cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Afghanistan
Kana ka sejiqun o niqan 33,332,025 hiyi.
Gaga Kabul ka pusu alang paru, jiyax 19 idas 8 ka jiyax skrayan klwaan.
Manu ka dxgal Afghanistan ga wada sugan 58.10% ka dxgal qpahan, 2.10% ka dxgal bbuyu, rahuq dxgal do niqan 39.80% na.
Bukung klwaan ta sayang o kiya ka Ashraf Ghani Ahmadzai, pnaah hngkawas2014 idas 9 jiyax 29pnrajing kmlawa klwaan. cinkhulan sa knita sa brbiru.
Risu( 歷史)
Wa mniq Yaco thunac ruwan dxral knlangan ka Afuhan yis rang kang Hokwo, kori Posu-kari Pusetu kana sundha Afuhan, tlungan na wa bay pusu alang cka tama baraq Yaco. Pusu bay dungus kari Pusetu u kiya ka alang sediq Afuhan enca.
Sediq Pusetu sundha sediq Afuhan uri, mniq alang hini u hbaraw bay sdiqun kiya, adaw ka mniq klwaan dxral ruwan, tuumal knbsyaqan ndaan mspais mccbu, annaq nou bay cmiyuk kndadax nganguc mbiyax bay knrmux klwaan icil ka Afuhan nii,kiya daw miyah ryuxan na wada pprihan knrmaan turu naqah ddaan elu.
Cnduray nii pa, wada hari pkuuka ka bbriyun hbangan Afuhan, pusu balay stama dnayaw klwaan icil, kiya u kndadax dnayaw qmpringan Omin wa nniq 40% pnspuwan pnyahan na hmaan Afuhan nii.
Kingal uri u pusu bay uruc bbriyun hbangan na u qmpahan pnwalang kiya daw qpahan dxral na ktuku dxral phmaan2/3, mhuma pnwalang cudu u kari balay, 3616knbkiyan ka sdiqun na, adaw ka mrrudu mccbu kiya ka mtlutuc naqah bay bbriyun hbangan dha, kiya ka llbu bay mrana qmpahan knlangan mniq babaw dxral hini.
Tiri(地理）
Wa mniq cka Yaco ka tlungan nniqan lnglingay Afuhan nii, daya na wa psnakan Tukumanstan, Ucbeykstan, mi Tacikstan uyasan turu klwaan, hnraan hidaw u wa mtlutuc Congkwo, hnraan hunac hidaw pa, wa uyasan Pacistan, uqiyan hidaw u wa uyusan klwaan lrang .klwaan ruwan dxral ka Afuhan nii, pniyah hnraan daya hidaw dhuq uqiyan hunac hidaw u wada ddaun dwiyaq Sintukuse pswayan klwaan, kiya ka maasmalu kingal Wahancerang. Ma cka Yaco klwaan ruwan ddxral mi ou ddwiyaq ka Afuhan, kiya ka dxral brnux u pswayan mniq klwaan na alang daya hidaw mi uqiyan hunac hidaw. klwaan hini pa dwiyaq Nosako tubaraw bay, tnhyaqan na sbrnux ucilung 7485mm(24,557 ft) knbaraw na. Kana alang hini pa, ou bay ka mdngu dxral, mtasaw bay yayung qsiya u ini hari kbaka, mniq babaw dxral hini mdngu bay dxral kngkingal ka Sistanneyliyo,asu dxral.Mskuy mi mdngu bay dxral na ka lnghangan, mtilux ka karac rbawan, mskuy ka karac misan.
Kiya ka klwaan nii pa, niqan bay cikuh mrunu, pusu bay pniyah ddwiyaq hnraan daya hidaw na dwiyaq Situkuse.
Niqan 647.500 km² (249.984 mi²) beyhing bay dxral, bkuwan hangan mniq knlangan u spatul kingal beyhing klwaan ka Afuhan (bnkuwan naq mniq bukuy Meyteyng), (pstnay na, nniqan dxral Afuhan nii pa wada cikuh hari alang Ameylika Tokosasco).
Kiya daw, adaw ka klwaan yahan knrmux sediq Sureyn mi bukuy daw mccbu na ruwan nanaq, kiya ka pusu balay Kwan can mi pusu pnyahan dxral nii u ou bay htiyan tndxral mi ini dha ddiyun, kiya ka pnyahan dxral nii pspuwan kana wada hmrinas l puniq hbangan Ameylika, dhuq saya pa ou bay dngusun wa dha psaun ddaun, bukuy na balay daw, saun dha prading mangal ka pyahan dxral mi pyahan dbtunux nii da. bnkuwan truma nii ka sdiqun alang paru Afuhan bnkuwan hangan sdqun smpuwan (kngkawas 2004)
● Kbur
● Kantaha
● Horato
● Macaylisalifu
● Cararapato
● Kuntos
● Cacni
● Pamiyang
● Pakorang
● Parha
Btakan qoran
= Btakan qoran (麻竹) = Btakan qoran nii ge, mthiti hari klaun ita Seediq mesa kari rudan. Rmabang qnthuran ma qndisan na btakan qoran nii daka btakan bale, puqun ka lexi na ma, dngeun ma qmasun daha duri.
Afghanistan
Singcng-cyuhwa（行政區劃）
Psaanak na 34 uysan ka Afuhan, ruwan Sng uyusan na Seyn, Ci, Siyang, Cun, pusu na alang wa mniq Kpur. Hangan na kingal Sng:
Btakan qoran
Lekuh bbulan qsiya rudan ta cbeyo ka btakan qoran nii, sbruxun daha ma teru kulo ka btakan na, niqan naq sepac kulo duri. Smburux ciida we, pniqun quwaq icil ma pniqun kulo plabu na ka tgiicil ma, dngeun hayan. Mdengu dige peeyah quwaq na meruq plabu kulo na, krngiyun ka puting na ma, seegul wahu ppheyan ahing.
Afghanistan
Singcng-cyuhwa（行政區劃）
Kpur Patahosan, Tahar, Kuntus, Parho, Cuccan, Faliapu, Patocis, Horato, Kur, Sarpuro,Samankan, Pakorang, Pamiyang, Parwan, Wartako, Kabisa, Rakomon, Nurstan, Kunar, Nankohar, Rociar, Ciacni, Uruckan, Fara, Nimuruc, Hormanto, Kantaha, Cabur, Pakotiya, Pakotika, Hosto,  Pacieytika, Hosto, Pancieysir, Ciaykungti.
Btakan qoran
Ani naq mndengu ka btakan qoran nii we chedin hari saapa, kika mqedil du we, daha kulo ma teru kulo bbulan daha qsiya ka dheya, asi ka rseno mheyan bbulan sepac kulo. Ado uka liwas ka cbeyo, spheyan dehuk sapah ka qsiya de, asi phyegi siyo hprayan, stkuhun hmeruy ribo ma sepih de pure ido ma so smsama.
Afghanistan
Ttsaun(教育)
Bukuy mccbu dow, cikuh bay sediq mpsruway ka Afuhan, ini kla pnatas u dhuq bay 65%, wana bay 4% ka qridil mnuyas patas. Mqlahang brah Afuhan nii u wada na psaun pwla bay tlungan ka ttsaun.Mniq alang knlangan embiyax bay cmikul, kiya ka ddaun ttusa tuura bay ini biyax mrana.
Pniyah Kngkawas 2002 dhuq Kngkawas 2004 ciida, yabay niqan 420 kbkiyan laqi mpuuyas pprinah miyah sapah pyasan, dhqun na musa sapah pyasan knhbaraw laqi qridil musa mangal biyax ttusa nii pa,kiya ka kndudul miyah da.
Btakan qoran
Snakun:Tgdaya
Afghanistan
Ttsaun(教育)
Kngkawas 2003, laqi qridil mniq sapah pyasan pstnay na 30%, ttusa sapah pyasan paru pdaun na, so ka sapah pyasan paru kpur… dnii mturu pspuwan sapah pyasan paru,kingal ka pyasan qmqur pnwalang, kingal ka pyasan pcpingan, kingal ka sapah pyasan mqita mnarux mi mptusa laqi ka sapah pyasan.
Saya wa qmpah pusu bay qmpahan sediq, mptusa ka mniq qpahan seyhu mi sapah pyasan, kiya ka mpqapah nii pa,kndadax klwaan icil kana, kiya u ou bay kndadax alang Eo-Mey na sediq klwaan icil.
Cingci(經濟)
Ananaq dhuq saya Kngkawas 21 ka Afuhan,ida pusu qmpah qpahan pnwalang na, dsediq u dmuuy kluwan ccamac pyahan na pqpah,cikuh bay dmuuy kikayi mi ruru tdruy.
Bukuy na mncbu daw, klwaam hunac hini knou bay kbkuy hputing hbangan miyah dmayaw klwaan icil, mpmiyah ka qmpah ta pnwalang mi phyuwan pnarah ka ddaun bbriyun nii, mpmiyah dungan ka hbangan bbriyun da, kiya u hbaraw bay sediq ida mqrinuc na. Qmpringan Taliban ida dmuuy dxral uqiyan hunac hidaw, uka ana ima sediq musa alang hini mi uka ka ddaun mbbari hbangan uri,kiya ka saya pa, niqan bay bbriyun hbangan u wana bay niqan mklawa heyta mppiya qpahan bbriyun hbangan nii, ida ka tcipiq qqpahun bbriyun ka alang dhiya, smtama bay dyawan klwaan icil.
Adaw ka wa mniq ruwan bay alang tndxral,ini sdalih ucilung,pwla wa naqah bay bbriyun na, pusu pnyahan qnbsyaqan Kngkawas mqrinuc.
Kluwan sediq（族群）
Ou bay alang kiuwan sediq ka Afuhan.Sdiqun na wa suun sediq qmpringan hbaraw bay kluwan tcikuh sediq duwan.Adaw ka Kngkawas yabay maxal msngari hari ini pswasut kmuruy da, pluban na knparu qmpringan pnlltuc bukuy sediq mi ranuq na sediq u ini klai ka mnlngu spuwan da.
Patas saan qmita pnatas (參考資料）
Snakun:Toda
Knaziy
= Knaziy（紅香部落） = Gaga mniq Nantowseyn Jnaysyang ka alang Knaziy.
84 sapah ka kneegu na sapah, 264 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 96% niqan 253 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 4% niqan 11 hiyi koia.
Tu-ku-bey-cu na alang（部落特色）
Alang Knai (Alang Hongsyang) ka bsiyaq balay alang Tayal Squliq.
Nniqan niya（所在位置）
Nanto keyng Jinay go Hwasyang cwen alang Knai.
Knlbangan（範圍）
Wa mniq mksipaw tunarac Yayung Peykang mi, Payku ddwiyaq beyhing hruwan hidaw hunac lmiqu.
Nniqan lnglingay（地理環境）
Llmiqu, haypa 1170 m.
Quri ppanan rulu（交通資訊）
Mriq rulu:
Tayhoku> Formosa Kwotaw 3 haw> Sweysaryeyn Kwotaw 6 haw> Tay14 seyng>Hari>Paran>Elu Rising seyng> Elu keyng cida elu Jweyyeyn> dhuq alang niyi da.
Ppwaluk tyeyn-cu patas qtan alang（電子地圖連結）
Teyncu patas pkla nniqan alang.
Klwanan sediq（部落所屬族群）
Tayal.
Sduwi na kari saya（當今使用語言）
Skari kari Tayal, ska kari Telu.
Snlhayan snhiyan（宗教信仰）
Kiristo kyo: Hongsyang Kiristo Cyoro Kyokay,
Hongsyang Sin Yasu Kyokay.
Pnyahan alang（部落由來）
Knai pa dungus niya u “Qulung smturung krpuhan bay hidaw mrbu ka hmidaw lmiqu ssiyaw alang, wada pkdungus bay qtan ka pkbanah mbanah ka wasaw qhuni dara”. Wada ka seyhu Nihong daw, miya qduriq Taiwan hini ka Kokominto seyhu, kiya ka wada pryuxun Hongsyang ka hangan alang da,
Cbiyaw balay ka alang Knai pa knkingal mkpuruh ka alang wa mkrhak Yayung Peykang mi cida Yayung Tepirun, ya bay 300 mi 400 kngkawas ka prading muru elu rudan “Pyanan” mquri tudaya 8 alang pa to bay pnswayan snpeyyah Knai musa nganguc phiyu burah alang kana, so kiya daw knkingan alang hini pa ida tmhangan nanaq “Knai”, dungus niya u “Pnneyyah Knai Niya”.
Quri pplahan mi sanan rmiwaw（旅遊觀光資訊）
Qhdin Alang Qhdin.
http://www.renai.gov.tw/sightseeing/view20.htm
http://0rz.tw/5b3rH
Qntan patas(參考資料)
Jinay gokosyo wangcan: http://www.renai.gov.tw/content/index.php?m=1&m1=8&m2=77
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Bhutan
= Bhutan (不丹) = Gaga kska Yacow ka Bhutan, 27 30 N, 90 30 E ka gaga na nniqan.
Kana ka knlbangan na o 38,394 sq km (hangan na o Tg137)
Btraw
Skicu dha daan kmatay mi dmurus ccamac ka durang kiya, ini dhok kingal sngayan da u kiya saan dha mita ka durang dha da, mhdu smalu durang ka sediq da u, spuhan dha sa“ana su nanaq kndadax hraan hidaw mi ana su nanaq kndadax uqiyang hidaw, qulung bey uda qmqah hini.”so nii mrabu lmawa Utux ka dhiya, iyux pcmiyah muda tdiyan durang dha hiya ka ccamac. Snakun:Truku
Bhutan
(knlbanga dxgal o 38,394 sq km, knlbangan qsiya o 0 sq km).
Kana ka sejiqun o niqan 750,125 hiyi.
Manu ka dxgal Bhutan ga wada sugan 13.60% ka dxgal qpahan, 85.50% ka dxgal bbuyu, rahuq dxgal do niqan 0.90% na.
Bukung klwaan ta sayang o kiya ka Jigme Khesar Namgyel Wangchuck, pnaah hngkawas2006 idas 12 jiyax 14pnrajing kmlawa klwaan. cinkhulan sa knita’ sa brbiru’
Tiri (地理)
Wa mniq trahuc Asia ka Putan, koka ckcka wa mniq ratuc narac mi stabuy narac duwiyaq Simaraya, iril daya mi daya u mslutuc Cyukoku, mquri iril mi tutrahuc mi narac pa muayus Sicin pang Intu mi iril Mengcyara pang mi muayus Arunacyaar pang.
Koka niyi u koka wa mniq ckcka duwiyaq, tudaya u tubaraw daya mi trahuq u turuma ka nniqan, karac duwiyaq tudaya u knskuy balay, htngayan huda tnkawas ka lmiqu tudaya, karac tuckcka ayu pa muxul hari kiya, tutrahuc u qqapur bay ka lmiqu, mkduwiyaq truma mi mbrnux pa sshuriq mi mtilux hari ka karac, nniqan na u wa mquri Trahuc Asia. Kana koka Putan pa wa bungan lmiqu u 72%, rmabang kana Trahuc Asia. Rmabang bay tubaraw duwiyaq pa, wa mniq muayus Cyukoku mi Putan duwiyaq Kankapnsn, knbaraw na u 7570 meyta.
Singcng-cyuhwa (行政區劃)
Kana koka Putan pa psnaqan iril cyu, ckcka cyu, trahuc cyu mi narac cyu, trahuc cyu mi narac cyu, truma singcengcyu pa, psnaqan 20 cong.
Cngcu (政治)
Putan gikay u psnaqan koka ingkay mi kokomin gikay, kana koka ingkay u niqan 25 hiyi knhbrawan, 20 hiyi knhbrawan u unuwan kndadax seynkyo, msngari da u bukung koka ka pnhiyu psdhu, ngalan ing kana koka ingkay pa, naqah mntumal tang; ging kokomin gikay u malu phyuun ka mntumal tang.
Sptutuy phiyu mpseyngkyo ddha ingniyi pa, kasi ka qulung bay mnnuyas daygakusey.
Kngkawas 2007 idas 12 diyax 31, muda muwaya tubaraw giying seyngkyo ka Putan, kndadax 48 hiyi knhbrawan pnusa hangan bbtaqun mi, muda umaw 20 hiyi ging tubaraw gikay.
Cingci (經濟)
Pusu bay qpahun kungyey u qqpahun ttiping quri so pkrana smmalu ddiyun tnsapah kddiyax mi uqun smnluwan, 74% sediq mpqpah u mpqpah qpahun phuma pnwalang mi mtabu tnbuwan mi mhuma qqhuni. Pusu bay nngalan pnhuma pnwalang tnkawas mntxal u payay mi lhngay mi mugi. Biyax qsiya phru deyngki ka pusu bay nngalan hbangan, ya bay 72% biyax qsiya phru deyngki ka sbari Intu. Qpahun ryoko ka kkingal pusu stmanan pnyahan nngalan hbangan. Cbiyaw han u ini bay ppwaluk quri knluwanan nganguc ka Putan, kngkawas 1974 ka hana smruwa ptmay sediq gaykoku, Putan saya da u niqan 150 ka dayri qpahun ryoko.
Ana so ini hhtur knhbrawan hiyi sediq nganguc miyah rmiwaw, binaw wana nanaq musa rmiwaw qnlhangan seyhu ka ssaun rmiwaw, 3 hiyi uxay u hmrinas 3 hiyi ka pnspuwan pa, tntaxa hiyi u kasi ka subway 200 pila Amirika ka jeyking, kiya ka ddiyun qmlahang nniqan ida nkiya mi waya rudan cbiyaw. Elu paru u 3000 kiro. Dapa ubal, roba, dapa dmay ka stmanan bay shaqun qqiya. Pusu bay stmanan mbbari stkuwan mi stmanan mpdayaw heytay qmlahang koka ka Intu. Thiti bay kana mtqiri knlangan babaw dxral smruwa pusa treybi mi wangru ka Putan uri.
Jncyuan (人權)
Kkngkawas1990, seyhu Putan u mnuda quri snburah minjoku, wada dha lwaqun nganguc kana ka Rocang joku(pusu bay u Nipoar), hmrinas knbrawan kana koka 1/5. So niyi ka ndanan u pdudul sediq Rocang mpalix pnwaya pusu biyax bukung, phiyu seyhu pnwaya taygi ka sngtangan seyji. Knhbaraw bay Rocang joku u snrnu ini pntna kari seyji kiya mi wada qrapun mi lwaqun mi ulkan kana dnuwi jaysang. Cida, mabang bay mrrudu ka Putan mi kndudul bay mrana uri, kiya mi dmuwi Putan anjeyng buday muda muruc mi lmiwaq hbaraw bay sediq. Spuda snpuwan UN nanminsuusu, dhuq kngkawas 2008 cida, mnniq iril Nipoar nniqan mqraqil sediq ka mqraqil sediq Ptan pa hmrinas 107000 knhbrawan hiyi.
Bsiyaq hari kngkawas mniq nniqn mqraqil sediq cida da u, hbaraw mqraqil sediq pa prading mquri Kanada mi Nowey mi Ingkoku mi Awtariya mi Amirika dkoka niyi muda singsey hniwan mqraqil sediq, so malu musa thdil quri koka kiya. Kngkawas 2008 dhuq kngkawas 2012 cida, wada srwanan Amirika hniwan mqraqil sediq ka 60773 knhbrawan hiyi mqraqi sediq Putan. Alaw ka ini srwani seyhu Nipoar ka mqraqil sediq Putan mnniq koka dha mpsediq koka Nipoar, kiya mi dsediq niyi u wada msediq uka meybu koka suncahaya, uka biyax hnyuwan mi biyax seyngkyo.
Kingal dungan  u, wada pusa kari ka seyhu Putan, pnhyuwan tang dmqraqil sediq niyi pa to so ini puda waya mi pnsliyan mpqnaqah ndanan kana.Pusa kari ka pnsliyan snbeyhing mita biyax sediq, wada smliq kndusan txtaxa sediq ka seyhu Putan, yawkyo kana sediq tnualang, kana ini khbaraw minjoku, kasi ka mlukus lukus knhbrawan minjoku ka mniq nniqan pnspuwan nganguc. Mniq byo mi seyhu mi sapah pyasan mi nniqan seyhu, kiya mi pnspuwan mssli u muda sndhu bay uuda pnwaya.
Saya, seyhu Putan mi dmpciyuk seyhu u(pusu na bay u Putan Kyosanto (Maryeymaw)dndulan biyax pahung lqlic Putan) ini palix mttdiyal.
Balung
= Balung（中巴陵部落） = Gaga mniq Tawyuensu Fusingcyu ka alang Balung.
Bhutan
Jncyuan (人權)
Dmpciyuk seyhu niyi u mnuda pusa kari sbrahun ka pnwaya quri dxral mi pdkaun ka biyax ssnaw mi qqridin mi seyji mincu dniyi ka yawkyo dha, binaw wada hrtanan seyhu mi wada pklanan sa pnsliyan ini puda waya.
Balung
82 sapah ka kneegu na sapah, 225 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 73% niqan 165 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 27% niqan 60 hiyi koia.
Bhutan
Jncyuan (人權)
Saya, dmpciyuk seyhu u smatang spuda mtdiyal pspoxun ka pnwaya bukung seyhu Putan.
Knhbrawan hiyi sediq (人口)
Knhbrawan hiyi sediq Putan u 672,425 (pnspuwan kngkawas 2005 sspu keyngsa knhbrawan hiyi sediq).
Pntnaun pnsung kana mtqiri knlangan babaw dxral u scuqi tqapur nniqan sediq koka ka Putan uri.
Balung
Pusu nniqan alang(部落特色)
Alang Balung sun dha Balung, Barung ni Baling. Alang Balung nii o niqan tru klgan hangan saw daya Balung【Balong】、kska Balung【Tayax】、hunac Balung【Phay】.
Bhutan
Knhbrawan hiyi sediq (人口)
Minjoku Putan u malu psnaqun tturu kluwanan:
Balung
Nniqan alang(所在位置)
Paru alang Tawyuan nyusan Fusing alang Hwaling.
Bhutan
Knhbrawan hiyi sediq (人口)
Kari Cungke mi kari Ingkoku ka kari sduwi seyhu, sediq Rocang Nipoar u rmngaw kari Nipoar.
Balung
Gasuc nniqan(範圍)
Gaga mniq daya hraan hidaw nsgan Fusing nyusan Fusing alang Hwaling sayang, mniq kska dgiyaq hraan hidaw Balung hiya.
Bhutan
Knhbrawan hiyi sediq (人口)
Kari Cungke mi kari Cang u niqan balay pnluban.
Balung
Tiri lnglingay(地理環境)
Mniq kska dgiyaq hraan hidaw ka Balung, yabi 1160 dhuq 1220 knjisan ka dgiyaq dha.
Bhutan
Knhbrawan hiyi sediq (人口)
Kana sediq koka Putan u msupu snhiyan kana, snhiyan koka u bukyo pniyah Cang, pusu bay kluwanan bukyo u Cupakecyupay, niqan uri ka 25% ka snhiyan dha u Intukyo.
Balung
Pgkla patas Ciyawtung(交通資訊)
Mgrig rulu: Tduwa muda daya elug Tay7 mtmay alang dgiyaq nuysan Fusing, lutuc elug Balin Taw116 mtmay alang Balin.
Bhutan
Knhbrawan hiyi sediq (人口)
Muwaya balay pnhyuwan byo u kngkawas 637.
Balung
Pgkla patas Ciyawtung(交通資訊)
Ppanan rulu:Tduwa ppaun basu Tawyuan (Tasi-Rwofu-Balin)kika mtmay nuysan Fusing ka basu, dhuq saw bukuy bi Balin do kika tucing basu ni balay bi dhuq da.
Bhutan
Knhbrawan hiyi sediq (人口)
Sinjya Itukyo pa to wa mniq turahuc Putan, niqan Spopay mi Pisnupay mi Singripay, niqan uri ka byo Intukyo u wa mniq Sinpu.
Balung
Sjiqan klgan nealang(部落所屬族群)
Atayal.
Bhutan
Knhbrawan hiyi sediq (人口)
Niqan Pnkyo uri ka Putan, binaw hbaraw bay ka wada ddulan Ningmapay bukyo pniyah Cang da.
Balung
Djiyun kari(使用語言)
Kari Atayal ni Tlu.
Bhutan
Pnyahan pnatas (參考資料)
Snakun:Toda
Balung
Pnaah alang(部落由來)
FImi Balung nii o qhuni hinoki, saw qhuni harung, niqan prngaw dha qhuni Tawmu uri, qnbhangan mu o snqsiya seuxal ka hini siida, hnici egu bi qhuni hinoki, kika angal dha sluun sapah, kiya ni pnaah hini ka hangan alang nii.
Yasa kmlawa klwaan Nihung siida ka dgiyaq Balin mniq saw minkwo hngkawas dha pnhiyug dha spruq bali puniq hmtur seejiq alang, dhuq saw tgdha paru bi tnjiyal tnlangal klwaan siida ungac da, kiya ni tmhangan dha daka.
Hangan Balung uri ka Balin nii, uxay uri o Malun ni Balin. Hunkawas 62 dgiyaq Takwan(dgiyaq Lala) yasa hjiyan egu bi paru pusu qhuni, kiya ni priyux miyah bi rmigaw seejiq nniqan.
Mnhdu snluan ka elug beyhen do, egu bi smalu elug seejiq asi nniqan hini, kiya ni pusu pnhmaan dha o qlupas.
Pgkla patas rmigaw(旅遊觀光資訊)
Pqtaan mprigaw:
◎Qhjing Sinsing:
Ini hari kmalu ka ppanan dha ni ini hari klaun seejiq uri, qhjing o kndadax ssiyaw dowras yayung Tahan suriq, ida egu balay ka qsiya.
◎Hakaw Barin:
Kngungu
= Kngungu（各姆姆部落） = Gaga mniq Yilan Nanawsyang ka alang Kngungu.
Balung
Pgkla patas rmigaw(旅遊觀光資訊)
Yasa hnturan paru ddgiyaq, tgdha bling elug ni tgkingal elug bilng Balin o lutuc hakaw, naqah hari muda ka hiya ni kingal nanaq qntaan ka hiya.
Gabon
thumb|Flag of Gabon (加彭）|alt=Flag of Gabon
= Gabon (加彭) = Gaga kska Meycow ka Gabon, 1 00 S, 11 45 E ka gaga na nniqan.
Chishang
Nsgan Chishang o gaga Nsgan Taitung, kmpraan kana dxgal o 79.23 km², (dxgal dgiyaq o 12.44 km², dxgal pmblxan o 1.05 km²). kmhbragan hiyi o 7,640, sapah o 2,901, seejiq tnpusu 2,162 hiyi, knhbragan hiyi o 28%(Sbnawan). Nsgan alang o seejiq klmukan ka pusu(hbaraw) balay.
Gabon
Kana ka knlbangan na o 267,667 sq km (hangan na o Tg77) (knlbanga dxgal o 257,667 sq km, knlbangan qsiya o 10,000 sq km).
Balung
Pgkla patas rmigaw(旅遊觀光資訊)
◎Ida nkiya pqita paru bi pusu qhuni dgiyaq Takwan:
Kngungu
97 sapah ka kneegu na sapah, 351 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 95% niqan 332 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 5% niqan 19 hiyi koia.
Gabon
Kana ka sejiqun o niqan 1,738,541 hiyi.
Balung
Pgkla patas rmigaw(旅遊觀光資訊)
Hangan Lalasan o Takwansan han ka hangan seuxal, kari Atayal o suyang bi qtaan, hngkawas 1975 tmhangan Takwansan ka kmlawa klwaan dha. Ungac brahan musa mrigaw ka hiya na, pusu wana bi tduwa saan qmita paru qhuni ka sayang, kana empusal dha paru qhuni o niqan kana ndaan ni tduwa rngaw, niqan patas spgan kana ka paru pusu qhuni hiya pgkla seejiq miyah rmigaw seejiq.
Kngungu
Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal88%, Amis3%, Truku1%, Bunun1%, Saysiyat1%, ni rahuq na o1%.
Gabon
Gaga Libreville ka pusu alang paru, jiyax 17 idas 8 ka jiyax skrayan klwaan.
Balung
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Truku
Gabon
Manu ka dxgal Gabon ga wada sugan 19% ka dxgal qpahan, 81% ka dxgal bbuyu, rahuq dxgal do niqan 0% na.
Bukung klwaan ta sayang o kiya ka Ali Bongo Ondimba, pnaah hngkawas2009 idas 10 jiyax 16pnrajing kmlawa klwaan. cinkhulan sa knita’ sa brbiru’
Cyapong (加彭)
Cyapong konghoko ngalan dha Cyapong lmawa, qnhlangan
wa mniq tukcka irill Ahuyrika. Tuiril n aka Cineyyawan,tuiril daya ka Cutawcineyya tudaya u Komayrong, tunarac mi tuhunac u wadaso lbuwan Kngko konghoko Ya bay so 27 knbkiyan pinghwang kongri, spuwan u niqan 150 knbkiyan knhbrawan hiyi sediq. Sotu mi knbeyring bay alang mkbrnux u Cuyosu.
Rikisi rudan cbiyaw
Ini sturung sediq Oco brah cida hanpa, uka hari sediq ka mkla rikisi Cyapong. Tu14 seyki cida, sediq dmuwi kari Pantu ka prading miyah thdilhini. Tu15 thiti daw, Putawya tansyeyncya mi sediq mqpah mbbari ka dhuq hini. Nniqan mkngahu ucilung ka wada muyahan mssli mbbari quli mqpah mbbari Horan, Inggran mi Hwako ka hini. Kngkawas 1839 mi kngkawas 1841, phiyu dxral qlhangun ka Hwako.
Rikisi mncbiyaw
Kndadax Tu14 seyki sediq Pantu ka miyah thdil hini. Tukingal balay mniyah hini ka sediq Oco u sediq Putawya. Dmuwi kari Putawya tmhangan nniqan hini pa gabão, dungus na u so bay ucux lukus ka rhngun yayung yayung Komo. Sediq mqpah mbbari Horan, Inggran mi Hwako u tu16 seyki ka dhuq hini.
Nyahan knrmux Hwako
Kngkawas 1839 mi kngkawas 1841 cida, wada phiyu dxral qlhangun ka Hwako. Kngkawas 1910 cida, wada mnHwasu cutaw Ahuyrika mi mksspac tndxral klkingal uri ka Cyapong. Kngkawas 1960 idas 7 diyax 15, wada srwanan dukuricu Hwako ka Cyapong. Kngkawas 1960 idas 8 diyax 17, wada mndungus bay qnhlangan dukuricu ka Cyapong.
Mngangal dukuricu
Kngkawas 1960 cida, nhana balay dukuricu cida ka Cyapong, mniqan 2 ka cngtang. Ini qbsiyaq, smruwa psupu pusa hangal taxa sediq mptutuy soto. Kngkawas 1968 idas 3,
Awmaar Pangko ka pkla kari Cyapong u qnlhangan pnwaya taxa tang, wada smruwa ptalax BDG nkiya, phiyu Cyapong mincutang. Pangko u kngkawas 1973 idas 2, kngkawas 1979 idas 12, kngkawas 1986 idas 12 lmutuc phyuwan soto.
Kngkawas 2006 idas 12 diyax 17 cida, Cyapong kokomin gikay u prading mndungus bay meytaq hyo seynkyo. Kana bay knhbrawan hiyi ging u 120 hiyi; wada mangal 81 hiyi ging ka Cyapong mincutang, Cyapong jnmin ryeynmong, Cyapong cngcyu mincu mi pkrana ryeynmong ka wada mangal 8 hiyi ging mi 4 hiyi ging. Kngkawas 2007 idas 1 diyax 25 cida, mtutuy ka burah seyhu, Jang Ayyeyko Entong ka psdhuwan qpahun congri
Nniqan Lnglingay (地理)
Wa mniq msdalih Cutaw tukcka Ahuyrika mi mkngahu Tasiyang ka Cyapong, kiya ka knkarac knou quyux Cutaw, kana knrbangan tndxral u 85% ka qpuran jotay yurin. Niqan 3 ini bay pntna ida nkiya nniqan lnglingay: Mkngahu ucilung bbrnux (tnuayus na u wa mniq iyax msthiyaq mkngahu ucilung 20 dhuq 300 kongri), Nniqan (Cuyosu tunarac day aka tudu ddwiyaq Cristal, tukcka ka tudu ddwiyaq Chaillu Massif, tuputing bay baraw bay dwiyaq u wa mniq lboundji dwiyaq, 1575 meyta) mi tunarac ka Ini kou qhuni bbrnux. Mkngahu ucilung bbrnux u wada mSeykay yeysng tongwu cicinhuy na kingal knbeyring bay Tasiyang Cutaw qqhuni lmiqu tay nniqan kndkilan, kiya ka knkana knou qnpringan tukcka Ahuyrika na Hongsurin, wa mniq mtnuayus Cutawcineyya na yayung Muni rhngun yayung.
Knbeyhing bay yayung Cyapong ka yayung Awkowey, knbbaraw u 1200. Niqan 3 mkbkuy bring ka tqapur mniq babaw btasil payyun mi btasil mqbulic, mray so Lastoursvil le, Lebamba, Bongolo mi Kessipougou. Kari bay bling pa beytaq saya pa uka sediq mnusa qmiri niya na. Niqan kingal nniqan lnglingay qnhlangan tansyeyntuy ka mniq kngkawas 2008 rbawan u mnusa qmita duma bnlingan btasil niyi mi wada dha sspatas.
Mntna so niyi mdrumuc bay qmpah qmlahang nniqan ida nkiya Cyapong pa niqan hangan dha. Kngkawas 2002 cida, soto Cyapong Awmaar Panko Awtipa tmiyu tndxral dha u ini elih 11% knrbangan ka ngalun sunca kongyeyn qnlhangan (13 ka knkana kongyeyn qnhlangan), kiya ka kana jeynseykay knbeyhing bay kongyeyn ida nkiya uri, kiya mi wada ngalan mdhu bay yahan rmiwaw ida nkiya nxan ka Cyapong uri da.
Kkarac
Tuhunac u kkarac mnkntlxan bbrnux, tudaya u kkarac kntlxan qqyuxan lmiqu, qqsiya qyuxan kngkawas mniq ruma elu wa hmrinas 1500 hawmi, tudaya mkngahu ucilung wa hmrinas 2500 hawmi.
Cuyeyn
Uxay wana so niyi, kngkawas 1972 wuri sweycya Hwako Hurangsis Peyran pa, mniq nniqan Awkoro sndiyal ida nkiya Ho hwaningru. Wana niyi ka jnseykay saya kingal klan ida nkiya nanaq mnuda cucu na nniqan Ho ryeynso hwaning, kana bay u niqan 16 nniqan. Ya bay kndadax 20 oku kngkawas cbiyaw prading hwaning, mttthtur mi mlllutuc hwaning 10 sngari kngkawas, mniq iyax niyi cida u psdkanan peyyah kngryu pa 100 cyeynwa.
Seyji (政治)
Kndadax kngkawas 1960 idas 8 diyax 17 ptalax knlwanan Hwako dukuricu beytaq saya, mnuda mn3 bnkuwan soto ka kmlawa beytaq saya ka Cyapong konghoko. Mniq kkngkawas 90 pnrdingan cida, pnusa kari pnwaya knou cngtang mi kingal burah mincu keyngpo ka pusu sdudu dha pa so musa mndungus bay uuda seyngkyo, kiya mi muda dmudul knpriyux sbrahun ka quri so ou bay seyhu ciko. Ini khbaraw sediq qnhlangan mi mndungus mi kari bay ida nkiya cuyeyn kiya mi sediq txtaxa qnhlangan icil ka tocu dmayaw Cyapong wada mrrana bay nniqan lnlingay dha hiya ka qnhlangan Cyapong, kiya mi Cusu kkrana sediq ka tubaraw bay cusu dha kana qnlhangan tuhunac Sahara Ahuyrika. Kngkawas 2006 idas 12 diyax 17, Cyapong konghoko kokomin gikay balay bay prading seyngkyo. Cyapong mincutang pa kana bay 120 hiyi ka ging pa wada mangal 81 hiyi ging, Cyapong jnmin ryeynmong, Cyapong cngcyu mincu mi kkrana ryeynmong ka wada mangal 8 hiyi ging mi 4 hiyi ging. Kngkawas 2007 idas 1 diyax 25, mtutuy ka burah seyhu, ida Jang Ayyeyko Entong ka phyuwan qpahun soto.
Singcng Hwacyu (行政區劃)
Kana qnhlangan pa psnakan 9 sng:
Knhbrawan hiyi sediq (人口)
縮圖|Kluelu paru soto Knhbrawan hiyi sediq Cyapong pa ya bay niqan 150 knbkiyan hiyi. To bay sediq Pantu kana ka drudancbiyaw sediq Cyapong, Cyapong u hmrunas 40 kluwanan joku ka Cyapong, kiya miniqan nanaq txtaxa kari mi bungka dha. Hwang joku ka ngalan dha knhbrawan hiyi joku, binaw cnduray hari ka mnuda smpu knhbrawan hiyi sediq daw, dmkuh balay Bandjabi (splawa dha Nzebi uri) ka knbeyhing bay minjoku. Minjoku knkana ka Myene, Bakotam, Eshira, Bapounou mi Okande. Mniq Cyapong pa, ayus minjoku mi minjoku u ini pntna nniqan Ahuyrika so kiya tura bay pnsnakan dha.
Myene, Bakota, Eshira, Bapounou Okande 縮圖|Qqiya ubung dqras sediq Pantu 縮圖|Jangtiar kang Kari Hwaransi u kari dduwi seyhu, ngalun dha ya bay pskingal biyax ka kiya. Spuda patas snpuwan dha u 80% knhbrawan sediq qnhlangan ka mkla rmngaw kari Hwaransi, 1/3 ka sediq Cuyosu u ngalan dha kari minjoku nanaq ka kari Hwaransi. Hmrinas 1 knbkiyan hiyi ka sediq qnhlangan Hwako u wa mniq Cyapong, iko hongcing mi bungka mbbari pa beyhing bay runan dha. Rikisi mi lnlingay u kiya ka wada kndudul mlih ka knhbrawan hiyi dha Cyapong iyax kngkawas 1900 dhuq kngkawas 1940 cida, Cyapong ka qnhlangan jnko mitu truma bay Ahuyrika uri, rawtongri ini ttuku ka shtur knrrana dha, kiya ka smatang sediq mpqpah qnlhangan icil ka dhiya. Hbaraw bay sediq u kuriscyang, ya bay 55% dhuq 77% knhbrawan ka knhbrawan dha, to bay so sinjya Roma Teynsukyokay ka hbaraw, snlhaya quri icil u kaya knkana hwansnrunce, Musurin mi sediq Ahuyrika muru snlhayan dha nanaq. Mkla mita patas ka sediq Cyapong pa 63.2%.
Keyjay (經濟)
Cuko ka kwangcan cuyeyn u niqan gasoring, yo kwang, rinswanyeyn, king, btasil congcing, nyey, ro, sin. Pnhuma pnwalang u niqan bunga qhuni blbun pacyaw, lhngay, sanyaw, koko, kahuy, sama, abura sksik syangcyaw.
Keyjay Cyapong pa mkala qnbliqan kana qnlhangan ssiyaw dha, nngalan dha sediq qnhlangan u kiya ka mn4 hbangan nngalan tuhunac Sahara Ahuyrika. So niyi pa paru bay tndhun ka mnuda mangal gasoring tbabaw ucilung. Pipingcya ka tmiyu kari sediq qnhlangan u ini tocu ssalu dha syeyntayhwa mi knou kluwanan pkrana keyjay, kiya mi ida nanaq krinah bay sntama cuyeyn ida nkiya muda pkrana keyjay qnhlangan. Mniq iyax kngkawas 1975 dhuq kngkawas 1995 cida pa gasoring sucuko cngsu cngyeyn ka Cyapong uri. Qnlhangan cuko mong, xiluy mi qhuni. Alaw smturung pnsung kana ka sucang jeynseykay, wada shmuk kngkawas 2011 ka yokwang niya msdalih Horangsweyar, binaw saya daw mprading muda qpahun kayhwang sngcan dungan, qpahun niyi u wisu prading da. Mpkari Makokou su tunarac daya na huteykwan cwang ka keykaku u ya bay so kngkawas 2012 prading.
Mniq kkngkawas 90 cida mlih ka pila Hwarang Ahuyrika u kiya ka wada knbiyax bay pririh saking qnlhangan nganguc; Hwako mi koci hopi cicin cucu ka dmayaw dhiya knbsiyaq bay taykang mi dmayaw ddiyun dha hbangan spriyux dha biyax muda knpriyux keyjay. Pusu bay thiqan dha cuko mawyi ka Cyapong u Amirika, Cyokokumi Orosiya, kiya mi pusu bay qnlhangan pnyahan cinko u Hwako.
Mniq kngkawas 2007 idas 12 diyax 5 cida, wada pbatas bnsyaqan bay patas saking 10 kngkawas 10 ou pila Amirika ka Mokn Tatong pnsaking qnlhangan tnhiqan cngsyawpu cihwang na Cyapong. Cyapong ka Ahuyrika kongsangyey hwakuy itihwa mnsupu pnsliyan niyi.
Mpriwaw (旅遊)
Hmqangaw Cutaw, qnlhangan jotay yurin niyi pa wa mniq tuiril Ahuyrika mkngahu Tasiyang. Kari bay kluwanan ka ccamac-tu5 kntikuh bay knhbrawan sediq qnhlangan Ahuyrika taru ka Cyapong, knlbangan na dxral u 85% ka wada qpuran jotay yurin. Ana so kiya, knbeyhing sspriq bbrnux Ahuyrika, hongsurin, langu tqriwancyaw mi bbnaqi dxral mkngahu ucilung ka wada ppeyyah knkana kkluwanan ccamac mi kkuwi kiya kana ka 20000 tuiril llbu nniqan beyhing singsing mi 60000 tunux dapa ngucun bbuyu (knou bay kana Ahuyrika taru) mi 700 kluwanan ka tukubeycu qqduda tblayaq bay nniqan dha hini.
Qnlhangan mpriwaw cngco Cyapong (wa spatas kcka patas ssiling Yeysng tongwu pawhu syeyhuy) ka pusu bay sntangan ka: Kawas kawas u muda smturung 10 knbkiyan hiyi knhbrawan sediq mpriwaw.
Bungka (文化)
Pstnaun pnsung nniqan hiya niqan bay hhangan ka inggaku Mincu Kangko mi Komayrong u, ini khbaraw sediq ka mkla inggaku Cyapong. Qnlhangan niyi u tndhuwan dha bay ka knhbaraw bay minjoku mpuyas dha, mray so Peysings Tapani mi Anni Horoar Paciri, taxa niqan bay hhangan mpuyas mi niqan bay hhangan syeyncang pyawyeyn yisucya. Mntna niqan bay hhangan u niqan mkla bay lmubu gita Cyocu Awcu, La Ros Pato mi Siwan Awara mi mpuyas Awriweyar Koma. Peyyah Amirika mi Ingkoku mtmay ka yawkunyey misipuhopu (spuda uyas mtbiyax rmicuh qnabil yisu, rweri piri pnspuwan ka yabungka) mniq Cyapong u mntna ryosing, mray so runba, makossa mi soukous. Lubu minjoku Cyapong u kiya kana ka obala, ngombi, balafon mi lubu ku pnsltudan hongko.
Qnlhangan niyi cuxan han u ida lmutuc pnsltudan koto wenswey, dhuq 21 seyki ka kyoiku bungka (knkla smpu mi matas) mniq qnhlangan niyi u kndudul mrana, Cyapong u niqan mndungus bay pnsltudan kari mi pnngalan kari. “Mkla bay rmngaw pnngalan kari” ka wisu muda qpahun qmlahang bungka pnsltudan, mray so sediq Hwang joku ka sediq Mvett mi sediq Nzebis ka Ingwala.
Mniq koci ka Cyapong pa niqan bay hhangan ka snalu dha qqringan dqras uri, so Hwang jokun 'Goltang mi Kota joku ka Relicary figures. Knkingal alang mi joku pa niqan nanaq qqringan dha dqras ddiyun dha ini pntna pnsliyan. Pusu bay pa sduwi dha so quri muda sndhu pnsltudan msturung cida ka msdungus, mtuting ka rabu mi smku mnrdang sediq. So sediq muru bay pnsltudan pa pusu bay u dmuwi tikuh qhuni mi duma spruwan bay jayryaw ka muda smdhu waya niyi.
Pnyahan pnatas (參考資料)
Snakun:Truku
Btug
Btug o kingal qngqaya djiyun qmpah dxgal Truku sbiyaw, btug nii o snalu dha rqling djima, dhngulun dha ka isilmdka yayu mkan balay. Kmtuy masu ka Truku sbiyaw o asi ka dmuuy btug, kika mrana ngalun dha ka masu ngalun dha hkawas duri, ini tduwa dmuuy snalu xiluy ka qngqay kmtuy masu, yasa aji mha malu nangal masu ka hkawas da msa ka rudan.
參考文獻
Snakun:Truku(太魯閣語)
Alexander Van der Bellen
Slxan pkla (簡介)
Kndadax Estonia kana ka tama bubu niya, kiya ka sediq mqraqil qnduriq mnniq Stalin cuyi snpeyyah Suryeyn. Mntuting snpeyyah Russia Soviet Ryeynpang Syakay Cuyi Konghkwo, tama niya u niqan dara sediq Ucilung Baltic Doicu, sediq Netherlands mi sediq Estonia.
Alexander Van Der Bellen u taxa mnalix mptusa pyasan tubeyhing, ini sangay tmsa cida han pa mnniq mptusa Pyasan Vienna Tubeyhing cyawso keyjayswey.
Hiya u mnMsama Tang, mniq kngkawas 1994 dhuq kngkawas 2012 mnuda Kokomin Gikay giying, mncusi Msama Tang Gikay kaygi, mniq kngkawas 1997 dhuq kngkawas 2008 qmpah Msama Tang ryeynpang mprngaw kari.
Mniq kngkawas 2016 seyngkyo soto Austria u murux hniwan niya miyah seyngkyo, kiya mi Msama Tang ka dmkuh hiya. Mniq soto seyngkyo tu2 meytaq hyo, sntama hyo pnoda patas dnurun sntikuh bay hyo ka wada mbiyax mangal, mangal 50.3% mbiyax mi ini niya baka ka hosweyjn Austria Mtrawah Tang Norbert Gerwald Hofer, binaw mnhdu kana seyngkyo pa, alaw hyo seyngkyo pnadas dnurun ka hidoyi balay mqbling, hiti daw wada spoxan hoying keyngpo.
Alexander Van Der Bellen u dmkuh hwanpaw mi syakay mtrawah cuyi cngco, kiya mi dmkuh O Co Ryeynmong.
Alaw Ibiza Jikeyng mi Jnmin Tang tuhuy Mtrawah Tang ccng ryeynmong ka mhdu, kngkawas 2019 idas 5 diyax 27 cida, Kuttz seyhu u wada spuda Kokomin Gikay puda ini sruwa snhiyi tonggi malax qpahun, kiya mwaya balay ndanan rikisi Austria. Alaw msdalih knbeyhing seyngkyo miyah 3 idas sngari, Alexander Van Der Bellen u mndungus balay plixan niya ka Sebastian Kurz daw, spuda niya biyax rngiyan, psdhu phiyu Uaka Tangpay na ka ida mnhoying keyngpo sosi hwakwan Brigitte Bierlein ka ngalan congri. Niyi uri ka mwaya balay niqan soto muda mndungus balay biya, muda nanaq psdhu phiyu burah congri.
Kngkawas 2020 idas 5 diyax 24, Alexander Van Der Bellen soto pa alaw wada smliq pnwaya hmtur runan narux brah Uhan, cka rabi ida wa mniq sanan mkan uqun msupu mkan cida u wada kasi qrapi keysacu qnlhangan dha.
Knklaan gaya hengak
Kesun daha knklaan gaya hengak (Phonology, hengak:/fəˈnɑlədʒi/) we, knklaan pskadi pusu bale na niqan na hnghenak ga truma kingal kari ma psalu gaya hengak na kari ga.
Brunei
thumb|Flag of Brunei-Kwoci Wenrai (汶萊國旗)|alt=Flag of Brunei|417x417像素
= Brunei（汶萊） = Gaga kska Yacow ka Brunei, 4 30 N, 114 40 E ka gaga na nniqan.
Kana ka knlbangan na o 5,765 sq km（hangan na o Tg173）
Kana ka sejiqun o niqan 436,620 hiyi.
Gaga Bandar Seri Begawan ka pusu alang paru, jiyax 23 idas 2 ka jiyax skrayan klwaan.
Manu ka dxgal Brunei ga wada sugan 2.5% ka dxgal qpahan, 71.80% ka dxgal bbuyu, rahuq dxgal do niqan 25.70% na.
= Wenrai （汶萊） = Wen Rai Darusslan KO (Marai yu：Negara Brunei Darusslam；Cuwayi Wen：〜〜)Kesun Daha Alang Mutubale(a), Leehun daha kesun Wenrai(b),tnyanan cumuca we Poronai(8), gaga menag Alang Tonnanya Pe-an Poroco. Wenrai we Alang kingan Pepo San-Pan, ga menag Nan Conkohai Nan-an, alang deheran na, ga cukaun , turubiun alang Sarauye, Knkawas 1984 idas 1 ali 1 mtualih Inko sumaru kingan na alang , idas 1 ali 7 msuupu tugimah Tonse. Wenrai maruriun kundesan Cinci na, Knkawas 2014 GDP knkingan seedig mangan lima kunmaru suupu alang menag Yaco, na si ini supegi ka alang Posuwan de mangan daha kunmaru di (menag bkui na Sinciapo), pnyahan Abura dahaka Gasu bnburigun na 67% Sncan Con Cu, knmaru knpahun na Sohue Furi uka psuegan nudaun na. tguyagun daha riun ka ini bege Zekin.
Risu(歷史)
Kn dalah 8 Suci tena nikan seedig tnalang Wenrai, kesun daha Pori tnngayan menag Conko Risu naTancau, tnngayan Mincau Risu we Wenrai, nikan tnngayan daha Poni patis cubeo duri. Riancau Sutai nikan kingan seedig gayan na Pinka dahaka tnsapah na Kaundinya, snruhe Bukio deheya. mesa kuri pntasan heya wada knurahan 136 alang. tnruungan na snrumeyan Kin, kukahun na surumeyan In, bnuh na surumeyan Cuansu, huniti daha kari bnuh na kingan sese knburawan mesa. Knkawas 518 sunkagun Suco mosa Conko, paadis pala spaun duhern sbege na Huanti. Knkawas 523 sunkagun Suco mosa alang icin duri. Swetai ciida Kowan Wenrai Hu Lu Na Po dahaka tnsapah na Chiari Ya Ka knkawas 616 ciida, snkagun Suco mosa Conko duri. Tancau ciida Kowan Wenrai egu bale pila mesa kari daha, kukawas 669 Cunkwan ciida snkagun hubaro Suco mosa Conko. Soncau ciida nikan hutian pntasan mesa kbsuran Hiang Ta, nikan Asu hmurinas kmekui ma nikan rahun supi. Sontaicon ciida, Hiang Ta snkagun Suco mosa Conko ,Apu Ali ka ngan na lahn Suco, Sheikh Noh dahaka Kadhui Kasim. kunkawas 1082 idas 2 Peson Yenfun ciida, snkagun Suco mosa Conko duri. Kari hntiyan mesa ngayan Suco ki we Seri Maharaja, rmtug heya de Raha Makatunaw dahaka Sang Ali, San Ali nii tama rudan na Sudan Mohanmodo.
Knkawas 1395 pnatis na Mintaicu Cu Yen Can ka 《Fan Min Cusuin》, ga na supatis we 15 alang uhe han kmuremuh cumebu, ma alang Poli ga supatis na hiya uri, alang Wenrai
bsiyat ali smunetun Conko Wenfa, bobo 13 Suci de wada mangan snuhiyan Isuran. Ciida kbusuran alang poni (Sultan Mhanmad Shah) dahaka seedig Telu Fan Sun Pin tnherui kndalah Fucen nuupu kmulahan alang Wenrai. Mintai Yun Ro ciida kbusuran Po Ni Mana Zo Ciana heya nag madis Sucun meyah thumuku mita kbusuran Conko Mincuncu. wada munaruh ma mgedan di bhungun alang Nancin, dehusaya gahiya habun kbusuran Poni nana. Risu na tnsapah kbusuran Wenrai seedig teru Fan Sun Pin gadaha phuyegun snseman psurudan .dehu saya nikan 「Habun Fancon Pin」na na.
14 Suci ,Wenrai Isuran Cincu Ko wada tuarih knluhangan na alang Cuwayi, 14-16 Suci wada paru knluhangan na alang, kana Feripin Nanpu ma Sarauwe dahaka Sapa; seedig Yuropa wada psputin beyah knnuhangan na.
18 suci knkawas 70 ciida, yahun kmuremuh Inko ka Wenrai ; knkawas 1888, Inko ka kmurahan alang Wenrai ; knkawas 1941 dehu 1945, Nipon ka gmueru kmurahan Wenrai ; Knkawas 1946, Inko ka rmirih kmurahan Wenrai dungan; knkawas 1971, Wen Rai na peheyu kkuruhangun; knkawas 1984 idas 1 ali 1, Wen Rai msuwae Inko peheyu nana kkurahangun, ma suupu hei Ta Inko Se nanag
Knbung
= Knbung（梵梵部落） = Gaga mniq Yilan Tatungsyang ka alang Knbung.
Brunei
Hnyegan cun cu.
Wenrai Su tan, kndalah 14 suci rumutu naq Wacau, nii we bkun pkulahan alang dahaka bkun supi. Su Tan we bkun pkulahan alang ma Wenrai Sosian. Kana seedig smumaru gaya pneyaha gneegan na Su tan. Knlahan gaya alang we pneyah Dudaun Marai Isurancincu, kana kari srego, lnramu gaya asika sumnegun ddaun Marai. Isuranciau de Kociau, gmaran tmugesa Isuran Fari daha ka Ciacukuan, unbobo beyah na ka Wancien, ini suruwa psuenag pkurahan dahaka snuhiyan.(10)
Knbung
128 sapah ka kneegu na sapah, 377 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 90% niqan 339 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 10% niqan 38 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal83%, Amis2%, ni rahuq na o5%.
Hangan alang (部落名稱)
alang Fang-fang.
Pnseanak alang (部落特色)
Ga I-ran-seyn ta-tung-syang syang ni Taw-yueyn-syeyn fu-sin-sang babaw dxgal ka alang In-s, kana alang ga ida bi niqan hangan na saan rmigaw ka ga Ci- ran sheng- mu-cyu ni Ming-c rgrigan bbuyu. Alang fang-fang ksun uri.
Brunei
Hnyegan cun cu.
Pndugus Wenrai Sien Fa, Wenrai Su Tan we bkun pkulahan alang, bkun pkulahan snuhiyan, dmoyi kana beyah ssunorun ma smumaru gaya ma pkurahan gaya. 10) Su tan Saya de 29 rutu, Haci.Hasannaor.Porciya, knkawas 1946 mntutin Wenrai Su. Hrumadan suwai na mkedin Saraho ka Wan Ho. Saraho tunkuli raki 4 mkedin 2 rseno, Wancu ka riso paru Piraho. Knkawas 1981 sngeeru mkedin Miriyamu.Aputu.Acicu, tunkuli raki 2 ruseno 2 mkedin. Knkawas 2003 idas 2, mtuarih daha ka Miriyamu ma wada na snburihun kana bnege na Fonhau daha ka Tosien. Knkawas 2005 idas 8 ali 20 menag Maraisiya Cironpo  msuterun daha ka Yazurina.Mazu. Tunkuli raki 1 ruseno 1 mkedin . Knkawas 2010 idas 6, wada mtuarih ka deheya.
Knbung
Nniqan (所在位置)
Yi-ran-seyn Ta-tung-syang Ing-s-cun.
Llbangan (範圍)
Ga Ran-yang-si ni nyusang Fang-fang-si strngan hiya.
Brunei
Wen Rai supegun 4 （daerah）.
Mora sien we Wenrai rumaban bici sien, alang na paru we （Bandar Seri Begawan）571 pinfankonri knkulahan na deheran ,230,030 knhubaro hei seedig.
Knbung
Llingay ti-ri (地理環境)
Dxgal sttuan.
Brunei
Wen Rai supegun 4 （daerah）.
Maraii sien ge rmaban paru na sien 2724 pinfankonri knkulahan na deheran, 55602 knhubaro hei seedig.
Knbung
Pgkla ppanan rulu (交通資訊)
Mgriq rulu:
Tay-pe > Ji-rong-ru > Ji-rong kaw-cya-daw-ru > swey-yueyn daw-ru > Cung-jeng-ru > Pe-sin-ru > Sin-wu-ru > Cung-je-ru >Ceng-kung-ru > Yan-ti-ru > Tay-jyo-cya > Tong-s-rin-daw > Yi-jye-ru > Hu-cyan-ru >Ta-ang-ru > Ney-cheng- ru > Cu-keng-ru > Pey-pu-hen-kwang-kung-ru > Ci-teyn.
Brunei
Wen Rai supegun 4 （daerah）.
Tanpulon sien daha ka Wenrai ga msusipo kiri icilun mkukita, 1304 pinfankonri knkulahan deheran na, 8563 knhhubaro hei seedig.
Knbung
Mlutuc syusan Teyn-c (電子地圖連結)
Teyn-c pneyusan alang.
Klgan seejiq alang (部落所屬族群)
Atayal.
Brunei
Cingci(經濟)
Abura dahaka Gasu psu na pnyahan Kocia Cinci na, supegun kana pnyahan Cinci na 90% mneyah hini. Knuegu na sunkuan abura daka pnyahan abura ge tikoh hari na Intunisiya,
Supegun alang Tonnanya mangan 2 pntubeku pnseun knegu. Wenrai we knbuleyag na kdesan puseun alang kana Sucie mangan1 pntubekui uri. Ano ddaha ka Cinciapo rumaban knbuleyag na kdesan menag Tonnaya. Wenrai saya ga ga taun Kaifa Con Kocia nana.
Knbung
Snhiyan cung-cyaw (宗教信仰)
Ci-tu-cyaw.
Pnyahan alan (部落由來)
In-s-cun hangan na sbiyaw o kika Fang-fang-  se, ga Ran-yang-si ni nyusang Fang-fang-si    strngan hiya, 60 hngkawas idas mataru murux phyugan ka nRe-swey cun.
Brunei
Cingci(經濟)
Knkawas 2005 knkingan seedig Wenrai Suncancono we 15964 pila Dame, ini bege Sotosue knkingan seedig.
Knbung
Pnyahan alan (部落由來)
Nniqan sayang ga igi sipaw yayung Ran-yang- si ni nyusang Fang-fang-si strngan ka daya  yaa bi 500 m, psnakan dha dxgal alang daya, truma, kingal ga daya dgiyaq lnbuan In-s sapah ptasan, knbbaraw na o msdalih 400m,  nstbiyax sttu nii ga kiya ka knealang sttuan  nniqan kiya. Kingal ga sdalih In-s sapah ptasan ni truma breenux hari, klwaan sapah  pyasan ga phiyug hini kana.''' '''In-s-cun ga pay-ku-si (Ling-seng-syang【Pa-kus】), kika ddhuq daya heng-kwang-kong-ru,   nSyang ni Taw-yueyn-seyn Fu-sin-syang siyaw uri, klwaan ruwan Ci-ran Sen-mu-cy ni Min-c Sen-ring-yow-re-cyu ida bi niqan hangan na   ssaan dha rgrigaw.
Brunei
Cingci(經濟)
Wenrai Tocukonsu (Brunei Investment Company ) nikan 9 Fantein menag Amerika、Inko、Fako、Itari, so kana Pipefurisan Cioten、Luntun the Dorcester Hanten daha ka  (Plaza Athenee) Fanten.
Knbung
Pgkla rgrigan kwan-kwang (旅遊觀光資訊)
Pusu sqyanan dxgal. Fang-fang Cyaw-hwey 03-9801733 〔26741〕Yi-ran-seyn Ta-tung-syang In-s cun 3   ling Fang-fang syang 46 haw. Kwan-kwang ssaan rmigaw.Qhjing Fang-fang Qhjing Fang-fang nYi-ran-seyn Ta-tung-syang  In-s-cun, babaw nniqan dxgal nyusang Cung-  hen Yi-ran, plalay na o dhiyaqan hunac daya hraan hidaw na Pay-ta-cyaw yaa bi 2.5 m nniqan, sayang o ida niqan sbiyaw qqtaan ka    alang dgiyaq qhjing na. Kika Mey-kay ri-c  na Cyen-sin-tang-shwang-cyuen, ini qruciq teura bi ka qsiya, qhjing yaa bi se-s 52 tu, ana cikuh ka qsiya, ida ana knuwan niqan    qsiya kjiyax. Qhjing ga mrudu ka btunux, saw bi lmiqu    nniqan, ini gmbarah dxgal chu-nyu ka sayang, knealang seejiq ga babaw qsiya ayug qbilan   btunux ka qsiya, snluan trima hiyi ka nganguc, niqan bi wada sbiyaw qtaan, asi laxi ka trmaan gaya sayang.
Min-c-kwo-cya rgrigan bbuyu. Ga Yi-ran-seyn Ta-tung-syang, knbbaraw na o yaa bi kska 1150~1700m, ruwa o niqan mbiyaxHow-tung Cung-sin, rabu qnpahan, mkksa bbuyu dnii phyugan rmigaw nniqan, nkiya kndkilan sbiyaw, rahuq duma mttuku rgrigan qtaan ka bbuyu, muda kska mtmay hiya ka klgan qduda, klgan klalay, brihuc, yueyn-yang mgsama tunux bibi dnii dSamac, prajing rbagan siida, thngay dgiyaq ka tuhuy hnang  kjiyac, paru nkiya uyas nii o qrasun bi yahun rmrigaw sjiqan.
http://travel.network.com.tw/main/travel/yilan/Yilan-Datong.asp
Brunei
cyawtong
Seedig Wenrai kana nikan lulu ma bici burigan pila ka abura, kiya ka ini keegu ka basu dahaka takusi. ini kgurahan deheran na alang Wenrai, maru ka Cyawtong Petaw na, nikan Kausukonru rumutu alang paru. ★Ton dehug alang suripakawan su, Si dehu sio alang Malaysiya, Kingan bale kocicican Wernrai. surengo kari Cycan Kuanpo we Ego ma kari Marai. Hmurinas 10 Kocia Tonhan, Tonnanya ma Tayanco hanun na skiya starin.
Knbung
Qtaan bnatas patas (參考資料)
http://travel.network.com.tw/main/travel/yilan/Yilan-Datong.asp
Brunei
Zenko
41 Wan knhubalo hei seedig Wenrai, 2/3 seedig marai, 6% we seedig tnduheran, seedig Sausumincu fazen unmaban egu dehu 15%, rumaban snuheyi bukio ka fazen, duma we snuheyi Musurin. Fazen Wenrai rumaban egu kndarah Fucen ma Cinmun (13), 12% hunyegan seedig we kaalang di (seedig Intu)  Kwanfanfanyien we kari Marai, lumegou kari Ego ma kari Minnan duri, ado Fazen Wenrai teheru kundalah Fucien ma Kuanton huntiyan lukulaki daha, kiya ka kari Fuzen (Kari Minnan ) ma Kari Qocia ini puntena Fayi (Hanyi、Koyi、ma puton Fa ). Anisokia we Kwanpotentai ma Tensutai Wenrai menaq Conwen Ciemu de lummego Fayi (kari babale Hanyi 、Koyi ma Putonfa ).
Knbung
Qtaan bnatas patas (參考資料)
In-s se-cyu fa-cang sye-hwey.Yi-ran-seyn Ta-tung-syang kung-syow.
Brunei
Zenko
Dooyun daha pptasun we Maraiwen ma Cunticonwen, Malaiwen muntena Malaisiya dumoi Romapinin matis. Cuwayi Wen huniti pputasun Arapo pntungaunna mun tena patis Kuwanfan Wencu, ini khubaro Kocia dumoi Cuwayi Wen saya di.
Knbung
Qtaan bnatas patas (參考資料)
Snakun:Truku
Brunei
Pnyahan pnatas(參考資料)
Snakun:Tgdaya
Knklaan gaya nkari
Kingal lnglungan na knklaan krkari ka gaya nkari. Huwa ta kesun smalu ka kari we, dungus bale ka knklaan nii. So ka psuupu ta duma kari biciq, bobo na de, mgkari puto (短語, 片語, phrases) ka kari biciq nii. Psuupu ta duma kari puto dungan, mgkari qnedis (句子, sentences) ka kari puto nii. Kesun daha knklaan gaya nkari we, knklaan swaye na knklaan krkari pskadi gaya nkari. Dungus mhiti bale we, sndiyan gaya nkari quri kana kari bale bobo dheran nii.
Ciyakang
Gaga mniq Hwareyseyn Wanjungsyang ka alang Ciyakang.
451 sapah ka kneegu na sapah, 1,350 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 97% niqan 1,307 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 3% niqan 43 hiyi koia.
Kana ka kleegan seejiq ga, Truku 88%, Amis 2%, Tayal 2%, ni rahuq na o 4%.
Pusu nniqan alang(部落特色)
Yayung Ciyakang o saw bi kingal paru bling tnqirq qhuni, kiya ni tmhangan dha「Ciyakang(知亞干)」.
Nniqan alang(所在位置)
Nyusan Skanki nsgan Maribasi alang Siring.
Gasuc(範圍)
Gaga kska yayung Ciyakang ni yayung Cingcang, narac hunac siyaw yayung Fofung, hraan hidaw o hnari bi Fungrin cng Rinjungri.
Tiri lnglingay(地理環境)
Mnuda yayung maa breenu brnux.
Pgkla patas cyawtung(交通資訊)
Mgrig su na rulu:
Tduwa muda Tay 9 syeyn quri hunac, mnuda su saw paru hakaw Fungping do hrinac tqiri narac kika mtmay su alang Siring da.
Ppanan basu:
Tduwa su ppanun basu Skanki pusu muda hunac rulu quri Kwanfu, tucing su rulu ka dhuq Rinjnug ni hakaw pingrin sngayan rulu hiya, kika asi ka kksa su dhqan alang Sirin.
Klegan seejiq nealang(部落所屬族群)
Truku.
Djiyun kari(使用語言)
Kari truku ni kari Tlu.
Snhiyan cungcyaw(宗教信仰)
Joro, Teyeyncucyaw, Singyeysu.
Pnaah alang(部落由來)
Mniq saw mnrmuxan Tanah Tunux siida o gasuc kika tsamac hini o tmsamac bukung Karaw Watan, snlayan dha siida yayung Ciyakang o saw bi gaga saraw ka paru pusu qhuni qntaan, tmhangan dha Raenhakehoni(bling pusu qhuni) kika nii ka pnyahan hanga nnniqan dha alang nii（Ciyakang）. Bukuy Kwangfu minkwo hngkwasan 卅五 siida, bukuy yahan Taywan ka cngfu minkwo siida do seasug singcng cyu dha nangan balay bi hangan Sirin ka alang Ciyakang da.