cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tpelaq
Mqedil ta ita Seediq, snagun daha bubu na bunga han, qlitan daha rehak ma tteun daha sbbiciq, nmeun daha posa tmekan duhung hiya, sgimax na ware ma nemu beyuq na bubu bunga tpelaq nii, kiya kesun daha rmebu ware ka nii. Niqan dungan, psaan ribo ma supun daha hmangc tnteyan na bubu bunga tpelaq ka ware nii duri, kiya kesun daha hmanguc ware. Rnbegan daha bubu bunga tpelaq ka waer nii de, mgtanah ka rako na. So ka ware na de, mknedux bbilun ma, ini hari hriqi qsiya, ini hari ksburo ma ini puqi kui dhenu. Snakun:Tgdaya
Quri gaya mdkrang
Quri gaya mdkrang 喪禮規則
Gaya quri mdkrang(mangal tunux pais) pusu balay o stndahu ka nii.
Pusu seusa mdkrang 出草的原因
Pusu seusa mdkrang o (1)smiyuk pkpeysan rudan, kiya ka hnici kari rudan ni asi ka daan,(2)kksnaw balay, kiya o tteumal qmpringan dmbbrax ni pptasan pnglux dsnaw nii,(3).pnrungan kari, kiyao paah snhangan taxa saw nii, (4).msneiying bais stmaaun,(5) lmiwaq mnarux meeru aji ksbaan tnukuy aangal lala uqun, (6)euda hakaw utux babaw mhuqil. musa mdkrang(brah 100 sngari hngkawas miyah ka Nihung do wada laxan ka gaya nii).
Gaya mdkrang 出草的規則
Taxa bi hiyi duma(saw skSita Duku), mthbaraw musa ka kana, mdudul o mrhug alang aji o mduuy qsiya alang hiya psramal.(mdakar mseusa,marah tahut, tmikan ni hmlama dsun) musa bbuyu mspi ni psisil mn3, malu o musa, naqih o embrinah, muda mkrabi elug siida o “prgnabaw,” mgrbu kjiyax pdaling alang peysan do hciyun biyi ka 1 risaw ni smkagul empskeuruy,nii o asi ka mnangal tunux pais,(mlukus“srbuxan)” bsqaran puniq,buun buji aji uri o smbrangan ka pais, snagan ayug ka luqi ni psaun “tneetu ”ka tunux ni speapa risaw,“mkeelug muyas mkleeug hmdhik”ni msqar puniq quri alang (pxal o 1 tunux,mn3 o 3 tunux pais nangal, ini dhuq alang ka dhiya na o saan pstrung plukus“srbuxan”kulaw elug ka mnangal tunux, pdalih alang do mneelug mqaras muyas mkleelug ka mnusa mdkrang. Dhuq alang do skuwak babaw mnarux seejiq ka pucing mnangtal tunux pais do malu ka mnarux da. Dsun sapah mnangal ka tunux pais ni qdalan egaw ni siyang ni hlnma ni srgrig mqaras 1 rabi, saw saman do dsun sapah dmnudul,kiya o sapah mrhug alang aji o mduuy qsiya. Saw saman duri o pdaun peekan siyang ni kpuan dha mimah sinew, babaw na do saun pgska pttama paga kana quluh tunux smudal ni psrgan sirug tneetu gamil kdang, phiyug brqiya snalu browling ka alang nii ni smapuh smagi utux pais ka mdudul.
Kari musa mdkrang mangal kkeudus muda hakaw utux 出草是走過彩虹橋的復活觀
Snhiyun bi rudan Truku sbiyaw ka musa mdkrang ga pusu na bi o muda hakaw utux mangal duri kneudus saw nii ka kari ruda Truku Yudaw Pisaw(91), (1)msnqbubur empkeudus kika musa mdkrang. (2) Msnhiyi (kari rudan)yaasa mha meudus duri ka qbubur kika musa mangal tunux pais. (3).Snaw: Muda Hakaw Utux siida, utux nengalan tunux pais ka weela hyaan muda Hakaw Utux mtaril dhuq tuxan. (4).Msnhiyi ka musa mdkrang. (5). Kuyuh: Muda pusu Hakaw Utux ptrima baga siida, sriyu paah hiqur ka dara, kika tduwa muda Hakaw Utux.( 6). Asi ka mkla bi tminun bitaq kla miri.
pnyahan kari
資料來源: 口述者Yudaw pisaw(91)AlangBngrux,
YudawDangaw(83)Alang Snglingan,
Yuki Lowsing(81)Alang Snglingan.
族語整理者:Iyuq Ciyang(73)Alang Tbula秀林鄉公所調解室2005.1.20.
Snakun:Truku(太魯閣語)
Quti rodux
= Quti rodux/ Quti rodux/ Quci rudux(番石榴) = Quti rodux nii, uxe pnhuma seediq, hneru naq lmiqu hiya. Meluh hei na mgsama han, mhada de, mgceyas ka hei na, kika ngalun daha so hei qhuni mekan ka seediq dhenu.
Niqan kari na rudan ta, malu riyung uuqun ka hei na quti rodux nii mesa, netun mnarux nbuyas ka seediq de, ngalan daha so iyu ka rabu ludux waso na, nmeun stmuun daha mekan. kika uuqun daha so skmalu mnarux nbuyas dhenu mesa.
Kari ta ita Seediq we “quti rodux” kesun ta ka fangsuriyo nii, uxe kari so tmsiyax ka nii. Niqan kari rnengo na rudan ta "ririh so hneru lmiqu ka quti rodux nii hayan. Mnosa mekan hei na ka qbehei, so ka qntiyan na ge, wada ssaun gmatuk mekan rodux, kika qntiyan na rodux dungan ma hmeru naq hei na quti rodux nii di "mesa.
Egu riyung cida na quti rodux nii, kika ngalan rudan ta, slmeun daha parih ma ddooyun pacingko lqlaqi duru.
Snakun:Truku
Tuqul臺灣紅豆杉
= Tuqul(臺灣紅豆杉) = Beyhing bay qhuni mi msama ka tuqul nii, kiya ka wasaw na u wasil hnyuwan madas qumi hari, so hari mntna soki ka hnyuwan na, niqan dha buway hngak ka bukuy wasaw na, rhak nganguc na niqan uxay nduwa bay rhiq rhak, mhada daw mbanah da, mdakil ddwiyaq haypa ckcka mi llbu Taywan hini.
Mkray bay ihiyux　mi mkkray elu bntasan hiyi qhuni ka tuqul nii, kiya ka malu bay smalu ddaun, snalu na qtinuh u sbuway dha smluun knmalu bay qqiya sapah mi qqtaan mhuma qhuni…dnii. Saya daw, adaw ka mdduwa smluun iyu ka tuqul nii, so kiya daw han dha umowuy mangal ka ita sediq uri, kiya uri u tnburux mhru ka pusu qhuni na, snkkingal mniq ddwiyaq, kiya ka wada psaan cikuh bay pqlhangan Seyhu ka qhuni nii.
Snakun:Truku
Quric pako
= Quric pako(巒大衫) = Quric pako nii, msderux ka qhuni na malu phuyeun eruc sapah ma malu sknehun duri. Waso na de mgpako ki metaq hari baga ka doun seediq.
Cbeyo hari, egu bale seediq mhuma quric pako nii, ssaan daha mhuma neepa, ida daha malu dheran, ini pqululi dheran mesa, ma malu brigun sseediq duri.
Pusu na qhuni quric pako nii, so ssiyo gamil na hiya, paru bale ka kesun daha tnuxu tnpusu gamil na, kiya ka kuhu daha riyung slumeun handai mahun ociya ma slumeun daha pqtaan seediq.
Snakun:Truku
Venezuela
thumb|Flag of Venezuela-Kwoci Wenejuela(委內瑞拉國旗)|alt=Flag of Venezuela|392x392像素
= Venezuela（委內瑞拉） = Gaga kska Kska- Hunac Meycow ka Venezuela, 8 00 N, 66 00 W ka gaga na nniqan. Kana ka knlbangan na o 912,050 sq km（hangan na o Tg33） (knlbanga dxgal o 882,050 sq km, knlbangan qsiya o 30,000 sq km). Kana ka sejiqun o niqan 30,912,302 hiyi. Gaga Caracas ka pusu alang paru, jiyax 5 idas 7 ka jiyax skrayan klwaan. Manu ka dxgal Venezuela ga wada sugan 24.50% ka dxgal qpahan, 52.10% ka dxgal bbuyu, rahuq dxgal do niqan 23.40% na. Bukung klwaan ta sayang o kiya ka Nicolás Maduro, pnaah hngkawas2013 idas 4 jiyax 19pnrajing kmlawa klwaan. 縮圖|Wenejuela-Ida nniqan lnglingay.(自然地理位置) cinkhulan sa knita’ sa brbiru’
= Wenejuela(委內瑞拉) = Wenejuela Poriwa Kohkwo (Kari Spain: República Bolivariana de Venezuela), splawa dha Wenejuela, kiya ka qnlhangan wa mniq Tuhunac Meyco tudaya na mtilux nniqun qnlhangan, kiya u wa tumal Tuhunac Meyco Qnlhangan Ryeynmong na qnlhangan uri. Sotu dha ka Karakas. Tuiwil u mslutuc dxral Kolombia, tunarac u msdalih Guyana, tuhunac ka mtayus Barzil. Mkngahu ucilung seyng u kiya ka knkan tudaya ucilung Caribbean mi tunarac daya Tasiyang tawyu, knbrawan niya u ya bay 2,800 km. Wenejuela u mndungus mi knou bay knluwanan mnudus niya, kiya ka tuiwil u dhuq tudu dwiyaq Antis, tuhunac u dhuq dxral rbuq Yamasyun, tunarac u dhuq yayung Awrinoko snkaku co ucong na nniqan dxral.
Hangan(名稱)
Hangan qnlhangan Wenejuela ka ‘Venezuela’ u balay bay pnyahan hangan dha pa snpeyyah kari Italy dungus niya u ‘Tiping Venice’, pusu niya ka snpeyyah Italy tansyeyncya Amiriko Weysbusi cida u mniq Langu Marakaypo qmita Sediq Tnpusu Meyco u mniq babaw qsiya sapah pawas ka alang dha. Alaw mkray ddiyun dha ka tuhunac Meyco, alaw iyux ptumal sediq msobay miyah pkrana hini, kiya ka mniq Oco dmudul hangan ‘Tiping Venice’ niyi, hiti balay daw wada so rmirih alang hiya ka hangan hiyi da. Quri so hangan Wenejuela na bukuy ‘Poriwa’ u, kiya ka kngkawas 1999 qnlhangan Wenejuela snburah keyngpo cida u nmalan dha kiya da, muda lmngelung dukuricu ingsyo Simong Poriwa.
Pusu tyawmu: Rikisi Wenejuela.
Kngkawas 2009 idas 2 diyax 15, spuda kongmin seyngkyo wada muda snburah smmalu keyngpo (67% ka mneytaq hyo ryu; smruwa hyo ka 54%, ini sruwa ka 46%), wada lixan ka pnwaya hhtur minsweyn bukung lmutuc mangal qpahun, srwanan dha kndadax kngkawas 2012 prading malu lmutuc qpahun soto ka Uko Cawis.
Kngkawas 2012 idas 10 diyax 7, muda knbeyhing seyngkyo Dungan ka Wenejuela, wada mangal 54.42% hyo mi mndungus lmutuc ngalan soto Dungan ka Uko Cawis, kiya ka tumn4 mangal soto Wenejuela ka hiya, binaw babaw 5 idas daw, alaw mnarux gang ka Cawis mi wada mrdang da, mnhdu 14 kngkawas qnlhangan niya.
Kngkawas 2013 idas 3 diyax 5, huku soto Nikuras Maturo ka phyuwan rinji soto. Kngkawas  2013 idas 3 diyax 8, Nikuras Maturo ka mndungus bay pkla kari phyuwan rmirih soto. Idas 4 diyax 14, Nikuras Maturo u 50.66% ka nangal niya hyo ryu mi mniq knbeyhing soto seyngkyo mangal soto, phyuwan soto Wenejuela.
Kngkawas 2014 idas 2 hantay pay ka dmudul knciyuk, smatang dha plixun soto ka Maturo, seyhu u pusa kari mipix hantay pay, wada knhbrawan ka mhuqil mi mluqah, ana dhuq saya u ini qhdu ka pnstrngan dha mtdiyal niyi nina.
Kngkawas 2019 idas 1, qnlhangan hatay pay ka Wenejuela Knkana Qnlhangan Rmirih Taykay pa wada pkla kari gicyo Huan Kwaito ka phyuwan rmirih soto, kiya ka snrdingan ttlayan jeyji dungan.
Ceng-c(政治)
Wenejuela u muru pnwaya ryeynpang soto cu, soto ka weynso qnlhangan mi pusu tunux seyhu, phiyu huku soto mpdayaw niya. Wenejuela Knkana Qnlhangan Rmirih Taykay u kiya ka kwohuy pa, spuda 165 hiyi pnpuwan pnwaya 1 ying cu na cikwan phiyu waya, knbeyhing bay sngtang kwohuy saya u Mincu Dantay Mtqiri Handay Kaygi, kiya ka tang mangal biyax qmlahang qnlhangan Wenejuela Pskingal Qmlahang Syakay Cuyi Tang pusu na balay hantay tangpay. Soto Wenejuela saya ka Nikuras Maturo.
Pusu tyawmu: Cyunsu Wenejuela.
Heytay Wenejuela saya u ya bay 12 knbkiyan, muda yiwuyi hmrinas 2 kngkawas pnwaya heytay cu. Quri so brah balay cyunsu Wenejuela u mquri Amirika mari F-16 skoki mccbu uri, binaw saya u tuhuy Russia pkmalu, smquri Amirika u so kmciyuk ka hniwan dha, kiya u ini pstuq pnluban dha cyusu mawyi quri qnlhangan Oco.
Pusu tyawmu: Lnlingay nniqan Wenejuela.
Qnlhangan dha u wa mniq tudaya ticyo, tudaya cutaw, knkana dxral qnlhangan u mnmtilux knkkarac, tudaya u msdalih ucilung Caribbean mi Tasiyang, tunarac u msdalih Guyana, tuiwil u mslutuc dxral Kolombia, kiya u mniq nganguc ucilung Wenejuela pa niqan Aruba, mnNetherlands Antiryeys (tndxral qnlhangan mnNetherlands mnniq ucilung nganguc icil) mi Cyeynrida mi Tobago tawyu pangkwo. Sotu ka Karakas u trduwan asu mkngahu ucilung, kiya ka knbeyhing bay alang mkbrnux knkana qnlhangan uri.
Spuda kngkawas 2016 idas 4 diyax 18 pkla tu6224 bnkuwan tukubeycu pnklanan patas seyhu, snpeyyah kngkawas 2016 idas 5 diyax 1 cka rabi 2:30 prading knpriyux snpngan diyax pnwaya qnlhangan ka Wenejuela, smatang tblayaq dmuwi pnrdaxan ida nkiya, ptbalayini ttuku deyngki. So kiya u wada dha hdlun 30 pungkang ka diyax dha Wenejuela saya, diyax snpngan dha Wenejuela pa snpeyyah ida niya UTC-4.5 knpriyux UTC-4, msthiyaq snpngan diyax Greenwich 4 jikang, spngan diyax Wenejuela. Tndxral Wenejuela pa pusu balay wa mniq tuiwil 4 cyu, mnniq kngkawas 1965 mi kngkawas 2007 knpriyux pnwaya spngan diyax. Saya u uka diyax rrbawan.
Pusu tyawmu: Singcng cyuhwa Wenejuela.
Knkana qnlhangan 1ci singcngcyu Wenejuela u kiya ka knkana 23 co, 1 sotu tukubeycu cyu, tuhuy 1 pnspuwan 72 tawyu Caribbean na tndxral ryeynpang. Kiya ka psnakan trahuc niyi:
· Ryeynpang cyu (Kari Spain: distrito capital，ISO 3166-2 rmirih banggo ka VE-A).
o  Yamasyun co（Amazonas, ISO 3166-2 rmirih banggo ka VE-Z）
o  Ansoatogi co（Anzoátegui, ISO 3166-2 rmirih banggo kaVE-B）
o  Apure co（Apure, ISO 3166-22 rmirih banggo VE-C）
o  Barinas co（Barinas, ISO 3166-2 rmirih banggo VE-E）
o  Boliwar co（Bolivar, ISO 3166-22 rmirih banggo VE-F）
o  Karabobo co（Carabobo, ISO 3166-2 rmirih banggo VE-G）
o  Kohodos（Cojedes, ISO 3166-2 rmirih banggo VE-H）
o  Amakuro Sankaku co（Delta Amacuro, ISO 3166-2 rmirih banggo VE-Y）
o  Falkong co（Falcón, ISO 3166-2 rmirih banggo VE-I）
o  Gwariko co（Guárico, ISO 3166-2 rmirih banggo VE-J）
o  Lara（Lara, ISO 3166-22 rmirih banggo VE-K）
o  Miranda co（Miranda, ISO 3166-22 rmirih banggo VE-M）
o  Burah Aayspata co（Nueva Esparta, ISO 3166-2 rmirih banggo VE-O）
o  Potugesa co（Portuguesa, ISO 3166-2 rmirih banggo VE-P）
o  Sukre co（Sucre, ISO 3166-2 rmirih banggo VE-R）
o  Tacira co（Táchira, ISO 3166-2 rmirih banggo VE-S）
o  Wargas co（Vargas, ISO 3166-2 rmirih banggo VE-X）
o  Yarahuy co（Yaracuy, ISO 3166-2 rmirih banggo VE-U）
o  Sulia（Zulia, ISO 3166-2 rmirih banggo VE-V）
·   Mndxral Ryeynpang（dependencia federal, ISO 3166-2 rmirih banggo VE-W）
o  Mndxral Ryeynpang（Dependencias Federales de Ultramar）
·  聯邦區（西班牙文：distrito capital，ISO 3166-2代碼為VE-A）
·   州（estados）
o  亞馬孫州（Amazonas，ISO 3166-2代碼為VE-Z）
o  安索阿特吉州（Anzoátegui，ISO 3166-2代碼為VE-B）
o  阿普雷州（Apure，ISO 3166-2代碼為VE-C）
o  阿拉瓜州（Aragua，ISO 3166-2代碼為VE-D）
o  卡拉沃沃州（Carabobo，ISO 3166-2代碼為VE-G）
o  科赫德斯州（Cojedes，ISO 3166-2代碼為VE-H）
o  阿馬庫羅三角洲州（Delta Amacuro，ISO 3166-2代碼為VE-Y）
o  法爾孔州（Falcón，ISO 3166-2代碼為VE-I）
o  瓜里科州（Guárico，ISO 3166-2代碼為VE-J）
o  拉臘州（Lara，ISO 3166-2代碼為VE-K）
o  梅里達州（Mérida，ISO 3166-2代碼為VE-L）
Portugal
thumb|Flag of Portugal- Kwoci（葡萄牙國旗）|alt=Flag of Portugal|308x308px
Venezuela
Pusu tyawmu: Singcng cyuhwa Wenejuela.
o  米蘭達州（Miranda，ISO 3166-2代碼為VE-M）
Portugal
= Portugal（葡萄牙） = Gaga kska Owcow ka Portugal, 39 30 N, 8 00 W ka gaga na nniqan. Kana ka knlbangan na o 92,090 sq km（hangan na o Tg111） (knlbanga dxgal o 91,470 sq km, knlbangan qsiya o 620 sq km). Kana ka sejiqun o niqan 10,833,816 hiyi. Gaga Lisbon ka pusu alang paru, jiyax 10 idas 6 ka jiyax skrayan klwaan. Manu ka dxgal Portugal ga wada sugan 39.70% ka dxgal qpahan, 37.80% ka dxgal bbuyu, rahuq dxgal do niqan 22.50% na.
Venezuela
Pusu tyawmu: Singcng cyuhwa Wenejuela.
o  莫納加斯州（Monagas，ISO 3166-2代碼為VE-N）
o  新埃斯帕塔州（Nueva Esparta，ISO 3166-2代碼為VE-O）
Portugal
Bukung klwaan ta sayang o kiya ka Marcelo Rebelo de Sousa, pnaah hngkawas2016 idas 3 jiyax 9pnrajing kmlawa klwaan. cinkhulan sa knita’ sa brbiru’
Venezuela
Pusu tyawmu: Singcng cyuhwa Wenejuela.
o  波圖格薩州（Portuguesa，ISO 3166-2代碼為VE-P）
Portugal
Putawya konghokwo(kari Putawya: República Portuguesa), asi daha kesa Putawya(kari Putawya: Portugal [puɾtuˈɣaɫ]), konghokwo ga meniq sinan-Oyipiriya pantaw, cunghu daha we tayicu ma pan-congtongcu, tunux alang daha we Risupun. Tasiyan ka quri ggqiyan na hido ma hunac na, ga mtaayus Sipanya ka quri daya na ma hhreyan na hido, knuglahang dheran na we, 92,212km²(35,603mile²). Quri ggqiyan hido tunux alang Putawya nii ka Risupun so Rokacyaw we, tgggqiyan hido na Ocotaru. xe gino dheran na ga Ocotaru ka dheran na, dheran na ka Yasuar-cuntaw daka  Matora-cuntaw duri, cucuciyi ga qlhangan tihwang-cunghu ka quri hini.
Usa
usa去 Usa nganguc isu, ungac ngagan uri laqi nii. Usa ta muyas uyas.
Snakun:Truku
Portugal
Ri-su (歷史)
Sqita knriyan daha qyqeya na knkawas knkawas de, klaun mesa mhiti bale we ckceka na cyosuci-sutay de, alang Putawya saya hii de, tena niqan ka seediq kesun Niantota ga meniq hii di. Betaq berah kongyen 1000 knkawas di ge, niqan ka seediq Kaarto ga meniq Ipiriya-pantaw hiya. Berah kongyen 140 knkawas hari, wada krmuxan seediq Roma ka Putawya, betaq ba kongyen usuci ka yahan kmremux Juawman qnlhangan na. Knkawas 711 ka mosa kmremux hii ka Musuring, gino ba daya nPutawya ka ga ngalan Tencu-cyaw. Knkawas 1139, dheran quri hini de pheyu Putaw-wangkwo di, kika ngalun daha dheran nMusuring de, kndudul glahang paru di. ayus dheran ga Owru nPutawya saya we, nhdeyan matis knkawas 1249 na Ahwangso-sansu.
Venezuela
Pusu tyawmu: Singcng cyuhwa Wenejuela.
o  塔奇拉州（Táchira，ISO 3166-2代碼為VE-S）
o  特魯希略州（Trujillo，ISO 3166-2代碼為VE-T）
o  瓦爾加斯州（Vargas，ISO 3166-2代碼為VE-X）
Portugal
Ti-ri(地理)
Dheran nPutawya we kana ka Ipiriya-pantaw ma, Matora-cintaw daka Yasuar-cintaw ga meniq Tasiyang, ga meniq cenga na 32° betaq 43°N ma 32°betaq 6°W. Knpruwan ayus dheran na Putawya nii we 92,090 km2（35,560 sq mi）, niqan dheran na we, 91,470 km2（35,320 sq mi）, rcilung na we 620 km2（240 sq mi）. Maha 1,727,408 km2 ka dheran cwansu-cingcici na Putawya nii, knpruwan na we tg11 laalang bobo dheran nii. Ga meniq quri ggqiyan hido tghunac na Owco-taru ka Putawya, quri hhreyan na hido ma quri daya na we, kingal ba Sipanya ka msuayus dheran na, quri ggqiyan hido de Tasiyang ka hiya di. Dheran na Putawya nii ge, bbaro quri daya ma llebu quri hunac, to ba ddgiyaq ma mssapo hari. Daya na we Meysayta-kawyen; ckceka na we lmiqu, knbrawan na we 800m dehuk 1000m; quri hunac we(Aarcyawe ma Arentoju) to hari dheran mssapo, quri ggqiyan hido we breenux siyo rcilung.
Venezuela
Pusu tyawmu: Singcng cyuhwa Wenejuela.
o  亞拉奎州（Yaracuy，ISO 3166-2代碼為VE-U）
Portugal
Karac (氣候)
Spooda pnkuanak klegan karac na Kopun de, karac Ticonghay hari kana kkarac na, misan ge eguw quyux, rbagan de mgdengu, kiya de so hunac na, quri dheran alang na truma ma gheran Turoho we, mttilux de rbagan ma, quri dheran na daya, ckceka ma siyo rcilung ka Arentoju we, muuxun hari rbagan. Dheran na daya kssiyo rcilung we, karac mrcilung ka hiya, dheran na quri hunac ka Peya we, karac mddeka mdengu ka hiya. Dheran quri Joresu we, niqan bbuyu qhuni mtuting waso, dgiyaq Arapita we ga htiyan lmiqu Ticonghay ka uka riyung qqtaan bobo dheran nii, meniq ka Matora we, niqan Cawyering ka tisan suci nana.
Venezuela
Pusu tyawmu: Singcng cyuhwa Wenejuela.
o  蘇利亞州（Zulia，ISO 3166-2代碼為VE-V）
·  聯邦屬地（dependencia federal，ISO 3166-2代碼為VE-W）
Portugal
Cung-cu (政治)
Mesa kari pnatis berah ka “senhwa nPutawya kongho-kwo” nii: “Paha kari ka smnalu senhwa: Mpskingal lnglungan qmlahang qnlhangan daha ka seediq Putawya, pkdakan cipu-centi na jenming, pheyu cipun yenco na mingcu cutu, pkdakan facu ka tgbaro na mingcu kwocya, mpquri sohwe-cuyi ka ddaan daha, qmita jenming yicu, mpheyu kingal rmabang ba cuyo, rmabang ba kongcung ma rmabang ba eguw pnuggaalu qnlhangan daha.”
Venezuela
Pusu tyawmu: Singcng cyuhwa Wenejuela.
o  聯邦屬地（Dependencias Federales de Ultramar）
Pusu Alang Mkbrnux(主要城市)
·       Karakas（Caracas）
Portugal
Cung-cu (政治)
Putawya we kongho-kwo pooda pan-congtong-cu ma, tayyi-mingcu-cu ka dheya. “senhwa” daha saya we snlmeyan daha knkawas 1976, ppheyu sapac “cucen ciko” na Putawya we, niqan congtong, cunghu, yihwe ma fating.
Venezuela
Pusu Alang Mkbrnux(主要城市)
·       Marakaybo（Maracaibo）
Portugal
Cung-cu (政治)
Tunux qnlhangan ka congtong nPutawya, pnsgao kongming pusen, rima knkawas ka tloongan na, mnexal ba lmutuc mas psgao. Beyax ga dooyun congtong we, pheyu ma malix cen-hu kwan-yen, paalix kongho-yihwe, ini pooda rihwa ma paha kari mccebu alang qnlhangan icil. Congtong ka tgbaro ba mdudul supi. Kuwun-ciko na congtong ka kwou-hweyi, kana congtong ka pnhyegan bobo knkawas 1976, ma, mmteru kawci wunkwan ma rima tay-pyaw na kongho-yihwe, mtngari rima we congtong ka psgao.
Hwari(法律)
Fa-ri na Putawya nii we Taru fasi, pusu fari daha we niqan senfa(ndaan smmalu knkawas 1976 dungan), ming-fa(ndaan smmalu knkawas 1966 dungan) ma sing-fa(snlmeyan knkawas 1982 dungan). duma fari daha dungan we, niqan sang-fa ka ndaan smmalu knkawas 1888 dungan ma, mingsu susong-fa ka ndaan smmalu knkawas 1961 dungan. Niqan sen-fa fa-yen ma cwe-kaw fa-yen ka Putawya, kiya duri we, niqan kongkong-pumun ga qlhangan sufa-pucang ka turi cencakwan ciko. Kndalax 19 suci Putawya nii di we, ga daha ddulun malix ka su-sing di, alang qnlhangan plaale malix su-sing ka dheya nii duri. Qnbsiyaq ba sing-ci na Putawya nii we, betaq 25 knkawas.
Venezuela
Pusu Alang Mkbrnux(主要城市)
·       Walunsia（Valencia）
Portugal
Sing-cen ci-hwa(行政區劃 )
Dheran ba pusu alang Putawya nii we, ga na sdyapan 18 ciyi(Distrito), Yasuar ma Matora we ga na ptyasan mesa cucuci. 18 ciyi nii we ga na ptyusan 308 cyun(concelhos), knkawas 2013 de wada na sdyapan 3,092 tang-ci(freguesia) di. Spooda ttngayan tiyi tongci tanwe na Omong de, wada ptyusan Yasuar-cyuntaw, Arentoju, Aarcyawe, Congpu-taci, Risupun-taci, Matora ma Peypu-taci mpitu singceng-ci kana.
Hakaw utux
Hakaw utux (彩虹)
縮圖|438x438像素|Daha hakaw utux. Sbiyaw o rudan ta ita seejiq, srngaw niya balay laqi kdjiyax: mhuqil ka seejiq siida do, asi ka muda trima baga qsiya brah hakaw utux. Kiya ni qulung mnangal tunux pais ka snaw ni mkla balay tminun ka qrijil/kuyuh, muda trima baga siida, asi sriyu paah hiqur baga dha ka dara, saw nii ka seejiq o kisa tduwa muda hakaw utux ni musa msblaiq msupu utux rudan. Kiya ka kiya ni, saw ka ini angal tunux pais ka snaw, ini kla tminun ni miri ka qrijil/kuyuh, ini tduwa muda hakaw utux uri, sqada dha yayung ni wada asi uqi kmalang/karang hiya. Kiya ni, eiyux saw uda hakaw utux, snaw o asi ka musa mangal tunux pais, qrijil/kuyuh o asi ka mkla balay tminun ni miri. Rmngaw ka rudan ta duri, iya hmuc(t) tmiyu hakaw utux, yasa hmuc(t) ta tmiyu do o mha mhupung ka tduling baga ta da.
Venezuela
Pusu Alang Mkbrnux(主要城市)
·       Basaylongna（Barcelona）
Portugal
Sing-cen ci-hwa(行政區劃 )
ciyi nPutawya
Hakaw utux
Hakaw Utux (靈橋)
Hakaw Utux rudan Truku sbiyaw o dmudug bi lqain dha. Utux rudan ta o gaga tmaga tnan sipaw pusu hiya.ssupu dhyaan ana bitaq knuwan. Saw nii ka rmngaw baki ni payi mu. Mhuqil ka seejiq o utux na ga asi muda hakaw utux bitaq ta utux hiya. Snaw Truku o asi ka murug gaya, mnangal tunux pais, kmlawa alang ni kmlawa sapah. Kuyuh Truku o asi ka murug gaya, mkla tminun smparu snaw smkingal lnglungan ni kmlawa sapah. Saw nii ka snaw ni kuyuh ga kika mtduwa muda hakaw utux. muda ta siida o trima baga kasi sa "ras" msa mhnang ni sriyu ka dara.saw nii ka seejiq o kika mtduwa mtaril hakaw utux. Dhuq sipaw mseupu utux rudan. Nasi ini sriyu dara ka baga seejiq Truku o ini dhuq maaTruku ka euda dha, kiya ni emptucing paah Hakaw Utux ni uqan karang ayu paru. Kiya do snaw o asi ka musa mangal tunux pais, kuyuh o asi ka mkla tminun ni miri uuda dha utux babaw mhuqil. Duri o "ini tduwa cyuun ka hakaw utux, skpudung tiuling baga," msa ka kari rudan. mangal tunux pais ni mkla tminun ni miri ka snaw ni kuyuh balay bi niqan embanah msa ka utux o mdrumut bi ga seejiq nii.kiya ka duwa hakaw utux. mnangal tunux pais mlukus embanah ka Mgay Bari .mdka miri hwinuk ni ptasan dqras. hakaw utux ni ptasan dqras patas dka bi hakaw msa. hakaw utux ni mlukus embanah mdka msa ka kari rudan.. Hakaw utux kika bhragun kndsan Truku. ptasan dqras ni lukus embanah dowriq mlngu hakaw. Paah kari rudan hakaw utux, mggaluk hi ka btasan dqras ni lnnamu dowriq qabang o mggaluk lnlungan utux rudan uri.
Portugal
Sing-cen ci-hwa(行政區劃 )
knuglhangan                   hei seediq
1      Risupun     2,761 km2（1,066 sq mi）   2,250,533
Hakaw utux
Hakaw Utux (靈橋)
Rudan Truku sbiyaw o dmudug bi rmngaw lqian dha. “mhuqil” ka seejiq o utux na ga asi ka muda ptrima baga pusu Hakaw Utux hiya. Kiya o qulung mnangal tunux pais ka snaw ni mkla bi tminun ni miri ka kuyuh ga, muda ptrima baga siida, “ras” asi ksa sriyu paah hiqur baga dha ka dara. Saw nii seejiq o pdaun na Hakaw Utux ni mowsa tblaiq mniq tuxan. Kiya ka kiya ni ini angal tunux pais ka snaw, ini kla tminun ni miri ka kuyuh o, ini pdai Hakaw Utux uri. Psaun na yayung truma ni uqun Karang hiya, msa. Kiya do snaw o asi ka musa mangal tunux pais, Kuyuh o asi ka mkla tminun ni miri uuda dha Hakaw Utux babaw mhuqil. Duri o ini tduwa ciyuun ka Hakaw Utux, skpudung tluling baga msa ka kari rudan.
Venezuela
Pusu Alang Mkbrnux(主要城市)
·       Lagwaira（La Guaira）
·       Lakrus trdu asu（Puerto La Cruz）
Toda
= Toda（平靜部落） = Gaga mniq Nantowseyn Jnaysyang ka alang Toda.
Portugal
Sing-cen ci-hwa(行政區劃 )
2      Rayriya      3,517 km2（1,358 sq mi）   470,930
Hakaw utux
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Portugal
Sing-cen ci-hwa(行政區劃 )
3      Sungtarun  6,747 km2（2,605 sq mi）   453,638
5      Peyya 10,225 km2（3,948 sq mi）   152,758
Toda
252 sapah ka kneegu na sapah, 795 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 97% niqan 773 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 3% niqan 22 hiyi koia.
Portugal
Sing-cen ci-hwa(行政區劃 )
6       Faru   4,960 km2（1,915 sq mi）   451,006
7      Ayura   7,393 km2（2,854 sq mi）      166,706
Toda
Kana ka kleegan seejiq ga, kleelug hari ka nseejiq alang nii.
Portugal
Sing-cen ci-hwa(行政區劃 )
8      Potaraykore 6,065 km2（2,342 sq mi）   118,506
Venezuela
Pusu Alang Mkbrnux(主要城市)
·       Kumana（Cumana）
Toda
Tnteanak knmalu alang（部落特色）
Wa mniq jen-ay syang Toda cun ka alang  Toda, pndaan tyyayung yayung Mtudu, niqan dwiyaq Wey-san(2682m) ka hnraan hidaw, niqan sapah paysan tutipiq ka alang ruwan.
Quzi
= Quzi（中心部落） = Gaga mniq Tawyuensu Fusingcyu ka alang Quzi.
119 sapah ka kneegu na sapah, 294 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 54% niqan 158 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 46% niqan 136 hiyi koia.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Toda
Nniqan na（所在位置）
Nan-tou seyn jen-ay syang Toda cun.
Venezuela
Pusu Alang Mkbrnux(主要城市)
·       Merida（Merida）
Toda
Llabang na（範圍）
Wa mniq Rusan dxral tudaya 7km, ssipaw iril yayung Mtudu.
Venezuela
Pusu Alang Mkbrnux(主要城市)
·       Koro（Coro）
·       Baqisimeto（Barquisimeto）
Toda
Lnglingay na ti-ri（地理環境）
交通資訊Ddwiyaq haypa 1200m.
Ryohen
= Ryohen（流興社部落） = Gaga mniq Yilan Nanawsyang ka alang Ryohen.
Toda
Patas kklaun ndaan tpaan（交通資訊）
Mriq rulu: kndadax Tay-14seyn mlutuc 85 seyn mrmux.
Ulah 玩
ulah 玩
Toda
Mwaluk dieyn-c ti-tu（電子地圖連結）
dieyn-c ti-tu alang.
Sagaran
= Sagaran（口社部落） = Gaga mniq Pingtung Santimnsyang ka alang Sagaran.
195 sapah ka kneegu na sapah, 698 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 95% niqan 662 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 5% niqan 36 hiyi koia.
Venezuela
Pusu Alang Mkbrnux(主要城市)
·       Sngkristowal（San Cristobal）
Portugal
Sing-cen ci-hwa(行政區劃 )
9       Purangkupaw  6,675 km2（2,577 sq mi）
Sagaran
Kana ka kleegan seejiq ga, Paiwan89%, Rukai2%, Bunun1%, Amis1%, ni rahuq na o1%.
Toda
Kluwan tnsediq alang（部落所屬族群）
Sediq.
Quwis awi’
= Quwis awi’（砂埔鹿部落） = Gaga mniq Myawriseyn Tayansyang ka alang Quwis awi’.
Sagaran
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Toda
Kari ddiyun(使用語言)
Kari Sediq、kari Tlu.
Snhiyan kyokay（宗教信仰）
Kyokay sing-yey-su、kyokay cyo-ro、kyokay deyn-cu
Usik qapan
Usik qapan ksun mnihur ni saw bi qapan baga ni qapan qaqay qtaan, kiya ka asi dha thngani "usik qapan" da. Yasa sktalux hiyi uqun, kiya ni misan o hpuyun dha qsiya, mahun dha ka bgu na.
Toda
Pnyahan alang（部落由來）
Wa mniq tudaya dxral 7km Rusan ka alang Pingcing, ssipaw iril yayung mtudu, ddwiyaq tuhunacdwiyaq wey-san, wa qnlangan ddwiyaq ka spac muhing na, ou balay mshrus na dxral, wana bay mkyyungan niqan cikuh hari brnux, ngalan dha phangan brnux Toda, pnspuwan na mhiyu alang 4:
Quwis awi’
111 sapah ka kneegu na sapah, 368 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 67% niqan 245 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 33% niqan 123 hiyi koia.
Toda
Pnyahan alang（部落由來）
（一）Tonbarah：Wa mniq tuhunac bay dxral brnux Pingcing, kiya pwla bay psupu  smalu alang.
Tupih/ tpih/ tpih油葉石櫟
= Tupih/ tpih/ tpih(油葉石櫟) = Kingal naq ba ttaan ka qhuni tupih, kndalax pusu truma egu ka gncida na pusu qhuni; ccida na ge mlqeling qtaan. Niqal cnhbiyan kndkilan ma so maapung mbhege ka qraqil na qhuni. Qhuni pgsama klaali ka heya. Lmiqu siyo uxe pkdere bale ka ttaan kdkilan na peni.
Usik qapan
Sbiyaw han o sgimax dha ssamac ni hpuyun dha bgu mhapuy, ida sktalux hiyi uqun ka usik qapan ksun.
Ulah 玩
Ulah o pusu bi kari. Ida kari Tgdaya ni Toda ka ulah nii. Niqan saw truma nii na ka rahuq patas kari, saw ka
Portugal
Sing-cen ci-hwa(行政區劃 )
10     Kwata  5,518 km2（2,131 sq mi）  160,939
Quwis awi’
Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal 63%, Amis 1%, Paiwan 1%, ni rahuq na o 2%.
Luxembourg
thumb|Flag of Luxembourg-Kwoci Luxembourg（盧森堡國旗）|alt=Flag of Luxembourg|395x395px
Quri ndaan huling
= Quri ndaan huling（狗的過去） = Niqan 1 jiyax, malax nami ptasan ni mksa bilaq elug, mmowsa nami sapah ka swayi mu kuyuh Sakay siida, pklug nami qmita 1 wawa huling saw sgealu bi qtaan. Kiya ni empdalih 1 tuki ka tnegaan nami ni ida ungat seejiq ka miyah miing. Kiya do babaw nami mnhdu pprngaw ka yami  do dsan nami sapah ni tbgun nami. Dhuq nami sapah siida do qmita mnan ka bubu nami ni smiling mnan, “ Yusang, Sakay, nnima ka wawa huling nii hug? ” Smiyuk ku rmngaw ka yaku, “Bubu, malax nami ptasan siida ka yami o mita nami ka huling nii ni sgealu bi qtaan. Kiya ni dalih 1 tuki ka tnegaan nami o ungat seejiq  ka miyah miing hyaan. Kiya ni pprngaw nami ka Sakay da o kika dsan nami sapah ni tbgun nami nanak.” Embahang saw ni kari ka bubu nami da o wana mhulis ni ini rngaw ana manu kari. Babaw siida do dsan nami trima ni pqdalan nami nhapuy ka wawa huling nii da. Gbiyan do tluung nami ngangut sapah ni mseupu nami qmita karat ka yaku ni wawa huling mu. Kiya ni asi lu sriyu hi ka baki mu Tadaw ni tluung rmngaw, “ Tayal suyang bi ka lnglungan namu ni niqan balay gnealu, pdhuq namu tmqowli 1  wawa huling. Kiya ni Yusang, pdai ptngahan ka wawa huling nii han, kika mha niqan pnegluban namu da. ” Kiya do lmnglung ku ni asi mu ptngahan “Talug ”. Wawa huling “Talug ” nii o mqalux ni mkla bi hmrapas. Babaw do smnru uuda quri huling seuxal ka baki mu Tadaw. “Huling o mkla bi  rmngaw kari seejiq  seuxal ni paru bi lupung ita seejiq uri.
Luxembourg
= Luxembourg（盧森堡） = Gaga kska Owcow ka Luxembourg, 49 45 N, 6 10 E ka gaga na nniqan. Kana ka knlbangan na o 2,586 sq km（hangan na o Tg179） (knlbanga dxgal o 2,586 sq km, knlbangan qsiya o 0 sq km). Kana ka sejiqun o niqan 582,291 hiyi. Gaga Luxembourg ka pusu alang paru, jiyax 23 idas 6 ka jiyax skrayan klwaan. Manu ka dxgal Luxembourg ga wada sugan 50.70% ka dxgal qpahan, 33.50% ka dxgal bbuyu, rahuq dxgal do niqan 15.80% na. Bukung klwaan ta sayang o kiya ka Henri, pnaah hngkawas2000 idas 10 jiyax 7pnrajing kmlawa klwaan. cinkhulan sa knita’ sa brbiru’
Quri ndaan huling
Qulung musa tmsamat ka tmpusu sapah da o ida smnegul ka huling ni paru bi enjyagan niya. Dhuq sapah do pprgun dha qmita ni spuan dha mkan nhapuy ni mimah ni mtaqi, aji uri o seupu hmrapas quri lqlaqi uri. Kika ksun paru balay lupung seejiqun ka huling sbiyaw. ” “Kiya ni hmuya ini kla rmngaw kari ka huling sayang da hug? ” msa ku smiling baki mu Tadaw. Mita huling mu Talug ka baki mu  Tadaw  do  smiyuk rmngaw, “ Niqan 1 jiyax, babaw mnhdu mkan nhapuy gbiyan siida, yaa mqsuqi nmahan na sinaw ka huling do nii tluung ngangut. Kiya ni pklug balay mha trima ka kuyuh tmpusu sapah nii. Yaa hmuya ka huling nii ni tgliing bling rhngun ni gmguy mita. Ini qbsiyaq, hlayan kuyuh tmpusu sapah nii da  o mangal pucing ni  asi na  slapi ka hma huling nii. Paah siida do ini kla rmngaw kari ka huling nii da ni bitaq sayang. ”
Toda
Pnyahan alang（部落由來）
(二）Sga：Wa mniq tubaraw bay dxral brnux Pingcing.
Portugal
Sing-cen ci-hwa(行政區劃 )
11     Koingpura    3,947 km2（1,524 sq mi）      430,104
Quwis awi’
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Ulah 玩
1. muulah：Gaga muulah babaw dxgal ka laqi.
Ryohen
178 sapah ka kneegu na sapah, 569 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 94% niqan 534 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 6% niqan 35 hiyi koia.
Luxembourg
= Luxembourg(盧森堡) = Luxembourg Takongkwo u splawa Luxembourg, mtlibu mtqiri Luxembourg ka France, Germany, Belgium, wa mniq Oco mi qnlhangan neyru ka Luxembourg, kiya ka mnsngari murux bay Takongkwo mniq Oco saya, sotu ka Luxembourg su. Tumal kcka Omong ka Luxembourg, alaw kcka tndxral pa niqan Hoing Oco, Snciying Oco, Oco Tocu Inhang mi knou bay Omong ciko kiya splawa babaw lmutuc Purusayar mi Straspaw Oco na “Tu3 Sotu”.
Usik qapan
Snakun:Truku
Sadipongan
= Sadipongan（三間屋部落） = Gaga mniq Taytung Cangpinsyang ka alang Sadipongan.
Toda
Pnyahan alang（部落由來）
Brah kngkawas Tlu 4(kngkawas 1908) idas 12 cka na「cckulan ddaun qquri Paran Ay-young-cung」, prading u hmntur kmciyuk qmptingan cckulan ddaun nii ka sediq nToda, kiya ka mniq hngkawas bukuy idas 1 diyax 2 dhuq 7 daw, Kndadax cwey-fong  cmbu paru puniq kana alang Toda, nou bay cmiyuk ka rrisaw mbiyax alang uka rrihan uri, kiya kndadax hini ini bay knbiyax cmiyuk Tanah Tunux ka alang nii,  brah kngkawas1(knkawas1908) idas 1diyax 16 pnsdhu kari keysacu Tanah Tunux mi sediq nToda, bukuy daw mntna na kngkawas idas 8 mniq alang nii, brah kngkawas1(knkawas1908) idas 1diyax 16 pnsdhu kari keysacu Tanah Tunux mi sediq nToda, bukuy daw mntna na kngkawas idas 8 mniq alang Tonbarah phiyu “sapah ptasan Toda ”(sapah ptasan Pingcing saya).
Ulah 玩
2. ppulah：Emta ppulah nganguc hug?
3. plahi：Plahi nanaq tqian ka laqi gaga.
Sadipongan
114 sapah ka kneegu na sapah, 254 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 38% niqan 97 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 62% niqan 157 hiyi koia.
Venezuela
Pusu Alang Mkbrnux(主要城市)
·       Mesaydes（La Mercedes）
Liberia
= Liberia（賴比瑞亞） = Gaga kska Meycow ka Liberia, 6 30 N, 9 30 W ka gaga na nniqan.
Ryohen
Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal90%, Amis1%, Truku1%, Bunun1%.
Hanbizan
= Hanbizan (涵碧蘭部落) = Gaga mniq Nantowseyn Sinyisyang ka alang Hanbizan.
74 sapah ka kneegu na sapah, 245 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 64% niqan 158 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 36% niqan 87 hiyi koia.
Ulah 玩
Snakun:truku mppulah相互玩 wa mppulah ka dlaqi way.
Sadipongan
Kana ka kleegan seejiq ga, Amis36%, ni rahuq na o2%.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Luxembourg
Ri-s(歷史)
Rikisi Luxembourg pa speyyah kndadax congsuci cida smnluwan qnalang qnhlangan  Luxembourg prading smnru. Mnhdu smmalu qnalang qnhlangan daw, prading kndudul mrana kana ka sssiyaw niya, wada mssli kingal beyhing alang mkbrnux. Wa mniq nniqan mndungus bay ccbuwan ka Luxembourg, France, Germany mi Netherlands pa snbeyhing bay qmita kana, knttu yahan mssriyux knrmux mangal qnlhangan icil ka Luxembourg. 19 th cida, Luxembourg u prading mdukuricu qnlhangan dhiya nanaq qmlahang dhiya nanaq, kiya mi spuda Netherlands Ryeynhe Wangkwo qmhahang, dhuq dukuricu ka Belgium, kiya ka wada ptalax qmnlahang Netherlands ka Luxembourg.
Venezuela
Pusu Alang Mkbrnux(主要城市)
·       Maturin（Maturin）
·       Tukupita（Tucupita）
·       Boliwacng（Ciudad Bolivar）
·       Ayakuco trduwan asu（Puerto Ayacucho）
·       Atawapo mkngahu yayung Fernando（San Fernando de Atabapo）
·       卡拉卡斯（Caracas）
Saiku
= Saiku（清水部落） = Gaga mniq Hwareyseyn Cwosisyang ka alang Saiku.
Quri ndaan huling
Mnhdu ku embahang saw nii ka ndaan huling sbiyaw do saw snkrwahun. Ana saw kiya o ida mu tduwaun bi tmquli ka Talug mu nii. Yasa dhiya o jima wada mapa ruciq dha nanak ni bitaq ini tduwa rmngaw ana 1 kari seejiq.
Ryohen
Hangan alang (部落名稱)
Tnhangan alang : alang 【Ryo-sin-se】
Tupih/ tpih/ tpih油葉石櫟
Qnedis mgdoriq ma mgkeruc qtaan ka ssiyo waso na. Ttuwax na niqal uban runge. Rbagan mbhege msderux mslebi ka phepah na. Mpmisan mhada ka hei na de, mgtumun knbbunuh mntena ba kawara ka sduduy tuwax na baro. Puqun ka hei na duri, ma kuxul ba puqun brihuc duri. Slmeyan pcpingan, ma malu be ngalan qhuni tahuc peni.
Venezuela
Pusu Alang Mkbrnux(主要城市)
·       馬拉開波（Maracaibo）
·       瓦倫西亞（Valencia）
Sado
= Sado（砂荖部落） = Gaga mniq Hwareyseyn Kwangfusyang ka alang Sado.
Ryohen
Thuyang alang (部落特色)
Thuyang alang : Cin-yuey-cun o kndadax U-ta-se（Buta）ni Ri- yo-hen-se（Leyoxen）snpuan seejiq dha alang nii ka alang hini. thnganan alang Ru-pi ka sexual ha.
Nniqan alang (所在位置)
Nniqan alang : I-ran-seyn nan-aw-syang cin-yuey-cun.
Portugal
Sing-cen ci-hwa(行政區劃 )
12      Awero  2,808 km2（1,084 sq mi）     714,200
Venezuela
Pusu Alang Mkbrnux(主要城市)
·       拉瓜伊拉（La Guaira）
Uruy桑寄生
= Uruy(桑寄生) = Uruy ge, tndheran meeniq dheran meebun truma. Qhuni lleebu msderux, egu hnreyan ccida, lqeling ma puto ka cida na peni. Mbhege madis mgqalux tikuh ka qhuni na rabu. Bukuy na waso ge, so ba snugrangan madis tikuh mbqbulic rako peni. Saadux mgbalung, ma ini kdayang qtaan, mntena so ka pncyukan balung mtumun ka hnyegan na, ma so qumi mcciyuk, ma niqal so mgdoriq eyux qnddoriq qtaan ka hnyegan na duri.
Toda
Pnyahan alang（部落由來）
Bukuy ndaan Paran nii pa, miicu sediqToda cmiyuk ka keysacu Tanah Tunux, kiya pskyuxay dmka tnsapah wada na dhdilan alang Snuwil, id ana pswayay ka biyax dha; kiya  uri u mniq kkaalang psmalu ini pnsdungus,  kiya ka msshuun, pseuka lnglungan cmiyuk Tanah Tunux; Kingal uri, plwanun na ka wa thiyaq alang sslian dxral brnuxToda, kiya sa pswaaw qmita, kiya peyyah hini daw, wada pspuwan Tanah  Tunux ka alang nii ngakan hangan alang Toda, ngalun Tlu  ka Taywan nii daw ryuxun hangan Pingcing da.
Uruy桑寄生
Misan ka mphepah, tqgilaq mbhege betaq mgceyas, tnpupu ka kndkilan na. Dehuk mkkawas da mgbalung ttaan ka hei na kiya. Mhada ba de mgmudu soba kmraki qtaan ka knttanah na denu kii di. Mpmepang madis tikuh ssibus puqun ka hei na nii. Kuxul ba pskanun lqlaqi, so ka eekan hlama pskanun peni. Pseengal lqlaqi spggeluq kkui, kana so ka mpskiya, ma ga mkkesa, mkkaro duri, ngngalan lqlaqi. Msdurik nanaq ka dheya duri mppqapah tunux ma snuunux, hei daha ma lklukus daha duri. Kiya ka wada pnqapah di ge, irih so wada ini baka da! Kela naq so nii pslhayan psriko hei tthiqan na ka lqlaqi peni.)
Snakun:Truku
Saiku
128 sapah ka kneegu na sapah, 493 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 96% niqan 475 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 4% niqan 18 hiyi koia.
Quri ndaan huling
Snakun:Truku
Ryohen
Klbangan (範圍)
Klbangan : alang hini o nniq narac sipaw daya yayung ta-Nan-aw ni yayung Ru-pi wada saw niqan 1km hiya ka nniqan alang dha, msipaw dha alang Pi-hu-cun, mquri hraan hidaw msdhrus hari.
Venezuela
Pusu Alang Mkbrnux(主要城市)
·       拉克魯斯港（Puerto La Cruz）
Tupih/ tpih/ tpih油葉石櫟
Mgdengu bale mtuting dheran ka hei na de, mtuting ka bunuh na so ba kawara baro na kiya duri. Ckceka na mkobu tikuh kiya, ki nii ka stgiya kexil baga. Steruc pgyaun kexil baga qtaan qnbsyaqan pntgyaan na mpgeriq. Ckceka na nii duri, pkcaan posa snqriyan lqeling so tuwax, ma xxiluy biciq peni. Ki nii ka ptbyaxun sdooyan spgeriq baga kixil, spgeriq rrngayan koma tthiqan na ka lqlaqi.
Hanbizan
Kana ka kleegan seejiq ga, Bunun 64%.
Portugal
Sing-cen ci-hwa(行政區劃 )
13      Wesay’u  5,007 km2（1,933 sq mi） 377,653
Liberia
Kana ka knlbangan na o 111,369 sq km（hangan na o Tg104）(knlbanga dxgal o 96,320 sq km, knlbangan qsiya o 15,049 sq km).
Saiku
Kana ka kleegan seejiq ga, Bunun89%, Tayal1%, Truku1%, ni rahuq na o4%.
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Ryohen
Kndkilan lnglingay (地理環境)
Kndkilan lnglingay : msttu.
Kklaan ppanan (交通資訊)
Kklaan ppanan : rmriq rulu. Nan-aw>Su-hwa kung-ru>elu hqulan Ru-pi-san>elu s-cyu>alang Cin-yuey
Tupih/ tpih/ tpih油葉石櫟
Snakun:Truku
Portugal
Sing-cen ci-hwa(行政區劃 )
14    Purakansa 6,608 km2（2,551 sq mi）   136,252
Toda
Pnyahan alang（部落由來）
Nniqan alang saya nii u psnakun na: Alang tuhunac sapah ptasan Pingcing mi wa niqan saoah paysan Pingcing u kiya paru bay alang Tnbarah;Sga mi Ayu ka mquri tudaya; Sing-yey-su kyokay,sslian ddaun alang, sslian bbriyun phpah mi nniqan habung alang nii u wa mniq Rucau kiya.
Liberia
Kana ka sejiqun o niqan 4,299,944 hiyi.
Sado
98 sapah ka kneegu na sapah, 272 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 90% niqan 246 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 10% niqan 26 hiyi koia.
Hanbizan
Pnyahan pnatas (參考資料)
Snakun:Truku
Latvia
縮圖|pneasug singcng Ratwoweyya (拉脫維亞行政區劃 ) 縮圖|bgurah pnhiyug sapah Yisu Ricya (里加的新藝術建築)
Portugal
Sing-cen ci-hwa(行政區劃 )
15     Reyaarcung 4,328 km2（1,671 sq mi） 206,661
Toda
Pnklaun pnatas rmiyaw mi qqtaan（旅遊觀光資訊）
pusu bay pnhyuwan dxral
Portugal
Sing-cen ci-hwa(行政區劃 )
16        Poartu 2,395 km2（925 sq mi）       1,817,117
Latvia
= Ratwoweyya(拉脫維亞) = Ratwoweyya Kunghekwo gaga mniq gqian hidaw gsilung Porwotihay, daya hraan hidaw klwaan Owcow,ida nklwaan gsilung Porwotihay uri. Daya, huac, hraan hidaw o mskiyig dha Aysaniya, Ritawwan ni Erwos, gqian hidaw o msipaw gsilung Porwotihay dha Jweyteyn,hunac hraan hidaw o mslutuc ka dha bhgay Erwos.Hbragan seejiq Ratwoweyya ga niqan 1,934,379 iyi(hngkawas 2018),lnbangan  dxgal dha o niqan 64,589 km2（24,938 sq mi）, karac o nmuxul mgsilung.
Sado
Kana ka kleegan seejiq ga, Amis85%, Kebalan1%, ni rahuq na o3%.
Portugal
Sing-cen ci-hwa(行政區劃 )
17        Puracya 2,673 km2（1,032 sq mi） 848,185
Latvia
Cngc tic Ratwoweyya klwaan ga ida mincu Yihwey kunghec,pnhiyug hngkawas 1918,Ricya ka pusu alang dha.Mskingal klwaan ka Ratwoweyya;kana ka klwaan o wada snakan 119 singcng cyuyu,niqan 109 ka Ccs ni 9 ka Csyas Quri saw kari Ratwoweyya  o ida mduuy kari Porwoti,ida wana hiya ka gaga mniq nkari Yinow, kari klwaan ka kari ''Ratwoweyya,ida pusu bi kari ka kari Ratwoweyya ksun;Kingal o  kari Ekwo o gaga dha djiyun bi uri. Manu ka seejiq Riwoniya ksun o seejiq klwaan uri,ida mduuy nkari Wuraar na kari Riwoniya, ida wada mdudul mphing ka kari nii da.'' Ratwoweyya ga ida nkwoci cuc cngyueyn kwo ka Peyow Rishwey,Peytasiyang kungyuey cuc,Owcow weyyueynhwey,Reynhekwo,Cingcihecow ni Facancuc,Porwoihay kwocya rishwey,Kwocihwopi cuc,Peyow Towc Yinghang ni Owcowancyueyn ni Hecow cuc. Hngkawas 2014 siida,Ratwoweyya ga mniq knrana sjiqan spgan o tg49,ida egu nangal na hbangan uri,klwaan nii ga mduuy hbangan qyqaya Ratwoweyya Rate,bitaq hngkawas 2014 musa teumal Owyueyncyu,Owyueyn ka bgurah hbangan klwaan dha da.
Sado
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Latvia
Ris(歷史)
Brah na Kungyueyn hngkawas 3000,rudan seejiq Ratwoweyya ga mnniq hraan hidaw Porwotihay han,tnealang hiya ga niqan hupo psryuxan dha xiluy.
Portugal
Sing-cen ci-hwa(行政區劃 )
18     Weyanapaw  2,255 km2（871 sq mi） 244,836
Latvia
Ris(歷史)
Ana nanaq wada 10 kbkuy hngkwasan mslutuc ka seejiq tnealang ni knglangan nganguc o,ida wada msupu Owcow Sehwey 12 Sci da. Hici hari 12 Sci, tgkingal empgarang kari Utux Baraw o snkulan Cyawcung,miyah dhuq truma yayung Tawcyawahe muda pgarang kari.Kiya ni mdudul phiyug pndhugan yahun seejiq embarig Tekwo ni empgarang kari Utux Baraw.
Portugal
Cin-su (軍事 )
Supi na Putawya niiwe, niqan supi bale ma kwocya an’cen putwe, dheya we niqan yiu-ping, cuyen-ping ma hotong-ping. Knkawas 2011, kana cungkwe-cyun na we 3.99 wan hei, ru-cyun we 22100 heii, hay-cyun we 10600 hei, kong-cyun we 7200 hei. Kiya duri we, niqan ka tipeyi putwe ma cun-cyunsu putwe na duri, kana kwo-ming hawe-twe cing-ca na kongho-kwo de, hmrinas 20 wan.
Latvia
Ris(歷史)
Kiya ka kiya ni ida ini snhiyi Citucyaw ka tnealang hiya. Kiya ni wada skulan Ratwoweyya ka Jarman sccyun, mangal puniq, yayu iyux bi priyux smhiyi Citucyaw seejiq tnealang hiya. Siida ga seejiq Qerwoniya, seejiq Semeycyareyn, seejiq Ratecyareyn, seejiq Serwoniya ida tna pnhiyug klwaan dha ni syukun na ka miyah mrmux seejiq. Kiya ka kiya ni prajing Sci 13 siida, ida seejiq Tekwo ka kmlawa Ratwoweyya saying ni hunac Aysaniya. 縮圖 Bukuy do mniq nngalan dha ticyu phiyug klwaan Sccyun ,kiya kaklaan saw Mariyati uxay uri o Riwoniya.Hici do maa pusu bi kaka mawyi ka Ricya,hngkawas 1281 do teumal Hansa Tungmung.Sci 16 mnhdu ka ppais Qewoniya do mhiyug ka Quarran kungkwo,kiya ni maa Poran, Ritawwan Reynpang na Cuhowkwo ni nklwaan dha da.Sci 17 do Quarran kungkwo ga mniq Feycow,Meycow dnii phiyug Cminti ksun.
Toda
Pnklaun pnatas rmiyaw mi qqtaan（旅遊觀光資訊）
Natou seyn-ri sapah paysan tutipiq
Quri mangal wauwa sbiyaw ka Truku
Quri mangal wauwa sbiyaw ka Truku 以前太魯閣族結婚的方法
Portugal
Cing-ci (經濟 )
Hbangan dduoyan Putawya nii saya we Ow-yen. Alang qnlhangan marah dmoi Ow-yen nii ka Putawya nii.
Quri mangal wauwa sbiyaw ka Truku
pstrung kuyuh gneeluk 擄掠女性的結婚
(1) Kuyuh gneeluk paah seejiq isil alang.
Portugal
Kari (語言)
Kari Putawya ka kari qnlhangan Putawya, kari nRomancu. Kari Putawya nii we pnspuga Ratingyi, 2,000 knkawas cbeyo wada pyugan knlhangan Roma ka seediq Kayarto Ipiriya-pantaw, seediq Ryositayniya ma seediq Iripiya. Kari mndungus Putawya we, pneeyah daya nPutawya daka Cyarisiya, “kari Cyarisiya-Putawya” kesun daha, berah na pheyu qnlhangan putawya nii de dooyun seediq hiya di. Kari saya n Cyarisiya we mnten ba daka kari Putawya, ma, kongtongti na mskari Putawya ka dheya duri. Berah na pheyu qnlhangan putawya nii de dooyun seediq hiya di. Kari saya n Cyarisiya we mnten ba daka kari Putawya, ma, kongtongti na mskari Putawya ka dheya duri. Kiya duri we, kari Putawya daka kari Sipanya we mntena riyung, dehuk 89% ka kntnaan daha, seediq daha mnuuyas we, leexan daha mpprengo kana daha kari nii. Cyawyi tisi na Putawya nii we, niqan secen-cyawyi(3 knkawas betaq 5 knkawas), cicu-cyawyi(6 knkawas betaq 15 knkawas), congteng-cyawyi(16 knkawas betaq 18 knkawas) ma kawtun-cyawyi. Cicu-cyawyi daha we 9 knkawas ka yiu-cyawyi, mttuku 6 knkawas de, asi ka mosa sapah pyasan de, idas 9 ali 15 knkingal knkawas. Cicu-cyawyi we teru ndaan smluhe, tg1 ddaan smluhe we 4 knkawas(ineci betaq sunenci), tg2 ddaan smluhe we 2 knkawas(u-ryo nenci), tg3 ddaan smluhe we 3 knkawas(cinenci betaq cyonenci). Congteng-cyawyi we ini eyux ppuuyas ka kiya, niqan putong kawcong cyawti ma cisu cuye cyawyi daha nii.
Quri mangal wauwa sbiyaw ka Truku
pstrung kuyuh gneeluk 擄掠女性的結婚
(2) Dhuq alang ka Kuyuh gneeluk nii o mniq sapah Bukung alang.
Portugal
Wun-se (文學)
Bsiyaq riyung ka wun-se risu na Putawya niidi, spatis daha patis ma uyas gmarang. Berah na knkawas 1350 ma sbukuy na, seediq mskari kari Cyarisiya-Putawya we, prading meniq Ipiya-pantaw hii mdooda muuyas, moda gmarang pgkela wunse wun-hwa daha. Ciar‧Wesunto we, heya ka tnpusu ma pnslutuc sici-wunhwa na Sipanya daka Putawya.
Mey-su (美術)
Bsiyaq bale ka meysu risu na Putawya di, 15 suci Kotosu hwehwa-sutay ka Nuno‧Kongsaarwesu hwa-cya we, heya ka kingal paru ba ngaya daha ciida; kiya duri we, Joco‧Marea ma Korunpano‧Poartaro‧Pinero we, paru ba ngayan daha sensu-cuyi cujan-pay hwa-cya. Joco‧Marea we “Fato” na ka wada ptngaya heya, meniq ka Korunpano‧Poartaro‧Pinero we, hwa-hwa na hnyegan seediq ka wada ptngayan heya, heya nunhwa ka su-jen Antoro‧Tokuntaar ma congtong daha berah ka Toawfero‧Puracya.
Uuqun (飲食)
Eguw riyung ka so ppuqun na seediq Putawya, smkuxul mekan hay-sen ka seediq Putawya, niqan kingal kan-seti, ma-cesyo kesun daha, yaani kbekuy sngari hari ka sgimax nah ii, muduh sating-yi duri ka kuxul bale mekan seediq. Kaar-torata nii duri ka tnnanak hay-sen na Putawya, haysen non-tang niqan qcurux ma bunga tumun. Duma hhanguc sama nPutawya we, niqan hei dapa, siyang, hei miric ma hei rodux, so ka rwan-tun na Putawya, fejoata, Pasi kawjo, siyang beru babuy Putawya ma, siyang gmaxun ha-ri ka arentoju dnii. Quri daya na Putawya we niqan hnngedan ini pntena duri, so ka Arroz de sarrabulho ma Arroz de cabidela dnii. Peeyah naq Roma su-ci de cuko ka sino lipas nPutawya di. Seediq Roma de pgluban na cyo-sun daha Pakokosu di. Sino lipas nPutawya nii we, ida naq kuxul riyung seediq miimah sino lipas, ma, mneegu mangal kwo-ci ta-cyang duri.