiristokyo miyah Hunran.
Kari Jweytey ka ida tukingal bay kari srngaw singcng, pnspuwan cyawyu, kiya mi kari Hunran dhuq 19 seyki mrana na ka Hunran mincu cuyi, kiya mi tukingal bnkuwan minjoku ka susu “Karawara” u mnhdu pkla cida daw hana spruwan qmita.
Kngkawas 1808 mccbu ka Hunran cida, Jweyteyn u mccbu Orosu mi wada ini baka ka Jweyteyn, wada yahun qmlahang Orosu sahwang Yarisanta 1su ka Hunran, kndadax cida daw, ptalax Jweyteyn ka Hunran, muOrosu tikwo ckcka cucu takongkwo, kiya mi sahwang ka ngalan taking beytaq kngkawas 1917.
Kngkawas 1917 idas 12 diyax 6 Orosu kwo Puarsuweyko koming (idas 10 koming) ini qbsiyaq, wada pusa kari dukuricu ka Hunran.
Kngkawas 1918 u mnuda mntxan tnayis bay mccbu ka ckcka dha kokaniyi.
Tumndha mccbu Jeynseykay iyax cida, mndha mccbu Suryeyn ka Hunran: 1939-1940 mccbu misan mi 1941-1944 u lmutuc mccbu, lmutuc mccbu pa kiya ka Hunran tumal Doicu Paparosa singtong canyi, kngkawas 1941 idas 6 diyax 25, Doicu knrmux Suryeyn mkturu diyax daw wada pusa kari mccbu Suryeyn ka Hunran, dmudul heytay 47 knbkiyan knhbrawan knrmux Suryeyn, iyax cida u wada ngalun dungan ka dxral nlkan mccbu misan cida, alaw knphiyu “beyhing Hunran”, kndudul knrmux Kareyria ka Hunran, idas 9 dmuwi ucilung Awnyeycya mi mcbu Pitorocawocuko, binaw mniq Moarmansuko cida daw, mthtur ka heytay Hunran mi Doicu da.
Kngkawas 1944 idas 6 pa tbrinah cnbu Hunran ka Suryeyn, mniq Weypaw-Pitorocawocuko kosu wada snburah ini baka ka heytay Hunran, cida u mniq Aysaniya ini baka uri ka heytay Doicu, kiya mi mniq iads 9 msupu Suryeyn ppatas psdhu malix mccbu, spuda nripan quri Mngcyun mi Suryeyn cida, dmudul mccbu rapuran ka Hunran, wada lwaqun Hunran kndadax nniqan tudaya Hunran ka heytay Doicu.
Kngkawas 1947 mi kngkawas 1948 cida u wada msupu ppatas patas pnsdhuwan ka Hunran mi Suryeyn pwaya quri Hunran u niqan sqpah na quri Suryeyn mi quri shtur dha ka Hunran, spuda patas pnpatas pnsdhuwan dha kngkawas 1940 u wada shtur ka biyax Hunran da mi, ou bay dxral tunarac Hunran u wada pddyakan Suryeyn.
So uxay kndudul yahun qmlahang Suryeyn ka Hunran, Hunran mi Jweynteyn, Awtiri mntna wada phiyu mucongrikwo, kiya mi ini sruwa tumal Peyyey mi Hwayey.
Seyji (政治)
Cngcu ticu na Hunran pa Hunran gikay ka pusu bay, ana so niqan beyhing biyax na quri waycyaw ka soto (spuda keyngpo Hunran, niqan biyax na ptalax gikay ka soto, kiya mi dmudul pssli burah gikay syeynkyo).
Neyko u congri taxa mi congyang cnghu mi knkingal bucyo bu mi suhwa cangkwan ka pnspuwan niya.
Gikay u malu knpriyux smalu keyngpo, ptalax neyko mi ini sruwa ndanan pusa kari soto; binaw uka brahan knpriyux sndhu kari suhwa.
Neyko mi ana ima txtaxa gying u malu pusa kari kaygi smalu waya.
4 kngkawas mtxan ka gying, spuda piri taypyawcu umaw.
Hunran Sohuy Mincu tang, Cngtong Hunranjn tang, Hunran Mincu Ryeynho tang ka pusu bay cngtang Huran saya.
Mniq kngkawas 2019 idas 4 diyax 14 mnuda seyngkyo Huran gikay cida, Somin tang ka mbiyax tikuh mi wada mtubeyhing bay tang, kiya mi idas 6 diyax 6 u msupu Congcyeyn tang, Ryuso Ryeynmong, Cwoyi Ryeynmong mi Jweyteyn joku jnmin tang phiyu cucng ryeynmong, Somin tangcusi Anti Rinney ka phyuwan congri Hunran.
Suhwa tisi psnakan kingal seykining minsu mi singsu suhwa cngyi hwating, kiya mi kingal seymung bay seykining kongcong mi quri singcng susong na singcng hwating.
Hunran u taru Hwasi koka, hwating pa psnakan tihwang hoing, ticyu sangsu hawing mi tubaraw bay hoing.
Singcng cyuhwa (行政區劃)
Hunran u wisu muda tuddha ci singcng ticu, kiya ka congyang seyhu mi sucn seyhu.
Malu nanaq spuda lnglungan dha dmuwi splawa “cngsu” ka dhiya uri.
Ddiyun kokong hbangan sucn u ya bay kana ddiyun kokong dmka hbangan.
Pnyahan hbangan sucn pa kndadax nngalan jeyking sucn, mi niqan ka pniyah dnyawan Congyang seyhu, mi nngalan hbangan kndadax icil.
Mniq kngkawas 2017 cida u niqan 311 ka kana sucn Hunran, sucn pa to bay so ini khrinas 6000 knhbrawan hiyi.
Uxay wana sucn nanaq, niqan ka ddha tuckcka cng singcng cyeyko.
Sucn u pspuwan 70 ka cusingcngcyu, kiya mi 19 tubaraw singcngcyu.
Kana so cusingcngcyu mi singcngcyu u pniyah cngyeyn sucn ka miyah qmlahang nanaq, wana tikuh hari ka biyax dha singcng.
Binaw Awran Cucucyu pa spuda dha pnwaya yingky ka uuda dha phiyu Cucucuy seyhu mi Cucucuy gikay.
Sediq Sami u mniq Rapuran cyu tudaya mquri qpahun kari mi bungka u phiyu dmka cucu ka nniqan Sediq Tnpusu Sami.
Mnniqan 12 snghun ka Hunran.
Kngkawas 1997 tbrnahun pnuayus ka singcngcyu babaw na cida daw wada lihun 6 balay da.
Putting hiti kngkawas 2009 cida u wada plixun kana ka snghun, kiya mi kndadax 2010 prading pnuayus 20 ka singcngcyu.
Kngkawas 2011 idas 1 diyax 1, wada pspuwan ka nniqan narac burah mi nniqan burah, singcngcyu u wada knpriyux 19.
Cyunsu (軍事)
Hunran kwohwang cyun u cuyey mpheytay (kiya kana Cyukwan mi cisu jnyeyn), Canpey ucwang ruryang u 34700, ckcka niyi u 25% knhbrawan ka cuyey mpcaping.
Hunran pa niqan pnwaya lmawa mpcaping, qulung so dhuq 18 kngkawas ka snaw Hunran kongmin u kasi ka mpcaping 6 idas dhuq 12 idas, kiya mi malu ka mqpah 12 idas minus huwu uri.
Mnhdu pcaping daw smruwa nanaq Hayway weyho huwu ka spruwan dha balay, weyho butay mniq jeyngseykay muda qpahun Ryeynhoko, Peywey mi Omong summing.
Kngkawas pa ya bay niqan 650 knhbrawan qridin umaw smruwa musa mpcaping, kiya mi pusa hangan na u kngkawas nduyay niyi u kndudul mrana, qridin smruwa kana cyeynsey puping mi tocongping ka canto butay.
Rucyu Hunran u kiya kana ka kawtu ringhwo yeycancyun, kiya mi dyawan balay tnualang kwohwangpu.
Kwohwangcyu Hunran u qmlahang bay kana dxral koka, quri so cyunsu canrwey pa dmuwi qpruwan mi dxral lmiqu, mi ou bay langu qsiya muda pthtur mpiyah knprmux na, ini satang mniq ayus hmtur payis miyah cnbu.
Sediq Hunran u pdkanun ka kana ddiyun hbangan kwohwang pa rmabang bay kana Omong.
Cyunsu rirwen Hunran u quri so cweynhwangwey hwangso kaynyeyn.
Dungus na cweynhwangwey sunca pa kiya ka seyhu mi keyjay knkana qnpringan u tumal ckcka hwangso cihwa.
Hunran kwohwangcyun pa kwohwang congsuring (saya u rucyun sangcyang Timo Ciweyning) ka dmudul, quri so cyunsu cuhwey ka congsuring u msdurux mquri soto Hunran seykining.
Hunran ayus hwangweytwey u nneyupu, binaw mniq so ddiyun kwohwang cida daw pqriyun kingal qnpringan kwohwang da.
Ana so ini tumal peyyey niya n aka Hunran, binaw wada tumal peyyey hwanying butay, mi Omong tocyeyntwey mi Peyyey hoping hwopan kwansi cihwa ka Hunran.
Kngkawas 2014 u wada psdhu matas patas Peyyey peywangru, kiya mi wada sndhu malu bay pnluban ryeynmong ka Hunran mi Peyyey.
Kngkawas 2015 cida u Hunran mi Peyyey u wada mnhdu ppsruwa kingal kari quri mtbiyax balay cida pa meysa dnyawan Peyyey butay ka Tongtawcu koka u smruwa patas pnsdhuwan, kiya wada krinah knsdhu balay ka pnluban dha.
Pacuya
= Pacuya（巴族耶部落） = Gaga mniq Hwareyseyn Furisyang ka alang Pacuya.
Finland
Cyunsu (軍事)
Hunran u quri so Ahuhan mi Kosowo pa ida kiya ka mbiyax bay tumal.
Pacuya
33 sapah ka kneegu na sapah, 101 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 56% niqan 57 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 44% niqan  44 hiyi koia.
Finland
Cyunsu (軍事)
Kngkawas cnduray niyi u Hunran ka mquri so ckcka Syuriya, Irako mi kmciyuk Isurankwo mccbu u mbiyax bay pkla nniqan na hiya nanaq saya mi dungus ndanan na ckcka niyi.
Pacuya
Kana ka kleegan seejiq ga, Amis36%, Bunun19%, ni rahuq na o2%.
Finland
Cyunsu (軍事)
Kngkawas 2015 idas 5 cida Huran kwohwangcyu u wada padas 100 knbkiyan patas dnurun quri kana dsnaw koka Hunran, pklaun dha mniq mccbu cida u hnyuwan mi seykining dha.
puda iyax sucyey hwanwey u ngalan dha wisu psraman mccbu ka Hunran, binaw seuhu Hunran pusa kari pa so niyi muda wa bnkuwan ida nanaq uuda kiya, ana so uxay bay mnuda mntxan so niyi ka rikisi Hunran.
Pacuya
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Finland
Nniqan (地理)
Kana balay knrbangan dxral Hunran u 338,000 pinghwang kongri, tu8 knbeyhing kana koka Oco.
Qnthyaqan bay turuma mi tudaya pa dhuq 1,157 kongri, knbbrangan bay tuiril mi tunarac pa 542 kongri.
Nglan dha “Cyeyntaw cukwo” mi “Cyeynhu cukwo” ka Hunran: Mndungus bay spuwan kana ka langu qsiya u 188,000 knou (knrbangan na u hmrinas 500 pinghwang meyta) mi 179,000 knou ka tawyu.
Mbrnux balay ka dxral Hunran, Nniqan tudaya Rapur wa mniq ayus Hunran mi Nwowey ka dudux dwiyaq Haartiya u wa mniq Nwowey duriq icil knbaraw bay haypa u 1,365 meyta, wa mniq duriq icil Hunran ka haypa 1,328 sttu dwiyaq, kiya ka puting kndudux bay Hunran.
Uxay wana langu qsiya, kana koka u qpringan bay tqapur llmiqu, kiya ka pndkanan kana dxral u 69%.
Malu phmaun ka dxral u ini kou, kiya kana pndkanan dxral 8% balay.
Tawyu u wisu mniq tuiril truma ka ou bay, wa mniq ckcka iyax Hunran taru mi Awran cyuntaw cutaw ka cyuntawhay.
Hunran u wa mniq tudaya muxun nniqan, mskuy ka misan, mncun knskuy balay, rbawan ka muxun hari.
Nniqan Hunran u iyax peywey 60° dhuq 70°, niqan 1/4 nniqan ka mniq ckcka peycicweyn, tudaya balay ka nniqan pa rbawan u niqan 73 diyax ka hidaw u ini tuting trahuc tipingsyeyn, misan cida u niqan 51 diyax ka ini hdawi hidaw.
Hunran pa niqan kana nbabaw dxral weytu tudha ka sotu Hoarsinci, msnun sotu Pingta Reykoyaweyko.
Keyjay (經濟)
Hunran u kiya ka kawtu kongyeyhwa, jiyuhwa ka sucang cingciti, jncyun cancu rmabang bay pndkanan nngalan Omong, mntna hari mtsiyaw na koka Jweyteyn.
Hunran tongsin canyey u Nokiya ka niqan bay hangan mi niqan bay knkla dha, Hunran u mntna knhbrawan sediq koka ka dmuwi wangci wangru mi knou bay knhbrawan koka dmuwi qnawal ddilun.
Snparu bay quri mawyi ka Hunran, Ya bay 1/3 GDP ka pniyah cuko.
Hunran mi kana keyjay jeynseykay u niqan balay pnluban na kana, quri so kwomin sngcan congcu 1/3 ka kwoci mawyi.
Msupu Omong mawyi u kiya ka 60% kana bay comawyi na.
Pusu na balay waymaw hwopan ka Doyicu, Orosiya, Juytyeyn, Ingkoku, Amirika, Horan mi Cyokoku. Mawyi cngco pusu bay u snalu Omong ka waya niyi, Hunran mniq ckcka Omong pa quri so nongyey cngco mi ida nanaq lmutuc ndanan cbiyaw dmkuh bay jiyu mawyi.
Hunran u mniq kngkawas 1999 ka tumal dmuwi pila Omong ticu, saya u murux nanaq dmuwi oyeyn koka Peyo ka Hunran.
Alaw ka quri karac mi dxral, qpahun ppwalang Hunran u wana balay mttuku ddiyun dha nanaq.
Rinmuyey ka pusu bay dmkuh quri cuko, malu sbuway nongcwenjn umaw tudha qqpahun.
Quri so rusuq kongyi ka Hunran u niqan bay hangan jeynseykay, xxiluy curi kongyi u mndungus bay uri.
Madaljalu
= Madaljalu（馬達壓路部落） = Gaga mniq Taytung Cinfungsyang ka alang Madaljalu.
Dési Bouterse
thumb|Desiré Delano( 德西·鮑特瑟)|alt=Desiré Delano Bouterse
Finland
Keyjay (經濟)
Alaw ka ou bay ka hnriyan qhuni, qqiya sapah mi seykey mi qpahun smmalu u niqan bay hhangan jeynseykay ka Hunran, 20 sucicu cida Hunran nseykey ka qqiya sapah qtan saya u so bay nsyeyntay balay.
Madaljalu
99 sapah ka kneegu na sapah, 278 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 98% niqan 273 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 2% niqan  5 hiyi koia.
Dési Bouterse
= Dési Bouterse ( 德西·鮑特瑟) = Mntucing hngkawas 1945 idas 10 jiyax 13 ka Dési Bouterse ga, empklaw ka hiya.
Finland
Knhbrawan sediq (人口)
Spuda tuhiti bay kngkawas 2017 knhbrawan sediq Hunran pnusa hangan congsin sucyu, ya bay niqan 552 knbkiyan ka knhbrawan sediq.
Madaljalu
Kana ka kleegan seejiq ga,
Dési Bouterse
Bukung klwaan Suriname ta sayang o kiya ka Dési Bouterse, pnaah hngkawas 2010 idas 8 jiyax 12 pnrajing kmlawa klwaan.
Finland
Knhbrawan sediq (人口)
Niqan dha kari ka srwanan seyhu: 88.3% knhbrawan hiyi ka dmuwi kari tnpusu dha nanaq kari Hunran mi 5.3% knhbrawan hiyi ka dmuwi kari tnpusu dha kari Jweytyeyn.
Madaljalu
Hangan alang (部落名稱)
Alang Ma-ta-ya-ru【Madaljalu】
Dési Bouterse
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Finland
Knhbrawan sediq (人口)
Ini khbaraw hiyi ka sediq Sami, sediq Orosu, sediq Yodaya mi Tatan joku.
Madaljalu
Pnseanak alang (部落特色)
Kika  alang empitu Cya-ran-cun dha.
Nniqan (所在位置)
Tay-tung-syeyn Cin-fung-syang Cya-ran-cun.
Finland
Knhbrawan sediq (人口)
Mccbu mmisan u ya bay niqan 12% knhbrawan hiyi u kasi ka dyaun sanun psramal nniqun dha.
Mccbu pririh, quri uka qpahun mi Hunran ida mdukuricu ini kdhu lnglungan dha ka duma u mnuda hbaraw bay yimin ka mnniq kngkawas 1970 mlatac Hunran.
Madaljalu
Llbangan (範圍)
Ga  pyasan tgciway Cya-ran hiya.
Finland
Knhbrawan sediq (人口)
Kiya mi beytaq kngkawas 1990 cida, alaw ka wada kasi krana ka keyjay dha mi seyji mi sehuy huri u mndhu bay uri, prading psmruwa mangal sediq mqraqil mi sediq tnhdilan.
Madaljalu
Nniqan llingay (地理環境)
Dxgal dgiyaq.
Pgkla ppanan rulu (交通資訊)
Paah Tay-ma-ri-syang Tay-he-cun mquri mgriq  Tay-9  syeyn kghak elug 64 syen, mquri gqiyan hidaw mksa yaa bi 5 km do, dhuq nniqan alang da.
Finland
Kari (語言)
Kari quri pnwaya seyhu Hunran u kari Hunran mi kari Jweytyeyn.
Madaljalu
Mlutuc Teyn-c ti-tu (電子地圖連結)
Teyn-c ti-tu alang.
Finland
Kari (語言)
Mniq kana koka Hunran pa kari Hunran ka pusu bay mpdudul niya, kari Jweytyeyn u wa diyun bay mniq tuiril mi tuhunac nniqan mksiyaw ucilung mi Awran cucucyu.
Madaljalu
Klgan seejiq alang (部落所屬族群)
Pay-wan-cu.
Finland
Kari (語言)
Hunran u niqan 88.3% knhbrawan hiyi ka dmuwi kari tnpusu dha nanaq kari Hunran, kari niyi pa kari Ulaar yusi so kingal nanaq kluwanan quri kari Hunran uri.
Kari Hunran ka ckcka kari Omong u spac uxay Ino yusi ka kari Hunran.
Madaljalu
Skari kari (使用語言)
kari Pay-wan, kari Tlu.
Finland
Kari (語言)
Mntna mslutuc kari Huran mi msdalih ka kari Kareyria mi kari Aysaniya, msthiyaq hari pnluban ka kari Sami mi kari Syongyari.
Madaljalu
Snhiyaan cung-cyaw (宗教信仰)
Ci-tu-cyaw, Teyn-cu-cyaw.
Pnyahan alang (部落由來)
Pneiyah daya C-ben-si na「Qa-a-ru-wan」thjil hini sayang. Mniq siyaw yayung Tay-ma-ri ka Cya-ran-cun, 「Pu-ru-pu-ru-seng」ka plalay hangan na  (PULER PULRE SHEN ）(mhjil kari:Egu rulung ni rbuq ka dxgal),  spuwan empitu paru alang,  lnkuwan Tanah Tunux siida ka Tay-wan o ida dhiya  ka kmlawa kana seejiq, hngkawas 28 muri dha   pniq yayung C-pen, yayung Ma-ri-wu, yayung Ma-nu-ran, daya yayung Ma-ri- tow-pu dalang ka thjil.Hngkawas 34 idas 10 jiyax 25 ga ini klwai ka Tay-wan do khuway miyah thjil  hini ka kana alang sayang.
Finland
Kari (語言)
Mniq tudaya Hunran duma alang mkbrnux u kari Sami ka kari ddiyun seyhu uri, ya bay niqan 7000 knhbrawan hiyi sediq Sami ka wada psdhuwan sa Sediq Tnpusu.